Wikipedia afwiki https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad MediaWiki 1.47.0-wmf.23 first-letter Media Spesiaal Bespreking Gebruiker Gebruikerbespreking Wikipedia Wikipediabespreking Lêer Lêerbespreking MediaWiki MediaWikibespreking Sjabloon Sjabloonbespreking Hulp Hulpbespreking Kategorie Kategoriebespreking Portaal Portaalbespreking Konsep Konsepbespreking TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 3 2976736 2969517 2026-10-08T07:55:53Z Aliwal2012 39067 /* D */ Pienkes du Plessis 2976736 wikitext text/x-wiki [[Lêer:CJ Langenhoven.jpg|duimnael|200px|[[C. J. Langenhoven]] met Mev. Langenhoven by die kerk in Oudtshoorn op die huweliksdag van hul dogter, Engela, in 1926.]] [[Lêer:Eugenemarais.jpg|duimnael|200px|[[Eugène Marais]] – redakteur, skrywer, digter, juris en natuurkenner.]] [[Lêer:Sangiro.jpg|duimnael|200px|[[Sangiro]] wen die Hertzogprys in 1945 vir al sy prosawerk.]] [[Lêer:9.13.09BreytenBreytenbachByLuigiNovi1.jpg|duimnael|200px|[[Breyten Breytenbach]] by die 2009 Brooklyn Book Festival.]] [[Lêer:Roodt dan wiki.jpg|duimnael|200px|[[Dan Roodt]].]] [[Lêer:Deon Meyer01.jpg|duimnael|200px|[[Deon Meyer]].]] [[Beeld:Maria Elizabeth Rothmann MER.jpg|duimnael|200px|[[M.E.R.]].]] [[Lêer:Brink.jpg|duimnael|200px|[[André P. Brink]] in 1999.]] [[Beeld:Marlise Joubert 1968 3.jpg|200px|regs|duimnael|[[Marlise Joubert]], omstreeks 1967.]] Hier volg 'n '''lys van Afrikaanse skrywers''': {{indeks}} == A == * [[Berna Ackerman]] * [[Dirna Ackerman]] * [[Wilma Adamson]] * [[Wilna Adriaanse]] * [[Adriaan Louw Albertyn]] * [[Belinda Albrecht]] * [[Frieda Albrecht]] * [[Jaques Andres]] * [[Willem Anker]] * [[Len Anthony]] * [[Hennie Aucamp]] * [[Elza Augustyn]] == B == * [[Eleanor Baker]] * [[Margaret Bakkes]] * [[Christine Barkhuizen le Roux]] * [[Chris Barnard (skrywer)|Chris Barnard]] * [[Mark Behr]] * [[Pirow Bekker]] * [[Benjamin Selwyn Paulse|S.P. Benjamin]] * [[Dricky Beukes]] * [[Eugene Beukes]] * [[Gerhard Beukes]] * [[Lalie Beukes]] * [[C.F. Beyers-Boshoff]] * [[Helen Blackmore]] (mev. Bernard Lewis) * [[Albert Blake]] * [[Stella Blakemore]] (Stella Owen) * [[Audrey Blignault]] * [[Lynette Blignaut]] * [[François Bloemhof]] * [[Arnold Blumer]] * [[Boerneef]] (''Boplaas'', 1938) * [[Louie Boshoff]] * [[F.C.L. Bosman]] * [[Herman Charles Bosman]] * [[Annelie Botes]] * Dina Botha * [[Jaco Botha]] * [[Lien Botha]] * [[Susan Botha]] * [[Tertia Botha]] * [[Alba Bouwer]] * [[Hendrik Brand]] (dr. S.H. Skaife) * [[Johanna Brandt]] * [[Lulu Brewis]] (''Marietjie'', 1932) * [[Breyten Breytenbach]] * [[Kerneels Breytenbach]] * [[André P. Brink]] * [[Melt Brink]] * Tania Brink ([[Jaco Jacobs]]) * Jana Brits * [[N.J. Brummer]] * Sannie Bruwer (''Bodemvas'', 1929) * [[Willie Burger]] == C == * [[Jan Lion Cachet]] (1854-1912) * [[Analise Carstens]] * [[Wannie Carstens]] * [[Jan F.E. Celliers]] * [[J.D. Cilliers]] * [[Abel Coetzee]] (''Waarheen Vader?'' 1940) * [[Christoffel Coetzee]] * [[John Coetzee]] * [[Nico Coetzee]] * A.L. (Anna) Conradie (''Laura'', 1942) * [[Dawie Couzyn]] (1925–2010) * [[Elna Crouse]] * [[Henk Crouse]] == D == * [[Thomas Deacon]] * [[D'Arbez]] (J.F. van Oordt) * [[Phillip de Bruyn]] * [[Ferdinand Deist]] * [[W.A. de Klerk]] (''Die Grenslose'', 1946) * [[Helene de Kock]] * [[Anna de Villiers]] (''Die wit kraai'', 1938) * [[Helene de Villiers]] * [[Herna de Villiers]] * [[Leon de Villiers]] * [[P.V. Pistorius|P. de Villiers]] (dr. P.V. Pistorius) (''Die Predikantsvrou'', 1940) * [[Ina de Villiers|S.J.A. de Villiers]] * [[Philip de Vos]] * [[Abraham H. de Vries]] * [[J.H.H. de Waal]] (''Oupa en sy kleindogters'', 1923) * [[Manie de Waal]] * [[Reza de Wet]] * [[E.K.M. Dido]] * [[Cor Dirks]] * [[Anton Döckel]] * [[Hermien Dommisse]] * [[Werner Dorfling]] * [[Tom Dreyer]] * [[Albert du Biel|A. du Biel]] * [[Hans du Plessis]] * [[Johannes du Plessis Scholtz]] * [[I.D. du Plessis]] * [[PG du Plessis]] * [[Pienkes du Plessis]] * [[D.F. du Toit]] (Oom Lokomotief) * [[Daniël Francois du Toit]] (Dokter) * [[S.J. du Toit]] (1847-1911) * [[Tryna du Toit]] == E == * [[Eitemal]] * [[Ella Eloff-van der Walt]] (''Tersia'', 1939 en ''Die anker van die lewe'', 1941) * [[B.P.J. Erasmus]] * [[Marion Erskine]] * [[Chris Euvrard]] == F == * [[Henry Fagan|H.A. Fagan]] * [[Engemi Ferreira]] * [[Jeanette Ferreira]] * [[Corlia Fourie]] * [[Jan Fourie]] * [[Pierre Fourie]] * [[S.D. Fourie]] == G == * [[G.B.A. Gerdener]] * [[J.M. Gilfillan]] * [[Hermann Giliomee]] * [[Sidney Gilroy]] * [[Jeanne Goosen]] * [[Tersia Gouws]] * [[Rachelle Greeff]] * [[Franci Greyling]] * [[Pieter W. Grobbelaar]] * [[Piet Grobler]] * [[C.A. Groenewald|Coenrad Groenewald]] * [[J.J. Groeneweg]] * [[A.S. Grosskopf]] * [[E.B. Grosskopf]] * [[J.F.W. Grosskopf]] (''Ou Leeumelker'', 1942) * [[Santie Grosskopf]] * [[Henriette Grové]] == H == * [[T.J. Haarhoff]] * [[P.J. Haasbroek]] * [[Joan Hambidge]] * [[M.J. Harris]] (''Bruisende waters'', 1939) * [[Hester Heese]] * Dr. [[J.A. Heese]] * [[Japie Heese]] * [[Anna-Louize Heiberg]] * [[P.G. Hendriks]] (Pieter Pistorius, 19 September 1920) (''Roep van die tsetlo'', 1979) * [[A.J. Herholdt]] (1831-1901) * Anel Heydenrych * [[Bonaventure Hinwood]] * [[G.C. en S.B. Hobson|Hobson-broers]] (G.C. en S.B.) (''Kalahari-kaskenades'', 1929) * [[Tienie Holloway]] * [[C.P. Hoogenhout]] (oom Jan wat versies maak) * [[Barrie Hough]] * [[Trisa Hugo]] == I == * [[Doc Immelman]] (1928-2013) == J == * [[Jaco Jacobs]] * [[E.G. Jansen]] ([[1881]]-[[1959]]) * [[M.M. Jansen]] (''Sommerso'' en ''Erfenis''. 1940) * [[Valda Jansen]] * [[Holmer Johanssen]] (J.F. Holleman) (''Gety'', 1938 en ''Die Onterfdes'', 1944) * [[Abraham Jonker]] (1905-1966) * [[Christa Jonker-Jordaan]] * [[Ingrid Jonker]] * [[Helm Jooste]] * [[Elsa Joubert]] * [[Gideon Joubert]] * [[Irma Joubert]] * [[Marlise Joubert]] == K == * [[Harry Kalmer]] * Konstant Kamelring (J. Wapenaar) * [[Ronelda Kamfer]] * [[Willem Kamp]] (Onze Wim) * [[J.C. Kannemeyer]] * [[Sophia Kapp]] * [[Karin]] (C.M. Marais) * [[Rosa Keet]] * [[Regina Kemp (Coetzee)|Regina Kemp]] * [[Karl Kielblock]] * [[Koos Kombuis]] * Isa Konrad * [[Uys Krige]] * [[Louis Krüger]] * [[W.O. Kunhe]] == L == * [[C.J. Langenhoven]] * [[André le Roux]] * [[Braam le Roux (skrywer)|Braam le Roux]] (''Die geheim van Njabela'', 1949) * [[Etienne Leroux]] * [[Johnita le Roux]] * [[Marlene le Roux]] * [[Marzanne Leroux-Van der Boon]] * [[Ben Lindemann]] * [[Freda Linde]] * [[Marie Linde]] * [[Helena Lochner]] * [[Francois Loots]] * [[Sonja Loots]] * [[Daniël Lötter]] * [[Anna M. Louw]] * [[Miemie Louw-Theron]] * [[N.P. van Wyk Louw]] * [[W.E.G. Louw]] == M == * [[Maretha Maartens]] * [[D.F. Malherbe]] * Marie Malherbe (''Kringe'', 1939) * W.M.R. Malherbe (red. ''Brandwag'') * [[Eugene Marais]] * [[Leon Maré]] * [[Wille Martin]] * [[Dalene Matthee]] * [[Petrovna Metelerkamp]] * [[M.E.R.]] * L.H. Meurant (1811-1893) * [[Deon Meyer]] * [[Mikro]] * [[John Miles]] * [[S. Ignatius Mocke]] (''Die Belofte'', 1941) * [[Annelize Morgan]] * [[Dirk Mostert]] (''Uit my ou Vrystaat'', 1938; ook skepper van ''Oom Bart'') * [[Elise Muller]] * [[Petra Müller]] * T.B. Muller * [[Ena Murray]] * [[Erika Murray-Theron]] * [[M.I. Murray]] (''Die Gerf'', 1940) == N == * [[Nataniël]] * [[Jackie Nagtegaal]] * [[Reinet Nagtegaal]] * [[Bettie Naudé]], skuilnaam van [[Topsy Smith]] * [[Thijs Nel]] * [[Christien Neser]] * M.H. Neser * [[Dolf van Niekerk]] * [[Louise van Niekerk]] * [[Marlene van Niekerk]] * [[P.J. Nienaber]] * [[P.H. Nortjé]] == O == * M.A. Oberholzer (''Nietige mense'', 1941) * [[Fanie Olivier]] * [[D.J. Opperman]] * [[Janie Oosthuysen]] == P == * [[Arnoldus Pannevis]] (1838-1884) * [[Gerrit Pasch]] (''Erfgrond'', 1944) * [[Chanette Paul]] * [[Chris Pelser]] * [[S.V. Petersen]] * E.C. Pienaar * [[P. de V. Pienaar]] (''Skakels van die ketting'', 1929) * T.C. Pienaar * [[Emily Pieterse]] * [[Henning Pieterse]] * [[Pieter Pieterse]] * [[Hilda Postma]] * [[Willem Postma]] (Dr. O'kulis) * [[Elma Potgieter]] * [[Kasha Potgieter]] * [[Nic Potgieter]] * [[Gustav Preller]] * [[Anton Prinsloo]] == Q == == R == * [[Jan Rabie]] * [[Henk Rall]] * [[Joan Rankin]] * [[Louis Rautenbach]] * [[Reenen J. van Reenen]] (''Die Agterstevoortrekkers'', 1917) * [[F.W. Reitz]] * [[Linda Rode]] * [[Dan Roodt]] * [[P.H. Roodt]] * [[Zuretha Roos]] * [[Ina Rousseau]] * [[Leon Rousseau]] * [[Sophie Roux]] * [[Rona Rupert]] == S == * [[Sangiro]] (A.A. Pienaar) * [[Riana Scheepers]] * [[Karel Schoeman]] * [[P.J. Schoeman]] * [[A.H.M. Scholtz]] * [[G.D. Scholtz]] * [[Johannes du Plessis Scholtz]] * [[Merwe Scholtz]] * [[P.C. Schoonees]] (''Jannie'', 1926) * Scriba (A.J. Pienaar) (''Onverwag'', 1941) * [[E. Serfontein]] * [[Sita]] (S.S. de Kock) * [[Dan Sleigh]] * [[Adam Small]] * [[Bartho Smit]] * [[Berta Smit]] * [[Hettie Smit]] * J.J. Smith (red. ''Huisgenoot'', 1916) * [[Topsy Smith]] * [[Evert Snyman]] * [[Ela Spence]] * [[Jan Spies]] * [[Lina Spies]] * [[Carina Stander]] * [[Nicol Stassen]] * [[Elsabe Steenberg]] * Deborah Steinmair * [[Francois Stemmet]] * Aletta Steyn (''Die jare daarna'', 1939) * [[Elmar Steyn]] * [[Fritz Steyn]] (''Die laaste passasier'', 1941) * [[Jaap Steyn]] * [[Malan Steyn]] * [[Martin Steyn]] * [[Klaas Steytler]] * [[Wilma Stockenström]] * [[Alexander Strachan]] * [[Peter Snyders]] * [[Adriaan Snyman]] * [[Annette Snyman]] * [[Dana Snyman]] * [[Loit Sols]] * [[Pieter Strauss]] * [[Leon Strydom]] * [[Lize Swart]] == T == * [[Sanet te Groen]] * [[Totius]] (J.D. du Toit) == U == == V == * [[Madeleine van Biljon]] * [[Hendrik van Blerk‎]] * [[Petra van Blerk]] * [[Jochem van Bruggen]] * [[Jan van Bruggen|J.R.L. (Jan) van Bruggen (Kleinjan)]] (''Japie'', 1922 en ''Marta'', 1940) * [[Kas van den Bergh]] * [[Zirk van den Berg]] * [[C.M. van den Heever]] * [[Kootjie van den Heever]] <u>(</u>''Danie se droom'', 1940) * [[Willem van der Berg]] (''Reisigers na nerens'', 1946) * [[Carel van der Merwe]] * [[Christo van der Merwe]] * [[Boerneef|Izak van der Merwe (Boerneef)]] * [[Kirby van der Merwe]] * [[Ella van der Mescht]] * [[Jan J. van der Post|Jan Jakobus van der Post]] * [[Sep Smidt|Johan van der Post (S.G. Smidt)]] * [[J.W. van der Rijst]] (Oom Willem) * [[Cecil van der Spuy]] * [[Marita van der Vyver]] * [[Ernst van Heerden]] * [[Etienne van Heerden]] * [[Francois van Heyningen]] * [[Johannes van Melle]] * [[Dolf van Niekerk]] * [[Leon van Nierop]] * [[Rudie van Rensburg]] * [[Engela van Rooyen]] * [[Nanette van Rooyen]] * [[Piet van Rooyen]] * [[M.C.E. van Schoor|Tienie van Schoor]] * [[Jan van Tonder]] * [[Dine van Zyl]] * [[Marinda van Zyl]] * [[Verna Vels]] * [[Eben Venter]] * [[F.A. Venter]] * [[Irma Venter]] * [[Fanie Viljoen]] * J.D. Voigt * [[Hannes Visser]] * [[Anoeschka von Meck]] == W == * [[Herman Wasserman]] * [[G.A. Watermeyer]] * [[George Weideman]] * Albert Wessels (''Tog seker'', 1942) * [[Ingrid Winterbach]] * [[Bettina Wyngaard]] == X == == Y == == Z == == Sien ook == * [[Lys van Afrikaanse digters]] * [[Lys van Suid-Afrikaanse digters]] * [[Lys van Suid-Afrikaanse skrywers]] {{indeks}} [[Kategorie:Afrikaanse skrywers| ]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse lyste|Afrikaanse skrywers]] 8r1rxpmfy7xik8jbttd7yuic9e7pcva 0 272 2976639 2818443 2026-10-07T19:28:19Z Sobaka 328 /* Sien ook */ 2976639 wikitext text/x-wiki {{Multibeeld | align = right | direction = vertical | wydte = 200 | header = Fundamentele areas van rekenaarwetenskap | beeld1 = Lambda_calculus-Church_numerals.png | alt1 = Uitdrukking vir Church-syfers in lambda-rekening | onderskrif1 = [[Programmeringstaalteorie]] | beeld2 = Sorting quicksort anim.gif | alt2 = Plot van 'n quicksort-algoritme | onderskrif2 = [[Berekeningskompleksiteitsteorie]] | beeld3 = Activemarker2.PNG | alt3 = Voorbeeld van rekenaaranimasie wat met behulp van bewegingsopname vervaardig word | onderskrif3 = [[Kunsmatige intelligensie]] | beeld4 = Half Adder.svg | alt4 = Half-optel-kring | onderskrif4 = [[Rekenaar argitektuur]] }} {{Wetenskap}} '''Rekenaarwetenskap''' is die studie van berekening en inligtingverwerking, asook die implementering daarvan in [[inligtingstegnologie]], in beide [[hardeware]] (apparatuur) en [[sagteware]] (programmatuur). In die praktyk omvat dit 'n wye aantal velde – van die abstrakte studie van [[algoritme]]s, en formele grammatikas tot meer konkrete onderwerpe soos [[Programmeringstaal|programmeertale]], [[bedryfstelsel (inligtingstegnologie)|bedryfstelsels]], [[rekenaarnetwerk]]e, [[databasis]]se en [[beheerstelsel]]s. As 'n wetenskaplike dissipline, sluit dit aan by [[wiskunde]], [[fisika]] en [[elektronika]], maar verskil heelwat en is 'n dissipline in eie reg. Rekenaarwetenskaplikes bestudeer wat programme kan of nie kan doen nie (onderwerpe soos berekenbaarheid en kunsmatige intelligensie is ter sprake), hoe programme sekere take effektief kan doen, hoe programme verskillende tipes inligting moet stoor en terugkry, en hoe programme en mense met mekaar kommunikeer. :''Rekenaarwetenskap gaan net so veel oor rekenaars as wat sterrekunde oor teleskope gaan.'' :: – toegeskryf aan [[Edsger W. Dijkstra|Edsger Dijkstra]] :''Rekenaarwetenskap is nie so oud soos fisika nie; dit kom 'n paar honderd jaar agterna. Dit beteken egter nie dat daar aansienlik minder op die rekenaarwetenskaplike se bord is as op die fisikus s'n nie: jonger mag dit wees, maar dit het 'n baie meer intense opvoeding gehad! :: – [[Richard Feynman]] Die Church-Turing-stelling sê dat alle bekende algemene rekentoestelle in wese ekwivalent is in wat hulle doen, alhoewel hulle verskil wat tyd- en ruimtedoeltreffendheid betref. Meeste navorsing in rekenaarwetenskap het te make met von Neumann-rekenaars of Turing-masjiene (rekenaars wat een klein, toegewyde taak op 'n slag uitvoer). Hierdie modelle stem ooreen met meeste werklike rekenaars wat vandag gebruik word. Rekenaarwetenskaplikes bestudeer ook ander masjiene, soos parallelle- en kwantumrekenaars. Rekenaarwetenskap het sy wortels in [[elektroniese ingenieurswese]], [[wiskunde]] en [[linguistiek]]. In die laaste paar dekades van die [[20ste eeu]] is rekenaarwetenskap erken as 'n dissipline in eie reg en het dit sy eie metodes en terminologie ontwikkel. By universiteite is rekenaarwetenskap aanvanklik gedoseer vanuit die wiskundedepartemente, maar deesdae het meeste universiteite aparte departemente vir rekenaarwetenskap en/of informatika. Die grootste eerbewys in rekenaarwetenskap is die Turing-toekenning. == Verwante terreine == Rekenaarwetenskap is naverwant aan verskeie ander wetenskapdissiplines. Hierdie dissiplines oorvleuel heelwat, alhoewel daar ook belangrike verskille bestaan. * Inligtingswetenskap is die studie van data en inligting, hoe om dit te interpreteer, analiseer, stoor en oor te dra. Inligtingswetenskap het begin as die grondslag van die wetenskaplike analise van [[kommunikasie]] en [[databasis]]se. * [[Programmering]] beklemtoon die [[ontwerp]] en skryf van programme in rekenaartale en vertaling na masjienkode. * [[Sagteware-ingenieurswese]] beklemtoon bestuur van analise, ontwerp, bou en toets van programme. * Inligtingstelsels is die toepassing van berekening om die aktiwiteite van 'n organisasie te ondersteun: werking, installering en onderhoud van die rekenaars, sagteware en data. * Bestuursinligtingstelsels (BIS) is die subterrein van inligtingstelsels wat finansiële en personeelbestuur beklemtoon. * [[Wiskunde]] deel baie tegnieke en onderwerpe met rekenaarwetenskap, maar is meer algemeen. In 'n sekere sin is rekenaarwetenskap die wiskunde van berekening. * Rekenaaringenieurswese is die analise, ontwerp en bou van rekenaarhardeware. * Inligtingsekerheid is die analise en inwerkingstelling van inligtingstelselsekuriteit, insluitend [[kriptografie]]. == Vakgebiede van groot belang vir rekenaarwetenskap == === Wiskundige fondasies === * [[Boolse algebra]] * [[Diskrete wiskunde]] * Grafiekteorie * [[Inligtingsteorie]] * Simboliese logika * [[Waarskynlikheidsleer]] en [[Statistiek]] === Teoretiese rekenaarwetenskap === * Algoritmiese inligtingsteorie * Berekenbaarheid * [[Kriptografie]] * Formele semantiek * Teorie van berekening ** analise van [[algoritme]]s en probleme se kompleksiteit ** Logikas en die betekenis van programme ** [[Logika]] en formele tale * Tiperingsteorie === Hardeware === (sien ook [[elektroniese ingenieurswese]]) * Beheerstrukture en mikroprogrammering * Geheuestrukture * Afvoer en [[kommunikasie|datakommunikasie]] * [[Logika]]-ontwerp * Geïntegreerde stroombane ** Grootskaalintegrasie-ontwerp * Werkverrigting en betroubaarheid === Rekenaarstelsel organisasie === (sien ook [[elektroniese ingenieurswese]]) * Rekenaarargitektuur * [[Rekenaarnetwerk]]e ** Verspreide verwerking * Werkverrigting van stelsels * Rekenaarstelselinwerkingstelling === Sagteware === * [[Rekenaarprogrammering]] en tegnieke ** Parallele programmering ** Programspesifisering ** Programverifikasie * [[Sagteware-ingenieurswese]] ** Sagteware-optimering ** Sagteware-meting ** Sagtewarekonfigurasiebestuur ** Gestruktureerde programmering ** [[Objekgeoriënteerde programmering|Objekoriëntasie]] ** [[Ontwerpspatrone (rekenaarwetenskap)|Ontwerpspatrone]] ** [[Vrye sagteware]] en [[oopbronsagteware]] * [[Programmeertaal|Programmeertale]] * [[Bedryfstelsels]] * [[Vertalerkonstruksie|Vertalers]] ** Leksikale ontleding ** Sintaktiese ontleding ** Semantiese ontleding === Data en inligtingstelsels === *[[Datastruktuur|Datastrukture]] * Datavoorstelling * Data-enkripsie * Datasamepersing * [[Inligtingsteorie]] * Lêers ** Lêerformate * Inligtingstelsels ** [[Databasis]]se ** Inligtingberging en verkryging ** Inligtingkoppelvlakke en voorstelling === Metodologieë === * [[Algebra|Simboliese en algabraïse manipulasie]] * [[Kunsmatige intelligensie]] * [[Rekenaargrafika]] * Beeldverwerking en rekenaarsig * Patroonherkenning ** Handskrifherkenning ** Spraakherkenning * Simulasie en modellering * Dokument- en teksverwerking * Digitale seinverwerking * [[Neuromorfiese rekenaarverwerking]] === Rekenaartoepassings === * Administratiewe dataverwerking * Wiskundige sagteware ** [[Numeriese analise]] ** Geoutomatiseerde stellingbewyse ** Rekenaaralgebra * Fisiese wetenskappe en [[Ingenieurswese]] ** Berekeningschemie ** Berekeningsfisika * [[Biologie|Lewens]]- en mediese wetenskap ** Bio-informatika ** Berekeningsbiologie ** Mediese informatika * Sosiale en gedragswetenskappe * Geesteswetenskappe * Rekenaargesteunde ingenieurswese * [[Robotika]] * Mens-rekenaar-interaksie ** [[Spraaksintese]] ** Bruikbaarheidsingenieurswese === Rekenaarmilieu === * Rekenaarindustrie * Geskiedenis van rekenaarhardeware * Rekenaars en opvoeding * Rekenaars en die gemeenskap ** Rekenaargesteunde samewerking * Regsaspekte van rekenaargebruik * Bestuur van rekenaar- en inligtingstelsels * [[Persoonlike rekenaar]]s * Rekenaar- en inligtingsekerheid == Rekenaarwetenskap-pioniers == * [[Gottfried Wilhelm Leibniz]], die universele genie van die baroktyd, wat die binêre stelsel uitgevind het, die Leibnizrekenaar [http://www.polybiblio.com/herman/28333.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080217063211/http://www.polybiblio.com/herman/28333.html |date=17 Februarie 2008 }} – alhoewel hy destyds nie eens geweet het waarvoor mens dit kan gebruik nie, maar besef het dat dit baie nuttig sal kan wees. Daar is ook 'n boek oor hom geskryf, 'Rekene met nul en een', (Duits: ''Rechnen mit Null und Eins''). <!-- REF: sal noeg soek vir een van die boek --> * [[Charles Babbage]]. Hy het verskeie meganiese optelmasjiene en een meganiese programmeerbare rekenaar ontwerp, maar nooit sy planne tot uitvoer gebring nie. * [[John Backus]], uitvinder van FORTRAN, die eerste praktiese hoërvlakprogrammeertaal en die Backus-Naur-vorm om formele taaksintaks mee te beskryf. * James W. Cooley en John W. Tukey vir die Vinnige Fourier-transform en die impak daarvan op wetenskaplike navorsing. * Ole-Johan Dahl en Kristen Nygaard, uitvinders van die proto-[[Objekgeoriënteerde programmering|objekgeoriënteerde]] taal SIMULA. * Edsger Dijkstra vir algoritmes, ''Goto considered harmful'', nougesetheid en pedagogiek. * Admiraal [[Grace Hopper|Grace Murray Hopper]] vir pionierswerk in die 1940's, een van die eerstes wat die noodsaaklikheid van hoërvlakprogrammeertale herken. Sy skryf die eerste [[Vertalerkonstruksie|vertaler]]. Haar idees beïnvloed die [[COBOL]]-taal grootliks. * Kenneth Iverson, uitvinder van APL, vir sy bydrae tot interaktiewe programmering. * William Kahan vir die IEEE-dryfpuntstandaard. * Donald Knuth vir die ''The Art of Computer Programming''-reeks. * [[Ada Lovelace]], beroemd as die wêreld se eerste rekenaarprogrammeerder. * [[John von Neumann]] vir die ontwerp van die von Neumann-argitektuur waarop meeste hedendaagse rekenaars gebaseer is. * [[Claude E. Shannon]] vir [[inligtingsteorie]]. * [[Alan Turing]] vir berekenbaarheidsleer, het ook die Pilot ACE ontwerp. * James H. Wilkinson vir die tegniek van ''"terugwaartse foutanalise"'' en vooruitgang op die gebied van matriksberekeninge. Wilkinson was ook 'n belangrike rolspeler in die ontwikkeling van die Pilot ACE, die eerste Britse rekenaar, in die laat 1940's. * Konrad Zuse, bouer van 'n binêre rekenaar in die 1930's, waarvoor hy na bewering (as eerste) 'n teoretiese hoërvlakprogrammeertaal, Plankalkül, ontwerp het. == Sien ook == * [[Internet]] * [[Neuromorfiese rekenaarkunde]] == Eksterne skakels == {{Commonskat|Computer science}} {{Wikt|rekenaarwetenskap}} * [http://catb.org/jargon/ Die "Jargon-lêer"] * [http://people.mills.edu/spertus/Gender/gender.html ''Women and Computer Science''], deur Ellen Spertus {{Normdata}} [[Kategorie:Rekenaarwetenskap]] d4qf4rptervnq2vppop5hwze05gdf23 0 434 2976513 2920703 2026-10-07T13:42:21Z Aliwal2012 39067 /* Sterftes */ * [[3 Maart]] – [[Percy Marmont]], Engelse akteur en regisseur 2976513 wikitext text/x-wiki {{jare|beeld=Carter DengXiaoping.jpg|teks=[[Deng Xiaoping]] en Jimmy Carter}} Die '''jaar 1977''' was 'n [[gewone jaar]] wat volgens die [[Gregoriaanse kalender]] op 'n [[Saterdag]] begin het. Dit was die 77ste jaar van die [[20ste eeu]] n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. == Gebeure == * [[5 Februarie|5-9 Februarie]] – Tropiese sikloon Emilie veroorsaak swaar reen en oorstromings in Natal en Oos-Transvaal, ten minste 10 mense sterf in Zoeloeland. * [[8 Februarie]] – Sewe Rooms-Katolieke sendelinge word vermoor by die Musami-sendingstasie in [[Rhodesië]]. * [[27 April]] – Die [[Suid-Afrika]]anse regering begin onderhandelinge met die Westerse Kontakgroep van die [[Verenigde Nasies]] se [[Veiligheidsraad]] oor die politieke toekoms van Suidwes-Afrika/[[Namibië]]. * [[30 April]] – Prof [[Hendrik Johannes Jacob Bingle|Hennie Bingle]] tree af as rektor van die [[Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys|PU vir CHO]] en word opgevolg deur Prof. [[Tjaart van der Walt]]. * [[21 Junie]] – Die [[Israel]]se [[Begin-kabinet]] onder leiding van eerste minister [[Menachem Begin]] word geïnstalleer. * [[26 Junie]] – [[Elvis Presley]] hou sy laaste konsert. * [[27 Junie]] – [[Frankryk]] verleen onafhanklikheid aan [[Djiboeti]]. * [[29 Junie]] – Die [[Verenigde Party]] ontbind en smelt saam met die [[Demokratiese Party]] (1973) om die [[Nuwe Republiek Party]] te vorm, met sir [[De Villiers Graaff]] as tussentydse leier. * [[6 Augustus]] – 'n Bom ontplof in [[Woolworths]] in [[Salisbury]], [[Rhodesië]]; 11 mense sterf en 76 word beseer. * [[20 Augustus]] – [[Voyager 2]] word lanseer. * [[21 Augustus]] – Sestien plaaswerkers word doodgeskiet deur ZANLA-kaders by die Odzanu Junction-plaas naby [[Umtali]], [[Rhodesië]]. * [[5 September]] – [[Voyager 1]], 'n onbemande ruimtetuig wat al die planete besoek, word gelanseer. * [[13 Oktober]] – [[Lufthansa]] vlug LH181 – ook bekend as die "[[Vliegtuigontvoering 'Landshut'|Landshut]]", ’n [[Boeing 737|Boeing 737-200]] – word deur die ''[[Rote Armee Fraktion]]'' gekaap tydens ’n vlug vanaf [[Palma de Mallorca]] ([[Spanje]]) na [[Frankfurt am Main]] ([[Duitsland]]). Die kaping vorm deel van ’n reeks gebeure bekend as die Duitse Herfs. * [[23 Oktober]] – Andries Brand (40), 'n NG-dominee, en sy vrou word vermoor deur terroriste naby [[Kwekwe]] in [[Rhodesië]]. * [[6 Desember]] – Suid-Afrika verklaar [[Bophuthatswana]] onafhanklik, maar dit word deur geen ander land as sodanig aanvaar nie. * [[17 Desember]] – [[Victoria Falls]] in [[Rhodesië]] word vanuit Zambië met [[mortier]]e aangeval; 8 persone word beseer. == Geboortes == * datum onbekend – [[Noxolo Maqashalala]], [[Suid-Afrika]]anse [[aktrise]] († [[2021]]). * [[13 Januarie]] − [[Orlando Bloom]], Engelse akteur en vervaardiger. * [[15 Januarie]] − [[Giorgia Meloni]], Italiaanse joernalis en politikus. * [[19 Januarie]] – [[Nicole (Chileense sangeres)|Nicole]], Chileense sangeres. * [[30 Januarie]] − [[Khumbudzo Ntshavheni]], Suid-Afrikaanse politikus en kabinetsminister. * [[2 Februarie]] – [[Shakira]], [[Colombia]]anse sangeres en aktrise. * [[14 Februarie]] – [[Jim Jefferies]], Australiese komediant, akteur en skrywer. * [[8 Maart]] – [[James van der Beek]], Amerikaanse akteur en skrywer († [[2026]]). * [[11 Maart]] – [[Carina Diedericks-Hugo]], Afrikaanse skrywer van jeugverhale. * [[2 April]] – [[Michael Fassbender]], [[Ierland|Iers]]-[[Duitsland|Duitse]] akteur. * [[14 April]] – [[Sarah Michelle Gellar]], Amerikaanse aktrise. * [[22 April]] – [[Robbie Hunter]], Suid-Afrikaanse [[fietsry]]er. * [[23 April]] – [[Kasper Andersen]], Deense akteur. * [[25 April]] – [[Jeff Coetzee]], Suid-Afrikaanse tennisspeler. * [[3 Mei]] – [[Maryam Mirzakhani]], [[Iran]]se wiskundige († [[2017]]). * [[10 Mei]] – [[Nick Heidfeld]], [[Duitsers|Duitse]] professionele renjaer. * [[11 Mei]] – [[Victor Matfield]], Suid-Afrika se twee-en-vyftigste [[Springbokkaptein]]. * [[13 Mei]] – [[Tom Cotton]], junior senator vir [[Arkansas]]. * [[14 Junie]] – [[Camila Pitanga]], [[Brasilië|Brasiliaanse]] [[aktrise]]. * [[4 Julie]] – [[Allan Kierstein Jepsen]], Deense sokkerspeler. * [[27 Julie]] – [[Jonathan Rhys Meyers]], Ierse akteur. * [[2 Augustus]] – [[Edward Furlong]], Amerikaanse akteur. * [[12 Augustus]] – [[Zanne Stapelberg]], Suid-Afrikaanse operasangeres. * [[23 Augustus]] – [[Jared Fogle]] is 'n Amerikaanse akteur en veroordeelde kindermolesteerder. * [[26 Augustus]] – [[Gareth Cliff]], Suid-Afrikaanse omroeper en TV-persoonlikheid. * [[15 September]] – [[Leonore Gewessler]], [[Oostenryk]]se [[politikus]]. * [[6 Oktober]] – [[Carola Schouten]], Nederlandse politikus. * [[11 Oktober]] – [[Hardeep Singh Nijjar]], Kanadese [[Sikhisme|Sikh]]-separatistiese leier († [[2023]]). * [[19 Oktober]] – [[Gerrie Pretorius]], Afrikaanse minnesanger. * [[27 Oktober]] – [[Tessa Jubber]], Suid-Afrikaanse aktrise. * [[10 November]] – [[Pieter Heerma]], Nederlandse politikus. * 10 November – [[Brittany Murphy]], Amerikaanse aktrise († [[2009]]). * [[19 November]] – [[Mette Frederiksen]], Eerste minister van [[Denemarke]]. * [[2 Desember]] – [[Marjan Šarec]], [[Slowenië|Sloweense]] [[politikus]], 9de eerste minister. == Sterftes == * [[6 Januarie]] – [[Matilda Hanekom]], Afrikaanse aktrise (* [[1899]]). * [[12 Januarie]] – [[M.S.B. Kritzinger]], Afrikaanse [[Letterkunde|letterkundige]] en [[leksikograaf]] (* [[1896]]). * [[14 Januarie]] – [[Anaïs Nin]], Amerikaanse essayis, romansier en kortverhaalskryfster (* [[1903]]). * [[29 Januarie]] – [[Freddie Prinze]], Amerikaanse akteur (* [[1954]]). * [[3 Maart]] – [[Percy Marmont]], Engelse akteur en regisseur (* [[1883]]). * [[26 Maart]] – [[Dirk Ziervogel]], [[Suid-Afrika]]anse kenner van Bantoetale (* [[1917]]). * [[8 April]] – [[Stefania Turkewich]], Oekraïense [[komponis]],[[ pianis]] en musikoloog (* [[1898]]). * [[26 April]] – [[Hennie Muller]], Suid-Afrika se twee-en-twintigste [[Springbokkaptein]] (* [[1922]]). * [[5 Mei]] – [[Ludwig Erhard]], Duitse politikus, minister van ekonomie en bondskanselier van [[Wes-Duitsland]] (* [[1897]]). * [[17 Mei]] – [[M.L. de Villiers]], Afrikaanse predikant en musikus, komponis van ''Die Stem van Suid-Afrika'' (* [[1885]]). * [[30 Mei]] – [[Paul Desmond]], [[Amerikaanse]] jazzmusikant (* [[1924]]). * [[2 Julie]] – [[Gert Potgieter]], Suid-Afrikaanse tenoor en akteur (* [[1929]]). * 2 Julie – [[Vladimir Nabokov]], Russiese skrywer (* [[1899]]). * [[21 Julie]] – [[Henry Vahl]], Duitse akteur (* [[1897]]). * [[16 Augustus]] – [[Elvis Presley]], Amerikaanse sanger en ruk-en-rol-koning sterf op 42-jarige ouderdom (* [[1935]]). * [[31 Augustus]] – [[Sid Atkinson]], [[Suid-Afrikaanse]] [[atleet]] (* [[1901]]). * [[12 September]] – [[Steve Biko]], [[Suid-Afrika]]anse [[apartheid|anti-apartheidsaktivis]] en stigter van die ''Swart bewussynsbeweging'' sterf in polisie-aanhouding (* [[1946]]). * [[13 September]] – [[Leopold Stokowski]], Britse [[dirigent]] (* [[1882]]). * [[16 September]] – [[Maria Callas]], Amerikaanse operasangeres (* [[1923]]). * [[11 Oktober]] – [[Misha Black]], Britse argitek en ontwerper (* [[1910]]). * [[14 Oktober]] – [[Bing Crosby]], Amerikaanse akteur en sanger (* [[1903]]). * [[25 Desember]] – [[Charlie Chaplin]], Britse [[akteur]], [[skrywer]] en rolprentvervaardiger (* [[1889]]). [[Kategorie:1977| ]] [[Kategorie:20ste eeu]] kbvvo78hqg0666gx5gvekfcq5uw09hb 0 566 2976509 2970617 2026-10-07T13:38:04Z Aliwal2012 39067 /* Geboortes */ Percy Marmont 2976509 wikitext text/x-wiki {{jare|beeld=Equus quagga quagga, coloured.jpg|teks=Die kwagga}} Die '''jaar 1883''' was 'n [[gewone jaar]] wat volgens die [[Gregoriaanse kalender]] op 'n [[Maandag]] begin het. Dit was die 83ste jaar van die [[19de eeu]] n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. [[Lêer:Paul Kruger.jpg|duimnael|240px|Paul Kruger word op 30 Desember die President van Transvaal.]] == Gebeure == * Die eerste wêreldrekord deur 'n [[Suid-Afrika]]ner word deur die verspringer Izak Prinsloo op [[Kerkplein, Pretoria|Kerkplein]] in [[Pretoria]] opgestel is. In die tyd het die plein ook as 'n mark en sportveld gedien. * [[Jane Elizabeth Waterston]] kom in die Kaap aan as Suid-Afrika se eerste vrouedokter. * [[1 Mei]] – [[Buffalo Bill]] se eerste Wild West Show. * [[22 Mei]] – [[Afrikanerbond]] en die Zuid-Afrikaansche [[Boeren Beschermings Vereeniging]] smelt saam onder die naam Afrikanerbond. * [[24 Mei]] – Die Brooklyn Bridge geopen vir verkeer na 14 jaar van konstruksie. * [[27 Mei]] – [[Aleksander III van Rusland|Aleksander III]] word gekroon as [[tsaar]] van [[Rusland]] ná die sluipmoord op sy pa, [[Aleksander II van Rusland]]. * [[30 Mei]] – New York Stad: 'n Gerug dat die [[Brooklyn-brug]] gaan ineenstort, veroorsaak paniek waardeur twaalf mense sterf. * [[7 Augustus]] – Die eertydse [[onafhanklikheid|onafhanklike]] [[republiek]], [[Stellaland]], verenig met [[Goosen]] in die noorde van die [[Kaapkolonie]]. * [[12 Augustus]] – Die laaste ''[[kwagga]]'' sterf in 'n [[Amsterdam]]se [[dieretuin]]. * [[26 Augustus]] – [[Vulkaan|Vulkaniese]] uitbarsting van [[Krakatoa]] in [[Indonesië]] veroorsaak 'n rampspoedige [[tsoenami]] wat baie nedersettings vernietig en 36&nbsp;000 lewens in [[Java (eiland)|Java]] en [[Sumatra]] eis. * [[29 Augustus]] – Opening van die [[Hoërskool Chris van Niekerk]] in [[Vredefort]], [[Noord-Vrystaat]]. * [[30 Desember]] – [[Paul Kruger]] word president van die [[Zuid-Afrikaansche Republiek]]. == Geboortes == * [[3 Januarie]] – [[Clement Attlee]], [[Eerste minister van die Verenigde Koninkryk]] († [[1967]]). * 3 Januarie – [[Austin Roberts]], [[Suid-Afrika]]anse [[dierkunde|dierkundige]] en [[ornitoloog]] († [[1948]]). * [[10 Januarie]] – Ds. [[Dirk du Plessis]], predikant in 3 [[Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika|Gereformeerde kerke]] († [[1941]]). * [[13 Januarie]] – [[Prins Arthur van Connaught]], Britse politikus en derde [[Goewerneur-generaal van Suid-Afrika]] (1920–1924) († [[1938]]). * [[5 Februarie]] – [[Terence Macleane Salter]], Brits-Suid-Afrikaanse plantversamelaar en [[Plantkunde|plantkundige]] († [[1969]]). * [[10 Februarie]] – [[Edith Clarke]], Amerikaner en die eerste vroulike elektriese [[ingenieur]] († [[1959]]). * [[11 Februarie]] – [[Grete Berger]], [[Duitsland|Duitse]] aktrise († [[1944]]). * [[18 Mei]] – [[Walter Gropius]], [[argitek]] van [[Duitsland]] († [[1969]]). * [[5 Junie]] – [[John Maynard Keynes]], Britse ekonoom († [[1946]]). * [[3 Julie]] – [[Franz Kafka]], een van die grootste fiksieskrywers van die 20ste eeu († [[1924]]). * [[28 Junie]] – [[Pierre Laval]], voormalige eerste minister van [[Frankryk]] († [[1945]]). * [[10 Julie]] – [[Harry Allen]], Amerikaanse akteur († [[1951]]). * [[29 Julie]] – [[Benito Mussolini]], Italiaanse [[diktator]] († 1945). * [[6 Augustus]] – [[Margaret Joslin]], Amerikaanse aktrise († [[1956]]) * [[9 Augustus]] – [[Charles Wynand Malan]], Suid-Afrikaanse politikus († [[1933]]). * [[19 Augustus]] – [[Coco Chanel]], Franse mode-ontwerper († [[1971]]). * 19 Augustus – [[Elsie Ferguson]], Amerikaanse aktrise († [[1961]]). * [[26 Oktober]] – [[Napoleon Hill]], Amerikaanse skrywer († [[1970]]). * [[6 November]] – [[Billy Millar]], Suid-Afrika se elfde [[Springbokkaptein]] († [[1949]]). * [[11 November]] – [[Ernest Ansermet]], Switserse dirigent († [[1969]]). * [[25 November]] – [[Percy Marmont]], Engelse akteur en regisseur († [[1977]]). * [[10 Desember]] – [[Giovanni Messe]], Italiaanse generaal en politikus († [[1968]]). * [[11 Desember]] – [[Joseph Solomon]], Suid-Afrikaanse argitek († [[1920]]). * [[15 Desember]] – Ds. [[Pieter Bingle|Pieter Willem Bingle]], predikant in 2 [[Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika|Gereformeerde kerke]], nl. [[Gereformeerde kerk Colesberg|Colesberg]] en [[Gereformeerde kerk Venterstad|Venterstad]]. († [[1923]]) == Sterftes == * [[13 Februarie]] – [[Richard Wagner]], Duitse komponis (* [[1813]]). * [[14 Maart]] – [[Karl Marx]], Duitse [[filosoof]], ekonoom, sosioloog en joernalis (* [[1818]]). * [[30 April]] – [[Édouard Manet]], Franse impressionistiese skilder (* [[1832]]). * [[15 Junie]] – [[Simeon Jacobs]], Prokureur-generaal van die [[Kaapkolonie]] (* [[1830]]). * [[20 Junie]] – [[Johannes Nicolaas de Beer]], boer van [[Kimberley]] en die diamantmaatskappy [[De Beers]] is na hom vernoem (* [[1830]]). * 20 Junie – [[John William Colenso]], die eerste biskop van die Anglikaanse Kerk in [[Natal]] (* [[1814]]). * [[9 Augustus]] – [[Robert Moffat]], 'n Suid-Afrikaanse sendeling van Skotse herkoms (* [[1795]]). * [[10 September]] – [[Hendrik Conscience]], [[Vlaminge|Vlaamse]] skrywer (* [[1812]]) [[Kategorie:19de eeu]] [[Kategorie:1883]] 6r5w193b943pp9uvqxn6ho1rlfhnk8a 0 1498 2976510 2913483 2026-10-07T13:40:04Z Aliwal2012 39067 /* Geboortes */ Percy Marmont 2976510 wikitext text/x-wiki {{NovemberKalender}} '''25 November''' is die 329ste dag van die jaar in die [[Gregoriaanse kalender]] (330ste in [[skrikkeljaar|skrikkeljare]]). Daar volg nog 36 dae in die res van die jaar. == Gebeure == * [[1034]] – Malcolm II van Skotland sterf. Duncan, die seun van sy tweede dogter, in plaas van [[Macbeth van Skotland|Macbeth]], die seun van sy oudste dogter, volg hom op. * [[1185]] – [[Pous Urbanus III]] volg [[Pous Lucius III]] op. * [[1277]] – [[Pous Nicolaas III]] volg [[Pous Johannes XXI]] op. * [[1766]] – [[Pous Clemens XIII]] publiseer "Christianae Reipublicae" – Oor die gevaar van anti-christelike geskrifte. * [[1885]] – [[Banff Nasionale Park]], [[Kanada]] se eerste nasionale park, word geopen. * [[1900]] – Pres. [[Paul Kruger]] word geesdriftig in [[Parys]] verwelkom en vereer deur 'n besoek van die Franse president, Émile Loubet. * [[1936]] – Die [[Anti-Kominternpakt]] word deur Duitsland en Japan geteken. * [[1938]] – [[Pous Pius XI]] kry twee hartaanvalle. * [[1974]] – Dr. [[Christiaan Barnard|Chris Barnard]] voer die wêreld se eerste dubbele hartoorplanting uit in [[Kaapstad]] se [[Groote Schuur-hospitaal]]. * [[1975]] – [[Suriname]] word van [[Nederland]] onafhanklik. * [[1984]] – [[Band Aid]]: 36 gewilde [[popmusiek|popmusikante]] uit [[Verenigde Koninkryk|Brittanje]] en [[Ierland]] kom by 'n ateljee in [[Notting Hill]] bymekaar om die liedjie ''Do They Know It's Christmas'' op te neem vir 'n geldinsameling ter verligting van hongersnood in [[Ethiopië]]. * [[1992]] – Fluweelegskeiding: Wetgewers in [[Tsjeggo-Slowakye]] stem om hulle land in die [[Tsjeggië|Tsjeggiese Republiek]] en [[Slowakye]] te verdeel met ingang [[1 Januarie]] [[1993]]. == Geboortes == *[[1328]] – [[Pedro de Luna]] (later [[Teenpous Benedictus XIII]]). *[[1562]] – [[Lope de Vega Carpio]], een van die belangrikste [[digter]]s en dramaturge van die Spaanse Goue Eeu († [[1635]]). *[[1835]] – [[Andrew Carnegie]], Skots-Amerikaanse entrepreneur en staalbaron († [[1919]]). *1844 – Carl Benz, Duitse ingenieur en pionier († 1929). *[[1845]] – [[David Christiaan de Waal]], burgemeester van Kaapstad († [[1909]]). *[[1886]] – [[Ernst Ludwig, Groothertog van Hesse]], die laaste Groothertog van Hesse († [[1937]]). *[[1881]] – [[Pous Johannes XXIII]], gebore as ''Angelo Giuseppe Roncalli'', 261ste [[pous]] van die [[Rooms-Katolieke Kerk]] († [[1963]]). *[[1883]] – [[Percy Marmont]], Engelse akteur en regisseur († [[1977]]). *[[1885]] – [[J.F.W. Grosskopf]], Afrikaanse skrywer († [[1948]]). *1895 – [[Anastas Mikojan]], Sowjetse politikus († 1978). *[[1915]] – [[Augusto Pinochet]], Chileense generaal en politikus († [[2006]]). *[[1924]] – [[Paul Desmond]], [[VSA|Amerikaanse]] [[jazz]] musikant († [[1977]]). *[[1938]] – [[Stephen F. Cohen]], Amerikaanse akademikus en kenner van die [[Sowjetunie]] en [[Rusland]] († [[2020]]). *[[1940]] – [[Percy Sledge]], Amerikaanse sanger († [[2015]]). *1940 – [[J.C.M.D. du Plessis]], Suid-Afrikaanse leksikograaf en akademikus († [[2026]]). *[[1971]] – [[Christina Applegate]], Amerikaanse aktrise. *[[1978]] – [[Taís Araújo]], [[Brasilië|Brasiliaanse]] aktrise. *[[1980]] – [[Aaron Mokoena]], Suid-Afrikaanse sokkerspeler. *[[1980]] – [[Alviro Petersen]], Suid-Afrikaanse krieketspeler. *[[1984]] – [[Gaspard Ulliel]], Franse rolprentakteur († [[2022]]). == Sterftes == * [[311]] – [[Pous Petrus I van Alexandrië]] 17de patriarg van die Kerk in Alexandrië en martelaar (* 3de eeu). * [[1185]] – [[Pous Lucius III]], 171ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk in [[Verona]], [[Italië]]. * [[1957]] – [[Ernest Oppenheimer]], Suid-Afrikaanse mynmagnaat. (* [[1880]]). * [[1959]] – [[E.G. Jansen]], Suid-Afrikaanse politikus en agste [[Goewerneur-generaal van Suid-Afrika]] (1951–1959) (* [[1881]]). * [[1970]] – [[Yukio Mishima]], [[Japan]]nese skrywer, digter, draaiboekskrywer, akteur, regisseur, nasionalis en stigter van die Tate no kai (* [[1925]]). * [[1981]] – [[Jack Albertson]], Amerikaanse akteur (* [[1907]]). * [[2004]] – [[Sheila Cussons]], Suid-Afrikaanse digter en skilder (* [[1922]]). * [[2016]] – [[Fidel Castro]], Kubaanse leier (* [[1926]]). * 2016 – [[Trevor Goddard]], Springbokkrieketkaptein (* [[1931]]). * [[2017]] – [[Rance Howard]], Amerikaanse akteur (* [[1922]]). * [[2020]] – [[Diego Maradona]], Argentynse sokkerspeler en -afrigter (* [[1960]]). == Vakansies, vierings, en waarnemingsdae == *Feesdag van [[Pous Petrus I van Alexandrië]] in die [[Oosters-Ortodokse Kerk|Oosters-Ortodokse]] Kerke. {{commonskat|25 November}} [[Kategorie:November]] 9hxh8avx865grijpz5z56n2izaegczj 0 2099 2976515 2849728 2026-10-07T13:44:17Z Aliwal2012 39067 /* Sterftes */ [[Percy Marmont]], Engelse akteur en regisseur (* [[1883]]). 2976515 wikitext text/x-wiki {{MaartKalender}} '''3 Maart''' is die 62ste dag van die jaar in die [[Gregoriaanse kalender]] (63ste in [[skrikkeljaar|skrikkeljare]]). Daar volg nog 303 dae in die res van die jaar. == Gebeure == * [[468]] − [[Pous Simplicius]] volg [[Pous Hilarius]] op. * [[1200]] − [[Pous Innocentius III]] verklaar keiserin Cunegonde heilig. * [[1326]] − [[Jacques Fournier]] (later [[Pous Benedictus XII]]) word biskop van Mirepoix in Ariège. * [[1363]] − [[Pous Urbanus V]] [[Ekskommunikasie|ekskommunikeer]] Bernabò Visconti. * [[1431]] − [[Pous Eugenius IV]] ([[Gabriele Condulmer]]) volg [[Pous Martinus V]] op as [[pous]] van die [[Rooms-Katolieke Kerk]]. * [[1533]] − [[Pous Clemens VII]] stel Jean d'Orleans-Longueville, aartsbiskop van [[Toulouse]] aan as kardinaal. * [[1577]] − [[Pous Gregorius XIII]] stel Albrecht van [[Oostenryk]], seun van keiser Maksimiliaan, aan as kardinaal. * [[1599]] − [[Pous Clemens VIII]] stel dertien nuwe kardinale aan waaronder sy familielid Bonifazio Bevilacqua Aldobrandini. * [[1845]] – [[Florida]] word die 27ste [[Deelstate van die Verenigde State van Amerika|deelstaat]] van die [[Verenigde State]]. * [[1878]] − Met die Verdrag van San Stefano, wat die Russies-Turkse Oorlog beëindig, word [[Bulgarye]] 'n selfregerende prinsdom in die [[Ottomaanse Ryk]]. * [[1918]] − [[Rusland]] teken die Verdrag van Brest-Litovsk met die Sentrale magte en beëindig sy deelname aan die [[Eerste Wêreldoorlog]] wat sonder opset lei tot onafhanklikheid vir [[Finland]], [[Estland]], [[Letland]], [[Litaue]] en [[Pole]]. * [[1958]] − Nuri as-Said word vir die 14de keer [[Eerste Minister]] van [[Irak]]. * [[1959]] – Die onbemande Amerikaanse ruimtetuig, [[Pioneer 4]] word lanseer. * [[1969]] – [[Apollo 9]] word gelanseer. * [[1972]] – [[Pioneer 10]] word gelanseer. * [[1974]] – [[Turkish Airlines]], [[Turkish Airlines-vlug 981|vlug 981]], 'n McDonnell Douglas DC-10 stort neer buite [[Parys]], [[Frankryk]]. * [[2009]] – Die veroordeelde sakeman [[Schabir Shaik]] word op mediese parool vrygelaat, nadat hy slegs twee jaar en vier maande van sy vyftien jaar vonnis uitgedien het. == Geboortes == * [[1455]] – [[Johan II van Portugal|Johan II]], koning van [[Portugal]] († [[1495]]). * [[1823]] – [[Dirkie Uys]], kinderheld en seun van Voortrekkerleier [[Piet Uys]] († [[1838]]). * [[1847]] – [[Alexander Graham Bell]], Skotse wetenskaplike en uitvinder († [[1922]]). * [[1868]] – [[Joel Krige]], [[Speaker]] van die [[Unie van Suid-Afrika]] († [[1933]]). * [[1906]] – [[Lou Costello]], Amerikaanse akteur († [[1959]]). * [[1911]] – [[Jean Harlow]], Amerikaanse aktrise († [[1937]]). * [[1913]] – [[Harold J. Stone]], Amerikaanse akteur († [[2005]]). * [[1919]] – [[Peter Henry Abrahams]], Suid-Afrikaanse romanskrywer, digter, joernalis en politieke kommentator († [[2017]]). * [[1920]] − [[James Doohan]], Kanadese akteur (Montgomery Scott of "Scotty" in die TV-reeks ''[[Star Trek]]'') († [[2005]]). * [[1921]] – [[Diana Barrymore]], Amerikaanse aktrise († [[1960]]). * 1921 − [[Jurie Ferreira]], Afrikaanse sanger († [[2002]]). * [[1924]] – [[Tomiichi Murayama]], Japannese politikus († [[2025]]). * [[1947]] − [[Carike Keuzenkamp]], Afrikaanse sangeres. * [[1970]] – [[Julie Bowen]], Amerikaanse aktrise. * [[1974]] – [[David Faustino]], Amerikaanse akteur. * [[1981]] – [[Julius Malema]], linkse politikus en leier van die [[Ekonomiese Vryheidsvegters]]. * [[1982]] – [[Jessica Biel]], Amerikaanse aktrise. * [[1990]] – [[Gerda Steyn]], Suid-Afrikaanse maratonatleet. * [[1996]] – [[Andile Phehlukwayo]], Suid-Afrikaanse krieketspeler. == Sterftes == * [[1605]] – [[Pous Clemens VIII]], pous van die Rooms-Katolieke Kerk (* [[1536]]). * [[1703]] – [[Robert Hooke]], [[Engelse]] [[argitek]], [[chemikus]], [[filosoof]], [[fisikus]], [[sterrekundige]] en [[wiskundige]] (* [[1635]]). * [[1707]] – [[Aurangzeb]], [[Mogolryk|Mogolkeiser]] (* [[1618]]). * [[1863]] – [[William John Burchell]], Engelse ontdekkingsreisiger, natuurkundige, botanikus, kunstenaar en skrywer (* [[1781]]). * [[1934]] – [[Norman O'Neill]], Britse dirigent en komponis (* [[1875]]). * [[1966]] – [[William Frawley]], Amerikaanse akteur (* [[1887]]). * [[1977]] – [[Percy Marmont]], Engelse akteur en regisseur (* [[1883]]). * [[1983]] – [[Hergé]], skepper van die ''[[Die avonture van Kuifie]]''-kinderstrokiereeks (* [[1907]]). * [[1987]] – [[Danny Kaye]], Amerikaanse akteur (* [[1911]]). * [[1999]] – [[Lee Philips]], Amerikaanse akteur (* [[1927]]). * [[2014]] – [[William R. Pogue]], Amerikaanse ruimtevaarder (* [[1930]]). * [[2018]] – [[Roger Bannister]], Britse atleet en neuroloog (* [[1929]]). * 2018 – [[David Ogden Stiers]], Amerikaanse komediant en akteur (* [[1942]]). * [[2023]] – [[Tom Sizemore]], Amerikaanse akteur (* [[1961]]). == Vakansies, vierings, en waarnemingsdae == * [[Hinamatsuri]] in [[Japan]] {{commonskat|3 March}} [[Kategorie:Maart]] crda5jcoiosik49jc56m0xfg7vei3gi 0 3739 2976458 2957915 2026-10-07T12:32:39Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.6 2976458 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Land |noem_naam = Koninkryk Lesotho |volle_naam = <small>''Muso oa Lesotho'' ([[Suid-Sotho]])<br />''Kingdom of Lesotho'' ([[Engels]])</small> |algemene_naam = Lesotho |beeld_vlag = Flag of Lesotho.svg |beeld_wapen = Coat of arms of Lesotho.svg |simbool_tipe = Wapen |beeld_kaart = Location Lesotho AU Africa.svg |leuse = ''Khotso, Pula, Nala''<br /><small>''(Suid-Sotho vir: "Vrede, reën, voorspoed")''</small> |volkslied = ''Lesotho Fatse La Bontata Rona''<br /><small>''(Suid-Sotho vir: "Lesotho, land van ons vaders")''</small><br /><center>[[Lêer:National anthem of Lesotho, performed by the U.S. Navy Band.wav]]</center> |amptelike_tale = [[Suid-Sotho]] en [[Engels]] |hoofstad = [[Maseru]] {{Koördinate|29|28|S|27|56|O}} |latd = 29 |latm = 28 |latNS = S |longd = 27 |longm = 56 |longEW = O |grootste_stad = [[Maseru]] |regeringsvorm = Unitêre parlementêre<br />[[grondwetlike monargie]] |leiertitels = <br /> • [[Koning|Monarg]]<br /> • [[Eerste minister]]<br /> • Adjunkpremier |leiername = [[Letsie III]]<br />[[Sam Matekane]]<br />[[Mathibeli Mokhothu]] |oppervlak_rang = 137^ste |oppervlak_grootte = |oppervlak = 30&nbsp;355<ref name="cia">{{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/lesotho/|title=Lesotho|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=7 November 2023|archive-date= 2 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231102150309/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/lesotho/|url-status=dead}}</ref> |oppervlakmi² = 11&nbsp;720 |persent_water = 0,0032% |bevolking_skatting = 2&nbsp;210&nbsp;646<ref name="cia" /> |bevolking_skatting_jaar = 2023 |bevolking_rang = 144^ste |bevolking_sensus = 2&nbsp;142&nbsp;249 |bevolking_sensus_jaar = 2004 |bevolkingsdigtheid = 68,1 |bevolkingsdigtheidmi² = 176,4 |bevolkingsdigtheidrang = 138^ste |BBP_PPP = $6,915&nbsp;miljard<ref name=imf2>{{en}} {{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/October/weo-report?c=666,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2021&ey=2028&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=Lesotho |publisher=[[Internasionale Monetêre Fonds]] |date=Oktober 2023 |accessdate=7 November 2023}}</ref> |BBP_PPP_rang = 168^ste |BBP_PPP_jaar = 2023 |BBP_PPP_per_kapita = $3&nbsp;235<ref name="imf2" /> |BBP_PPP_per_kapita_rang = 164^ste |BBP = $2,373&nbsp;miljard<ref name="imf2" /> |BBP_rang = 184^ste |BBP_jaar = 2023 |BBP_per_kapita = $1&nbsp;110<ref name="imf2" /> |BBP_per_kapita_rang = 169^ste |onafhanklikheidstipe = • van die [[Verenigde Koninkryk]]<br />• Huidige grondwet |onafhanklikheidsgebeure = |onafhanklikheidsdatums = <br />[[4 Oktober]] [[1966]]<br />[[2 April]] [[1993]] |MOI = {{wins}} 0,514<ref>{{en}} {{cite web |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2021-22pdf_1.pdf |title=Human Development Report 2021/2022 |publisher=United Nations Development Programme |date=2021 |accessdate=7 November 2023}}</ref> |MOI_rang = 168^ste |MOI_jaar = 2021 |MOI_kategorie = {{kleur|#990000|laag}} |Gini = 44,9<ref>{{en}} {{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=LS |title=Gini Index – Lesotho |publisher=[[Wêreldbank]] |accessdate=7 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009105720/https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI%3Flocations%3DLS |archive-date= 9 Oktober 2019 |url-status=dead}}</ref> |Gini_rang = |Gini_jaar = 2017 |Gini_kategorie = {{kleur|#990000|hoog}} |geldeenheid = [[Lesotho loti|Loti]] |geldeenheid_kode = LSL |land_kode = LS |tydsone = [[Suid-Afrikaanse Standaardtyd|SAST]] |utc_afwyking = [[UTC+02:00|+2]] |tydsone_somer = nie toegepas nie |utc_afwyking_DST = [[UTC+02:00|+2]] |internet_domein = [[.ls]] |skakelkode = 266 |voetskrif = Skattings vir hierdie land se bevolking neem spesifiek die effek van oormatige sterftes as gevolg van VIGS in ag. Dit kan lei tot 'n laer lewensverwagting, hoër kindersterftes, laer bevolkingsgroei en veranderings in die bevolkingsverspreiding volgens geslag, as wat andersins verwag kon word. }} '''Lesotho''' ([[Suid-Sotho]]: [lɪ’sʊːtʰʊ]; [[Engels]]: [ləˈsuːtuː], {{Audio|Lesotho.ogg|luister}}), amptelik die '''Koninkryk Lesotho''' (Suid-Sotho: ''Muso oa Lesotho'', Engels: ''Kingdom of Lesotho''), tot 4 Oktober 1966 '''Basoetoland''', is 'n unitêre parlementêre [[grondwetlike monargie]] en [[landingeslote land]] in [[Suider-Afrika]].<ref name="HAT Taal-en-feitegids">HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, {{ISBN|978-1-77578-243-8}}</ref> Die [[hoofstad]] en grootste stad is [[Maseru]]. Lesotho is ook 'n [[enklawe]] en word ten volle omsluit deur [[Suid-Afrika]]. Op politieke vlak het Lesotho in geen stadium aan Suid-Afrika behoort nie. Die land is geleë tussen 29 en 30º suidelike breedtegraad asook tussen 28 en 30º oostelike lengtegraad. Op grond van sy besondere hoogte bo seespieël word die land ook ''Die koninkryk in die hemel'' genoem. Die [[Menslike ontwikkelingsindeks]] van 2021 plaas Lesotho op 168ste plek van 187 lande. Lesotho is 'n lidland van die [[Afrika-unie]], [[Beweging van Onverbonde Lande]], [[Britse Statebond]], [[Gemeenskaplike Monetêre Gebied]], [[Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap]] en die [[Verenigde Nasies]]. [[Lêer:Satellite image of Lesotho in May 2002.jpg|duimnael|links|[[Nasa]]-Satellietbeeld van Lesotho]] Die eerste inwoners van die hedendaagse Lesotho was sedert 25&nbsp;000 v.C. die [[Boesmans]] wat vir hul rotstekeninge orals in Suider-Afrika bekend staan en veral jagter-versamelaars was. Die [[Bantoevolke]] het sowat 1000 jaar gelede Suider-Afrika binne beweeg en hulle hier as landbouers en veewagters gevestig. Die land se bevolking bestaan veral uit [[Basotho]] en hul taal is Sotho, ook bekend as Suid-Sotho. Die nasie van die Basotho's is in 1822 deur [[Moshoeshoe]] gestig en verenig.<ref>{{en}} {{cite book |author=David Ambrose |title=The Guide to Lesotho |url=https://archive.org/details/guidetolesotho0000ambr |publisher=Winchester Press |location=Johannesburg/Maseru |year=1976 |isbn=0-620-02190-X}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |author=Scott Rosenberg, Richard W. Weisfelder, Michelle Frisbie-Fulton |title=Historical Dictionary of Lesotho |url=https://archive.org/details/historicaldictio0000rose |publisher=Scarecrow Press |location=Lanham, Maryland/Oxford |year=2004 |isbn=978-0-8108-4871-9}}</ref> Die [[Grens tussen Suid-Afrika en Lesotho|hedendaagse grense]] is ná die [[Basotho-oorloë]] in 1868 bepaal en gelyktydig het die koninkryk deel van die Britse [[Kaapkolonie]], vanaf 1884 die aparte Kroonkolonie [[Basoetoland]], geword. Op 4 Oktober 1966 het Lesotho onder sy nuwe naam van die [[Verenigde Koninkryk]] onafhanklik geword. Lesotho is 'n unitêre parlementêre grondwetlike [[monargie]] binne die [[Britse Statebond]] met 'n eie [[monarg]] as [[staatshoof]]. Lesotho is een van slegs vyf lande binne die Britse Statebond met 'n inheemse monarg op die troon (die ander vier is [[Broenei]], [[Eswatini]], [[Maleisië]] en [[Tonga]]). == Etimologie == Lesotho beteken "Land van die Sothosprekende mense", bedoelende die [[taal]] Suid-Sotho.<ref>{{en}} {{cite book|title=No Place Left to Bury the Dead|author=Nicole Itano|publisher=Simon and Schuster|year=2007|page=[https://archive.org/details/noplacelefttobur00itan/page/314 314]|isbn=978-0-7432-7095-3}}</ref><ref>{{en}} {{cite book|title=Capital Cities around the World: An Encyclopedia of Geography, History, and Culture|author=Roman Adrian Cybriwsky|publisher=ABC-CLIO|year=2013|page=182|url=https://books.google.no/books?id=qb6NAQAAQBAJ&pg=PA182|isbn=978-1-61069-248-9|accessdate=6 Maart 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20180508121735/https://books.google.no/books?id=qb6NAQAAQBAJ&pg=PA182#v=onepage&q&f=false|archivedate=8 Mei 2018}}</ref> Met sy onafhanklikwording op 4 Oktober 1966 is die landnaam verander van [[Basoetoland]] na Lesotho.<ref>{{en}} {{cite book |author=Karen Tranberg Hansen, Mariken Vaa |url=http://urn.kb.se/resolve?urn=urn%3Anbn%3Ase%3Anai%3Adiva-103 |title=Reconsidering Informality: Perspectives from Urban Africa |publisher=Nordic African Institute |year=2004 |isbn=91-7106-518-0 |page=[https://archive.org/details/reconsideringinf00hans/page/n179 180]}}</ref> == Geografie == [[Lêer:LesothoKaart.png|duimnael|links|Kaart van Lesotho]] [[Lêer:Lesotho Topography.png|duimnael|links|Topografiese kaart van Lesotho]] [[Lêer:AfriSki.jpg|duimnael|links|Sneeu op die berge van Lesotho]] [[Lêer:Erosion Lesotho.jpg|duimnael|links|Erosie by Ha Lebesa]] Die Koninkryk van Lesotho tel onder die kleiner Afrikalande (42ste van 54) en is met 30&nbsp;355&nbsp;km² omtrent so groot soos [[België]]. Dit word heeltemal deur 'n ander staat (Suid-Afrika) omring, net soos dit die geval is met [[San Marino]] en die [[Vatikaanstad]] binne [[Italië]]. Lesotho deel 'n grens van ongeveer 909&nbsp;km met sy buurland.<ref name="cia" /> Dit grens in die weste en noorde aan die [[Vrystaat]]provinsie, in die ooste aan [[KwaZulu-Natal]] en in die suide aan die [[Oos-Kaap]]provinsie. Die westelike deel van Lesotho is geleë op 'n hoë plato bekend as die Hoëveld (sy redelike laaggeleë senter staan as die Laagland bekend), wat die belangrikste nedersettinggebied van die land is en grotendeels uit sandsteen bestaan. Die Laagland is ongeveer 1&nbsp;400 tot 1&nbsp;700 meter bo [[seevlak]]. Die landskap word oorheers deur tafelberge en [[rivier]]valleie. Die oostelike plato en berge (''Hoogland'') is daarenteen gedeeltelik meer as 2 000 meter hoog en bestaan uit basalt wat deur vulkaniese uitbarstings sowat 170 tot 150 miljoen jaar gelede ontstaan het. Die Hoogland word gekenmerk deur diep riviervalleie en talryke berge en bergreekse. Die byna sekelvormige [[Drakensberge]] (in Lesotho die ''Maloti-berge'' genoem) begin in die land in die suidweste en eindig in die noorde. Die hoogste piek in die land en terselfdertyd ook in [[Suider-Afrika]] is [[Thabana Ntlenyana]] van 3&nbsp;482 meter bo seevlak. Die laagste punt van die land is geleë by die samevloeiing van die [[Oranjerivier]] (in Lesotho ''Senqu'' genoem) en die Makhalengrivier by sowat 1&nbsp;400 meter bo [[seevlak]]. Die hoogte van Lesotho is 'n unieke geografiese verskynsel: dit is die enigste onafhanklike land ter wêreld waarvan die hele gebied bo 1&nbsp;000 meter is, waarvan sowat 80% van die gebied bokant 1&nbsp;800 meter geleë is. In Lesotho ontspring die twee groot Suid-Afrikaanse riviere, die Oranje en die [[Caledonrivier|Caledon]]. Dit het weer ander riviere in Lesotho se diep klowe gevorm. Op die platorand van basaltgesteente, waaruit die Drakensberge bestaan, is daar talle watervalle. Die [[Maletsunyane-waterval]] by Semonkong is die hoogste standhoudende waterval in Suider-Afrika. Die voet van die plato, by die oorgang na die [[Hoëveld]] in die weste, bestaan uit sagte [[sandsteen]]. Daarom, maar ook as gevolg van oorbebouing en oorbenutting van grond, is slegs sowat elf persent van die landoppervlakte geskik vir landbougrond. Die grond gaan besonder erg gebuk onder erosie. Die land se natuurlike hulpbronne is [[water]] en 'n weinige hoeveelheid [[diamant]]e en ander minerale. Die ryk waterreservoirs met 'n geskatte daaglikse afvloei van 7&nbsp;280&nbsp;miljoen liter is die beginpunt vir die grootskaalse elektrisiteit- en watervoorsieningsprojekte. As deel van die [[Lesotho-Hoogland-waterprojek]] is verskeie [[dam]]me sedert die 1980's gebou, waarvan die [[Katsedam]] die grootste is. === Klimaat en plantegroei === [[Lêer:Klimadiagramm Maseru.png|duimnael|links|Klimaatdiagram van Maseru]] Die klimaat is weens die hoë ligging van die hele land gematig warm. In die winter, tussen Junie tot Augustus, word dit dikwels baie koud en dit kan sneeu op die hoogliggende gebied in die ooste. Bedags is dit selfs in die winter sonnig; Lesotho kry gemiddeld 300 sonskyndae per jaar. In die somermaande tussen November en Maart is dit in Lesotho meestal warm. Ongeveer 100 dae per jaar, meestal in die somer, gaan met onweer gepaard. As gevolg van die hoogte bo [[seevlak]] kan die temperatuurskommelings groot wees (tussen -15ºC snags in die winter en tot oor die 30ºC bedags in die somer). Die gemiddelde jaartemperatuur in die hoofstad, Maseru, is 15ºC. In die hoë bergreekse van die Drakensberge is sneeu heeljaar moontlik. Ongeveer 85 % van die jaarlikse reënval – die landsgemiddelde tussen 600 tot 800&nbsp;mm – val gedurende die somer, sodat die landskap tydens die droë wintermaande meestal uitgedor is. === Diere en plante === [[Lêer:Southern Bald Ibis (Geronticus calvus) Flying, Lesotho, Sep 2008.jpg|duimnael|[[Kalkoenibis]] in Lesotho]] In die hele land is daar slegs 'n paar boomsoorte. Dit is hoofsaaklik beperk tot beskutte valleie en plantasies. Die boomsoorte wat die algemeenste aangetref word is [[bloekom]]bome, [[acacia|akasias]] en in die dorpe [[perske]]bome. Op die hoogliggende dele van die land kom weidingsvelde langs die riviervalleie voor. Verder val baie [[aalwyn]]soorte op. Die [[kroonaalwyn]] (''Aloe polyphylla'', Sesotho: ''lekhala'') is [[endemies]] aan Lesotho. Dit is ook kenmerkend van die [[Hoëveldkiepersol]] wat tot drie meter hoog kan word. Wilde kosmosse, jakobregops en stinkafrikanertjies kom algemeen voor. Sommige plantsoorte, soos die twee laasgenoemdes, is vanuit [[Sentraal-Amerika|Sentraal-]] en [[Suid-Amerika]] die land ingebring. Die inheemse diere is oorheersend kleiner diersoorte. Groot vrylewende wilde soogdiere is die [[vaalribbok|ribbok]] (''Pelea capreolus'', Sesotho: ''letsa'') wat net so groot soos die reebok van [[Europa]] word. [[Voël]]s wat opvallend voorkom is die [[ooievaar]], [[ibis]], [[reier]] en [[aasvoël]], waaronder die seldsame [[baardaasvoël]]. 'n [[Witooievaar]], wat in Rossittem in Oos-Pruise gering <!-- van 'n ring voorsien --> is, is in die 1920's in die huidige Lesotho gevind. Onder die kleiner voëls is daar die vink en die nektarsuigende jangroentjie. [[Reptiel]]e, wat 'n paar slangspesies insluit, amfibieë en 'n paar [[vis]]soorte word ook gevind, sowel as talle insekte en ander klein diere wat soortgelyk in die buurland voorkom. Beeste word veral as huisdiere aangehou, maar ook perde, [[skaap|skape]], bokke, donkies, [[hoender]]s, honde en katte. Teen 1830 was daar nog [[seekoei]]e, [[sebra]]s, [[blouwildebees]]te, [[volstruis]]e en soms [[leeu]]s binne die hedendaagse Lesothogrense te vinde. Die 65&nbsp;km² Sehlabathebe Nasionale Park in die suidooste van die land bestaan sedert 1969. === Geologie === Die land se oppervlak word deur die [[Drakensberg]]e oorheers. Dit is 'n magtige versameling van oorwegend basaltgesteente wat sowat 180 miljoen jaar gelede ontstaan het deur wydverspreide vulkaniese aktiwiteit in die suidelike halfrond. Die vulkaniese krag het die bestaande sedimentlae van die Hoof-Karookom deurbreek en in die randgebied van hierdie sone verdere opheffings geskep. Die platter gebiede, veral in die westelike dele van die land, bestaan hoofsaaklik uit sandsteen, wat by verskeie plekke vir plaaslike en Suid-Afrikaanse behoeftes ontgin word. == Demografie == [[Lêer:Lesotho-demography.png|duimnael|Lesotho se bevolkingsgroei (1961–2008)]] Lesotho is een van die min Afrikastate wat 'n homogene bevolking met 'n gemeenskaplike kultuur, identiteit en tradisie het. Oor die twee miljoen inwoners van die land is etnies byna geheel en al (ongeveer 99%) verwant aan die Basotho wat onder morena [[Moshoeshoe]] uit baie individuele stamme verenig is. Die minderheidsgroepe sluit die [[Zoeloes]], [[Xhosas]], Europeërs en Asiate in. As gevolg van die geografiese ligging is die bevolking baie oneweredig oor die land versprei. Sowat 70% woon in die dieperliggende westelike dele van die land. Hier vind mens ook die vrugbaarder dele van die land. Die grootste konsentrasiegebied is die hoofstad Maseru en omgewing. Die werkloosheidsyfer van die land staan op ongeveer 45% (soos op 2002), wat dit een van die hoogste ter wêreld maak. Hierdie tendens het teen die einde van Apartheid skerp gestyg toe baie Basotho, wat hoofsaaklik in die myne van Suid-Afrika as trekarbeiders in diens was, ná die sluiting weer na hul land moes terugkeer. Tans is sowat 35% van die manlike werklui van Lesotho in Suid-Afrika werksaam (soos in 2002).<ref name="cia" /> Die res is byna heeltemal van landbou afhanklik. In 2011 het die deel van die bevolking wat ouer as 64 jaar was omtrent 4% verteenwoordig, terwyl 37% van die totale bevolking onder 15 jaar oud was.<ref name="weltbev">{{de}} [http://www.weltbevoelkerung.de/oberes-menue/publikationen-downloads/zu-unseren-themen/laenderdatenbank/info-laender.html Datenbank von weltbevölkerung.de] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120425045329/http://www.weltbevoelkerung.de/oberes-menue/publikationen-downloads/zu-unseren-themen/laenderdatenbank/info-laender.html |date=25 April 2012 }}, besoek op 11 Junie 2012</ref> Die gemiddelde aantal kinders per vrou in Lesotho is 2,9,<ref name="cia" /> die babasterftesyfer is 91 uit elke 1&nbsp;000 geboortes en die moedersterftesyfer is 530 uit elke 100&nbsp;000 geboortes.<ref name="weltbev" /> === Taal en geloof === [[Lêer:National Women's Day.jpg|duimnael|'n Protes by die Universiteit van Lesotho tydens [[Nasionale Vrouedag]]]] Die amptelike landstale van Lesotho is Sesotho (Suid-Sotho) en Engels. Engels as [[amptelike taal]] is hoofsaaklik tydens die tydperk as [[Britse Ryk|Britse kroonkolonie]] beding, terwyl die [[moedertaal]] van 99% van die bevolking egter Sesotho is. Die ander landstale, wat deur baie klein bevolkingsgroepe gepraat word, is [[Zoeloe]], Phuthi en [[Xhosa]]. Omtrent 90% van die totale bevolking is Christene. Ongeveer die helfte van die Christene behoort tot die [[Rooms-Katolieke Kerk]], 40% is [[Protestantisme|Protestante]] (wat veral tot die Evangeliese Kerk van Lesotho en die [[Anglikaanse Kerk van Suider-Afrika|Anglikaanse kerk]] behoort) en 10% is volgelinge van ander plaaslike kerke. Daarbenewens is daar persone wat tradisionele inheemse gelowe aanhang (sowat tien persent van die totale bevolking) en enkele Moslems en Hindoes.<ref>{{en}} [http://www.state.gov/j/drl/rls/irf/2007/90104.htm Website of US-State Departments, Data van 2007], besoek op 11 Junie 2012</ref> === Gesondheidsorg === [[Lêer:Malealea.jpg|duimnael|Dorpie in Lesotho]] Vigs is in Lesotho, soos in die ander state van Suider-Afrika, die grootste gesondheidsprobleem. In 2009 was na raming ongeveer 24% van die volwasse bevolking met [[MIV]] besmet. Dit is die derde hoogste ter wêreld, naas [[Eswatini]] en [[Botswana]]. Die totale aantal pasiënte in 2009 was omtrent 290&nbsp;000 mense, waarvan 'n geskatte 14&nbsp;000 in 2009 hierdie siekte opgedoen het.<ref name="cia" /> As gevolg van die enorme verspreiding van vigs het die bevolkingsaanwas die afgelope jare afgeneem en staan in 2012 op 'n geraamde 0,332%.<ref>{{en}} [http://www.indexmundi.com/lesotho/population_growth_rate.html Data op indexmundi.com], besoek op 12 Junie 2012</ref> Die gemiddelde lewensverwagting is ongeveer 52 jaar.<ref name="cia" /> Die vroue in Lesotho het slegs 'n effense hoër lewensverwagting as die mans, omdat in Suider-Afrika meer vroue as mans met MIV besmet is. Die rede vir die groot aantal pasiënte is onder andere weens die gebrek aan 'n opvoedingsbeleid van die regering se kant af. Eers nadat die siekte jare lank feitlik ongehinderd versprei het, het die regering en die koningin in 1999 'n landwye opvoedingsprogram van stapel gestuur om vigs te bekamp en die geïnfekteerdes te ondersteun. Sedert 2005/2006 is [[Teenretrovirale middel|teenretrovirale behandeling]] in verskeie staats- en privaathospitale vir vigs-pasiënte beskikbaar gestel. Hierdie programme ly egter onder die toenemende personeeltekort in die gesondheidswese, omdat 'n groot deel van die gekwalifiseerde mediese personeel na die buiteland – hoofsaaklik na Suid-Afrika en die [[Verenigde Koninkryk]] – verhuis het. Benewens vigs is tuberkulose in Lesotho baie wydverspreid. Vigs-pasiënte ly dikwels as gevolg van hul verswakte immuunstelsels ook aan hierdie siekte. === Onderwys === [[Lêer:Lesotho class.jpg|duimnael|Primêre skoolklas in Lesotho]] Die ongeletterdheidsyfer in 2003 was 15%. 94,5% van vroue en 74,5% van mans bo die ouderdom van 15 jaar kan lees en skryf.<ref name="cia" /> Die staatsuitgawe vir die onderwys is 12,4% van die staatsbegroting, wat Lesotho op die derde rang van alle state plaas. Baie skole word deur kerklike instellings bestuur. Laerskool is verpligtend en sedert 2000 gratis. Slegs 89% van die dogters en 83% van die seuns woon egter laerskool by. 27% meisies en 18% seuns gaan ná voltooiing van graad 7 hoërskool toe. Die laerskoolleerlinge is gewoonlik tussen 6 tot 13 jaar oud en die hoërskoolleerlinge tot 18 jaar oud. Hoërskoolonderriggelde moet betaal word en kan die gesinsbegroting aansienlik onder druk plaas. Verpligte skooldrag en skoolboeke moet ook betaal word. Teen die einde van graad 12 word 'n eindeksamen afgelê wat egter slegs deur enkele studente geslaag word. Hierdie onderwysstelsel is in 1971 ingevoer. Lesotho het 'n universiteit, die ''National University of Lesotho'' in Roma, wat ongeveer 35 kilometer vanaf Maseru geleë is. Die universiteit het agt fakulteite en ongeveer 7 000 studente. Dit is deur die Katolieke Kerk in 1945 as die ''Pius XII College'' gestig, maar word later deur die staat oorgeneem. Daarbenewens is daar in Lesotho ook enkele instellings vir beroepsopleiding. Benewens die formele skoolstelsel van Britse aard is daar ook die minder bekende "bosskool"-stelsel, wat byvoorbeeld tydens die vakansies in afgeleë plekke plaasvind. Daar word lewensvaardighede volgens die Afrika-tradisie geleer. == Buitelandse betrekkinge == {{Hoofartikel|Buitelandse betrekkinge van Lesotho}} [[Lêer:Diplomatic missions of Lesotho.png|duimnael|Plekke oor die wêreld heen waar Lesotho ambassadeurs of hoëkommissarisse het]] Die geografiese ligging van Lesotho maak dit uiters kwesbaar vir politieke en ekonomiese ontwikkelings in Suid-Afrika. Die land is 'n lid van baie plaaslike ekonomiese organisasies, waaronder die [[Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap]] (SAOG) en die [[Suider-Afrikaanse Doeane-unie]] (SACU). Lesotho is ook aktief in die [[Verenigde Nasies]], die [[Afrika-unie]], die [[Beweging van Onverbonde Lande]] en baie ander internasionale organisasies. Benewens [[Suid-Korea]] onderhou die [[Verenigde State]], Suid-Afrika, [[Republiek Ierland|Ierland]], die [[Volksrepubliek China]], [[Libië]] en die [[Europese Unie]] almal tans diplomatieke missies in Lesotho. Buitelandse betrekkinge van Lesotho word geadministreer deur die Ministerie van Buitelandse Sake en Internasionale Betrekkinge. Lesotho het histories oor die algemeen noue bande met die Republiek Ierland (Lesotho se grootste bilaterale hulpskenker), die Verenigde State, die [[Verenigde Koninkryk]], [[Duitsland]] en ander [[Weste]]rse lande gehandhaaf. Alhoewel Lesotho in 1990 besluit het om sy betrekkinge met die Volksrepubliek China te verbreek en die betrekkinge met die [[Republiek China]] (algemeen bekend as Taiwan) te herstel, het dit in 1994 sy bande met die Volksrepubliek China herstel. == Sport == Lesotho word sedert 1972 deur atlete op [[Olimpiese Somerspele]] verteenwoordig, maar het nog nie 'n medalje gewen nie. Die land het medaljes op [[Statebondspele]] in [[boks]] en [[maraton]] gewen. Gewilde spansporte sluit in [[sokker]], [[krieket]] en [[rugby]]. Die [[Setsoto-stadion]] in Maseru is die grootste sportterrein in die land. == Sien ook == * [[Posseëls en posgeskiedenis van Lesotho]] * [[Suid-Afrika-Lesotho-betrekkinge]] == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Bronnelys == * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Lesotho|title=Lesotho|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=7 November 2023}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/lesotho/|title=Lesotho|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=7 November 2023}} == Eksterne skakels == ; Regering ---- * {{en}} [https://www.gov.ls/ Amptelike webwerf van Lesotho se regering] ; Wiki-webtuistes ---- {{CommonsKategorie}} {{Wikt|Lesotho}} * {{en}} {{Wikivoyage|Lesotho}} ; Toerisme ---- * {{en}} [http://www.travel-images.com/lesotho.html Fotos van Lesotho – travel-images.com] ; Media ---- * {{af}} [https://www.youtube.com/watch?v=BxmxNoVDYmo ''Netwerk24 / YouTube.com: Fietssport in Lesotho – Fietstrap deur die hemel''] {{Geografiese ligging | Senter = {{vlagland|Lesotho}} | Noord = {{vlagland|Suid-Afrika}} | Noordoos = {{vlagland|Suid-Afrika}} | Oos = {{vlagland|Suid-Afrika}} | Suidoos = {{vlagland|Suid-Afrika}} | Suid = {{vlagland|Suid-Afrika}} | Suidwes = {{vlagland|Suid-Afrika}} | Wes = {{vlagland|Suid-Afrika}} | Noordwes = {{vlagland|Suid-Afrika}} }} {{Kampdorpe van Lesotho}} {{Lande van Afrika}} {{Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap}} {{Normdata}} [[Kategorie:Lesotho| ]] [[Kategorie:Britse Statebond]] [[Kategorie:Voormalige Britse kolonies]] [[Kategorie:Enklawes]] [[Kategorie:Koninkryke]] lb3botz6j3fitryi1pshnnp9gbl5x1g 4 5209 2976435 2976434 2026-10-07T11:59:40Z Rooiratel 90342 /* Strydpoortberge */ Antwoord 2976435 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ __NOINDEX__ {{spring ondertoe}} [[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|250px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]<!-- [[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: "Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!" 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]] [[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]] [[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis naweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]] [[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|'n Witrenoster in 2003.]] --> <div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;"> <big>'''Sien ook:'''</big> * [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is. * [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers. * [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy. * [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer. <center>'''Verdere hulp:'''<br /></center> Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die * [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']], * [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en * [[:m:|Meta Wikipedia]]. </div> {{Argiefboks|14 | argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]] | argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]] | argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]] | argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]] | argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]] | argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]] | argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]] | argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]] | argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]] | argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]] | argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]] | argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]] | argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]] | argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]] }} '''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur <nowiki>~~~~</nowiki> te tik, of die "Handtekening met datum"-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys. Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak. Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word. Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans] <div class="plainlinks"><center>'''>>> [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&action=edit&section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] <<<'''</center></div> == Werkswinkels wat deur Wikimedia ZA gefasiliteer sal word in September 2026 == Gebruikers neem kennis van die werkswinkels gedurende September 2026. Boodskap van Wikimedia ZA: “Hierdie werkswinkels sal studente, dosente en bibliotekarisse by hoër onderwysinstellings betrek en hulle bekendstel aan die basiese beginsels van die redigering van Wikipedia in alle Suid-Afrikaanse tale. Sommige deelnemers mag Afrikaans as eerstetaalsprekers wees, en die opleiding sal die volgende dek: Wat Wikipedia is Die Vyf Pilare van Wikipedia Die vertaling van bestaande artikels met behulp van die Vertaalinstrument Die skep van nuwe artikels Die byvoeg van verwysings en beelde Ons wil graag die Afrikaanse Wikipedia-gemeenskap vooraf oor hierdie werkswinkels inlig. Aangesien hierdie sessies 'n toestroming van nuwe bydraes van eerstekeerredakteurs tot gevolg kan hê, sal ons die gemeenskap se bewustheid en ondersteuning waardeer om hierdie nuwelinge gepaste leiding, geduld en goeie trou te gee soos hulle begin bydra. Komende Werkswinkels SWiP Fase 2 Jaar 2 – Universiteit Stellenbosch '''7–8 September 2026''' SWiP Fase 2 Jaar 2 – Durban Universiteit van Tegnologie '''10–11 September 2026''' SWiP Fase 2 Jaar 2 – Universiteit van KwaZulu-Natal, Pinetown-kampus '''17–18 September 2026''' Dankie dat u ons help om te verseker dat die betrokke gemeenskap bewus is van hierdie aktiwiteite en die nuwe bydraers kan ondersteun.” [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 13:12, 25 Augustus 2026 (UTC) == Erfenismaand: Inheemse Taalvertaal-uitdaging == Inisiatief vir Erfenismaand vir enige belangstellendes: “Beste Wikimediane, Sluit by ons aan vir die Erfenismaand se 30-dae Inheemse Taalvertaal-uitdaging hierdie September! Help om Suid-Afrikaanse erfenis te vier deur artikels oor die teiken inheemse taal Wikipedias uit te brei en te verbeter. ;Belangrike Besonderhede Datums: 1–30 September 2026 - Teikentale: isiZulu, isiXhosa, Sesotho, Setswana, Sepedi, Xitsonga, isiSwati, Tshivenḓa, isiNdebele, en Afrikaans - Daaglikse Doelwit: Vertaal 1 artikel per dag oor Suid-Afrikaanse kookkuns, gebruike, klere, kuns, geskiedenis of letterkunde. Hoe om Deel te Neem 1. Voeg jou gebruikersnaam by die projekbladsy en sluit aan by die Geleentheidsdashboard <https://meta.wikimedia.org/wiki/WMZA_Heritage_Month_30-Day_Translation_Campaign> (Wagwoord: Heritage). 2. Kies 'n Suid-Afrikaanse erfenisartikel op Engelse Wikipedia. 3. Vertaal dit in jou teikentaal (met behulp van die Inhoudvertalingsinstrument of handmatig) en publiseer. Opleidingswerkswinkel Leer hoe om die Inhoudvertalingsinstrument en dashboard te gebruik: Datum en tyd: Saterdag, 29 Augustus 2026 | 10:00 vm. – 12:00 nm. SAST - Skakel: Sluit aan by Google Meet <https://meet.google.com/xuv-gwfo-ztq?authuser=1&hs=122> Pryse (geskenkbewyse) Top bydraers gekies op grond van vertalingskwaliteit, volledigheid en formatering: - 1ste Plek: R5,000 - 2de Plek: R3,000 - 3de Plek: R2,000 Kontak info@wikimedia.org.za Vriendelike groete WikimediaZA Nomfundo Zungu: Kommunikasie-intern” [Hier geplaas deur [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:15, 26 Augustus 2026 (UTC)] :@[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] mag ons vir hierdie spesifieke gebeurtenis KI gebruik om die vertaling te behartig, mits ons die [[porboodskap]] wat ons gebruik het, publiseer, en met die veronderstelling dat bronne wat saam met stellings oorgebring word, reeds in die oorspronklike weergawe nagegaan is en dus nie weer individueel nagegaan hoef te word by die eerste weergawe van die vertaling nie? Gebruikers kan natuurlik enige stelling later bevraagteken en bronne nagaan en stellings wat nie geverifieer kan word nie, verwyder. Ek vra hierdie net vir praktiese redes om in staat te wees om die eerste weergawe van die vertaling te kan plaas. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:13, 26 Augustus 2026 (UTC) ::My opinie is: ja, ons mag, want Wikipedia word nie as 'n bron gebruik nie, die bronne word saam oorgebring, en ander Wikipedia's vereis ook verifieerbaarheid en die aanhaal van bronne, en die KI-model word gevra om 'n nugtere vertaling te doen, nie om eie kennis te gebruik of eie navorsing te doen nie, dus is die risiko van hallusinasies laag. Natuurlik kan die oorspronklike weergawe foute bevat, en die foute word dan met die vertaling oorgebring, maar dit is 'n risiko by enige vertaling en foute kan selfs in betroubare bronne bestaan, dus is dit nie 'n risiko uniek aan KI nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:32, 26 Augustus 2026 (UTC) :::{{Ping|Sobaka|Pynappel}} Myns insiens is dit nie die doelwit van dié kompetisie om met KI-geskepte artikels mee te ding nie. Die een skryf met die hand en die ander met KI? Ek dink nie dit is billik in 'n kompetisie nie. Ek sou dit as 'n soort ''doping'' beskou. Met die hoeveelheid KI-inhoud kan mens ook nie van ander verwag om die inhoud na te gaan nie. My mening. Jou laaste aanmerking oor foute in die oorspronklike artikel is juis die rede waarom die Duitse Wikipedia van die vertaler verwag om die inhoud stiptelik na te gaan. Andersins loop jy gevaar om verkeerde inhoud te versprei. Ek beskou die vertaler steeds as verantwoordelik vir die teks wat hy plaas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:55, 26 Augustus 2026 (UTC) ::::@[[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]], ek dink ons moet hier twee sake onderskei. Eerstens is dit ’n kompetisie wat deur WikimediaZA gereël word, en ek kan dus nie namens hulle bepaal of KI-ondersteunde vertaling vir die doeleindes van die kompetisie toegelaat word of presies watter voorwaardes daarvoor geld nie. Dit sal jy verkieslik met die organiseerders moet uitgeklaar. ::::Tweedens is ons op die Afrikaanse Wikipedia nog besig om gemeenskapsbeginsels vir die verantwoordelike gebruik van KI te ontwikkel, en ek wil nie daardie gesprek vooruitloop nie. Persoonlik sien ek wel ’n belangrike onderskeid tussen die gebruik van KI as ’n vertalingshulpmiddel en die gebruik daarvan om self nuwe ensiklopediese inhoud en bronne te genereer. KI-ondersteunde vertaling behoort dus nie noodwendig uitgesluit te word nie, mits die gebruiker die finale teks self deeglik nagaan en verantwoordelikheid daarvoor aanvaar. ::::Ek sou egter versigtig wees met die aanname dat bronne bloot omdat hulle uit die oorspronklike artikel oorgedra word, glad nie nagegaan hoef te word nie. Niemand verwag noodwendig dat elke bron volledig van nuuts af ondersoek moet word voordat ’n vertaling gepubliseer word nie, maar die vertaler behoort minstens seker te maak dat die vertaalde teks die oorspronklike artikel getrou weergee, dat die verwysings korrek oorgedra is en dat daar nie deur die vertaalproses nuwe stellings, betekenisverskuiwings of foutiewe terminologie ontstaan het nie. ::::Wat die publisering van die porboodskap betref, dink ek dit is ’n nuttige vorm van deursigtigheid, maar dit is iets waaroor die gemeenskap nog ’n beginsel moet vasstel. Vir hierdie spesifieke kompetisie sou ek dus voorstel dat WikimediaZA eers bevestig wat hulle reëls oor KI-gebruik is; daarna geld uiteraard steeds die Afrikaanse Wikipedia se gewone vereistes ten opsigte van kwaliteit, verifieerbaarheid en die verantwoordelikheid van die redigeerder. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 12:04, 26 Augustus 2026 (UTC) == Nuwe botartikels == Gemeenskap, ek mis die gemeenskapsbesluit om met nuwe botartikels te groei. Ons het byna 400 nuwe botartikels met 'n klein inligtingskassie en een sin. (As jy die res soek, moet jy die Engels lees.) Myns insiens voeg dit min waarde by, wat dink julle? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:50, 27 Augustus 2026 (UTC) :Ek dink dit voeg waarde by. Ek sien nie hoe die aantal van 400 relevant is nie. Daar is poskodes in Lesotho en Sentraal-Afrikaanse Republiek waaroor 'n Afrikaanse leser mag leer, en waaroor daar regtig min bekend is, soos slegs die ligging en koördinate. Sien geen rede hoekom hierdie onderwerpe van die ensiklopedie uitgesluit moet word nie; ander weergawes sluit hierdie onderwerpe in, maar ek hoor graag ander se menings. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:14, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Gee ons asb 'n voorbeeld of 2 vd poskodes in Lesotho wat jy gedoen het. Ek kan nie veel van Kabouterbot onthou nie...ouderdom! ::PS Kabouterbot het vannag 'n fokop gemaak by [[Nana-Bakassa]] ("Koördinate: Missing latitude") ::[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:37, 27 Augustus 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] [[Hleoheng]] [[Fenyane]]. Ek moet nog die kategorieë byvoeg. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:40, 27 Augustus 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] reggemaak, dankie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:15, 27 Augustus 2026 (UTC) :Ek dink dit voeg net so veel waarde as al die saadjies oor plantspesies. Maak nie saak of dit nou deur 'n bot geskep is of nie. @[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] jou vraag is eintlik oor die nuttingheid van saadjies, en ek dink ons het daardie bespreking al baie keer gehad. :Party mense vind die artikels interessant, al is daar min inligting. Dit kan altyd verder uitgebrei word. Dit is ook goed vir ander artikels wat plekname benoem (soos 'n artikel oor 'n ramp of iets), minder rooi skakels ens. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:40, 27 Augustus 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] [[Tim Curry]] is onlangs oorlede. Die artikel is ook deur 'n robot begin. Kyk hoe lyk dit vandag. Die feit dat dit deur 'n robot begin is, doen geen afbreek aan ander artikels nie, en skep 'n raamwerk vir ander gebruikers om maklik by te dra. Ek kan onthou jy het destyds ook vreeslik gekla oor die artikels oor akteurs wat deur 'n robot geskep is. Dit staan jou vry om enige artikel wat jy dink te kort is, uit te brei. En as die onderwerp jou nie interesseer nie, hoef jy nie die artikel te lees nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:41, 27 Augustus 2026 (UTC) :Intussen meer as 410. Die aantal is belangrik, aangesien kwantiteit die kwaliteit van die Afrikaanse Wikipedia raak. Daar is ook botartikels oor Russiese rajons, Australiese plaaslikeowerheidsgebied en Haïtiaanse departements. Terloops, ek het ander projekte as om 410 botartikels uit te brei. Myns insiens raak dit dieselfde tema: Ons skryf artikels '''deur mense vir mense'''. Tel asb. al die [[:Kategorie:Saadjies]] vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Wat is die verskil tussen 410 en 410&nbsp;000? Hoe raak dit die kwaliteit van ander artikels? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:48, 27 Augustus 2026 (UTC) :::Inderdaad. Niemand kla oor enwiki se kwaliteit nie, en hulle het meer as 2 miljoen saadjies. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:54, 27 Augustus 2026 (UTC) ::::Hoe meer botartikels ons het, hoe meer lesers kom daarop af en sien een-sin-saadjies. Dit raak die reputasie van die hele projek. Daar is mense wat ure, maande, jare vir kwaliteit offer. Hoe aktief is die Cebuano- en Waray-Waray-Wikipedias? [[:en:Cebuano Wikipedia]], [[:de:Cebuanosprachige Wikipedia]], [[:en:Waray Wikipedia]] en [[:de:Waray-Waray-Wikipedia]] vertel baie vir my. Die botartikels het niks gehelp nie. Op die [[:en:Swedish Wikipedia#Massive deletions in robot-made articles]] het hulle intussen baie botartikels geskrap. Die Engelse Wikipedia het sewe miljoen artikels en die nodige mannekrag met dié wêreldtaal! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:00, 27 Augustus 2026 (UTC) :::::@[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] moet ons [[Tim Curry]] skrap? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:03, 27 Augustus 2026 (UTC) ::::::{{Ping|Pynappel}} Ons kan wel artikels oor mense deur mense laat skryf. Soos [[Dolly Parton]], [[Bonnie Tyler]] en [[Gunther von Hagens]]. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:10, 27 Augustus 2026 (UTC) :::::::Kom ons hoor wat sê die res van die gemeenskap. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:15, 27 Augustus 2026 (UTC) : Honderde saadjies beteken nie veel nie. Dit groei nie. Kyk na die sponsies. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:51, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Hallo @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], ek stem saam dat dit dalk nie veel beteken nie, maar dit het nie noodwendig 'n negatiewe impak nie. Trouens, my punt is juis dat dit 'n goeie impak het omdat dit 'n bestaande artikel verskaf waartoe gebruikers kan bydra. Ek wonder hoeveel gebruikers wysig bestaande artikels eerder as om nuwe artikels te skep. Dit sal interessant wees om hierdie statistiek van 'n groot Wikipedia soos Engels of Duits te kry. Intussen deel ek 'n lys van artikels wat deur kabouter geskep is en wat sedertdien gegroei het. Dit is almal akteurs, vermoedelik omdat dit 'n onderwerp is waarin meer mense geïnteresseerd is, terwyl die sponse 'n baie kleiner gehoor het, maar daardie gehoor verdien steeds om artikels op Wikipedia in Afrikaans te kan raadpleeg en wysigings daarby aan te bring en ja, as hulle die vermoë het, self artikels te begin. ::* [[Shailene Woodley]] ::* [[Jenna Ortega]] ::* [[Anna Held]] ::* [[Elton John]] ::* [[IJustine]] ::* [[Sydney Sweeney]] ::* [[Beatrice Straight]] ::* [[Alec Baldwin]] ::* [[Raquel Welch]] ::* [[Timothée Chalamet]] ::* [[Rami Malek]] ::* [[George Carlin]] ::– 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 23:20, 27 Augustus 2026 (UTC) == Voorstel: 'n Konsep-naamruimte (ns 118) == Hallo almal Ek wil graag voorstel dat ons vir die Afrikaanse Wikipedia 'n aparte '''Konsep'''-naamruimte aanvra. Dit is die ekwivalent van die Engelse ''Draft:'' (naamruimte 118). Tans het 'n onvoltooide artikel net twee tuistes: die hoofnaamruimte, waar lesers en soekenjins dit sien, of 'n gebruikersubblad of [[Wikipedia:Sandput]]. 'n Konsep-naamruimte gee 'n derde plek: * Konsepte tel nie as artikels nie en beïnvloed nie ons artikeltelling nie. * Konsepte word outomaties nie deur soekenjins geïndekseer nie, dus skaad 'n onvoltooide bladsy nie die projek se aansien nie. * Nuwelinge kan aan 'n artikel werk sonder dat dit binne minute vir verwydering genomineer word. * Wanneer die artikel gereed is, word dit eenvoudig na die hoofnaamruimte geskuif en die volledige geskiedenis bly behoue. Meer as 25 Wikipedias het reeds so 'n naamruimte. === Wat presies aangevra sal word === * Naamruimte 118 = Konsep, naamruimte 119 = Konsepbespreking * 'n Alias sodat ''Draft:'' ook na dieselfde naamruimte wys * Subbladsye aangeskakel * ''noindex'' sodat konsepte nie deur soekenjins geïndekseer word nie * Konsepte tel nie as inhoudsbladsye nie (dus nie in die artikeltelling nie) * VisualEditor beskikbaar in die nuwe naamruimte === Punte waaroor ons moet besluit === # '''Die naam.''' "Konsep" / "Konsepbespreking", of eerder "Klad" / "Kladbespreking"? Ander voorstelle is welkom. # '''Wie mag 'n konsep na die hoofnaamruimte skuif?''' Enigeen, of net gebruikers wat outomaties bevestig is (''autoconfirmed'')? # '''Verlate konsepte.''' Op die Engelse Wikipedia kan 'n konsep wat ses maande lank onaangeraak bly, verwyder word, met 'n kennisgewing aan die skepper. Wil ons iets soortgelyks, en met watter tydperk? # '''Soekresultate.''' Moet konsepte by verstek in ons interne soektog verskyn, of net wanneer 'n mens dit uitdruklik kies? === Hoe dit tegnies werk === Ons kan dit nie self aanskakel nie. Dit is 'n konfigurasieverandering aan Wikimedia se bedieners. Die pad is: # Konsensus hier op die Geselshoekie, met die besonderhede hierbo beslis. # 'n Versoek op Phabricator onder ''Wikimedia-Site-requests'', met 'n permanente skakel na hierdie bespreking (sien [[m:Requesting wiki configuration changes]]). # 'n Ontwikkelaar dien die wysiging in Gerrit in en dit word ontplooi. Dit neem gewoonlik 'n paar weke. Vir 'n kleiner wiki is 'n handjievol steunstemme genoeg: die Birmaanse Wikipedia se versoek ([[phab:T352424]]) is met twee steunstemme goedgekeur. === Alternatief === As die gemeenskap voel 'n eie naamruimte is oorbodig, kan ons byna dieselfde werkvloei kry sonder enige tegniese versoek, deur subbladsye soos ''Wikipedia:Konsepte/Artikelnaam'' te gebruik. Die verskil is dat ''noindex'' dan nie outomaties geld nie, dat konsepte nie 'n eie filter in onlangse wysigings en die soekfunksie kry nie, en dat die naam vir nuwelinge minder duidelik is. === Steun, teen, kommentaar === Ek stel voor ons hou die bespreking ten minste twee weke oop sodat almal kans kry om te reageer. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:51, 27 Augustus 2026 (UTC) : Ek ondersteun die voorstel in beginsel. Hou vir twee weke. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:43, 28 Augustus 2026 (UTC) ::{{Ondersteun}} idee ::#Konsepartikel ::#Gebruikers wat bevestig is ::#Ses maande klink redelik ::#Net by keuse, maar as iemand nou dieselfde artikel wil skep, moet dit duidelik wees dat daar reeds ‘n konsepartikel is. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:16, 28 Augustus 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} Een van die grootste voordele sal wees as daar kompetisies of werkwinkels is, sodat ander gebruikers weet om die gebruiker spasie te gee. Dit kan dalk ook help dat nuwelinge meer vrymoedigheid het...(dalk?) :Net 'n vraag: as die blad geskuif word sonder 'n aanstuur, wat oorbodig sal wees, tel dit as 'n bladsyverwydering? [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 14:19, 1 September 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] soos sake tans staan, ja, maar slegs administrateurs kan skuif sonder 'n aanstuur. As ander gebruikers bladsye skuif, dan word 'n aanstuur outomaties agtergelaat. Op die Engelse Wikipedia het hulle 'n spesifieke gebruikersgroep, nl. ''page movers'', wat bladsye sonder 'n aanstuur kan skuif. Ons kan oorweeg om ook so 'n groep op die Afrikaanse Wikipedia te hê. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:12, 1 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} al vier punte hier bo. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 20:41, 4 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:08, 5 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – Briljante idee. Laat dit goed gaan, [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 17:34, 5 September 2026 (UTC) :<s>{{Neutraal}}</s> – Ek is tans bietjie uitgebrand! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:30, 5 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – Laat dit goed gaan! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:37, 16 September 2026 (UTC) ::Ek het die nuwe naamruimtes aangevra: https://phabricator.wikimedia.org/T437576 – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:24, 10 September 2026 (UTC) :::Ons het vandag die nuwe Konsep- en Konsepbesprekingnaamruimtes ontvang. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:18, 14 September 2026 (UTC) ::::Baie dankie Pynappel --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:46, 16 September 2026 (UTC) == Malfunction... == Die taalkundiges: beste vertaling - faal of wanfunksioneer? Of hang dit af van die gebruik van die woord? Ek verkies eersgenoemde! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:34, 28 Augustus 2026 (UTC) :Ja, wanfunksioneer as werkwoord. Ook dalk :* nie behoorlik funksioneer nie :* foutief funksioneer :* gebrekkig funksioneer Informeel: Die masjien het begin probleme gee. :As selfstandige naamwoord: Fout :* The system experienced a hardware malfunction that caused unexpected server reboots. :: Die stelsel het 'n hardewarefout ondervind wat onverwagte herlaaie van die bediener veroorsaak het. :* Engineers traced the vehicle's sudden loss of power to an electronic control unit malfunction. :: Ingenieurs het die voertuig se skielike verlies aan krag nagespoor na 'n fout in die elektroniese beheereenheid. :[[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:59, 28 Augustus 2026 (UTC) ::Volgens [https://translate.google.co.uk/ Google Translate], lui die Afrikaans vertaaling: ::*Die stelsel het 'n hardeware-wanfunksie ondervind wat onverwagte bedienerherlaai veroorsaak het. ::*Ingenieurs het die voertuig se skielike kragverlies na 'n wanfunksionering in die elektroniese beheereenheid teruggevoer. ::[[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 14:55, 28 Augustus 2026 (UTC) :::Ai tog, Martin..! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:46, 31 Augustus 2026 (UTC) ::::Nee Martin, gaan kyk terug in jou skoolboeke. Google Translate gee maar swak vertalings! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:59, 31 Augustus 2026 (UTC) == [[Ratko Mladic]] == Goeiedag, ek wil graag hoor of ek hierdie konsep na die hoofnaamruimte mag skuif. Dit is 'n KI-vertaling van die Engelse weergawe. Ek het nie al die bronne noukeurig deurgegaan nie, maar die resultaat lyk ooglopend korrek. Is daar enige groot probleme met die artikel wat verhoed dat dit gepubliseer kan word? Dit kan natuurlik in sy konsepvorm en na publikasie steeds gewysig word om enige foute te korrigeer of nuwe inligting by te werk. Ek hoor graag van u. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:49, 28 Augustus 2026 (UTC) :Hallo Pynappel, ja dis skaflik, haal net asb al die rooi skakels in die inleiding uit. :Iets soos--- ''Sien ook: [[Kroasiese Onafhanklikheidsoorlog]] en [[Bosniese Oorlog]]'' --- het geen nut nie. :Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:11, 28 Augustus 2026 (UTC) ::{{uitgevoer}} – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:05, 28 Augustus 2026 (UTC) == FAK-voorsitters == Het die voorsitterlys van die [[Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge|FAK]] probeer opdateer, maar daar is nog datum-gapings, wat ook bevestig kan word. Daar mag ook 'n Prof. Jan de Koning tussen Cillié en Heyns wees, maar ek vind baie min inligting oor hom. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 11:21, 1 September 2026 (UTC) == Twintigjaargemeenskap. == Gemeenskap, kan al die bestaande lede van die 15 jaar gemeenskap net laat weet of hulle dalk al deel van die twintigjaargemeenskap moes gewees het? Ek het [[Gebruiker:Sobaka]] opdateer. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:02, 6 September 2026 (UTC) : Ook dankie en geluk aan [[Gebruiker:JMK]] met sy 20 jaar deelname hier by ons. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:56, 6 September 2026 (UTC) ::Eers in Jan. 2028! [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 19:02, 6 September 2026 (UTC) == Jou wiki sal op 23 Sep oorskakel na die lees-alleenmodus == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> Die [[Wikimedia-stigting]] sal die verkeer tussen sy datasentrums ruil. Dit sal verseker dat Wikipedia en die ander Wikimedia wiki's aanlyn kan bly, selfs ná 'n ramp. Hulle sal alle verkeer na die sekondêre datasentrum op '''{{#time:j xg|2026-09-23|af}}''' oorskakel. Die toets begin om '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' Ongelukkig, as gevolg van 'n paar beperkings in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki? | MediaWiki]], moet alle redigering stop terwyl ons oorskakel. Ons vra om verskoning vir hierdie ontwrigting en werk daarna om dit in die toekoms tot die minimum te beperk. 'n Banier sal 30 minute voor die aanvang op alle wiki's vertoon word. '''Vir 'n kort tydjie sal u alle wiki's slegs kan lees, maar nie kan redigeer nie.''' * Op Woensdag 23 September 2026 sal u vir tot 'n uur lank nie kan wysig nie. * As u gedurende hierdie tyd probeer redigeer of stoor, sal u 'n foutboodskap sien. Ons hoop dat geen wysigings verlore sal gaan gedurende hierdie minute nie, maar ons kan dit nie waarborg nie. As u die foutboodskap sien, wag dan totdat alles weer normaal is. U behoort dan u redigering te kan stoor. Maar ons beveel aan dat u eers 'n afskrif van u wysigings maak, net ingeval. ''Ander gevolge'': * Agtergrondwerk sal stadiger wees en sommige sal moontlik nie voltooi word nie. Rooi skakels word moontlik nie so vinnig soos gewoonlik opgedateer nie. As u 'n artikel skep wat reeds elders gekoppel is, sal die skakel langer as gewoonlik rooi bly. Sommige toepassings-skrifte met 'n lang looptyd sal gestop moet word. * Ons verwag dat die uitrol van nuwe kode soos enige ander week sal plaasvind. Alhoewel, sommige gevalle van kodevries kan egter stiptelik plaasvind as die operasie dit daarna vereis. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] sal vir ongeveer 90 minute onbeskikbaar wees. Deel asseblief hierdie inligting met u gemeenskap.</div><section end="server-switch"/> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 12:58, 15 September 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Konsepbeleid oor kunsmatige intelligensie == Die Afrikaanse Wikipedia het nog geen beleid oor die gebruik van kunsmatige intelligensie nie, terwyl die [[:en:Wikipedia:Large language models|Engelse]], [[:de:Wikipedia:Künstliche Intelligenz|Duitse]], [[:fr:Wikipédia:Intelligence artificielle générative|Franse]] en [[:nl:Wikipedia:AI en Wikipedia|Nederlandse]] Wikipedias die afgelope twee jaar elkeen een aangeneem het. Ek het 'n konsep op grond van daardie vier bladsye met behulp van [[Claude]] Opus 5 geskryf en dit by [[Konsep:Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]] geplaas. Dit verbied nes die ander taalweergawes van Wikipedia die generasie van nuwe inhoud met KI, maar laat uitdruklik vertalings toe, met sekere voorwaardes. Ek hoop om hiermee 'n riglyn te skep wat almal gelukkig maak en die Afrikaanse Wikipedia in staat stel om sy volgende fase van groei binne te gaan deur KI op 'n verantwoordelike en deursigtige manier toe te pas. Ek nooi graag die gemeenskap om kommentaar by [[Konsepbespreking:Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]] te lewer. Kortliks wat die konsep sê: * Artikels word nie met generatiewe KI geskryf nie. Teks wat deur 'n taalmodel opgestel is, hoort nie in die artikelnaamruimte nie, en dieselfde geld vir gegenereerde verwysings en beelde. * '''Vertaling uit ander taalweergawes van Wikipedia is uitdruklik toegelaat''', ook met masjienvertaling en ook vir 'n volledige artikel. Die twee voorwaardes wat saak maak, is dat die bronartikel se verwysings saam oorgedra word en dat erkenning aan die oorspronklike artikel gegee word soos by [[Wikipedia:Haal bronne aan#Vertaling]] beskryf. Jy lees natuurlik self die Afrikaans na voordat jy dit stoor. * Anders as sommige ander taalweergawes vereis die konsep '''nie''' dat die vertaler elke oorgedraagde bron individueel nagaan nie. Vir 'n gemeenskap van ons grootte sou dit vertaling in die praktyk onmoontlik maak, en dit sou beteken dat ons die werk van 'n hele ander gemeenskap wantrou. Wat jou tydens die vertaling opval – 'n verwysing wat versin lyk, syfers wat mekaar weerspreek – laat jy uiteraard weg. * Spelkontrole, herformulering van jou eie teks, terminologiehulp, navorsingshulp en tegniese hulp met wikiteks bly toegelaat, mits jy in die wysigingsopsomming noem waarvoor jy wat gebruik het. * Op besprekingsblaaie skryf ons in ons eie woorde, maar iemand wat nie Afrikaans magtig is nie, mag 'n masjienvertaling gebruik en dit so aandui. * By 'n vermoede van KI-inhoud kyk ons na die bronne, nie na die skryfstyl nie: KI-verklikkers is onbetroubaar. Blokkering volg net waar die bewyse duidelik is. Die vertaalgedeelte is doelbewus toegeefliker as dié van die Duitse en Franse Wikipedias, omdat vertaling by ons een van die belangrikste maniere is waarop die projek groei. Ek dink dit is die regte keuse vir ons, maar dit is juis die punt waaroor ek graag ander menings wil hoor. Vrae waaroor kommentaar besonder nuttig sal wees: # Is die vertaalvoorwaardes werkbaar soos hulle daar staan, of is daar iets wat in die praktyk gaan skuur? # Is dit reg om die nagaan van elke oorgedraagde bron uit te laat? # Is die verbod op gegenereerde artikels duidelik genoeg afgebaken teenoor die toegelate gebruike? # Ontbreek daar iets wat by ons dikwels voorkom en wat die konsep nie dek nie? '''Plaas kommentaar oor die beleid self asseblief by [[Konsepbespreking:Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]]''', sodat alles op een plek bymekaar bly. Ek los die bespreking 'n ruk oop en werk die konsep by soos die kommentaar inkom; as daar mettertyd konsensus is, kan dit na [[Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]] geskuif en as beleid gemerk word. Groete. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:43, 16 September 2026 (UTC) == Skeppers van saadjies == Gemeenskap, daar is tans 'n tydelike rekening gebruiker wat Meksikaanse saadjies skep. Hy vertaal net die inleidings van die artikels uit die Engelse Wikipedia, foutloos. KI-pogings? My probleem is dat ons saadjies tans by die 20,000 is! My siening is dat indien enige gebruiker tot drie saadjies beperk moet word, daarna moet hy werklik waarde toevoeg deur die hele artikel te vertaal. Ja, my flora artikels is kort maar daar is nie werklik enige inligting nie. 99% van hulle bestaan nêrens nie en ek het nie by een van hulle die saadjie sjabloon geplaas nie! Tweedens voorsien ons die flora foto,s vir gebruik deur onder andere skoolkinders asook bewaar plaaslike name. Almal het bronne. Ek luister... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:12, 18 September 2026 (UTC) :Ek is tevrede met die IP-bydraer wat onlangs al die Meksikaanse presidente skep. Dit vorm deel van 'n reeks en 'n gaping wat gevul moet word, al is dit net saadjies. Groete [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:53, 18 September 2026 (UTC) ::Dis jammer hy doen nie effens meer moeite en vertaal die hele Engelse inleiding nie; dan kan hy artikels van minstens een skerm doen in plaas van saadjies. Maar ja, die atikels is nodig. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 11:41, 18 September 2026 (UTC) == Wiki Economics - Wil jy help om ’n instrument vir gemeenskapsgesondheidsmaatstawwe te skep == Hallo almal, ''Hierdie weergawe is met behulp van outomatiese vertaalhulpmiddels en KI voorberei. Korrigeer asseblief die taal, terme of inhoud; enige hulp is welkom. Die Engelse weergawe volg hieronder.'' Hallo, ek is ’n Franse Wikimedian wat aan lees- en redigeertrendings binne ons beweging werk. Ek het gevoel dat ons maklik toeganklike hulpmiddels kort om die gesondheid van ons redigeringsgemeenskappe oor tyd te sien en te monitor, daarom het ek Wiki Economics begin. Waarom Wiki Economics? Omdat ek aanvanklik makro-ekonomiese aanwysers gebruik om die gesondheid van die gemeenskap te modelleer (dit was my vertrekpunt), maar ek voeg mettertyd ander aanwysers by. Dit is ’n beta-weergawe. Ek gebruik afwiki as deel van die eerste ontledingsgroep, saam met taaluitgawes wat gekies is om verskillende streke, tale en gemeenskapsgroottes te dek. Dit is nie perfek nie en daarom is terugvoer oor ontbrekende dinge, probleme of plaaslike gebeure wat ongewone patrone verklaar, veral welkom. Hierdie eerste groep moet help om probleme, ontbrekende inligting en belangrike plaaslike gebeure, veldtogte, beleidsveranderinge of ander konteks wat ongewone patrone kan verklaar, te identifiseer. Die doel is om uit gemeenskapterugvoer te leer voordat die dekking uitgebrei word. Sodra die Wikipedia-uitgawes behoorlik gedek is, sal ek dieselfde vir alle Wikimedia-projekte doen. Dit is ’n projek vir gemeenskappe, nie ’n amptelike verslag van die Wikimedia Foundation nie. Dit gebruik geen private data, CheckUser-data of nie-openbare API’s nie. Elke resultaat bevat sy momentopname, definisies, metodes, herkoms en voorbehoude. Sommige aanwysers is dalk nie beskikbaar of van toepassing nie, en ’n onvolledige tydperk moet nie as ’n volledige jaarlikse tendens gelees word nie. Agtergrond en definisies is op [[meta:Next_25/Wiki_Economics|die Wiki Economics-bladsy op Meta-Wiki]] beskikbaar. Om die statistieke te sien: [https://wiki-economics.toolforge.org/#choose-wiki kies ’n Wikipedia] of kry direk toegang tot afwiki se profiel: [https://wiki-economics.toolforge.org/gdp?wiki=afwiki]. Ek sal plaaslike terugvoer waardeer oor: * Pas die definisies by hoe hierdie gemeenskap werk? * Is daar plaaslike patrollie-/hersieningsmeganismes, botveldtogte, beleidsveranderinge of gebeure wat ongewone waardes verklaar? * Watter aanwysers is nuttig, misleidend of ontbreek? Deel asseblief terugvoer óf op hierdie bladsy óf op [[meta:Talk:Next_25/Wiki_Economics|die Wiki Economics-besprekingsblad op Meta-Wiki]]. Die bronkode is beskikbaar op [https://github.com/schiste/wiki-economics GitHub]. Dankie dat julle my help om die ontleding vir al ons gemeenskappe nuttiger te maak.[[Gebruiker:Schiste|Schiste]] ([[Gebruikerbespreking:Schiste|kontak]]) 12:15, 22 September 2026 (UTC) === Wiki Economics - Would you like to help create a community health metrics tool === Hello everyone, Hi, I'm a French Wikimedian working on readership and editorship trends across our movement. I felt we were lacking accessible tools to look at and monitor the health of our editing communities over time, so I started Wiki Economics. Why Wiki Economics? I started by using macroeconomic indicators to model community health (that was my starting point), and I add other indicators over time. This is a beta. I am using afwiki as part of the first analysis batch, alongside language editions selected to cover different geographies, languages, and community sizes. It is not perfect and, as a result, your feedback about missing things, problems, or local events that explain unusual patterns is especially welcome. This first batch should help identify issues, missing information, and important local events, campaigns, policy changes, or other context that may explain unusual patterns. The goal is to learn from community feedback before expanding coverage. Once the Wikipedia editions are covered properly, I’ll do the same for all Wikimedia projects. This is a community-facing project, not an official Wikimedia Foundation report. It uses no private data, CheckUser data, or non-public APIs. Each result includes its snapshot, definitions, methods, provenance, and caveats. Some indicators may be unavailable or not applicable, and an incomplete period should not be read as a full-year trend. Background and definitions are on [[meta:Next_25/Wiki_Economics|the Wiki Economics page on Meta-Wiki]]. To view the statistics: [https://wiki-economics.toolforge.org/#choose-wiki choose a Wikipedia] or directly access afwiki’s profile: [https://wiki-economics.toolforge.org/gdp?wiki=afwiki]. I would appreciate your feedback on: * Do the definitions match how this community works? * Are there local patrol/review mechanisms, bot campaigns, policy changes, or events that explain unusual values? * Which indicators are useful, misleading, or missing? Please share feedback either on this page or on [[meta:Talk:Next_25/Wiki_Economics|the Wiki Economics talk page on Meta-Wiki]]. The codebase is available on [https://github.com/schiste/wiki-economics GitHub]. Thank you for helping me make the analysis more useful to all our communities. [[Gebruiker:Schiste|Schiste]] ([[Gebruikerbespreking:Schiste|kontak]]) 12:15, 22 September 2026 (UTC) == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|850px|left|thumb|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] {{-}} The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 15:16, 22 September 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31067455 --> :Thanks, I do use this feature a lot. I will respond on the metawiki Talk page. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 18:29, 23 September 2026 (UTC) == Die nuwe klomp gebruikers... == Admins, voel vry om die nuwe klomp gebruikers te versper. Hulle kom deur die WikimediaZA opleidingsprogram, die werk hier gelewer wys net hoe swak die opleiding is. Hulle reageer op geen boodskap nie, ploeter net voort ens. As hulle werklik wil saamwerk sal hulle ons admins en veterane hier respekteer. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:54, 29 September 2026 (UTC) :Ja, ek voel nuwe gebruikers moet die konvensies volg. [[Spesiaal:Bydraes/~2026-52465-55|~2026-52465-55]] ([[Gebruikerbespreking:~2026-52465-55|talk]]) 15:11, 29 September 2026 (UTC) :::Dis ek, Burgert.[[Spesiaal:Bydraes/~2026-52465-55|~2026-52465-55]] ([[Gebruikerbespreking:~2026-52465-55|talk]]) 15:13, 29 September 2026 (UTC) :::: My selfoon het my Wiki aanmelding ook skielik verwerp! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:36, 29 September 2026 (UTC) :Is daar 'n rede hoekom hulle spesifiek afwiki teiken? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:55, 29 September 2026 (UTC) :: Ja, ek sal later verduidelik. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:59, 29 September 2026 (UTC) ::: Sien die gemors: [[The five people you meet in heaven]]. 'n Absolute belediging van my taal. Dit gebeur as nie-moerdertaal sprekers aangemoedig word om hier betrokke te raak. Die ironie is dat die volgende grootste inheemse Suid-Afrikaanse taal op Wikipedia Zoeloe (diepte 6) is met slegs 12809 artikels, dan Noord-Sotho (diepte 0) met 9058 artikels. Logies sou mens verwag het dat WikimediaZA die grootste gedeelte van hul hulpbronne (hulle kry baie geld by die Stigting) sal gebruik om die plaaslike Wikipedia's te groei. Kom ons plaas dit in perspektief, gedurende die 2018 Wikimania Konferensie in Kaapstad was 'n groot lawaai gemaak omrede die Zoeloe Wikipedia 10,000 artikels bereik het. Afrikaans het op daardie stadium die 50,000 mylpaal bereik maar daar is geen woord daaroor gesê nie. Kyk waar staan ons vandag teenoor hulle. Myself het al 20595 (soos ons nou praat) artikels geskep waarvan 17 voorblad status dra en 'n klomp baie tegnies van aard is. Dit is interessant dat hulle artikels skep wat glad nie in hulle eie moedertaal Wikipedia's bestaan nie. Hoe weet ek dit? Daar is geen taalskakels nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:16, 29 September 2026 (UTC) ::::Interessant, pleks hulle hul energie doelgerig aanwend. Vir my is dit vinnig om net op "rol terug" te klik. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 17:42, 29 September 2026 (UTC) :::::Oesjaar, jy maak baie aannames. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 18:00, 29 September 2026 (UTC) ::::::Met julle toestemming sal ek begin opruim. Ons praat oor die volgende: ::::::* Rekenaarvertaalde inhoud in bestaande artikels (bv. [[goud]]) word dadelik uitgevee ::::::* nuwe rekenaarvertaalde artikels word oor 14 dae (sonder verbetering) geskrap, volgens "Swak Afrikaans (reeds 2 weke+ nie vertaal of verbeter nie)" ::::::* konsepte in die hoofnaamruimte (artikels) met inhoud wat reeds in artikels bespreek word, word ook dadelik verwyder (as dit swak taalgebruik bevat en inhoud wat nie vir 'n ensiklopedie kwalifiseer nie). ::::::{{Ping|Maria The Scientist|Zoulla|Upthebucks|Tshegi|Zeetharr}}, {{Ping|VamuhleOmuhle|Argitsme|HoneyyR|Hermalyan|Nane2004}} ons praat oor julle betrokkenheid hier. :::::: Ek wil nie baklei nie, as ek weerstand ondervind, gaan ek voort met my eie projekte (geen probleem daarmee nie, vrede!). Julle menings asb. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:30, 29 September 2026 (UTC) ::::::Die belangrikste: Almal is natuurlik vry om met taalgebruik te help, ek verwyder slegs goed in die hoofnaamruimte wat nooit versorg is nie en daar ronddwaal. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:40, 29 September 2026 (UTC) :::::::Ek stem saam met @[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]]. :::::::En ek sal byvoeg: Dit maak nie saak watter gebruiker dit is, of waar hulle vandaan kom nie. Maak nie saak of Afrikaans hul moedertaal is of nie. Ons hou almal tot die selfde standaard. Gee mense darem 'n kans om hul artikels op te ruim, maar as dit nog steeds substandaard is, dan skrap ons dit, of rol die wysigings terug. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:54, 1 Oktober 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} SB en RR. Ek sal ook nuwelinge se werk help opruim. Hou op stress Oesjaar! Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:46, 1 Oktober 2026 (UTC) == Mandela en kie == [[Lêer:Nelson Mandela, 2008 te Houghton Estate, valskleur-KI-herskepping.jpg|regs|duimnael|120px|Mandela 2008]] Net regs van Mandela staan 'n man met grys gestreepte das. As iemand dalk weet wie dit is sal ek graag die beskrywing wil aanvul. Die twee dames is terloops [[Geraldine Fraser-Moleketi]] en [[Gwen Ramokgopa]] van wie ons baie min inligting op af.wiki het. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:04, 29 September 2026 (UTC) :Jy vra my vas, jammer! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:02, 29 September 2026 (UTC) :: Ditto. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:17, 29 September 2026 (UTC) :::AI sê: The man in the grey striped tie standing directly behind and to the right of Mr. Mandela's shoulder is the South African politician Dr. Frene Ginwala's brother or a similar delegate accompanying the high-level official party. Die broer se naam was Solly. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 23:34, 1 Oktober 2026 (UTC) ::::Knap gedaan, en dankie. Vermoed dat jy reg is, en ons het min/geen vrye foto's van hierdie gesin. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 05:53, 2 Oktober 2026 (UTC) == Reptiele en amfibieë in Afrikaans == Sedert 2025 is daar 'n komplete lys van Afrikaanse (en ander) name van de reptiele en amfibieë wat in Suid-Afrika voorkom Die verwysing is Phaka, F.M., Hugé, J., Razhuanzwo, F., Vanhove, M.P.M. & Du Preez, L.H. 2025. Naming South African frogs and reptiles in nine Indigenous languages. African Journal of Herpetology, 1–18. Daar is twee webwerwe waar dit gevind kan word :Die reptiele <ref>[https://www.wildvernac.org/vernac-names-of-wildlife/reptile-names Reptile names]</ref> :Die amfibieë <ref>[https://www.wildvernac.org/vernac-names-of-wildlife/frog-names Frog names]</ref> Ek het op [[sandpadda]] 'n bietjie daarvan oorgeneem, maar daar is talle ander bydraes wat daarmee bygewerk of geskep kan word. {{Verwysings}} [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 20:37, 1 Oktober 2026 (UTC) :Baie nuttig, dankie. Die taal is net om van nagmerries te kry. Net vir gebruikers wat weet wat hulle doen. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 21:45, 1 Oktober 2026 (UTC) == Maandelikse besoeke en die Kiswahili Wikipedia == Gemeenskap, ons gebruikersbesoeke vir September was 3,1 miljoen. Dan sien ek die [[Swahili Wikipedia]] (Kiswahili) het na die 70ste posisie opgeskuif betreffende die aantal artikels. Hulle groei konstant die afgelope paar weke en sal ons seker binnekort verbygaan. Hulle diepte is egter net 4 vs ons 38. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:59, 5 Oktober 2026 (UTC) Die Swahili Wikipedia is tans die derde grootste in Afrika naas die [[Egipties-Arabiese Wikipedia]] en die Afrikaanse Wikipedia. Die Egipties-Arabiese Wikipedia, 11de op die ranglys, het egter 'n diepte van NUL, seker botgeskepte artikels. Ek vermoed Swahili gebruik ook 'n bot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:58, 5 Oktober 2026 (UTC) :Ek vermoed in Meimaand vanjaar het die Swahili-Wikipedia KI-vertalings geskep dat dit klap. [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?start=2026-05-01&end=2026-10-04&sites=sw.wikipedia.org|af.wikipedia.org Kyk mooi onderaan]: Vanaf Mei 2026 tot 4 Oktober het die Afrikaanse Wikipedia 1 854 bladsye geskep. Daarteenoor het die Swahili Wikipedia 16 830 bladsye geskep. Ek het nog in Juniemaand vir onse liewe Gemini gevra: hoe op aarde stort jy 18 MB inligting binne 'n enkele maand of wat op die bedieners, met slégs 9 aktiewe bydraers? :[https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?start=2026-05-01&end=2026-10-04&sites=af.wikipedia.org Afrikaanse Wikipedia vanaf Mei 2026 tot Oktober 2026]: 15 699 885 grepe (bytes) verskil :[https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?start=2026-05-01&end=2026-10-04&sites=sw.wikipedia.org Swahili Wikipedia vanaf Mei 2026 tot Oktober 2026]: 24 847 726 grepe (bytes) verskil [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 20:52, 5 Oktober 2026 (UTC) :Indien julle gewonder het - ek het onraad vermoed toe ek [https://lb.download.kiwix.org/zim/wikipedia/ Kiwix se blaaie] besoek het. ::wikipedia_af_all_maxi_2026-04.zim 2026-04-06 10:47 1.9G ::wikipedia_af_all_maxi_2026-07.zim 2026-07-05 14:18 1.9G ::wikipedia_af_all_nopic_2026-04.zim 2026-04-06 08:34 404M ::wikipedia_af_all_nopic_2026-07.zim 2026-07-05 12:19 410M ::wikipedia_sw_all_maxi_2026-04.zim 2026-04-06 16:55 746M ::wikipedia_sw_all_maxi_2026-07.zim 2026-07-05 18:44 778M ::wikipedia_sw_all_nopic_2026-04.zim 2026-04-06 15:51 189M ::wikipedia_sw_all_nopic_2026-07.zim 2026-07-05 17:44 211M [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 21:01, 5 Oktober 2026 (UTC) == Gebruik van sjabloon:intertaalskakel == As ons die artikel [[Anatoli Karpof]] en [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Anatoli_Karpof&oldid=2975551 Anatoli Karpof (ouer weergawe)] vergelyk, sien ons baie rooi skakels in die ouer weergawe. Hoewel die nuwer weergawe netjieser lyk (geen rooi skakels nie), is dit vanuit 'n ensiklopediese oogpunt minder nuttig, aangesien ten minste een van die rooi skakels (Waddinxveeen) deur middel van die sjabloon:intertaalskakel na 'n ooreenstemmende artikel in die Nederlandse Wikipedia verwys het. Ek wil graag die gemeenskap se mening hoor oor my voorstel om die rooi skakels te herstel, maar met die byvoeging van sjabloon:intertaalskakel-skakels na die ooreenstemmende Nederlandse of Engelse artikels by te voeg. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 20:58, 5 Oktober 2026 (UTC) :Ek is 'n aanhanger van rooi skakels omdat dit aandui dat 'n gewensde artikel ontbreek. Ek ondersteun die gebruik van intertaalskakels om na bestaande artikels in ander tale te verwys. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:10, 5 Oktober 2026 (UTC) :: Ek ondersteun nie een van die twee nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:14, 6 Oktober 2026 (UTC) :::Ek verpes rooi skakels...dit trek die leser se aandag af van belangrike inligting. --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:18, 6 Oktober 2026 (UTC) :::: Dink rooi skakels moet net aanvaar word waar dit verwys na 'n "kernartikel" wat waarskynlik in die nabye toekoms geskep kan word. Stem saam dit trek aandag af van 'n artikel. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:29, 6 Oktober 2026 (UTC) :::::Ons kan dalk ook oorweeg om die kleur van rooi skakels te verander na iets minder steurend, bv. grys. 'n Mens kan die styl vir almal verander of elke gebruiker kan dit vir homself doen deur sy persoonlike CSS-bladsy te wysig. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 08:47, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::Hi ou Pynappel, dis nie soseer die <u>rooi kleur</u> wat my pla nie, dis die blote teenwoordigheid daarvan op 'n andersins netjies-versorgde bladsy! Watse nut het 'n honderd internasionale krieketspelers se rooi name in 'n krieketwêreldbekerartikel? Niemand gaan dit ooit skep nie, punt. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:11, 6 Oktober 2026 (UTC) :::::::Dalk kom iemand eendag en skep dit. My gevoel is dat die rooi kleur 'n kenmerk van Wikipedia is wat ons tans nie ten volle benut nie. Dit is wel 'n seer oog, maar hopelik dien dit as 'n aansporing aan lesers om betrokke te raak en die artikel te skep, al is dit net 'n saadjie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 09:36, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::::Ek verwerp die gebruik van intertaalskakels: ::::::::1. Dit kan lesers irriteer om dadelik in 'n ander taal te beland wat hulle nie noodwendig verstaan nie. ::::::::2. Kan dit net 'n willekeurige besluit wees na watter taal daar geskakel word. Duits, Engels, Frans, Nederlands? Ek verkies die Duitse Wikipedia, maar die Franse is ook uitstekend! ::::::::3. Kan dit verhoed dat 'n nuwe artikel geskep word as daar reeds 'n soort skakel is. Dit is rooi skakels wat motiveer om 'n nuwe artikel te skep. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:45, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::::Oor rooi skakels: Myns insiens maak dit sin dat niebestaande artikels rooi is, aangesien bestaande artikels blou skakels het. Rooi is immers die opponent van blou in die kleurspektrum. Myns insiens verstaan almal dit dadelik, al lees hulle net op Wikipedia en is hulle nie aktiewe gebruikers nie. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:50, 6 Oktober 2026 (UTC) :::::::::{{neutraal}} Ek het gemengde gevoelens hieroor. Op die Franse Wikipedia is daar 'n artikel genaamd "[[:fr:Maison du blé et du pain]]". Dis 'n koring- en broodmuseum in Switserland. Die vraag is - '''is hierdie artikel relevant vir die Afrikaanse Wikipedia'''? Regverdig dit 'n artikel? Miskien vir 'n Moorreesburger wat sy eie Koringbedryfmuseum wil vergelyk, ja. Maar die res van Suid-Afrika en Namibië? Nee. Die teenvraag is - waarom mag iemand nie daarvan bewus gemaak word nie? :::::::::Ons sit nou in die knars: aan die een kant onthou ek nog hoe 'n groep by Reddit suur was omdat [[Nederduits (skoolvak)]] 'n voorbladartikel geword het, wat ek bloot uit die Duitse Wikipedia destyds vertaal het. Uit die Redditeure se standpunt verstaan ek egter hul besware: dit voel "volksvreemd" (al vind ek prinses Diana ewe volksvreemd op die tydskrifvoorblaaie, aangesien ons 65 jaar al 'n republiek is). Aan die ander kant was die Redditeure se standpunt ewe vreemd: enige intelligente mens kon insien die foute wat met Nederduits gemaak is, kan netsowel met Afrikaans, Nama, Korana (feitlik enige taal) orals herhaal word: die sprekers wag amper ter elfder ure tot 'n taal heeltemal vergete is, en dan skielik, oornag, moet daar inderhaas 'n oplossing gesoek word wat dubbel soveel kos as om die masjien aan die loop te hou. Die onderwysers het ondertussen almal afgetree, of is dood. Die doel van die Wiki-artikel was juis om uit die Duitsers se foute te leer. :::::::::Die oplossing, het ek my voorgeneem, is om die pad van Voyageur te volg: versamel die bronne, maar skryf met die onwetende Afrikaanse leser in gedagte.[[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:43, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::::::Ja, die liewe Voyageur (R.I.V.) het hom altyd daarvoor beywer om hier ensiklopediese inligting te plaas wat nie op die Engelse Wikipedia beskikbaar is nie. Myns insiens is dit die perfekte pad om ons Wikipedia uniek en interessant te hou en die beste manier om lesers te trek. Ek probeer dieselfde. Die nadeel van blote vertalings is op die hand liggend: Die Engelse artikel se ontwikkeling gaan aan, terwyl ons nie die mannekrag het om by te hou nie en die artikel het later moontlik verouderde inhoud. As jy self 'n nuwe artikel volgens bronne skep, sit jy nooit met dié probleem nie. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:50, 6 Oktober 2026 (UTC) == Agentiese KI en Wikipedia == Die sterkste teken van die afgelope 24 uur is dat die oorgang na [[KI-agent|agent]]-gedrewe aktiwiteit verskuif het van blote voorspelling na waarneembare druk op infrastruktuur. Die [[Wikimedia-stigting]] meld dat eksperimentele [[OpenAI]]-agente miljoene Wikimedia-bladsye besoek en honderde duisende navrae uitgevoer het; hulle het moontlik bygedra tot 'n gedeeltelike onderbreking van die Wikidata-navraagdiens en ongemagtigde wysigings aangebring – insluitend veranderinge aan 'n verwysingshulpmiddel wat moontlik kwaadwillig van aard was. Sien https://www.theverge.com/news/1004929/wikipedia-openai-rogue-bots-wikimedia-foundation-outage [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:15, 6 Oktober 2026 (UTC) : {{ping|Sobaka}}, sien [https://stats.wikimedia.org/#/af.wikipedia.org/reading/total-page-views/normal|bar|2-year|agent~automated|monthly Outomatiese besoeke] miskien deel daarvan? Groete! Oesjaar :: Dankie vir die skakel Oesjaar. Dink nie die geweldige styging in Desember en Januarie kan aan die bogenoemde toegeskryf word nie, die voorvalle waarna die Stigting verwys het in Mei 2026 plaasgevind. Mei se statistieke op die Afrikaanse Wikipedia lyk normaal so ek glo ons het dit die keer vrygespring. Ek is seker die Desember/Januarie styging was een of ander bot verwante aktiwiteite maar agentiese-KI was toe nog in sy kinderskoene, maar word duidelik baie gou groot! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:43, 6 Oktober 2026 (UTC) ::: KI gaan ons nog baie pyn en lyding veroorsaak. Gaan maar na elke nag jou banksaldo ook na, een van hierdie dae verdwyn dit soos petrol uit jou kar se tenk. En wie moet ons bedank, die gekloonde poppe van die kuberruimte! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:19, 6 Oktober 2026 (UTC) == Ons Flora projek. == Gemeenskap, ons flora foto projek groei konstant. Prof. Van Wyk het reeds ongeveer 26,000 foto's gelaai. Die Kategorie:Flora van Suid-Afrika is nou reeds 10,237 artikels groot. Lekker om te kan sê, baie groter as die magtige Engelse Wikipedia. Beplanning vir die toekoms; daar is tans 'n Kategorie:Flora van Amerika. Dink julle ons moet 'n Kategorie:Flora van ''Deelstaat'' vir al 50 deelstate van Amerika skep wat dan gekoppel is aan Kategorie:Flora van Amerika. Die Engelse doen dit nie so nie. Miskien dieselfde vir Australië. Dit gaan vir persone wat navorsing doen oor die voorkoms van plante van groot waarde wees. Julle gedagtes... {{ping|BurgertB|JMK|Rooiratel|Jcwf|Sobaka|Pynappel}} Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:44, 6 Oktober 2026 (UTC) == 'n Bakkiesblad spesialis.. == Gemeenskap, die persoon wat ons FB blad bygewerk het, het verdwyn. Ons moet die voorblad opdateer sodat dit 131,000 wys. Wie kan help? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:46, 6 Oktober 2026 (UTC) == [[Strydpoortberge]] == Gemeenskap, ons kort iets oor die Strydpoortberge. Wie het inligting? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:36, 6 Oktober 2026 (UTC) :{{Uitgevoer}} - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:01, 7 Oktober 2026 (UTC) ::Jy sê: "Dit is in Limpopo by Mokopane, naby Haenertsburg, geleë." Daardie 2 plekke kan nie in dieselfde asem genoem word nie, hulle is dan 116 km van mekaar, alhoewel die berg altwee omvat. (Ek weet, ek woon naby aan Haenertsburg) [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:27, 7 Oktober 2026 (UTC) :::Dis wat die bronne sê. Die bergreeks strek seker verby altwee. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:34, 7 Oktober 2026 (UTC) ::::Ek het die artikel gekorrigeer...die aanduiding vd ligging was nie 100% korrek nie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:36, 7 Oktober 2026 (UTC) :::::Dankie @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:59, 7 Oktober 2026 (UTC) == Voorstel vir sjabloon:intertaalskakel2 == Ek dink daar is moontlik ruimte vir 'n nuwe soort intertaalskakel wat deur Wikidata aangedryf is, eerder as deur spesifieke tale wat deur die oorspronklike redigeerder gekies is. Woorde wat die nuwe skakel gebruik sal groen wees. Gestel byvoorbeeld ons het die kode <code>"<nowiki>{{intertaalskakel2|wadinxveen|Q826048}}</nowiki>"</code> gebruik; sal <span style="color:green">Wadinxveen</span> op die skerm verskyn. As ons op die teks klik, sals hierdie aftreklys verskyn: *[[:de:Waddinxveen]] *[[:en:Waddinxveen]] *[[:fr:Waddinxveen]] *[[:nl:Waddinxveen]] *'''<span style="color:blue">...</span>''' Hierdie lys word deur Wikidata aangedryf, waar Waddinxveen die kode "Q826048" het. Ons kan op enige weergawe klik om die artikel in daardie taal te lees. Indien 'n artikel in Afrikaans beskikbaar is, sal dit ook vertoon word. As ons op "'''<span style="color:blue">...</span>'''" klik, word die taalkeuse uitgebrei om alle Wikipedia-weergawes wat hierdie artikel bevat, in te sluit (42 in die geval van Waddinxveen). Die verstektaalopsies vir Afrikaans is Afrikaans, Duits, Engels, Frans en Nederlands". Ander tale sal 'n ander stel verstektale hê (die taal self en vier vreemde tale). Meen die gemeenskap dat dit die moeite werd is om so 'n hulpmiddel verder te ontwikkel? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 20:50, 6 Oktober 2026 (UTC) :Klink vir my na 'n goeie idee! – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:16, 6 Oktober 2026 (UTC) 7pc00f0931hpg768bo4nyii1v6gvlcr 2976485 2976435 2026-10-07T13:05:36Z JMK 649 /* Ons Flora projek. */ Antwoord 2976485 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ __NOINDEX__ {{spring ondertoe}} [[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|250px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]<!-- [[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: "Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!" 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]] [[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]] [[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis naweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]] [[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|'n Witrenoster in 2003.]] --> <div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;"> <big>'''Sien ook:'''</big> * [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is. * [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers. * [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy. * [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer. <center>'''Verdere hulp:'''<br /></center> Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die * [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']], * [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en * [[:m:|Meta Wikipedia]]. </div> {{Argiefboks|14 | argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]] | argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]] | argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]] | argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]] | argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]] | argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]] | argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]] | argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]] | argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]] | argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]] | argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]] | argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]] | argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]] | argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]] }} '''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur <nowiki>~~~~</nowiki> te tik, of die "Handtekening met datum"-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys. Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak. Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word. Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans] <div class="plainlinks"><center>'''>>> [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&action=edit&section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] <<<'''</center></div> == Werkswinkels wat deur Wikimedia ZA gefasiliteer sal word in September 2026 == Gebruikers neem kennis van die werkswinkels gedurende September 2026. Boodskap van Wikimedia ZA: “Hierdie werkswinkels sal studente, dosente en bibliotekarisse by hoër onderwysinstellings betrek en hulle bekendstel aan die basiese beginsels van die redigering van Wikipedia in alle Suid-Afrikaanse tale. Sommige deelnemers mag Afrikaans as eerstetaalsprekers wees, en die opleiding sal die volgende dek: Wat Wikipedia is Die Vyf Pilare van Wikipedia Die vertaling van bestaande artikels met behulp van die Vertaalinstrument Die skep van nuwe artikels Die byvoeg van verwysings en beelde Ons wil graag die Afrikaanse Wikipedia-gemeenskap vooraf oor hierdie werkswinkels inlig. Aangesien hierdie sessies 'n toestroming van nuwe bydraes van eerstekeerredakteurs tot gevolg kan hê, sal ons die gemeenskap se bewustheid en ondersteuning waardeer om hierdie nuwelinge gepaste leiding, geduld en goeie trou te gee soos hulle begin bydra. Komende Werkswinkels SWiP Fase 2 Jaar 2 – Universiteit Stellenbosch '''7–8 September 2026''' SWiP Fase 2 Jaar 2 – Durban Universiteit van Tegnologie '''10–11 September 2026''' SWiP Fase 2 Jaar 2 – Universiteit van KwaZulu-Natal, Pinetown-kampus '''17–18 September 2026''' Dankie dat u ons help om te verseker dat die betrokke gemeenskap bewus is van hierdie aktiwiteite en die nuwe bydraers kan ondersteun.” [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 13:12, 25 Augustus 2026 (UTC) == Erfenismaand: Inheemse Taalvertaal-uitdaging == Inisiatief vir Erfenismaand vir enige belangstellendes: “Beste Wikimediane, Sluit by ons aan vir die Erfenismaand se 30-dae Inheemse Taalvertaal-uitdaging hierdie September! Help om Suid-Afrikaanse erfenis te vier deur artikels oor die teiken inheemse taal Wikipedias uit te brei en te verbeter. ;Belangrike Besonderhede Datums: 1–30 September 2026 - Teikentale: isiZulu, isiXhosa, Sesotho, Setswana, Sepedi, Xitsonga, isiSwati, Tshivenḓa, isiNdebele, en Afrikaans - Daaglikse Doelwit: Vertaal 1 artikel per dag oor Suid-Afrikaanse kookkuns, gebruike, klere, kuns, geskiedenis of letterkunde. Hoe om Deel te Neem 1. Voeg jou gebruikersnaam by die projekbladsy en sluit aan by die Geleentheidsdashboard <https://meta.wikimedia.org/wiki/WMZA_Heritage_Month_30-Day_Translation_Campaign> (Wagwoord: Heritage). 2. Kies 'n Suid-Afrikaanse erfenisartikel op Engelse Wikipedia. 3. Vertaal dit in jou teikentaal (met behulp van die Inhoudvertalingsinstrument of handmatig) en publiseer. Opleidingswerkswinkel Leer hoe om die Inhoudvertalingsinstrument en dashboard te gebruik: Datum en tyd: Saterdag, 29 Augustus 2026 | 10:00 vm. – 12:00 nm. SAST - Skakel: Sluit aan by Google Meet <https://meet.google.com/xuv-gwfo-ztq?authuser=1&hs=122> Pryse (geskenkbewyse) Top bydraers gekies op grond van vertalingskwaliteit, volledigheid en formatering: - 1ste Plek: R5,000 - 2de Plek: R3,000 - 3de Plek: R2,000 Kontak info@wikimedia.org.za Vriendelike groete WikimediaZA Nomfundo Zungu: Kommunikasie-intern” [Hier geplaas deur [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:15, 26 Augustus 2026 (UTC)] :@[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] mag ons vir hierdie spesifieke gebeurtenis KI gebruik om die vertaling te behartig, mits ons die [[porboodskap]] wat ons gebruik het, publiseer, en met die veronderstelling dat bronne wat saam met stellings oorgebring word, reeds in die oorspronklike weergawe nagegaan is en dus nie weer individueel nagegaan hoef te word by die eerste weergawe van die vertaling nie? Gebruikers kan natuurlik enige stelling later bevraagteken en bronne nagaan en stellings wat nie geverifieer kan word nie, verwyder. Ek vra hierdie net vir praktiese redes om in staat te wees om die eerste weergawe van die vertaling te kan plaas. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:13, 26 Augustus 2026 (UTC) ::My opinie is: ja, ons mag, want Wikipedia word nie as 'n bron gebruik nie, die bronne word saam oorgebring, en ander Wikipedia's vereis ook verifieerbaarheid en die aanhaal van bronne, en die KI-model word gevra om 'n nugtere vertaling te doen, nie om eie kennis te gebruik of eie navorsing te doen nie, dus is die risiko van hallusinasies laag. Natuurlik kan die oorspronklike weergawe foute bevat, en die foute word dan met die vertaling oorgebring, maar dit is 'n risiko by enige vertaling en foute kan selfs in betroubare bronne bestaan, dus is dit nie 'n risiko uniek aan KI nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:32, 26 Augustus 2026 (UTC) :::{{Ping|Sobaka|Pynappel}} Myns insiens is dit nie die doelwit van dié kompetisie om met KI-geskepte artikels mee te ding nie. Die een skryf met die hand en die ander met KI? Ek dink nie dit is billik in 'n kompetisie nie. Ek sou dit as 'n soort ''doping'' beskou. Met die hoeveelheid KI-inhoud kan mens ook nie van ander verwag om die inhoud na te gaan nie. My mening. Jou laaste aanmerking oor foute in die oorspronklike artikel is juis die rede waarom die Duitse Wikipedia van die vertaler verwag om die inhoud stiptelik na te gaan. Andersins loop jy gevaar om verkeerde inhoud te versprei. Ek beskou die vertaler steeds as verantwoordelik vir die teks wat hy plaas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:55, 26 Augustus 2026 (UTC) ::::@[[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]], ek dink ons moet hier twee sake onderskei. Eerstens is dit ’n kompetisie wat deur WikimediaZA gereël word, en ek kan dus nie namens hulle bepaal of KI-ondersteunde vertaling vir die doeleindes van die kompetisie toegelaat word of presies watter voorwaardes daarvoor geld nie. Dit sal jy verkieslik met die organiseerders moet uitgeklaar. ::::Tweedens is ons op die Afrikaanse Wikipedia nog besig om gemeenskapsbeginsels vir die verantwoordelike gebruik van KI te ontwikkel, en ek wil nie daardie gesprek vooruitloop nie. Persoonlik sien ek wel ’n belangrike onderskeid tussen die gebruik van KI as ’n vertalingshulpmiddel en die gebruik daarvan om self nuwe ensiklopediese inhoud en bronne te genereer. KI-ondersteunde vertaling behoort dus nie noodwendig uitgesluit te word nie, mits die gebruiker die finale teks self deeglik nagaan en verantwoordelikheid daarvoor aanvaar. ::::Ek sou egter versigtig wees met die aanname dat bronne bloot omdat hulle uit die oorspronklike artikel oorgedra word, glad nie nagegaan hoef te word nie. Niemand verwag noodwendig dat elke bron volledig van nuuts af ondersoek moet word voordat ’n vertaling gepubliseer word nie, maar die vertaler behoort minstens seker te maak dat die vertaalde teks die oorspronklike artikel getrou weergee, dat die verwysings korrek oorgedra is en dat daar nie deur die vertaalproses nuwe stellings, betekenisverskuiwings of foutiewe terminologie ontstaan het nie. ::::Wat die publisering van die porboodskap betref, dink ek dit is ’n nuttige vorm van deursigtigheid, maar dit is iets waaroor die gemeenskap nog ’n beginsel moet vasstel. Vir hierdie spesifieke kompetisie sou ek dus voorstel dat WikimediaZA eers bevestig wat hulle reëls oor KI-gebruik is; daarna geld uiteraard steeds die Afrikaanse Wikipedia se gewone vereistes ten opsigte van kwaliteit, verifieerbaarheid en die verantwoordelikheid van die redigeerder. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 12:04, 26 Augustus 2026 (UTC) == Nuwe botartikels == Gemeenskap, ek mis die gemeenskapsbesluit om met nuwe botartikels te groei. Ons het byna 400 nuwe botartikels met 'n klein inligtingskassie en een sin. (As jy die res soek, moet jy die Engels lees.) Myns insiens voeg dit min waarde by, wat dink julle? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:50, 27 Augustus 2026 (UTC) :Ek dink dit voeg waarde by. Ek sien nie hoe die aantal van 400 relevant is nie. Daar is poskodes in Lesotho en Sentraal-Afrikaanse Republiek waaroor 'n Afrikaanse leser mag leer, en waaroor daar regtig min bekend is, soos slegs die ligging en koördinate. Sien geen rede hoekom hierdie onderwerpe van die ensiklopedie uitgesluit moet word nie; ander weergawes sluit hierdie onderwerpe in, maar ek hoor graag ander se menings. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:14, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Gee ons asb 'n voorbeeld of 2 vd poskodes in Lesotho wat jy gedoen het. Ek kan nie veel van Kabouterbot onthou nie...ouderdom! ::PS Kabouterbot het vannag 'n fokop gemaak by [[Nana-Bakassa]] ("Koördinate: Missing latitude") ::[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:37, 27 Augustus 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] [[Hleoheng]] [[Fenyane]]. Ek moet nog die kategorieë byvoeg. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:40, 27 Augustus 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] reggemaak, dankie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:15, 27 Augustus 2026 (UTC) :Ek dink dit voeg net so veel waarde as al die saadjies oor plantspesies. Maak nie saak of dit nou deur 'n bot geskep is of nie. @[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] jou vraag is eintlik oor die nuttingheid van saadjies, en ek dink ons het daardie bespreking al baie keer gehad. :Party mense vind die artikels interessant, al is daar min inligting. Dit kan altyd verder uitgebrei word. Dit is ook goed vir ander artikels wat plekname benoem (soos 'n artikel oor 'n ramp of iets), minder rooi skakels ens. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:40, 27 Augustus 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] [[Tim Curry]] is onlangs oorlede. Die artikel is ook deur 'n robot begin. Kyk hoe lyk dit vandag. Die feit dat dit deur 'n robot begin is, doen geen afbreek aan ander artikels nie, en skep 'n raamwerk vir ander gebruikers om maklik by te dra. Ek kan onthou jy het destyds ook vreeslik gekla oor die artikels oor akteurs wat deur 'n robot geskep is. Dit staan jou vry om enige artikel wat jy dink te kort is, uit te brei. En as die onderwerp jou nie interesseer nie, hoef jy nie die artikel te lees nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:41, 27 Augustus 2026 (UTC) :Intussen meer as 410. Die aantal is belangrik, aangesien kwantiteit die kwaliteit van die Afrikaanse Wikipedia raak. Daar is ook botartikels oor Russiese rajons, Australiese plaaslikeowerheidsgebied en Haïtiaanse departements. Terloops, ek het ander projekte as om 410 botartikels uit te brei. Myns insiens raak dit dieselfde tema: Ons skryf artikels '''deur mense vir mense'''. Tel asb. al die [[:Kategorie:Saadjies]] vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Wat is die verskil tussen 410 en 410&nbsp;000? Hoe raak dit die kwaliteit van ander artikels? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:48, 27 Augustus 2026 (UTC) :::Inderdaad. Niemand kla oor enwiki se kwaliteit nie, en hulle het meer as 2 miljoen saadjies. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:54, 27 Augustus 2026 (UTC) ::::Hoe meer botartikels ons het, hoe meer lesers kom daarop af en sien een-sin-saadjies. Dit raak die reputasie van die hele projek. Daar is mense wat ure, maande, jare vir kwaliteit offer. Hoe aktief is die Cebuano- en Waray-Waray-Wikipedias? [[:en:Cebuano Wikipedia]], [[:de:Cebuanosprachige Wikipedia]], [[:en:Waray Wikipedia]] en [[:de:Waray-Waray-Wikipedia]] vertel baie vir my. Die botartikels het niks gehelp nie. Op die [[:en:Swedish Wikipedia#Massive deletions in robot-made articles]] het hulle intussen baie botartikels geskrap. Die Engelse Wikipedia het sewe miljoen artikels en die nodige mannekrag met dié wêreldtaal! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:00, 27 Augustus 2026 (UTC) :::::@[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] moet ons [[Tim Curry]] skrap? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:03, 27 Augustus 2026 (UTC) ::::::{{Ping|Pynappel}} Ons kan wel artikels oor mense deur mense laat skryf. Soos [[Dolly Parton]], [[Bonnie Tyler]] en [[Gunther von Hagens]]. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:10, 27 Augustus 2026 (UTC) :::::::Kom ons hoor wat sê die res van die gemeenskap. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:15, 27 Augustus 2026 (UTC) : Honderde saadjies beteken nie veel nie. Dit groei nie. Kyk na die sponsies. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:51, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Hallo @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], ek stem saam dat dit dalk nie veel beteken nie, maar dit het nie noodwendig 'n negatiewe impak nie. Trouens, my punt is juis dat dit 'n goeie impak het omdat dit 'n bestaande artikel verskaf waartoe gebruikers kan bydra. Ek wonder hoeveel gebruikers wysig bestaande artikels eerder as om nuwe artikels te skep. Dit sal interessant wees om hierdie statistiek van 'n groot Wikipedia soos Engels of Duits te kry. Intussen deel ek 'n lys van artikels wat deur kabouter geskep is en wat sedertdien gegroei het. Dit is almal akteurs, vermoedelik omdat dit 'n onderwerp is waarin meer mense geïnteresseerd is, terwyl die sponse 'n baie kleiner gehoor het, maar daardie gehoor verdien steeds om artikels op Wikipedia in Afrikaans te kan raadpleeg en wysigings daarby aan te bring en ja, as hulle die vermoë het, self artikels te begin. ::* [[Shailene Woodley]] ::* [[Jenna Ortega]] ::* [[Anna Held]] ::* [[Elton John]] ::* [[IJustine]] ::* [[Sydney Sweeney]] ::* [[Beatrice Straight]] ::* [[Alec Baldwin]] ::* [[Raquel Welch]] ::* [[Timothée Chalamet]] ::* [[Rami Malek]] ::* [[George Carlin]] ::– 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 23:20, 27 Augustus 2026 (UTC) == Voorstel: 'n Konsep-naamruimte (ns 118) == Hallo almal Ek wil graag voorstel dat ons vir die Afrikaanse Wikipedia 'n aparte '''Konsep'''-naamruimte aanvra. Dit is die ekwivalent van die Engelse ''Draft:'' (naamruimte 118). Tans het 'n onvoltooide artikel net twee tuistes: die hoofnaamruimte, waar lesers en soekenjins dit sien, of 'n gebruikersubblad of [[Wikipedia:Sandput]]. 'n Konsep-naamruimte gee 'n derde plek: * Konsepte tel nie as artikels nie en beïnvloed nie ons artikeltelling nie. * Konsepte word outomaties nie deur soekenjins geïndekseer nie, dus skaad 'n onvoltooide bladsy nie die projek se aansien nie. * Nuwelinge kan aan 'n artikel werk sonder dat dit binne minute vir verwydering genomineer word. * Wanneer die artikel gereed is, word dit eenvoudig na die hoofnaamruimte geskuif en die volledige geskiedenis bly behoue. Meer as 25 Wikipedias het reeds so 'n naamruimte. === Wat presies aangevra sal word === * Naamruimte 118 = Konsep, naamruimte 119 = Konsepbespreking * 'n Alias sodat ''Draft:'' ook na dieselfde naamruimte wys * Subbladsye aangeskakel * ''noindex'' sodat konsepte nie deur soekenjins geïndekseer word nie * Konsepte tel nie as inhoudsbladsye nie (dus nie in die artikeltelling nie) * VisualEditor beskikbaar in die nuwe naamruimte === Punte waaroor ons moet besluit === # '''Die naam.''' "Konsep" / "Konsepbespreking", of eerder "Klad" / "Kladbespreking"? Ander voorstelle is welkom. # '''Wie mag 'n konsep na die hoofnaamruimte skuif?''' Enigeen, of net gebruikers wat outomaties bevestig is (''autoconfirmed'')? # '''Verlate konsepte.''' Op die Engelse Wikipedia kan 'n konsep wat ses maande lank onaangeraak bly, verwyder word, met 'n kennisgewing aan die skepper. Wil ons iets soortgelyks, en met watter tydperk? # '''Soekresultate.''' Moet konsepte by verstek in ons interne soektog verskyn, of net wanneer 'n mens dit uitdruklik kies? === Hoe dit tegnies werk === Ons kan dit nie self aanskakel nie. Dit is 'n konfigurasieverandering aan Wikimedia se bedieners. Die pad is: # Konsensus hier op die Geselshoekie, met die besonderhede hierbo beslis. # 'n Versoek op Phabricator onder ''Wikimedia-Site-requests'', met 'n permanente skakel na hierdie bespreking (sien [[m:Requesting wiki configuration changes]]). # 'n Ontwikkelaar dien die wysiging in Gerrit in en dit word ontplooi. Dit neem gewoonlik 'n paar weke. Vir 'n kleiner wiki is 'n handjievol steunstemme genoeg: die Birmaanse Wikipedia se versoek ([[phab:T352424]]) is met twee steunstemme goedgekeur. === Alternatief === As die gemeenskap voel 'n eie naamruimte is oorbodig, kan ons byna dieselfde werkvloei kry sonder enige tegniese versoek, deur subbladsye soos ''Wikipedia:Konsepte/Artikelnaam'' te gebruik. Die verskil is dat ''noindex'' dan nie outomaties geld nie, dat konsepte nie 'n eie filter in onlangse wysigings en die soekfunksie kry nie, en dat die naam vir nuwelinge minder duidelik is. === Steun, teen, kommentaar === Ek stel voor ons hou die bespreking ten minste twee weke oop sodat almal kans kry om te reageer. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:51, 27 Augustus 2026 (UTC) : Ek ondersteun die voorstel in beginsel. Hou vir twee weke. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:43, 28 Augustus 2026 (UTC) ::{{Ondersteun}} idee ::#Konsepartikel ::#Gebruikers wat bevestig is ::#Ses maande klink redelik ::#Net by keuse, maar as iemand nou dieselfde artikel wil skep, moet dit duidelik wees dat daar reeds ‘n konsepartikel is. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:16, 28 Augustus 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} Een van die grootste voordele sal wees as daar kompetisies of werkwinkels is, sodat ander gebruikers weet om die gebruiker spasie te gee. Dit kan dalk ook help dat nuwelinge meer vrymoedigheid het...(dalk?) :Net 'n vraag: as die blad geskuif word sonder 'n aanstuur, wat oorbodig sal wees, tel dit as 'n bladsyverwydering? [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 14:19, 1 September 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] soos sake tans staan, ja, maar slegs administrateurs kan skuif sonder 'n aanstuur. As ander gebruikers bladsye skuif, dan word 'n aanstuur outomaties agtergelaat. Op die Engelse Wikipedia het hulle 'n spesifieke gebruikersgroep, nl. ''page movers'', wat bladsye sonder 'n aanstuur kan skuif. Ons kan oorweeg om ook so 'n groep op die Afrikaanse Wikipedia te hê. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:12, 1 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} al vier punte hier bo. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 20:41, 4 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:08, 5 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – Briljante idee. Laat dit goed gaan, [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 17:34, 5 September 2026 (UTC) :<s>{{Neutraal}}</s> – Ek is tans bietjie uitgebrand! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:30, 5 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – Laat dit goed gaan! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:37, 16 September 2026 (UTC) ::Ek het die nuwe naamruimtes aangevra: https://phabricator.wikimedia.org/T437576 – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:24, 10 September 2026 (UTC) :::Ons het vandag die nuwe Konsep- en Konsepbesprekingnaamruimtes ontvang. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:18, 14 September 2026 (UTC) ::::Baie dankie Pynappel --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:46, 16 September 2026 (UTC) == Malfunction... == Die taalkundiges: beste vertaling - faal of wanfunksioneer? Of hang dit af van die gebruik van die woord? Ek verkies eersgenoemde! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:34, 28 Augustus 2026 (UTC) :Ja, wanfunksioneer as werkwoord. Ook dalk :* nie behoorlik funksioneer nie :* foutief funksioneer :* gebrekkig funksioneer Informeel: Die masjien het begin probleme gee. :As selfstandige naamwoord: Fout :* The system experienced a hardware malfunction that caused unexpected server reboots. :: Die stelsel het 'n hardewarefout ondervind wat onverwagte herlaaie van die bediener veroorsaak het. :* Engineers traced the vehicle's sudden loss of power to an electronic control unit malfunction. :: Ingenieurs het die voertuig se skielike verlies aan krag nagespoor na 'n fout in die elektroniese beheereenheid. :[[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:59, 28 Augustus 2026 (UTC) ::Volgens [https://translate.google.co.uk/ Google Translate], lui die Afrikaans vertaaling: ::*Die stelsel het 'n hardeware-wanfunksie ondervind wat onverwagte bedienerherlaai veroorsaak het. ::*Ingenieurs het die voertuig se skielike kragverlies na 'n wanfunksionering in die elektroniese beheereenheid teruggevoer. ::[[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 14:55, 28 Augustus 2026 (UTC) :::Ai tog, Martin..! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:46, 31 Augustus 2026 (UTC) ::::Nee Martin, gaan kyk terug in jou skoolboeke. Google Translate gee maar swak vertalings! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:59, 31 Augustus 2026 (UTC) == [[Ratko Mladic]] == Goeiedag, ek wil graag hoor of ek hierdie konsep na die hoofnaamruimte mag skuif. Dit is 'n KI-vertaling van die Engelse weergawe. Ek het nie al die bronne noukeurig deurgegaan nie, maar die resultaat lyk ooglopend korrek. Is daar enige groot probleme met die artikel wat verhoed dat dit gepubliseer kan word? Dit kan natuurlik in sy konsepvorm en na publikasie steeds gewysig word om enige foute te korrigeer of nuwe inligting by te werk. Ek hoor graag van u. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:49, 28 Augustus 2026 (UTC) :Hallo Pynappel, ja dis skaflik, haal net asb al die rooi skakels in die inleiding uit. :Iets soos--- ''Sien ook: [[Kroasiese Onafhanklikheidsoorlog]] en [[Bosniese Oorlog]]'' --- het geen nut nie. :Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:11, 28 Augustus 2026 (UTC) ::{{uitgevoer}} – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:05, 28 Augustus 2026 (UTC) == FAK-voorsitters == Het die voorsitterlys van die [[Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge|FAK]] probeer opdateer, maar daar is nog datum-gapings, wat ook bevestig kan word. Daar mag ook 'n Prof. Jan de Koning tussen Cillié en Heyns wees, maar ek vind baie min inligting oor hom. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 11:21, 1 September 2026 (UTC) == Twintigjaargemeenskap. == Gemeenskap, kan al die bestaande lede van die 15 jaar gemeenskap net laat weet of hulle dalk al deel van die twintigjaargemeenskap moes gewees het? Ek het [[Gebruiker:Sobaka]] opdateer. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:02, 6 September 2026 (UTC) : Ook dankie en geluk aan [[Gebruiker:JMK]] met sy 20 jaar deelname hier by ons. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:56, 6 September 2026 (UTC) ::Eers in Jan. 2028! [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 19:02, 6 September 2026 (UTC) == Jou wiki sal op 23 Sep oorskakel na die lees-alleenmodus == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> Die [[Wikimedia-stigting]] sal die verkeer tussen sy datasentrums ruil. Dit sal verseker dat Wikipedia en die ander Wikimedia wiki's aanlyn kan bly, selfs ná 'n ramp. Hulle sal alle verkeer na die sekondêre datasentrum op '''{{#time:j xg|2026-09-23|af}}''' oorskakel. Die toets begin om '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' Ongelukkig, as gevolg van 'n paar beperkings in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki? | MediaWiki]], moet alle redigering stop terwyl ons oorskakel. Ons vra om verskoning vir hierdie ontwrigting en werk daarna om dit in die toekoms tot die minimum te beperk. 'n Banier sal 30 minute voor die aanvang op alle wiki's vertoon word. '''Vir 'n kort tydjie sal u alle wiki's slegs kan lees, maar nie kan redigeer nie.''' * Op Woensdag 23 September 2026 sal u vir tot 'n uur lank nie kan wysig nie. * As u gedurende hierdie tyd probeer redigeer of stoor, sal u 'n foutboodskap sien. Ons hoop dat geen wysigings verlore sal gaan gedurende hierdie minute nie, maar ons kan dit nie waarborg nie. As u die foutboodskap sien, wag dan totdat alles weer normaal is. U behoort dan u redigering te kan stoor. Maar ons beveel aan dat u eers 'n afskrif van u wysigings maak, net ingeval. ''Ander gevolge'': * Agtergrondwerk sal stadiger wees en sommige sal moontlik nie voltooi word nie. Rooi skakels word moontlik nie so vinnig soos gewoonlik opgedateer nie. As u 'n artikel skep wat reeds elders gekoppel is, sal die skakel langer as gewoonlik rooi bly. Sommige toepassings-skrifte met 'n lang looptyd sal gestop moet word. * Ons verwag dat die uitrol van nuwe kode soos enige ander week sal plaasvind. Alhoewel, sommige gevalle van kodevries kan egter stiptelik plaasvind as die operasie dit daarna vereis. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] sal vir ongeveer 90 minute onbeskikbaar wees. Deel asseblief hierdie inligting met u gemeenskap.</div><section end="server-switch"/> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 12:58, 15 September 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Konsepbeleid oor kunsmatige intelligensie == Die Afrikaanse Wikipedia het nog geen beleid oor die gebruik van kunsmatige intelligensie nie, terwyl die [[:en:Wikipedia:Large language models|Engelse]], [[:de:Wikipedia:Künstliche Intelligenz|Duitse]], [[:fr:Wikipédia:Intelligence artificielle générative|Franse]] en [[:nl:Wikipedia:AI en Wikipedia|Nederlandse]] Wikipedias die afgelope twee jaar elkeen een aangeneem het. Ek het 'n konsep op grond van daardie vier bladsye met behulp van [[Claude]] Opus 5 geskryf en dit by [[Konsep:Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]] geplaas. Dit verbied nes die ander taalweergawes van Wikipedia die generasie van nuwe inhoud met KI, maar laat uitdruklik vertalings toe, met sekere voorwaardes. Ek hoop om hiermee 'n riglyn te skep wat almal gelukkig maak en die Afrikaanse Wikipedia in staat stel om sy volgende fase van groei binne te gaan deur KI op 'n verantwoordelike en deursigtige manier toe te pas. Ek nooi graag die gemeenskap om kommentaar by [[Konsepbespreking:Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]] te lewer. Kortliks wat die konsep sê: * Artikels word nie met generatiewe KI geskryf nie. Teks wat deur 'n taalmodel opgestel is, hoort nie in die artikelnaamruimte nie, en dieselfde geld vir gegenereerde verwysings en beelde. * '''Vertaling uit ander taalweergawes van Wikipedia is uitdruklik toegelaat''', ook met masjienvertaling en ook vir 'n volledige artikel. Die twee voorwaardes wat saak maak, is dat die bronartikel se verwysings saam oorgedra word en dat erkenning aan die oorspronklike artikel gegee word soos by [[Wikipedia:Haal bronne aan#Vertaling]] beskryf. Jy lees natuurlik self die Afrikaans na voordat jy dit stoor. * Anders as sommige ander taalweergawes vereis die konsep '''nie''' dat die vertaler elke oorgedraagde bron individueel nagaan nie. Vir 'n gemeenskap van ons grootte sou dit vertaling in die praktyk onmoontlik maak, en dit sou beteken dat ons die werk van 'n hele ander gemeenskap wantrou. Wat jou tydens die vertaling opval – 'n verwysing wat versin lyk, syfers wat mekaar weerspreek – laat jy uiteraard weg. * Spelkontrole, herformulering van jou eie teks, terminologiehulp, navorsingshulp en tegniese hulp met wikiteks bly toegelaat, mits jy in die wysigingsopsomming noem waarvoor jy wat gebruik het. * Op besprekingsblaaie skryf ons in ons eie woorde, maar iemand wat nie Afrikaans magtig is nie, mag 'n masjienvertaling gebruik en dit so aandui. * By 'n vermoede van KI-inhoud kyk ons na die bronne, nie na die skryfstyl nie: KI-verklikkers is onbetroubaar. Blokkering volg net waar die bewyse duidelik is. Die vertaalgedeelte is doelbewus toegeefliker as dié van die Duitse en Franse Wikipedias, omdat vertaling by ons een van die belangrikste maniere is waarop die projek groei. Ek dink dit is die regte keuse vir ons, maar dit is juis die punt waaroor ek graag ander menings wil hoor. Vrae waaroor kommentaar besonder nuttig sal wees: # Is die vertaalvoorwaardes werkbaar soos hulle daar staan, of is daar iets wat in die praktyk gaan skuur? # Is dit reg om die nagaan van elke oorgedraagde bron uit te laat? # Is die verbod op gegenereerde artikels duidelik genoeg afgebaken teenoor die toegelate gebruike? # Ontbreek daar iets wat by ons dikwels voorkom en wat die konsep nie dek nie? '''Plaas kommentaar oor die beleid self asseblief by [[Konsepbespreking:Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]]''', sodat alles op een plek bymekaar bly. Ek los die bespreking 'n ruk oop en werk die konsep by soos die kommentaar inkom; as daar mettertyd konsensus is, kan dit na [[Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]] geskuif en as beleid gemerk word. Groete. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:43, 16 September 2026 (UTC) == Skeppers van saadjies == Gemeenskap, daar is tans 'n tydelike rekening gebruiker wat Meksikaanse saadjies skep. Hy vertaal net die inleidings van die artikels uit die Engelse Wikipedia, foutloos. KI-pogings? My probleem is dat ons saadjies tans by die 20,000 is! My siening is dat indien enige gebruiker tot drie saadjies beperk moet word, daarna moet hy werklik waarde toevoeg deur die hele artikel te vertaal. Ja, my flora artikels is kort maar daar is nie werklik enige inligting nie. 99% van hulle bestaan nêrens nie en ek het nie by een van hulle die saadjie sjabloon geplaas nie! Tweedens voorsien ons die flora foto,s vir gebruik deur onder andere skoolkinders asook bewaar plaaslike name. Almal het bronne. Ek luister... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:12, 18 September 2026 (UTC) :Ek is tevrede met die IP-bydraer wat onlangs al die Meksikaanse presidente skep. Dit vorm deel van 'n reeks en 'n gaping wat gevul moet word, al is dit net saadjies. Groete [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:53, 18 September 2026 (UTC) ::Dis jammer hy doen nie effens meer moeite en vertaal die hele Engelse inleiding nie; dan kan hy artikels van minstens een skerm doen in plaas van saadjies. Maar ja, die atikels is nodig. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 11:41, 18 September 2026 (UTC) == Wiki Economics - Wil jy help om ’n instrument vir gemeenskapsgesondheidsmaatstawwe te skep == Hallo almal, ''Hierdie weergawe is met behulp van outomatiese vertaalhulpmiddels en KI voorberei. Korrigeer asseblief die taal, terme of inhoud; enige hulp is welkom. Die Engelse weergawe volg hieronder.'' Hallo, ek is ’n Franse Wikimedian wat aan lees- en redigeertrendings binne ons beweging werk. Ek het gevoel dat ons maklik toeganklike hulpmiddels kort om die gesondheid van ons redigeringsgemeenskappe oor tyd te sien en te monitor, daarom het ek Wiki Economics begin. Waarom Wiki Economics? Omdat ek aanvanklik makro-ekonomiese aanwysers gebruik om die gesondheid van die gemeenskap te modelleer (dit was my vertrekpunt), maar ek voeg mettertyd ander aanwysers by. Dit is ’n beta-weergawe. Ek gebruik afwiki as deel van die eerste ontledingsgroep, saam met taaluitgawes wat gekies is om verskillende streke, tale en gemeenskapsgroottes te dek. Dit is nie perfek nie en daarom is terugvoer oor ontbrekende dinge, probleme of plaaslike gebeure wat ongewone patrone verklaar, veral welkom. Hierdie eerste groep moet help om probleme, ontbrekende inligting en belangrike plaaslike gebeure, veldtogte, beleidsveranderinge of ander konteks wat ongewone patrone kan verklaar, te identifiseer. Die doel is om uit gemeenskapterugvoer te leer voordat die dekking uitgebrei word. Sodra die Wikipedia-uitgawes behoorlik gedek is, sal ek dieselfde vir alle Wikimedia-projekte doen. Dit is ’n projek vir gemeenskappe, nie ’n amptelike verslag van die Wikimedia Foundation nie. Dit gebruik geen private data, CheckUser-data of nie-openbare API’s nie. Elke resultaat bevat sy momentopname, definisies, metodes, herkoms en voorbehoude. Sommige aanwysers is dalk nie beskikbaar of van toepassing nie, en ’n onvolledige tydperk moet nie as ’n volledige jaarlikse tendens gelees word nie. Agtergrond en definisies is op [[meta:Next_25/Wiki_Economics|die Wiki Economics-bladsy op Meta-Wiki]] beskikbaar. Om die statistieke te sien: [https://wiki-economics.toolforge.org/#choose-wiki kies ’n Wikipedia] of kry direk toegang tot afwiki se profiel: [https://wiki-economics.toolforge.org/gdp?wiki=afwiki]. Ek sal plaaslike terugvoer waardeer oor: * Pas die definisies by hoe hierdie gemeenskap werk? * Is daar plaaslike patrollie-/hersieningsmeganismes, botveldtogte, beleidsveranderinge of gebeure wat ongewone waardes verklaar? * Watter aanwysers is nuttig, misleidend of ontbreek? Deel asseblief terugvoer óf op hierdie bladsy óf op [[meta:Talk:Next_25/Wiki_Economics|die Wiki Economics-besprekingsblad op Meta-Wiki]]. Die bronkode is beskikbaar op [https://github.com/schiste/wiki-economics GitHub]. Dankie dat julle my help om die ontleding vir al ons gemeenskappe nuttiger te maak.[[Gebruiker:Schiste|Schiste]] ([[Gebruikerbespreking:Schiste|kontak]]) 12:15, 22 September 2026 (UTC) === Wiki Economics - Would you like to help create a community health metrics tool === Hello everyone, Hi, I'm a French Wikimedian working on readership and editorship trends across our movement. I felt we were lacking accessible tools to look at and monitor the health of our editing communities over time, so I started Wiki Economics. Why Wiki Economics? I started by using macroeconomic indicators to model community health (that was my starting point), and I add other indicators over time. This is a beta. I am using afwiki as part of the first analysis batch, alongside language editions selected to cover different geographies, languages, and community sizes. It is not perfect and, as a result, your feedback about missing things, problems, or local events that explain unusual patterns is especially welcome. This first batch should help identify issues, missing information, and important local events, campaigns, policy changes, or other context that may explain unusual patterns. The goal is to learn from community feedback before expanding coverage. Once the Wikipedia editions are covered properly, I’ll do the same for all Wikimedia projects. This is a community-facing project, not an official Wikimedia Foundation report. It uses no private data, CheckUser data, or non-public APIs. Each result includes its snapshot, definitions, methods, provenance, and caveats. Some indicators may be unavailable or not applicable, and an incomplete period should not be read as a full-year trend. Background and definitions are on [[meta:Next_25/Wiki_Economics|the Wiki Economics page on Meta-Wiki]]. To view the statistics: [https://wiki-economics.toolforge.org/#choose-wiki choose a Wikipedia] or directly access afwiki’s profile: [https://wiki-economics.toolforge.org/gdp?wiki=afwiki]. I would appreciate your feedback on: * Do the definitions match how this community works? * Are there local patrol/review mechanisms, bot campaigns, policy changes, or events that explain unusual values? * Which indicators are useful, misleading, or missing? Please share feedback either on this page or on [[meta:Talk:Next_25/Wiki_Economics|the Wiki Economics talk page on Meta-Wiki]]. The codebase is available on [https://github.com/schiste/wiki-economics GitHub]. Thank you for helping me make the analysis more useful to all our communities. [[Gebruiker:Schiste|Schiste]] ([[Gebruikerbespreking:Schiste|kontak]]) 12:15, 22 September 2026 (UTC) == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|850px|left|thumb|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] {{-}} The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 15:16, 22 September 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31067455 --> :Thanks, I do use this feature a lot. I will respond on the metawiki Talk page. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 18:29, 23 September 2026 (UTC) == Die nuwe klomp gebruikers... == Admins, voel vry om die nuwe klomp gebruikers te versper. Hulle kom deur die WikimediaZA opleidingsprogram, die werk hier gelewer wys net hoe swak die opleiding is. Hulle reageer op geen boodskap nie, ploeter net voort ens. As hulle werklik wil saamwerk sal hulle ons admins en veterane hier respekteer. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:54, 29 September 2026 (UTC) :Ja, ek voel nuwe gebruikers moet die konvensies volg. [[Spesiaal:Bydraes/~2026-52465-55|~2026-52465-55]] ([[Gebruikerbespreking:~2026-52465-55|talk]]) 15:11, 29 September 2026 (UTC) :::Dis ek, Burgert.[[Spesiaal:Bydraes/~2026-52465-55|~2026-52465-55]] ([[Gebruikerbespreking:~2026-52465-55|talk]]) 15:13, 29 September 2026 (UTC) :::: My selfoon het my Wiki aanmelding ook skielik verwerp! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:36, 29 September 2026 (UTC) :Is daar 'n rede hoekom hulle spesifiek afwiki teiken? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:55, 29 September 2026 (UTC) :: Ja, ek sal later verduidelik. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:59, 29 September 2026 (UTC) ::: Sien die gemors: [[The five people you meet in heaven]]. 'n Absolute belediging van my taal. Dit gebeur as nie-moerdertaal sprekers aangemoedig word om hier betrokke te raak. Die ironie is dat die volgende grootste inheemse Suid-Afrikaanse taal op Wikipedia Zoeloe (diepte 6) is met slegs 12809 artikels, dan Noord-Sotho (diepte 0) met 9058 artikels. Logies sou mens verwag het dat WikimediaZA die grootste gedeelte van hul hulpbronne (hulle kry baie geld by die Stigting) sal gebruik om die plaaslike Wikipedia's te groei. Kom ons plaas dit in perspektief, gedurende die 2018 Wikimania Konferensie in Kaapstad was 'n groot lawaai gemaak omrede die Zoeloe Wikipedia 10,000 artikels bereik het. Afrikaans het op daardie stadium die 50,000 mylpaal bereik maar daar is geen woord daaroor gesê nie. Kyk waar staan ons vandag teenoor hulle. Myself het al 20595 (soos ons nou praat) artikels geskep waarvan 17 voorblad status dra en 'n klomp baie tegnies van aard is. Dit is interessant dat hulle artikels skep wat glad nie in hulle eie moedertaal Wikipedia's bestaan nie. Hoe weet ek dit? Daar is geen taalskakels nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:16, 29 September 2026 (UTC) ::::Interessant, pleks hulle hul energie doelgerig aanwend. Vir my is dit vinnig om net op "rol terug" te klik. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 17:42, 29 September 2026 (UTC) :::::Oesjaar, jy maak baie aannames. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 18:00, 29 September 2026 (UTC) ::::::Met julle toestemming sal ek begin opruim. Ons praat oor die volgende: ::::::* Rekenaarvertaalde inhoud in bestaande artikels (bv. [[goud]]) word dadelik uitgevee ::::::* nuwe rekenaarvertaalde artikels word oor 14 dae (sonder verbetering) geskrap, volgens "Swak Afrikaans (reeds 2 weke+ nie vertaal of verbeter nie)" ::::::* konsepte in die hoofnaamruimte (artikels) met inhoud wat reeds in artikels bespreek word, word ook dadelik verwyder (as dit swak taalgebruik bevat en inhoud wat nie vir 'n ensiklopedie kwalifiseer nie). ::::::{{Ping|Maria The Scientist|Zoulla|Upthebucks|Tshegi|Zeetharr}}, {{Ping|VamuhleOmuhle|Argitsme|HoneyyR|Hermalyan|Nane2004}} ons praat oor julle betrokkenheid hier. :::::: Ek wil nie baklei nie, as ek weerstand ondervind, gaan ek voort met my eie projekte (geen probleem daarmee nie, vrede!). Julle menings asb. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:30, 29 September 2026 (UTC) ::::::Die belangrikste: Almal is natuurlik vry om met taalgebruik te help, ek verwyder slegs goed in die hoofnaamruimte wat nooit versorg is nie en daar ronddwaal. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:40, 29 September 2026 (UTC) :::::::Ek stem saam met @[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]]. :::::::En ek sal byvoeg: Dit maak nie saak watter gebruiker dit is, of waar hulle vandaan kom nie. Maak nie saak of Afrikaans hul moedertaal is of nie. Ons hou almal tot die selfde standaard. Gee mense darem 'n kans om hul artikels op te ruim, maar as dit nog steeds substandaard is, dan skrap ons dit, of rol die wysigings terug. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:54, 1 Oktober 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} SB en RR. Ek sal ook nuwelinge se werk help opruim. Hou op stress Oesjaar! Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:46, 1 Oktober 2026 (UTC) == Mandela en kie == [[Lêer:Nelson Mandela, 2008 te Houghton Estate, valskleur-KI-herskepping.jpg|regs|duimnael|120px|Mandela 2008]] Net regs van Mandela staan 'n man met grys gestreepte das. As iemand dalk weet wie dit is sal ek graag die beskrywing wil aanvul. Die twee dames is terloops [[Geraldine Fraser-Moleketi]] en [[Gwen Ramokgopa]] van wie ons baie min inligting op af.wiki het. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:04, 29 September 2026 (UTC) :Jy vra my vas, jammer! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:02, 29 September 2026 (UTC) :: Ditto. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:17, 29 September 2026 (UTC) :::AI sê: The man in the grey striped tie standing directly behind and to the right of Mr. Mandela's shoulder is the South African politician Dr. Frene Ginwala's brother or a similar delegate accompanying the high-level official party. Die broer se naam was Solly. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 23:34, 1 Oktober 2026 (UTC) ::::Knap gedaan, en dankie. Vermoed dat jy reg is, en ons het min/geen vrye foto's van hierdie gesin. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 05:53, 2 Oktober 2026 (UTC) == Reptiele en amfibieë in Afrikaans == Sedert 2025 is daar 'n komplete lys van Afrikaanse (en ander) name van de reptiele en amfibieë wat in Suid-Afrika voorkom Die verwysing is Phaka, F.M., Hugé, J., Razhuanzwo, F., Vanhove, M.P.M. & Du Preez, L.H. 2025. Naming South African frogs and reptiles in nine Indigenous languages. African Journal of Herpetology, 1–18. Daar is twee webwerwe waar dit gevind kan word :Die reptiele <ref>[https://www.wildvernac.org/vernac-names-of-wildlife/reptile-names Reptile names]</ref> :Die amfibieë <ref>[https://www.wildvernac.org/vernac-names-of-wildlife/frog-names Frog names]</ref> Ek het op [[sandpadda]] 'n bietjie daarvan oorgeneem, maar daar is talle ander bydraes wat daarmee bygewerk of geskep kan word. {{Verwysings}} [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 20:37, 1 Oktober 2026 (UTC) :Baie nuttig, dankie. Die taal is net om van nagmerries te kry. Net vir gebruikers wat weet wat hulle doen. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 21:45, 1 Oktober 2026 (UTC) == Maandelikse besoeke en die Kiswahili Wikipedia == Gemeenskap, ons gebruikersbesoeke vir September was 3,1 miljoen. Dan sien ek die [[Swahili Wikipedia]] (Kiswahili) het na die 70ste posisie opgeskuif betreffende die aantal artikels. Hulle groei konstant die afgelope paar weke en sal ons seker binnekort verbygaan. Hulle diepte is egter net 4 vs ons 38. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:59, 5 Oktober 2026 (UTC) Die Swahili Wikipedia is tans die derde grootste in Afrika naas die [[Egipties-Arabiese Wikipedia]] en die Afrikaanse Wikipedia. Die Egipties-Arabiese Wikipedia, 11de op die ranglys, het egter 'n diepte van NUL, seker botgeskepte artikels. Ek vermoed Swahili gebruik ook 'n bot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:58, 5 Oktober 2026 (UTC) :Ek vermoed in Meimaand vanjaar het die Swahili-Wikipedia KI-vertalings geskep dat dit klap. [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?start=2026-05-01&end=2026-10-04&sites=sw.wikipedia.org|af.wikipedia.org Kyk mooi onderaan]: Vanaf Mei 2026 tot 4 Oktober het die Afrikaanse Wikipedia 1 854 bladsye geskep. Daarteenoor het die Swahili Wikipedia 16 830 bladsye geskep. Ek het nog in Juniemaand vir onse liewe Gemini gevra: hoe op aarde stort jy 18 MB inligting binne 'n enkele maand of wat op die bedieners, met slégs 9 aktiewe bydraers? :[https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?start=2026-05-01&end=2026-10-04&sites=af.wikipedia.org Afrikaanse Wikipedia vanaf Mei 2026 tot Oktober 2026]: 15 699 885 grepe (bytes) verskil :[https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?start=2026-05-01&end=2026-10-04&sites=sw.wikipedia.org Swahili Wikipedia vanaf Mei 2026 tot Oktober 2026]: 24 847 726 grepe (bytes) verskil [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 20:52, 5 Oktober 2026 (UTC) :Indien julle gewonder het - ek het onraad vermoed toe ek [https://lb.download.kiwix.org/zim/wikipedia/ Kiwix se blaaie] besoek het. ::wikipedia_af_all_maxi_2026-04.zim 2026-04-06 10:47 1.9G ::wikipedia_af_all_maxi_2026-07.zim 2026-07-05 14:18 1.9G ::wikipedia_af_all_nopic_2026-04.zim 2026-04-06 08:34 404M ::wikipedia_af_all_nopic_2026-07.zim 2026-07-05 12:19 410M ::wikipedia_sw_all_maxi_2026-04.zim 2026-04-06 16:55 746M ::wikipedia_sw_all_maxi_2026-07.zim 2026-07-05 18:44 778M ::wikipedia_sw_all_nopic_2026-04.zim 2026-04-06 15:51 189M ::wikipedia_sw_all_nopic_2026-07.zim 2026-07-05 17:44 211M [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 21:01, 5 Oktober 2026 (UTC) == Gebruik van sjabloon:intertaalskakel == As ons die artikel [[Anatoli Karpof]] en [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Anatoli_Karpof&oldid=2975551 Anatoli Karpof (ouer weergawe)] vergelyk, sien ons baie rooi skakels in die ouer weergawe. Hoewel die nuwer weergawe netjieser lyk (geen rooi skakels nie), is dit vanuit 'n ensiklopediese oogpunt minder nuttig, aangesien ten minste een van die rooi skakels (Waddinxveeen) deur middel van die sjabloon:intertaalskakel na 'n ooreenstemmende artikel in die Nederlandse Wikipedia verwys het. Ek wil graag die gemeenskap se mening hoor oor my voorstel om die rooi skakels te herstel, maar met die byvoeging van sjabloon:intertaalskakel-skakels na die ooreenstemmende Nederlandse of Engelse artikels by te voeg. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 20:58, 5 Oktober 2026 (UTC) :Ek is 'n aanhanger van rooi skakels omdat dit aandui dat 'n gewensde artikel ontbreek. Ek ondersteun die gebruik van intertaalskakels om na bestaande artikels in ander tale te verwys. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:10, 5 Oktober 2026 (UTC) :: Ek ondersteun nie een van die twee nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:14, 6 Oktober 2026 (UTC) :::Ek verpes rooi skakels...dit trek die leser se aandag af van belangrike inligting. --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:18, 6 Oktober 2026 (UTC) :::: Dink rooi skakels moet net aanvaar word waar dit verwys na 'n "kernartikel" wat waarskynlik in die nabye toekoms geskep kan word. Stem saam dit trek aandag af van 'n artikel. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:29, 6 Oktober 2026 (UTC) :::::Ons kan dalk ook oorweeg om die kleur van rooi skakels te verander na iets minder steurend, bv. grys. 'n Mens kan die styl vir almal verander of elke gebruiker kan dit vir homself doen deur sy persoonlike CSS-bladsy te wysig. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 08:47, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::Hi ou Pynappel, dis nie soseer die <u>rooi kleur</u> wat my pla nie, dis die blote teenwoordigheid daarvan op 'n andersins netjies-versorgde bladsy! Watse nut het 'n honderd internasionale krieketspelers se rooi name in 'n krieketwêreldbekerartikel? Niemand gaan dit ooit skep nie, punt. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:11, 6 Oktober 2026 (UTC) :::::::Dalk kom iemand eendag en skep dit. My gevoel is dat die rooi kleur 'n kenmerk van Wikipedia is wat ons tans nie ten volle benut nie. Dit is wel 'n seer oog, maar hopelik dien dit as 'n aansporing aan lesers om betrokke te raak en die artikel te skep, al is dit net 'n saadjie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 09:36, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::::Ek verwerp die gebruik van intertaalskakels: ::::::::1. Dit kan lesers irriteer om dadelik in 'n ander taal te beland wat hulle nie noodwendig verstaan nie. ::::::::2. Kan dit net 'n willekeurige besluit wees na watter taal daar geskakel word. Duits, Engels, Frans, Nederlands? Ek verkies die Duitse Wikipedia, maar die Franse is ook uitstekend! ::::::::3. Kan dit verhoed dat 'n nuwe artikel geskep word as daar reeds 'n soort skakel is. Dit is rooi skakels wat motiveer om 'n nuwe artikel te skep. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:45, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::::Oor rooi skakels: Myns insiens maak dit sin dat niebestaande artikels rooi is, aangesien bestaande artikels blou skakels het. Rooi is immers die opponent van blou in die kleurspektrum. Myns insiens verstaan almal dit dadelik, al lees hulle net op Wikipedia en is hulle nie aktiewe gebruikers nie. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:50, 6 Oktober 2026 (UTC) :::::::::{{neutraal}} Ek het gemengde gevoelens hieroor. Op die Franse Wikipedia is daar 'n artikel genaamd "[[:fr:Maison du blé et du pain]]". Dis 'n koring- en broodmuseum in Switserland. Die vraag is - '''is hierdie artikel relevant vir die Afrikaanse Wikipedia'''? Regverdig dit 'n artikel? Miskien vir 'n Moorreesburger wat sy eie Koringbedryfmuseum wil vergelyk, ja. Maar die res van Suid-Afrika en Namibië? Nee. Die teenvraag is - waarom mag iemand nie daarvan bewus gemaak word nie? :::::::::Ons sit nou in die knars: aan die een kant onthou ek nog hoe 'n groep by Reddit suur was omdat [[Nederduits (skoolvak)]] 'n voorbladartikel geword het, wat ek bloot uit die Duitse Wikipedia destyds vertaal het. Uit die Redditeure se standpunt verstaan ek egter hul besware: dit voel "volksvreemd" (al vind ek prinses Diana ewe volksvreemd op die tydskrifvoorblaaie, aangesien ons 65 jaar al 'n republiek is). Aan die ander kant was die Redditeure se standpunt ewe vreemd: enige intelligente mens kon insien die foute wat met Nederduits gemaak is, kan netsowel met Afrikaans, Nama, Korana (feitlik enige taal) orals herhaal word: die sprekers wag amper ter elfder ure tot 'n taal heeltemal vergete is, en dan skielik, oornag, moet daar inderhaas 'n oplossing gesoek word wat dubbel soveel kos as om die masjien aan die loop te hou. Die onderwysers het ondertussen almal afgetree, of is dood. Die doel van die Wiki-artikel was juis om uit die Duitsers se foute te leer. :::::::::Die oplossing, het ek my voorgeneem, is om die pad van Voyageur te volg: versamel die bronne, maar skryf met die onwetende Afrikaanse leser in gedagte.[[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:43, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::::::Ja, die liewe Voyageur (R.I.V.) het hom altyd daarvoor beywer om hier ensiklopediese inligting te plaas wat nie op die Engelse Wikipedia beskikbaar is nie. Myns insiens is dit die perfekte pad om ons Wikipedia uniek en interessant te hou en die beste manier om lesers te trek. Ek probeer dieselfde. Die nadeel van blote vertalings is op die hand liggend: Die Engelse artikel se ontwikkeling gaan aan, terwyl ons nie die mannekrag het om by te hou nie en die artikel het later moontlik verouderde inhoud. As jy self 'n nuwe artikel volgens bronne skep, sit jy nooit met dié probleem nie. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:50, 6 Oktober 2026 (UTC) == Agentiese KI en Wikipedia == Die sterkste teken van die afgelope 24 uur is dat die oorgang na [[KI-agent|agent]]-gedrewe aktiwiteit verskuif het van blote voorspelling na waarneembare druk op infrastruktuur. Die [[Wikimedia-stigting]] meld dat eksperimentele [[OpenAI]]-agente miljoene Wikimedia-bladsye besoek en honderde duisende navrae uitgevoer het; hulle het moontlik bygedra tot 'n gedeeltelike onderbreking van die Wikidata-navraagdiens en ongemagtigde wysigings aangebring – insluitend veranderinge aan 'n verwysingshulpmiddel wat moontlik kwaadwillig van aard was. Sien https://www.theverge.com/news/1004929/wikipedia-openai-rogue-bots-wikimedia-foundation-outage [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:15, 6 Oktober 2026 (UTC) : {{ping|Sobaka}}, sien [https://stats.wikimedia.org/#/af.wikipedia.org/reading/total-page-views/normal|bar|2-year|agent~automated|monthly Outomatiese besoeke] miskien deel daarvan? Groete! Oesjaar :: Dankie vir die skakel Oesjaar. Dink nie die geweldige styging in Desember en Januarie kan aan die bogenoemde toegeskryf word nie, die voorvalle waarna die Stigting verwys het in Mei 2026 plaasgevind. Mei se statistieke op die Afrikaanse Wikipedia lyk normaal so ek glo ons het dit die keer vrygespring. Ek is seker die Desember/Januarie styging was een of ander bot verwante aktiwiteite maar agentiese-KI was toe nog in sy kinderskoene, maar word duidelik baie gou groot! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:43, 6 Oktober 2026 (UTC) ::: KI gaan ons nog baie pyn en lyding veroorsaak. Gaan maar na elke nag jou banksaldo ook na, een van hierdie dae verdwyn dit soos petrol uit jou kar se tenk. En wie moet ons bedank, die gekloonde poppe van die kuberruimte! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:19, 6 Oktober 2026 (UTC) == Ons Flora projek. == Gemeenskap, ons flora foto projek groei konstant. Prof. Van Wyk het reeds ongeveer 26,000 foto's gelaai. Die Kategorie:Flora van Suid-Afrika is nou reeds 10,237 artikels groot. Lekker om te kan sê, baie groter as die magtige Engelse Wikipedia. Beplanning vir die toekoms; daar is tans 'n Kategorie:Flora van Amerika. Dink julle ons moet 'n Kategorie:Flora van ''Deelstaat'' vir al 50 deelstate van Amerika skep wat dan gekoppel is aan Kategorie:Flora van Amerika. Die Engelse doen dit nie so nie. Miskien dieselfde vir Australië. Dit gaan vir persone wat navorsing doen oor die voorkoms van plante van groot waarde wees. Julle gedagtes... {{ping|BurgertB|JMK|Rooiratel|Jcwf|Sobaka|Pynappel}} Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:44, 6 Oktober 2026 (UTC) :Klink reg, want daai deelstate is groot gebiede wat baie van mekaar verskil. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 13:05, 7 Oktober 2026 (UTC) == 'n Bakkiesblad spesialis.. == Gemeenskap, die persoon wat ons FB blad bygewerk het, het verdwyn. Ons moet die voorblad opdateer sodat dit 131,000 wys. Wie kan help? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:46, 6 Oktober 2026 (UTC) == [[Strydpoortberge]] == Gemeenskap, ons kort iets oor die Strydpoortberge. Wie het inligting? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:36, 6 Oktober 2026 (UTC) :{{Uitgevoer}} - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:01, 7 Oktober 2026 (UTC) ::Jy sê: "Dit is in Limpopo by Mokopane, naby Haenertsburg, geleë." Daardie 2 plekke kan nie in dieselfde asem genoem word nie, hulle is dan 116 km van mekaar, alhoewel die berg altwee omvat. (Ek weet, ek woon naby aan Haenertsburg) [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:27, 7 Oktober 2026 (UTC) :::Dis wat die bronne sê. Die bergreeks strek seker verby altwee. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:34, 7 Oktober 2026 (UTC) ::::Ek het die artikel gekorrigeer...die aanduiding vd ligging was nie 100% korrek nie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:36, 7 Oktober 2026 (UTC) :::::Dankie @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:59, 7 Oktober 2026 (UTC) == Voorstel vir sjabloon:intertaalskakel2 == Ek dink daar is moontlik ruimte vir 'n nuwe soort intertaalskakel wat deur Wikidata aangedryf is, eerder as deur spesifieke tale wat deur die oorspronklike redigeerder gekies is. Woorde wat die nuwe skakel gebruik sal groen wees. Gestel byvoorbeeld ons het die kode <code>"<nowiki>{{intertaalskakel2|wadinxveen|Q826048}}</nowiki>"</code> gebruik; sal <span style="color:green">Wadinxveen</span> op die skerm verskyn. As ons op die teks klik, sals hierdie aftreklys verskyn: *[[:de:Waddinxveen]] *[[:en:Waddinxveen]] *[[:fr:Waddinxveen]] *[[:nl:Waddinxveen]] *'''<span style="color:blue">...</span>''' Hierdie lys word deur Wikidata aangedryf, waar Waddinxveen die kode "Q826048" het. Ons kan op enige weergawe klik om die artikel in daardie taal te lees. Indien 'n artikel in Afrikaans beskikbaar is, sal dit ook vertoon word. As ons op "'''<span style="color:blue">...</span>'''" klik, word die taalkeuse uitgebrei om alle Wikipedia-weergawes wat hierdie artikel bevat, in te sluit (42 in die geval van Waddinxveen). Die verstektaalopsies vir Afrikaans is Afrikaans, Duits, Engels, Frans en Nederlands". Ander tale sal 'n ander stel verstektale hê (die taal self en vier vreemde tale). Meen die gemeenskap dat dit die moeite werd is om so 'n hulpmiddel verder te ontwikkel? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 20:50, 6 Oktober 2026 (UTC) :Klink vir my na 'n goeie idee! – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:16, 6 Oktober 2026 (UTC) 7t9ahe6ay5kcxmgv0qz4kigc9rzv9vd 2976504 2976485 2026-10-07T13:33:49Z Oesjaar 7467 /* Verwysings met eksterne skakels */ nuwe afdeling 2976504 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ __NOINDEX__ {{spring ondertoe}} [[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|250px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]<!-- [[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: "Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!" 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]] [[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]] [[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis naweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]] [[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|'n Witrenoster in 2003.]] --> <div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;"> <big>'''Sien ook:'''</big> * [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is. * [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers. * [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy. * [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer. <center>'''Verdere hulp:'''<br /></center> Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die * [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']], * [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en * [[:m:|Meta Wikipedia]]. </div> {{Argiefboks|14 | argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]] | argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]] | argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]] | argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]] | argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]] | argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]] | argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]] | argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]] | argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]] | argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]] | argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]] | argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]] | argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]] | argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]] }} '''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur <nowiki>~~~~</nowiki> te tik, of die "Handtekening met datum"-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys. Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak. Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word. Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans] <div class="plainlinks"><center>'''>>> [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&action=edit&section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] <<<'''</center></div> == Werkswinkels wat deur Wikimedia ZA gefasiliteer sal word in September 2026 == Gebruikers neem kennis van die werkswinkels gedurende September 2026. Boodskap van Wikimedia ZA: “Hierdie werkswinkels sal studente, dosente en bibliotekarisse by hoër onderwysinstellings betrek en hulle bekendstel aan die basiese beginsels van die redigering van Wikipedia in alle Suid-Afrikaanse tale. Sommige deelnemers mag Afrikaans as eerstetaalsprekers wees, en die opleiding sal die volgende dek: Wat Wikipedia is Die Vyf Pilare van Wikipedia Die vertaling van bestaande artikels met behulp van die Vertaalinstrument Die skep van nuwe artikels Die byvoeg van verwysings en beelde Ons wil graag die Afrikaanse Wikipedia-gemeenskap vooraf oor hierdie werkswinkels inlig. Aangesien hierdie sessies 'n toestroming van nuwe bydraes van eerstekeerredakteurs tot gevolg kan hê, sal ons die gemeenskap se bewustheid en ondersteuning waardeer om hierdie nuwelinge gepaste leiding, geduld en goeie trou te gee soos hulle begin bydra. Komende Werkswinkels SWiP Fase 2 Jaar 2 – Universiteit Stellenbosch '''7–8 September 2026''' SWiP Fase 2 Jaar 2 – Durban Universiteit van Tegnologie '''10–11 September 2026''' SWiP Fase 2 Jaar 2 – Universiteit van KwaZulu-Natal, Pinetown-kampus '''17–18 September 2026''' Dankie dat u ons help om te verseker dat die betrokke gemeenskap bewus is van hierdie aktiwiteite en die nuwe bydraers kan ondersteun.” [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 13:12, 25 Augustus 2026 (UTC) == Erfenismaand: Inheemse Taalvertaal-uitdaging == Inisiatief vir Erfenismaand vir enige belangstellendes: “Beste Wikimediane, Sluit by ons aan vir die Erfenismaand se 30-dae Inheemse Taalvertaal-uitdaging hierdie September! Help om Suid-Afrikaanse erfenis te vier deur artikels oor die teiken inheemse taal Wikipedias uit te brei en te verbeter. ;Belangrike Besonderhede Datums: 1–30 September 2026 - Teikentale: isiZulu, isiXhosa, Sesotho, Setswana, Sepedi, Xitsonga, isiSwati, Tshivenḓa, isiNdebele, en Afrikaans - Daaglikse Doelwit: Vertaal 1 artikel per dag oor Suid-Afrikaanse kookkuns, gebruike, klere, kuns, geskiedenis of letterkunde. Hoe om Deel te Neem 1. Voeg jou gebruikersnaam by die projekbladsy en sluit aan by die Geleentheidsdashboard <https://meta.wikimedia.org/wiki/WMZA_Heritage_Month_30-Day_Translation_Campaign> (Wagwoord: Heritage). 2. Kies 'n Suid-Afrikaanse erfenisartikel op Engelse Wikipedia. 3. Vertaal dit in jou teikentaal (met behulp van die Inhoudvertalingsinstrument of handmatig) en publiseer. Opleidingswerkswinkel Leer hoe om die Inhoudvertalingsinstrument en dashboard te gebruik: Datum en tyd: Saterdag, 29 Augustus 2026 | 10:00 vm. – 12:00 nm. SAST - Skakel: Sluit aan by Google Meet <https://meet.google.com/xuv-gwfo-ztq?authuser=1&hs=122> Pryse (geskenkbewyse) Top bydraers gekies op grond van vertalingskwaliteit, volledigheid en formatering: - 1ste Plek: R5,000 - 2de Plek: R3,000 - 3de Plek: R2,000 Kontak info@wikimedia.org.za Vriendelike groete WikimediaZA Nomfundo Zungu: Kommunikasie-intern” [Hier geplaas deur [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:15, 26 Augustus 2026 (UTC)] :@[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] mag ons vir hierdie spesifieke gebeurtenis KI gebruik om die vertaling te behartig, mits ons die [[porboodskap]] wat ons gebruik het, publiseer, en met die veronderstelling dat bronne wat saam met stellings oorgebring word, reeds in die oorspronklike weergawe nagegaan is en dus nie weer individueel nagegaan hoef te word by die eerste weergawe van die vertaling nie? Gebruikers kan natuurlik enige stelling later bevraagteken en bronne nagaan en stellings wat nie geverifieer kan word nie, verwyder. Ek vra hierdie net vir praktiese redes om in staat te wees om die eerste weergawe van die vertaling te kan plaas. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:13, 26 Augustus 2026 (UTC) ::My opinie is: ja, ons mag, want Wikipedia word nie as 'n bron gebruik nie, die bronne word saam oorgebring, en ander Wikipedia's vereis ook verifieerbaarheid en die aanhaal van bronne, en die KI-model word gevra om 'n nugtere vertaling te doen, nie om eie kennis te gebruik of eie navorsing te doen nie, dus is die risiko van hallusinasies laag. Natuurlik kan die oorspronklike weergawe foute bevat, en die foute word dan met die vertaling oorgebring, maar dit is 'n risiko by enige vertaling en foute kan selfs in betroubare bronne bestaan, dus is dit nie 'n risiko uniek aan KI nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:32, 26 Augustus 2026 (UTC) :::{{Ping|Sobaka|Pynappel}} Myns insiens is dit nie die doelwit van dié kompetisie om met KI-geskepte artikels mee te ding nie. Die een skryf met die hand en die ander met KI? Ek dink nie dit is billik in 'n kompetisie nie. Ek sou dit as 'n soort ''doping'' beskou. Met die hoeveelheid KI-inhoud kan mens ook nie van ander verwag om die inhoud na te gaan nie. My mening. Jou laaste aanmerking oor foute in die oorspronklike artikel is juis die rede waarom die Duitse Wikipedia van die vertaler verwag om die inhoud stiptelik na te gaan. Andersins loop jy gevaar om verkeerde inhoud te versprei. Ek beskou die vertaler steeds as verantwoordelik vir die teks wat hy plaas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:55, 26 Augustus 2026 (UTC) ::::@[[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]], ek dink ons moet hier twee sake onderskei. Eerstens is dit ’n kompetisie wat deur WikimediaZA gereël word, en ek kan dus nie namens hulle bepaal of KI-ondersteunde vertaling vir die doeleindes van die kompetisie toegelaat word of presies watter voorwaardes daarvoor geld nie. Dit sal jy verkieslik met die organiseerders moet uitgeklaar. ::::Tweedens is ons op die Afrikaanse Wikipedia nog besig om gemeenskapsbeginsels vir die verantwoordelike gebruik van KI te ontwikkel, en ek wil nie daardie gesprek vooruitloop nie. Persoonlik sien ek wel ’n belangrike onderskeid tussen die gebruik van KI as ’n vertalingshulpmiddel en die gebruik daarvan om self nuwe ensiklopediese inhoud en bronne te genereer. KI-ondersteunde vertaling behoort dus nie noodwendig uitgesluit te word nie, mits die gebruiker die finale teks self deeglik nagaan en verantwoordelikheid daarvoor aanvaar. ::::Ek sou egter versigtig wees met die aanname dat bronne bloot omdat hulle uit die oorspronklike artikel oorgedra word, glad nie nagegaan hoef te word nie. Niemand verwag noodwendig dat elke bron volledig van nuuts af ondersoek moet word voordat ’n vertaling gepubliseer word nie, maar die vertaler behoort minstens seker te maak dat die vertaalde teks die oorspronklike artikel getrou weergee, dat die verwysings korrek oorgedra is en dat daar nie deur die vertaalproses nuwe stellings, betekenisverskuiwings of foutiewe terminologie ontstaan het nie. ::::Wat die publisering van die porboodskap betref, dink ek dit is ’n nuttige vorm van deursigtigheid, maar dit is iets waaroor die gemeenskap nog ’n beginsel moet vasstel. Vir hierdie spesifieke kompetisie sou ek dus voorstel dat WikimediaZA eers bevestig wat hulle reëls oor KI-gebruik is; daarna geld uiteraard steeds die Afrikaanse Wikipedia se gewone vereistes ten opsigte van kwaliteit, verifieerbaarheid en die verantwoordelikheid van die redigeerder. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 12:04, 26 Augustus 2026 (UTC) == Nuwe botartikels == Gemeenskap, ek mis die gemeenskapsbesluit om met nuwe botartikels te groei. Ons het byna 400 nuwe botartikels met 'n klein inligtingskassie en een sin. (As jy die res soek, moet jy die Engels lees.) Myns insiens voeg dit min waarde by, wat dink julle? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:50, 27 Augustus 2026 (UTC) :Ek dink dit voeg waarde by. Ek sien nie hoe die aantal van 400 relevant is nie. Daar is poskodes in Lesotho en Sentraal-Afrikaanse Republiek waaroor 'n Afrikaanse leser mag leer, en waaroor daar regtig min bekend is, soos slegs die ligging en koördinate. Sien geen rede hoekom hierdie onderwerpe van die ensiklopedie uitgesluit moet word nie; ander weergawes sluit hierdie onderwerpe in, maar ek hoor graag ander se menings. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:14, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Gee ons asb 'n voorbeeld of 2 vd poskodes in Lesotho wat jy gedoen het. Ek kan nie veel van Kabouterbot onthou nie...ouderdom! ::PS Kabouterbot het vannag 'n fokop gemaak by [[Nana-Bakassa]] ("Koördinate: Missing latitude") ::[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:37, 27 Augustus 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] [[Hleoheng]] [[Fenyane]]. Ek moet nog die kategorieë byvoeg. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:40, 27 Augustus 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] reggemaak, dankie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:15, 27 Augustus 2026 (UTC) :Ek dink dit voeg net so veel waarde as al die saadjies oor plantspesies. Maak nie saak of dit nou deur 'n bot geskep is of nie. @[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] jou vraag is eintlik oor die nuttingheid van saadjies, en ek dink ons het daardie bespreking al baie keer gehad. :Party mense vind die artikels interessant, al is daar min inligting. Dit kan altyd verder uitgebrei word. Dit is ook goed vir ander artikels wat plekname benoem (soos 'n artikel oor 'n ramp of iets), minder rooi skakels ens. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:40, 27 Augustus 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] [[Tim Curry]] is onlangs oorlede. Die artikel is ook deur 'n robot begin. Kyk hoe lyk dit vandag. Die feit dat dit deur 'n robot begin is, doen geen afbreek aan ander artikels nie, en skep 'n raamwerk vir ander gebruikers om maklik by te dra. Ek kan onthou jy het destyds ook vreeslik gekla oor die artikels oor akteurs wat deur 'n robot geskep is. Dit staan jou vry om enige artikel wat jy dink te kort is, uit te brei. En as die onderwerp jou nie interesseer nie, hoef jy nie die artikel te lees nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:41, 27 Augustus 2026 (UTC) :Intussen meer as 410. Die aantal is belangrik, aangesien kwantiteit die kwaliteit van die Afrikaanse Wikipedia raak. Daar is ook botartikels oor Russiese rajons, Australiese plaaslikeowerheidsgebied en Haïtiaanse departements. Terloops, ek het ander projekte as om 410 botartikels uit te brei. Myns insiens raak dit dieselfde tema: Ons skryf artikels '''deur mense vir mense'''. Tel asb. al die [[:Kategorie:Saadjies]] vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Wat is die verskil tussen 410 en 410&nbsp;000? Hoe raak dit die kwaliteit van ander artikels? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:48, 27 Augustus 2026 (UTC) :::Inderdaad. Niemand kla oor enwiki se kwaliteit nie, en hulle het meer as 2 miljoen saadjies. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:54, 27 Augustus 2026 (UTC) ::::Hoe meer botartikels ons het, hoe meer lesers kom daarop af en sien een-sin-saadjies. Dit raak die reputasie van die hele projek. Daar is mense wat ure, maande, jare vir kwaliteit offer. Hoe aktief is die Cebuano- en Waray-Waray-Wikipedias? [[:en:Cebuano Wikipedia]], [[:de:Cebuanosprachige Wikipedia]], [[:en:Waray Wikipedia]] en [[:de:Waray-Waray-Wikipedia]] vertel baie vir my. Die botartikels het niks gehelp nie. Op die [[:en:Swedish Wikipedia#Massive deletions in robot-made articles]] het hulle intussen baie botartikels geskrap. Die Engelse Wikipedia het sewe miljoen artikels en die nodige mannekrag met dié wêreldtaal! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:00, 27 Augustus 2026 (UTC) :::::@[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] moet ons [[Tim Curry]] skrap? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:03, 27 Augustus 2026 (UTC) ::::::{{Ping|Pynappel}} Ons kan wel artikels oor mense deur mense laat skryf. Soos [[Dolly Parton]], [[Bonnie Tyler]] en [[Gunther von Hagens]]. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:10, 27 Augustus 2026 (UTC) :::::::Kom ons hoor wat sê die res van die gemeenskap. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:15, 27 Augustus 2026 (UTC) : Honderde saadjies beteken nie veel nie. Dit groei nie. Kyk na die sponsies. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:51, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Hallo @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], ek stem saam dat dit dalk nie veel beteken nie, maar dit het nie noodwendig 'n negatiewe impak nie. Trouens, my punt is juis dat dit 'n goeie impak het omdat dit 'n bestaande artikel verskaf waartoe gebruikers kan bydra. Ek wonder hoeveel gebruikers wysig bestaande artikels eerder as om nuwe artikels te skep. Dit sal interessant wees om hierdie statistiek van 'n groot Wikipedia soos Engels of Duits te kry. Intussen deel ek 'n lys van artikels wat deur kabouter geskep is en wat sedertdien gegroei het. Dit is almal akteurs, vermoedelik omdat dit 'n onderwerp is waarin meer mense geïnteresseerd is, terwyl die sponse 'n baie kleiner gehoor het, maar daardie gehoor verdien steeds om artikels op Wikipedia in Afrikaans te kan raadpleeg en wysigings daarby aan te bring en ja, as hulle die vermoë het, self artikels te begin. ::* [[Shailene Woodley]] ::* [[Jenna Ortega]] ::* [[Anna Held]] ::* [[Elton John]] ::* [[IJustine]] ::* [[Sydney Sweeney]] ::* [[Beatrice Straight]] ::* [[Alec Baldwin]] ::* [[Raquel Welch]] ::* [[Timothée Chalamet]] ::* [[Rami Malek]] ::* [[George Carlin]] ::– 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 23:20, 27 Augustus 2026 (UTC) == Voorstel: 'n Konsep-naamruimte (ns 118) == Hallo almal Ek wil graag voorstel dat ons vir die Afrikaanse Wikipedia 'n aparte '''Konsep'''-naamruimte aanvra. Dit is die ekwivalent van die Engelse ''Draft:'' (naamruimte 118). Tans het 'n onvoltooide artikel net twee tuistes: die hoofnaamruimte, waar lesers en soekenjins dit sien, of 'n gebruikersubblad of [[Wikipedia:Sandput]]. 'n Konsep-naamruimte gee 'n derde plek: * Konsepte tel nie as artikels nie en beïnvloed nie ons artikeltelling nie. * Konsepte word outomaties nie deur soekenjins geïndekseer nie, dus skaad 'n onvoltooide bladsy nie die projek se aansien nie. * Nuwelinge kan aan 'n artikel werk sonder dat dit binne minute vir verwydering genomineer word. * Wanneer die artikel gereed is, word dit eenvoudig na die hoofnaamruimte geskuif en die volledige geskiedenis bly behoue. Meer as 25 Wikipedias het reeds so 'n naamruimte. === Wat presies aangevra sal word === * Naamruimte 118 = Konsep, naamruimte 119 = Konsepbespreking * 'n Alias sodat ''Draft:'' ook na dieselfde naamruimte wys * Subbladsye aangeskakel * ''noindex'' sodat konsepte nie deur soekenjins geïndekseer word nie * Konsepte tel nie as inhoudsbladsye nie (dus nie in die artikeltelling nie) * VisualEditor beskikbaar in die nuwe naamruimte === Punte waaroor ons moet besluit === # '''Die naam.''' "Konsep" / "Konsepbespreking", of eerder "Klad" / "Kladbespreking"? Ander voorstelle is welkom. # '''Wie mag 'n konsep na die hoofnaamruimte skuif?''' Enigeen, of net gebruikers wat outomaties bevestig is (''autoconfirmed'')? # '''Verlate konsepte.''' Op die Engelse Wikipedia kan 'n konsep wat ses maande lank onaangeraak bly, verwyder word, met 'n kennisgewing aan die skepper. Wil ons iets soortgelyks, en met watter tydperk? # '''Soekresultate.''' Moet konsepte by verstek in ons interne soektog verskyn, of net wanneer 'n mens dit uitdruklik kies? === Hoe dit tegnies werk === Ons kan dit nie self aanskakel nie. Dit is 'n konfigurasieverandering aan Wikimedia se bedieners. Die pad is: # Konsensus hier op die Geselshoekie, met die besonderhede hierbo beslis. # 'n Versoek op Phabricator onder ''Wikimedia-Site-requests'', met 'n permanente skakel na hierdie bespreking (sien [[m:Requesting wiki configuration changes]]). # 'n Ontwikkelaar dien die wysiging in Gerrit in en dit word ontplooi. Dit neem gewoonlik 'n paar weke. Vir 'n kleiner wiki is 'n handjievol steunstemme genoeg: die Birmaanse Wikipedia se versoek ([[phab:T352424]]) is met twee steunstemme goedgekeur. === Alternatief === As die gemeenskap voel 'n eie naamruimte is oorbodig, kan ons byna dieselfde werkvloei kry sonder enige tegniese versoek, deur subbladsye soos ''Wikipedia:Konsepte/Artikelnaam'' te gebruik. Die verskil is dat ''noindex'' dan nie outomaties geld nie, dat konsepte nie 'n eie filter in onlangse wysigings en die soekfunksie kry nie, en dat die naam vir nuwelinge minder duidelik is. === Steun, teen, kommentaar === Ek stel voor ons hou die bespreking ten minste twee weke oop sodat almal kans kry om te reageer. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:51, 27 Augustus 2026 (UTC) : Ek ondersteun die voorstel in beginsel. Hou vir twee weke. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:43, 28 Augustus 2026 (UTC) ::{{Ondersteun}} idee ::#Konsepartikel ::#Gebruikers wat bevestig is ::#Ses maande klink redelik ::#Net by keuse, maar as iemand nou dieselfde artikel wil skep, moet dit duidelik wees dat daar reeds ‘n konsepartikel is. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:16, 28 Augustus 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} Een van die grootste voordele sal wees as daar kompetisies of werkwinkels is, sodat ander gebruikers weet om die gebruiker spasie te gee. Dit kan dalk ook help dat nuwelinge meer vrymoedigheid het...(dalk?) :Net 'n vraag: as die blad geskuif word sonder 'n aanstuur, wat oorbodig sal wees, tel dit as 'n bladsyverwydering? [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 14:19, 1 September 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] soos sake tans staan, ja, maar slegs administrateurs kan skuif sonder 'n aanstuur. As ander gebruikers bladsye skuif, dan word 'n aanstuur outomaties agtergelaat. Op die Engelse Wikipedia het hulle 'n spesifieke gebruikersgroep, nl. ''page movers'', wat bladsye sonder 'n aanstuur kan skuif. Ons kan oorweeg om ook so 'n groep op die Afrikaanse Wikipedia te hê. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:12, 1 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} al vier punte hier bo. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 20:41, 4 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:08, 5 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – Briljante idee. Laat dit goed gaan, [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 17:34, 5 September 2026 (UTC) :<s>{{Neutraal}}</s> – Ek is tans bietjie uitgebrand! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:30, 5 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – Laat dit goed gaan! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:37, 16 September 2026 (UTC) ::Ek het die nuwe naamruimtes aangevra: https://phabricator.wikimedia.org/T437576 – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:24, 10 September 2026 (UTC) :::Ons het vandag die nuwe Konsep- en Konsepbesprekingnaamruimtes ontvang. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:18, 14 September 2026 (UTC) ::::Baie dankie Pynappel --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:46, 16 September 2026 (UTC) == Malfunction... == Die taalkundiges: beste vertaling - faal of wanfunksioneer? Of hang dit af van die gebruik van die woord? Ek verkies eersgenoemde! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:34, 28 Augustus 2026 (UTC) :Ja, wanfunksioneer as werkwoord. Ook dalk :* nie behoorlik funksioneer nie :* foutief funksioneer :* gebrekkig funksioneer Informeel: Die masjien het begin probleme gee. :As selfstandige naamwoord: Fout :* The system experienced a hardware malfunction that caused unexpected server reboots. :: Die stelsel het 'n hardewarefout ondervind wat onverwagte herlaaie van die bediener veroorsaak het. :* Engineers traced the vehicle's sudden loss of power to an electronic control unit malfunction. :: Ingenieurs het die voertuig se skielike verlies aan krag nagespoor na 'n fout in die elektroniese beheereenheid. :[[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:59, 28 Augustus 2026 (UTC) ::Volgens [https://translate.google.co.uk/ Google Translate], lui die Afrikaans vertaaling: ::*Die stelsel het 'n hardeware-wanfunksie ondervind wat onverwagte bedienerherlaai veroorsaak het. ::*Ingenieurs het die voertuig se skielike kragverlies na 'n wanfunksionering in die elektroniese beheereenheid teruggevoer. ::[[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 14:55, 28 Augustus 2026 (UTC) :::Ai tog, Martin..! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:46, 31 Augustus 2026 (UTC) ::::Nee Martin, gaan kyk terug in jou skoolboeke. Google Translate gee maar swak vertalings! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:59, 31 Augustus 2026 (UTC) == [[Ratko Mladic]] == Goeiedag, ek wil graag hoor of ek hierdie konsep na die hoofnaamruimte mag skuif. Dit is 'n KI-vertaling van die Engelse weergawe. Ek het nie al die bronne noukeurig deurgegaan nie, maar die resultaat lyk ooglopend korrek. Is daar enige groot probleme met die artikel wat verhoed dat dit gepubliseer kan word? Dit kan natuurlik in sy konsepvorm en na publikasie steeds gewysig word om enige foute te korrigeer of nuwe inligting by te werk. Ek hoor graag van u. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:49, 28 Augustus 2026 (UTC) :Hallo Pynappel, ja dis skaflik, haal net asb al die rooi skakels in die inleiding uit. :Iets soos--- ''Sien ook: [[Kroasiese Onafhanklikheidsoorlog]] en [[Bosniese Oorlog]]'' --- het geen nut nie. :Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:11, 28 Augustus 2026 (UTC) ::{{uitgevoer}} – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:05, 28 Augustus 2026 (UTC) == FAK-voorsitters == Het die voorsitterlys van die [[Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge|FAK]] probeer opdateer, maar daar is nog datum-gapings, wat ook bevestig kan word. Daar mag ook 'n Prof. Jan de Koning tussen Cillié en Heyns wees, maar ek vind baie min inligting oor hom. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 11:21, 1 September 2026 (UTC) == Twintigjaargemeenskap. == Gemeenskap, kan al die bestaande lede van die 15 jaar gemeenskap net laat weet of hulle dalk al deel van die twintigjaargemeenskap moes gewees het? Ek het [[Gebruiker:Sobaka]] opdateer. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:02, 6 September 2026 (UTC) : Ook dankie en geluk aan [[Gebruiker:JMK]] met sy 20 jaar deelname hier by ons. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:56, 6 September 2026 (UTC) ::Eers in Jan. 2028! [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 19:02, 6 September 2026 (UTC) == Jou wiki sal op 23 Sep oorskakel na die lees-alleenmodus == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> Die [[Wikimedia-stigting]] sal die verkeer tussen sy datasentrums ruil. Dit sal verseker dat Wikipedia en die ander Wikimedia wiki's aanlyn kan bly, selfs ná 'n ramp. Hulle sal alle verkeer na die sekondêre datasentrum op '''{{#time:j xg|2026-09-23|af}}''' oorskakel. Die toets begin om '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' Ongelukkig, as gevolg van 'n paar beperkings in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki? | MediaWiki]], moet alle redigering stop terwyl ons oorskakel. Ons vra om verskoning vir hierdie ontwrigting en werk daarna om dit in die toekoms tot die minimum te beperk. 'n Banier sal 30 minute voor die aanvang op alle wiki's vertoon word. '''Vir 'n kort tydjie sal u alle wiki's slegs kan lees, maar nie kan redigeer nie.''' * Op Woensdag 23 September 2026 sal u vir tot 'n uur lank nie kan wysig nie. * As u gedurende hierdie tyd probeer redigeer of stoor, sal u 'n foutboodskap sien. Ons hoop dat geen wysigings verlore sal gaan gedurende hierdie minute nie, maar ons kan dit nie waarborg nie. As u die foutboodskap sien, wag dan totdat alles weer normaal is. U behoort dan u redigering te kan stoor. Maar ons beveel aan dat u eers 'n afskrif van u wysigings maak, net ingeval. ''Ander gevolge'': * Agtergrondwerk sal stadiger wees en sommige sal moontlik nie voltooi word nie. Rooi skakels word moontlik nie so vinnig soos gewoonlik opgedateer nie. As u 'n artikel skep wat reeds elders gekoppel is, sal die skakel langer as gewoonlik rooi bly. Sommige toepassings-skrifte met 'n lang looptyd sal gestop moet word. * Ons verwag dat die uitrol van nuwe kode soos enige ander week sal plaasvind. Alhoewel, sommige gevalle van kodevries kan egter stiptelik plaasvind as die operasie dit daarna vereis. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] sal vir ongeveer 90 minute onbeskikbaar wees. Deel asseblief hierdie inligting met u gemeenskap.</div><section end="server-switch"/> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 12:58, 15 September 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Konsepbeleid oor kunsmatige intelligensie == Die Afrikaanse Wikipedia het nog geen beleid oor die gebruik van kunsmatige intelligensie nie, terwyl die [[:en:Wikipedia:Large language models|Engelse]], [[:de:Wikipedia:Künstliche Intelligenz|Duitse]], [[:fr:Wikipédia:Intelligence artificielle générative|Franse]] en [[:nl:Wikipedia:AI en Wikipedia|Nederlandse]] Wikipedias die afgelope twee jaar elkeen een aangeneem het. Ek het 'n konsep op grond van daardie vier bladsye met behulp van [[Claude]] Opus 5 geskryf en dit by [[Konsep:Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]] geplaas. Dit verbied nes die ander taalweergawes van Wikipedia die generasie van nuwe inhoud met KI, maar laat uitdruklik vertalings toe, met sekere voorwaardes. Ek hoop om hiermee 'n riglyn te skep wat almal gelukkig maak en die Afrikaanse Wikipedia in staat stel om sy volgende fase van groei binne te gaan deur KI op 'n verantwoordelike en deursigtige manier toe te pas. Ek nooi graag die gemeenskap om kommentaar by [[Konsepbespreking:Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]] te lewer. Kortliks wat die konsep sê: * Artikels word nie met generatiewe KI geskryf nie. Teks wat deur 'n taalmodel opgestel is, hoort nie in die artikelnaamruimte nie, en dieselfde geld vir gegenereerde verwysings en beelde. * '''Vertaling uit ander taalweergawes van Wikipedia is uitdruklik toegelaat''', ook met masjienvertaling en ook vir 'n volledige artikel. Die twee voorwaardes wat saak maak, is dat die bronartikel se verwysings saam oorgedra word en dat erkenning aan die oorspronklike artikel gegee word soos by [[Wikipedia:Haal bronne aan#Vertaling]] beskryf. Jy lees natuurlik self die Afrikaans na voordat jy dit stoor. * Anders as sommige ander taalweergawes vereis die konsep '''nie''' dat die vertaler elke oorgedraagde bron individueel nagaan nie. Vir 'n gemeenskap van ons grootte sou dit vertaling in die praktyk onmoontlik maak, en dit sou beteken dat ons die werk van 'n hele ander gemeenskap wantrou. Wat jou tydens die vertaling opval – 'n verwysing wat versin lyk, syfers wat mekaar weerspreek – laat jy uiteraard weg. * Spelkontrole, herformulering van jou eie teks, terminologiehulp, navorsingshulp en tegniese hulp met wikiteks bly toegelaat, mits jy in die wysigingsopsomming noem waarvoor jy wat gebruik het. * Op besprekingsblaaie skryf ons in ons eie woorde, maar iemand wat nie Afrikaans magtig is nie, mag 'n masjienvertaling gebruik en dit so aandui. * By 'n vermoede van KI-inhoud kyk ons na die bronne, nie na die skryfstyl nie: KI-verklikkers is onbetroubaar. Blokkering volg net waar die bewyse duidelik is. Die vertaalgedeelte is doelbewus toegeefliker as dié van die Duitse en Franse Wikipedias, omdat vertaling by ons een van die belangrikste maniere is waarop die projek groei. Ek dink dit is die regte keuse vir ons, maar dit is juis die punt waaroor ek graag ander menings wil hoor. Vrae waaroor kommentaar besonder nuttig sal wees: # Is die vertaalvoorwaardes werkbaar soos hulle daar staan, of is daar iets wat in die praktyk gaan skuur? # Is dit reg om die nagaan van elke oorgedraagde bron uit te laat? # Is die verbod op gegenereerde artikels duidelik genoeg afgebaken teenoor die toegelate gebruike? # Ontbreek daar iets wat by ons dikwels voorkom en wat die konsep nie dek nie? '''Plaas kommentaar oor die beleid self asseblief by [[Konsepbespreking:Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]]''', sodat alles op een plek bymekaar bly. Ek los die bespreking 'n ruk oop en werk die konsep by soos die kommentaar inkom; as daar mettertyd konsensus is, kan dit na [[Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]] geskuif en as beleid gemerk word. Groete. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:43, 16 September 2026 (UTC) == Skeppers van saadjies == Gemeenskap, daar is tans 'n tydelike rekening gebruiker wat Meksikaanse saadjies skep. Hy vertaal net die inleidings van die artikels uit die Engelse Wikipedia, foutloos. KI-pogings? My probleem is dat ons saadjies tans by die 20,000 is! My siening is dat indien enige gebruiker tot drie saadjies beperk moet word, daarna moet hy werklik waarde toevoeg deur die hele artikel te vertaal. Ja, my flora artikels is kort maar daar is nie werklik enige inligting nie. 99% van hulle bestaan nêrens nie en ek het nie by een van hulle die saadjie sjabloon geplaas nie! Tweedens voorsien ons die flora foto,s vir gebruik deur onder andere skoolkinders asook bewaar plaaslike name. Almal het bronne. Ek luister... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:12, 18 September 2026 (UTC) :Ek is tevrede met die IP-bydraer wat onlangs al die Meksikaanse presidente skep. Dit vorm deel van 'n reeks en 'n gaping wat gevul moet word, al is dit net saadjies. Groete [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:53, 18 September 2026 (UTC) ::Dis jammer hy doen nie effens meer moeite en vertaal die hele Engelse inleiding nie; dan kan hy artikels van minstens een skerm doen in plaas van saadjies. Maar ja, die atikels is nodig. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 11:41, 18 September 2026 (UTC) == Wiki Economics - Wil jy help om ’n instrument vir gemeenskapsgesondheidsmaatstawwe te skep == Hallo almal, ''Hierdie weergawe is met behulp van outomatiese vertaalhulpmiddels en KI voorberei. Korrigeer asseblief die taal, terme of inhoud; enige hulp is welkom. Die Engelse weergawe volg hieronder.'' Hallo, ek is ’n Franse Wikimedian wat aan lees- en redigeertrendings binne ons beweging werk. Ek het gevoel dat ons maklik toeganklike hulpmiddels kort om die gesondheid van ons redigeringsgemeenskappe oor tyd te sien en te monitor, daarom het ek Wiki Economics begin. Waarom Wiki Economics? Omdat ek aanvanklik makro-ekonomiese aanwysers gebruik om die gesondheid van die gemeenskap te modelleer (dit was my vertrekpunt), maar ek voeg mettertyd ander aanwysers by. Dit is ’n beta-weergawe. Ek gebruik afwiki as deel van die eerste ontledingsgroep, saam met taaluitgawes wat gekies is om verskillende streke, tale en gemeenskapsgroottes te dek. Dit is nie perfek nie en daarom is terugvoer oor ontbrekende dinge, probleme of plaaslike gebeure wat ongewone patrone verklaar, veral welkom. Hierdie eerste groep moet help om probleme, ontbrekende inligting en belangrike plaaslike gebeure, veldtogte, beleidsveranderinge of ander konteks wat ongewone patrone kan verklaar, te identifiseer. Die doel is om uit gemeenskapterugvoer te leer voordat die dekking uitgebrei word. Sodra die Wikipedia-uitgawes behoorlik gedek is, sal ek dieselfde vir alle Wikimedia-projekte doen. Dit is ’n projek vir gemeenskappe, nie ’n amptelike verslag van die Wikimedia Foundation nie. Dit gebruik geen private data, CheckUser-data of nie-openbare API’s nie. Elke resultaat bevat sy momentopname, definisies, metodes, herkoms en voorbehoude. Sommige aanwysers is dalk nie beskikbaar of van toepassing nie, en ’n onvolledige tydperk moet nie as ’n volledige jaarlikse tendens gelees word nie. Agtergrond en definisies is op [[meta:Next_25/Wiki_Economics|die Wiki Economics-bladsy op Meta-Wiki]] beskikbaar. Om die statistieke te sien: [https://wiki-economics.toolforge.org/#choose-wiki kies ’n Wikipedia] of kry direk toegang tot afwiki se profiel: [https://wiki-economics.toolforge.org/gdp?wiki=afwiki]. Ek sal plaaslike terugvoer waardeer oor: * Pas die definisies by hoe hierdie gemeenskap werk? * Is daar plaaslike patrollie-/hersieningsmeganismes, botveldtogte, beleidsveranderinge of gebeure wat ongewone waardes verklaar? * Watter aanwysers is nuttig, misleidend of ontbreek? Deel asseblief terugvoer óf op hierdie bladsy óf op [[meta:Talk:Next_25/Wiki_Economics|die Wiki Economics-besprekingsblad op Meta-Wiki]]. Die bronkode is beskikbaar op [https://github.com/schiste/wiki-economics GitHub]. Dankie dat julle my help om die ontleding vir al ons gemeenskappe nuttiger te maak.[[Gebruiker:Schiste|Schiste]] ([[Gebruikerbespreking:Schiste|kontak]]) 12:15, 22 September 2026 (UTC) === Wiki Economics - Would you like to help create a community health metrics tool === Hello everyone, Hi, I'm a French Wikimedian working on readership and editorship trends across our movement. I felt we were lacking accessible tools to look at and monitor the health of our editing communities over time, so I started Wiki Economics. Why Wiki Economics? I started by using macroeconomic indicators to model community health (that was my starting point), and I add other indicators over time. This is a beta. I am using afwiki as part of the first analysis batch, alongside language editions selected to cover different geographies, languages, and community sizes. It is not perfect and, as a result, your feedback about missing things, problems, or local events that explain unusual patterns is especially welcome. This first batch should help identify issues, missing information, and important local events, campaigns, policy changes, or other context that may explain unusual patterns. The goal is to learn from community feedback before expanding coverage. Once the Wikipedia editions are covered properly, I’ll do the same for all Wikimedia projects. This is a community-facing project, not an official Wikimedia Foundation report. It uses no private data, CheckUser data, or non-public APIs. Each result includes its snapshot, definitions, methods, provenance, and caveats. Some indicators may be unavailable or not applicable, and an incomplete period should not be read as a full-year trend. Background and definitions are on [[meta:Next_25/Wiki_Economics|the Wiki Economics page on Meta-Wiki]]. To view the statistics: [https://wiki-economics.toolforge.org/#choose-wiki choose a Wikipedia] or directly access afwiki’s profile: [https://wiki-economics.toolforge.org/gdp?wiki=afwiki]. I would appreciate your feedback on: * Do the definitions match how this community works? * Are there local patrol/review mechanisms, bot campaigns, policy changes, or events that explain unusual values? * Which indicators are useful, misleading, or missing? Please share feedback either on this page or on [[meta:Talk:Next_25/Wiki_Economics|the Wiki Economics talk page on Meta-Wiki]]. The codebase is available on [https://github.com/schiste/wiki-economics GitHub]. Thank you for helping me make the analysis more useful to all our communities. [[Gebruiker:Schiste|Schiste]] ([[Gebruikerbespreking:Schiste|kontak]]) 12:15, 22 September 2026 (UTC) == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|850px|left|thumb|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] {{-}} The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 15:16, 22 September 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31067455 --> :Thanks, I do use this feature a lot. I will respond on the metawiki Talk page. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 18:29, 23 September 2026 (UTC) == Die nuwe klomp gebruikers... == Admins, voel vry om die nuwe klomp gebruikers te versper. Hulle kom deur die WikimediaZA opleidingsprogram, die werk hier gelewer wys net hoe swak die opleiding is. Hulle reageer op geen boodskap nie, ploeter net voort ens. As hulle werklik wil saamwerk sal hulle ons admins en veterane hier respekteer. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:54, 29 September 2026 (UTC) :Ja, ek voel nuwe gebruikers moet die konvensies volg. [[Spesiaal:Bydraes/~2026-52465-55|~2026-52465-55]] ([[Gebruikerbespreking:~2026-52465-55|talk]]) 15:11, 29 September 2026 (UTC) :::Dis ek, Burgert.[[Spesiaal:Bydraes/~2026-52465-55|~2026-52465-55]] ([[Gebruikerbespreking:~2026-52465-55|talk]]) 15:13, 29 September 2026 (UTC) :::: My selfoon het my Wiki aanmelding ook skielik verwerp! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:36, 29 September 2026 (UTC) :Is daar 'n rede hoekom hulle spesifiek afwiki teiken? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:55, 29 September 2026 (UTC) :: Ja, ek sal later verduidelik. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:59, 29 September 2026 (UTC) ::: Sien die gemors: [[The five people you meet in heaven]]. 'n Absolute belediging van my taal. Dit gebeur as nie-moerdertaal sprekers aangemoedig word om hier betrokke te raak. Die ironie is dat die volgende grootste inheemse Suid-Afrikaanse taal op Wikipedia Zoeloe (diepte 6) is met slegs 12809 artikels, dan Noord-Sotho (diepte 0) met 9058 artikels. Logies sou mens verwag het dat WikimediaZA die grootste gedeelte van hul hulpbronne (hulle kry baie geld by die Stigting) sal gebruik om die plaaslike Wikipedia's te groei. Kom ons plaas dit in perspektief, gedurende die 2018 Wikimania Konferensie in Kaapstad was 'n groot lawaai gemaak omrede die Zoeloe Wikipedia 10,000 artikels bereik het. Afrikaans het op daardie stadium die 50,000 mylpaal bereik maar daar is geen woord daaroor gesê nie. Kyk waar staan ons vandag teenoor hulle. Myself het al 20595 (soos ons nou praat) artikels geskep waarvan 17 voorblad status dra en 'n klomp baie tegnies van aard is. Dit is interessant dat hulle artikels skep wat glad nie in hulle eie moedertaal Wikipedia's bestaan nie. Hoe weet ek dit? Daar is geen taalskakels nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:16, 29 September 2026 (UTC) ::::Interessant, pleks hulle hul energie doelgerig aanwend. Vir my is dit vinnig om net op "rol terug" te klik. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 17:42, 29 September 2026 (UTC) :::::Oesjaar, jy maak baie aannames. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 18:00, 29 September 2026 (UTC) ::::::Met julle toestemming sal ek begin opruim. Ons praat oor die volgende: ::::::* Rekenaarvertaalde inhoud in bestaande artikels (bv. [[goud]]) word dadelik uitgevee ::::::* nuwe rekenaarvertaalde artikels word oor 14 dae (sonder verbetering) geskrap, volgens "Swak Afrikaans (reeds 2 weke+ nie vertaal of verbeter nie)" ::::::* konsepte in die hoofnaamruimte (artikels) met inhoud wat reeds in artikels bespreek word, word ook dadelik verwyder (as dit swak taalgebruik bevat en inhoud wat nie vir 'n ensiklopedie kwalifiseer nie). ::::::{{Ping|Maria The Scientist|Zoulla|Upthebucks|Tshegi|Zeetharr}}, {{Ping|VamuhleOmuhle|Argitsme|HoneyyR|Hermalyan|Nane2004}} ons praat oor julle betrokkenheid hier. :::::: Ek wil nie baklei nie, as ek weerstand ondervind, gaan ek voort met my eie projekte (geen probleem daarmee nie, vrede!). Julle menings asb. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:30, 29 September 2026 (UTC) ::::::Die belangrikste: Almal is natuurlik vry om met taalgebruik te help, ek verwyder slegs goed in die hoofnaamruimte wat nooit versorg is nie en daar ronddwaal. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:40, 29 September 2026 (UTC) :::::::Ek stem saam met @[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]]. :::::::En ek sal byvoeg: Dit maak nie saak watter gebruiker dit is, of waar hulle vandaan kom nie. Maak nie saak of Afrikaans hul moedertaal is of nie. Ons hou almal tot die selfde standaard. Gee mense darem 'n kans om hul artikels op te ruim, maar as dit nog steeds substandaard is, dan skrap ons dit, of rol die wysigings terug. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:54, 1 Oktober 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} SB en RR. Ek sal ook nuwelinge se werk help opruim. Hou op stress Oesjaar! Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:46, 1 Oktober 2026 (UTC) == Mandela en kie == [[Lêer:Nelson Mandela, 2008 te Houghton Estate, valskleur-KI-herskepping.jpg|regs|duimnael|120px|Mandela 2008]] Net regs van Mandela staan 'n man met grys gestreepte das. As iemand dalk weet wie dit is sal ek graag die beskrywing wil aanvul. Die twee dames is terloops [[Geraldine Fraser-Moleketi]] en [[Gwen Ramokgopa]] van wie ons baie min inligting op af.wiki het. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:04, 29 September 2026 (UTC) :Jy vra my vas, jammer! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:02, 29 September 2026 (UTC) :: Ditto. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:17, 29 September 2026 (UTC) :::AI sê: The man in the grey striped tie standing directly behind and to the right of Mr. Mandela's shoulder is the South African politician Dr. Frene Ginwala's brother or a similar delegate accompanying the high-level official party. Die broer se naam was Solly. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 23:34, 1 Oktober 2026 (UTC) ::::Knap gedaan, en dankie. Vermoed dat jy reg is, en ons het min/geen vrye foto's van hierdie gesin. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 05:53, 2 Oktober 2026 (UTC) == Reptiele en amfibieë in Afrikaans == Sedert 2025 is daar 'n komplete lys van Afrikaanse (en ander) name van de reptiele en amfibieë wat in Suid-Afrika voorkom Die verwysing is Phaka, F.M., Hugé, J., Razhuanzwo, F., Vanhove, M.P.M. & Du Preez, L.H. 2025. Naming South African frogs and reptiles in nine Indigenous languages. African Journal of Herpetology, 1–18. Daar is twee webwerwe waar dit gevind kan word :Die reptiele <ref>[https://www.wildvernac.org/vernac-names-of-wildlife/reptile-names Reptile names]</ref> :Die amfibieë <ref>[https://www.wildvernac.org/vernac-names-of-wildlife/frog-names Frog names]</ref> Ek het op [[sandpadda]] 'n bietjie daarvan oorgeneem, maar daar is talle ander bydraes wat daarmee bygewerk of geskep kan word. {{Verwysings}} [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 20:37, 1 Oktober 2026 (UTC) :Baie nuttig, dankie. Die taal is net om van nagmerries te kry. Net vir gebruikers wat weet wat hulle doen. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 21:45, 1 Oktober 2026 (UTC) == Maandelikse besoeke en die Kiswahili Wikipedia == Gemeenskap, ons gebruikersbesoeke vir September was 3,1 miljoen. Dan sien ek die [[Swahili Wikipedia]] (Kiswahili) het na die 70ste posisie opgeskuif betreffende die aantal artikels. Hulle groei konstant die afgelope paar weke en sal ons seker binnekort verbygaan. Hulle diepte is egter net 4 vs ons 38. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:59, 5 Oktober 2026 (UTC) Die Swahili Wikipedia is tans die derde grootste in Afrika naas die [[Egipties-Arabiese Wikipedia]] en die Afrikaanse Wikipedia. Die Egipties-Arabiese Wikipedia, 11de op die ranglys, het egter 'n diepte van NUL, seker botgeskepte artikels. Ek vermoed Swahili gebruik ook 'n bot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:58, 5 Oktober 2026 (UTC) :Ek vermoed in Meimaand vanjaar het die Swahili-Wikipedia KI-vertalings geskep dat dit klap. [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?start=2026-05-01&end=2026-10-04&sites=sw.wikipedia.org|af.wikipedia.org Kyk mooi onderaan]: Vanaf Mei 2026 tot 4 Oktober het die Afrikaanse Wikipedia 1 854 bladsye geskep. Daarteenoor het die Swahili Wikipedia 16 830 bladsye geskep. Ek het nog in Juniemaand vir onse liewe Gemini gevra: hoe op aarde stort jy 18 MB inligting binne 'n enkele maand of wat op die bedieners, met slégs 9 aktiewe bydraers? :[https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?start=2026-05-01&end=2026-10-04&sites=af.wikipedia.org Afrikaanse Wikipedia vanaf Mei 2026 tot Oktober 2026]: 15 699 885 grepe (bytes) verskil :[https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?start=2026-05-01&end=2026-10-04&sites=sw.wikipedia.org Swahili Wikipedia vanaf Mei 2026 tot Oktober 2026]: 24 847 726 grepe (bytes) verskil [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 20:52, 5 Oktober 2026 (UTC) :Indien julle gewonder het - ek het onraad vermoed toe ek [https://lb.download.kiwix.org/zim/wikipedia/ Kiwix se blaaie] besoek het. ::wikipedia_af_all_maxi_2026-04.zim 2026-04-06 10:47 1.9G ::wikipedia_af_all_maxi_2026-07.zim 2026-07-05 14:18 1.9G ::wikipedia_af_all_nopic_2026-04.zim 2026-04-06 08:34 404M ::wikipedia_af_all_nopic_2026-07.zim 2026-07-05 12:19 410M ::wikipedia_sw_all_maxi_2026-04.zim 2026-04-06 16:55 746M ::wikipedia_sw_all_maxi_2026-07.zim 2026-07-05 18:44 778M ::wikipedia_sw_all_nopic_2026-04.zim 2026-04-06 15:51 189M ::wikipedia_sw_all_nopic_2026-07.zim 2026-07-05 17:44 211M [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 21:01, 5 Oktober 2026 (UTC) == Gebruik van sjabloon:intertaalskakel == As ons die artikel [[Anatoli Karpof]] en [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Anatoli_Karpof&oldid=2975551 Anatoli Karpof (ouer weergawe)] vergelyk, sien ons baie rooi skakels in die ouer weergawe. Hoewel die nuwer weergawe netjieser lyk (geen rooi skakels nie), is dit vanuit 'n ensiklopediese oogpunt minder nuttig, aangesien ten minste een van die rooi skakels (Waddinxveeen) deur middel van die sjabloon:intertaalskakel na 'n ooreenstemmende artikel in die Nederlandse Wikipedia verwys het. Ek wil graag die gemeenskap se mening hoor oor my voorstel om die rooi skakels te herstel, maar met die byvoeging van sjabloon:intertaalskakel-skakels na die ooreenstemmende Nederlandse of Engelse artikels by te voeg. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 20:58, 5 Oktober 2026 (UTC) :Ek is 'n aanhanger van rooi skakels omdat dit aandui dat 'n gewensde artikel ontbreek. Ek ondersteun die gebruik van intertaalskakels om na bestaande artikels in ander tale te verwys. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:10, 5 Oktober 2026 (UTC) :: Ek ondersteun nie een van die twee nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:14, 6 Oktober 2026 (UTC) :::Ek verpes rooi skakels...dit trek die leser se aandag af van belangrike inligting. --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:18, 6 Oktober 2026 (UTC) :::: Dink rooi skakels moet net aanvaar word waar dit verwys na 'n "kernartikel" wat waarskynlik in die nabye toekoms geskep kan word. Stem saam dit trek aandag af van 'n artikel. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:29, 6 Oktober 2026 (UTC) :::::Ons kan dalk ook oorweeg om die kleur van rooi skakels te verander na iets minder steurend, bv. grys. 'n Mens kan die styl vir almal verander of elke gebruiker kan dit vir homself doen deur sy persoonlike CSS-bladsy te wysig. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 08:47, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::Hi ou Pynappel, dis nie soseer die <u>rooi kleur</u> wat my pla nie, dis die blote teenwoordigheid daarvan op 'n andersins netjies-versorgde bladsy! Watse nut het 'n honderd internasionale krieketspelers se rooi name in 'n krieketwêreldbekerartikel? Niemand gaan dit ooit skep nie, punt. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:11, 6 Oktober 2026 (UTC) :::::::Dalk kom iemand eendag en skep dit. My gevoel is dat die rooi kleur 'n kenmerk van Wikipedia is wat ons tans nie ten volle benut nie. Dit is wel 'n seer oog, maar hopelik dien dit as 'n aansporing aan lesers om betrokke te raak en die artikel te skep, al is dit net 'n saadjie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 09:36, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::::Ek verwerp die gebruik van intertaalskakels: ::::::::1. Dit kan lesers irriteer om dadelik in 'n ander taal te beland wat hulle nie noodwendig verstaan nie. ::::::::2. Kan dit net 'n willekeurige besluit wees na watter taal daar geskakel word. Duits, Engels, Frans, Nederlands? Ek verkies die Duitse Wikipedia, maar die Franse is ook uitstekend! ::::::::3. Kan dit verhoed dat 'n nuwe artikel geskep word as daar reeds 'n soort skakel is. Dit is rooi skakels wat motiveer om 'n nuwe artikel te skep. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:45, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::::Oor rooi skakels: Myns insiens maak dit sin dat niebestaande artikels rooi is, aangesien bestaande artikels blou skakels het. Rooi is immers die opponent van blou in die kleurspektrum. Myns insiens verstaan almal dit dadelik, al lees hulle net op Wikipedia en is hulle nie aktiewe gebruikers nie. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:50, 6 Oktober 2026 (UTC) :::::::::{{neutraal}} Ek het gemengde gevoelens hieroor. Op die Franse Wikipedia is daar 'n artikel genaamd "[[:fr:Maison du blé et du pain]]". Dis 'n koring- en broodmuseum in Switserland. Die vraag is - '''is hierdie artikel relevant vir die Afrikaanse Wikipedia'''? Regverdig dit 'n artikel? Miskien vir 'n Moorreesburger wat sy eie Koringbedryfmuseum wil vergelyk, ja. Maar die res van Suid-Afrika en Namibië? Nee. Die teenvraag is - waarom mag iemand nie daarvan bewus gemaak word nie? :::::::::Ons sit nou in die knars: aan die een kant onthou ek nog hoe 'n groep by Reddit suur was omdat [[Nederduits (skoolvak)]] 'n voorbladartikel geword het, wat ek bloot uit die Duitse Wikipedia destyds vertaal het. Uit die Redditeure se standpunt verstaan ek egter hul besware: dit voel "volksvreemd" (al vind ek prinses Diana ewe volksvreemd op die tydskrifvoorblaaie, aangesien ons 65 jaar al 'n republiek is). Aan die ander kant was die Redditeure se standpunt ewe vreemd: enige intelligente mens kon insien die foute wat met Nederduits gemaak is, kan netsowel met Afrikaans, Nama, Korana (feitlik enige taal) orals herhaal word: die sprekers wag amper ter elfder ure tot 'n taal heeltemal vergete is, en dan skielik, oornag, moet daar inderhaas 'n oplossing gesoek word wat dubbel soveel kos as om die masjien aan die loop te hou. Die onderwysers het ondertussen almal afgetree, of is dood. Die doel van die Wiki-artikel was juis om uit die Duitsers se foute te leer. :::::::::Die oplossing, het ek my voorgeneem, is om die pad van Voyageur te volg: versamel die bronne, maar skryf met die onwetende Afrikaanse leser in gedagte.[[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:43, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::::::Ja, die liewe Voyageur (R.I.V.) het hom altyd daarvoor beywer om hier ensiklopediese inligting te plaas wat nie op die Engelse Wikipedia beskikbaar is nie. Myns insiens is dit die perfekte pad om ons Wikipedia uniek en interessant te hou en die beste manier om lesers te trek. Ek probeer dieselfde. Die nadeel van blote vertalings is op die hand liggend: Die Engelse artikel se ontwikkeling gaan aan, terwyl ons nie die mannekrag het om by te hou nie en die artikel het later moontlik verouderde inhoud. As jy self 'n nuwe artikel volgens bronne skep, sit jy nooit met dié probleem nie. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:50, 6 Oktober 2026 (UTC) == Agentiese KI en Wikipedia == Die sterkste teken van die afgelope 24 uur is dat die oorgang na [[KI-agent|agent]]-gedrewe aktiwiteit verskuif het van blote voorspelling na waarneembare druk op infrastruktuur. Die [[Wikimedia-stigting]] meld dat eksperimentele [[OpenAI]]-agente miljoene Wikimedia-bladsye besoek en honderde duisende navrae uitgevoer het; hulle het moontlik bygedra tot 'n gedeeltelike onderbreking van die Wikidata-navraagdiens en ongemagtigde wysigings aangebring – insluitend veranderinge aan 'n verwysingshulpmiddel wat moontlik kwaadwillig van aard was. Sien https://www.theverge.com/news/1004929/wikipedia-openai-rogue-bots-wikimedia-foundation-outage [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:15, 6 Oktober 2026 (UTC) : {{ping|Sobaka}}, sien [https://stats.wikimedia.org/#/af.wikipedia.org/reading/total-page-views/normal|bar|2-year|agent~automated|monthly Outomatiese besoeke] miskien deel daarvan? Groete! Oesjaar :: Dankie vir die skakel Oesjaar. Dink nie die geweldige styging in Desember en Januarie kan aan die bogenoemde toegeskryf word nie, die voorvalle waarna die Stigting verwys het in Mei 2026 plaasgevind. Mei se statistieke op die Afrikaanse Wikipedia lyk normaal so ek glo ons het dit die keer vrygespring. Ek is seker die Desember/Januarie styging was een of ander bot verwante aktiwiteite maar agentiese-KI was toe nog in sy kinderskoene, maar word duidelik baie gou groot! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:43, 6 Oktober 2026 (UTC) ::: KI gaan ons nog baie pyn en lyding veroorsaak. Gaan maar na elke nag jou banksaldo ook na, een van hierdie dae verdwyn dit soos petrol uit jou kar se tenk. En wie moet ons bedank, die gekloonde poppe van die kuberruimte! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:19, 6 Oktober 2026 (UTC) == Ons Flora projek. == Gemeenskap, ons flora foto projek groei konstant. Prof. Van Wyk het reeds ongeveer 26,000 foto's gelaai. Die Kategorie:Flora van Suid-Afrika is nou reeds 10,237 artikels groot. Lekker om te kan sê, baie groter as die magtige Engelse Wikipedia. Beplanning vir die toekoms; daar is tans 'n Kategorie:Flora van Amerika. Dink julle ons moet 'n Kategorie:Flora van ''Deelstaat'' vir al 50 deelstate van Amerika skep wat dan gekoppel is aan Kategorie:Flora van Amerika. Die Engelse doen dit nie so nie. Miskien dieselfde vir Australië. Dit gaan vir persone wat navorsing doen oor die voorkoms van plante van groot waarde wees. Julle gedagtes... {{ping|BurgertB|JMK|Rooiratel|Jcwf|Sobaka|Pynappel}} Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:44, 6 Oktober 2026 (UTC) :Klink reg, want daai deelstate is groot gebiede wat baie van mekaar verskil. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 13:05, 7 Oktober 2026 (UTC) == 'n Bakkiesblad spesialis.. == Gemeenskap, die persoon wat ons FB blad bygewerk het, het verdwyn. Ons moet die voorblad opdateer sodat dit 131,000 wys. Wie kan help? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:46, 6 Oktober 2026 (UTC) == [[Strydpoortberge]] == Gemeenskap, ons kort iets oor die Strydpoortberge. Wie het inligting? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:36, 6 Oktober 2026 (UTC) :{{Uitgevoer}} - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:01, 7 Oktober 2026 (UTC) ::Jy sê: "Dit is in Limpopo by Mokopane, naby Haenertsburg, geleë." Daardie 2 plekke kan nie in dieselfde asem genoem word nie, hulle is dan 116 km van mekaar, alhoewel die berg altwee omvat. (Ek weet, ek woon naby aan Haenertsburg) [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:27, 7 Oktober 2026 (UTC) :::Dis wat die bronne sê. Die bergreeks strek seker verby altwee. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:34, 7 Oktober 2026 (UTC) ::::Ek het die artikel gekorrigeer...die aanduiding vd ligging was nie 100% korrek nie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:36, 7 Oktober 2026 (UTC) :::::Dankie @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:59, 7 Oktober 2026 (UTC) == Voorstel vir sjabloon:intertaalskakel2 == Ek dink daar is moontlik ruimte vir 'n nuwe soort intertaalskakel wat deur Wikidata aangedryf is, eerder as deur spesifieke tale wat deur die oorspronklike redigeerder gekies is. Woorde wat die nuwe skakel gebruik sal groen wees. Gestel byvoorbeeld ons het die kode <code>"<nowiki>{{intertaalskakel2|wadinxveen|Q826048}}</nowiki>"</code> gebruik; sal <span style="color:green">Wadinxveen</span> op die skerm verskyn. As ons op die teks klik, sals hierdie aftreklys verskyn: *[[:de:Waddinxveen]] *[[:en:Waddinxveen]] *[[:fr:Waddinxveen]] *[[:nl:Waddinxveen]] *'''<span style="color:blue">...</span>''' Hierdie lys word deur Wikidata aangedryf, waar Waddinxveen die kode "Q826048" het. Ons kan op enige weergawe klik om die artikel in daardie taal te lees. Indien 'n artikel in Afrikaans beskikbaar is, sal dit ook vertoon word. As ons op "'''<span style="color:blue">...</span>'''" klik, word die taalkeuse uitgebrei om alle Wikipedia-weergawes wat hierdie artikel bevat, in te sluit (42 in die geval van Waddinxveen). Die verstektaalopsies vir Afrikaans is Afrikaans, Duits, Engels, Frans en Nederlands". Ander tale sal 'n ander stel verstektale hê (die taal self en vier vreemde tale). Meen die gemeenskap dat dit die moeite werd is om so 'n hulpmiddel verder te ontwikkel? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 20:50, 6 Oktober 2026 (UTC) :Klink vir my na 'n goeie idee! – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:16, 6 Oktober 2026 (UTC) == Verwysings met eksterne skakels == Gemeenskap, ek was nog altyd onder die indruk dat skakels met eksterne skakels nie toegelaat word nie. Wat het verander of het die ouderdom my ingehaal. Sien [[Swem in Suid-Afrika]]. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:33, 7 Oktober 2026 (UTC) njig9b9xi3k7r2545ubdk5fnczektmp 2976506 2976504 2026-10-07T13:35:56Z Oesjaar 7467 /* Verwysings met eksterne skakels */ Vra maar net. 2976506 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ __NOINDEX__ {{spring ondertoe}} [[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|250px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]<!-- [[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: "Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!" 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]] [[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]] [[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis naweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]] [[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|'n Witrenoster in 2003.]] --> <div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;"> <big>'''Sien ook:'''</big> * [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is. * [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers. * [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy. * [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer. <center>'''Verdere hulp:'''<br /></center> Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die * [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']], * [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en * [[:m:|Meta Wikipedia]]. </div> {{Argiefboks|14 | argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]] | argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]] | argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]] | argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]] | argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]] | argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]] | argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]] | argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]] | argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]] | argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]] | argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]] | argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]] | argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]] | argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]] }} '''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur <nowiki>~~~~</nowiki> te tik, of die "Handtekening met datum"-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys. Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak. Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word. Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans] <div class="plainlinks"><center>'''>>> [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&action=edit&section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] <<<'''</center></div> == Werkswinkels wat deur Wikimedia ZA gefasiliteer sal word in September 2026 == Gebruikers neem kennis van die werkswinkels gedurende September 2026. Boodskap van Wikimedia ZA: “Hierdie werkswinkels sal studente, dosente en bibliotekarisse by hoër onderwysinstellings betrek en hulle bekendstel aan die basiese beginsels van die redigering van Wikipedia in alle Suid-Afrikaanse tale. Sommige deelnemers mag Afrikaans as eerstetaalsprekers wees, en die opleiding sal die volgende dek: Wat Wikipedia is Die Vyf Pilare van Wikipedia Die vertaling van bestaande artikels met behulp van die Vertaalinstrument Die skep van nuwe artikels Die byvoeg van verwysings en beelde Ons wil graag die Afrikaanse Wikipedia-gemeenskap vooraf oor hierdie werkswinkels inlig. Aangesien hierdie sessies 'n toestroming van nuwe bydraes van eerstekeerredakteurs tot gevolg kan hê, sal ons die gemeenskap se bewustheid en ondersteuning waardeer om hierdie nuwelinge gepaste leiding, geduld en goeie trou te gee soos hulle begin bydra. Komende Werkswinkels SWiP Fase 2 Jaar 2 – Universiteit Stellenbosch '''7–8 September 2026''' SWiP Fase 2 Jaar 2 – Durban Universiteit van Tegnologie '''10–11 September 2026''' SWiP Fase 2 Jaar 2 – Universiteit van KwaZulu-Natal, Pinetown-kampus '''17–18 September 2026''' Dankie dat u ons help om te verseker dat die betrokke gemeenskap bewus is van hierdie aktiwiteite en die nuwe bydraers kan ondersteun.” [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 13:12, 25 Augustus 2026 (UTC) == Erfenismaand: Inheemse Taalvertaal-uitdaging == Inisiatief vir Erfenismaand vir enige belangstellendes: “Beste Wikimediane, Sluit by ons aan vir die Erfenismaand se 30-dae Inheemse Taalvertaal-uitdaging hierdie September! Help om Suid-Afrikaanse erfenis te vier deur artikels oor die teiken inheemse taal Wikipedias uit te brei en te verbeter. ;Belangrike Besonderhede Datums: 1–30 September 2026 - Teikentale: isiZulu, isiXhosa, Sesotho, Setswana, Sepedi, Xitsonga, isiSwati, Tshivenḓa, isiNdebele, en Afrikaans - Daaglikse Doelwit: Vertaal 1 artikel per dag oor Suid-Afrikaanse kookkuns, gebruike, klere, kuns, geskiedenis of letterkunde. Hoe om Deel te Neem 1. Voeg jou gebruikersnaam by die projekbladsy en sluit aan by die Geleentheidsdashboard <https://meta.wikimedia.org/wiki/WMZA_Heritage_Month_30-Day_Translation_Campaign> (Wagwoord: Heritage). 2. Kies 'n Suid-Afrikaanse erfenisartikel op Engelse Wikipedia. 3. Vertaal dit in jou teikentaal (met behulp van die Inhoudvertalingsinstrument of handmatig) en publiseer. Opleidingswerkswinkel Leer hoe om die Inhoudvertalingsinstrument en dashboard te gebruik: Datum en tyd: Saterdag, 29 Augustus 2026 | 10:00 vm. – 12:00 nm. SAST - Skakel: Sluit aan by Google Meet <https://meet.google.com/xuv-gwfo-ztq?authuser=1&hs=122> Pryse (geskenkbewyse) Top bydraers gekies op grond van vertalingskwaliteit, volledigheid en formatering: - 1ste Plek: R5,000 - 2de Plek: R3,000 - 3de Plek: R2,000 Kontak info@wikimedia.org.za Vriendelike groete WikimediaZA Nomfundo Zungu: Kommunikasie-intern” [Hier geplaas deur [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:15, 26 Augustus 2026 (UTC)] :@[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] mag ons vir hierdie spesifieke gebeurtenis KI gebruik om die vertaling te behartig, mits ons die [[porboodskap]] wat ons gebruik het, publiseer, en met die veronderstelling dat bronne wat saam met stellings oorgebring word, reeds in die oorspronklike weergawe nagegaan is en dus nie weer individueel nagegaan hoef te word by die eerste weergawe van die vertaling nie? Gebruikers kan natuurlik enige stelling later bevraagteken en bronne nagaan en stellings wat nie geverifieer kan word nie, verwyder. Ek vra hierdie net vir praktiese redes om in staat te wees om die eerste weergawe van die vertaling te kan plaas. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:13, 26 Augustus 2026 (UTC) ::My opinie is: ja, ons mag, want Wikipedia word nie as 'n bron gebruik nie, die bronne word saam oorgebring, en ander Wikipedia's vereis ook verifieerbaarheid en die aanhaal van bronne, en die KI-model word gevra om 'n nugtere vertaling te doen, nie om eie kennis te gebruik of eie navorsing te doen nie, dus is die risiko van hallusinasies laag. Natuurlik kan die oorspronklike weergawe foute bevat, en die foute word dan met die vertaling oorgebring, maar dit is 'n risiko by enige vertaling en foute kan selfs in betroubare bronne bestaan, dus is dit nie 'n risiko uniek aan KI nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:32, 26 Augustus 2026 (UTC) :::{{Ping|Sobaka|Pynappel}} Myns insiens is dit nie die doelwit van dié kompetisie om met KI-geskepte artikels mee te ding nie. Die een skryf met die hand en die ander met KI? Ek dink nie dit is billik in 'n kompetisie nie. Ek sou dit as 'n soort ''doping'' beskou. Met die hoeveelheid KI-inhoud kan mens ook nie van ander verwag om die inhoud na te gaan nie. My mening. Jou laaste aanmerking oor foute in die oorspronklike artikel is juis die rede waarom die Duitse Wikipedia van die vertaler verwag om die inhoud stiptelik na te gaan. Andersins loop jy gevaar om verkeerde inhoud te versprei. Ek beskou die vertaler steeds as verantwoordelik vir die teks wat hy plaas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:55, 26 Augustus 2026 (UTC) ::::@[[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]], ek dink ons moet hier twee sake onderskei. Eerstens is dit ’n kompetisie wat deur WikimediaZA gereël word, en ek kan dus nie namens hulle bepaal of KI-ondersteunde vertaling vir die doeleindes van die kompetisie toegelaat word of presies watter voorwaardes daarvoor geld nie. Dit sal jy verkieslik met die organiseerders moet uitgeklaar. ::::Tweedens is ons op die Afrikaanse Wikipedia nog besig om gemeenskapsbeginsels vir die verantwoordelike gebruik van KI te ontwikkel, en ek wil nie daardie gesprek vooruitloop nie. Persoonlik sien ek wel ’n belangrike onderskeid tussen die gebruik van KI as ’n vertalingshulpmiddel en die gebruik daarvan om self nuwe ensiklopediese inhoud en bronne te genereer. KI-ondersteunde vertaling behoort dus nie noodwendig uitgesluit te word nie, mits die gebruiker die finale teks self deeglik nagaan en verantwoordelikheid daarvoor aanvaar. ::::Ek sou egter versigtig wees met die aanname dat bronne bloot omdat hulle uit die oorspronklike artikel oorgedra word, glad nie nagegaan hoef te word nie. Niemand verwag noodwendig dat elke bron volledig van nuuts af ondersoek moet word voordat ’n vertaling gepubliseer word nie, maar die vertaler behoort minstens seker te maak dat die vertaalde teks die oorspronklike artikel getrou weergee, dat die verwysings korrek oorgedra is en dat daar nie deur die vertaalproses nuwe stellings, betekenisverskuiwings of foutiewe terminologie ontstaan het nie. ::::Wat die publisering van die porboodskap betref, dink ek dit is ’n nuttige vorm van deursigtigheid, maar dit is iets waaroor die gemeenskap nog ’n beginsel moet vasstel. Vir hierdie spesifieke kompetisie sou ek dus voorstel dat WikimediaZA eers bevestig wat hulle reëls oor KI-gebruik is; daarna geld uiteraard steeds die Afrikaanse Wikipedia se gewone vereistes ten opsigte van kwaliteit, verifieerbaarheid en die verantwoordelikheid van die redigeerder. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 12:04, 26 Augustus 2026 (UTC) == Nuwe botartikels == Gemeenskap, ek mis die gemeenskapsbesluit om met nuwe botartikels te groei. Ons het byna 400 nuwe botartikels met 'n klein inligtingskassie en een sin. (As jy die res soek, moet jy die Engels lees.) Myns insiens voeg dit min waarde by, wat dink julle? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:50, 27 Augustus 2026 (UTC) :Ek dink dit voeg waarde by. Ek sien nie hoe die aantal van 400 relevant is nie. Daar is poskodes in Lesotho en Sentraal-Afrikaanse Republiek waaroor 'n Afrikaanse leser mag leer, en waaroor daar regtig min bekend is, soos slegs die ligging en koördinate. Sien geen rede hoekom hierdie onderwerpe van die ensiklopedie uitgesluit moet word nie; ander weergawes sluit hierdie onderwerpe in, maar ek hoor graag ander se menings. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:14, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Gee ons asb 'n voorbeeld of 2 vd poskodes in Lesotho wat jy gedoen het. Ek kan nie veel van Kabouterbot onthou nie...ouderdom! ::PS Kabouterbot het vannag 'n fokop gemaak by [[Nana-Bakassa]] ("Koördinate: Missing latitude") ::[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:37, 27 Augustus 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] [[Hleoheng]] [[Fenyane]]. Ek moet nog die kategorieë byvoeg. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:40, 27 Augustus 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] reggemaak, dankie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:15, 27 Augustus 2026 (UTC) :Ek dink dit voeg net so veel waarde as al die saadjies oor plantspesies. Maak nie saak of dit nou deur 'n bot geskep is of nie. @[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] jou vraag is eintlik oor die nuttingheid van saadjies, en ek dink ons het daardie bespreking al baie keer gehad. :Party mense vind die artikels interessant, al is daar min inligting. Dit kan altyd verder uitgebrei word. Dit is ook goed vir ander artikels wat plekname benoem (soos 'n artikel oor 'n ramp of iets), minder rooi skakels ens. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:40, 27 Augustus 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] [[Tim Curry]] is onlangs oorlede. Die artikel is ook deur 'n robot begin. Kyk hoe lyk dit vandag. Die feit dat dit deur 'n robot begin is, doen geen afbreek aan ander artikels nie, en skep 'n raamwerk vir ander gebruikers om maklik by te dra. Ek kan onthou jy het destyds ook vreeslik gekla oor die artikels oor akteurs wat deur 'n robot geskep is. Dit staan jou vry om enige artikel wat jy dink te kort is, uit te brei. En as die onderwerp jou nie interesseer nie, hoef jy nie die artikel te lees nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:41, 27 Augustus 2026 (UTC) :Intussen meer as 410. Die aantal is belangrik, aangesien kwantiteit die kwaliteit van die Afrikaanse Wikipedia raak. Daar is ook botartikels oor Russiese rajons, Australiese plaaslikeowerheidsgebied en Haïtiaanse departements. Terloops, ek het ander projekte as om 410 botartikels uit te brei. Myns insiens raak dit dieselfde tema: Ons skryf artikels '''deur mense vir mense'''. Tel asb. al die [[:Kategorie:Saadjies]] vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Wat is die verskil tussen 410 en 410&nbsp;000? Hoe raak dit die kwaliteit van ander artikels? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:48, 27 Augustus 2026 (UTC) :::Inderdaad. Niemand kla oor enwiki se kwaliteit nie, en hulle het meer as 2 miljoen saadjies. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:54, 27 Augustus 2026 (UTC) ::::Hoe meer botartikels ons het, hoe meer lesers kom daarop af en sien een-sin-saadjies. Dit raak die reputasie van die hele projek. Daar is mense wat ure, maande, jare vir kwaliteit offer. Hoe aktief is die Cebuano- en Waray-Waray-Wikipedias? [[:en:Cebuano Wikipedia]], [[:de:Cebuanosprachige Wikipedia]], [[:en:Waray Wikipedia]] en [[:de:Waray-Waray-Wikipedia]] vertel baie vir my. Die botartikels het niks gehelp nie. Op die [[:en:Swedish Wikipedia#Massive deletions in robot-made articles]] het hulle intussen baie botartikels geskrap. Die Engelse Wikipedia het sewe miljoen artikels en die nodige mannekrag met dié wêreldtaal! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:00, 27 Augustus 2026 (UTC) :::::@[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] moet ons [[Tim Curry]] skrap? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:03, 27 Augustus 2026 (UTC) ::::::{{Ping|Pynappel}} Ons kan wel artikels oor mense deur mense laat skryf. Soos [[Dolly Parton]], [[Bonnie Tyler]] en [[Gunther von Hagens]]. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:10, 27 Augustus 2026 (UTC) :::::::Kom ons hoor wat sê die res van die gemeenskap. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:15, 27 Augustus 2026 (UTC) : Honderde saadjies beteken nie veel nie. Dit groei nie. Kyk na die sponsies. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:51, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Hallo @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], ek stem saam dat dit dalk nie veel beteken nie, maar dit het nie noodwendig 'n negatiewe impak nie. Trouens, my punt is juis dat dit 'n goeie impak het omdat dit 'n bestaande artikel verskaf waartoe gebruikers kan bydra. Ek wonder hoeveel gebruikers wysig bestaande artikels eerder as om nuwe artikels te skep. Dit sal interessant wees om hierdie statistiek van 'n groot Wikipedia soos Engels of Duits te kry. Intussen deel ek 'n lys van artikels wat deur kabouter geskep is en wat sedertdien gegroei het. Dit is almal akteurs, vermoedelik omdat dit 'n onderwerp is waarin meer mense geïnteresseerd is, terwyl die sponse 'n baie kleiner gehoor het, maar daardie gehoor verdien steeds om artikels op Wikipedia in Afrikaans te kan raadpleeg en wysigings daarby aan te bring en ja, as hulle die vermoë het, self artikels te begin. ::* [[Shailene Woodley]] ::* [[Jenna Ortega]] ::* [[Anna Held]] ::* [[Elton John]] ::* [[IJustine]] ::* [[Sydney Sweeney]] ::* [[Beatrice Straight]] ::* [[Alec Baldwin]] ::* [[Raquel Welch]] ::* [[Timothée Chalamet]] ::* [[Rami Malek]] ::* [[George Carlin]] ::– 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 23:20, 27 Augustus 2026 (UTC) == Voorstel: 'n Konsep-naamruimte (ns 118) == Hallo almal Ek wil graag voorstel dat ons vir die Afrikaanse Wikipedia 'n aparte '''Konsep'''-naamruimte aanvra. Dit is die ekwivalent van die Engelse ''Draft:'' (naamruimte 118). Tans het 'n onvoltooide artikel net twee tuistes: die hoofnaamruimte, waar lesers en soekenjins dit sien, of 'n gebruikersubblad of [[Wikipedia:Sandput]]. 'n Konsep-naamruimte gee 'n derde plek: * Konsepte tel nie as artikels nie en beïnvloed nie ons artikeltelling nie. * Konsepte word outomaties nie deur soekenjins geïndekseer nie, dus skaad 'n onvoltooide bladsy nie die projek se aansien nie. * Nuwelinge kan aan 'n artikel werk sonder dat dit binne minute vir verwydering genomineer word. * Wanneer die artikel gereed is, word dit eenvoudig na die hoofnaamruimte geskuif en die volledige geskiedenis bly behoue. Meer as 25 Wikipedias het reeds so 'n naamruimte. === Wat presies aangevra sal word === * Naamruimte 118 = Konsep, naamruimte 119 = Konsepbespreking * 'n Alias sodat ''Draft:'' ook na dieselfde naamruimte wys * Subbladsye aangeskakel * ''noindex'' sodat konsepte nie deur soekenjins geïndekseer word nie * Konsepte tel nie as inhoudsbladsye nie (dus nie in die artikeltelling nie) * VisualEditor beskikbaar in die nuwe naamruimte === Punte waaroor ons moet besluit === # '''Die naam.''' "Konsep" / "Konsepbespreking", of eerder "Klad" / "Kladbespreking"? Ander voorstelle is welkom. # '''Wie mag 'n konsep na die hoofnaamruimte skuif?''' Enigeen, of net gebruikers wat outomaties bevestig is (''autoconfirmed'')? # '''Verlate konsepte.''' Op die Engelse Wikipedia kan 'n konsep wat ses maande lank onaangeraak bly, verwyder word, met 'n kennisgewing aan die skepper. Wil ons iets soortgelyks, en met watter tydperk? # '''Soekresultate.''' Moet konsepte by verstek in ons interne soektog verskyn, of net wanneer 'n mens dit uitdruklik kies? === Hoe dit tegnies werk === Ons kan dit nie self aanskakel nie. Dit is 'n konfigurasieverandering aan Wikimedia se bedieners. Die pad is: # Konsensus hier op die Geselshoekie, met die besonderhede hierbo beslis. # 'n Versoek op Phabricator onder ''Wikimedia-Site-requests'', met 'n permanente skakel na hierdie bespreking (sien [[m:Requesting wiki configuration changes]]). # 'n Ontwikkelaar dien die wysiging in Gerrit in en dit word ontplooi. Dit neem gewoonlik 'n paar weke. Vir 'n kleiner wiki is 'n handjievol steunstemme genoeg: die Birmaanse Wikipedia se versoek ([[phab:T352424]]) is met twee steunstemme goedgekeur. === Alternatief === As die gemeenskap voel 'n eie naamruimte is oorbodig, kan ons byna dieselfde werkvloei kry sonder enige tegniese versoek, deur subbladsye soos ''Wikipedia:Konsepte/Artikelnaam'' te gebruik. Die verskil is dat ''noindex'' dan nie outomaties geld nie, dat konsepte nie 'n eie filter in onlangse wysigings en die soekfunksie kry nie, en dat die naam vir nuwelinge minder duidelik is. === Steun, teen, kommentaar === Ek stel voor ons hou die bespreking ten minste twee weke oop sodat almal kans kry om te reageer. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:51, 27 Augustus 2026 (UTC) : Ek ondersteun die voorstel in beginsel. Hou vir twee weke. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:43, 28 Augustus 2026 (UTC) ::{{Ondersteun}} idee ::#Konsepartikel ::#Gebruikers wat bevestig is ::#Ses maande klink redelik ::#Net by keuse, maar as iemand nou dieselfde artikel wil skep, moet dit duidelik wees dat daar reeds ‘n konsepartikel is. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:16, 28 Augustus 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} Een van die grootste voordele sal wees as daar kompetisies of werkwinkels is, sodat ander gebruikers weet om die gebruiker spasie te gee. Dit kan dalk ook help dat nuwelinge meer vrymoedigheid het...(dalk?) :Net 'n vraag: as die blad geskuif word sonder 'n aanstuur, wat oorbodig sal wees, tel dit as 'n bladsyverwydering? [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 14:19, 1 September 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] soos sake tans staan, ja, maar slegs administrateurs kan skuif sonder 'n aanstuur. As ander gebruikers bladsye skuif, dan word 'n aanstuur outomaties agtergelaat. Op die Engelse Wikipedia het hulle 'n spesifieke gebruikersgroep, nl. ''page movers'', wat bladsye sonder 'n aanstuur kan skuif. Ons kan oorweeg om ook so 'n groep op die Afrikaanse Wikipedia te hê. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:12, 1 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} al vier punte hier bo. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 20:41, 4 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:08, 5 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – Briljante idee. Laat dit goed gaan, [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 17:34, 5 September 2026 (UTC) :<s>{{Neutraal}}</s> – Ek is tans bietjie uitgebrand! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:30, 5 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – Laat dit goed gaan! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:37, 16 September 2026 (UTC) ::Ek het die nuwe naamruimtes aangevra: https://phabricator.wikimedia.org/T437576 – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:24, 10 September 2026 (UTC) :::Ons het vandag die nuwe Konsep- en Konsepbesprekingnaamruimtes ontvang. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:18, 14 September 2026 (UTC) ::::Baie dankie Pynappel --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:46, 16 September 2026 (UTC) == Malfunction... == Die taalkundiges: beste vertaling - faal of wanfunksioneer? Of hang dit af van die gebruik van die woord? Ek verkies eersgenoemde! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:34, 28 Augustus 2026 (UTC) :Ja, wanfunksioneer as werkwoord. Ook dalk :* nie behoorlik funksioneer nie :* foutief funksioneer :* gebrekkig funksioneer Informeel: Die masjien het begin probleme gee. :As selfstandige naamwoord: Fout :* The system experienced a hardware malfunction that caused unexpected server reboots. :: Die stelsel het 'n hardewarefout ondervind wat onverwagte herlaaie van die bediener veroorsaak het. :* Engineers traced the vehicle's sudden loss of power to an electronic control unit malfunction. :: Ingenieurs het die voertuig se skielike verlies aan krag nagespoor na 'n fout in die elektroniese beheereenheid. :[[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:59, 28 Augustus 2026 (UTC) ::Volgens [https://translate.google.co.uk/ Google Translate], lui die Afrikaans vertaaling: ::*Die stelsel het 'n hardeware-wanfunksie ondervind wat onverwagte bedienerherlaai veroorsaak het. ::*Ingenieurs het die voertuig se skielike kragverlies na 'n wanfunksionering in die elektroniese beheereenheid teruggevoer. ::[[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 14:55, 28 Augustus 2026 (UTC) :::Ai tog, Martin..! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:46, 31 Augustus 2026 (UTC) ::::Nee Martin, gaan kyk terug in jou skoolboeke. Google Translate gee maar swak vertalings! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:59, 31 Augustus 2026 (UTC) == [[Ratko Mladic]] == Goeiedag, ek wil graag hoor of ek hierdie konsep na die hoofnaamruimte mag skuif. Dit is 'n KI-vertaling van die Engelse weergawe. Ek het nie al die bronne noukeurig deurgegaan nie, maar die resultaat lyk ooglopend korrek. Is daar enige groot probleme met die artikel wat verhoed dat dit gepubliseer kan word? Dit kan natuurlik in sy konsepvorm en na publikasie steeds gewysig word om enige foute te korrigeer of nuwe inligting by te werk. Ek hoor graag van u. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:49, 28 Augustus 2026 (UTC) :Hallo Pynappel, ja dis skaflik, haal net asb al die rooi skakels in die inleiding uit. :Iets soos--- ''Sien ook: [[Kroasiese Onafhanklikheidsoorlog]] en [[Bosniese Oorlog]]'' --- het geen nut nie. :Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:11, 28 Augustus 2026 (UTC) ::{{uitgevoer}} – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:05, 28 Augustus 2026 (UTC) == FAK-voorsitters == Het die voorsitterlys van die [[Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge|FAK]] probeer opdateer, maar daar is nog datum-gapings, wat ook bevestig kan word. Daar mag ook 'n Prof. Jan de Koning tussen Cillié en Heyns wees, maar ek vind baie min inligting oor hom. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 11:21, 1 September 2026 (UTC) == Twintigjaargemeenskap. == Gemeenskap, kan al die bestaande lede van die 15 jaar gemeenskap net laat weet of hulle dalk al deel van die twintigjaargemeenskap moes gewees het? Ek het [[Gebruiker:Sobaka]] opdateer. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:02, 6 September 2026 (UTC) : Ook dankie en geluk aan [[Gebruiker:JMK]] met sy 20 jaar deelname hier by ons. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:56, 6 September 2026 (UTC) ::Eers in Jan. 2028! [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 19:02, 6 September 2026 (UTC) == Jou wiki sal op 23 Sep oorskakel na die lees-alleenmodus == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> Die [[Wikimedia-stigting]] sal die verkeer tussen sy datasentrums ruil. Dit sal verseker dat Wikipedia en die ander Wikimedia wiki's aanlyn kan bly, selfs ná 'n ramp. Hulle sal alle verkeer na die sekondêre datasentrum op '''{{#time:j xg|2026-09-23|af}}''' oorskakel. Die toets begin om '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' Ongelukkig, as gevolg van 'n paar beperkings in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki? | MediaWiki]], moet alle redigering stop terwyl ons oorskakel. Ons vra om verskoning vir hierdie ontwrigting en werk daarna om dit in die toekoms tot die minimum te beperk. 'n Banier sal 30 minute voor die aanvang op alle wiki's vertoon word. '''Vir 'n kort tydjie sal u alle wiki's slegs kan lees, maar nie kan redigeer nie.''' * Op Woensdag 23 September 2026 sal u vir tot 'n uur lank nie kan wysig nie. * As u gedurende hierdie tyd probeer redigeer of stoor, sal u 'n foutboodskap sien. Ons hoop dat geen wysigings verlore sal gaan gedurende hierdie minute nie, maar ons kan dit nie waarborg nie. As u die foutboodskap sien, wag dan totdat alles weer normaal is. U behoort dan u redigering te kan stoor. Maar ons beveel aan dat u eers 'n afskrif van u wysigings maak, net ingeval. ''Ander gevolge'': * Agtergrondwerk sal stadiger wees en sommige sal moontlik nie voltooi word nie. Rooi skakels word moontlik nie so vinnig soos gewoonlik opgedateer nie. As u 'n artikel skep wat reeds elders gekoppel is, sal die skakel langer as gewoonlik rooi bly. Sommige toepassings-skrifte met 'n lang looptyd sal gestop moet word. * Ons verwag dat die uitrol van nuwe kode soos enige ander week sal plaasvind. Alhoewel, sommige gevalle van kodevries kan egter stiptelik plaasvind as die operasie dit daarna vereis. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] sal vir ongeveer 90 minute onbeskikbaar wees. Deel asseblief hierdie inligting met u gemeenskap.</div><section end="server-switch"/> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 12:58, 15 September 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Konsepbeleid oor kunsmatige intelligensie == Die Afrikaanse Wikipedia het nog geen beleid oor die gebruik van kunsmatige intelligensie nie, terwyl die [[:en:Wikipedia:Large language models|Engelse]], [[:de:Wikipedia:Künstliche Intelligenz|Duitse]], [[:fr:Wikipédia:Intelligence artificielle générative|Franse]] en [[:nl:Wikipedia:AI en Wikipedia|Nederlandse]] Wikipedias die afgelope twee jaar elkeen een aangeneem het. Ek het 'n konsep op grond van daardie vier bladsye met behulp van [[Claude]] Opus 5 geskryf en dit by [[Konsep:Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]] geplaas. Dit verbied nes die ander taalweergawes van Wikipedia die generasie van nuwe inhoud met KI, maar laat uitdruklik vertalings toe, met sekere voorwaardes. Ek hoop om hiermee 'n riglyn te skep wat almal gelukkig maak en die Afrikaanse Wikipedia in staat stel om sy volgende fase van groei binne te gaan deur KI op 'n verantwoordelike en deursigtige manier toe te pas. Ek nooi graag die gemeenskap om kommentaar by [[Konsepbespreking:Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]] te lewer. Kortliks wat die konsep sê: * Artikels word nie met generatiewe KI geskryf nie. Teks wat deur 'n taalmodel opgestel is, hoort nie in die artikelnaamruimte nie, en dieselfde geld vir gegenereerde verwysings en beelde. * '''Vertaling uit ander taalweergawes van Wikipedia is uitdruklik toegelaat''', ook met masjienvertaling en ook vir 'n volledige artikel. Die twee voorwaardes wat saak maak, is dat die bronartikel se verwysings saam oorgedra word en dat erkenning aan die oorspronklike artikel gegee word soos by [[Wikipedia:Haal bronne aan#Vertaling]] beskryf. Jy lees natuurlik self die Afrikaans na voordat jy dit stoor. * Anders as sommige ander taalweergawes vereis die konsep '''nie''' dat die vertaler elke oorgedraagde bron individueel nagaan nie. Vir 'n gemeenskap van ons grootte sou dit vertaling in die praktyk onmoontlik maak, en dit sou beteken dat ons die werk van 'n hele ander gemeenskap wantrou. Wat jou tydens die vertaling opval – 'n verwysing wat versin lyk, syfers wat mekaar weerspreek – laat jy uiteraard weg. * Spelkontrole, herformulering van jou eie teks, terminologiehulp, navorsingshulp en tegniese hulp met wikiteks bly toegelaat, mits jy in die wysigingsopsomming noem waarvoor jy wat gebruik het. * Op besprekingsblaaie skryf ons in ons eie woorde, maar iemand wat nie Afrikaans magtig is nie, mag 'n masjienvertaling gebruik en dit so aandui. * By 'n vermoede van KI-inhoud kyk ons na die bronne, nie na die skryfstyl nie: KI-verklikkers is onbetroubaar. Blokkering volg net waar die bewyse duidelik is. Die vertaalgedeelte is doelbewus toegeefliker as dié van die Duitse en Franse Wikipedias, omdat vertaling by ons een van die belangrikste maniere is waarop die projek groei. Ek dink dit is die regte keuse vir ons, maar dit is juis die punt waaroor ek graag ander menings wil hoor. Vrae waaroor kommentaar besonder nuttig sal wees: # Is die vertaalvoorwaardes werkbaar soos hulle daar staan, of is daar iets wat in die praktyk gaan skuur? # Is dit reg om die nagaan van elke oorgedraagde bron uit te laat? # Is die verbod op gegenereerde artikels duidelik genoeg afgebaken teenoor die toegelate gebruike? # Ontbreek daar iets wat by ons dikwels voorkom en wat die konsep nie dek nie? '''Plaas kommentaar oor die beleid self asseblief by [[Konsepbespreking:Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]]''', sodat alles op een plek bymekaar bly. Ek los die bespreking 'n ruk oop en werk die konsep by soos die kommentaar inkom; as daar mettertyd konsensus is, kan dit na [[Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]] geskuif en as beleid gemerk word. Groete. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:43, 16 September 2026 (UTC) == Skeppers van saadjies == Gemeenskap, daar is tans 'n tydelike rekening gebruiker wat Meksikaanse saadjies skep. Hy vertaal net die inleidings van die artikels uit die Engelse Wikipedia, foutloos. KI-pogings? My probleem is dat ons saadjies tans by die 20,000 is! My siening is dat indien enige gebruiker tot drie saadjies beperk moet word, daarna moet hy werklik waarde toevoeg deur die hele artikel te vertaal. Ja, my flora artikels is kort maar daar is nie werklik enige inligting nie. 99% van hulle bestaan nêrens nie en ek het nie by een van hulle die saadjie sjabloon geplaas nie! Tweedens voorsien ons die flora foto,s vir gebruik deur onder andere skoolkinders asook bewaar plaaslike name. Almal het bronne. Ek luister... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:12, 18 September 2026 (UTC) :Ek is tevrede met die IP-bydraer wat onlangs al die Meksikaanse presidente skep. Dit vorm deel van 'n reeks en 'n gaping wat gevul moet word, al is dit net saadjies. Groete [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:53, 18 September 2026 (UTC) ::Dis jammer hy doen nie effens meer moeite en vertaal die hele Engelse inleiding nie; dan kan hy artikels van minstens een skerm doen in plaas van saadjies. Maar ja, die atikels is nodig. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 11:41, 18 September 2026 (UTC) == Wiki Economics - Wil jy help om ’n instrument vir gemeenskapsgesondheidsmaatstawwe te skep == Hallo almal, ''Hierdie weergawe is met behulp van outomatiese vertaalhulpmiddels en KI voorberei. Korrigeer asseblief die taal, terme of inhoud; enige hulp is welkom. Die Engelse weergawe volg hieronder.'' Hallo, ek is ’n Franse Wikimedian wat aan lees- en redigeertrendings binne ons beweging werk. Ek het gevoel dat ons maklik toeganklike hulpmiddels kort om die gesondheid van ons redigeringsgemeenskappe oor tyd te sien en te monitor, daarom het ek Wiki Economics begin. Waarom Wiki Economics? Omdat ek aanvanklik makro-ekonomiese aanwysers gebruik om die gesondheid van die gemeenskap te modelleer (dit was my vertrekpunt), maar ek voeg mettertyd ander aanwysers by. Dit is ’n beta-weergawe. Ek gebruik afwiki as deel van die eerste ontledingsgroep, saam met taaluitgawes wat gekies is om verskillende streke, tale en gemeenskapsgroottes te dek. Dit is nie perfek nie en daarom is terugvoer oor ontbrekende dinge, probleme of plaaslike gebeure wat ongewone patrone verklaar, veral welkom. Hierdie eerste groep moet help om probleme, ontbrekende inligting en belangrike plaaslike gebeure, veldtogte, beleidsveranderinge of ander konteks wat ongewone patrone kan verklaar, te identifiseer. Die doel is om uit gemeenskapterugvoer te leer voordat die dekking uitgebrei word. Sodra die Wikipedia-uitgawes behoorlik gedek is, sal ek dieselfde vir alle Wikimedia-projekte doen. Dit is ’n projek vir gemeenskappe, nie ’n amptelike verslag van die Wikimedia Foundation nie. Dit gebruik geen private data, CheckUser-data of nie-openbare API’s nie. Elke resultaat bevat sy momentopname, definisies, metodes, herkoms en voorbehoude. Sommige aanwysers is dalk nie beskikbaar of van toepassing nie, en ’n onvolledige tydperk moet nie as ’n volledige jaarlikse tendens gelees word nie. Agtergrond en definisies is op [[meta:Next_25/Wiki_Economics|die Wiki Economics-bladsy op Meta-Wiki]] beskikbaar. Om die statistieke te sien: [https://wiki-economics.toolforge.org/#choose-wiki kies ’n Wikipedia] of kry direk toegang tot afwiki se profiel: [https://wiki-economics.toolforge.org/gdp?wiki=afwiki]. Ek sal plaaslike terugvoer waardeer oor: * Pas die definisies by hoe hierdie gemeenskap werk? * Is daar plaaslike patrollie-/hersieningsmeganismes, botveldtogte, beleidsveranderinge of gebeure wat ongewone waardes verklaar? * Watter aanwysers is nuttig, misleidend of ontbreek? Deel asseblief terugvoer óf op hierdie bladsy óf op [[meta:Talk:Next_25/Wiki_Economics|die Wiki Economics-besprekingsblad op Meta-Wiki]]. Die bronkode is beskikbaar op [https://github.com/schiste/wiki-economics GitHub]. Dankie dat julle my help om die ontleding vir al ons gemeenskappe nuttiger te maak.[[Gebruiker:Schiste|Schiste]] ([[Gebruikerbespreking:Schiste|kontak]]) 12:15, 22 September 2026 (UTC) === Wiki Economics - Would you like to help create a community health metrics tool === Hello everyone, Hi, I'm a French Wikimedian working on readership and editorship trends across our movement. I felt we were lacking accessible tools to look at and monitor the health of our editing communities over time, so I started Wiki Economics. Why Wiki Economics? I started by using macroeconomic indicators to model community health (that was my starting point), and I add other indicators over time. This is a beta. I am using afwiki as part of the first analysis batch, alongside language editions selected to cover different geographies, languages, and community sizes. It is not perfect and, as a result, your feedback about missing things, problems, or local events that explain unusual patterns is especially welcome. This first batch should help identify issues, missing information, and important local events, campaigns, policy changes, or other context that may explain unusual patterns. The goal is to learn from community feedback before expanding coverage. Once the Wikipedia editions are covered properly, I’ll do the same for all Wikimedia projects. This is a community-facing project, not an official Wikimedia Foundation report. It uses no private data, CheckUser data, or non-public APIs. Each result includes its snapshot, definitions, methods, provenance, and caveats. Some indicators may be unavailable or not applicable, and an incomplete period should not be read as a full-year trend. Background and definitions are on [[meta:Next_25/Wiki_Economics|the Wiki Economics page on Meta-Wiki]]. To view the statistics: [https://wiki-economics.toolforge.org/#choose-wiki choose a Wikipedia] or directly access afwiki’s profile: [https://wiki-economics.toolforge.org/gdp?wiki=afwiki]. I would appreciate your feedback on: * Do the definitions match how this community works? * Are there local patrol/review mechanisms, bot campaigns, policy changes, or events that explain unusual values? * Which indicators are useful, misleading, or missing? Please share feedback either on this page or on [[meta:Talk:Next_25/Wiki_Economics|the Wiki Economics talk page on Meta-Wiki]]. The codebase is available on [https://github.com/schiste/wiki-economics GitHub]. Thank you for helping me make the analysis more useful to all our communities. [[Gebruiker:Schiste|Schiste]] ([[Gebruikerbespreking:Schiste|kontak]]) 12:15, 22 September 2026 (UTC) == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|850px|left|thumb|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] {{-}} The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 15:16, 22 September 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31067455 --> :Thanks, I do use this feature a lot. I will respond on the metawiki Talk page. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 18:29, 23 September 2026 (UTC) == Die nuwe klomp gebruikers... == Admins, voel vry om die nuwe klomp gebruikers te versper. Hulle kom deur die WikimediaZA opleidingsprogram, die werk hier gelewer wys net hoe swak die opleiding is. Hulle reageer op geen boodskap nie, ploeter net voort ens. As hulle werklik wil saamwerk sal hulle ons admins en veterane hier respekteer. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:54, 29 September 2026 (UTC) :Ja, ek voel nuwe gebruikers moet die konvensies volg. [[Spesiaal:Bydraes/~2026-52465-55|~2026-52465-55]] ([[Gebruikerbespreking:~2026-52465-55|talk]]) 15:11, 29 September 2026 (UTC) :::Dis ek, Burgert.[[Spesiaal:Bydraes/~2026-52465-55|~2026-52465-55]] ([[Gebruikerbespreking:~2026-52465-55|talk]]) 15:13, 29 September 2026 (UTC) :::: My selfoon het my Wiki aanmelding ook skielik verwerp! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:36, 29 September 2026 (UTC) :Is daar 'n rede hoekom hulle spesifiek afwiki teiken? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:55, 29 September 2026 (UTC) :: Ja, ek sal later verduidelik. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:59, 29 September 2026 (UTC) ::: Sien die gemors: [[The five people you meet in heaven]]. 'n Absolute belediging van my taal. Dit gebeur as nie-moerdertaal sprekers aangemoedig word om hier betrokke te raak. Die ironie is dat die volgende grootste inheemse Suid-Afrikaanse taal op Wikipedia Zoeloe (diepte 6) is met slegs 12809 artikels, dan Noord-Sotho (diepte 0) met 9058 artikels. Logies sou mens verwag het dat WikimediaZA die grootste gedeelte van hul hulpbronne (hulle kry baie geld by die Stigting) sal gebruik om die plaaslike Wikipedia's te groei. Kom ons plaas dit in perspektief, gedurende die 2018 Wikimania Konferensie in Kaapstad was 'n groot lawaai gemaak omrede die Zoeloe Wikipedia 10,000 artikels bereik het. Afrikaans het op daardie stadium die 50,000 mylpaal bereik maar daar is geen woord daaroor gesê nie. Kyk waar staan ons vandag teenoor hulle. Myself het al 20595 (soos ons nou praat) artikels geskep waarvan 17 voorblad status dra en 'n klomp baie tegnies van aard is. Dit is interessant dat hulle artikels skep wat glad nie in hulle eie moedertaal Wikipedia's bestaan nie. Hoe weet ek dit? Daar is geen taalskakels nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:16, 29 September 2026 (UTC) ::::Interessant, pleks hulle hul energie doelgerig aanwend. Vir my is dit vinnig om net op "rol terug" te klik. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 17:42, 29 September 2026 (UTC) :::::Oesjaar, jy maak baie aannames. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 18:00, 29 September 2026 (UTC) ::::::Met julle toestemming sal ek begin opruim. Ons praat oor die volgende: ::::::* Rekenaarvertaalde inhoud in bestaande artikels (bv. [[goud]]) word dadelik uitgevee ::::::* nuwe rekenaarvertaalde artikels word oor 14 dae (sonder verbetering) geskrap, volgens "Swak Afrikaans (reeds 2 weke+ nie vertaal of verbeter nie)" ::::::* konsepte in die hoofnaamruimte (artikels) met inhoud wat reeds in artikels bespreek word, word ook dadelik verwyder (as dit swak taalgebruik bevat en inhoud wat nie vir 'n ensiklopedie kwalifiseer nie). ::::::{{Ping|Maria The Scientist|Zoulla|Upthebucks|Tshegi|Zeetharr}}, {{Ping|VamuhleOmuhle|Argitsme|HoneyyR|Hermalyan|Nane2004}} ons praat oor julle betrokkenheid hier. :::::: Ek wil nie baklei nie, as ek weerstand ondervind, gaan ek voort met my eie projekte (geen probleem daarmee nie, vrede!). Julle menings asb. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:30, 29 September 2026 (UTC) ::::::Die belangrikste: Almal is natuurlik vry om met taalgebruik te help, ek verwyder slegs goed in die hoofnaamruimte wat nooit versorg is nie en daar ronddwaal. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:40, 29 September 2026 (UTC) :::::::Ek stem saam met @[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]]. :::::::En ek sal byvoeg: Dit maak nie saak watter gebruiker dit is, of waar hulle vandaan kom nie. Maak nie saak of Afrikaans hul moedertaal is of nie. Ons hou almal tot die selfde standaard. Gee mense darem 'n kans om hul artikels op te ruim, maar as dit nog steeds substandaard is, dan skrap ons dit, of rol die wysigings terug. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:54, 1 Oktober 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} SB en RR. Ek sal ook nuwelinge se werk help opruim. Hou op stress Oesjaar! Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:46, 1 Oktober 2026 (UTC) == Mandela en kie == [[Lêer:Nelson Mandela, 2008 te Houghton Estate, valskleur-KI-herskepping.jpg|regs|duimnael|120px|Mandela 2008]] Net regs van Mandela staan 'n man met grys gestreepte das. As iemand dalk weet wie dit is sal ek graag die beskrywing wil aanvul. Die twee dames is terloops [[Geraldine Fraser-Moleketi]] en [[Gwen Ramokgopa]] van wie ons baie min inligting op af.wiki het. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:04, 29 September 2026 (UTC) :Jy vra my vas, jammer! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:02, 29 September 2026 (UTC) :: Ditto. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:17, 29 September 2026 (UTC) :::AI sê: The man in the grey striped tie standing directly behind and to the right of Mr. Mandela's shoulder is the South African politician Dr. Frene Ginwala's brother or a similar delegate accompanying the high-level official party. Die broer se naam was Solly. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 23:34, 1 Oktober 2026 (UTC) ::::Knap gedaan, en dankie. Vermoed dat jy reg is, en ons het min/geen vrye foto's van hierdie gesin. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 05:53, 2 Oktober 2026 (UTC) == Reptiele en amfibieë in Afrikaans == Sedert 2025 is daar 'n komplete lys van Afrikaanse (en ander) name van de reptiele en amfibieë wat in Suid-Afrika voorkom Die verwysing is Phaka, F.M., Hugé, J., Razhuanzwo, F., Vanhove, M.P.M. & Du Preez, L.H. 2025. Naming South African frogs and reptiles in nine Indigenous languages. African Journal of Herpetology, 1–18. Daar is twee webwerwe waar dit gevind kan word :Die reptiele <ref>[https://www.wildvernac.org/vernac-names-of-wildlife/reptile-names Reptile names]</ref> :Die amfibieë <ref>[https://www.wildvernac.org/vernac-names-of-wildlife/frog-names Frog names]</ref> Ek het op [[sandpadda]] 'n bietjie daarvan oorgeneem, maar daar is talle ander bydraes wat daarmee bygewerk of geskep kan word. {{Verwysings}} [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 20:37, 1 Oktober 2026 (UTC) :Baie nuttig, dankie. Die taal is net om van nagmerries te kry. Net vir gebruikers wat weet wat hulle doen. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 21:45, 1 Oktober 2026 (UTC) == Maandelikse besoeke en die Kiswahili Wikipedia == Gemeenskap, ons gebruikersbesoeke vir September was 3,1 miljoen. Dan sien ek die [[Swahili Wikipedia]] (Kiswahili) het na die 70ste posisie opgeskuif betreffende die aantal artikels. Hulle groei konstant die afgelope paar weke en sal ons seker binnekort verbygaan. Hulle diepte is egter net 4 vs ons 38. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:59, 5 Oktober 2026 (UTC) Die Swahili Wikipedia is tans die derde grootste in Afrika naas die [[Egipties-Arabiese Wikipedia]] en die Afrikaanse Wikipedia. Die Egipties-Arabiese Wikipedia, 11de op die ranglys, het egter 'n diepte van NUL, seker botgeskepte artikels. Ek vermoed Swahili gebruik ook 'n bot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:58, 5 Oktober 2026 (UTC) :Ek vermoed in Meimaand vanjaar het die Swahili-Wikipedia KI-vertalings geskep dat dit klap. [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?start=2026-05-01&end=2026-10-04&sites=sw.wikipedia.org|af.wikipedia.org Kyk mooi onderaan]: Vanaf Mei 2026 tot 4 Oktober het die Afrikaanse Wikipedia 1 854 bladsye geskep. Daarteenoor het die Swahili Wikipedia 16 830 bladsye geskep. Ek het nog in Juniemaand vir onse liewe Gemini gevra: hoe op aarde stort jy 18 MB inligting binne 'n enkele maand of wat op die bedieners, met slégs 9 aktiewe bydraers? :[https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?start=2026-05-01&end=2026-10-04&sites=af.wikipedia.org Afrikaanse Wikipedia vanaf Mei 2026 tot Oktober 2026]: 15 699 885 grepe (bytes) verskil :[https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?start=2026-05-01&end=2026-10-04&sites=sw.wikipedia.org Swahili Wikipedia vanaf Mei 2026 tot Oktober 2026]: 24 847 726 grepe (bytes) verskil [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 20:52, 5 Oktober 2026 (UTC) :Indien julle gewonder het - ek het onraad vermoed toe ek [https://lb.download.kiwix.org/zim/wikipedia/ Kiwix se blaaie] besoek het. ::wikipedia_af_all_maxi_2026-04.zim 2026-04-06 10:47 1.9G ::wikipedia_af_all_maxi_2026-07.zim 2026-07-05 14:18 1.9G ::wikipedia_af_all_nopic_2026-04.zim 2026-04-06 08:34 404M ::wikipedia_af_all_nopic_2026-07.zim 2026-07-05 12:19 410M ::wikipedia_sw_all_maxi_2026-04.zim 2026-04-06 16:55 746M ::wikipedia_sw_all_maxi_2026-07.zim 2026-07-05 18:44 778M ::wikipedia_sw_all_nopic_2026-04.zim 2026-04-06 15:51 189M ::wikipedia_sw_all_nopic_2026-07.zim 2026-07-05 17:44 211M [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 21:01, 5 Oktober 2026 (UTC) == Gebruik van sjabloon:intertaalskakel == As ons die artikel [[Anatoli Karpof]] en [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Anatoli_Karpof&oldid=2975551 Anatoli Karpof (ouer weergawe)] vergelyk, sien ons baie rooi skakels in die ouer weergawe. Hoewel die nuwer weergawe netjieser lyk (geen rooi skakels nie), is dit vanuit 'n ensiklopediese oogpunt minder nuttig, aangesien ten minste een van die rooi skakels (Waddinxveeen) deur middel van die sjabloon:intertaalskakel na 'n ooreenstemmende artikel in die Nederlandse Wikipedia verwys het. Ek wil graag die gemeenskap se mening hoor oor my voorstel om die rooi skakels te herstel, maar met die byvoeging van sjabloon:intertaalskakel-skakels na die ooreenstemmende Nederlandse of Engelse artikels by te voeg. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 20:58, 5 Oktober 2026 (UTC) :Ek is 'n aanhanger van rooi skakels omdat dit aandui dat 'n gewensde artikel ontbreek. Ek ondersteun die gebruik van intertaalskakels om na bestaande artikels in ander tale te verwys. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:10, 5 Oktober 2026 (UTC) :: Ek ondersteun nie een van die twee nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:14, 6 Oktober 2026 (UTC) :::Ek verpes rooi skakels...dit trek die leser se aandag af van belangrike inligting. --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:18, 6 Oktober 2026 (UTC) :::: Dink rooi skakels moet net aanvaar word waar dit verwys na 'n "kernartikel" wat waarskynlik in die nabye toekoms geskep kan word. Stem saam dit trek aandag af van 'n artikel. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:29, 6 Oktober 2026 (UTC) :::::Ons kan dalk ook oorweeg om die kleur van rooi skakels te verander na iets minder steurend, bv. grys. 'n Mens kan die styl vir almal verander of elke gebruiker kan dit vir homself doen deur sy persoonlike CSS-bladsy te wysig. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 08:47, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::Hi ou Pynappel, dis nie soseer die <u>rooi kleur</u> wat my pla nie, dis die blote teenwoordigheid daarvan op 'n andersins netjies-versorgde bladsy! Watse nut het 'n honderd internasionale krieketspelers se rooi name in 'n krieketwêreldbekerartikel? Niemand gaan dit ooit skep nie, punt. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:11, 6 Oktober 2026 (UTC) :::::::Dalk kom iemand eendag en skep dit. My gevoel is dat die rooi kleur 'n kenmerk van Wikipedia is wat ons tans nie ten volle benut nie. Dit is wel 'n seer oog, maar hopelik dien dit as 'n aansporing aan lesers om betrokke te raak en die artikel te skep, al is dit net 'n saadjie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 09:36, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::::Ek verwerp die gebruik van intertaalskakels: ::::::::1. Dit kan lesers irriteer om dadelik in 'n ander taal te beland wat hulle nie noodwendig verstaan nie. ::::::::2. Kan dit net 'n willekeurige besluit wees na watter taal daar geskakel word. Duits, Engels, Frans, Nederlands? Ek verkies die Duitse Wikipedia, maar die Franse is ook uitstekend! ::::::::3. Kan dit verhoed dat 'n nuwe artikel geskep word as daar reeds 'n soort skakel is. Dit is rooi skakels wat motiveer om 'n nuwe artikel te skep. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:45, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::::Oor rooi skakels: Myns insiens maak dit sin dat niebestaande artikels rooi is, aangesien bestaande artikels blou skakels het. Rooi is immers die opponent van blou in die kleurspektrum. Myns insiens verstaan almal dit dadelik, al lees hulle net op Wikipedia en is hulle nie aktiewe gebruikers nie. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:50, 6 Oktober 2026 (UTC) :::::::::{{neutraal}} Ek het gemengde gevoelens hieroor. Op die Franse Wikipedia is daar 'n artikel genaamd "[[:fr:Maison du blé et du pain]]". Dis 'n koring- en broodmuseum in Switserland. Die vraag is - '''is hierdie artikel relevant vir die Afrikaanse Wikipedia'''? Regverdig dit 'n artikel? Miskien vir 'n Moorreesburger wat sy eie Koringbedryfmuseum wil vergelyk, ja. Maar die res van Suid-Afrika en Namibië? Nee. Die teenvraag is - waarom mag iemand nie daarvan bewus gemaak word nie? :::::::::Ons sit nou in die knars: aan die een kant onthou ek nog hoe 'n groep by Reddit suur was omdat [[Nederduits (skoolvak)]] 'n voorbladartikel geword het, wat ek bloot uit die Duitse Wikipedia destyds vertaal het. Uit die Redditeure se standpunt verstaan ek egter hul besware: dit voel "volksvreemd" (al vind ek prinses Diana ewe volksvreemd op die tydskrifvoorblaaie, aangesien ons 65 jaar al 'n republiek is). Aan die ander kant was die Redditeure se standpunt ewe vreemd: enige intelligente mens kon insien die foute wat met Nederduits gemaak is, kan netsowel met Afrikaans, Nama, Korana (feitlik enige taal) orals herhaal word: die sprekers wag amper ter elfder ure tot 'n taal heeltemal vergete is, en dan skielik, oornag, moet daar inderhaas 'n oplossing gesoek word wat dubbel soveel kos as om die masjien aan die loop te hou. Die onderwysers het ondertussen almal afgetree, of is dood. Die doel van die Wiki-artikel was juis om uit die Duitsers se foute te leer. :::::::::Die oplossing, het ek my voorgeneem, is om die pad van Voyageur te volg: versamel die bronne, maar skryf met die onwetende Afrikaanse leser in gedagte.[[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:43, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::::::Ja, die liewe Voyageur (R.I.V.) het hom altyd daarvoor beywer om hier ensiklopediese inligting te plaas wat nie op die Engelse Wikipedia beskikbaar is nie. Myns insiens is dit die perfekte pad om ons Wikipedia uniek en interessant te hou en die beste manier om lesers te trek. Ek probeer dieselfde. Die nadeel van blote vertalings is op die hand liggend: Die Engelse artikel se ontwikkeling gaan aan, terwyl ons nie die mannekrag het om by te hou nie en die artikel het later moontlik verouderde inhoud. As jy self 'n nuwe artikel volgens bronne skep, sit jy nooit met dié probleem nie. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:50, 6 Oktober 2026 (UTC) == Agentiese KI en Wikipedia == Die sterkste teken van die afgelope 24 uur is dat die oorgang na [[KI-agent|agent]]-gedrewe aktiwiteit verskuif het van blote voorspelling na waarneembare druk op infrastruktuur. Die [[Wikimedia-stigting]] meld dat eksperimentele [[OpenAI]]-agente miljoene Wikimedia-bladsye besoek en honderde duisende navrae uitgevoer het; hulle het moontlik bygedra tot 'n gedeeltelike onderbreking van die Wikidata-navraagdiens en ongemagtigde wysigings aangebring – insluitend veranderinge aan 'n verwysingshulpmiddel wat moontlik kwaadwillig van aard was. Sien https://www.theverge.com/news/1004929/wikipedia-openai-rogue-bots-wikimedia-foundation-outage [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:15, 6 Oktober 2026 (UTC) : {{ping|Sobaka}}, sien [https://stats.wikimedia.org/#/af.wikipedia.org/reading/total-page-views/normal|bar|2-year|agent~automated|monthly Outomatiese besoeke] miskien deel daarvan? Groete! Oesjaar :: Dankie vir die skakel Oesjaar. Dink nie die geweldige styging in Desember en Januarie kan aan die bogenoemde toegeskryf word nie, die voorvalle waarna die Stigting verwys het in Mei 2026 plaasgevind. Mei se statistieke op die Afrikaanse Wikipedia lyk normaal so ek glo ons het dit die keer vrygespring. Ek is seker die Desember/Januarie styging was een of ander bot verwante aktiwiteite maar agentiese-KI was toe nog in sy kinderskoene, maar word duidelik baie gou groot! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:43, 6 Oktober 2026 (UTC) ::: KI gaan ons nog baie pyn en lyding veroorsaak. Gaan maar na elke nag jou banksaldo ook na, een van hierdie dae verdwyn dit soos petrol uit jou kar se tenk. En wie moet ons bedank, die gekloonde poppe van die kuberruimte! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:19, 6 Oktober 2026 (UTC) == Ons Flora projek. == Gemeenskap, ons flora foto projek groei konstant. Prof. Van Wyk het reeds ongeveer 26,000 foto's gelaai. Die Kategorie:Flora van Suid-Afrika is nou reeds 10,237 artikels groot. Lekker om te kan sê, baie groter as die magtige Engelse Wikipedia. Beplanning vir die toekoms; daar is tans 'n Kategorie:Flora van Amerika. Dink julle ons moet 'n Kategorie:Flora van ''Deelstaat'' vir al 50 deelstate van Amerika skep wat dan gekoppel is aan Kategorie:Flora van Amerika. Die Engelse doen dit nie so nie. Miskien dieselfde vir Australië. Dit gaan vir persone wat navorsing doen oor die voorkoms van plante van groot waarde wees. Julle gedagtes... {{ping|BurgertB|JMK|Rooiratel|Jcwf|Sobaka|Pynappel}} Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:44, 6 Oktober 2026 (UTC) :Klink reg, want daai deelstate is groot gebiede wat baie van mekaar verskil. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 13:05, 7 Oktober 2026 (UTC) == 'n Bakkiesblad spesialis.. == Gemeenskap, die persoon wat ons FB blad bygewerk het, het verdwyn. Ons moet die voorblad opdateer sodat dit 131,000 wys. Wie kan help? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:46, 6 Oktober 2026 (UTC) == [[Strydpoortberge]] == Gemeenskap, ons kort iets oor die Strydpoortberge. Wie het inligting? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:36, 6 Oktober 2026 (UTC) :{{Uitgevoer}} - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:01, 7 Oktober 2026 (UTC) ::Jy sê: "Dit is in Limpopo by Mokopane, naby Haenertsburg, geleë." Daardie 2 plekke kan nie in dieselfde asem genoem word nie, hulle is dan 116 km van mekaar, alhoewel die berg altwee omvat. (Ek weet, ek woon naby aan Haenertsburg) [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:27, 7 Oktober 2026 (UTC) :::Dis wat die bronne sê. Die bergreeks strek seker verby altwee. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:34, 7 Oktober 2026 (UTC) ::::Ek het die artikel gekorrigeer...die aanduiding vd ligging was nie 100% korrek nie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:36, 7 Oktober 2026 (UTC) :::::Dankie @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:59, 7 Oktober 2026 (UTC) == Voorstel vir sjabloon:intertaalskakel2 == Ek dink daar is moontlik ruimte vir 'n nuwe soort intertaalskakel wat deur Wikidata aangedryf is, eerder as deur spesifieke tale wat deur die oorspronklike redigeerder gekies is. Woorde wat die nuwe skakel gebruik sal groen wees. Gestel byvoorbeeld ons het die kode <code>"<nowiki>{{intertaalskakel2|wadinxveen|Q826048}}</nowiki>"</code> gebruik; sal <span style="color:green">Wadinxveen</span> op die skerm verskyn. As ons op die teks klik, sals hierdie aftreklys verskyn: *[[:de:Waddinxveen]] *[[:en:Waddinxveen]] *[[:fr:Waddinxveen]] *[[:nl:Waddinxveen]] *'''<span style="color:blue">...</span>''' Hierdie lys word deur Wikidata aangedryf, waar Waddinxveen die kode "Q826048" het. Ons kan op enige weergawe klik om die artikel in daardie taal te lees. Indien 'n artikel in Afrikaans beskikbaar is, sal dit ook vertoon word. As ons op "'''<span style="color:blue">...</span>'''" klik, word die taalkeuse uitgebrei om alle Wikipedia-weergawes wat hierdie artikel bevat, in te sluit (42 in die geval van Waddinxveen). Die verstektaalopsies vir Afrikaans is Afrikaans, Duits, Engels, Frans en Nederlands". Ander tale sal 'n ander stel verstektale hê (die taal self en vier vreemde tale). Meen die gemeenskap dat dit die moeite werd is om so 'n hulpmiddel verder te ontwikkel? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 20:50, 6 Oktober 2026 (UTC) :Klink vir my na 'n goeie idee! – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:16, 6 Oktober 2026 (UTC) == Verwysings met eksterne skakels == Gemeenskap, ek was nog altyd onder die indruk dat skakels met eksterne skakels nie toegelaat word nie. Wat het verander of het die ouderdom my ingehaal. Sien [[Swem in Suid-Afrika]]. Hoekom word dit nie eerder nie as verwysings gebruik nie? Dit beteken dan dat 'n artikel glad verwysings hoef te gebruik nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:33, 7 Oktober 2026 (UTC) pahit9fnvlwoxo2ybdrpj12wd6y0jrh 2976507 2976506 2026-10-07T13:37:15Z Oesjaar 7467 /* Verwysings met eksterne skakels */ Nog 'n vraag. 2976507 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ __NOINDEX__ {{spring ondertoe}} [[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|250px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]<!-- [[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: "Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!" 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]] [[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]] [[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis naweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]] [[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|'n Witrenoster in 2003.]] --> <div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;"> <big>'''Sien ook:'''</big> * [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is. * [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers. * [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy. * [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer. <center>'''Verdere hulp:'''<br /></center> Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die * [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']], * [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en * [[:m:|Meta Wikipedia]]. </div> {{Argiefboks|14 | argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]] | argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]] | argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]] | argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]] | argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]] | argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]] | argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]] | argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]] | argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]] | argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]] | argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]] | argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]] | argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]] | argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]] }} '''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur <nowiki>~~~~</nowiki> te tik, of die "Handtekening met datum"-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys. Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak. Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word. Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans] <div class="plainlinks"><center>'''>>> [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&action=edit&section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] <<<'''</center></div> == Werkswinkels wat deur Wikimedia ZA gefasiliteer sal word in September 2026 == Gebruikers neem kennis van die werkswinkels gedurende September 2026. Boodskap van Wikimedia ZA: “Hierdie werkswinkels sal studente, dosente en bibliotekarisse by hoër onderwysinstellings betrek en hulle bekendstel aan die basiese beginsels van die redigering van Wikipedia in alle Suid-Afrikaanse tale. Sommige deelnemers mag Afrikaans as eerstetaalsprekers wees, en die opleiding sal die volgende dek: Wat Wikipedia is Die Vyf Pilare van Wikipedia Die vertaling van bestaande artikels met behulp van die Vertaalinstrument Die skep van nuwe artikels Die byvoeg van verwysings en beelde Ons wil graag die Afrikaanse Wikipedia-gemeenskap vooraf oor hierdie werkswinkels inlig. Aangesien hierdie sessies 'n toestroming van nuwe bydraes van eerstekeerredakteurs tot gevolg kan hê, sal ons die gemeenskap se bewustheid en ondersteuning waardeer om hierdie nuwelinge gepaste leiding, geduld en goeie trou te gee soos hulle begin bydra. Komende Werkswinkels SWiP Fase 2 Jaar 2 – Universiteit Stellenbosch '''7–8 September 2026''' SWiP Fase 2 Jaar 2 – Durban Universiteit van Tegnologie '''10–11 September 2026''' SWiP Fase 2 Jaar 2 – Universiteit van KwaZulu-Natal, Pinetown-kampus '''17–18 September 2026''' Dankie dat u ons help om te verseker dat die betrokke gemeenskap bewus is van hierdie aktiwiteite en die nuwe bydraers kan ondersteun.” [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 13:12, 25 Augustus 2026 (UTC) == Erfenismaand: Inheemse Taalvertaal-uitdaging == Inisiatief vir Erfenismaand vir enige belangstellendes: “Beste Wikimediane, Sluit by ons aan vir die Erfenismaand se 30-dae Inheemse Taalvertaal-uitdaging hierdie September! Help om Suid-Afrikaanse erfenis te vier deur artikels oor die teiken inheemse taal Wikipedias uit te brei en te verbeter. ;Belangrike Besonderhede Datums: 1–30 September 2026 - Teikentale: isiZulu, isiXhosa, Sesotho, Setswana, Sepedi, Xitsonga, isiSwati, Tshivenḓa, isiNdebele, en Afrikaans - Daaglikse Doelwit: Vertaal 1 artikel per dag oor Suid-Afrikaanse kookkuns, gebruike, klere, kuns, geskiedenis of letterkunde. Hoe om Deel te Neem 1. Voeg jou gebruikersnaam by die projekbladsy en sluit aan by die Geleentheidsdashboard <https://meta.wikimedia.org/wiki/WMZA_Heritage_Month_30-Day_Translation_Campaign> (Wagwoord: Heritage). 2. Kies 'n Suid-Afrikaanse erfenisartikel op Engelse Wikipedia. 3. Vertaal dit in jou teikentaal (met behulp van die Inhoudvertalingsinstrument of handmatig) en publiseer. Opleidingswerkswinkel Leer hoe om die Inhoudvertalingsinstrument en dashboard te gebruik: Datum en tyd: Saterdag, 29 Augustus 2026 | 10:00 vm. – 12:00 nm. SAST - Skakel: Sluit aan by Google Meet <https://meet.google.com/xuv-gwfo-ztq?authuser=1&hs=122> Pryse (geskenkbewyse) Top bydraers gekies op grond van vertalingskwaliteit, volledigheid en formatering: - 1ste Plek: R5,000 - 2de Plek: R3,000 - 3de Plek: R2,000 Kontak info@wikimedia.org.za Vriendelike groete WikimediaZA Nomfundo Zungu: Kommunikasie-intern” [Hier geplaas deur [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:15, 26 Augustus 2026 (UTC)] :@[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] mag ons vir hierdie spesifieke gebeurtenis KI gebruik om die vertaling te behartig, mits ons die [[porboodskap]] wat ons gebruik het, publiseer, en met die veronderstelling dat bronne wat saam met stellings oorgebring word, reeds in die oorspronklike weergawe nagegaan is en dus nie weer individueel nagegaan hoef te word by die eerste weergawe van die vertaling nie? Gebruikers kan natuurlik enige stelling later bevraagteken en bronne nagaan en stellings wat nie geverifieer kan word nie, verwyder. Ek vra hierdie net vir praktiese redes om in staat te wees om die eerste weergawe van die vertaling te kan plaas. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:13, 26 Augustus 2026 (UTC) ::My opinie is: ja, ons mag, want Wikipedia word nie as 'n bron gebruik nie, die bronne word saam oorgebring, en ander Wikipedia's vereis ook verifieerbaarheid en die aanhaal van bronne, en die KI-model word gevra om 'n nugtere vertaling te doen, nie om eie kennis te gebruik of eie navorsing te doen nie, dus is die risiko van hallusinasies laag. Natuurlik kan die oorspronklike weergawe foute bevat, en die foute word dan met die vertaling oorgebring, maar dit is 'n risiko by enige vertaling en foute kan selfs in betroubare bronne bestaan, dus is dit nie 'n risiko uniek aan KI nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:32, 26 Augustus 2026 (UTC) :::{{Ping|Sobaka|Pynappel}} Myns insiens is dit nie die doelwit van dié kompetisie om met KI-geskepte artikels mee te ding nie. Die een skryf met die hand en die ander met KI? Ek dink nie dit is billik in 'n kompetisie nie. Ek sou dit as 'n soort ''doping'' beskou. Met die hoeveelheid KI-inhoud kan mens ook nie van ander verwag om die inhoud na te gaan nie. My mening. Jou laaste aanmerking oor foute in die oorspronklike artikel is juis die rede waarom die Duitse Wikipedia van die vertaler verwag om die inhoud stiptelik na te gaan. Andersins loop jy gevaar om verkeerde inhoud te versprei. Ek beskou die vertaler steeds as verantwoordelik vir die teks wat hy plaas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:55, 26 Augustus 2026 (UTC) ::::@[[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]], ek dink ons moet hier twee sake onderskei. Eerstens is dit ’n kompetisie wat deur WikimediaZA gereël word, en ek kan dus nie namens hulle bepaal of KI-ondersteunde vertaling vir die doeleindes van die kompetisie toegelaat word of presies watter voorwaardes daarvoor geld nie. Dit sal jy verkieslik met die organiseerders moet uitgeklaar. ::::Tweedens is ons op die Afrikaanse Wikipedia nog besig om gemeenskapsbeginsels vir die verantwoordelike gebruik van KI te ontwikkel, en ek wil nie daardie gesprek vooruitloop nie. Persoonlik sien ek wel ’n belangrike onderskeid tussen die gebruik van KI as ’n vertalingshulpmiddel en die gebruik daarvan om self nuwe ensiklopediese inhoud en bronne te genereer. KI-ondersteunde vertaling behoort dus nie noodwendig uitgesluit te word nie, mits die gebruiker die finale teks self deeglik nagaan en verantwoordelikheid daarvoor aanvaar. ::::Ek sou egter versigtig wees met die aanname dat bronne bloot omdat hulle uit die oorspronklike artikel oorgedra word, glad nie nagegaan hoef te word nie. Niemand verwag noodwendig dat elke bron volledig van nuuts af ondersoek moet word voordat ’n vertaling gepubliseer word nie, maar die vertaler behoort minstens seker te maak dat die vertaalde teks die oorspronklike artikel getrou weergee, dat die verwysings korrek oorgedra is en dat daar nie deur die vertaalproses nuwe stellings, betekenisverskuiwings of foutiewe terminologie ontstaan het nie. ::::Wat die publisering van die porboodskap betref, dink ek dit is ’n nuttige vorm van deursigtigheid, maar dit is iets waaroor die gemeenskap nog ’n beginsel moet vasstel. Vir hierdie spesifieke kompetisie sou ek dus voorstel dat WikimediaZA eers bevestig wat hulle reëls oor KI-gebruik is; daarna geld uiteraard steeds die Afrikaanse Wikipedia se gewone vereistes ten opsigte van kwaliteit, verifieerbaarheid en die verantwoordelikheid van die redigeerder. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 12:04, 26 Augustus 2026 (UTC) == Nuwe botartikels == Gemeenskap, ek mis die gemeenskapsbesluit om met nuwe botartikels te groei. Ons het byna 400 nuwe botartikels met 'n klein inligtingskassie en een sin. (As jy die res soek, moet jy die Engels lees.) Myns insiens voeg dit min waarde by, wat dink julle? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:50, 27 Augustus 2026 (UTC) :Ek dink dit voeg waarde by. Ek sien nie hoe die aantal van 400 relevant is nie. Daar is poskodes in Lesotho en Sentraal-Afrikaanse Republiek waaroor 'n Afrikaanse leser mag leer, en waaroor daar regtig min bekend is, soos slegs die ligging en koördinate. Sien geen rede hoekom hierdie onderwerpe van die ensiklopedie uitgesluit moet word nie; ander weergawes sluit hierdie onderwerpe in, maar ek hoor graag ander se menings. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:14, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Gee ons asb 'n voorbeeld of 2 vd poskodes in Lesotho wat jy gedoen het. Ek kan nie veel van Kabouterbot onthou nie...ouderdom! ::PS Kabouterbot het vannag 'n fokop gemaak by [[Nana-Bakassa]] ("Koördinate: Missing latitude") ::[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:37, 27 Augustus 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] [[Hleoheng]] [[Fenyane]]. Ek moet nog die kategorieë byvoeg. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:40, 27 Augustus 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] reggemaak, dankie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:15, 27 Augustus 2026 (UTC) :Ek dink dit voeg net so veel waarde as al die saadjies oor plantspesies. Maak nie saak of dit nou deur 'n bot geskep is of nie. @[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] jou vraag is eintlik oor die nuttingheid van saadjies, en ek dink ons het daardie bespreking al baie keer gehad. :Party mense vind die artikels interessant, al is daar min inligting. Dit kan altyd verder uitgebrei word. Dit is ook goed vir ander artikels wat plekname benoem (soos 'n artikel oor 'n ramp of iets), minder rooi skakels ens. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:40, 27 Augustus 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] [[Tim Curry]] is onlangs oorlede. Die artikel is ook deur 'n robot begin. Kyk hoe lyk dit vandag. Die feit dat dit deur 'n robot begin is, doen geen afbreek aan ander artikels nie, en skep 'n raamwerk vir ander gebruikers om maklik by te dra. Ek kan onthou jy het destyds ook vreeslik gekla oor die artikels oor akteurs wat deur 'n robot geskep is. Dit staan jou vry om enige artikel wat jy dink te kort is, uit te brei. En as die onderwerp jou nie interesseer nie, hoef jy nie die artikel te lees nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:41, 27 Augustus 2026 (UTC) :Intussen meer as 410. Die aantal is belangrik, aangesien kwantiteit die kwaliteit van die Afrikaanse Wikipedia raak. Daar is ook botartikels oor Russiese rajons, Australiese plaaslikeowerheidsgebied en Haïtiaanse departements. Terloops, ek het ander projekte as om 410 botartikels uit te brei. Myns insiens raak dit dieselfde tema: Ons skryf artikels '''deur mense vir mense'''. Tel asb. al die [[:Kategorie:Saadjies]] vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Wat is die verskil tussen 410 en 410&nbsp;000? Hoe raak dit die kwaliteit van ander artikels? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:48, 27 Augustus 2026 (UTC) :::Inderdaad. Niemand kla oor enwiki se kwaliteit nie, en hulle het meer as 2 miljoen saadjies. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:54, 27 Augustus 2026 (UTC) ::::Hoe meer botartikels ons het, hoe meer lesers kom daarop af en sien een-sin-saadjies. Dit raak die reputasie van die hele projek. Daar is mense wat ure, maande, jare vir kwaliteit offer. Hoe aktief is die Cebuano- en Waray-Waray-Wikipedias? [[:en:Cebuano Wikipedia]], [[:de:Cebuanosprachige Wikipedia]], [[:en:Waray Wikipedia]] en [[:de:Waray-Waray-Wikipedia]] vertel baie vir my. Die botartikels het niks gehelp nie. Op die [[:en:Swedish Wikipedia#Massive deletions in robot-made articles]] het hulle intussen baie botartikels geskrap. Die Engelse Wikipedia het sewe miljoen artikels en die nodige mannekrag met dié wêreldtaal! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:00, 27 Augustus 2026 (UTC) :::::@[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] moet ons [[Tim Curry]] skrap? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:03, 27 Augustus 2026 (UTC) ::::::{{Ping|Pynappel}} Ons kan wel artikels oor mense deur mense laat skryf. Soos [[Dolly Parton]], [[Bonnie Tyler]] en [[Gunther von Hagens]]. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:10, 27 Augustus 2026 (UTC) :::::::Kom ons hoor wat sê die res van die gemeenskap. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:15, 27 Augustus 2026 (UTC) : Honderde saadjies beteken nie veel nie. Dit groei nie. Kyk na die sponsies. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:51, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Hallo @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], ek stem saam dat dit dalk nie veel beteken nie, maar dit het nie noodwendig 'n negatiewe impak nie. Trouens, my punt is juis dat dit 'n goeie impak het omdat dit 'n bestaande artikel verskaf waartoe gebruikers kan bydra. Ek wonder hoeveel gebruikers wysig bestaande artikels eerder as om nuwe artikels te skep. Dit sal interessant wees om hierdie statistiek van 'n groot Wikipedia soos Engels of Duits te kry. Intussen deel ek 'n lys van artikels wat deur kabouter geskep is en wat sedertdien gegroei het. Dit is almal akteurs, vermoedelik omdat dit 'n onderwerp is waarin meer mense geïnteresseerd is, terwyl die sponse 'n baie kleiner gehoor het, maar daardie gehoor verdien steeds om artikels op Wikipedia in Afrikaans te kan raadpleeg en wysigings daarby aan te bring en ja, as hulle die vermoë het, self artikels te begin. ::* [[Shailene Woodley]] ::* [[Jenna Ortega]] ::* [[Anna Held]] ::* [[Elton John]] ::* [[IJustine]] ::* [[Sydney Sweeney]] ::* [[Beatrice Straight]] ::* [[Alec Baldwin]] ::* [[Raquel Welch]] ::* [[Timothée Chalamet]] ::* [[Rami Malek]] ::* [[George Carlin]] ::– 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 23:20, 27 Augustus 2026 (UTC) == Voorstel: 'n Konsep-naamruimte (ns 118) == Hallo almal Ek wil graag voorstel dat ons vir die Afrikaanse Wikipedia 'n aparte '''Konsep'''-naamruimte aanvra. Dit is die ekwivalent van die Engelse ''Draft:'' (naamruimte 118). Tans het 'n onvoltooide artikel net twee tuistes: die hoofnaamruimte, waar lesers en soekenjins dit sien, of 'n gebruikersubblad of [[Wikipedia:Sandput]]. 'n Konsep-naamruimte gee 'n derde plek: * Konsepte tel nie as artikels nie en beïnvloed nie ons artikeltelling nie. * Konsepte word outomaties nie deur soekenjins geïndekseer nie, dus skaad 'n onvoltooide bladsy nie die projek se aansien nie. * Nuwelinge kan aan 'n artikel werk sonder dat dit binne minute vir verwydering genomineer word. * Wanneer die artikel gereed is, word dit eenvoudig na die hoofnaamruimte geskuif en die volledige geskiedenis bly behoue. Meer as 25 Wikipedias het reeds so 'n naamruimte. === Wat presies aangevra sal word === * Naamruimte 118 = Konsep, naamruimte 119 = Konsepbespreking * 'n Alias sodat ''Draft:'' ook na dieselfde naamruimte wys * Subbladsye aangeskakel * ''noindex'' sodat konsepte nie deur soekenjins geïndekseer word nie * Konsepte tel nie as inhoudsbladsye nie (dus nie in die artikeltelling nie) * VisualEditor beskikbaar in die nuwe naamruimte === Punte waaroor ons moet besluit === # '''Die naam.''' "Konsep" / "Konsepbespreking", of eerder "Klad" / "Kladbespreking"? Ander voorstelle is welkom. # '''Wie mag 'n konsep na die hoofnaamruimte skuif?''' Enigeen, of net gebruikers wat outomaties bevestig is (''autoconfirmed'')? # '''Verlate konsepte.''' Op die Engelse Wikipedia kan 'n konsep wat ses maande lank onaangeraak bly, verwyder word, met 'n kennisgewing aan die skepper. Wil ons iets soortgelyks, en met watter tydperk? # '''Soekresultate.''' Moet konsepte by verstek in ons interne soektog verskyn, of net wanneer 'n mens dit uitdruklik kies? === Hoe dit tegnies werk === Ons kan dit nie self aanskakel nie. Dit is 'n konfigurasieverandering aan Wikimedia se bedieners. Die pad is: # Konsensus hier op die Geselshoekie, met die besonderhede hierbo beslis. # 'n Versoek op Phabricator onder ''Wikimedia-Site-requests'', met 'n permanente skakel na hierdie bespreking (sien [[m:Requesting wiki configuration changes]]). # 'n Ontwikkelaar dien die wysiging in Gerrit in en dit word ontplooi. Dit neem gewoonlik 'n paar weke. Vir 'n kleiner wiki is 'n handjievol steunstemme genoeg: die Birmaanse Wikipedia se versoek ([[phab:T352424]]) is met twee steunstemme goedgekeur. === Alternatief === As die gemeenskap voel 'n eie naamruimte is oorbodig, kan ons byna dieselfde werkvloei kry sonder enige tegniese versoek, deur subbladsye soos ''Wikipedia:Konsepte/Artikelnaam'' te gebruik. Die verskil is dat ''noindex'' dan nie outomaties geld nie, dat konsepte nie 'n eie filter in onlangse wysigings en die soekfunksie kry nie, en dat die naam vir nuwelinge minder duidelik is. === Steun, teen, kommentaar === Ek stel voor ons hou die bespreking ten minste twee weke oop sodat almal kans kry om te reageer. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:51, 27 Augustus 2026 (UTC) : Ek ondersteun die voorstel in beginsel. Hou vir twee weke. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:43, 28 Augustus 2026 (UTC) ::{{Ondersteun}} idee ::#Konsepartikel ::#Gebruikers wat bevestig is ::#Ses maande klink redelik ::#Net by keuse, maar as iemand nou dieselfde artikel wil skep, moet dit duidelik wees dat daar reeds ‘n konsepartikel is. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:16, 28 Augustus 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} Een van die grootste voordele sal wees as daar kompetisies of werkwinkels is, sodat ander gebruikers weet om die gebruiker spasie te gee. Dit kan dalk ook help dat nuwelinge meer vrymoedigheid het...(dalk?) :Net 'n vraag: as die blad geskuif word sonder 'n aanstuur, wat oorbodig sal wees, tel dit as 'n bladsyverwydering? [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 14:19, 1 September 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] soos sake tans staan, ja, maar slegs administrateurs kan skuif sonder 'n aanstuur. As ander gebruikers bladsye skuif, dan word 'n aanstuur outomaties agtergelaat. Op die Engelse Wikipedia het hulle 'n spesifieke gebruikersgroep, nl. ''page movers'', wat bladsye sonder 'n aanstuur kan skuif. Ons kan oorweeg om ook so 'n groep op die Afrikaanse Wikipedia te hê. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:12, 1 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} al vier punte hier bo. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 20:41, 4 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:08, 5 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – Briljante idee. Laat dit goed gaan, [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 17:34, 5 September 2026 (UTC) :<s>{{Neutraal}}</s> – Ek is tans bietjie uitgebrand! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:30, 5 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – Laat dit goed gaan! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:37, 16 September 2026 (UTC) ::Ek het die nuwe naamruimtes aangevra: https://phabricator.wikimedia.org/T437576 – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:24, 10 September 2026 (UTC) :::Ons het vandag die nuwe Konsep- en Konsepbesprekingnaamruimtes ontvang. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:18, 14 September 2026 (UTC) ::::Baie dankie Pynappel --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:46, 16 September 2026 (UTC) == Malfunction... == Die taalkundiges: beste vertaling - faal of wanfunksioneer? Of hang dit af van die gebruik van die woord? Ek verkies eersgenoemde! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:34, 28 Augustus 2026 (UTC) :Ja, wanfunksioneer as werkwoord. Ook dalk :* nie behoorlik funksioneer nie :* foutief funksioneer :* gebrekkig funksioneer Informeel: Die masjien het begin probleme gee. :As selfstandige naamwoord: Fout :* The system experienced a hardware malfunction that caused unexpected server reboots. :: Die stelsel het 'n hardewarefout ondervind wat onverwagte herlaaie van die bediener veroorsaak het. :* Engineers traced the vehicle's sudden loss of power to an electronic control unit malfunction. :: Ingenieurs het die voertuig se skielike verlies aan krag nagespoor na 'n fout in die elektroniese beheereenheid. :[[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:59, 28 Augustus 2026 (UTC) ::Volgens [https://translate.google.co.uk/ Google Translate], lui die Afrikaans vertaaling: ::*Die stelsel het 'n hardeware-wanfunksie ondervind wat onverwagte bedienerherlaai veroorsaak het. ::*Ingenieurs het die voertuig se skielike kragverlies na 'n wanfunksionering in die elektroniese beheereenheid teruggevoer. ::[[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 14:55, 28 Augustus 2026 (UTC) :::Ai tog, Martin..! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:46, 31 Augustus 2026 (UTC) ::::Nee Martin, gaan kyk terug in jou skoolboeke. Google Translate gee maar swak vertalings! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:59, 31 Augustus 2026 (UTC) == [[Ratko Mladic]] == Goeiedag, ek wil graag hoor of ek hierdie konsep na die hoofnaamruimte mag skuif. Dit is 'n KI-vertaling van die Engelse weergawe. Ek het nie al die bronne noukeurig deurgegaan nie, maar die resultaat lyk ooglopend korrek. Is daar enige groot probleme met die artikel wat verhoed dat dit gepubliseer kan word? Dit kan natuurlik in sy konsepvorm en na publikasie steeds gewysig word om enige foute te korrigeer of nuwe inligting by te werk. Ek hoor graag van u. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:49, 28 Augustus 2026 (UTC) :Hallo Pynappel, ja dis skaflik, haal net asb al die rooi skakels in die inleiding uit. :Iets soos--- ''Sien ook: [[Kroasiese Onafhanklikheidsoorlog]] en [[Bosniese Oorlog]]'' --- het geen nut nie. :Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:11, 28 Augustus 2026 (UTC) ::{{uitgevoer}} – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:05, 28 Augustus 2026 (UTC) == FAK-voorsitters == Het die voorsitterlys van die [[Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge|FAK]] probeer opdateer, maar daar is nog datum-gapings, wat ook bevestig kan word. Daar mag ook 'n Prof. Jan de Koning tussen Cillié en Heyns wees, maar ek vind baie min inligting oor hom. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 11:21, 1 September 2026 (UTC) == Twintigjaargemeenskap. == Gemeenskap, kan al die bestaande lede van die 15 jaar gemeenskap net laat weet of hulle dalk al deel van die twintigjaargemeenskap moes gewees het? Ek het [[Gebruiker:Sobaka]] opdateer. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:02, 6 September 2026 (UTC) : Ook dankie en geluk aan [[Gebruiker:JMK]] met sy 20 jaar deelname hier by ons. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:56, 6 September 2026 (UTC) ::Eers in Jan. 2028! [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 19:02, 6 September 2026 (UTC) == Jou wiki sal op 23 Sep oorskakel na die lees-alleenmodus == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> Die [[Wikimedia-stigting]] sal die verkeer tussen sy datasentrums ruil. Dit sal verseker dat Wikipedia en die ander Wikimedia wiki's aanlyn kan bly, selfs ná 'n ramp. Hulle sal alle verkeer na die sekondêre datasentrum op '''{{#time:j xg|2026-09-23|af}}''' oorskakel. Die toets begin om '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' Ongelukkig, as gevolg van 'n paar beperkings in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki? | MediaWiki]], moet alle redigering stop terwyl ons oorskakel. Ons vra om verskoning vir hierdie ontwrigting en werk daarna om dit in die toekoms tot die minimum te beperk. 'n Banier sal 30 minute voor die aanvang op alle wiki's vertoon word. '''Vir 'n kort tydjie sal u alle wiki's slegs kan lees, maar nie kan redigeer nie.''' * Op Woensdag 23 September 2026 sal u vir tot 'n uur lank nie kan wysig nie. * As u gedurende hierdie tyd probeer redigeer of stoor, sal u 'n foutboodskap sien. Ons hoop dat geen wysigings verlore sal gaan gedurende hierdie minute nie, maar ons kan dit nie waarborg nie. As u die foutboodskap sien, wag dan totdat alles weer normaal is. U behoort dan u redigering te kan stoor. Maar ons beveel aan dat u eers 'n afskrif van u wysigings maak, net ingeval. ''Ander gevolge'': * Agtergrondwerk sal stadiger wees en sommige sal moontlik nie voltooi word nie. Rooi skakels word moontlik nie so vinnig soos gewoonlik opgedateer nie. As u 'n artikel skep wat reeds elders gekoppel is, sal die skakel langer as gewoonlik rooi bly. Sommige toepassings-skrifte met 'n lang looptyd sal gestop moet word. * Ons verwag dat die uitrol van nuwe kode soos enige ander week sal plaasvind. Alhoewel, sommige gevalle van kodevries kan egter stiptelik plaasvind as die operasie dit daarna vereis. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] sal vir ongeveer 90 minute onbeskikbaar wees. Deel asseblief hierdie inligting met u gemeenskap.</div><section end="server-switch"/> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 12:58, 15 September 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Konsepbeleid oor kunsmatige intelligensie == Die Afrikaanse Wikipedia het nog geen beleid oor die gebruik van kunsmatige intelligensie nie, terwyl die [[:en:Wikipedia:Large language models|Engelse]], [[:de:Wikipedia:Künstliche Intelligenz|Duitse]], [[:fr:Wikipédia:Intelligence artificielle générative|Franse]] en [[:nl:Wikipedia:AI en Wikipedia|Nederlandse]] Wikipedias die afgelope twee jaar elkeen een aangeneem het. Ek het 'n konsep op grond van daardie vier bladsye met behulp van [[Claude]] Opus 5 geskryf en dit by [[Konsep:Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]] geplaas. Dit verbied nes die ander taalweergawes van Wikipedia die generasie van nuwe inhoud met KI, maar laat uitdruklik vertalings toe, met sekere voorwaardes. Ek hoop om hiermee 'n riglyn te skep wat almal gelukkig maak en die Afrikaanse Wikipedia in staat stel om sy volgende fase van groei binne te gaan deur KI op 'n verantwoordelike en deursigtige manier toe te pas. Ek nooi graag die gemeenskap om kommentaar by [[Konsepbespreking:Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]] te lewer. Kortliks wat die konsep sê: * Artikels word nie met generatiewe KI geskryf nie. Teks wat deur 'n taalmodel opgestel is, hoort nie in die artikelnaamruimte nie, en dieselfde geld vir gegenereerde verwysings en beelde. * '''Vertaling uit ander taalweergawes van Wikipedia is uitdruklik toegelaat''', ook met masjienvertaling en ook vir 'n volledige artikel. Die twee voorwaardes wat saak maak, is dat die bronartikel se verwysings saam oorgedra word en dat erkenning aan die oorspronklike artikel gegee word soos by [[Wikipedia:Haal bronne aan#Vertaling]] beskryf. Jy lees natuurlik self die Afrikaans na voordat jy dit stoor. * Anders as sommige ander taalweergawes vereis die konsep '''nie''' dat die vertaler elke oorgedraagde bron individueel nagaan nie. Vir 'n gemeenskap van ons grootte sou dit vertaling in die praktyk onmoontlik maak, en dit sou beteken dat ons die werk van 'n hele ander gemeenskap wantrou. Wat jou tydens die vertaling opval – 'n verwysing wat versin lyk, syfers wat mekaar weerspreek – laat jy uiteraard weg. * Spelkontrole, herformulering van jou eie teks, terminologiehulp, navorsingshulp en tegniese hulp met wikiteks bly toegelaat, mits jy in die wysigingsopsomming noem waarvoor jy wat gebruik het. * Op besprekingsblaaie skryf ons in ons eie woorde, maar iemand wat nie Afrikaans magtig is nie, mag 'n masjienvertaling gebruik en dit so aandui. * By 'n vermoede van KI-inhoud kyk ons na die bronne, nie na die skryfstyl nie: KI-verklikkers is onbetroubaar. Blokkering volg net waar die bewyse duidelik is. Die vertaalgedeelte is doelbewus toegeefliker as dié van die Duitse en Franse Wikipedias, omdat vertaling by ons een van die belangrikste maniere is waarop die projek groei. Ek dink dit is die regte keuse vir ons, maar dit is juis die punt waaroor ek graag ander menings wil hoor. Vrae waaroor kommentaar besonder nuttig sal wees: # Is die vertaalvoorwaardes werkbaar soos hulle daar staan, of is daar iets wat in die praktyk gaan skuur? # Is dit reg om die nagaan van elke oorgedraagde bron uit te laat? # Is die verbod op gegenereerde artikels duidelik genoeg afgebaken teenoor die toegelate gebruike? # Ontbreek daar iets wat by ons dikwels voorkom en wat die konsep nie dek nie? '''Plaas kommentaar oor die beleid self asseblief by [[Konsepbespreking:Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]]''', sodat alles op een plek bymekaar bly. Ek los die bespreking 'n ruk oop en werk die konsep by soos die kommentaar inkom; as daar mettertyd konsensus is, kan dit na [[Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]] geskuif en as beleid gemerk word. Groete. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:43, 16 September 2026 (UTC) == Skeppers van saadjies == Gemeenskap, daar is tans 'n tydelike rekening gebruiker wat Meksikaanse saadjies skep. Hy vertaal net die inleidings van die artikels uit die Engelse Wikipedia, foutloos. KI-pogings? My probleem is dat ons saadjies tans by die 20,000 is! My siening is dat indien enige gebruiker tot drie saadjies beperk moet word, daarna moet hy werklik waarde toevoeg deur die hele artikel te vertaal. Ja, my flora artikels is kort maar daar is nie werklik enige inligting nie. 99% van hulle bestaan nêrens nie en ek het nie by een van hulle die saadjie sjabloon geplaas nie! Tweedens voorsien ons die flora foto,s vir gebruik deur onder andere skoolkinders asook bewaar plaaslike name. Almal het bronne. Ek luister... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:12, 18 September 2026 (UTC) :Ek is tevrede met die IP-bydraer wat onlangs al die Meksikaanse presidente skep. Dit vorm deel van 'n reeks en 'n gaping wat gevul moet word, al is dit net saadjies. Groete [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:53, 18 September 2026 (UTC) ::Dis jammer hy doen nie effens meer moeite en vertaal die hele Engelse inleiding nie; dan kan hy artikels van minstens een skerm doen in plaas van saadjies. Maar ja, die atikels is nodig. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 11:41, 18 September 2026 (UTC) == Wiki Economics - Wil jy help om ’n instrument vir gemeenskapsgesondheidsmaatstawwe te skep == Hallo almal, ''Hierdie weergawe is met behulp van outomatiese vertaalhulpmiddels en KI voorberei. Korrigeer asseblief die taal, terme of inhoud; enige hulp is welkom. Die Engelse weergawe volg hieronder.'' Hallo, ek is ’n Franse Wikimedian wat aan lees- en redigeertrendings binne ons beweging werk. Ek het gevoel dat ons maklik toeganklike hulpmiddels kort om die gesondheid van ons redigeringsgemeenskappe oor tyd te sien en te monitor, daarom het ek Wiki Economics begin. Waarom Wiki Economics? Omdat ek aanvanklik makro-ekonomiese aanwysers gebruik om die gesondheid van die gemeenskap te modelleer (dit was my vertrekpunt), maar ek voeg mettertyd ander aanwysers by. Dit is ’n beta-weergawe. Ek gebruik afwiki as deel van die eerste ontledingsgroep, saam met taaluitgawes wat gekies is om verskillende streke, tale en gemeenskapsgroottes te dek. Dit is nie perfek nie en daarom is terugvoer oor ontbrekende dinge, probleme of plaaslike gebeure wat ongewone patrone verklaar, veral welkom. Hierdie eerste groep moet help om probleme, ontbrekende inligting en belangrike plaaslike gebeure, veldtogte, beleidsveranderinge of ander konteks wat ongewone patrone kan verklaar, te identifiseer. Die doel is om uit gemeenskapterugvoer te leer voordat die dekking uitgebrei word. Sodra die Wikipedia-uitgawes behoorlik gedek is, sal ek dieselfde vir alle Wikimedia-projekte doen. Dit is ’n projek vir gemeenskappe, nie ’n amptelike verslag van die Wikimedia Foundation nie. Dit gebruik geen private data, CheckUser-data of nie-openbare API’s nie. Elke resultaat bevat sy momentopname, definisies, metodes, herkoms en voorbehoude. Sommige aanwysers is dalk nie beskikbaar of van toepassing nie, en ’n onvolledige tydperk moet nie as ’n volledige jaarlikse tendens gelees word nie. Agtergrond en definisies is op [[meta:Next_25/Wiki_Economics|die Wiki Economics-bladsy op Meta-Wiki]] beskikbaar. Om die statistieke te sien: [https://wiki-economics.toolforge.org/#choose-wiki kies ’n Wikipedia] of kry direk toegang tot afwiki se profiel: [https://wiki-economics.toolforge.org/gdp?wiki=afwiki]. Ek sal plaaslike terugvoer waardeer oor: * Pas die definisies by hoe hierdie gemeenskap werk? * Is daar plaaslike patrollie-/hersieningsmeganismes, botveldtogte, beleidsveranderinge of gebeure wat ongewone waardes verklaar? * Watter aanwysers is nuttig, misleidend of ontbreek? Deel asseblief terugvoer óf op hierdie bladsy óf op [[meta:Talk:Next_25/Wiki_Economics|die Wiki Economics-besprekingsblad op Meta-Wiki]]. Die bronkode is beskikbaar op [https://github.com/schiste/wiki-economics GitHub]. Dankie dat julle my help om die ontleding vir al ons gemeenskappe nuttiger te maak.[[Gebruiker:Schiste|Schiste]] ([[Gebruikerbespreking:Schiste|kontak]]) 12:15, 22 September 2026 (UTC) === Wiki Economics - Would you like to help create a community health metrics tool === Hello everyone, Hi, I'm a French Wikimedian working on readership and editorship trends across our movement. I felt we were lacking accessible tools to look at and monitor the health of our editing communities over time, so I started Wiki Economics. Why Wiki Economics? I started by using macroeconomic indicators to model community health (that was my starting point), and I add other indicators over time. This is a beta. I am using afwiki as part of the first analysis batch, alongside language editions selected to cover different geographies, languages, and community sizes. It is not perfect and, as a result, your feedback about missing things, problems, or local events that explain unusual patterns is especially welcome. This first batch should help identify issues, missing information, and important local events, campaigns, policy changes, or other context that may explain unusual patterns. The goal is to learn from community feedback before expanding coverage. Once the Wikipedia editions are covered properly, I’ll do the same for all Wikimedia projects. This is a community-facing project, not an official Wikimedia Foundation report. It uses no private data, CheckUser data, or non-public APIs. Each result includes its snapshot, definitions, methods, provenance, and caveats. Some indicators may be unavailable or not applicable, and an incomplete period should not be read as a full-year trend. Background and definitions are on [[meta:Next_25/Wiki_Economics|the Wiki Economics page on Meta-Wiki]]. To view the statistics: [https://wiki-economics.toolforge.org/#choose-wiki choose a Wikipedia] or directly access afwiki’s profile: [https://wiki-economics.toolforge.org/gdp?wiki=afwiki]. I would appreciate your feedback on: * Do the definitions match how this community works? * Are there local patrol/review mechanisms, bot campaigns, policy changes, or events that explain unusual values? * Which indicators are useful, misleading, or missing? Please share feedback either on this page or on [[meta:Talk:Next_25/Wiki_Economics|the Wiki Economics talk page on Meta-Wiki]]. The codebase is available on [https://github.com/schiste/wiki-economics GitHub]. Thank you for helping me make the analysis more useful to all our communities. [[Gebruiker:Schiste|Schiste]] ([[Gebruikerbespreking:Schiste|kontak]]) 12:15, 22 September 2026 (UTC) == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|850px|left|thumb|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] {{-}} The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 15:16, 22 September 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31067455 --> :Thanks, I do use this feature a lot. I will respond on the metawiki Talk page. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 18:29, 23 September 2026 (UTC) == Die nuwe klomp gebruikers... == Admins, voel vry om die nuwe klomp gebruikers te versper. Hulle kom deur die WikimediaZA opleidingsprogram, die werk hier gelewer wys net hoe swak die opleiding is. Hulle reageer op geen boodskap nie, ploeter net voort ens. As hulle werklik wil saamwerk sal hulle ons admins en veterane hier respekteer. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:54, 29 September 2026 (UTC) :Ja, ek voel nuwe gebruikers moet die konvensies volg. [[Spesiaal:Bydraes/~2026-52465-55|~2026-52465-55]] ([[Gebruikerbespreking:~2026-52465-55|talk]]) 15:11, 29 September 2026 (UTC) :::Dis ek, Burgert.[[Spesiaal:Bydraes/~2026-52465-55|~2026-52465-55]] ([[Gebruikerbespreking:~2026-52465-55|talk]]) 15:13, 29 September 2026 (UTC) :::: My selfoon het my Wiki aanmelding ook skielik verwerp! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:36, 29 September 2026 (UTC) :Is daar 'n rede hoekom hulle spesifiek afwiki teiken? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:55, 29 September 2026 (UTC) :: Ja, ek sal later verduidelik. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:59, 29 September 2026 (UTC) ::: Sien die gemors: [[The five people you meet in heaven]]. 'n Absolute belediging van my taal. Dit gebeur as nie-moerdertaal sprekers aangemoedig word om hier betrokke te raak. Die ironie is dat die volgende grootste inheemse Suid-Afrikaanse taal op Wikipedia Zoeloe (diepte 6) is met slegs 12809 artikels, dan Noord-Sotho (diepte 0) met 9058 artikels. Logies sou mens verwag het dat WikimediaZA die grootste gedeelte van hul hulpbronne (hulle kry baie geld by die Stigting) sal gebruik om die plaaslike Wikipedia's te groei. Kom ons plaas dit in perspektief, gedurende die 2018 Wikimania Konferensie in Kaapstad was 'n groot lawaai gemaak omrede die Zoeloe Wikipedia 10,000 artikels bereik het. Afrikaans het op daardie stadium die 50,000 mylpaal bereik maar daar is geen woord daaroor gesê nie. Kyk waar staan ons vandag teenoor hulle. Myself het al 20595 (soos ons nou praat) artikels geskep waarvan 17 voorblad status dra en 'n klomp baie tegnies van aard is. Dit is interessant dat hulle artikels skep wat glad nie in hulle eie moedertaal Wikipedia's bestaan nie. Hoe weet ek dit? Daar is geen taalskakels nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:16, 29 September 2026 (UTC) ::::Interessant, pleks hulle hul energie doelgerig aanwend. Vir my is dit vinnig om net op "rol terug" te klik. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 17:42, 29 September 2026 (UTC) :::::Oesjaar, jy maak baie aannames. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 18:00, 29 September 2026 (UTC) ::::::Met julle toestemming sal ek begin opruim. Ons praat oor die volgende: ::::::* Rekenaarvertaalde inhoud in bestaande artikels (bv. [[goud]]) word dadelik uitgevee ::::::* nuwe rekenaarvertaalde artikels word oor 14 dae (sonder verbetering) geskrap, volgens "Swak Afrikaans (reeds 2 weke+ nie vertaal of verbeter nie)" ::::::* konsepte in die hoofnaamruimte (artikels) met inhoud wat reeds in artikels bespreek word, word ook dadelik verwyder (as dit swak taalgebruik bevat en inhoud wat nie vir 'n ensiklopedie kwalifiseer nie). ::::::{{Ping|Maria The Scientist|Zoulla|Upthebucks|Tshegi|Zeetharr}}, {{Ping|VamuhleOmuhle|Argitsme|HoneyyR|Hermalyan|Nane2004}} ons praat oor julle betrokkenheid hier. :::::: Ek wil nie baklei nie, as ek weerstand ondervind, gaan ek voort met my eie projekte (geen probleem daarmee nie, vrede!). Julle menings asb. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:30, 29 September 2026 (UTC) ::::::Die belangrikste: Almal is natuurlik vry om met taalgebruik te help, ek verwyder slegs goed in die hoofnaamruimte wat nooit versorg is nie en daar ronddwaal. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:40, 29 September 2026 (UTC) :::::::Ek stem saam met @[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]]. :::::::En ek sal byvoeg: Dit maak nie saak watter gebruiker dit is, of waar hulle vandaan kom nie. Maak nie saak of Afrikaans hul moedertaal is of nie. Ons hou almal tot die selfde standaard. Gee mense darem 'n kans om hul artikels op te ruim, maar as dit nog steeds substandaard is, dan skrap ons dit, of rol die wysigings terug. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:54, 1 Oktober 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} SB en RR. Ek sal ook nuwelinge se werk help opruim. Hou op stress Oesjaar! Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:46, 1 Oktober 2026 (UTC) == Mandela en kie == [[Lêer:Nelson Mandela, 2008 te Houghton Estate, valskleur-KI-herskepping.jpg|regs|duimnael|120px|Mandela 2008]] Net regs van Mandela staan 'n man met grys gestreepte das. As iemand dalk weet wie dit is sal ek graag die beskrywing wil aanvul. Die twee dames is terloops [[Geraldine Fraser-Moleketi]] en [[Gwen Ramokgopa]] van wie ons baie min inligting op af.wiki het. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:04, 29 September 2026 (UTC) :Jy vra my vas, jammer! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:02, 29 September 2026 (UTC) :: Ditto. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:17, 29 September 2026 (UTC) :::AI sê: The man in the grey striped tie standing directly behind and to the right of Mr. Mandela's shoulder is the South African politician Dr. Frene Ginwala's brother or a similar delegate accompanying the high-level official party. Die broer se naam was Solly. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 23:34, 1 Oktober 2026 (UTC) ::::Knap gedaan, en dankie. Vermoed dat jy reg is, en ons het min/geen vrye foto's van hierdie gesin. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 05:53, 2 Oktober 2026 (UTC) == Reptiele en amfibieë in Afrikaans == Sedert 2025 is daar 'n komplete lys van Afrikaanse (en ander) name van de reptiele en amfibieë wat in Suid-Afrika voorkom Die verwysing is Phaka, F.M., Hugé, J., Razhuanzwo, F., Vanhove, M.P.M. & Du Preez, L.H. 2025. Naming South African frogs and reptiles in nine Indigenous languages. African Journal of Herpetology, 1–18. Daar is twee webwerwe waar dit gevind kan word :Die reptiele <ref>[https://www.wildvernac.org/vernac-names-of-wildlife/reptile-names Reptile names]</ref> :Die amfibieë <ref>[https://www.wildvernac.org/vernac-names-of-wildlife/frog-names Frog names]</ref> Ek het op [[sandpadda]] 'n bietjie daarvan oorgeneem, maar daar is talle ander bydraes wat daarmee bygewerk of geskep kan word. {{Verwysings}} [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 20:37, 1 Oktober 2026 (UTC) :Baie nuttig, dankie. Die taal is net om van nagmerries te kry. Net vir gebruikers wat weet wat hulle doen. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 21:45, 1 Oktober 2026 (UTC) == Maandelikse besoeke en die Kiswahili Wikipedia == Gemeenskap, ons gebruikersbesoeke vir September was 3,1 miljoen. Dan sien ek die [[Swahili Wikipedia]] (Kiswahili) het na die 70ste posisie opgeskuif betreffende die aantal artikels. Hulle groei konstant die afgelope paar weke en sal ons seker binnekort verbygaan. Hulle diepte is egter net 4 vs ons 38. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:59, 5 Oktober 2026 (UTC) Die Swahili Wikipedia is tans die derde grootste in Afrika naas die [[Egipties-Arabiese Wikipedia]] en die Afrikaanse Wikipedia. Die Egipties-Arabiese Wikipedia, 11de op die ranglys, het egter 'n diepte van NUL, seker botgeskepte artikels. Ek vermoed Swahili gebruik ook 'n bot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:58, 5 Oktober 2026 (UTC) :Ek vermoed in Meimaand vanjaar het die Swahili-Wikipedia KI-vertalings geskep dat dit klap. [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?start=2026-05-01&end=2026-10-04&sites=sw.wikipedia.org|af.wikipedia.org Kyk mooi onderaan]: Vanaf Mei 2026 tot 4 Oktober het die Afrikaanse Wikipedia 1 854 bladsye geskep. Daarteenoor het die Swahili Wikipedia 16 830 bladsye geskep. Ek het nog in Juniemaand vir onse liewe Gemini gevra: hoe op aarde stort jy 18 MB inligting binne 'n enkele maand of wat op die bedieners, met slégs 9 aktiewe bydraers? :[https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?start=2026-05-01&end=2026-10-04&sites=af.wikipedia.org Afrikaanse Wikipedia vanaf Mei 2026 tot Oktober 2026]: 15 699 885 grepe (bytes) verskil :[https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?start=2026-05-01&end=2026-10-04&sites=sw.wikipedia.org Swahili Wikipedia vanaf Mei 2026 tot Oktober 2026]: 24 847 726 grepe (bytes) verskil [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 20:52, 5 Oktober 2026 (UTC) :Indien julle gewonder het - ek het onraad vermoed toe ek [https://lb.download.kiwix.org/zim/wikipedia/ Kiwix se blaaie] besoek het. ::wikipedia_af_all_maxi_2026-04.zim 2026-04-06 10:47 1.9G ::wikipedia_af_all_maxi_2026-07.zim 2026-07-05 14:18 1.9G ::wikipedia_af_all_nopic_2026-04.zim 2026-04-06 08:34 404M ::wikipedia_af_all_nopic_2026-07.zim 2026-07-05 12:19 410M ::wikipedia_sw_all_maxi_2026-04.zim 2026-04-06 16:55 746M ::wikipedia_sw_all_maxi_2026-07.zim 2026-07-05 18:44 778M ::wikipedia_sw_all_nopic_2026-04.zim 2026-04-06 15:51 189M ::wikipedia_sw_all_nopic_2026-07.zim 2026-07-05 17:44 211M [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 21:01, 5 Oktober 2026 (UTC) == Gebruik van sjabloon:intertaalskakel == As ons die artikel [[Anatoli Karpof]] en [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Anatoli_Karpof&oldid=2975551 Anatoli Karpof (ouer weergawe)] vergelyk, sien ons baie rooi skakels in die ouer weergawe. Hoewel die nuwer weergawe netjieser lyk (geen rooi skakels nie), is dit vanuit 'n ensiklopediese oogpunt minder nuttig, aangesien ten minste een van die rooi skakels (Waddinxveeen) deur middel van die sjabloon:intertaalskakel na 'n ooreenstemmende artikel in die Nederlandse Wikipedia verwys het. Ek wil graag die gemeenskap se mening hoor oor my voorstel om die rooi skakels te herstel, maar met die byvoeging van sjabloon:intertaalskakel-skakels na die ooreenstemmende Nederlandse of Engelse artikels by te voeg. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 20:58, 5 Oktober 2026 (UTC) :Ek is 'n aanhanger van rooi skakels omdat dit aandui dat 'n gewensde artikel ontbreek. Ek ondersteun die gebruik van intertaalskakels om na bestaande artikels in ander tale te verwys. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:10, 5 Oktober 2026 (UTC) :: Ek ondersteun nie een van die twee nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:14, 6 Oktober 2026 (UTC) :::Ek verpes rooi skakels...dit trek die leser se aandag af van belangrike inligting. --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:18, 6 Oktober 2026 (UTC) :::: Dink rooi skakels moet net aanvaar word waar dit verwys na 'n "kernartikel" wat waarskynlik in die nabye toekoms geskep kan word. Stem saam dit trek aandag af van 'n artikel. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:29, 6 Oktober 2026 (UTC) :::::Ons kan dalk ook oorweeg om die kleur van rooi skakels te verander na iets minder steurend, bv. grys. 'n Mens kan die styl vir almal verander of elke gebruiker kan dit vir homself doen deur sy persoonlike CSS-bladsy te wysig. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 08:47, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::Hi ou Pynappel, dis nie soseer die <u>rooi kleur</u> wat my pla nie, dis die blote teenwoordigheid daarvan op 'n andersins netjies-versorgde bladsy! Watse nut het 'n honderd internasionale krieketspelers se rooi name in 'n krieketwêreldbekerartikel? Niemand gaan dit ooit skep nie, punt. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:11, 6 Oktober 2026 (UTC) :::::::Dalk kom iemand eendag en skep dit. My gevoel is dat die rooi kleur 'n kenmerk van Wikipedia is wat ons tans nie ten volle benut nie. Dit is wel 'n seer oog, maar hopelik dien dit as 'n aansporing aan lesers om betrokke te raak en die artikel te skep, al is dit net 'n saadjie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 09:36, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::::Ek verwerp die gebruik van intertaalskakels: ::::::::1. Dit kan lesers irriteer om dadelik in 'n ander taal te beland wat hulle nie noodwendig verstaan nie. ::::::::2. Kan dit net 'n willekeurige besluit wees na watter taal daar geskakel word. Duits, Engels, Frans, Nederlands? Ek verkies die Duitse Wikipedia, maar die Franse is ook uitstekend! ::::::::3. Kan dit verhoed dat 'n nuwe artikel geskep word as daar reeds 'n soort skakel is. Dit is rooi skakels wat motiveer om 'n nuwe artikel te skep. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:45, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::::Oor rooi skakels: Myns insiens maak dit sin dat niebestaande artikels rooi is, aangesien bestaande artikels blou skakels het. Rooi is immers die opponent van blou in die kleurspektrum. Myns insiens verstaan almal dit dadelik, al lees hulle net op Wikipedia en is hulle nie aktiewe gebruikers nie. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:50, 6 Oktober 2026 (UTC) :::::::::{{neutraal}} Ek het gemengde gevoelens hieroor. Op die Franse Wikipedia is daar 'n artikel genaamd "[[:fr:Maison du blé et du pain]]". Dis 'n koring- en broodmuseum in Switserland. Die vraag is - '''is hierdie artikel relevant vir die Afrikaanse Wikipedia'''? Regverdig dit 'n artikel? Miskien vir 'n Moorreesburger wat sy eie Koringbedryfmuseum wil vergelyk, ja. Maar die res van Suid-Afrika en Namibië? Nee. Die teenvraag is - waarom mag iemand nie daarvan bewus gemaak word nie? :::::::::Ons sit nou in die knars: aan die een kant onthou ek nog hoe 'n groep by Reddit suur was omdat [[Nederduits (skoolvak)]] 'n voorbladartikel geword het, wat ek bloot uit die Duitse Wikipedia destyds vertaal het. Uit die Redditeure se standpunt verstaan ek egter hul besware: dit voel "volksvreemd" (al vind ek prinses Diana ewe volksvreemd op die tydskrifvoorblaaie, aangesien ons 65 jaar al 'n republiek is). Aan die ander kant was die Redditeure se standpunt ewe vreemd: enige intelligente mens kon insien die foute wat met Nederduits gemaak is, kan netsowel met Afrikaans, Nama, Korana (feitlik enige taal) orals herhaal word: die sprekers wag amper ter elfder ure tot 'n taal heeltemal vergete is, en dan skielik, oornag, moet daar inderhaas 'n oplossing gesoek word wat dubbel soveel kos as om die masjien aan die loop te hou. Die onderwysers het ondertussen almal afgetree, of is dood. Die doel van die Wiki-artikel was juis om uit die Duitsers se foute te leer. :::::::::Die oplossing, het ek my voorgeneem, is om die pad van Voyageur te volg: versamel die bronne, maar skryf met die onwetende Afrikaanse leser in gedagte.[[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:43, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::::::Ja, die liewe Voyageur (R.I.V.) het hom altyd daarvoor beywer om hier ensiklopediese inligting te plaas wat nie op die Engelse Wikipedia beskikbaar is nie. Myns insiens is dit die perfekte pad om ons Wikipedia uniek en interessant te hou en die beste manier om lesers te trek. Ek probeer dieselfde. Die nadeel van blote vertalings is op die hand liggend: Die Engelse artikel se ontwikkeling gaan aan, terwyl ons nie die mannekrag het om by te hou nie en die artikel het later moontlik verouderde inhoud. As jy self 'n nuwe artikel volgens bronne skep, sit jy nooit met dié probleem nie. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:50, 6 Oktober 2026 (UTC) == Agentiese KI en Wikipedia == Die sterkste teken van die afgelope 24 uur is dat die oorgang na [[KI-agent|agent]]-gedrewe aktiwiteit verskuif het van blote voorspelling na waarneembare druk op infrastruktuur. Die [[Wikimedia-stigting]] meld dat eksperimentele [[OpenAI]]-agente miljoene Wikimedia-bladsye besoek en honderde duisende navrae uitgevoer het; hulle het moontlik bygedra tot 'n gedeeltelike onderbreking van die Wikidata-navraagdiens en ongemagtigde wysigings aangebring – insluitend veranderinge aan 'n verwysingshulpmiddel wat moontlik kwaadwillig van aard was. Sien https://www.theverge.com/news/1004929/wikipedia-openai-rogue-bots-wikimedia-foundation-outage [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:15, 6 Oktober 2026 (UTC) : {{ping|Sobaka}}, sien [https://stats.wikimedia.org/#/af.wikipedia.org/reading/total-page-views/normal|bar|2-year|agent~automated|monthly Outomatiese besoeke] miskien deel daarvan? Groete! Oesjaar :: Dankie vir die skakel Oesjaar. Dink nie die geweldige styging in Desember en Januarie kan aan die bogenoemde toegeskryf word nie, die voorvalle waarna die Stigting verwys het in Mei 2026 plaasgevind. Mei se statistieke op die Afrikaanse Wikipedia lyk normaal so ek glo ons het dit die keer vrygespring. Ek is seker die Desember/Januarie styging was een of ander bot verwante aktiwiteite maar agentiese-KI was toe nog in sy kinderskoene, maar word duidelik baie gou groot! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:43, 6 Oktober 2026 (UTC) ::: KI gaan ons nog baie pyn en lyding veroorsaak. Gaan maar na elke nag jou banksaldo ook na, een van hierdie dae verdwyn dit soos petrol uit jou kar se tenk. En wie moet ons bedank, die gekloonde poppe van die kuberruimte! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:19, 6 Oktober 2026 (UTC) == Ons Flora projek. == Gemeenskap, ons flora foto projek groei konstant. Prof. Van Wyk het reeds ongeveer 26,000 foto's gelaai. Die Kategorie:Flora van Suid-Afrika is nou reeds 10,237 artikels groot. Lekker om te kan sê, baie groter as die magtige Engelse Wikipedia. Beplanning vir die toekoms; daar is tans 'n Kategorie:Flora van Amerika. Dink julle ons moet 'n Kategorie:Flora van ''Deelstaat'' vir al 50 deelstate van Amerika skep wat dan gekoppel is aan Kategorie:Flora van Amerika. Die Engelse doen dit nie so nie. Miskien dieselfde vir Australië. Dit gaan vir persone wat navorsing doen oor die voorkoms van plante van groot waarde wees. Julle gedagtes... {{ping|BurgertB|JMK|Rooiratel|Jcwf|Sobaka|Pynappel}} Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:44, 6 Oktober 2026 (UTC) :Klink reg, want daai deelstate is groot gebiede wat baie van mekaar verskil. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 13:05, 7 Oktober 2026 (UTC) == 'n Bakkiesblad spesialis.. == Gemeenskap, die persoon wat ons FB blad bygewerk het, het verdwyn. Ons moet die voorblad opdateer sodat dit 131,000 wys. Wie kan help? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:46, 6 Oktober 2026 (UTC) == [[Strydpoortberge]] == Gemeenskap, ons kort iets oor die Strydpoortberge. Wie het inligting? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:36, 6 Oktober 2026 (UTC) :{{Uitgevoer}} - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:01, 7 Oktober 2026 (UTC) ::Jy sê: "Dit is in Limpopo by Mokopane, naby Haenertsburg, geleë." Daardie 2 plekke kan nie in dieselfde asem genoem word nie, hulle is dan 116 km van mekaar, alhoewel die berg altwee omvat. (Ek weet, ek woon naby aan Haenertsburg) [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:27, 7 Oktober 2026 (UTC) :::Dis wat die bronne sê. Die bergreeks strek seker verby altwee. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:34, 7 Oktober 2026 (UTC) ::::Ek het die artikel gekorrigeer...die aanduiding vd ligging was nie 100% korrek nie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:36, 7 Oktober 2026 (UTC) :::::Dankie @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:59, 7 Oktober 2026 (UTC) == Voorstel vir sjabloon:intertaalskakel2 == Ek dink daar is moontlik ruimte vir 'n nuwe soort intertaalskakel wat deur Wikidata aangedryf is, eerder as deur spesifieke tale wat deur die oorspronklike redigeerder gekies is. Woorde wat die nuwe skakel gebruik sal groen wees. Gestel byvoorbeeld ons het die kode <code>"<nowiki>{{intertaalskakel2|wadinxveen|Q826048}}</nowiki>"</code> gebruik; sal <span style="color:green">Wadinxveen</span> op die skerm verskyn. As ons op die teks klik, sals hierdie aftreklys verskyn: *[[:de:Waddinxveen]] *[[:en:Waddinxveen]] *[[:fr:Waddinxveen]] *[[:nl:Waddinxveen]] *'''<span style="color:blue">...</span>''' Hierdie lys word deur Wikidata aangedryf, waar Waddinxveen die kode "Q826048" het. Ons kan op enige weergawe klik om die artikel in daardie taal te lees. Indien 'n artikel in Afrikaans beskikbaar is, sal dit ook vertoon word. As ons op "'''<span style="color:blue">...</span>'''" klik, word die taalkeuse uitgebrei om alle Wikipedia-weergawes wat hierdie artikel bevat, in te sluit (42 in die geval van Waddinxveen). Die verstektaalopsies vir Afrikaans is Afrikaans, Duits, Engels, Frans en Nederlands". Ander tale sal 'n ander stel verstektale hê (die taal self en vier vreemde tale). Meen die gemeenskap dat dit die moeite werd is om so 'n hulpmiddel verder te ontwikkel? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 20:50, 6 Oktober 2026 (UTC) :Klink vir my na 'n goeie idee! – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:16, 6 Oktober 2026 (UTC) == Verwysings met eksterne skakels == Gemeenskap, ek was nog altyd onder die indruk dat skakels met eksterne skakels nie toegelaat word nie. Wat het verander of het die ouderdom my ingehaal. Sien [[Swem in Suid-Afrika]]. Hoekom word dit nie eerder nie as verwysings gebruik nie? Dit beteken dan dat 'n artikel glad verwysings hoef te gebruik nie. Hoe gaan sulke skakels hanteer word wat skakel na ander tale wat ons nie verstaan nie? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:33, 7 Oktober 2026 (UTC) 3mdqu4gaxn1cuu4h6vsdetrue3z0r2z 2976512 2976507 2026-10-07T13:41:54Z Oesjaar 7467 /* Verwysings met eksterne skakels */ Vra maar net. 2976512 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ __NOINDEX__ {{spring ondertoe}} [[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|250px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]<!-- [[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: "Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!" 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]] [[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]] [[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis naweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]] [[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|'n Witrenoster in 2003.]] --> <div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;"> <big>'''Sien ook:'''</big> * [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is. * [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers. * [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy. * [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer. <center>'''Verdere hulp:'''<br /></center> Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die * [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']], * [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en * [[:m:|Meta Wikipedia]]. </div> {{Argiefboks|14 | argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]] | argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]] | argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]] | argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]] | argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]] | argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]] | argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]] | argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]] | argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]] | argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]] | argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]] | argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]] | argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]] | argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]] }} '''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur <nowiki>~~~~</nowiki> te tik, of die "Handtekening met datum"-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys. Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak. Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word. Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans] <div class="plainlinks"><center>'''>>> [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&action=edit&section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] <<<'''</center></div> == Werkswinkels wat deur Wikimedia ZA gefasiliteer sal word in September 2026 == Gebruikers neem kennis van die werkswinkels gedurende September 2026. Boodskap van Wikimedia ZA: “Hierdie werkswinkels sal studente, dosente en bibliotekarisse by hoër onderwysinstellings betrek en hulle bekendstel aan die basiese beginsels van die redigering van Wikipedia in alle Suid-Afrikaanse tale. Sommige deelnemers mag Afrikaans as eerstetaalsprekers wees, en die opleiding sal die volgende dek: Wat Wikipedia is Die Vyf Pilare van Wikipedia Die vertaling van bestaande artikels met behulp van die Vertaalinstrument Die skep van nuwe artikels Die byvoeg van verwysings en beelde Ons wil graag die Afrikaanse Wikipedia-gemeenskap vooraf oor hierdie werkswinkels inlig. Aangesien hierdie sessies 'n toestroming van nuwe bydraes van eerstekeerredakteurs tot gevolg kan hê, sal ons die gemeenskap se bewustheid en ondersteuning waardeer om hierdie nuwelinge gepaste leiding, geduld en goeie trou te gee soos hulle begin bydra. Komende Werkswinkels SWiP Fase 2 Jaar 2 – Universiteit Stellenbosch '''7–8 September 2026''' SWiP Fase 2 Jaar 2 – Durban Universiteit van Tegnologie '''10–11 September 2026''' SWiP Fase 2 Jaar 2 – Universiteit van KwaZulu-Natal, Pinetown-kampus '''17–18 September 2026''' Dankie dat u ons help om te verseker dat die betrokke gemeenskap bewus is van hierdie aktiwiteite en die nuwe bydraers kan ondersteun.” [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 13:12, 25 Augustus 2026 (UTC) == Erfenismaand: Inheemse Taalvertaal-uitdaging == Inisiatief vir Erfenismaand vir enige belangstellendes: “Beste Wikimediane, Sluit by ons aan vir die Erfenismaand se 30-dae Inheemse Taalvertaal-uitdaging hierdie September! Help om Suid-Afrikaanse erfenis te vier deur artikels oor die teiken inheemse taal Wikipedias uit te brei en te verbeter. ;Belangrike Besonderhede Datums: 1–30 September 2026 - Teikentale: isiZulu, isiXhosa, Sesotho, Setswana, Sepedi, Xitsonga, isiSwati, Tshivenḓa, isiNdebele, en Afrikaans - Daaglikse Doelwit: Vertaal 1 artikel per dag oor Suid-Afrikaanse kookkuns, gebruike, klere, kuns, geskiedenis of letterkunde. Hoe om Deel te Neem 1. Voeg jou gebruikersnaam by die projekbladsy en sluit aan by die Geleentheidsdashboard <https://meta.wikimedia.org/wiki/WMZA_Heritage_Month_30-Day_Translation_Campaign> (Wagwoord: Heritage). 2. Kies 'n Suid-Afrikaanse erfenisartikel op Engelse Wikipedia. 3. Vertaal dit in jou teikentaal (met behulp van die Inhoudvertalingsinstrument of handmatig) en publiseer. Opleidingswerkswinkel Leer hoe om die Inhoudvertalingsinstrument en dashboard te gebruik: Datum en tyd: Saterdag, 29 Augustus 2026 | 10:00 vm. – 12:00 nm. SAST - Skakel: Sluit aan by Google Meet <https://meet.google.com/xuv-gwfo-ztq?authuser=1&hs=122> Pryse (geskenkbewyse) Top bydraers gekies op grond van vertalingskwaliteit, volledigheid en formatering: - 1ste Plek: R5,000 - 2de Plek: R3,000 - 3de Plek: R2,000 Kontak info@wikimedia.org.za Vriendelike groete WikimediaZA Nomfundo Zungu: Kommunikasie-intern” [Hier geplaas deur [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:15, 26 Augustus 2026 (UTC)] :@[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] mag ons vir hierdie spesifieke gebeurtenis KI gebruik om die vertaling te behartig, mits ons die [[porboodskap]] wat ons gebruik het, publiseer, en met die veronderstelling dat bronne wat saam met stellings oorgebring word, reeds in die oorspronklike weergawe nagegaan is en dus nie weer individueel nagegaan hoef te word by die eerste weergawe van die vertaling nie? Gebruikers kan natuurlik enige stelling later bevraagteken en bronne nagaan en stellings wat nie geverifieer kan word nie, verwyder. Ek vra hierdie net vir praktiese redes om in staat te wees om die eerste weergawe van die vertaling te kan plaas. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:13, 26 Augustus 2026 (UTC) ::My opinie is: ja, ons mag, want Wikipedia word nie as 'n bron gebruik nie, die bronne word saam oorgebring, en ander Wikipedia's vereis ook verifieerbaarheid en die aanhaal van bronne, en die KI-model word gevra om 'n nugtere vertaling te doen, nie om eie kennis te gebruik of eie navorsing te doen nie, dus is die risiko van hallusinasies laag. Natuurlik kan die oorspronklike weergawe foute bevat, en die foute word dan met die vertaling oorgebring, maar dit is 'n risiko by enige vertaling en foute kan selfs in betroubare bronne bestaan, dus is dit nie 'n risiko uniek aan KI nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:32, 26 Augustus 2026 (UTC) :::{{Ping|Sobaka|Pynappel}} Myns insiens is dit nie die doelwit van dié kompetisie om met KI-geskepte artikels mee te ding nie. Die een skryf met die hand en die ander met KI? Ek dink nie dit is billik in 'n kompetisie nie. Ek sou dit as 'n soort ''doping'' beskou. Met die hoeveelheid KI-inhoud kan mens ook nie van ander verwag om die inhoud na te gaan nie. My mening. Jou laaste aanmerking oor foute in die oorspronklike artikel is juis die rede waarom die Duitse Wikipedia van die vertaler verwag om die inhoud stiptelik na te gaan. Andersins loop jy gevaar om verkeerde inhoud te versprei. Ek beskou die vertaler steeds as verantwoordelik vir die teks wat hy plaas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:55, 26 Augustus 2026 (UTC) ::::@[[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]], ek dink ons moet hier twee sake onderskei. Eerstens is dit ’n kompetisie wat deur WikimediaZA gereël word, en ek kan dus nie namens hulle bepaal of KI-ondersteunde vertaling vir die doeleindes van die kompetisie toegelaat word of presies watter voorwaardes daarvoor geld nie. Dit sal jy verkieslik met die organiseerders moet uitgeklaar. ::::Tweedens is ons op die Afrikaanse Wikipedia nog besig om gemeenskapsbeginsels vir die verantwoordelike gebruik van KI te ontwikkel, en ek wil nie daardie gesprek vooruitloop nie. Persoonlik sien ek wel ’n belangrike onderskeid tussen die gebruik van KI as ’n vertalingshulpmiddel en die gebruik daarvan om self nuwe ensiklopediese inhoud en bronne te genereer. KI-ondersteunde vertaling behoort dus nie noodwendig uitgesluit te word nie, mits die gebruiker die finale teks self deeglik nagaan en verantwoordelikheid daarvoor aanvaar. ::::Ek sou egter versigtig wees met die aanname dat bronne bloot omdat hulle uit die oorspronklike artikel oorgedra word, glad nie nagegaan hoef te word nie. Niemand verwag noodwendig dat elke bron volledig van nuuts af ondersoek moet word voordat ’n vertaling gepubliseer word nie, maar die vertaler behoort minstens seker te maak dat die vertaalde teks die oorspronklike artikel getrou weergee, dat die verwysings korrek oorgedra is en dat daar nie deur die vertaalproses nuwe stellings, betekenisverskuiwings of foutiewe terminologie ontstaan het nie. ::::Wat die publisering van die porboodskap betref, dink ek dit is ’n nuttige vorm van deursigtigheid, maar dit is iets waaroor die gemeenskap nog ’n beginsel moet vasstel. Vir hierdie spesifieke kompetisie sou ek dus voorstel dat WikimediaZA eers bevestig wat hulle reëls oor KI-gebruik is; daarna geld uiteraard steeds die Afrikaanse Wikipedia se gewone vereistes ten opsigte van kwaliteit, verifieerbaarheid en die verantwoordelikheid van die redigeerder. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 12:04, 26 Augustus 2026 (UTC) == Nuwe botartikels == Gemeenskap, ek mis die gemeenskapsbesluit om met nuwe botartikels te groei. Ons het byna 400 nuwe botartikels met 'n klein inligtingskassie en een sin. (As jy die res soek, moet jy die Engels lees.) Myns insiens voeg dit min waarde by, wat dink julle? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:50, 27 Augustus 2026 (UTC) :Ek dink dit voeg waarde by. Ek sien nie hoe die aantal van 400 relevant is nie. Daar is poskodes in Lesotho en Sentraal-Afrikaanse Republiek waaroor 'n Afrikaanse leser mag leer, en waaroor daar regtig min bekend is, soos slegs die ligging en koördinate. Sien geen rede hoekom hierdie onderwerpe van die ensiklopedie uitgesluit moet word nie; ander weergawes sluit hierdie onderwerpe in, maar ek hoor graag ander se menings. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:14, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Gee ons asb 'n voorbeeld of 2 vd poskodes in Lesotho wat jy gedoen het. Ek kan nie veel van Kabouterbot onthou nie...ouderdom! ::PS Kabouterbot het vannag 'n fokop gemaak by [[Nana-Bakassa]] ("Koördinate: Missing latitude") ::[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:37, 27 Augustus 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] [[Hleoheng]] [[Fenyane]]. Ek moet nog die kategorieë byvoeg. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:40, 27 Augustus 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] reggemaak, dankie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:15, 27 Augustus 2026 (UTC) :Ek dink dit voeg net so veel waarde as al die saadjies oor plantspesies. Maak nie saak of dit nou deur 'n bot geskep is of nie. @[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] jou vraag is eintlik oor die nuttingheid van saadjies, en ek dink ons het daardie bespreking al baie keer gehad. :Party mense vind die artikels interessant, al is daar min inligting. Dit kan altyd verder uitgebrei word. Dit is ook goed vir ander artikels wat plekname benoem (soos 'n artikel oor 'n ramp of iets), minder rooi skakels ens. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:40, 27 Augustus 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] [[Tim Curry]] is onlangs oorlede. Die artikel is ook deur 'n robot begin. Kyk hoe lyk dit vandag. Die feit dat dit deur 'n robot begin is, doen geen afbreek aan ander artikels nie, en skep 'n raamwerk vir ander gebruikers om maklik by te dra. Ek kan onthou jy het destyds ook vreeslik gekla oor die artikels oor akteurs wat deur 'n robot geskep is. Dit staan jou vry om enige artikel wat jy dink te kort is, uit te brei. En as die onderwerp jou nie interesseer nie, hoef jy nie die artikel te lees nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:41, 27 Augustus 2026 (UTC) :Intussen meer as 410. Die aantal is belangrik, aangesien kwantiteit die kwaliteit van die Afrikaanse Wikipedia raak. Daar is ook botartikels oor Russiese rajons, Australiese plaaslikeowerheidsgebied en Haïtiaanse departements. Terloops, ek het ander projekte as om 410 botartikels uit te brei. Myns insiens raak dit dieselfde tema: Ons skryf artikels '''deur mense vir mense'''. Tel asb. al die [[:Kategorie:Saadjies]] vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Wat is die verskil tussen 410 en 410&nbsp;000? Hoe raak dit die kwaliteit van ander artikels? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:48, 27 Augustus 2026 (UTC) :::Inderdaad. Niemand kla oor enwiki se kwaliteit nie, en hulle het meer as 2 miljoen saadjies. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:54, 27 Augustus 2026 (UTC) ::::Hoe meer botartikels ons het, hoe meer lesers kom daarop af en sien een-sin-saadjies. Dit raak die reputasie van die hele projek. Daar is mense wat ure, maande, jare vir kwaliteit offer. Hoe aktief is die Cebuano- en Waray-Waray-Wikipedias? [[:en:Cebuano Wikipedia]], [[:de:Cebuanosprachige Wikipedia]], [[:en:Waray Wikipedia]] en [[:de:Waray-Waray-Wikipedia]] vertel baie vir my. Die botartikels het niks gehelp nie. Op die [[:en:Swedish Wikipedia#Massive deletions in robot-made articles]] het hulle intussen baie botartikels geskrap. Die Engelse Wikipedia het sewe miljoen artikels en die nodige mannekrag met dié wêreldtaal! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:00, 27 Augustus 2026 (UTC) :::::@[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] moet ons [[Tim Curry]] skrap? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:03, 27 Augustus 2026 (UTC) ::::::{{Ping|Pynappel}} Ons kan wel artikels oor mense deur mense laat skryf. Soos [[Dolly Parton]], [[Bonnie Tyler]] en [[Gunther von Hagens]]. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:10, 27 Augustus 2026 (UTC) :::::::Kom ons hoor wat sê die res van die gemeenskap. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:15, 27 Augustus 2026 (UTC) : Honderde saadjies beteken nie veel nie. Dit groei nie. Kyk na die sponsies. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:51, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Hallo @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], ek stem saam dat dit dalk nie veel beteken nie, maar dit het nie noodwendig 'n negatiewe impak nie. Trouens, my punt is juis dat dit 'n goeie impak het omdat dit 'n bestaande artikel verskaf waartoe gebruikers kan bydra. Ek wonder hoeveel gebruikers wysig bestaande artikels eerder as om nuwe artikels te skep. Dit sal interessant wees om hierdie statistiek van 'n groot Wikipedia soos Engels of Duits te kry. Intussen deel ek 'n lys van artikels wat deur kabouter geskep is en wat sedertdien gegroei het. Dit is almal akteurs, vermoedelik omdat dit 'n onderwerp is waarin meer mense geïnteresseerd is, terwyl die sponse 'n baie kleiner gehoor het, maar daardie gehoor verdien steeds om artikels op Wikipedia in Afrikaans te kan raadpleeg en wysigings daarby aan te bring en ja, as hulle die vermoë het, self artikels te begin. ::* [[Shailene Woodley]] ::* [[Jenna Ortega]] ::* [[Anna Held]] ::* [[Elton John]] ::* [[IJustine]] ::* [[Sydney Sweeney]] ::* [[Beatrice Straight]] ::* [[Alec Baldwin]] ::* [[Raquel Welch]] ::* [[Timothée Chalamet]] ::* [[Rami Malek]] ::* [[George Carlin]] ::– 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 23:20, 27 Augustus 2026 (UTC) == Voorstel: 'n Konsep-naamruimte (ns 118) == Hallo almal Ek wil graag voorstel dat ons vir die Afrikaanse Wikipedia 'n aparte '''Konsep'''-naamruimte aanvra. Dit is die ekwivalent van die Engelse ''Draft:'' (naamruimte 118). Tans het 'n onvoltooide artikel net twee tuistes: die hoofnaamruimte, waar lesers en soekenjins dit sien, of 'n gebruikersubblad of [[Wikipedia:Sandput]]. 'n Konsep-naamruimte gee 'n derde plek: * Konsepte tel nie as artikels nie en beïnvloed nie ons artikeltelling nie. * Konsepte word outomaties nie deur soekenjins geïndekseer nie, dus skaad 'n onvoltooide bladsy nie die projek se aansien nie. * Nuwelinge kan aan 'n artikel werk sonder dat dit binne minute vir verwydering genomineer word. * Wanneer die artikel gereed is, word dit eenvoudig na die hoofnaamruimte geskuif en die volledige geskiedenis bly behoue. Meer as 25 Wikipedias het reeds so 'n naamruimte. === Wat presies aangevra sal word === * Naamruimte 118 = Konsep, naamruimte 119 = Konsepbespreking * 'n Alias sodat ''Draft:'' ook na dieselfde naamruimte wys * Subbladsye aangeskakel * ''noindex'' sodat konsepte nie deur soekenjins geïndekseer word nie * Konsepte tel nie as inhoudsbladsye nie (dus nie in die artikeltelling nie) * VisualEditor beskikbaar in die nuwe naamruimte === Punte waaroor ons moet besluit === # '''Die naam.''' "Konsep" / "Konsepbespreking", of eerder "Klad" / "Kladbespreking"? Ander voorstelle is welkom. # '''Wie mag 'n konsep na die hoofnaamruimte skuif?''' Enigeen, of net gebruikers wat outomaties bevestig is (''autoconfirmed'')? # '''Verlate konsepte.''' Op die Engelse Wikipedia kan 'n konsep wat ses maande lank onaangeraak bly, verwyder word, met 'n kennisgewing aan die skepper. Wil ons iets soortgelyks, en met watter tydperk? # '''Soekresultate.''' Moet konsepte by verstek in ons interne soektog verskyn, of net wanneer 'n mens dit uitdruklik kies? === Hoe dit tegnies werk === Ons kan dit nie self aanskakel nie. Dit is 'n konfigurasieverandering aan Wikimedia se bedieners. Die pad is: # Konsensus hier op die Geselshoekie, met die besonderhede hierbo beslis. # 'n Versoek op Phabricator onder ''Wikimedia-Site-requests'', met 'n permanente skakel na hierdie bespreking (sien [[m:Requesting wiki configuration changes]]). # 'n Ontwikkelaar dien die wysiging in Gerrit in en dit word ontplooi. Dit neem gewoonlik 'n paar weke. Vir 'n kleiner wiki is 'n handjievol steunstemme genoeg: die Birmaanse Wikipedia se versoek ([[phab:T352424]]) is met twee steunstemme goedgekeur. === Alternatief === As die gemeenskap voel 'n eie naamruimte is oorbodig, kan ons byna dieselfde werkvloei kry sonder enige tegniese versoek, deur subbladsye soos ''Wikipedia:Konsepte/Artikelnaam'' te gebruik. Die verskil is dat ''noindex'' dan nie outomaties geld nie, dat konsepte nie 'n eie filter in onlangse wysigings en die soekfunksie kry nie, en dat die naam vir nuwelinge minder duidelik is. === Steun, teen, kommentaar === Ek stel voor ons hou die bespreking ten minste twee weke oop sodat almal kans kry om te reageer. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:51, 27 Augustus 2026 (UTC) : Ek ondersteun die voorstel in beginsel. Hou vir twee weke. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:43, 28 Augustus 2026 (UTC) ::{{Ondersteun}} idee ::#Konsepartikel ::#Gebruikers wat bevestig is ::#Ses maande klink redelik ::#Net by keuse, maar as iemand nou dieselfde artikel wil skep, moet dit duidelik wees dat daar reeds ‘n konsepartikel is. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:16, 28 Augustus 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} Een van die grootste voordele sal wees as daar kompetisies of werkwinkels is, sodat ander gebruikers weet om die gebruiker spasie te gee. Dit kan dalk ook help dat nuwelinge meer vrymoedigheid het...(dalk?) :Net 'n vraag: as die blad geskuif word sonder 'n aanstuur, wat oorbodig sal wees, tel dit as 'n bladsyverwydering? [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 14:19, 1 September 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] soos sake tans staan, ja, maar slegs administrateurs kan skuif sonder 'n aanstuur. As ander gebruikers bladsye skuif, dan word 'n aanstuur outomaties agtergelaat. Op die Engelse Wikipedia het hulle 'n spesifieke gebruikersgroep, nl. ''page movers'', wat bladsye sonder 'n aanstuur kan skuif. Ons kan oorweeg om ook so 'n groep op die Afrikaanse Wikipedia te hê. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:12, 1 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} al vier punte hier bo. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 20:41, 4 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:08, 5 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – Briljante idee. Laat dit goed gaan, [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 17:34, 5 September 2026 (UTC) :<s>{{Neutraal}}</s> – Ek is tans bietjie uitgebrand! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:30, 5 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – Laat dit goed gaan! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:37, 16 September 2026 (UTC) ::Ek het die nuwe naamruimtes aangevra: https://phabricator.wikimedia.org/T437576 – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:24, 10 September 2026 (UTC) :::Ons het vandag die nuwe Konsep- en Konsepbesprekingnaamruimtes ontvang. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:18, 14 September 2026 (UTC) ::::Baie dankie Pynappel --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:46, 16 September 2026 (UTC) == Malfunction... == Die taalkundiges: beste vertaling - faal of wanfunksioneer? Of hang dit af van die gebruik van die woord? Ek verkies eersgenoemde! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:34, 28 Augustus 2026 (UTC) :Ja, wanfunksioneer as werkwoord. Ook dalk :* nie behoorlik funksioneer nie :* foutief funksioneer :* gebrekkig funksioneer Informeel: Die masjien het begin probleme gee. :As selfstandige naamwoord: Fout :* The system experienced a hardware malfunction that caused unexpected server reboots. :: Die stelsel het 'n hardewarefout ondervind wat onverwagte herlaaie van die bediener veroorsaak het. :* Engineers traced the vehicle's sudden loss of power to an electronic control unit malfunction. :: Ingenieurs het die voertuig se skielike verlies aan krag nagespoor na 'n fout in die elektroniese beheereenheid. :[[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:59, 28 Augustus 2026 (UTC) ::Volgens [https://translate.google.co.uk/ Google Translate], lui die Afrikaans vertaaling: ::*Die stelsel het 'n hardeware-wanfunksie ondervind wat onverwagte bedienerherlaai veroorsaak het. ::*Ingenieurs het die voertuig se skielike kragverlies na 'n wanfunksionering in die elektroniese beheereenheid teruggevoer. ::[[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 14:55, 28 Augustus 2026 (UTC) :::Ai tog, Martin..! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:46, 31 Augustus 2026 (UTC) ::::Nee Martin, gaan kyk terug in jou skoolboeke. Google Translate gee maar swak vertalings! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:59, 31 Augustus 2026 (UTC) == [[Ratko Mladic]] == Goeiedag, ek wil graag hoor of ek hierdie konsep na die hoofnaamruimte mag skuif. Dit is 'n KI-vertaling van die Engelse weergawe. Ek het nie al die bronne noukeurig deurgegaan nie, maar die resultaat lyk ooglopend korrek. Is daar enige groot probleme met die artikel wat verhoed dat dit gepubliseer kan word? Dit kan natuurlik in sy konsepvorm en na publikasie steeds gewysig word om enige foute te korrigeer of nuwe inligting by te werk. Ek hoor graag van u. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:49, 28 Augustus 2026 (UTC) :Hallo Pynappel, ja dis skaflik, haal net asb al die rooi skakels in die inleiding uit. :Iets soos--- ''Sien ook: [[Kroasiese Onafhanklikheidsoorlog]] en [[Bosniese Oorlog]]'' --- het geen nut nie. :Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:11, 28 Augustus 2026 (UTC) ::{{uitgevoer}} – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:05, 28 Augustus 2026 (UTC) == FAK-voorsitters == Het die voorsitterlys van die [[Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge|FAK]] probeer opdateer, maar daar is nog datum-gapings, wat ook bevestig kan word. Daar mag ook 'n Prof. Jan de Koning tussen Cillié en Heyns wees, maar ek vind baie min inligting oor hom. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 11:21, 1 September 2026 (UTC) == Twintigjaargemeenskap. == Gemeenskap, kan al die bestaande lede van die 15 jaar gemeenskap net laat weet of hulle dalk al deel van die twintigjaargemeenskap moes gewees het? Ek het [[Gebruiker:Sobaka]] opdateer. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:02, 6 September 2026 (UTC) : Ook dankie en geluk aan [[Gebruiker:JMK]] met sy 20 jaar deelname hier by ons. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:56, 6 September 2026 (UTC) ::Eers in Jan. 2028! [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 19:02, 6 September 2026 (UTC) == Jou wiki sal op 23 Sep oorskakel na die lees-alleenmodus == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> Die [[Wikimedia-stigting]] sal die verkeer tussen sy datasentrums ruil. Dit sal verseker dat Wikipedia en die ander Wikimedia wiki's aanlyn kan bly, selfs ná 'n ramp. Hulle sal alle verkeer na die sekondêre datasentrum op '''{{#time:j xg|2026-09-23|af}}''' oorskakel. Die toets begin om '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' Ongelukkig, as gevolg van 'n paar beperkings in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki? | MediaWiki]], moet alle redigering stop terwyl ons oorskakel. Ons vra om verskoning vir hierdie ontwrigting en werk daarna om dit in die toekoms tot die minimum te beperk. 'n Banier sal 30 minute voor die aanvang op alle wiki's vertoon word. '''Vir 'n kort tydjie sal u alle wiki's slegs kan lees, maar nie kan redigeer nie.''' * Op Woensdag 23 September 2026 sal u vir tot 'n uur lank nie kan wysig nie. * As u gedurende hierdie tyd probeer redigeer of stoor, sal u 'n foutboodskap sien. Ons hoop dat geen wysigings verlore sal gaan gedurende hierdie minute nie, maar ons kan dit nie waarborg nie. As u die foutboodskap sien, wag dan totdat alles weer normaal is. U behoort dan u redigering te kan stoor. Maar ons beveel aan dat u eers 'n afskrif van u wysigings maak, net ingeval. ''Ander gevolge'': * Agtergrondwerk sal stadiger wees en sommige sal moontlik nie voltooi word nie. Rooi skakels word moontlik nie so vinnig soos gewoonlik opgedateer nie. As u 'n artikel skep wat reeds elders gekoppel is, sal die skakel langer as gewoonlik rooi bly. Sommige toepassings-skrifte met 'n lang looptyd sal gestop moet word. * Ons verwag dat die uitrol van nuwe kode soos enige ander week sal plaasvind. Alhoewel, sommige gevalle van kodevries kan egter stiptelik plaasvind as die operasie dit daarna vereis. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] sal vir ongeveer 90 minute onbeskikbaar wees. Deel asseblief hierdie inligting met u gemeenskap.</div><section end="server-switch"/> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 12:58, 15 September 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Konsepbeleid oor kunsmatige intelligensie == Die Afrikaanse Wikipedia het nog geen beleid oor die gebruik van kunsmatige intelligensie nie, terwyl die [[:en:Wikipedia:Large language models|Engelse]], [[:de:Wikipedia:Künstliche Intelligenz|Duitse]], [[:fr:Wikipédia:Intelligence artificielle générative|Franse]] en [[:nl:Wikipedia:AI en Wikipedia|Nederlandse]] Wikipedias die afgelope twee jaar elkeen een aangeneem het. Ek het 'n konsep op grond van daardie vier bladsye met behulp van [[Claude]] Opus 5 geskryf en dit by [[Konsep:Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]] geplaas. Dit verbied nes die ander taalweergawes van Wikipedia die generasie van nuwe inhoud met KI, maar laat uitdruklik vertalings toe, met sekere voorwaardes. Ek hoop om hiermee 'n riglyn te skep wat almal gelukkig maak en die Afrikaanse Wikipedia in staat stel om sy volgende fase van groei binne te gaan deur KI op 'n verantwoordelike en deursigtige manier toe te pas. Ek nooi graag die gemeenskap om kommentaar by [[Konsepbespreking:Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]] te lewer. Kortliks wat die konsep sê: * Artikels word nie met generatiewe KI geskryf nie. Teks wat deur 'n taalmodel opgestel is, hoort nie in die artikelnaamruimte nie, en dieselfde geld vir gegenereerde verwysings en beelde. * '''Vertaling uit ander taalweergawes van Wikipedia is uitdruklik toegelaat''', ook met masjienvertaling en ook vir 'n volledige artikel. Die twee voorwaardes wat saak maak, is dat die bronartikel se verwysings saam oorgedra word en dat erkenning aan die oorspronklike artikel gegee word soos by [[Wikipedia:Haal bronne aan#Vertaling]] beskryf. Jy lees natuurlik self die Afrikaans na voordat jy dit stoor. * Anders as sommige ander taalweergawes vereis die konsep '''nie''' dat die vertaler elke oorgedraagde bron individueel nagaan nie. Vir 'n gemeenskap van ons grootte sou dit vertaling in die praktyk onmoontlik maak, en dit sou beteken dat ons die werk van 'n hele ander gemeenskap wantrou. Wat jou tydens die vertaling opval – 'n verwysing wat versin lyk, syfers wat mekaar weerspreek – laat jy uiteraard weg. * Spelkontrole, herformulering van jou eie teks, terminologiehulp, navorsingshulp en tegniese hulp met wikiteks bly toegelaat, mits jy in die wysigingsopsomming noem waarvoor jy wat gebruik het. * Op besprekingsblaaie skryf ons in ons eie woorde, maar iemand wat nie Afrikaans magtig is nie, mag 'n masjienvertaling gebruik en dit so aandui. * By 'n vermoede van KI-inhoud kyk ons na die bronne, nie na die skryfstyl nie: KI-verklikkers is onbetroubaar. Blokkering volg net waar die bewyse duidelik is. Die vertaalgedeelte is doelbewus toegeefliker as dié van die Duitse en Franse Wikipedias, omdat vertaling by ons een van die belangrikste maniere is waarop die projek groei. Ek dink dit is die regte keuse vir ons, maar dit is juis die punt waaroor ek graag ander menings wil hoor. Vrae waaroor kommentaar besonder nuttig sal wees: # Is die vertaalvoorwaardes werkbaar soos hulle daar staan, of is daar iets wat in die praktyk gaan skuur? # Is dit reg om die nagaan van elke oorgedraagde bron uit te laat? # Is die verbod op gegenereerde artikels duidelik genoeg afgebaken teenoor die toegelate gebruike? # Ontbreek daar iets wat by ons dikwels voorkom en wat die konsep nie dek nie? '''Plaas kommentaar oor die beleid self asseblief by [[Konsepbespreking:Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]]''', sodat alles op een plek bymekaar bly. Ek los die bespreking 'n ruk oop en werk die konsep by soos die kommentaar inkom; as daar mettertyd konsensus is, kan dit na [[Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]] geskuif en as beleid gemerk word. Groete. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:43, 16 September 2026 (UTC) == Skeppers van saadjies == Gemeenskap, daar is tans 'n tydelike rekening gebruiker wat Meksikaanse saadjies skep. Hy vertaal net die inleidings van die artikels uit die Engelse Wikipedia, foutloos. KI-pogings? My probleem is dat ons saadjies tans by die 20,000 is! My siening is dat indien enige gebruiker tot drie saadjies beperk moet word, daarna moet hy werklik waarde toevoeg deur die hele artikel te vertaal. Ja, my flora artikels is kort maar daar is nie werklik enige inligting nie. 99% van hulle bestaan nêrens nie en ek het nie by een van hulle die saadjie sjabloon geplaas nie! Tweedens voorsien ons die flora foto,s vir gebruik deur onder andere skoolkinders asook bewaar plaaslike name. Almal het bronne. Ek luister... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:12, 18 September 2026 (UTC) :Ek is tevrede met die IP-bydraer wat onlangs al die Meksikaanse presidente skep. Dit vorm deel van 'n reeks en 'n gaping wat gevul moet word, al is dit net saadjies. Groete [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:53, 18 September 2026 (UTC) ::Dis jammer hy doen nie effens meer moeite en vertaal die hele Engelse inleiding nie; dan kan hy artikels van minstens een skerm doen in plaas van saadjies. Maar ja, die atikels is nodig. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 11:41, 18 September 2026 (UTC) == Wiki Economics - Wil jy help om ’n instrument vir gemeenskapsgesondheidsmaatstawwe te skep == Hallo almal, ''Hierdie weergawe is met behulp van outomatiese vertaalhulpmiddels en KI voorberei. Korrigeer asseblief die taal, terme of inhoud; enige hulp is welkom. Die Engelse weergawe volg hieronder.'' Hallo, ek is ’n Franse Wikimedian wat aan lees- en redigeertrendings binne ons beweging werk. Ek het gevoel dat ons maklik toeganklike hulpmiddels kort om die gesondheid van ons redigeringsgemeenskappe oor tyd te sien en te monitor, daarom het ek Wiki Economics begin. Waarom Wiki Economics? Omdat ek aanvanklik makro-ekonomiese aanwysers gebruik om die gesondheid van die gemeenskap te modelleer (dit was my vertrekpunt), maar ek voeg mettertyd ander aanwysers by. Dit is ’n beta-weergawe. Ek gebruik afwiki as deel van die eerste ontledingsgroep, saam met taaluitgawes wat gekies is om verskillende streke, tale en gemeenskapsgroottes te dek. Dit is nie perfek nie en daarom is terugvoer oor ontbrekende dinge, probleme of plaaslike gebeure wat ongewone patrone verklaar, veral welkom. Hierdie eerste groep moet help om probleme, ontbrekende inligting en belangrike plaaslike gebeure, veldtogte, beleidsveranderinge of ander konteks wat ongewone patrone kan verklaar, te identifiseer. Die doel is om uit gemeenskapterugvoer te leer voordat die dekking uitgebrei word. Sodra die Wikipedia-uitgawes behoorlik gedek is, sal ek dieselfde vir alle Wikimedia-projekte doen. Dit is ’n projek vir gemeenskappe, nie ’n amptelike verslag van die Wikimedia Foundation nie. Dit gebruik geen private data, CheckUser-data of nie-openbare API’s nie. Elke resultaat bevat sy momentopname, definisies, metodes, herkoms en voorbehoude. Sommige aanwysers is dalk nie beskikbaar of van toepassing nie, en ’n onvolledige tydperk moet nie as ’n volledige jaarlikse tendens gelees word nie. Agtergrond en definisies is op [[meta:Next_25/Wiki_Economics|die Wiki Economics-bladsy op Meta-Wiki]] beskikbaar. Om die statistieke te sien: [https://wiki-economics.toolforge.org/#choose-wiki kies ’n Wikipedia] of kry direk toegang tot afwiki se profiel: [https://wiki-economics.toolforge.org/gdp?wiki=afwiki]. Ek sal plaaslike terugvoer waardeer oor: * Pas die definisies by hoe hierdie gemeenskap werk? * Is daar plaaslike patrollie-/hersieningsmeganismes, botveldtogte, beleidsveranderinge of gebeure wat ongewone waardes verklaar? * Watter aanwysers is nuttig, misleidend of ontbreek? Deel asseblief terugvoer óf op hierdie bladsy óf op [[meta:Talk:Next_25/Wiki_Economics|die Wiki Economics-besprekingsblad op Meta-Wiki]]. Die bronkode is beskikbaar op [https://github.com/schiste/wiki-economics GitHub]. Dankie dat julle my help om die ontleding vir al ons gemeenskappe nuttiger te maak.[[Gebruiker:Schiste|Schiste]] ([[Gebruikerbespreking:Schiste|kontak]]) 12:15, 22 September 2026 (UTC) === Wiki Economics - Would you like to help create a community health metrics tool === Hello everyone, Hi, I'm a French Wikimedian working on readership and editorship trends across our movement. I felt we were lacking accessible tools to look at and monitor the health of our editing communities over time, so I started Wiki Economics. Why Wiki Economics? I started by using macroeconomic indicators to model community health (that was my starting point), and I add other indicators over time. This is a beta. I am using afwiki as part of the first analysis batch, alongside language editions selected to cover different geographies, languages, and community sizes. It is not perfect and, as a result, your feedback about missing things, problems, or local events that explain unusual patterns is especially welcome. This first batch should help identify issues, missing information, and important local events, campaigns, policy changes, or other context that may explain unusual patterns. The goal is to learn from community feedback before expanding coverage. Once the Wikipedia editions are covered properly, I’ll do the same for all Wikimedia projects. This is a community-facing project, not an official Wikimedia Foundation report. It uses no private data, CheckUser data, or non-public APIs. Each result includes its snapshot, definitions, methods, provenance, and caveats. Some indicators may be unavailable or not applicable, and an incomplete period should not be read as a full-year trend. Background and definitions are on [[meta:Next_25/Wiki_Economics|the Wiki Economics page on Meta-Wiki]]. To view the statistics: [https://wiki-economics.toolforge.org/#choose-wiki choose a Wikipedia] or directly access afwiki’s profile: [https://wiki-economics.toolforge.org/gdp?wiki=afwiki]. I would appreciate your feedback on: * Do the definitions match how this community works? * Are there local patrol/review mechanisms, bot campaigns, policy changes, or events that explain unusual values? * Which indicators are useful, misleading, or missing? Please share feedback either on this page or on [[meta:Talk:Next_25/Wiki_Economics|the Wiki Economics talk page on Meta-Wiki]]. The codebase is available on [https://github.com/schiste/wiki-economics GitHub]. Thank you for helping me make the analysis more useful to all our communities. [[Gebruiker:Schiste|Schiste]] ([[Gebruikerbespreking:Schiste|kontak]]) 12:15, 22 September 2026 (UTC) == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|850px|left|thumb|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] {{-}} The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 15:16, 22 September 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31067455 --> :Thanks, I do use this feature a lot. I will respond on the metawiki Talk page. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 18:29, 23 September 2026 (UTC) == Die nuwe klomp gebruikers... == Admins, voel vry om die nuwe klomp gebruikers te versper. Hulle kom deur die WikimediaZA opleidingsprogram, die werk hier gelewer wys net hoe swak die opleiding is. Hulle reageer op geen boodskap nie, ploeter net voort ens. As hulle werklik wil saamwerk sal hulle ons admins en veterane hier respekteer. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:54, 29 September 2026 (UTC) :Ja, ek voel nuwe gebruikers moet die konvensies volg. [[Spesiaal:Bydraes/~2026-52465-55|~2026-52465-55]] ([[Gebruikerbespreking:~2026-52465-55|talk]]) 15:11, 29 September 2026 (UTC) :::Dis ek, Burgert.[[Spesiaal:Bydraes/~2026-52465-55|~2026-52465-55]] ([[Gebruikerbespreking:~2026-52465-55|talk]]) 15:13, 29 September 2026 (UTC) :::: My selfoon het my Wiki aanmelding ook skielik verwerp! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:36, 29 September 2026 (UTC) :Is daar 'n rede hoekom hulle spesifiek afwiki teiken? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:55, 29 September 2026 (UTC) :: Ja, ek sal later verduidelik. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:59, 29 September 2026 (UTC) ::: Sien die gemors: [[The five people you meet in heaven]]. 'n Absolute belediging van my taal. Dit gebeur as nie-moerdertaal sprekers aangemoedig word om hier betrokke te raak. Die ironie is dat die volgende grootste inheemse Suid-Afrikaanse taal op Wikipedia Zoeloe (diepte 6) is met slegs 12809 artikels, dan Noord-Sotho (diepte 0) met 9058 artikels. Logies sou mens verwag het dat WikimediaZA die grootste gedeelte van hul hulpbronne (hulle kry baie geld by die Stigting) sal gebruik om die plaaslike Wikipedia's te groei. Kom ons plaas dit in perspektief, gedurende die 2018 Wikimania Konferensie in Kaapstad was 'n groot lawaai gemaak omrede die Zoeloe Wikipedia 10,000 artikels bereik het. Afrikaans het op daardie stadium die 50,000 mylpaal bereik maar daar is geen woord daaroor gesê nie. Kyk waar staan ons vandag teenoor hulle. Myself het al 20595 (soos ons nou praat) artikels geskep waarvan 17 voorblad status dra en 'n klomp baie tegnies van aard is. Dit is interessant dat hulle artikels skep wat glad nie in hulle eie moedertaal Wikipedia's bestaan nie. Hoe weet ek dit? Daar is geen taalskakels nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:16, 29 September 2026 (UTC) ::::Interessant, pleks hulle hul energie doelgerig aanwend. Vir my is dit vinnig om net op "rol terug" te klik. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 17:42, 29 September 2026 (UTC) :::::Oesjaar, jy maak baie aannames. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 18:00, 29 September 2026 (UTC) ::::::Met julle toestemming sal ek begin opruim. Ons praat oor die volgende: ::::::* Rekenaarvertaalde inhoud in bestaande artikels (bv. [[goud]]) word dadelik uitgevee ::::::* nuwe rekenaarvertaalde artikels word oor 14 dae (sonder verbetering) geskrap, volgens "Swak Afrikaans (reeds 2 weke+ nie vertaal of verbeter nie)" ::::::* konsepte in die hoofnaamruimte (artikels) met inhoud wat reeds in artikels bespreek word, word ook dadelik verwyder (as dit swak taalgebruik bevat en inhoud wat nie vir 'n ensiklopedie kwalifiseer nie). ::::::{{Ping|Maria The Scientist|Zoulla|Upthebucks|Tshegi|Zeetharr}}, {{Ping|VamuhleOmuhle|Argitsme|HoneyyR|Hermalyan|Nane2004}} ons praat oor julle betrokkenheid hier. :::::: Ek wil nie baklei nie, as ek weerstand ondervind, gaan ek voort met my eie projekte (geen probleem daarmee nie, vrede!). Julle menings asb. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:30, 29 September 2026 (UTC) ::::::Die belangrikste: Almal is natuurlik vry om met taalgebruik te help, ek verwyder slegs goed in die hoofnaamruimte wat nooit versorg is nie en daar ronddwaal. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:40, 29 September 2026 (UTC) :::::::Ek stem saam met @[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]]. :::::::En ek sal byvoeg: Dit maak nie saak watter gebruiker dit is, of waar hulle vandaan kom nie. Maak nie saak of Afrikaans hul moedertaal is of nie. Ons hou almal tot die selfde standaard. Gee mense darem 'n kans om hul artikels op te ruim, maar as dit nog steeds substandaard is, dan skrap ons dit, of rol die wysigings terug. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:54, 1 Oktober 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} SB en RR. Ek sal ook nuwelinge se werk help opruim. Hou op stress Oesjaar! Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:46, 1 Oktober 2026 (UTC) == Mandela en kie == [[Lêer:Nelson Mandela, 2008 te Houghton Estate, valskleur-KI-herskepping.jpg|regs|duimnael|120px|Mandela 2008]] Net regs van Mandela staan 'n man met grys gestreepte das. As iemand dalk weet wie dit is sal ek graag die beskrywing wil aanvul. Die twee dames is terloops [[Geraldine Fraser-Moleketi]] en [[Gwen Ramokgopa]] van wie ons baie min inligting op af.wiki het. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:04, 29 September 2026 (UTC) :Jy vra my vas, jammer! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:02, 29 September 2026 (UTC) :: Ditto. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:17, 29 September 2026 (UTC) :::AI sê: The man in the grey striped tie standing directly behind and to the right of Mr. Mandela's shoulder is the South African politician Dr. Frene Ginwala's brother or a similar delegate accompanying the high-level official party. Die broer se naam was Solly. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 23:34, 1 Oktober 2026 (UTC) ::::Knap gedaan, en dankie. Vermoed dat jy reg is, en ons het min/geen vrye foto's van hierdie gesin. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 05:53, 2 Oktober 2026 (UTC) == Reptiele en amfibieë in Afrikaans == Sedert 2025 is daar 'n komplete lys van Afrikaanse (en ander) name van de reptiele en amfibieë wat in Suid-Afrika voorkom Die verwysing is Phaka, F.M., Hugé, J., Razhuanzwo, F., Vanhove, M.P.M. & Du Preez, L.H. 2025. Naming South African frogs and reptiles in nine Indigenous languages. African Journal of Herpetology, 1–18. Daar is twee webwerwe waar dit gevind kan word :Die reptiele <ref>[https://www.wildvernac.org/vernac-names-of-wildlife/reptile-names Reptile names]</ref> :Die amfibieë <ref>[https://www.wildvernac.org/vernac-names-of-wildlife/frog-names Frog names]</ref> Ek het op [[sandpadda]] 'n bietjie daarvan oorgeneem, maar daar is talle ander bydraes wat daarmee bygewerk of geskep kan word. {{Verwysings}} [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 20:37, 1 Oktober 2026 (UTC) :Baie nuttig, dankie. Die taal is net om van nagmerries te kry. Net vir gebruikers wat weet wat hulle doen. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 21:45, 1 Oktober 2026 (UTC) == Maandelikse besoeke en die Kiswahili Wikipedia == Gemeenskap, ons gebruikersbesoeke vir September was 3,1 miljoen. Dan sien ek die [[Swahili Wikipedia]] (Kiswahili) het na die 70ste posisie opgeskuif betreffende die aantal artikels. Hulle groei konstant die afgelope paar weke en sal ons seker binnekort verbygaan. Hulle diepte is egter net 4 vs ons 38. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:59, 5 Oktober 2026 (UTC) Die Swahili Wikipedia is tans die derde grootste in Afrika naas die [[Egipties-Arabiese Wikipedia]] en die Afrikaanse Wikipedia. Die Egipties-Arabiese Wikipedia, 11de op die ranglys, het egter 'n diepte van NUL, seker botgeskepte artikels. Ek vermoed Swahili gebruik ook 'n bot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:58, 5 Oktober 2026 (UTC) :Ek vermoed in Meimaand vanjaar het die Swahili-Wikipedia KI-vertalings geskep dat dit klap. [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?start=2026-05-01&end=2026-10-04&sites=sw.wikipedia.org|af.wikipedia.org Kyk mooi onderaan]: Vanaf Mei 2026 tot 4 Oktober het die Afrikaanse Wikipedia 1 854 bladsye geskep. Daarteenoor het die Swahili Wikipedia 16 830 bladsye geskep. Ek het nog in Juniemaand vir onse liewe Gemini gevra: hoe op aarde stort jy 18 MB inligting binne 'n enkele maand of wat op die bedieners, met slégs 9 aktiewe bydraers? :[https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?start=2026-05-01&end=2026-10-04&sites=af.wikipedia.org Afrikaanse Wikipedia vanaf Mei 2026 tot Oktober 2026]: 15 699 885 grepe (bytes) verskil :[https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?start=2026-05-01&end=2026-10-04&sites=sw.wikipedia.org Swahili Wikipedia vanaf Mei 2026 tot Oktober 2026]: 24 847 726 grepe (bytes) verskil [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 20:52, 5 Oktober 2026 (UTC) :Indien julle gewonder het - ek het onraad vermoed toe ek [https://lb.download.kiwix.org/zim/wikipedia/ Kiwix se blaaie] besoek het. ::wikipedia_af_all_maxi_2026-04.zim 2026-04-06 10:47 1.9G ::wikipedia_af_all_maxi_2026-07.zim 2026-07-05 14:18 1.9G ::wikipedia_af_all_nopic_2026-04.zim 2026-04-06 08:34 404M ::wikipedia_af_all_nopic_2026-07.zim 2026-07-05 12:19 410M ::wikipedia_sw_all_maxi_2026-04.zim 2026-04-06 16:55 746M ::wikipedia_sw_all_maxi_2026-07.zim 2026-07-05 18:44 778M ::wikipedia_sw_all_nopic_2026-04.zim 2026-04-06 15:51 189M ::wikipedia_sw_all_nopic_2026-07.zim 2026-07-05 17:44 211M [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 21:01, 5 Oktober 2026 (UTC) == Gebruik van sjabloon:intertaalskakel == As ons die artikel [[Anatoli Karpof]] en [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Anatoli_Karpof&oldid=2975551 Anatoli Karpof (ouer weergawe)] vergelyk, sien ons baie rooi skakels in die ouer weergawe. Hoewel die nuwer weergawe netjieser lyk (geen rooi skakels nie), is dit vanuit 'n ensiklopediese oogpunt minder nuttig, aangesien ten minste een van die rooi skakels (Waddinxveeen) deur middel van die sjabloon:intertaalskakel na 'n ooreenstemmende artikel in die Nederlandse Wikipedia verwys het. Ek wil graag die gemeenskap se mening hoor oor my voorstel om die rooi skakels te herstel, maar met die byvoeging van sjabloon:intertaalskakel-skakels na die ooreenstemmende Nederlandse of Engelse artikels by te voeg. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 20:58, 5 Oktober 2026 (UTC) :Ek is 'n aanhanger van rooi skakels omdat dit aandui dat 'n gewensde artikel ontbreek. Ek ondersteun die gebruik van intertaalskakels om na bestaande artikels in ander tale te verwys. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:10, 5 Oktober 2026 (UTC) :: Ek ondersteun nie een van die twee nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:14, 6 Oktober 2026 (UTC) :::Ek verpes rooi skakels...dit trek die leser se aandag af van belangrike inligting. --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:18, 6 Oktober 2026 (UTC) :::: Dink rooi skakels moet net aanvaar word waar dit verwys na 'n "kernartikel" wat waarskynlik in die nabye toekoms geskep kan word. Stem saam dit trek aandag af van 'n artikel. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:29, 6 Oktober 2026 (UTC) :::::Ons kan dalk ook oorweeg om die kleur van rooi skakels te verander na iets minder steurend, bv. grys. 'n Mens kan die styl vir almal verander of elke gebruiker kan dit vir homself doen deur sy persoonlike CSS-bladsy te wysig. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 08:47, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::Hi ou Pynappel, dis nie soseer die <u>rooi kleur</u> wat my pla nie, dis die blote teenwoordigheid daarvan op 'n andersins netjies-versorgde bladsy! Watse nut het 'n honderd internasionale krieketspelers se rooi name in 'n krieketwêreldbekerartikel? Niemand gaan dit ooit skep nie, punt. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:11, 6 Oktober 2026 (UTC) :::::::Dalk kom iemand eendag en skep dit. My gevoel is dat die rooi kleur 'n kenmerk van Wikipedia is wat ons tans nie ten volle benut nie. Dit is wel 'n seer oog, maar hopelik dien dit as 'n aansporing aan lesers om betrokke te raak en die artikel te skep, al is dit net 'n saadjie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 09:36, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::::Ek verwerp die gebruik van intertaalskakels: ::::::::1. Dit kan lesers irriteer om dadelik in 'n ander taal te beland wat hulle nie noodwendig verstaan nie. ::::::::2. Kan dit net 'n willekeurige besluit wees na watter taal daar geskakel word. Duits, Engels, Frans, Nederlands? Ek verkies die Duitse Wikipedia, maar die Franse is ook uitstekend! ::::::::3. Kan dit verhoed dat 'n nuwe artikel geskep word as daar reeds 'n soort skakel is. Dit is rooi skakels wat motiveer om 'n nuwe artikel te skep. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:45, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::::Oor rooi skakels: Myns insiens maak dit sin dat niebestaande artikels rooi is, aangesien bestaande artikels blou skakels het. Rooi is immers die opponent van blou in die kleurspektrum. Myns insiens verstaan almal dit dadelik, al lees hulle net op Wikipedia en is hulle nie aktiewe gebruikers nie. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:50, 6 Oktober 2026 (UTC) :::::::::{{neutraal}} Ek het gemengde gevoelens hieroor. Op die Franse Wikipedia is daar 'n artikel genaamd "[[:fr:Maison du blé et du pain]]". Dis 'n koring- en broodmuseum in Switserland. Die vraag is - '''is hierdie artikel relevant vir die Afrikaanse Wikipedia'''? Regverdig dit 'n artikel? Miskien vir 'n Moorreesburger wat sy eie Koringbedryfmuseum wil vergelyk, ja. Maar die res van Suid-Afrika en Namibië? Nee. Die teenvraag is - waarom mag iemand nie daarvan bewus gemaak word nie? :::::::::Ons sit nou in die knars: aan die een kant onthou ek nog hoe 'n groep by Reddit suur was omdat [[Nederduits (skoolvak)]] 'n voorbladartikel geword het, wat ek bloot uit die Duitse Wikipedia destyds vertaal het. Uit die Redditeure se standpunt verstaan ek egter hul besware: dit voel "volksvreemd" (al vind ek prinses Diana ewe volksvreemd op die tydskrifvoorblaaie, aangesien ons 65 jaar al 'n republiek is). Aan die ander kant was die Redditeure se standpunt ewe vreemd: enige intelligente mens kon insien die foute wat met Nederduits gemaak is, kan netsowel met Afrikaans, Nama, Korana (feitlik enige taal) orals herhaal word: die sprekers wag amper ter elfder ure tot 'n taal heeltemal vergete is, en dan skielik, oornag, moet daar inderhaas 'n oplossing gesoek word wat dubbel soveel kos as om die masjien aan die loop te hou. Die onderwysers het ondertussen almal afgetree, of is dood. Die doel van die Wiki-artikel was juis om uit die Duitsers se foute te leer. :::::::::Die oplossing, het ek my voorgeneem, is om die pad van Voyageur te volg: versamel die bronne, maar skryf met die onwetende Afrikaanse leser in gedagte.[[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:43, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::::::Ja, die liewe Voyageur (R.I.V.) het hom altyd daarvoor beywer om hier ensiklopediese inligting te plaas wat nie op die Engelse Wikipedia beskikbaar is nie. Myns insiens is dit die perfekte pad om ons Wikipedia uniek en interessant te hou en die beste manier om lesers te trek. Ek probeer dieselfde. Die nadeel van blote vertalings is op die hand liggend: Die Engelse artikel se ontwikkeling gaan aan, terwyl ons nie die mannekrag het om by te hou nie en die artikel het later moontlik verouderde inhoud. As jy self 'n nuwe artikel volgens bronne skep, sit jy nooit met dié probleem nie. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:50, 6 Oktober 2026 (UTC) == Agentiese KI en Wikipedia == Die sterkste teken van die afgelope 24 uur is dat die oorgang na [[KI-agent|agent]]-gedrewe aktiwiteit verskuif het van blote voorspelling na waarneembare druk op infrastruktuur. Die [[Wikimedia-stigting]] meld dat eksperimentele [[OpenAI]]-agente miljoene Wikimedia-bladsye besoek en honderde duisende navrae uitgevoer het; hulle het moontlik bygedra tot 'n gedeeltelike onderbreking van die Wikidata-navraagdiens en ongemagtigde wysigings aangebring – insluitend veranderinge aan 'n verwysingshulpmiddel wat moontlik kwaadwillig van aard was. Sien https://www.theverge.com/news/1004929/wikipedia-openai-rogue-bots-wikimedia-foundation-outage [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:15, 6 Oktober 2026 (UTC) : {{ping|Sobaka}}, sien [https://stats.wikimedia.org/#/af.wikipedia.org/reading/total-page-views/normal|bar|2-year|agent~automated|monthly Outomatiese besoeke] miskien deel daarvan? Groete! Oesjaar :: Dankie vir die skakel Oesjaar. Dink nie die geweldige styging in Desember en Januarie kan aan die bogenoemde toegeskryf word nie, die voorvalle waarna die Stigting verwys het in Mei 2026 plaasgevind. Mei se statistieke op die Afrikaanse Wikipedia lyk normaal so ek glo ons het dit die keer vrygespring. Ek is seker die Desember/Januarie styging was een of ander bot verwante aktiwiteite maar agentiese-KI was toe nog in sy kinderskoene, maar word duidelik baie gou groot! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:43, 6 Oktober 2026 (UTC) ::: KI gaan ons nog baie pyn en lyding veroorsaak. Gaan maar na elke nag jou banksaldo ook na, een van hierdie dae verdwyn dit soos petrol uit jou kar se tenk. En wie moet ons bedank, die gekloonde poppe van die kuberruimte! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:19, 6 Oktober 2026 (UTC) == Ons Flora projek. == Gemeenskap, ons flora foto projek groei konstant. Prof. Van Wyk het reeds ongeveer 26,000 foto's gelaai. Die Kategorie:Flora van Suid-Afrika is nou reeds 10,237 artikels groot. Lekker om te kan sê, baie groter as die magtige Engelse Wikipedia. Beplanning vir die toekoms; daar is tans 'n Kategorie:Flora van Amerika. Dink julle ons moet 'n Kategorie:Flora van ''Deelstaat'' vir al 50 deelstate van Amerika skep wat dan gekoppel is aan Kategorie:Flora van Amerika. Die Engelse doen dit nie so nie. Miskien dieselfde vir Australië. Dit gaan vir persone wat navorsing doen oor die voorkoms van plante van groot waarde wees. Julle gedagtes... {{ping|BurgertB|JMK|Rooiratel|Jcwf|Sobaka|Pynappel}} Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:44, 6 Oktober 2026 (UTC) :Klink reg, want daai deelstate is groot gebiede wat baie van mekaar verskil. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 13:05, 7 Oktober 2026 (UTC) == 'n Bakkiesblad spesialis.. == Gemeenskap, die persoon wat ons FB blad bygewerk het, het verdwyn. Ons moet die voorblad opdateer sodat dit 131,000 wys. Wie kan help? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:46, 6 Oktober 2026 (UTC) == [[Strydpoortberge]] == Gemeenskap, ons kort iets oor die Strydpoortberge. Wie het inligting? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:36, 6 Oktober 2026 (UTC) :{{Uitgevoer}} - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:01, 7 Oktober 2026 (UTC) ::Jy sê: "Dit is in Limpopo by Mokopane, naby Haenertsburg, geleë." Daardie 2 plekke kan nie in dieselfde asem genoem word nie, hulle is dan 116 km van mekaar, alhoewel die berg altwee omvat. (Ek weet, ek woon naby aan Haenertsburg) [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:27, 7 Oktober 2026 (UTC) :::Dis wat die bronne sê. Die bergreeks strek seker verby altwee. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:34, 7 Oktober 2026 (UTC) ::::Ek het die artikel gekorrigeer...die aanduiding vd ligging was nie 100% korrek nie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:36, 7 Oktober 2026 (UTC) :::::Dankie @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:59, 7 Oktober 2026 (UTC) == Voorstel vir sjabloon:intertaalskakel2 == Ek dink daar is moontlik ruimte vir 'n nuwe soort intertaalskakel wat deur Wikidata aangedryf is, eerder as deur spesifieke tale wat deur die oorspronklike redigeerder gekies is. Woorde wat die nuwe skakel gebruik sal groen wees. Gestel byvoorbeeld ons het die kode <code>"<nowiki>{{intertaalskakel2|wadinxveen|Q826048}}</nowiki>"</code> gebruik; sal <span style="color:green">Wadinxveen</span> op die skerm verskyn. As ons op die teks klik, sals hierdie aftreklys verskyn: *[[:de:Waddinxveen]] *[[:en:Waddinxveen]] *[[:fr:Waddinxveen]] *[[:nl:Waddinxveen]] *'''<span style="color:blue">...</span>''' Hierdie lys word deur Wikidata aangedryf, waar Waddinxveen die kode "Q826048" het. Ons kan op enige weergawe klik om die artikel in daardie taal te lees. Indien 'n artikel in Afrikaans beskikbaar is, sal dit ook vertoon word. As ons op "'''<span style="color:blue">...</span>'''" klik, word die taalkeuse uitgebrei om alle Wikipedia-weergawes wat hierdie artikel bevat, in te sluit (42 in die geval van Waddinxveen). Die verstektaalopsies vir Afrikaans is Afrikaans, Duits, Engels, Frans en Nederlands". Ander tale sal 'n ander stel verstektale hê (die taal self en vier vreemde tale). Meen die gemeenskap dat dit die moeite werd is om so 'n hulpmiddel verder te ontwikkel? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 20:50, 6 Oktober 2026 (UTC) :Klink vir my na 'n goeie idee! – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:16, 6 Oktober 2026 (UTC) == Verwysings met eksterne skakels == Gemeenskap, ek was nog altyd onder die indruk dat skakels met eksterne skakels nie toegelaat word nie. Wat het verander of het die ouderdom my ingehaal. Sien [[Swem in Suid-Afrika]]. Hoekom word dit nie eerder nie as verwysings gebruik nie? Dit beteken dan dat 'n artikel glad verwysings hoef te gebruik nie. Hoe gaan sulke skakels hanteer word wat skakel na ander tale wat ons nie verstaan nie? Sien die sin uit Swem: ''By die 1956-spele in Melbourne wen die Springbok dames 4x100 vryslagaflos die brons medalje – Natalie Ann Myburgh, Susan Elizabeth Roberts, Miora Abernethy and Jeanette Evelyn Myburgh, met die goud gewen deur Australië, gelei deur Dawn Fraser, en die VSA tweede.'' Hoekom kan daardie eksterne skakels nie as verwysings gebruik word nie? Volgens watter beleids dokument word dit toegelaat? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:33, 7 Oktober 2026 (UTC) 8g750ltk4p99xcg29hulqywam9lmrv9 2976521 2976512 2026-10-07T13:57:53Z Rooiratel 90342 /* Verwysings met eksterne skakels */ Antwoord 2976521 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ __NOINDEX__ {{spring ondertoe}} [[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|250px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]<!-- [[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: "Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!" 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]] [[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]] [[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis naweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]] [[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|'n Witrenoster in 2003.]] --> <div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;"> <big>'''Sien ook:'''</big> * [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is. * [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers. * [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy. * [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer. <center>'''Verdere hulp:'''<br /></center> Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die * [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']], * [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en * [[:m:|Meta Wikipedia]]. </div> {{Argiefboks|14 | argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]] | argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]] | argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]] | argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]] | argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]] | argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]] | argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]] | argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]] | argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]] | argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]] | argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]] | argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]] | argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]] | argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]] }} '''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur <nowiki>~~~~</nowiki> te tik, of die "Handtekening met datum"-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys. Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak. Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word. Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans] <div class="plainlinks"><center>'''>>> [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&action=edit&section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] <<<'''</center></div> == Werkswinkels wat deur Wikimedia ZA gefasiliteer sal word in September 2026 == Gebruikers neem kennis van die werkswinkels gedurende September 2026. Boodskap van Wikimedia ZA: “Hierdie werkswinkels sal studente, dosente en bibliotekarisse by hoër onderwysinstellings betrek en hulle bekendstel aan die basiese beginsels van die redigering van Wikipedia in alle Suid-Afrikaanse tale. Sommige deelnemers mag Afrikaans as eerstetaalsprekers wees, en die opleiding sal die volgende dek: Wat Wikipedia is Die Vyf Pilare van Wikipedia Die vertaling van bestaande artikels met behulp van die Vertaalinstrument Die skep van nuwe artikels Die byvoeg van verwysings en beelde Ons wil graag die Afrikaanse Wikipedia-gemeenskap vooraf oor hierdie werkswinkels inlig. Aangesien hierdie sessies 'n toestroming van nuwe bydraes van eerstekeerredakteurs tot gevolg kan hê, sal ons die gemeenskap se bewustheid en ondersteuning waardeer om hierdie nuwelinge gepaste leiding, geduld en goeie trou te gee soos hulle begin bydra. Komende Werkswinkels SWiP Fase 2 Jaar 2 – Universiteit Stellenbosch '''7–8 September 2026''' SWiP Fase 2 Jaar 2 – Durban Universiteit van Tegnologie '''10–11 September 2026''' SWiP Fase 2 Jaar 2 – Universiteit van KwaZulu-Natal, Pinetown-kampus '''17–18 September 2026''' Dankie dat u ons help om te verseker dat die betrokke gemeenskap bewus is van hierdie aktiwiteite en die nuwe bydraers kan ondersteun.” [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 13:12, 25 Augustus 2026 (UTC) == Erfenismaand: Inheemse Taalvertaal-uitdaging == Inisiatief vir Erfenismaand vir enige belangstellendes: “Beste Wikimediane, Sluit by ons aan vir die Erfenismaand se 30-dae Inheemse Taalvertaal-uitdaging hierdie September! Help om Suid-Afrikaanse erfenis te vier deur artikels oor die teiken inheemse taal Wikipedias uit te brei en te verbeter. ;Belangrike Besonderhede Datums: 1–30 September 2026 - Teikentale: isiZulu, isiXhosa, Sesotho, Setswana, Sepedi, Xitsonga, isiSwati, Tshivenḓa, isiNdebele, en Afrikaans - Daaglikse Doelwit: Vertaal 1 artikel per dag oor Suid-Afrikaanse kookkuns, gebruike, klere, kuns, geskiedenis of letterkunde. Hoe om Deel te Neem 1. Voeg jou gebruikersnaam by die projekbladsy en sluit aan by die Geleentheidsdashboard <https://meta.wikimedia.org/wiki/WMZA_Heritage_Month_30-Day_Translation_Campaign> (Wagwoord: Heritage). 2. Kies 'n Suid-Afrikaanse erfenisartikel op Engelse Wikipedia. 3. Vertaal dit in jou teikentaal (met behulp van die Inhoudvertalingsinstrument of handmatig) en publiseer. Opleidingswerkswinkel Leer hoe om die Inhoudvertalingsinstrument en dashboard te gebruik: Datum en tyd: Saterdag, 29 Augustus 2026 | 10:00 vm. – 12:00 nm. SAST - Skakel: Sluit aan by Google Meet <https://meet.google.com/xuv-gwfo-ztq?authuser=1&hs=122> Pryse (geskenkbewyse) Top bydraers gekies op grond van vertalingskwaliteit, volledigheid en formatering: - 1ste Plek: R5,000 - 2de Plek: R3,000 - 3de Plek: R2,000 Kontak info@wikimedia.org.za Vriendelike groete WikimediaZA Nomfundo Zungu: Kommunikasie-intern” [Hier geplaas deur [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:15, 26 Augustus 2026 (UTC)] :@[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] mag ons vir hierdie spesifieke gebeurtenis KI gebruik om die vertaling te behartig, mits ons die [[porboodskap]] wat ons gebruik het, publiseer, en met die veronderstelling dat bronne wat saam met stellings oorgebring word, reeds in die oorspronklike weergawe nagegaan is en dus nie weer individueel nagegaan hoef te word by die eerste weergawe van die vertaling nie? Gebruikers kan natuurlik enige stelling later bevraagteken en bronne nagaan en stellings wat nie geverifieer kan word nie, verwyder. Ek vra hierdie net vir praktiese redes om in staat te wees om die eerste weergawe van die vertaling te kan plaas. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:13, 26 Augustus 2026 (UTC) ::My opinie is: ja, ons mag, want Wikipedia word nie as 'n bron gebruik nie, die bronne word saam oorgebring, en ander Wikipedia's vereis ook verifieerbaarheid en die aanhaal van bronne, en die KI-model word gevra om 'n nugtere vertaling te doen, nie om eie kennis te gebruik of eie navorsing te doen nie, dus is die risiko van hallusinasies laag. Natuurlik kan die oorspronklike weergawe foute bevat, en die foute word dan met die vertaling oorgebring, maar dit is 'n risiko by enige vertaling en foute kan selfs in betroubare bronne bestaan, dus is dit nie 'n risiko uniek aan KI nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:32, 26 Augustus 2026 (UTC) :::{{Ping|Sobaka|Pynappel}} Myns insiens is dit nie die doelwit van dié kompetisie om met KI-geskepte artikels mee te ding nie. Die een skryf met die hand en die ander met KI? Ek dink nie dit is billik in 'n kompetisie nie. Ek sou dit as 'n soort ''doping'' beskou. Met die hoeveelheid KI-inhoud kan mens ook nie van ander verwag om die inhoud na te gaan nie. My mening. Jou laaste aanmerking oor foute in die oorspronklike artikel is juis die rede waarom die Duitse Wikipedia van die vertaler verwag om die inhoud stiptelik na te gaan. Andersins loop jy gevaar om verkeerde inhoud te versprei. Ek beskou die vertaler steeds as verantwoordelik vir die teks wat hy plaas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:55, 26 Augustus 2026 (UTC) ::::@[[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]], ek dink ons moet hier twee sake onderskei. Eerstens is dit ’n kompetisie wat deur WikimediaZA gereël word, en ek kan dus nie namens hulle bepaal of KI-ondersteunde vertaling vir die doeleindes van die kompetisie toegelaat word of presies watter voorwaardes daarvoor geld nie. Dit sal jy verkieslik met die organiseerders moet uitgeklaar. ::::Tweedens is ons op die Afrikaanse Wikipedia nog besig om gemeenskapsbeginsels vir die verantwoordelike gebruik van KI te ontwikkel, en ek wil nie daardie gesprek vooruitloop nie. Persoonlik sien ek wel ’n belangrike onderskeid tussen die gebruik van KI as ’n vertalingshulpmiddel en die gebruik daarvan om self nuwe ensiklopediese inhoud en bronne te genereer. KI-ondersteunde vertaling behoort dus nie noodwendig uitgesluit te word nie, mits die gebruiker die finale teks self deeglik nagaan en verantwoordelikheid daarvoor aanvaar. ::::Ek sou egter versigtig wees met die aanname dat bronne bloot omdat hulle uit die oorspronklike artikel oorgedra word, glad nie nagegaan hoef te word nie. Niemand verwag noodwendig dat elke bron volledig van nuuts af ondersoek moet word voordat ’n vertaling gepubliseer word nie, maar die vertaler behoort minstens seker te maak dat die vertaalde teks die oorspronklike artikel getrou weergee, dat die verwysings korrek oorgedra is en dat daar nie deur die vertaalproses nuwe stellings, betekenisverskuiwings of foutiewe terminologie ontstaan het nie. ::::Wat die publisering van die porboodskap betref, dink ek dit is ’n nuttige vorm van deursigtigheid, maar dit is iets waaroor die gemeenskap nog ’n beginsel moet vasstel. Vir hierdie spesifieke kompetisie sou ek dus voorstel dat WikimediaZA eers bevestig wat hulle reëls oor KI-gebruik is; daarna geld uiteraard steeds die Afrikaanse Wikipedia se gewone vereistes ten opsigte van kwaliteit, verifieerbaarheid en die verantwoordelikheid van die redigeerder. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 12:04, 26 Augustus 2026 (UTC) == Nuwe botartikels == Gemeenskap, ek mis die gemeenskapsbesluit om met nuwe botartikels te groei. Ons het byna 400 nuwe botartikels met 'n klein inligtingskassie en een sin. (As jy die res soek, moet jy die Engels lees.) Myns insiens voeg dit min waarde by, wat dink julle? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:50, 27 Augustus 2026 (UTC) :Ek dink dit voeg waarde by. Ek sien nie hoe die aantal van 400 relevant is nie. Daar is poskodes in Lesotho en Sentraal-Afrikaanse Republiek waaroor 'n Afrikaanse leser mag leer, en waaroor daar regtig min bekend is, soos slegs die ligging en koördinate. Sien geen rede hoekom hierdie onderwerpe van die ensiklopedie uitgesluit moet word nie; ander weergawes sluit hierdie onderwerpe in, maar ek hoor graag ander se menings. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:14, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Gee ons asb 'n voorbeeld of 2 vd poskodes in Lesotho wat jy gedoen het. Ek kan nie veel van Kabouterbot onthou nie...ouderdom! ::PS Kabouterbot het vannag 'n fokop gemaak by [[Nana-Bakassa]] ("Koördinate: Missing latitude") ::[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:37, 27 Augustus 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] [[Hleoheng]] [[Fenyane]]. Ek moet nog die kategorieë byvoeg. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:40, 27 Augustus 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] reggemaak, dankie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:15, 27 Augustus 2026 (UTC) :Ek dink dit voeg net so veel waarde as al die saadjies oor plantspesies. Maak nie saak of dit nou deur 'n bot geskep is of nie. @[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] jou vraag is eintlik oor die nuttingheid van saadjies, en ek dink ons het daardie bespreking al baie keer gehad. :Party mense vind die artikels interessant, al is daar min inligting. Dit kan altyd verder uitgebrei word. Dit is ook goed vir ander artikels wat plekname benoem (soos 'n artikel oor 'n ramp of iets), minder rooi skakels ens. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:40, 27 Augustus 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] [[Tim Curry]] is onlangs oorlede. Die artikel is ook deur 'n robot begin. Kyk hoe lyk dit vandag. Die feit dat dit deur 'n robot begin is, doen geen afbreek aan ander artikels nie, en skep 'n raamwerk vir ander gebruikers om maklik by te dra. Ek kan onthou jy het destyds ook vreeslik gekla oor die artikels oor akteurs wat deur 'n robot geskep is. Dit staan jou vry om enige artikel wat jy dink te kort is, uit te brei. En as die onderwerp jou nie interesseer nie, hoef jy nie die artikel te lees nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:41, 27 Augustus 2026 (UTC) :Intussen meer as 410. Die aantal is belangrik, aangesien kwantiteit die kwaliteit van die Afrikaanse Wikipedia raak. Daar is ook botartikels oor Russiese rajons, Australiese plaaslikeowerheidsgebied en Haïtiaanse departements. Terloops, ek het ander projekte as om 410 botartikels uit te brei. Myns insiens raak dit dieselfde tema: Ons skryf artikels '''deur mense vir mense'''. Tel asb. al die [[:Kategorie:Saadjies]] vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Wat is die verskil tussen 410 en 410&nbsp;000? Hoe raak dit die kwaliteit van ander artikels? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:48, 27 Augustus 2026 (UTC) :::Inderdaad. Niemand kla oor enwiki se kwaliteit nie, en hulle het meer as 2 miljoen saadjies. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:54, 27 Augustus 2026 (UTC) ::::Hoe meer botartikels ons het, hoe meer lesers kom daarop af en sien een-sin-saadjies. Dit raak die reputasie van die hele projek. Daar is mense wat ure, maande, jare vir kwaliteit offer. Hoe aktief is die Cebuano- en Waray-Waray-Wikipedias? [[:en:Cebuano Wikipedia]], [[:de:Cebuanosprachige Wikipedia]], [[:en:Waray Wikipedia]] en [[:de:Waray-Waray-Wikipedia]] vertel baie vir my. Die botartikels het niks gehelp nie. Op die [[:en:Swedish Wikipedia#Massive deletions in robot-made articles]] het hulle intussen baie botartikels geskrap. Die Engelse Wikipedia het sewe miljoen artikels en die nodige mannekrag met dié wêreldtaal! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:00, 27 Augustus 2026 (UTC) :::::@[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] moet ons [[Tim Curry]] skrap? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:03, 27 Augustus 2026 (UTC) ::::::{{Ping|Pynappel}} Ons kan wel artikels oor mense deur mense laat skryf. Soos [[Dolly Parton]], [[Bonnie Tyler]] en [[Gunther von Hagens]]. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:10, 27 Augustus 2026 (UTC) :::::::Kom ons hoor wat sê die res van die gemeenskap. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:15, 27 Augustus 2026 (UTC) : Honderde saadjies beteken nie veel nie. Dit groei nie. Kyk na die sponsies. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:51, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Hallo @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], ek stem saam dat dit dalk nie veel beteken nie, maar dit het nie noodwendig 'n negatiewe impak nie. Trouens, my punt is juis dat dit 'n goeie impak het omdat dit 'n bestaande artikel verskaf waartoe gebruikers kan bydra. Ek wonder hoeveel gebruikers wysig bestaande artikels eerder as om nuwe artikels te skep. Dit sal interessant wees om hierdie statistiek van 'n groot Wikipedia soos Engels of Duits te kry. Intussen deel ek 'n lys van artikels wat deur kabouter geskep is en wat sedertdien gegroei het. Dit is almal akteurs, vermoedelik omdat dit 'n onderwerp is waarin meer mense geïnteresseerd is, terwyl die sponse 'n baie kleiner gehoor het, maar daardie gehoor verdien steeds om artikels op Wikipedia in Afrikaans te kan raadpleeg en wysigings daarby aan te bring en ja, as hulle die vermoë het, self artikels te begin. ::* [[Shailene Woodley]] ::* [[Jenna Ortega]] ::* [[Anna Held]] ::* [[Elton John]] ::* [[IJustine]] ::* [[Sydney Sweeney]] ::* [[Beatrice Straight]] ::* [[Alec Baldwin]] ::* [[Raquel Welch]] ::* [[Timothée Chalamet]] ::* [[Rami Malek]] ::* [[George Carlin]] ::– 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 23:20, 27 Augustus 2026 (UTC) == Voorstel: 'n Konsep-naamruimte (ns 118) == Hallo almal Ek wil graag voorstel dat ons vir die Afrikaanse Wikipedia 'n aparte '''Konsep'''-naamruimte aanvra. Dit is die ekwivalent van die Engelse ''Draft:'' (naamruimte 118). Tans het 'n onvoltooide artikel net twee tuistes: die hoofnaamruimte, waar lesers en soekenjins dit sien, of 'n gebruikersubblad of [[Wikipedia:Sandput]]. 'n Konsep-naamruimte gee 'n derde plek: * Konsepte tel nie as artikels nie en beïnvloed nie ons artikeltelling nie. * Konsepte word outomaties nie deur soekenjins geïndekseer nie, dus skaad 'n onvoltooide bladsy nie die projek se aansien nie. * Nuwelinge kan aan 'n artikel werk sonder dat dit binne minute vir verwydering genomineer word. * Wanneer die artikel gereed is, word dit eenvoudig na die hoofnaamruimte geskuif en die volledige geskiedenis bly behoue. Meer as 25 Wikipedias het reeds so 'n naamruimte. === Wat presies aangevra sal word === * Naamruimte 118 = Konsep, naamruimte 119 = Konsepbespreking * 'n Alias sodat ''Draft:'' ook na dieselfde naamruimte wys * Subbladsye aangeskakel * ''noindex'' sodat konsepte nie deur soekenjins geïndekseer word nie * Konsepte tel nie as inhoudsbladsye nie (dus nie in die artikeltelling nie) * VisualEditor beskikbaar in die nuwe naamruimte === Punte waaroor ons moet besluit === # '''Die naam.''' "Konsep" / "Konsepbespreking", of eerder "Klad" / "Kladbespreking"? Ander voorstelle is welkom. # '''Wie mag 'n konsep na die hoofnaamruimte skuif?''' Enigeen, of net gebruikers wat outomaties bevestig is (''autoconfirmed'')? # '''Verlate konsepte.''' Op die Engelse Wikipedia kan 'n konsep wat ses maande lank onaangeraak bly, verwyder word, met 'n kennisgewing aan die skepper. Wil ons iets soortgelyks, en met watter tydperk? # '''Soekresultate.''' Moet konsepte by verstek in ons interne soektog verskyn, of net wanneer 'n mens dit uitdruklik kies? === Hoe dit tegnies werk === Ons kan dit nie self aanskakel nie. Dit is 'n konfigurasieverandering aan Wikimedia se bedieners. Die pad is: # Konsensus hier op die Geselshoekie, met die besonderhede hierbo beslis. # 'n Versoek op Phabricator onder ''Wikimedia-Site-requests'', met 'n permanente skakel na hierdie bespreking (sien [[m:Requesting wiki configuration changes]]). # 'n Ontwikkelaar dien die wysiging in Gerrit in en dit word ontplooi. Dit neem gewoonlik 'n paar weke. Vir 'n kleiner wiki is 'n handjievol steunstemme genoeg: die Birmaanse Wikipedia se versoek ([[phab:T352424]]) is met twee steunstemme goedgekeur. === Alternatief === As die gemeenskap voel 'n eie naamruimte is oorbodig, kan ons byna dieselfde werkvloei kry sonder enige tegniese versoek, deur subbladsye soos ''Wikipedia:Konsepte/Artikelnaam'' te gebruik. Die verskil is dat ''noindex'' dan nie outomaties geld nie, dat konsepte nie 'n eie filter in onlangse wysigings en die soekfunksie kry nie, en dat die naam vir nuwelinge minder duidelik is. === Steun, teen, kommentaar === Ek stel voor ons hou die bespreking ten minste twee weke oop sodat almal kans kry om te reageer. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:51, 27 Augustus 2026 (UTC) : Ek ondersteun die voorstel in beginsel. Hou vir twee weke. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:43, 28 Augustus 2026 (UTC) ::{{Ondersteun}} idee ::#Konsepartikel ::#Gebruikers wat bevestig is ::#Ses maande klink redelik ::#Net by keuse, maar as iemand nou dieselfde artikel wil skep, moet dit duidelik wees dat daar reeds ‘n konsepartikel is. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:16, 28 Augustus 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} Een van die grootste voordele sal wees as daar kompetisies of werkwinkels is, sodat ander gebruikers weet om die gebruiker spasie te gee. Dit kan dalk ook help dat nuwelinge meer vrymoedigheid het...(dalk?) :Net 'n vraag: as die blad geskuif word sonder 'n aanstuur, wat oorbodig sal wees, tel dit as 'n bladsyverwydering? [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 14:19, 1 September 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] soos sake tans staan, ja, maar slegs administrateurs kan skuif sonder 'n aanstuur. As ander gebruikers bladsye skuif, dan word 'n aanstuur outomaties agtergelaat. Op die Engelse Wikipedia het hulle 'n spesifieke gebruikersgroep, nl. ''page movers'', wat bladsye sonder 'n aanstuur kan skuif. Ons kan oorweeg om ook so 'n groep op die Afrikaanse Wikipedia te hê. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:12, 1 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} al vier punte hier bo. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 20:41, 4 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:08, 5 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – Briljante idee. Laat dit goed gaan, [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 17:34, 5 September 2026 (UTC) :<s>{{Neutraal}}</s> – Ek is tans bietjie uitgebrand! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:30, 5 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – Laat dit goed gaan! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:37, 16 September 2026 (UTC) ::Ek het die nuwe naamruimtes aangevra: https://phabricator.wikimedia.org/T437576 – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:24, 10 September 2026 (UTC) :::Ons het vandag die nuwe Konsep- en Konsepbesprekingnaamruimtes ontvang. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:18, 14 September 2026 (UTC) ::::Baie dankie Pynappel --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:46, 16 September 2026 (UTC) == Malfunction... == Die taalkundiges: beste vertaling - faal of wanfunksioneer? Of hang dit af van die gebruik van die woord? Ek verkies eersgenoemde! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:34, 28 Augustus 2026 (UTC) :Ja, wanfunksioneer as werkwoord. Ook dalk :* nie behoorlik funksioneer nie :* foutief funksioneer :* gebrekkig funksioneer Informeel: Die masjien het begin probleme gee. :As selfstandige naamwoord: Fout :* The system experienced a hardware malfunction that caused unexpected server reboots. :: Die stelsel het 'n hardewarefout ondervind wat onverwagte herlaaie van die bediener veroorsaak het. :* Engineers traced the vehicle's sudden loss of power to an electronic control unit malfunction. :: Ingenieurs het die voertuig se skielike verlies aan krag nagespoor na 'n fout in die elektroniese beheereenheid. :[[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:59, 28 Augustus 2026 (UTC) ::Volgens [https://translate.google.co.uk/ Google Translate], lui die Afrikaans vertaaling: ::*Die stelsel het 'n hardeware-wanfunksie ondervind wat onverwagte bedienerherlaai veroorsaak het. ::*Ingenieurs het die voertuig se skielike kragverlies na 'n wanfunksionering in die elektroniese beheereenheid teruggevoer. ::[[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 14:55, 28 Augustus 2026 (UTC) :::Ai tog, Martin..! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:46, 31 Augustus 2026 (UTC) ::::Nee Martin, gaan kyk terug in jou skoolboeke. Google Translate gee maar swak vertalings! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:59, 31 Augustus 2026 (UTC) == [[Ratko Mladic]] == Goeiedag, ek wil graag hoor of ek hierdie konsep na die hoofnaamruimte mag skuif. Dit is 'n KI-vertaling van die Engelse weergawe. Ek het nie al die bronne noukeurig deurgegaan nie, maar die resultaat lyk ooglopend korrek. Is daar enige groot probleme met die artikel wat verhoed dat dit gepubliseer kan word? Dit kan natuurlik in sy konsepvorm en na publikasie steeds gewysig word om enige foute te korrigeer of nuwe inligting by te werk. Ek hoor graag van u. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:49, 28 Augustus 2026 (UTC) :Hallo Pynappel, ja dis skaflik, haal net asb al die rooi skakels in die inleiding uit. :Iets soos--- ''Sien ook: [[Kroasiese Onafhanklikheidsoorlog]] en [[Bosniese Oorlog]]'' --- het geen nut nie. :Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:11, 28 Augustus 2026 (UTC) ::{{uitgevoer}} – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:05, 28 Augustus 2026 (UTC) == FAK-voorsitters == Het die voorsitterlys van die [[Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge|FAK]] probeer opdateer, maar daar is nog datum-gapings, wat ook bevestig kan word. Daar mag ook 'n Prof. Jan de Koning tussen Cillié en Heyns wees, maar ek vind baie min inligting oor hom. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 11:21, 1 September 2026 (UTC) == Twintigjaargemeenskap. == Gemeenskap, kan al die bestaande lede van die 15 jaar gemeenskap net laat weet of hulle dalk al deel van die twintigjaargemeenskap moes gewees het? Ek het [[Gebruiker:Sobaka]] opdateer. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:02, 6 September 2026 (UTC) : Ook dankie en geluk aan [[Gebruiker:JMK]] met sy 20 jaar deelname hier by ons. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:56, 6 September 2026 (UTC) ::Eers in Jan. 2028! [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 19:02, 6 September 2026 (UTC) == Jou wiki sal op 23 Sep oorskakel na die lees-alleenmodus == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> Die [[Wikimedia-stigting]] sal die verkeer tussen sy datasentrums ruil. Dit sal verseker dat Wikipedia en die ander Wikimedia wiki's aanlyn kan bly, selfs ná 'n ramp. Hulle sal alle verkeer na die sekondêre datasentrum op '''{{#time:j xg|2026-09-23|af}}''' oorskakel. Die toets begin om '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' Ongelukkig, as gevolg van 'n paar beperkings in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki? | MediaWiki]], moet alle redigering stop terwyl ons oorskakel. Ons vra om verskoning vir hierdie ontwrigting en werk daarna om dit in die toekoms tot die minimum te beperk. 'n Banier sal 30 minute voor die aanvang op alle wiki's vertoon word. '''Vir 'n kort tydjie sal u alle wiki's slegs kan lees, maar nie kan redigeer nie.''' * Op Woensdag 23 September 2026 sal u vir tot 'n uur lank nie kan wysig nie. * As u gedurende hierdie tyd probeer redigeer of stoor, sal u 'n foutboodskap sien. Ons hoop dat geen wysigings verlore sal gaan gedurende hierdie minute nie, maar ons kan dit nie waarborg nie. As u die foutboodskap sien, wag dan totdat alles weer normaal is. U behoort dan u redigering te kan stoor. Maar ons beveel aan dat u eers 'n afskrif van u wysigings maak, net ingeval. ''Ander gevolge'': * Agtergrondwerk sal stadiger wees en sommige sal moontlik nie voltooi word nie. Rooi skakels word moontlik nie so vinnig soos gewoonlik opgedateer nie. As u 'n artikel skep wat reeds elders gekoppel is, sal die skakel langer as gewoonlik rooi bly. Sommige toepassings-skrifte met 'n lang looptyd sal gestop moet word. * Ons verwag dat die uitrol van nuwe kode soos enige ander week sal plaasvind. Alhoewel, sommige gevalle van kodevries kan egter stiptelik plaasvind as die operasie dit daarna vereis. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] sal vir ongeveer 90 minute onbeskikbaar wees. Deel asseblief hierdie inligting met u gemeenskap.</div><section end="server-switch"/> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 12:58, 15 September 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Konsepbeleid oor kunsmatige intelligensie == Die Afrikaanse Wikipedia het nog geen beleid oor die gebruik van kunsmatige intelligensie nie, terwyl die [[:en:Wikipedia:Large language models|Engelse]], [[:de:Wikipedia:Künstliche Intelligenz|Duitse]], [[:fr:Wikipédia:Intelligence artificielle générative|Franse]] en [[:nl:Wikipedia:AI en Wikipedia|Nederlandse]] Wikipedias die afgelope twee jaar elkeen een aangeneem het. Ek het 'n konsep op grond van daardie vier bladsye met behulp van [[Claude]] Opus 5 geskryf en dit by [[Konsep:Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]] geplaas. Dit verbied nes die ander taalweergawes van Wikipedia die generasie van nuwe inhoud met KI, maar laat uitdruklik vertalings toe, met sekere voorwaardes. Ek hoop om hiermee 'n riglyn te skep wat almal gelukkig maak en die Afrikaanse Wikipedia in staat stel om sy volgende fase van groei binne te gaan deur KI op 'n verantwoordelike en deursigtige manier toe te pas. Ek nooi graag die gemeenskap om kommentaar by [[Konsepbespreking:Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]] te lewer. Kortliks wat die konsep sê: * Artikels word nie met generatiewe KI geskryf nie. Teks wat deur 'n taalmodel opgestel is, hoort nie in die artikelnaamruimte nie, en dieselfde geld vir gegenereerde verwysings en beelde. * '''Vertaling uit ander taalweergawes van Wikipedia is uitdruklik toegelaat''', ook met masjienvertaling en ook vir 'n volledige artikel. Die twee voorwaardes wat saak maak, is dat die bronartikel se verwysings saam oorgedra word en dat erkenning aan die oorspronklike artikel gegee word soos by [[Wikipedia:Haal bronne aan#Vertaling]] beskryf. Jy lees natuurlik self die Afrikaans na voordat jy dit stoor. * Anders as sommige ander taalweergawes vereis die konsep '''nie''' dat die vertaler elke oorgedraagde bron individueel nagaan nie. Vir 'n gemeenskap van ons grootte sou dit vertaling in die praktyk onmoontlik maak, en dit sou beteken dat ons die werk van 'n hele ander gemeenskap wantrou. Wat jou tydens die vertaling opval – 'n verwysing wat versin lyk, syfers wat mekaar weerspreek – laat jy uiteraard weg. * Spelkontrole, herformulering van jou eie teks, terminologiehulp, navorsingshulp en tegniese hulp met wikiteks bly toegelaat, mits jy in die wysigingsopsomming noem waarvoor jy wat gebruik het. * Op besprekingsblaaie skryf ons in ons eie woorde, maar iemand wat nie Afrikaans magtig is nie, mag 'n masjienvertaling gebruik en dit so aandui. * By 'n vermoede van KI-inhoud kyk ons na die bronne, nie na die skryfstyl nie: KI-verklikkers is onbetroubaar. Blokkering volg net waar die bewyse duidelik is. Die vertaalgedeelte is doelbewus toegeefliker as dié van die Duitse en Franse Wikipedias, omdat vertaling by ons een van die belangrikste maniere is waarop die projek groei. Ek dink dit is die regte keuse vir ons, maar dit is juis die punt waaroor ek graag ander menings wil hoor. Vrae waaroor kommentaar besonder nuttig sal wees: # Is die vertaalvoorwaardes werkbaar soos hulle daar staan, of is daar iets wat in die praktyk gaan skuur? # Is dit reg om die nagaan van elke oorgedraagde bron uit te laat? # Is die verbod op gegenereerde artikels duidelik genoeg afgebaken teenoor die toegelate gebruike? # Ontbreek daar iets wat by ons dikwels voorkom en wat die konsep nie dek nie? '''Plaas kommentaar oor die beleid self asseblief by [[Konsepbespreking:Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]]''', sodat alles op een plek bymekaar bly. Ek los die bespreking 'n ruk oop en werk die konsep by soos die kommentaar inkom; as daar mettertyd konsensus is, kan dit na [[Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]] geskuif en as beleid gemerk word. Groete. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:43, 16 September 2026 (UTC) == Skeppers van saadjies == Gemeenskap, daar is tans 'n tydelike rekening gebruiker wat Meksikaanse saadjies skep. Hy vertaal net die inleidings van die artikels uit die Engelse Wikipedia, foutloos. KI-pogings? My probleem is dat ons saadjies tans by die 20,000 is! My siening is dat indien enige gebruiker tot drie saadjies beperk moet word, daarna moet hy werklik waarde toevoeg deur die hele artikel te vertaal. Ja, my flora artikels is kort maar daar is nie werklik enige inligting nie. 99% van hulle bestaan nêrens nie en ek het nie by een van hulle die saadjie sjabloon geplaas nie! Tweedens voorsien ons die flora foto,s vir gebruik deur onder andere skoolkinders asook bewaar plaaslike name. Almal het bronne. Ek luister... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:12, 18 September 2026 (UTC) :Ek is tevrede met die IP-bydraer wat onlangs al die Meksikaanse presidente skep. Dit vorm deel van 'n reeks en 'n gaping wat gevul moet word, al is dit net saadjies. Groete [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:53, 18 September 2026 (UTC) ::Dis jammer hy doen nie effens meer moeite en vertaal die hele Engelse inleiding nie; dan kan hy artikels van minstens een skerm doen in plaas van saadjies. Maar ja, die atikels is nodig. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 11:41, 18 September 2026 (UTC) == Wiki Economics - Wil jy help om ’n instrument vir gemeenskapsgesondheidsmaatstawwe te skep == Hallo almal, ''Hierdie weergawe is met behulp van outomatiese vertaalhulpmiddels en KI voorberei. Korrigeer asseblief die taal, terme of inhoud; enige hulp is welkom. Die Engelse weergawe volg hieronder.'' Hallo, ek is ’n Franse Wikimedian wat aan lees- en redigeertrendings binne ons beweging werk. Ek het gevoel dat ons maklik toeganklike hulpmiddels kort om die gesondheid van ons redigeringsgemeenskappe oor tyd te sien en te monitor, daarom het ek Wiki Economics begin. Waarom Wiki Economics? Omdat ek aanvanklik makro-ekonomiese aanwysers gebruik om die gesondheid van die gemeenskap te modelleer (dit was my vertrekpunt), maar ek voeg mettertyd ander aanwysers by. Dit is ’n beta-weergawe. Ek gebruik afwiki as deel van die eerste ontledingsgroep, saam met taaluitgawes wat gekies is om verskillende streke, tale en gemeenskapsgroottes te dek. Dit is nie perfek nie en daarom is terugvoer oor ontbrekende dinge, probleme of plaaslike gebeure wat ongewone patrone verklaar, veral welkom. Hierdie eerste groep moet help om probleme, ontbrekende inligting en belangrike plaaslike gebeure, veldtogte, beleidsveranderinge of ander konteks wat ongewone patrone kan verklaar, te identifiseer. Die doel is om uit gemeenskapterugvoer te leer voordat die dekking uitgebrei word. Sodra die Wikipedia-uitgawes behoorlik gedek is, sal ek dieselfde vir alle Wikimedia-projekte doen. Dit is ’n projek vir gemeenskappe, nie ’n amptelike verslag van die Wikimedia Foundation nie. Dit gebruik geen private data, CheckUser-data of nie-openbare API’s nie. Elke resultaat bevat sy momentopname, definisies, metodes, herkoms en voorbehoude. Sommige aanwysers is dalk nie beskikbaar of van toepassing nie, en ’n onvolledige tydperk moet nie as ’n volledige jaarlikse tendens gelees word nie. Agtergrond en definisies is op [[meta:Next_25/Wiki_Economics|die Wiki Economics-bladsy op Meta-Wiki]] beskikbaar. Om die statistieke te sien: [https://wiki-economics.toolforge.org/#choose-wiki kies ’n Wikipedia] of kry direk toegang tot afwiki se profiel: [https://wiki-economics.toolforge.org/gdp?wiki=afwiki]. Ek sal plaaslike terugvoer waardeer oor: * Pas die definisies by hoe hierdie gemeenskap werk? * Is daar plaaslike patrollie-/hersieningsmeganismes, botveldtogte, beleidsveranderinge of gebeure wat ongewone waardes verklaar? * Watter aanwysers is nuttig, misleidend of ontbreek? Deel asseblief terugvoer óf op hierdie bladsy óf op [[meta:Talk:Next_25/Wiki_Economics|die Wiki Economics-besprekingsblad op Meta-Wiki]]. Die bronkode is beskikbaar op [https://github.com/schiste/wiki-economics GitHub]. Dankie dat julle my help om die ontleding vir al ons gemeenskappe nuttiger te maak.[[Gebruiker:Schiste|Schiste]] ([[Gebruikerbespreking:Schiste|kontak]]) 12:15, 22 September 2026 (UTC) === Wiki Economics - Would you like to help create a community health metrics tool === Hello everyone, Hi, I'm a French Wikimedian working on readership and editorship trends across our movement. I felt we were lacking accessible tools to look at and monitor the health of our editing communities over time, so I started Wiki Economics. Why Wiki Economics? I started by using macroeconomic indicators to model community health (that was my starting point), and I add other indicators over time. This is a beta. I am using afwiki as part of the first analysis batch, alongside language editions selected to cover different geographies, languages, and community sizes. It is not perfect and, as a result, your feedback about missing things, problems, or local events that explain unusual patterns is especially welcome. This first batch should help identify issues, missing information, and important local events, campaigns, policy changes, or other context that may explain unusual patterns. The goal is to learn from community feedback before expanding coverage. Once the Wikipedia editions are covered properly, I’ll do the same for all Wikimedia projects. This is a community-facing project, not an official Wikimedia Foundation report. It uses no private data, CheckUser data, or non-public APIs. Each result includes its snapshot, definitions, methods, provenance, and caveats. Some indicators may be unavailable or not applicable, and an incomplete period should not be read as a full-year trend. Background and definitions are on [[meta:Next_25/Wiki_Economics|the Wiki Economics page on Meta-Wiki]]. To view the statistics: [https://wiki-economics.toolforge.org/#choose-wiki choose a Wikipedia] or directly access afwiki’s profile: [https://wiki-economics.toolforge.org/gdp?wiki=afwiki]. I would appreciate your feedback on: * Do the definitions match how this community works? * Are there local patrol/review mechanisms, bot campaigns, policy changes, or events that explain unusual values? * Which indicators are useful, misleading, or missing? Please share feedback either on this page or on [[meta:Talk:Next_25/Wiki_Economics|the Wiki Economics talk page on Meta-Wiki]]. The codebase is available on [https://github.com/schiste/wiki-economics GitHub]. Thank you for helping me make the analysis more useful to all our communities. [[Gebruiker:Schiste|Schiste]] ([[Gebruikerbespreking:Schiste|kontak]]) 12:15, 22 September 2026 (UTC) == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|850px|left|thumb|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] {{-}} The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 15:16, 22 September 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31067455 --> :Thanks, I do use this feature a lot. I will respond on the metawiki Talk page. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 18:29, 23 September 2026 (UTC) == Die nuwe klomp gebruikers... == Admins, voel vry om die nuwe klomp gebruikers te versper. Hulle kom deur die WikimediaZA opleidingsprogram, die werk hier gelewer wys net hoe swak die opleiding is. Hulle reageer op geen boodskap nie, ploeter net voort ens. As hulle werklik wil saamwerk sal hulle ons admins en veterane hier respekteer. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:54, 29 September 2026 (UTC) :Ja, ek voel nuwe gebruikers moet die konvensies volg. [[Spesiaal:Bydraes/~2026-52465-55|~2026-52465-55]] ([[Gebruikerbespreking:~2026-52465-55|talk]]) 15:11, 29 September 2026 (UTC) :::Dis ek, Burgert.[[Spesiaal:Bydraes/~2026-52465-55|~2026-52465-55]] ([[Gebruikerbespreking:~2026-52465-55|talk]]) 15:13, 29 September 2026 (UTC) :::: My selfoon het my Wiki aanmelding ook skielik verwerp! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:36, 29 September 2026 (UTC) :Is daar 'n rede hoekom hulle spesifiek afwiki teiken? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:55, 29 September 2026 (UTC) :: Ja, ek sal later verduidelik. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:59, 29 September 2026 (UTC) ::: Sien die gemors: [[The five people you meet in heaven]]. 'n Absolute belediging van my taal. Dit gebeur as nie-moerdertaal sprekers aangemoedig word om hier betrokke te raak. Die ironie is dat die volgende grootste inheemse Suid-Afrikaanse taal op Wikipedia Zoeloe (diepte 6) is met slegs 12809 artikels, dan Noord-Sotho (diepte 0) met 9058 artikels. Logies sou mens verwag het dat WikimediaZA die grootste gedeelte van hul hulpbronne (hulle kry baie geld by die Stigting) sal gebruik om die plaaslike Wikipedia's te groei. Kom ons plaas dit in perspektief, gedurende die 2018 Wikimania Konferensie in Kaapstad was 'n groot lawaai gemaak omrede die Zoeloe Wikipedia 10,000 artikels bereik het. Afrikaans het op daardie stadium die 50,000 mylpaal bereik maar daar is geen woord daaroor gesê nie. Kyk waar staan ons vandag teenoor hulle. Myself het al 20595 (soos ons nou praat) artikels geskep waarvan 17 voorblad status dra en 'n klomp baie tegnies van aard is. Dit is interessant dat hulle artikels skep wat glad nie in hulle eie moedertaal Wikipedia's bestaan nie. Hoe weet ek dit? Daar is geen taalskakels nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:16, 29 September 2026 (UTC) ::::Interessant, pleks hulle hul energie doelgerig aanwend. Vir my is dit vinnig om net op "rol terug" te klik. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 17:42, 29 September 2026 (UTC) :::::Oesjaar, jy maak baie aannames. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 18:00, 29 September 2026 (UTC) ::::::Met julle toestemming sal ek begin opruim. Ons praat oor die volgende: ::::::* Rekenaarvertaalde inhoud in bestaande artikels (bv. [[goud]]) word dadelik uitgevee ::::::* nuwe rekenaarvertaalde artikels word oor 14 dae (sonder verbetering) geskrap, volgens "Swak Afrikaans (reeds 2 weke+ nie vertaal of verbeter nie)" ::::::* konsepte in die hoofnaamruimte (artikels) met inhoud wat reeds in artikels bespreek word, word ook dadelik verwyder (as dit swak taalgebruik bevat en inhoud wat nie vir 'n ensiklopedie kwalifiseer nie). ::::::{{Ping|Maria The Scientist|Zoulla|Upthebucks|Tshegi|Zeetharr}}, {{Ping|VamuhleOmuhle|Argitsme|HoneyyR|Hermalyan|Nane2004}} ons praat oor julle betrokkenheid hier. :::::: Ek wil nie baklei nie, as ek weerstand ondervind, gaan ek voort met my eie projekte (geen probleem daarmee nie, vrede!). Julle menings asb. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:30, 29 September 2026 (UTC) ::::::Die belangrikste: Almal is natuurlik vry om met taalgebruik te help, ek verwyder slegs goed in die hoofnaamruimte wat nooit versorg is nie en daar ronddwaal. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:40, 29 September 2026 (UTC) :::::::Ek stem saam met @[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]]. :::::::En ek sal byvoeg: Dit maak nie saak watter gebruiker dit is, of waar hulle vandaan kom nie. Maak nie saak of Afrikaans hul moedertaal is of nie. Ons hou almal tot die selfde standaard. Gee mense darem 'n kans om hul artikels op te ruim, maar as dit nog steeds substandaard is, dan skrap ons dit, of rol die wysigings terug. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:54, 1 Oktober 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} SB en RR. Ek sal ook nuwelinge se werk help opruim. Hou op stress Oesjaar! Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:46, 1 Oktober 2026 (UTC) == Mandela en kie == [[Lêer:Nelson Mandela, 2008 te Houghton Estate, valskleur-KI-herskepping.jpg|regs|duimnael|120px|Mandela 2008]] Net regs van Mandela staan 'n man met grys gestreepte das. As iemand dalk weet wie dit is sal ek graag die beskrywing wil aanvul. Die twee dames is terloops [[Geraldine Fraser-Moleketi]] en [[Gwen Ramokgopa]] van wie ons baie min inligting op af.wiki het. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:04, 29 September 2026 (UTC) :Jy vra my vas, jammer! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:02, 29 September 2026 (UTC) :: Ditto. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:17, 29 September 2026 (UTC) :::AI sê: The man in the grey striped tie standing directly behind and to the right of Mr. Mandela's shoulder is the South African politician Dr. Frene Ginwala's brother or a similar delegate accompanying the high-level official party. Die broer se naam was Solly. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 23:34, 1 Oktober 2026 (UTC) ::::Knap gedaan, en dankie. Vermoed dat jy reg is, en ons het min/geen vrye foto's van hierdie gesin. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 05:53, 2 Oktober 2026 (UTC) == Reptiele en amfibieë in Afrikaans == Sedert 2025 is daar 'n komplete lys van Afrikaanse (en ander) name van de reptiele en amfibieë wat in Suid-Afrika voorkom Die verwysing is Phaka, F.M., Hugé, J., Razhuanzwo, F., Vanhove, M.P.M. & Du Preez, L.H. 2025. Naming South African frogs and reptiles in nine Indigenous languages. African Journal of Herpetology, 1–18. Daar is twee webwerwe waar dit gevind kan word :Die reptiele <ref>[https://www.wildvernac.org/vernac-names-of-wildlife/reptile-names Reptile names]</ref> :Die amfibieë <ref>[https://www.wildvernac.org/vernac-names-of-wildlife/frog-names Frog names]</ref> Ek het op [[sandpadda]] 'n bietjie daarvan oorgeneem, maar daar is talle ander bydraes wat daarmee bygewerk of geskep kan word. {{Verwysings}} [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 20:37, 1 Oktober 2026 (UTC) :Baie nuttig, dankie. Die taal is net om van nagmerries te kry. Net vir gebruikers wat weet wat hulle doen. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 21:45, 1 Oktober 2026 (UTC) == Maandelikse besoeke en die Kiswahili Wikipedia == Gemeenskap, ons gebruikersbesoeke vir September was 3,1 miljoen. Dan sien ek die [[Swahili Wikipedia]] (Kiswahili) het na die 70ste posisie opgeskuif betreffende die aantal artikels. Hulle groei konstant die afgelope paar weke en sal ons seker binnekort verbygaan. Hulle diepte is egter net 4 vs ons 38. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:59, 5 Oktober 2026 (UTC) Die Swahili Wikipedia is tans die derde grootste in Afrika naas die [[Egipties-Arabiese Wikipedia]] en die Afrikaanse Wikipedia. Die Egipties-Arabiese Wikipedia, 11de op die ranglys, het egter 'n diepte van NUL, seker botgeskepte artikels. Ek vermoed Swahili gebruik ook 'n bot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:58, 5 Oktober 2026 (UTC) :Ek vermoed in Meimaand vanjaar het die Swahili-Wikipedia KI-vertalings geskep dat dit klap. [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?start=2026-05-01&end=2026-10-04&sites=sw.wikipedia.org|af.wikipedia.org Kyk mooi onderaan]: Vanaf Mei 2026 tot 4 Oktober het die Afrikaanse Wikipedia 1 854 bladsye geskep. Daarteenoor het die Swahili Wikipedia 16 830 bladsye geskep. Ek het nog in Juniemaand vir onse liewe Gemini gevra: hoe op aarde stort jy 18 MB inligting binne 'n enkele maand of wat op die bedieners, met slégs 9 aktiewe bydraers? :[https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?start=2026-05-01&end=2026-10-04&sites=af.wikipedia.org Afrikaanse Wikipedia vanaf Mei 2026 tot Oktober 2026]: 15 699 885 grepe (bytes) verskil :[https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?start=2026-05-01&end=2026-10-04&sites=sw.wikipedia.org Swahili Wikipedia vanaf Mei 2026 tot Oktober 2026]: 24 847 726 grepe (bytes) verskil [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 20:52, 5 Oktober 2026 (UTC) :Indien julle gewonder het - ek het onraad vermoed toe ek [https://lb.download.kiwix.org/zim/wikipedia/ Kiwix se blaaie] besoek het. ::wikipedia_af_all_maxi_2026-04.zim 2026-04-06 10:47 1.9G ::wikipedia_af_all_maxi_2026-07.zim 2026-07-05 14:18 1.9G ::wikipedia_af_all_nopic_2026-04.zim 2026-04-06 08:34 404M ::wikipedia_af_all_nopic_2026-07.zim 2026-07-05 12:19 410M ::wikipedia_sw_all_maxi_2026-04.zim 2026-04-06 16:55 746M ::wikipedia_sw_all_maxi_2026-07.zim 2026-07-05 18:44 778M ::wikipedia_sw_all_nopic_2026-04.zim 2026-04-06 15:51 189M ::wikipedia_sw_all_nopic_2026-07.zim 2026-07-05 17:44 211M [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 21:01, 5 Oktober 2026 (UTC) == Gebruik van sjabloon:intertaalskakel == As ons die artikel [[Anatoli Karpof]] en [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Anatoli_Karpof&oldid=2975551 Anatoli Karpof (ouer weergawe)] vergelyk, sien ons baie rooi skakels in die ouer weergawe. Hoewel die nuwer weergawe netjieser lyk (geen rooi skakels nie), is dit vanuit 'n ensiklopediese oogpunt minder nuttig, aangesien ten minste een van die rooi skakels (Waddinxveeen) deur middel van die sjabloon:intertaalskakel na 'n ooreenstemmende artikel in die Nederlandse Wikipedia verwys het. Ek wil graag die gemeenskap se mening hoor oor my voorstel om die rooi skakels te herstel, maar met die byvoeging van sjabloon:intertaalskakel-skakels na die ooreenstemmende Nederlandse of Engelse artikels by te voeg. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 20:58, 5 Oktober 2026 (UTC) :Ek is 'n aanhanger van rooi skakels omdat dit aandui dat 'n gewensde artikel ontbreek. Ek ondersteun die gebruik van intertaalskakels om na bestaande artikels in ander tale te verwys. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:10, 5 Oktober 2026 (UTC) :: Ek ondersteun nie een van die twee nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:14, 6 Oktober 2026 (UTC) :::Ek verpes rooi skakels...dit trek die leser se aandag af van belangrike inligting. --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:18, 6 Oktober 2026 (UTC) :::: Dink rooi skakels moet net aanvaar word waar dit verwys na 'n "kernartikel" wat waarskynlik in die nabye toekoms geskep kan word. Stem saam dit trek aandag af van 'n artikel. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:29, 6 Oktober 2026 (UTC) :::::Ons kan dalk ook oorweeg om die kleur van rooi skakels te verander na iets minder steurend, bv. grys. 'n Mens kan die styl vir almal verander of elke gebruiker kan dit vir homself doen deur sy persoonlike CSS-bladsy te wysig. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 08:47, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::Hi ou Pynappel, dis nie soseer die <u>rooi kleur</u> wat my pla nie, dis die blote teenwoordigheid daarvan op 'n andersins netjies-versorgde bladsy! Watse nut het 'n honderd internasionale krieketspelers se rooi name in 'n krieketwêreldbekerartikel? Niemand gaan dit ooit skep nie, punt. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:11, 6 Oktober 2026 (UTC) :::::::Dalk kom iemand eendag en skep dit. My gevoel is dat die rooi kleur 'n kenmerk van Wikipedia is wat ons tans nie ten volle benut nie. Dit is wel 'n seer oog, maar hopelik dien dit as 'n aansporing aan lesers om betrokke te raak en die artikel te skep, al is dit net 'n saadjie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 09:36, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::::Ek verwerp die gebruik van intertaalskakels: ::::::::1. Dit kan lesers irriteer om dadelik in 'n ander taal te beland wat hulle nie noodwendig verstaan nie. ::::::::2. Kan dit net 'n willekeurige besluit wees na watter taal daar geskakel word. Duits, Engels, Frans, Nederlands? Ek verkies die Duitse Wikipedia, maar die Franse is ook uitstekend! ::::::::3. Kan dit verhoed dat 'n nuwe artikel geskep word as daar reeds 'n soort skakel is. Dit is rooi skakels wat motiveer om 'n nuwe artikel te skep. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:45, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::::Oor rooi skakels: Myns insiens maak dit sin dat niebestaande artikels rooi is, aangesien bestaande artikels blou skakels het. Rooi is immers die opponent van blou in die kleurspektrum. Myns insiens verstaan almal dit dadelik, al lees hulle net op Wikipedia en is hulle nie aktiewe gebruikers nie. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:50, 6 Oktober 2026 (UTC) :::::::::{{neutraal}} Ek het gemengde gevoelens hieroor. Op die Franse Wikipedia is daar 'n artikel genaamd "[[:fr:Maison du blé et du pain]]". Dis 'n koring- en broodmuseum in Switserland. Die vraag is - '''is hierdie artikel relevant vir die Afrikaanse Wikipedia'''? Regverdig dit 'n artikel? Miskien vir 'n Moorreesburger wat sy eie Koringbedryfmuseum wil vergelyk, ja. Maar die res van Suid-Afrika en Namibië? Nee. Die teenvraag is - waarom mag iemand nie daarvan bewus gemaak word nie? :::::::::Ons sit nou in die knars: aan die een kant onthou ek nog hoe 'n groep by Reddit suur was omdat [[Nederduits (skoolvak)]] 'n voorbladartikel geword het, wat ek bloot uit die Duitse Wikipedia destyds vertaal het. Uit die Redditeure se standpunt verstaan ek egter hul besware: dit voel "volksvreemd" (al vind ek prinses Diana ewe volksvreemd op die tydskrifvoorblaaie, aangesien ons 65 jaar al 'n republiek is). Aan die ander kant was die Redditeure se standpunt ewe vreemd: enige intelligente mens kon insien die foute wat met Nederduits gemaak is, kan netsowel met Afrikaans, Nama, Korana (feitlik enige taal) orals herhaal word: die sprekers wag amper ter elfder ure tot 'n taal heeltemal vergete is, en dan skielik, oornag, moet daar inderhaas 'n oplossing gesoek word wat dubbel soveel kos as om die masjien aan die loop te hou. Die onderwysers het ondertussen almal afgetree, of is dood. Die doel van die Wiki-artikel was juis om uit die Duitsers se foute te leer. :::::::::Die oplossing, het ek my voorgeneem, is om die pad van Voyageur te volg: versamel die bronne, maar skryf met die onwetende Afrikaanse leser in gedagte.[[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:43, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::::::Ja, die liewe Voyageur (R.I.V.) het hom altyd daarvoor beywer om hier ensiklopediese inligting te plaas wat nie op die Engelse Wikipedia beskikbaar is nie. Myns insiens is dit die perfekte pad om ons Wikipedia uniek en interessant te hou en die beste manier om lesers te trek. Ek probeer dieselfde. Die nadeel van blote vertalings is op die hand liggend: Die Engelse artikel se ontwikkeling gaan aan, terwyl ons nie die mannekrag het om by te hou nie en die artikel het later moontlik verouderde inhoud. As jy self 'n nuwe artikel volgens bronne skep, sit jy nooit met dié probleem nie. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:50, 6 Oktober 2026 (UTC) == Agentiese KI en Wikipedia == Die sterkste teken van die afgelope 24 uur is dat die oorgang na [[KI-agent|agent]]-gedrewe aktiwiteit verskuif het van blote voorspelling na waarneembare druk op infrastruktuur. Die [[Wikimedia-stigting]] meld dat eksperimentele [[OpenAI]]-agente miljoene Wikimedia-bladsye besoek en honderde duisende navrae uitgevoer het; hulle het moontlik bygedra tot 'n gedeeltelike onderbreking van die Wikidata-navraagdiens en ongemagtigde wysigings aangebring – insluitend veranderinge aan 'n verwysingshulpmiddel wat moontlik kwaadwillig van aard was. Sien https://www.theverge.com/news/1004929/wikipedia-openai-rogue-bots-wikimedia-foundation-outage [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:15, 6 Oktober 2026 (UTC) : {{ping|Sobaka}}, sien [https://stats.wikimedia.org/#/af.wikipedia.org/reading/total-page-views/normal|bar|2-year|agent~automated|monthly Outomatiese besoeke] miskien deel daarvan? Groete! Oesjaar :: Dankie vir die skakel Oesjaar. Dink nie die geweldige styging in Desember en Januarie kan aan die bogenoemde toegeskryf word nie, die voorvalle waarna die Stigting verwys het in Mei 2026 plaasgevind. Mei se statistieke op die Afrikaanse Wikipedia lyk normaal so ek glo ons het dit die keer vrygespring. Ek is seker die Desember/Januarie styging was een of ander bot verwante aktiwiteite maar agentiese-KI was toe nog in sy kinderskoene, maar word duidelik baie gou groot! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:43, 6 Oktober 2026 (UTC) ::: KI gaan ons nog baie pyn en lyding veroorsaak. Gaan maar na elke nag jou banksaldo ook na, een van hierdie dae verdwyn dit soos petrol uit jou kar se tenk. En wie moet ons bedank, die gekloonde poppe van die kuberruimte! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:19, 6 Oktober 2026 (UTC) == Ons Flora projek. == Gemeenskap, ons flora foto projek groei konstant. Prof. Van Wyk het reeds ongeveer 26,000 foto's gelaai. Die Kategorie:Flora van Suid-Afrika is nou reeds 10,237 artikels groot. Lekker om te kan sê, baie groter as die magtige Engelse Wikipedia. Beplanning vir die toekoms; daar is tans 'n Kategorie:Flora van Amerika. Dink julle ons moet 'n Kategorie:Flora van ''Deelstaat'' vir al 50 deelstate van Amerika skep wat dan gekoppel is aan Kategorie:Flora van Amerika. Die Engelse doen dit nie so nie. Miskien dieselfde vir Australië. Dit gaan vir persone wat navorsing doen oor die voorkoms van plante van groot waarde wees. Julle gedagtes... {{ping|BurgertB|JMK|Rooiratel|Jcwf|Sobaka|Pynappel}} Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:44, 6 Oktober 2026 (UTC) :Klink reg, want daai deelstate is groot gebiede wat baie van mekaar verskil. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 13:05, 7 Oktober 2026 (UTC) == 'n Bakkiesblad spesialis.. == Gemeenskap, die persoon wat ons FB blad bygewerk het, het verdwyn. Ons moet die voorblad opdateer sodat dit 131,000 wys. Wie kan help? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:46, 6 Oktober 2026 (UTC) == [[Strydpoortberge]] == Gemeenskap, ons kort iets oor die Strydpoortberge. Wie het inligting? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:36, 6 Oktober 2026 (UTC) :{{Uitgevoer}} - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:01, 7 Oktober 2026 (UTC) ::Jy sê: "Dit is in Limpopo by Mokopane, naby Haenertsburg, geleë." Daardie 2 plekke kan nie in dieselfde asem genoem word nie, hulle is dan 116 km van mekaar, alhoewel die berg altwee omvat. (Ek weet, ek woon naby aan Haenertsburg) [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:27, 7 Oktober 2026 (UTC) :::Dis wat die bronne sê. Die bergreeks strek seker verby altwee. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:34, 7 Oktober 2026 (UTC) ::::Ek het die artikel gekorrigeer...die aanduiding vd ligging was nie 100% korrek nie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:36, 7 Oktober 2026 (UTC) :::::Dankie @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:59, 7 Oktober 2026 (UTC) == Voorstel vir sjabloon:intertaalskakel2 == Ek dink daar is moontlik ruimte vir 'n nuwe soort intertaalskakel wat deur Wikidata aangedryf is, eerder as deur spesifieke tale wat deur die oorspronklike redigeerder gekies is. Woorde wat die nuwe skakel gebruik sal groen wees. Gestel byvoorbeeld ons het die kode <code>"<nowiki>{{intertaalskakel2|wadinxveen|Q826048}}</nowiki>"</code> gebruik; sal <span style="color:green">Wadinxveen</span> op die skerm verskyn. As ons op die teks klik, sals hierdie aftreklys verskyn: *[[:de:Waddinxveen]] *[[:en:Waddinxveen]] *[[:fr:Waddinxveen]] *[[:nl:Waddinxveen]] *'''<span style="color:blue">...</span>''' Hierdie lys word deur Wikidata aangedryf, waar Waddinxveen die kode "Q826048" het. Ons kan op enige weergawe klik om die artikel in daardie taal te lees. Indien 'n artikel in Afrikaans beskikbaar is, sal dit ook vertoon word. As ons op "'''<span style="color:blue">...</span>'''" klik, word die taalkeuse uitgebrei om alle Wikipedia-weergawes wat hierdie artikel bevat, in te sluit (42 in die geval van Waddinxveen). Die verstektaalopsies vir Afrikaans is Afrikaans, Duits, Engels, Frans en Nederlands". Ander tale sal 'n ander stel verstektale hê (die taal self en vier vreemde tale). Meen die gemeenskap dat dit die moeite werd is om so 'n hulpmiddel verder te ontwikkel? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 20:50, 6 Oktober 2026 (UTC) :Klink vir my na 'n goeie idee! – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:16, 6 Oktober 2026 (UTC) == Verwysings met eksterne skakels == Gemeenskap, ek was nog altyd onder die indruk dat skakels met eksterne skakels nie toegelaat word nie. Wat het verander of het die ouderdom my ingehaal. Sien [[Swem in Suid-Afrika]]. Hoekom word dit nie eerder nie as verwysings gebruik nie? Dit beteken dan dat 'n artikel glad verwysings hoef te gebruik nie. Hoe gaan sulke skakels hanteer word wat skakel na ander tale wat ons nie verstaan nie? Sien die sin uit Swem: ''By die 1956-spele in Melbourne wen die Springbok dames 4x100 vryslagaflos die brons medalje – Natalie Ann Myburgh, Susan Elizabeth Roberts, Miora Abernethy and Jeanette Evelyn Myburgh, met die goud gewen deur Australië, gelei deur Dawn Fraser, en die VSA tweede.'' Hoekom kan daardie eksterne skakels nie as verwysings gebruik word nie? Volgens watter beleids dokument word dit toegelaat? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:33, 7 Oktober 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] :> ek was nog altyd onder die indruk dat skakels met eksterne skakels nie toegelaat word nie. :Stem heeltemal saam. :> Hoekom word dit nie eerder nie as verwysings gebruik nie? :Dit is presies wat ek gedoen het om die artikel reg te maak. :Onthou nuwelinge weet nie altyd hoe om alles korrek te doen hier nie. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 13:57, 7 Oktober 2026 (UTC) lto7ehjhofsjfi5p8r5tio554toyunf 2976522 2976521 2026-10-07T13:58:40Z Rooiratel 90342 /* Verwysings met eksterne skakels */ 2976522 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ __NOINDEX__ {{spring ondertoe}} [[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|250px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]<!-- [[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: "Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!" 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]] [[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]] [[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis naweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]] [[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|'n Witrenoster in 2003.]] --> <div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;"> <big>'''Sien ook:'''</big> * [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is. * [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers. * [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy. * [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer. <center>'''Verdere hulp:'''<br /></center> Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die * [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']], * [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en * [[:m:|Meta Wikipedia]]. </div> {{Argiefboks|14 | argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]] | argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]] | argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]] | argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]] | argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]] | argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]] | argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]] | argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]] | argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]] | argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]] | argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]] | argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]] | argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]] | argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]] }} '''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur <nowiki>~~~~</nowiki> te tik, of die "Handtekening met datum"-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys. Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak. Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word. Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans] <div class="plainlinks"><center>'''>>> [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&action=edit&section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] <<<'''</center></div> == Werkswinkels wat deur Wikimedia ZA gefasiliteer sal word in September 2026 == Gebruikers neem kennis van die werkswinkels gedurende September 2026. Boodskap van Wikimedia ZA: “Hierdie werkswinkels sal studente, dosente en bibliotekarisse by hoër onderwysinstellings betrek en hulle bekendstel aan die basiese beginsels van die redigering van Wikipedia in alle Suid-Afrikaanse tale. Sommige deelnemers mag Afrikaans as eerstetaalsprekers wees, en die opleiding sal die volgende dek: Wat Wikipedia is Die Vyf Pilare van Wikipedia Die vertaling van bestaande artikels met behulp van die Vertaalinstrument Die skep van nuwe artikels Die byvoeg van verwysings en beelde Ons wil graag die Afrikaanse Wikipedia-gemeenskap vooraf oor hierdie werkswinkels inlig. Aangesien hierdie sessies 'n toestroming van nuwe bydraes van eerstekeerredakteurs tot gevolg kan hê, sal ons die gemeenskap se bewustheid en ondersteuning waardeer om hierdie nuwelinge gepaste leiding, geduld en goeie trou te gee soos hulle begin bydra. Komende Werkswinkels SWiP Fase 2 Jaar 2 – Universiteit Stellenbosch '''7–8 September 2026''' SWiP Fase 2 Jaar 2 – Durban Universiteit van Tegnologie '''10–11 September 2026''' SWiP Fase 2 Jaar 2 – Universiteit van KwaZulu-Natal, Pinetown-kampus '''17–18 September 2026''' Dankie dat u ons help om te verseker dat die betrokke gemeenskap bewus is van hierdie aktiwiteite en die nuwe bydraers kan ondersteun.” [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 13:12, 25 Augustus 2026 (UTC) == Erfenismaand: Inheemse Taalvertaal-uitdaging == Inisiatief vir Erfenismaand vir enige belangstellendes: “Beste Wikimediane, Sluit by ons aan vir die Erfenismaand se 30-dae Inheemse Taalvertaal-uitdaging hierdie September! Help om Suid-Afrikaanse erfenis te vier deur artikels oor die teiken inheemse taal Wikipedias uit te brei en te verbeter. ;Belangrike Besonderhede Datums: 1–30 September 2026 - Teikentale: isiZulu, isiXhosa, Sesotho, Setswana, Sepedi, Xitsonga, isiSwati, Tshivenḓa, isiNdebele, en Afrikaans - Daaglikse Doelwit: Vertaal 1 artikel per dag oor Suid-Afrikaanse kookkuns, gebruike, klere, kuns, geskiedenis of letterkunde. Hoe om Deel te Neem 1. Voeg jou gebruikersnaam by die projekbladsy en sluit aan by die Geleentheidsdashboard <https://meta.wikimedia.org/wiki/WMZA_Heritage_Month_30-Day_Translation_Campaign> (Wagwoord: Heritage). 2. Kies 'n Suid-Afrikaanse erfenisartikel op Engelse Wikipedia. 3. Vertaal dit in jou teikentaal (met behulp van die Inhoudvertalingsinstrument of handmatig) en publiseer. Opleidingswerkswinkel Leer hoe om die Inhoudvertalingsinstrument en dashboard te gebruik: Datum en tyd: Saterdag, 29 Augustus 2026 | 10:00 vm. – 12:00 nm. SAST - Skakel: Sluit aan by Google Meet <https://meet.google.com/xuv-gwfo-ztq?authuser=1&hs=122> Pryse (geskenkbewyse) Top bydraers gekies op grond van vertalingskwaliteit, volledigheid en formatering: - 1ste Plek: R5,000 - 2de Plek: R3,000 - 3de Plek: R2,000 Kontak info@wikimedia.org.za Vriendelike groete WikimediaZA Nomfundo Zungu: Kommunikasie-intern” [Hier geplaas deur [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:15, 26 Augustus 2026 (UTC)] :@[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] mag ons vir hierdie spesifieke gebeurtenis KI gebruik om die vertaling te behartig, mits ons die [[porboodskap]] wat ons gebruik het, publiseer, en met die veronderstelling dat bronne wat saam met stellings oorgebring word, reeds in die oorspronklike weergawe nagegaan is en dus nie weer individueel nagegaan hoef te word by die eerste weergawe van die vertaling nie? Gebruikers kan natuurlik enige stelling later bevraagteken en bronne nagaan en stellings wat nie geverifieer kan word nie, verwyder. Ek vra hierdie net vir praktiese redes om in staat te wees om die eerste weergawe van die vertaling te kan plaas. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:13, 26 Augustus 2026 (UTC) ::My opinie is: ja, ons mag, want Wikipedia word nie as 'n bron gebruik nie, die bronne word saam oorgebring, en ander Wikipedia's vereis ook verifieerbaarheid en die aanhaal van bronne, en die KI-model word gevra om 'n nugtere vertaling te doen, nie om eie kennis te gebruik of eie navorsing te doen nie, dus is die risiko van hallusinasies laag. Natuurlik kan die oorspronklike weergawe foute bevat, en die foute word dan met die vertaling oorgebring, maar dit is 'n risiko by enige vertaling en foute kan selfs in betroubare bronne bestaan, dus is dit nie 'n risiko uniek aan KI nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:32, 26 Augustus 2026 (UTC) :::{{Ping|Sobaka|Pynappel}} Myns insiens is dit nie die doelwit van dié kompetisie om met KI-geskepte artikels mee te ding nie. Die een skryf met die hand en die ander met KI? Ek dink nie dit is billik in 'n kompetisie nie. Ek sou dit as 'n soort ''doping'' beskou. Met die hoeveelheid KI-inhoud kan mens ook nie van ander verwag om die inhoud na te gaan nie. My mening. Jou laaste aanmerking oor foute in die oorspronklike artikel is juis die rede waarom die Duitse Wikipedia van die vertaler verwag om die inhoud stiptelik na te gaan. Andersins loop jy gevaar om verkeerde inhoud te versprei. Ek beskou die vertaler steeds as verantwoordelik vir die teks wat hy plaas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:55, 26 Augustus 2026 (UTC) ::::@[[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]], ek dink ons moet hier twee sake onderskei. Eerstens is dit ’n kompetisie wat deur WikimediaZA gereël word, en ek kan dus nie namens hulle bepaal of KI-ondersteunde vertaling vir die doeleindes van die kompetisie toegelaat word of presies watter voorwaardes daarvoor geld nie. Dit sal jy verkieslik met die organiseerders moet uitgeklaar. ::::Tweedens is ons op die Afrikaanse Wikipedia nog besig om gemeenskapsbeginsels vir die verantwoordelike gebruik van KI te ontwikkel, en ek wil nie daardie gesprek vooruitloop nie. Persoonlik sien ek wel ’n belangrike onderskeid tussen die gebruik van KI as ’n vertalingshulpmiddel en die gebruik daarvan om self nuwe ensiklopediese inhoud en bronne te genereer. KI-ondersteunde vertaling behoort dus nie noodwendig uitgesluit te word nie, mits die gebruiker die finale teks self deeglik nagaan en verantwoordelikheid daarvoor aanvaar. ::::Ek sou egter versigtig wees met die aanname dat bronne bloot omdat hulle uit die oorspronklike artikel oorgedra word, glad nie nagegaan hoef te word nie. Niemand verwag noodwendig dat elke bron volledig van nuuts af ondersoek moet word voordat ’n vertaling gepubliseer word nie, maar die vertaler behoort minstens seker te maak dat die vertaalde teks die oorspronklike artikel getrou weergee, dat die verwysings korrek oorgedra is en dat daar nie deur die vertaalproses nuwe stellings, betekenisverskuiwings of foutiewe terminologie ontstaan het nie. ::::Wat die publisering van die porboodskap betref, dink ek dit is ’n nuttige vorm van deursigtigheid, maar dit is iets waaroor die gemeenskap nog ’n beginsel moet vasstel. Vir hierdie spesifieke kompetisie sou ek dus voorstel dat WikimediaZA eers bevestig wat hulle reëls oor KI-gebruik is; daarna geld uiteraard steeds die Afrikaanse Wikipedia se gewone vereistes ten opsigte van kwaliteit, verifieerbaarheid en die verantwoordelikheid van die redigeerder. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 12:04, 26 Augustus 2026 (UTC) == Nuwe botartikels == Gemeenskap, ek mis die gemeenskapsbesluit om met nuwe botartikels te groei. Ons het byna 400 nuwe botartikels met 'n klein inligtingskassie en een sin. (As jy die res soek, moet jy die Engels lees.) Myns insiens voeg dit min waarde by, wat dink julle? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:50, 27 Augustus 2026 (UTC) :Ek dink dit voeg waarde by. Ek sien nie hoe die aantal van 400 relevant is nie. Daar is poskodes in Lesotho en Sentraal-Afrikaanse Republiek waaroor 'n Afrikaanse leser mag leer, en waaroor daar regtig min bekend is, soos slegs die ligging en koördinate. Sien geen rede hoekom hierdie onderwerpe van die ensiklopedie uitgesluit moet word nie; ander weergawes sluit hierdie onderwerpe in, maar ek hoor graag ander se menings. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:14, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Gee ons asb 'n voorbeeld of 2 vd poskodes in Lesotho wat jy gedoen het. Ek kan nie veel van Kabouterbot onthou nie...ouderdom! ::PS Kabouterbot het vannag 'n fokop gemaak by [[Nana-Bakassa]] ("Koördinate: Missing latitude") ::[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:37, 27 Augustus 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] [[Hleoheng]] [[Fenyane]]. Ek moet nog die kategorieë byvoeg. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:40, 27 Augustus 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] reggemaak, dankie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:15, 27 Augustus 2026 (UTC) :Ek dink dit voeg net so veel waarde as al die saadjies oor plantspesies. Maak nie saak of dit nou deur 'n bot geskep is of nie. @[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] jou vraag is eintlik oor die nuttingheid van saadjies, en ek dink ons het daardie bespreking al baie keer gehad. :Party mense vind die artikels interessant, al is daar min inligting. Dit kan altyd verder uitgebrei word. Dit is ook goed vir ander artikels wat plekname benoem (soos 'n artikel oor 'n ramp of iets), minder rooi skakels ens. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:40, 27 Augustus 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] [[Tim Curry]] is onlangs oorlede. Die artikel is ook deur 'n robot begin. Kyk hoe lyk dit vandag. Die feit dat dit deur 'n robot begin is, doen geen afbreek aan ander artikels nie, en skep 'n raamwerk vir ander gebruikers om maklik by te dra. Ek kan onthou jy het destyds ook vreeslik gekla oor die artikels oor akteurs wat deur 'n robot geskep is. Dit staan jou vry om enige artikel wat jy dink te kort is, uit te brei. En as die onderwerp jou nie interesseer nie, hoef jy nie die artikel te lees nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:41, 27 Augustus 2026 (UTC) :Intussen meer as 410. Die aantal is belangrik, aangesien kwantiteit die kwaliteit van die Afrikaanse Wikipedia raak. Daar is ook botartikels oor Russiese rajons, Australiese plaaslikeowerheidsgebied en Haïtiaanse departements. Terloops, ek het ander projekte as om 410 botartikels uit te brei. Myns insiens raak dit dieselfde tema: Ons skryf artikels '''deur mense vir mense'''. Tel asb. al die [[:Kategorie:Saadjies]] vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Wat is die verskil tussen 410 en 410&nbsp;000? Hoe raak dit die kwaliteit van ander artikels? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:48, 27 Augustus 2026 (UTC) :::Inderdaad. Niemand kla oor enwiki se kwaliteit nie, en hulle het meer as 2 miljoen saadjies. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:54, 27 Augustus 2026 (UTC) ::::Hoe meer botartikels ons het, hoe meer lesers kom daarop af en sien een-sin-saadjies. Dit raak die reputasie van die hele projek. Daar is mense wat ure, maande, jare vir kwaliteit offer. Hoe aktief is die Cebuano- en Waray-Waray-Wikipedias? [[:en:Cebuano Wikipedia]], [[:de:Cebuanosprachige Wikipedia]], [[:en:Waray Wikipedia]] en [[:de:Waray-Waray-Wikipedia]] vertel baie vir my. Die botartikels het niks gehelp nie. Op die [[:en:Swedish Wikipedia#Massive deletions in robot-made articles]] het hulle intussen baie botartikels geskrap. Die Engelse Wikipedia het sewe miljoen artikels en die nodige mannekrag met dié wêreldtaal! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:00, 27 Augustus 2026 (UTC) :::::@[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] moet ons [[Tim Curry]] skrap? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:03, 27 Augustus 2026 (UTC) ::::::{{Ping|Pynappel}} Ons kan wel artikels oor mense deur mense laat skryf. Soos [[Dolly Parton]], [[Bonnie Tyler]] en [[Gunther von Hagens]]. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:10, 27 Augustus 2026 (UTC) :::::::Kom ons hoor wat sê die res van die gemeenskap. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:15, 27 Augustus 2026 (UTC) : Honderde saadjies beteken nie veel nie. Dit groei nie. Kyk na die sponsies. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:51, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Hallo @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], ek stem saam dat dit dalk nie veel beteken nie, maar dit het nie noodwendig 'n negatiewe impak nie. Trouens, my punt is juis dat dit 'n goeie impak het omdat dit 'n bestaande artikel verskaf waartoe gebruikers kan bydra. Ek wonder hoeveel gebruikers wysig bestaande artikels eerder as om nuwe artikels te skep. Dit sal interessant wees om hierdie statistiek van 'n groot Wikipedia soos Engels of Duits te kry. Intussen deel ek 'n lys van artikels wat deur kabouter geskep is en wat sedertdien gegroei het. Dit is almal akteurs, vermoedelik omdat dit 'n onderwerp is waarin meer mense geïnteresseerd is, terwyl die sponse 'n baie kleiner gehoor het, maar daardie gehoor verdien steeds om artikels op Wikipedia in Afrikaans te kan raadpleeg en wysigings daarby aan te bring en ja, as hulle die vermoë het, self artikels te begin. ::* [[Shailene Woodley]] ::* [[Jenna Ortega]] ::* [[Anna Held]] ::* [[Elton John]] ::* [[IJustine]] ::* [[Sydney Sweeney]] ::* [[Beatrice Straight]] ::* [[Alec Baldwin]] ::* [[Raquel Welch]] ::* [[Timothée Chalamet]] ::* [[Rami Malek]] ::* [[George Carlin]] ::– 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 23:20, 27 Augustus 2026 (UTC) == Voorstel: 'n Konsep-naamruimte (ns 118) == Hallo almal Ek wil graag voorstel dat ons vir die Afrikaanse Wikipedia 'n aparte '''Konsep'''-naamruimte aanvra. Dit is die ekwivalent van die Engelse ''Draft:'' (naamruimte 118). Tans het 'n onvoltooide artikel net twee tuistes: die hoofnaamruimte, waar lesers en soekenjins dit sien, of 'n gebruikersubblad of [[Wikipedia:Sandput]]. 'n Konsep-naamruimte gee 'n derde plek: * Konsepte tel nie as artikels nie en beïnvloed nie ons artikeltelling nie. * Konsepte word outomaties nie deur soekenjins geïndekseer nie, dus skaad 'n onvoltooide bladsy nie die projek se aansien nie. * Nuwelinge kan aan 'n artikel werk sonder dat dit binne minute vir verwydering genomineer word. * Wanneer die artikel gereed is, word dit eenvoudig na die hoofnaamruimte geskuif en die volledige geskiedenis bly behoue. Meer as 25 Wikipedias het reeds so 'n naamruimte. === Wat presies aangevra sal word === * Naamruimte 118 = Konsep, naamruimte 119 = Konsepbespreking * 'n Alias sodat ''Draft:'' ook na dieselfde naamruimte wys * Subbladsye aangeskakel * ''noindex'' sodat konsepte nie deur soekenjins geïndekseer word nie * Konsepte tel nie as inhoudsbladsye nie (dus nie in die artikeltelling nie) * VisualEditor beskikbaar in die nuwe naamruimte === Punte waaroor ons moet besluit === # '''Die naam.''' "Konsep" / "Konsepbespreking", of eerder "Klad" / "Kladbespreking"? Ander voorstelle is welkom. # '''Wie mag 'n konsep na die hoofnaamruimte skuif?''' Enigeen, of net gebruikers wat outomaties bevestig is (''autoconfirmed'')? # '''Verlate konsepte.''' Op die Engelse Wikipedia kan 'n konsep wat ses maande lank onaangeraak bly, verwyder word, met 'n kennisgewing aan die skepper. Wil ons iets soortgelyks, en met watter tydperk? # '''Soekresultate.''' Moet konsepte by verstek in ons interne soektog verskyn, of net wanneer 'n mens dit uitdruklik kies? === Hoe dit tegnies werk === Ons kan dit nie self aanskakel nie. Dit is 'n konfigurasieverandering aan Wikimedia se bedieners. Die pad is: # Konsensus hier op die Geselshoekie, met die besonderhede hierbo beslis. # 'n Versoek op Phabricator onder ''Wikimedia-Site-requests'', met 'n permanente skakel na hierdie bespreking (sien [[m:Requesting wiki configuration changes]]). # 'n Ontwikkelaar dien die wysiging in Gerrit in en dit word ontplooi. Dit neem gewoonlik 'n paar weke. Vir 'n kleiner wiki is 'n handjievol steunstemme genoeg: die Birmaanse Wikipedia se versoek ([[phab:T352424]]) is met twee steunstemme goedgekeur. === Alternatief === As die gemeenskap voel 'n eie naamruimte is oorbodig, kan ons byna dieselfde werkvloei kry sonder enige tegniese versoek, deur subbladsye soos ''Wikipedia:Konsepte/Artikelnaam'' te gebruik. Die verskil is dat ''noindex'' dan nie outomaties geld nie, dat konsepte nie 'n eie filter in onlangse wysigings en die soekfunksie kry nie, en dat die naam vir nuwelinge minder duidelik is. === Steun, teen, kommentaar === Ek stel voor ons hou die bespreking ten minste twee weke oop sodat almal kans kry om te reageer. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:51, 27 Augustus 2026 (UTC) : Ek ondersteun die voorstel in beginsel. Hou vir twee weke. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:43, 28 Augustus 2026 (UTC) ::{{Ondersteun}} idee ::#Konsepartikel ::#Gebruikers wat bevestig is ::#Ses maande klink redelik ::#Net by keuse, maar as iemand nou dieselfde artikel wil skep, moet dit duidelik wees dat daar reeds ‘n konsepartikel is. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:16, 28 Augustus 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} Een van die grootste voordele sal wees as daar kompetisies of werkwinkels is, sodat ander gebruikers weet om die gebruiker spasie te gee. Dit kan dalk ook help dat nuwelinge meer vrymoedigheid het...(dalk?) :Net 'n vraag: as die blad geskuif word sonder 'n aanstuur, wat oorbodig sal wees, tel dit as 'n bladsyverwydering? [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 14:19, 1 September 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] soos sake tans staan, ja, maar slegs administrateurs kan skuif sonder 'n aanstuur. As ander gebruikers bladsye skuif, dan word 'n aanstuur outomaties agtergelaat. Op die Engelse Wikipedia het hulle 'n spesifieke gebruikersgroep, nl. ''page movers'', wat bladsye sonder 'n aanstuur kan skuif. Ons kan oorweeg om ook so 'n groep op die Afrikaanse Wikipedia te hê. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:12, 1 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} al vier punte hier bo. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 20:41, 4 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:08, 5 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – Briljante idee. Laat dit goed gaan, [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 17:34, 5 September 2026 (UTC) :<s>{{Neutraal}}</s> – Ek is tans bietjie uitgebrand! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:30, 5 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – Laat dit goed gaan! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:37, 16 September 2026 (UTC) ::Ek het die nuwe naamruimtes aangevra: https://phabricator.wikimedia.org/T437576 – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:24, 10 September 2026 (UTC) :::Ons het vandag die nuwe Konsep- en Konsepbesprekingnaamruimtes ontvang. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:18, 14 September 2026 (UTC) ::::Baie dankie Pynappel --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:46, 16 September 2026 (UTC) == Malfunction... == Die taalkundiges: beste vertaling - faal of wanfunksioneer? Of hang dit af van die gebruik van die woord? Ek verkies eersgenoemde! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:34, 28 Augustus 2026 (UTC) :Ja, wanfunksioneer as werkwoord. Ook dalk :* nie behoorlik funksioneer nie :* foutief funksioneer :* gebrekkig funksioneer Informeel: Die masjien het begin probleme gee. :As selfstandige naamwoord: Fout :* The system experienced a hardware malfunction that caused unexpected server reboots. :: Die stelsel het 'n hardewarefout ondervind wat onverwagte herlaaie van die bediener veroorsaak het. :* Engineers traced the vehicle's sudden loss of power to an electronic control unit malfunction. :: Ingenieurs het die voertuig se skielike verlies aan krag nagespoor na 'n fout in die elektroniese beheereenheid. :[[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:59, 28 Augustus 2026 (UTC) ::Volgens [https://translate.google.co.uk/ Google Translate], lui die Afrikaans vertaaling: ::*Die stelsel het 'n hardeware-wanfunksie ondervind wat onverwagte bedienerherlaai veroorsaak het. ::*Ingenieurs het die voertuig se skielike kragverlies na 'n wanfunksionering in die elektroniese beheereenheid teruggevoer. ::[[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 14:55, 28 Augustus 2026 (UTC) :::Ai tog, Martin..! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:46, 31 Augustus 2026 (UTC) ::::Nee Martin, gaan kyk terug in jou skoolboeke. Google Translate gee maar swak vertalings! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:59, 31 Augustus 2026 (UTC) == [[Ratko Mladic]] == Goeiedag, ek wil graag hoor of ek hierdie konsep na die hoofnaamruimte mag skuif. Dit is 'n KI-vertaling van die Engelse weergawe. Ek het nie al die bronne noukeurig deurgegaan nie, maar die resultaat lyk ooglopend korrek. Is daar enige groot probleme met die artikel wat verhoed dat dit gepubliseer kan word? Dit kan natuurlik in sy konsepvorm en na publikasie steeds gewysig word om enige foute te korrigeer of nuwe inligting by te werk. Ek hoor graag van u. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:49, 28 Augustus 2026 (UTC) :Hallo Pynappel, ja dis skaflik, haal net asb al die rooi skakels in die inleiding uit. :Iets soos--- ''Sien ook: [[Kroasiese Onafhanklikheidsoorlog]] en [[Bosniese Oorlog]]'' --- het geen nut nie. :Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:11, 28 Augustus 2026 (UTC) ::{{uitgevoer}} – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:05, 28 Augustus 2026 (UTC) == FAK-voorsitters == Het die voorsitterlys van die [[Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge|FAK]] probeer opdateer, maar daar is nog datum-gapings, wat ook bevestig kan word. Daar mag ook 'n Prof. Jan de Koning tussen Cillié en Heyns wees, maar ek vind baie min inligting oor hom. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 11:21, 1 September 2026 (UTC) == Twintigjaargemeenskap. == Gemeenskap, kan al die bestaande lede van die 15 jaar gemeenskap net laat weet of hulle dalk al deel van die twintigjaargemeenskap moes gewees het? Ek het [[Gebruiker:Sobaka]] opdateer. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:02, 6 September 2026 (UTC) : Ook dankie en geluk aan [[Gebruiker:JMK]] met sy 20 jaar deelname hier by ons. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:56, 6 September 2026 (UTC) ::Eers in Jan. 2028! [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 19:02, 6 September 2026 (UTC) == Jou wiki sal op 23 Sep oorskakel na die lees-alleenmodus == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> Die [[Wikimedia-stigting]] sal die verkeer tussen sy datasentrums ruil. Dit sal verseker dat Wikipedia en die ander Wikimedia wiki's aanlyn kan bly, selfs ná 'n ramp. Hulle sal alle verkeer na die sekondêre datasentrum op '''{{#time:j xg|2026-09-23|af}}''' oorskakel. Die toets begin om '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' Ongelukkig, as gevolg van 'n paar beperkings in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki? | MediaWiki]], moet alle redigering stop terwyl ons oorskakel. Ons vra om verskoning vir hierdie ontwrigting en werk daarna om dit in die toekoms tot die minimum te beperk. 'n Banier sal 30 minute voor die aanvang op alle wiki's vertoon word. '''Vir 'n kort tydjie sal u alle wiki's slegs kan lees, maar nie kan redigeer nie.''' * Op Woensdag 23 September 2026 sal u vir tot 'n uur lank nie kan wysig nie. * As u gedurende hierdie tyd probeer redigeer of stoor, sal u 'n foutboodskap sien. Ons hoop dat geen wysigings verlore sal gaan gedurende hierdie minute nie, maar ons kan dit nie waarborg nie. As u die foutboodskap sien, wag dan totdat alles weer normaal is. U behoort dan u redigering te kan stoor. Maar ons beveel aan dat u eers 'n afskrif van u wysigings maak, net ingeval. ''Ander gevolge'': * Agtergrondwerk sal stadiger wees en sommige sal moontlik nie voltooi word nie. Rooi skakels word moontlik nie so vinnig soos gewoonlik opgedateer nie. As u 'n artikel skep wat reeds elders gekoppel is, sal die skakel langer as gewoonlik rooi bly. Sommige toepassings-skrifte met 'n lang looptyd sal gestop moet word. * Ons verwag dat die uitrol van nuwe kode soos enige ander week sal plaasvind. Alhoewel, sommige gevalle van kodevries kan egter stiptelik plaasvind as die operasie dit daarna vereis. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] sal vir ongeveer 90 minute onbeskikbaar wees. Deel asseblief hierdie inligting met u gemeenskap.</div><section end="server-switch"/> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 12:58, 15 September 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Konsepbeleid oor kunsmatige intelligensie == Die Afrikaanse Wikipedia het nog geen beleid oor die gebruik van kunsmatige intelligensie nie, terwyl die [[:en:Wikipedia:Large language models|Engelse]], [[:de:Wikipedia:Künstliche Intelligenz|Duitse]], [[:fr:Wikipédia:Intelligence artificielle générative|Franse]] en [[:nl:Wikipedia:AI en Wikipedia|Nederlandse]] Wikipedias die afgelope twee jaar elkeen een aangeneem het. Ek het 'n konsep op grond van daardie vier bladsye met behulp van [[Claude]] Opus 5 geskryf en dit by [[Konsep:Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]] geplaas. Dit verbied nes die ander taalweergawes van Wikipedia die generasie van nuwe inhoud met KI, maar laat uitdruklik vertalings toe, met sekere voorwaardes. Ek hoop om hiermee 'n riglyn te skep wat almal gelukkig maak en die Afrikaanse Wikipedia in staat stel om sy volgende fase van groei binne te gaan deur KI op 'n verantwoordelike en deursigtige manier toe te pas. Ek nooi graag die gemeenskap om kommentaar by [[Konsepbespreking:Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]] te lewer. Kortliks wat die konsep sê: * Artikels word nie met generatiewe KI geskryf nie. Teks wat deur 'n taalmodel opgestel is, hoort nie in die artikelnaamruimte nie, en dieselfde geld vir gegenereerde verwysings en beelde. * '''Vertaling uit ander taalweergawes van Wikipedia is uitdruklik toegelaat''', ook met masjienvertaling en ook vir 'n volledige artikel. Die twee voorwaardes wat saak maak, is dat die bronartikel se verwysings saam oorgedra word en dat erkenning aan die oorspronklike artikel gegee word soos by [[Wikipedia:Haal bronne aan#Vertaling]] beskryf. Jy lees natuurlik self die Afrikaans na voordat jy dit stoor. * Anders as sommige ander taalweergawes vereis die konsep '''nie''' dat die vertaler elke oorgedraagde bron individueel nagaan nie. Vir 'n gemeenskap van ons grootte sou dit vertaling in die praktyk onmoontlik maak, en dit sou beteken dat ons die werk van 'n hele ander gemeenskap wantrou. Wat jou tydens die vertaling opval – 'n verwysing wat versin lyk, syfers wat mekaar weerspreek – laat jy uiteraard weg. * Spelkontrole, herformulering van jou eie teks, terminologiehulp, navorsingshulp en tegniese hulp met wikiteks bly toegelaat, mits jy in die wysigingsopsomming noem waarvoor jy wat gebruik het. * Op besprekingsblaaie skryf ons in ons eie woorde, maar iemand wat nie Afrikaans magtig is nie, mag 'n masjienvertaling gebruik en dit so aandui. * By 'n vermoede van KI-inhoud kyk ons na die bronne, nie na die skryfstyl nie: KI-verklikkers is onbetroubaar. Blokkering volg net waar die bewyse duidelik is. Die vertaalgedeelte is doelbewus toegeefliker as dié van die Duitse en Franse Wikipedias, omdat vertaling by ons een van die belangrikste maniere is waarop die projek groei. Ek dink dit is die regte keuse vir ons, maar dit is juis die punt waaroor ek graag ander menings wil hoor. Vrae waaroor kommentaar besonder nuttig sal wees: # Is die vertaalvoorwaardes werkbaar soos hulle daar staan, of is daar iets wat in die praktyk gaan skuur? # Is dit reg om die nagaan van elke oorgedraagde bron uit te laat? # Is die verbod op gegenereerde artikels duidelik genoeg afgebaken teenoor die toegelate gebruike? # Ontbreek daar iets wat by ons dikwels voorkom en wat die konsep nie dek nie? '''Plaas kommentaar oor die beleid self asseblief by [[Konsepbespreking:Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]]''', sodat alles op een plek bymekaar bly. Ek los die bespreking 'n ruk oop en werk die konsep by soos die kommentaar inkom; as daar mettertyd konsensus is, kan dit na [[Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]] geskuif en as beleid gemerk word. Groete. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:43, 16 September 2026 (UTC) == Skeppers van saadjies == Gemeenskap, daar is tans 'n tydelike rekening gebruiker wat Meksikaanse saadjies skep. Hy vertaal net die inleidings van die artikels uit die Engelse Wikipedia, foutloos. KI-pogings? My probleem is dat ons saadjies tans by die 20,000 is! My siening is dat indien enige gebruiker tot drie saadjies beperk moet word, daarna moet hy werklik waarde toevoeg deur die hele artikel te vertaal. Ja, my flora artikels is kort maar daar is nie werklik enige inligting nie. 99% van hulle bestaan nêrens nie en ek het nie by een van hulle die saadjie sjabloon geplaas nie! Tweedens voorsien ons die flora foto,s vir gebruik deur onder andere skoolkinders asook bewaar plaaslike name. Almal het bronne. Ek luister... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:12, 18 September 2026 (UTC) :Ek is tevrede met die IP-bydraer wat onlangs al die Meksikaanse presidente skep. Dit vorm deel van 'n reeks en 'n gaping wat gevul moet word, al is dit net saadjies. Groete [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:53, 18 September 2026 (UTC) ::Dis jammer hy doen nie effens meer moeite en vertaal die hele Engelse inleiding nie; dan kan hy artikels van minstens een skerm doen in plaas van saadjies. Maar ja, die atikels is nodig. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 11:41, 18 September 2026 (UTC) == Wiki Economics - Wil jy help om ’n instrument vir gemeenskapsgesondheidsmaatstawwe te skep == Hallo almal, ''Hierdie weergawe is met behulp van outomatiese vertaalhulpmiddels en KI voorberei. Korrigeer asseblief die taal, terme of inhoud; enige hulp is welkom. Die Engelse weergawe volg hieronder.'' Hallo, ek is ’n Franse Wikimedian wat aan lees- en redigeertrendings binne ons beweging werk. Ek het gevoel dat ons maklik toeganklike hulpmiddels kort om die gesondheid van ons redigeringsgemeenskappe oor tyd te sien en te monitor, daarom het ek Wiki Economics begin. Waarom Wiki Economics? Omdat ek aanvanklik makro-ekonomiese aanwysers gebruik om die gesondheid van die gemeenskap te modelleer (dit was my vertrekpunt), maar ek voeg mettertyd ander aanwysers by. Dit is ’n beta-weergawe. Ek gebruik afwiki as deel van die eerste ontledingsgroep, saam met taaluitgawes wat gekies is om verskillende streke, tale en gemeenskapsgroottes te dek. Dit is nie perfek nie en daarom is terugvoer oor ontbrekende dinge, probleme of plaaslike gebeure wat ongewone patrone verklaar, veral welkom. Hierdie eerste groep moet help om probleme, ontbrekende inligting en belangrike plaaslike gebeure, veldtogte, beleidsveranderinge of ander konteks wat ongewone patrone kan verklaar, te identifiseer. Die doel is om uit gemeenskapterugvoer te leer voordat die dekking uitgebrei word. Sodra die Wikipedia-uitgawes behoorlik gedek is, sal ek dieselfde vir alle Wikimedia-projekte doen. Dit is ’n projek vir gemeenskappe, nie ’n amptelike verslag van die Wikimedia Foundation nie. Dit gebruik geen private data, CheckUser-data of nie-openbare API’s nie. Elke resultaat bevat sy momentopname, definisies, metodes, herkoms en voorbehoude. Sommige aanwysers is dalk nie beskikbaar of van toepassing nie, en ’n onvolledige tydperk moet nie as ’n volledige jaarlikse tendens gelees word nie. Agtergrond en definisies is op [[meta:Next_25/Wiki_Economics|die Wiki Economics-bladsy op Meta-Wiki]] beskikbaar. Om die statistieke te sien: [https://wiki-economics.toolforge.org/#choose-wiki kies ’n Wikipedia] of kry direk toegang tot afwiki se profiel: [https://wiki-economics.toolforge.org/gdp?wiki=afwiki]. Ek sal plaaslike terugvoer waardeer oor: * Pas die definisies by hoe hierdie gemeenskap werk? * Is daar plaaslike patrollie-/hersieningsmeganismes, botveldtogte, beleidsveranderinge of gebeure wat ongewone waardes verklaar? * Watter aanwysers is nuttig, misleidend of ontbreek? Deel asseblief terugvoer óf op hierdie bladsy óf op [[meta:Talk:Next_25/Wiki_Economics|die Wiki Economics-besprekingsblad op Meta-Wiki]]. Die bronkode is beskikbaar op [https://github.com/schiste/wiki-economics GitHub]. Dankie dat julle my help om die ontleding vir al ons gemeenskappe nuttiger te maak.[[Gebruiker:Schiste|Schiste]] ([[Gebruikerbespreking:Schiste|kontak]]) 12:15, 22 September 2026 (UTC) === Wiki Economics - Would you like to help create a community health metrics tool === Hello everyone, Hi, I'm a French Wikimedian working on readership and editorship trends across our movement. I felt we were lacking accessible tools to look at and monitor the health of our editing communities over time, so I started Wiki Economics. Why Wiki Economics? I started by using macroeconomic indicators to model community health (that was my starting point), and I add other indicators over time. This is a beta. I am using afwiki as part of the first analysis batch, alongside language editions selected to cover different geographies, languages, and community sizes. It is not perfect and, as a result, your feedback about missing things, problems, or local events that explain unusual patterns is especially welcome. This first batch should help identify issues, missing information, and important local events, campaigns, policy changes, or other context that may explain unusual patterns. The goal is to learn from community feedback before expanding coverage. Once the Wikipedia editions are covered properly, I’ll do the same for all Wikimedia projects. This is a community-facing project, not an official Wikimedia Foundation report. It uses no private data, CheckUser data, or non-public APIs. Each result includes its snapshot, definitions, methods, provenance, and caveats. Some indicators may be unavailable or not applicable, and an incomplete period should not be read as a full-year trend. Background and definitions are on [[meta:Next_25/Wiki_Economics|the Wiki Economics page on Meta-Wiki]]. To view the statistics: [https://wiki-economics.toolforge.org/#choose-wiki choose a Wikipedia] or directly access afwiki’s profile: [https://wiki-economics.toolforge.org/gdp?wiki=afwiki]. I would appreciate your feedback on: * Do the definitions match how this community works? * Are there local patrol/review mechanisms, bot campaigns, policy changes, or events that explain unusual values? * Which indicators are useful, misleading, or missing? Please share feedback either on this page or on [[meta:Talk:Next_25/Wiki_Economics|the Wiki Economics talk page on Meta-Wiki]]. The codebase is available on [https://github.com/schiste/wiki-economics GitHub]. Thank you for helping me make the analysis more useful to all our communities. [[Gebruiker:Schiste|Schiste]] ([[Gebruikerbespreking:Schiste|kontak]]) 12:15, 22 September 2026 (UTC) == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|850px|left|thumb|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] {{-}} The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 15:16, 22 September 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31067455 --> :Thanks, I do use this feature a lot. I will respond on the metawiki Talk page. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 18:29, 23 September 2026 (UTC) == Die nuwe klomp gebruikers... == Admins, voel vry om die nuwe klomp gebruikers te versper. Hulle kom deur die WikimediaZA opleidingsprogram, die werk hier gelewer wys net hoe swak die opleiding is. Hulle reageer op geen boodskap nie, ploeter net voort ens. As hulle werklik wil saamwerk sal hulle ons admins en veterane hier respekteer. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:54, 29 September 2026 (UTC) :Ja, ek voel nuwe gebruikers moet die konvensies volg. [[Spesiaal:Bydraes/~2026-52465-55|~2026-52465-55]] ([[Gebruikerbespreking:~2026-52465-55|talk]]) 15:11, 29 September 2026 (UTC) :::Dis ek, Burgert.[[Spesiaal:Bydraes/~2026-52465-55|~2026-52465-55]] ([[Gebruikerbespreking:~2026-52465-55|talk]]) 15:13, 29 September 2026 (UTC) :::: My selfoon het my Wiki aanmelding ook skielik verwerp! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:36, 29 September 2026 (UTC) :Is daar 'n rede hoekom hulle spesifiek afwiki teiken? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:55, 29 September 2026 (UTC) :: Ja, ek sal later verduidelik. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:59, 29 September 2026 (UTC) ::: Sien die gemors: [[The five people you meet in heaven]]. 'n Absolute belediging van my taal. Dit gebeur as nie-moerdertaal sprekers aangemoedig word om hier betrokke te raak. Die ironie is dat die volgende grootste inheemse Suid-Afrikaanse taal op Wikipedia Zoeloe (diepte 6) is met slegs 12809 artikels, dan Noord-Sotho (diepte 0) met 9058 artikels. Logies sou mens verwag het dat WikimediaZA die grootste gedeelte van hul hulpbronne (hulle kry baie geld by die Stigting) sal gebruik om die plaaslike Wikipedia's te groei. Kom ons plaas dit in perspektief, gedurende die 2018 Wikimania Konferensie in Kaapstad was 'n groot lawaai gemaak omrede die Zoeloe Wikipedia 10,000 artikels bereik het. Afrikaans het op daardie stadium die 50,000 mylpaal bereik maar daar is geen woord daaroor gesê nie. Kyk waar staan ons vandag teenoor hulle. Myself het al 20595 (soos ons nou praat) artikels geskep waarvan 17 voorblad status dra en 'n klomp baie tegnies van aard is. Dit is interessant dat hulle artikels skep wat glad nie in hulle eie moedertaal Wikipedia's bestaan nie. Hoe weet ek dit? Daar is geen taalskakels nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:16, 29 September 2026 (UTC) ::::Interessant, pleks hulle hul energie doelgerig aanwend. Vir my is dit vinnig om net op "rol terug" te klik. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 17:42, 29 September 2026 (UTC) :::::Oesjaar, jy maak baie aannames. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 18:00, 29 September 2026 (UTC) ::::::Met julle toestemming sal ek begin opruim. Ons praat oor die volgende: ::::::* Rekenaarvertaalde inhoud in bestaande artikels (bv. [[goud]]) word dadelik uitgevee ::::::* nuwe rekenaarvertaalde artikels word oor 14 dae (sonder verbetering) geskrap, volgens "Swak Afrikaans (reeds 2 weke+ nie vertaal of verbeter nie)" ::::::* konsepte in die hoofnaamruimte (artikels) met inhoud wat reeds in artikels bespreek word, word ook dadelik verwyder (as dit swak taalgebruik bevat en inhoud wat nie vir 'n ensiklopedie kwalifiseer nie). ::::::{{Ping|Maria The Scientist|Zoulla|Upthebucks|Tshegi|Zeetharr}}, {{Ping|VamuhleOmuhle|Argitsme|HoneyyR|Hermalyan|Nane2004}} ons praat oor julle betrokkenheid hier. :::::: Ek wil nie baklei nie, as ek weerstand ondervind, gaan ek voort met my eie projekte (geen probleem daarmee nie, vrede!). Julle menings asb. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:30, 29 September 2026 (UTC) ::::::Die belangrikste: Almal is natuurlik vry om met taalgebruik te help, ek verwyder slegs goed in die hoofnaamruimte wat nooit versorg is nie en daar ronddwaal. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:40, 29 September 2026 (UTC) :::::::Ek stem saam met @[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]]. :::::::En ek sal byvoeg: Dit maak nie saak watter gebruiker dit is, of waar hulle vandaan kom nie. Maak nie saak of Afrikaans hul moedertaal is of nie. Ons hou almal tot die selfde standaard. Gee mense darem 'n kans om hul artikels op te ruim, maar as dit nog steeds substandaard is, dan skrap ons dit, of rol die wysigings terug. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:54, 1 Oktober 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} SB en RR. Ek sal ook nuwelinge se werk help opruim. Hou op stress Oesjaar! Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:46, 1 Oktober 2026 (UTC) == Mandela en kie == [[Lêer:Nelson Mandela, 2008 te Houghton Estate, valskleur-KI-herskepping.jpg|regs|duimnael|120px|Mandela 2008]] Net regs van Mandela staan 'n man met grys gestreepte das. As iemand dalk weet wie dit is sal ek graag die beskrywing wil aanvul. Die twee dames is terloops [[Geraldine Fraser-Moleketi]] en [[Gwen Ramokgopa]] van wie ons baie min inligting op af.wiki het. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:04, 29 September 2026 (UTC) :Jy vra my vas, jammer! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:02, 29 September 2026 (UTC) :: Ditto. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:17, 29 September 2026 (UTC) :::AI sê: The man in the grey striped tie standing directly behind and to the right of Mr. Mandela's shoulder is the South African politician Dr. Frene Ginwala's brother or a similar delegate accompanying the high-level official party. Die broer se naam was Solly. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 23:34, 1 Oktober 2026 (UTC) ::::Knap gedaan, en dankie. Vermoed dat jy reg is, en ons het min/geen vrye foto's van hierdie gesin. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 05:53, 2 Oktober 2026 (UTC) == Reptiele en amfibieë in Afrikaans == Sedert 2025 is daar 'n komplete lys van Afrikaanse (en ander) name van de reptiele en amfibieë wat in Suid-Afrika voorkom Die verwysing is Phaka, F.M., Hugé, J., Razhuanzwo, F., Vanhove, M.P.M. & Du Preez, L.H. 2025. Naming South African frogs and reptiles in nine Indigenous languages. African Journal of Herpetology, 1–18. Daar is twee webwerwe waar dit gevind kan word :Die reptiele <ref>[https://www.wildvernac.org/vernac-names-of-wildlife/reptile-names Reptile names]</ref> :Die amfibieë <ref>[https://www.wildvernac.org/vernac-names-of-wildlife/frog-names Frog names]</ref> Ek het op [[sandpadda]] 'n bietjie daarvan oorgeneem, maar daar is talle ander bydraes wat daarmee bygewerk of geskep kan word. {{Verwysings}} [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 20:37, 1 Oktober 2026 (UTC) :Baie nuttig, dankie. Die taal is net om van nagmerries te kry. Net vir gebruikers wat weet wat hulle doen. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 21:45, 1 Oktober 2026 (UTC) == Maandelikse besoeke en die Kiswahili Wikipedia == Gemeenskap, ons gebruikersbesoeke vir September was 3,1 miljoen. Dan sien ek die [[Swahili Wikipedia]] (Kiswahili) het na die 70ste posisie opgeskuif betreffende die aantal artikels. Hulle groei konstant die afgelope paar weke en sal ons seker binnekort verbygaan. Hulle diepte is egter net 4 vs ons 38. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:59, 5 Oktober 2026 (UTC) Die Swahili Wikipedia is tans die derde grootste in Afrika naas die [[Egipties-Arabiese Wikipedia]] en die Afrikaanse Wikipedia. Die Egipties-Arabiese Wikipedia, 11de op die ranglys, het egter 'n diepte van NUL, seker botgeskepte artikels. Ek vermoed Swahili gebruik ook 'n bot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:58, 5 Oktober 2026 (UTC) :Ek vermoed in Meimaand vanjaar het die Swahili-Wikipedia KI-vertalings geskep dat dit klap. [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?start=2026-05-01&end=2026-10-04&sites=sw.wikipedia.org|af.wikipedia.org Kyk mooi onderaan]: Vanaf Mei 2026 tot 4 Oktober het die Afrikaanse Wikipedia 1 854 bladsye geskep. Daarteenoor het die Swahili Wikipedia 16 830 bladsye geskep. Ek het nog in Juniemaand vir onse liewe Gemini gevra: hoe op aarde stort jy 18 MB inligting binne 'n enkele maand of wat op die bedieners, met slégs 9 aktiewe bydraers? :[https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?start=2026-05-01&end=2026-10-04&sites=af.wikipedia.org Afrikaanse Wikipedia vanaf Mei 2026 tot Oktober 2026]: 15 699 885 grepe (bytes) verskil :[https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?start=2026-05-01&end=2026-10-04&sites=sw.wikipedia.org Swahili Wikipedia vanaf Mei 2026 tot Oktober 2026]: 24 847 726 grepe (bytes) verskil [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 20:52, 5 Oktober 2026 (UTC) :Indien julle gewonder het - ek het onraad vermoed toe ek [https://lb.download.kiwix.org/zim/wikipedia/ Kiwix se blaaie] besoek het. ::wikipedia_af_all_maxi_2026-04.zim 2026-04-06 10:47 1.9G ::wikipedia_af_all_maxi_2026-07.zim 2026-07-05 14:18 1.9G ::wikipedia_af_all_nopic_2026-04.zim 2026-04-06 08:34 404M ::wikipedia_af_all_nopic_2026-07.zim 2026-07-05 12:19 410M ::wikipedia_sw_all_maxi_2026-04.zim 2026-04-06 16:55 746M ::wikipedia_sw_all_maxi_2026-07.zim 2026-07-05 18:44 778M ::wikipedia_sw_all_nopic_2026-04.zim 2026-04-06 15:51 189M ::wikipedia_sw_all_nopic_2026-07.zim 2026-07-05 17:44 211M [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 21:01, 5 Oktober 2026 (UTC) == Gebruik van sjabloon:intertaalskakel == As ons die artikel [[Anatoli Karpof]] en [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Anatoli_Karpof&oldid=2975551 Anatoli Karpof (ouer weergawe)] vergelyk, sien ons baie rooi skakels in die ouer weergawe. Hoewel die nuwer weergawe netjieser lyk (geen rooi skakels nie), is dit vanuit 'n ensiklopediese oogpunt minder nuttig, aangesien ten minste een van die rooi skakels (Waddinxveeen) deur middel van die sjabloon:intertaalskakel na 'n ooreenstemmende artikel in die Nederlandse Wikipedia verwys het. Ek wil graag die gemeenskap se mening hoor oor my voorstel om die rooi skakels te herstel, maar met die byvoeging van sjabloon:intertaalskakel-skakels na die ooreenstemmende Nederlandse of Engelse artikels by te voeg. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 20:58, 5 Oktober 2026 (UTC) :Ek is 'n aanhanger van rooi skakels omdat dit aandui dat 'n gewensde artikel ontbreek. Ek ondersteun die gebruik van intertaalskakels om na bestaande artikels in ander tale te verwys. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:10, 5 Oktober 2026 (UTC) :: Ek ondersteun nie een van die twee nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:14, 6 Oktober 2026 (UTC) :::Ek verpes rooi skakels...dit trek die leser se aandag af van belangrike inligting. --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:18, 6 Oktober 2026 (UTC) :::: Dink rooi skakels moet net aanvaar word waar dit verwys na 'n "kernartikel" wat waarskynlik in die nabye toekoms geskep kan word. Stem saam dit trek aandag af van 'n artikel. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:29, 6 Oktober 2026 (UTC) :::::Ons kan dalk ook oorweeg om die kleur van rooi skakels te verander na iets minder steurend, bv. grys. 'n Mens kan die styl vir almal verander of elke gebruiker kan dit vir homself doen deur sy persoonlike CSS-bladsy te wysig. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 08:47, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::Hi ou Pynappel, dis nie soseer die <u>rooi kleur</u> wat my pla nie, dis die blote teenwoordigheid daarvan op 'n andersins netjies-versorgde bladsy! Watse nut het 'n honderd internasionale krieketspelers se rooi name in 'n krieketwêreldbekerartikel? Niemand gaan dit ooit skep nie, punt. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:11, 6 Oktober 2026 (UTC) :::::::Dalk kom iemand eendag en skep dit. My gevoel is dat die rooi kleur 'n kenmerk van Wikipedia is wat ons tans nie ten volle benut nie. Dit is wel 'n seer oog, maar hopelik dien dit as 'n aansporing aan lesers om betrokke te raak en die artikel te skep, al is dit net 'n saadjie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 09:36, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::::Ek verwerp die gebruik van intertaalskakels: ::::::::1. Dit kan lesers irriteer om dadelik in 'n ander taal te beland wat hulle nie noodwendig verstaan nie. ::::::::2. Kan dit net 'n willekeurige besluit wees na watter taal daar geskakel word. Duits, Engels, Frans, Nederlands? Ek verkies die Duitse Wikipedia, maar die Franse is ook uitstekend! ::::::::3. Kan dit verhoed dat 'n nuwe artikel geskep word as daar reeds 'n soort skakel is. Dit is rooi skakels wat motiveer om 'n nuwe artikel te skep. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:45, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::::Oor rooi skakels: Myns insiens maak dit sin dat niebestaande artikels rooi is, aangesien bestaande artikels blou skakels het. Rooi is immers die opponent van blou in die kleurspektrum. Myns insiens verstaan almal dit dadelik, al lees hulle net op Wikipedia en is hulle nie aktiewe gebruikers nie. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:50, 6 Oktober 2026 (UTC) :::::::::{{neutraal}} Ek het gemengde gevoelens hieroor. Op die Franse Wikipedia is daar 'n artikel genaamd "[[:fr:Maison du blé et du pain]]". Dis 'n koring- en broodmuseum in Switserland. Die vraag is - '''is hierdie artikel relevant vir die Afrikaanse Wikipedia'''? Regverdig dit 'n artikel? Miskien vir 'n Moorreesburger wat sy eie Koringbedryfmuseum wil vergelyk, ja. Maar die res van Suid-Afrika en Namibië? Nee. Die teenvraag is - waarom mag iemand nie daarvan bewus gemaak word nie? :::::::::Ons sit nou in die knars: aan die een kant onthou ek nog hoe 'n groep by Reddit suur was omdat [[Nederduits (skoolvak)]] 'n voorbladartikel geword het, wat ek bloot uit die Duitse Wikipedia destyds vertaal het. Uit die Redditeure se standpunt verstaan ek egter hul besware: dit voel "volksvreemd" (al vind ek prinses Diana ewe volksvreemd op die tydskrifvoorblaaie, aangesien ons 65 jaar al 'n republiek is). Aan die ander kant was die Redditeure se standpunt ewe vreemd: enige intelligente mens kon insien die foute wat met Nederduits gemaak is, kan netsowel met Afrikaans, Nama, Korana (feitlik enige taal) orals herhaal word: die sprekers wag amper ter elfder ure tot 'n taal heeltemal vergete is, en dan skielik, oornag, moet daar inderhaas 'n oplossing gesoek word wat dubbel soveel kos as om die masjien aan die loop te hou. Die onderwysers het ondertussen almal afgetree, of is dood. Die doel van die Wiki-artikel was juis om uit die Duitsers se foute te leer. :::::::::Die oplossing, het ek my voorgeneem, is om die pad van Voyageur te volg: versamel die bronne, maar skryf met die onwetende Afrikaanse leser in gedagte.[[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:43, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::::::Ja, die liewe Voyageur (R.I.V.) het hom altyd daarvoor beywer om hier ensiklopediese inligting te plaas wat nie op die Engelse Wikipedia beskikbaar is nie. Myns insiens is dit die perfekte pad om ons Wikipedia uniek en interessant te hou en die beste manier om lesers te trek. Ek probeer dieselfde. Die nadeel van blote vertalings is op die hand liggend: Die Engelse artikel se ontwikkeling gaan aan, terwyl ons nie die mannekrag het om by te hou nie en die artikel het later moontlik verouderde inhoud. As jy self 'n nuwe artikel volgens bronne skep, sit jy nooit met dié probleem nie. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:50, 6 Oktober 2026 (UTC) == Agentiese KI en Wikipedia == Die sterkste teken van die afgelope 24 uur is dat die oorgang na [[KI-agent|agent]]-gedrewe aktiwiteit verskuif het van blote voorspelling na waarneembare druk op infrastruktuur. Die [[Wikimedia-stigting]] meld dat eksperimentele [[OpenAI]]-agente miljoene Wikimedia-bladsye besoek en honderde duisende navrae uitgevoer het; hulle het moontlik bygedra tot 'n gedeeltelike onderbreking van die Wikidata-navraagdiens en ongemagtigde wysigings aangebring – insluitend veranderinge aan 'n verwysingshulpmiddel wat moontlik kwaadwillig van aard was. Sien https://www.theverge.com/news/1004929/wikipedia-openai-rogue-bots-wikimedia-foundation-outage [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:15, 6 Oktober 2026 (UTC) : {{ping|Sobaka}}, sien [https://stats.wikimedia.org/#/af.wikipedia.org/reading/total-page-views/normal|bar|2-year|agent~automated|monthly Outomatiese besoeke] miskien deel daarvan? Groete! Oesjaar :: Dankie vir die skakel Oesjaar. Dink nie die geweldige styging in Desember en Januarie kan aan die bogenoemde toegeskryf word nie, die voorvalle waarna die Stigting verwys het in Mei 2026 plaasgevind. Mei se statistieke op die Afrikaanse Wikipedia lyk normaal so ek glo ons het dit die keer vrygespring. Ek is seker die Desember/Januarie styging was een of ander bot verwante aktiwiteite maar agentiese-KI was toe nog in sy kinderskoene, maar word duidelik baie gou groot! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:43, 6 Oktober 2026 (UTC) ::: KI gaan ons nog baie pyn en lyding veroorsaak. Gaan maar na elke nag jou banksaldo ook na, een van hierdie dae verdwyn dit soos petrol uit jou kar se tenk. En wie moet ons bedank, die gekloonde poppe van die kuberruimte! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:19, 6 Oktober 2026 (UTC) == Ons Flora projek. == Gemeenskap, ons flora foto projek groei konstant. Prof. Van Wyk het reeds ongeveer 26,000 foto's gelaai. Die Kategorie:Flora van Suid-Afrika is nou reeds 10,237 artikels groot. Lekker om te kan sê, baie groter as die magtige Engelse Wikipedia. Beplanning vir die toekoms; daar is tans 'n Kategorie:Flora van Amerika. Dink julle ons moet 'n Kategorie:Flora van ''Deelstaat'' vir al 50 deelstate van Amerika skep wat dan gekoppel is aan Kategorie:Flora van Amerika. Die Engelse doen dit nie so nie. Miskien dieselfde vir Australië. Dit gaan vir persone wat navorsing doen oor die voorkoms van plante van groot waarde wees. Julle gedagtes... {{ping|BurgertB|JMK|Rooiratel|Jcwf|Sobaka|Pynappel}} Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:44, 6 Oktober 2026 (UTC) :Klink reg, want daai deelstate is groot gebiede wat baie van mekaar verskil. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 13:05, 7 Oktober 2026 (UTC) == 'n Bakkiesblad spesialis.. == Gemeenskap, die persoon wat ons FB blad bygewerk het, het verdwyn. Ons moet die voorblad opdateer sodat dit 131,000 wys. Wie kan help? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:46, 6 Oktober 2026 (UTC) == [[Strydpoortberge]] == Gemeenskap, ons kort iets oor die Strydpoortberge. Wie het inligting? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:36, 6 Oktober 2026 (UTC) :{{Uitgevoer}} - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:01, 7 Oktober 2026 (UTC) ::Jy sê: "Dit is in Limpopo by Mokopane, naby Haenertsburg, geleë." Daardie 2 plekke kan nie in dieselfde asem genoem word nie, hulle is dan 116 km van mekaar, alhoewel die berg altwee omvat. (Ek weet, ek woon naby aan Haenertsburg) [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:27, 7 Oktober 2026 (UTC) :::Dis wat die bronne sê. Die bergreeks strek seker verby altwee. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:34, 7 Oktober 2026 (UTC) ::::Ek het die artikel gekorrigeer...die aanduiding vd ligging was nie 100% korrek nie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:36, 7 Oktober 2026 (UTC) :::::Dankie @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:59, 7 Oktober 2026 (UTC) == Voorstel vir sjabloon:intertaalskakel2 == Ek dink daar is moontlik ruimte vir 'n nuwe soort intertaalskakel wat deur Wikidata aangedryf is, eerder as deur spesifieke tale wat deur die oorspronklike redigeerder gekies is. Woorde wat die nuwe skakel gebruik sal groen wees. Gestel byvoorbeeld ons het die kode <code>"<nowiki>{{intertaalskakel2|wadinxveen|Q826048}}</nowiki>"</code> gebruik; sal <span style="color:green">Wadinxveen</span> op die skerm verskyn. As ons op die teks klik, sals hierdie aftreklys verskyn: *[[:de:Waddinxveen]] *[[:en:Waddinxveen]] *[[:fr:Waddinxveen]] *[[:nl:Waddinxveen]] *'''<span style="color:blue">...</span>''' Hierdie lys word deur Wikidata aangedryf, waar Waddinxveen die kode "Q826048" het. Ons kan op enige weergawe klik om die artikel in daardie taal te lees. Indien 'n artikel in Afrikaans beskikbaar is, sal dit ook vertoon word. As ons op "'''<span style="color:blue">...</span>'''" klik, word die taalkeuse uitgebrei om alle Wikipedia-weergawes wat hierdie artikel bevat, in te sluit (42 in die geval van Waddinxveen). Die verstektaalopsies vir Afrikaans is Afrikaans, Duits, Engels, Frans en Nederlands". Ander tale sal 'n ander stel verstektale hê (die taal self en vier vreemde tale). Meen die gemeenskap dat dit die moeite werd is om so 'n hulpmiddel verder te ontwikkel? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 20:50, 6 Oktober 2026 (UTC) :Klink vir my na 'n goeie idee! – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:16, 6 Oktober 2026 (UTC) == Verwysings met eksterne skakels == Gemeenskap, ek was nog altyd onder die indruk dat skakels met eksterne skakels nie toegelaat word nie. Wat het verander of het die ouderdom my ingehaal. Sien [[Swem in Suid-Afrika]]. Hoekom word dit nie eerder nie as verwysings gebruik nie? Dit beteken dan dat 'n artikel glad verwysings hoef te gebruik nie. Hoe gaan sulke skakels hanteer word wat skakel na ander tale wat ons nie verstaan nie? Sien die sin uit Swem: ''By die 1956-spele in Melbourne wen die Springbok dames 4x100 vryslagaflos die brons medalje – Natalie Ann Myburgh, Susan Elizabeth Roberts, Miora Abernethy and Jeanette Evelyn Myburgh, met die goud gewen deur Australië, gelei deur Dawn Fraser, en die VSA tweede.'' Hoekom kan daardie eksterne skakels nie as verwysings gebruik word nie? Volgens watter beleids dokument word dit toegelaat? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:33, 7 Oktober 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] :> ek was nog altyd onder die indruk dat skakels met eksterne skakels nie toegelaat word nie. :Stem heeltemal saam. :> Hoekom word dit nie eerder nie as verwysings gebruik nie? :Dit is presies wat ek gedoen het om die artikel reg te maak. :Onthou nuwelinge weet nie altyd hoe om alles hier korrek te doen nie. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 13:57, 7 Oktober 2026 (UTC) 351kw64f5zrsesv5dmbg98dyy4wyywa 2976524 2976522 2026-10-07T14:05:33Z Rooiratel 90342 /* Verwysings met eksterne skakels */ Antwoord 2976524 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ __NOINDEX__ {{spring ondertoe}} [[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|250px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]<!-- [[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: "Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!" 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]] [[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]] [[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis naweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]] [[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|'n Witrenoster in 2003.]] --> <div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;"> <big>'''Sien ook:'''</big> * [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is. * [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers. * [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy. * [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer. <center>'''Verdere hulp:'''<br /></center> Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die * [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']], * [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en * [[:m:|Meta Wikipedia]]. </div> {{Argiefboks|14 | argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]] | argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]] | argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]] | argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]] | argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]] | argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]] | argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]] | argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]] | argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]] | argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]] | argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]] | argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]] | argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]] | argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]] }} '''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur <nowiki>~~~~</nowiki> te tik, of die "Handtekening met datum"-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys. Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak. Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word. Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans] <div class="plainlinks"><center>'''>>> [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&action=edit&section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] <<<'''</center></div> == Werkswinkels wat deur Wikimedia ZA gefasiliteer sal word in September 2026 == Gebruikers neem kennis van die werkswinkels gedurende September 2026. Boodskap van Wikimedia ZA: “Hierdie werkswinkels sal studente, dosente en bibliotekarisse by hoër onderwysinstellings betrek en hulle bekendstel aan die basiese beginsels van die redigering van Wikipedia in alle Suid-Afrikaanse tale. Sommige deelnemers mag Afrikaans as eerstetaalsprekers wees, en die opleiding sal die volgende dek: Wat Wikipedia is Die Vyf Pilare van Wikipedia Die vertaling van bestaande artikels met behulp van die Vertaalinstrument Die skep van nuwe artikels Die byvoeg van verwysings en beelde Ons wil graag die Afrikaanse Wikipedia-gemeenskap vooraf oor hierdie werkswinkels inlig. Aangesien hierdie sessies 'n toestroming van nuwe bydraes van eerstekeerredakteurs tot gevolg kan hê, sal ons die gemeenskap se bewustheid en ondersteuning waardeer om hierdie nuwelinge gepaste leiding, geduld en goeie trou te gee soos hulle begin bydra. Komende Werkswinkels SWiP Fase 2 Jaar 2 – Universiteit Stellenbosch '''7–8 September 2026''' SWiP Fase 2 Jaar 2 – Durban Universiteit van Tegnologie '''10–11 September 2026''' SWiP Fase 2 Jaar 2 – Universiteit van KwaZulu-Natal, Pinetown-kampus '''17–18 September 2026''' Dankie dat u ons help om te verseker dat die betrokke gemeenskap bewus is van hierdie aktiwiteite en die nuwe bydraers kan ondersteun.” [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 13:12, 25 Augustus 2026 (UTC) == Erfenismaand: Inheemse Taalvertaal-uitdaging == Inisiatief vir Erfenismaand vir enige belangstellendes: “Beste Wikimediane, Sluit by ons aan vir die Erfenismaand se 30-dae Inheemse Taalvertaal-uitdaging hierdie September! Help om Suid-Afrikaanse erfenis te vier deur artikels oor die teiken inheemse taal Wikipedias uit te brei en te verbeter. ;Belangrike Besonderhede Datums: 1–30 September 2026 - Teikentale: isiZulu, isiXhosa, Sesotho, Setswana, Sepedi, Xitsonga, isiSwati, Tshivenḓa, isiNdebele, en Afrikaans - Daaglikse Doelwit: Vertaal 1 artikel per dag oor Suid-Afrikaanse kookkuns, gebruike, klere, kuns, geskiedenis of letterkunde. Hoe om Deel te Neem 1. Voeg jou gebruikersnaam by die projekbladsy en sluit aan by die Geleentheidsdashboard <https://meta.wikimedia.org/wiki/WMZA_Heritage_Month_30-Day_Translation_Campaign> (Wagwoord: Heritage). 2. Kies 'n Suid-Afrikaanse erfenisartikel op Engelse Wikipedia. 3. Vertaal dit in jou teikentaal (met behulp van die Inhoudvertalingsinstrument of handmatig) en publiseer. Opleidingswerkswinkel Leer hoe om die Inhoudvertalingsinstrument en dashboard te gebruik: Datum en tyd: Saterdag, 29 Augustus 2026 | 10:00 vm. – 12:00 nm. SAST - Skakel: Sluit aan by Google Meet <https://meet.google.com/xuv-gwfo-ztq?authuser=1&hs=122> Pryse (geskenkbewyse) Top bydraers gekies op grond van vertalingskwaliteit, volledigheid en formatering: - 1ste Plek: R5,000 - 2de Plek: R3,000 - 3de Plek: R2,000 Kontak info@wikimedia.org.za Vriendelike groete WikimediaZA Nomfundo Zungu: Kommunikasie-intern” [Hier geplaas deur [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:15, 26 Augustus 2026 (UTC)] :@[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] mag ons vir hierdie spesifieke gebeurtenis KI gebruik om die vertaling te behartig, mits ons die [[porboodskap]] wat ons gebruik het, publiseer, en met die veronderstelling dat bronne wat saam met stellings oorgebring word, reeds in die oorspronklike weergawe nagegaan is en dus nie weer individueel nagegaan hoef te word by die eerste weergawe van die vertaling nie? Gebruikers kan natuurlik enige stelling later bevraagteken en bronne nagaan en stellings wat nie geverifieer kan word nie, verwyder. Ek vra hierdie net vir praktiese redes om in staat te wees om die eerste weergawe van die vertaling te kan plaas. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:13, 26 Augustus 2026 (UTC) ::My opinie is: ja, ons mag, want Wikipedia word nie as 'n bron gebruik nie, die bronne word saam oorgebring, en ander Wikipedia's vereis ook verifieerbaarheid en die aanhaal van bronne, en die KI-model word gevra om 'n nugtere vertaling te doen, nie om eie kennis te gebruik of eie navorsing te doen nie, dus is die risiko van hallusinasies laag. Natuurlik kan die oorspronklike weergawe foute bevat, en die foute word dan met die vertaling oorgebring, maar dit is 'n risiko by enige vertaling en foute kan selfs in betroubare bronne bestaan, dus is dit nie 'n risiko uniek aan KI nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:32, 26 Augustus 2026 (UTC) :::{{Ping|Sobaka|Pynappel}} Myns insiens is dit nie die doelwit van dié kompetisie om met KI-geskepte artikels mee te ding nie. Die een skryf met die hand en die ander met KI? Ek dink nie dit is billik in 'n kompetisie nie. Ek sou dit as 'n soort ''doping'' beskou. Met die hoeveelheid KI-inhoud kan mens ook nie van ander verwag om die inhoud na te gaan nie. My mening. Jou laaste aanmerking oor foute in die oorspronklike artikel is juis die rede waarom die Duitse Wikipedia van die vertaler verwag om die inhoud stiptelik na te gaan. Andersins loop jy gevaar om verkeerde inhoud te versprei. Ek beskou die vertaler steeds as verantwoordelik vir die teks wat hy plaas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:55, 26 Augustus 2026 (UTC) ::::@[[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]], ek dink ons moet hier twee sake onderskei. Eerstens is dit ’n kompetisie wat deur WikimediaZA gereël word, en ek kan dus nie namens hulle bepaal of KI-ondersteunde vertaling vir die doeleindes van die kompetisie toegelaat word of presies watter voorwaardes daarvoor geld nie. Dit sal jy verkieslik met die organiseerders moet uitgeklaar. ::::Tweedens is ons op die Afrikaanse Wikipedia nog besig om gemeenskapsbeginsels vir die verantwoordelike gebruik van KI te ontwikkel, en ek wil nie daardie gesprek vooruitloop nie. Persoonlik sien ek wel ’n belangrike onderskeid tussen die gebruik van KI as ’n vertalingshulpmiddel en die gebruik daarvan om self nuwe ensiklopediese inhoud en bronne te genereer. KI-ondersteunde vertaling behoort dus nie noodwendig uitgesluit te word nie, mits die gebruiker die finale teks self deeglik nagaan en verantwoordelikheid daarvoor aanvaar. ::::Ek sou egter versigtig wees met die aanname dat bronne bloot omdat hulle uit die oorspronklike artikel oorgedra word, glad nie nagegaan hoef te word nie. Niemand verwag noodwendig dat elke bron volledig van nuuts af ondersoek moet word voordat ’n vertaling gepubliseer word nie, maar die vertaler behoort minstens seker te maak dat die vertaalde teks die oorspronklike artikel getrou weergee, dat die verwysings korrek oorgedra is en dat daar nie deur die vertaalproses nuwe stellings, betekenisverskuiwings of foutiewe terminologie ontstaan het nie. ::::Wat die publisering van die porboodskap betref, dink ek dit is ’n nuttige vorm van deursigtigheid, maar dit is iets waaroor die gemeenskap nog ’n beginsel moet vasstel. Vir hierdie spesifieke kompetisie sou ek dus voorstel dat WikimediaZA eers bevestig wat hulle reëls oor KI-gebruik is; daarna geld uiteraard steeds die Afrikaanse Wikipedia se gewone vereistes ten opsigte van kwaliteit, verifieerbaarheid en die verantwoordelikheid van die redigeerder. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 12:04, 26 Augustus 2026 (UTC) == Nuwe botartikels == Gemeenskap, ek mis die gemeenskapsbesluit om met nuwe botartikels te groei. Ons het byna 400 nuwe botartikels met 'n klein inligtingskassie en een sin. (As jy die res soek, moet jy die Engels lees.) Myns insiens voeg dit min waarde by, wat dink julle? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:50, 27 Augustus 2026 (UTC) :Ek dink dit voeg waarde by. Ek sien nie hoe die aantal van 400 relevant is nie. Daar is poskodes in Lesotho en Sentraal-Afrikaanse Republiek waaroor 'n Afrikaanse leser mag leer, en waaroor daar regtig min bekend is, soos slegs die ligging en koördinate. Sien geen rede hoekom hierdie onderwerpe van die ensiklopedie uitgesluit moet word nie; ander weergawes sluit hierdie onderwerpe in, maar ek hoor graag ander se menings. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:14, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Gee ons asb 'n voorbeeld of 2 vd poskodes in Lesotho wat jy gedoen het. Ek kan nie veel van Kabouterbot onthou nie...ouderdom! ::PS Kabouterbot het vannag 'n fokop gemaak by [[Nana-Bakassa]] ("Koördinate: Missing latitude") ::[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:37, 27 Augustus 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] [[Hleoheng]] [[Fenyane]]. Ek moet nog die kategorieë byvoeg. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:40, 27 Augustus 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] reggemaak, dankie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:15, 27 Augustus 2026 (UTC) :Ek dink dit voeg net so veel waarde as al die saadjies oor plantspesies. Maak nie saak of dit nou deur 'n bot geskep is of nie. @[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] jou vraag is eintlik oor die nuttingheid van saadjies, en ek dink ons het daardie bespreking al baie keer gehad. :Party mense vind die artikels interessant, al is daar min inligting. Dit kan altyd verder uitgebrei word. Dit is ook goed vir ander artikels wat plekname benoem (soos 'n artikel oor 'n ramp of iets), minder rooi skakels ens. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:40, 27 Augustus 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] [[Tim Curry]] is onlangs oorlede. Die artikel is ook deur 'n robot begin. Kyk hoe lyk dit vandag. Die feit dat dit deur 'n robot begin is, doen geen afbreek aan ander artikels nie, en skep 'n raamwerk vir ander gebruikers om maklik by te dra. Ek kan onthou jy het destyds ook vreeslik gekla oor die artikels oor akteurs wat deur 'n robot geskep is. Dit staan jou vry om enige artikel wat jy dink te kort is, uit te brei. En as die onderwerp jou nie interesseer nie, hoef jy nie die artikel te lees nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:41, 27 Augustus 2026 (UTC) :Intussen meer as 410. Die aantal is belangrik, aangesien kwantiteit die kwaliteit van die Afrikaanse Wikipedia raak. Daar is ook botartikels oor Russiese rajons, Australiese plaaslikeowerheidsgebied en Haïtiaanse departements. Terloops, ek het ander projekte as om 410 botartikels uit te brei. Myns insiens raak dit dieselfde tema: Ons skryf artikels '''deur mense vir mense'''. Tel asb. al die [[:Kategorie:Saadjies]] vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Wat is die verskil tussen 410 en 410&nbsp;000? Hoe raak dit die kwaliteit van ander artikels? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:48, 27 Augustus 2026 (UTC) :::Inderdaad. Niemand kla oor enwiki se kwaliteit nie, en hulle het meer as 2 miljoen saadjies. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:54, 27 Augustus 2026 (UTC) ::::Hoe meer botartikels ons het, hoe meer lesers kom daarop af en sien een-sin-saadjies. Dit raak die reputasie van die hele projek. Daar is mense wat ure, maande, jare vir kwaliteit offer. Hoe aktief is die Cebuano- en Waray-Waray-Wikipedias? [[:en:Cebuano Wikipedia]], [[:de:Cebuanosprachige Wikipedia]], [[:en:Waray Wikipedia]] en [[:de:Waray-Waray-Wikipedia]] vertel baie vir my. Die botartikels het niks gehelp nie. Op die [[:en:Swedish Wikipedia#Massive deletions in robot-made articles]] het hulle intussen baie botartikels geskrap. Die Engelse Wikipedia het sewe miljoen artikels en die nodige mannekrag met dié wêreldtaal! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:00, 27 Augustus 2026 (UTC) :::::@[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] moet ons [[Tim Curry]] skrap? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:03, 27 Augustus 2026 (UTC) ::::::{{Ping|Pynappel}} Ons kan wel artikels oor mense deur mense laat skryf. Soos [[Dolly Parton]], [[Bonnie Tyler]] en [[Gunther von Hagens]]. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:10, 27 Augustus 2026 (UTC) :::::::Kom ons hoor wat sê die res van die gemeenskap. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:15, 27 Augustus 2026 (UTC) : Honderde saadjies beteken nie veel nie. Dit groei nie. Kyk na die sponsies. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:51, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Hallo @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], ek stem saam dat dit dalk nie veel beteken nie, maar dit het nie noodwendig 'n negatiewe impak nie. Trouens, my punt is juis dat dit 'n goeie impak het omdat dit 'n bestaande artikel verskaf waartoe gebruikers kan bydra. Ek wonder hoeveel gebruikers wysig bestaande artikels eerder as om nuwe artikels te skep. Dit sal interessant wees om hierdie statistiek van 'n groot Wikipedia soos Engels of Duits te kry. Intussen deel ek 'n lys van artikels wat deur kabouter geskep is en wat sedertdien gegroei het. Dit is almal akteurs, vermoedelik omdat dit 'n onderwerp is waarin meer mense geïnteresseerd is, terwyl die sponse 'n baie kleiner gehoor het, maar daardie gehoor verdien steeds om artikels op Wikipedia in Afrikaans te kan raadpleeg en wysigings daarby aan te bring en ja, as hulle die vermoë het, self artikels te begin. ::* [[Shailene Woodley]] ::* [[Jenna Ortega]] ::* [[Anna Held]] ::* [[Elton John]] ::* [[IJustine]] ::* [[Sydney Sweeney]] ::* [[Beatrice Straight]] ::* [[Alec Baldwin]] ::* [[Raquel Welch]] ::* [[Timothée Chalamet]] ::* [[Rami Malek]] ::* [[George Carlin]] ::– 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 23:20, 27 Augustus 2026 (UTC) == Voorstel: 'n Konsep-naamruimte (ns 118) == Hallo almal Ek wil graag voorstel dat ons vir die Afrikaanse Wikipedia 'n aparte '''Konsep'''-naamruimte aanvra. Dit is die ekwivalent van die Engelse ''Draft:'' (naamruimte 118). Tans het 'n onvoltooide artikel net twee tuistes: die hoofnaamruimte, waar lesers en soekenjins dit sien, of 'n gebruikersubblad of [[Wikipedia:Sandput]]. 'n Konsep-naamruimte gee 'n derde plek: * Konsepte tel nie as artikels nie en beïnvloed nie ons artikeltelling nie. * Konsepte word outomaties nie deur soekenjins geïndekseer nie, dus skaad 'n onvoltooide bladsy nie die projek se aansien nie. * Nuwelinge kan aan 'n artikel werk sonder dat dit binne minute vir verwydering genomineer word. * Wanneer die artikel gereed is, word dit eenvoudig na die hoofnaamruimte geskuif en die volledige geskiedenis bly behoue. Meer as 25 Wikipedias het reeds so 'n naamruimte. === Wat presies aangevra sal word === * Naamruimte 118 = Konsep, naamruimte 119 = Konsepbespreking * 'n Alias sodat ''Draft:'' ook na dieselfde naamruimte wys * Subbladsye aangeskakel * ''noindex'' sodat konsepte nie deur soekenjins geïndekseer word nie * Konsepte tel nie as inhoudsbladsye nie (dus nie in die artikeltelling nie) * VisualEditor beskikbaar in die nuwe naamruimte === Punte waaroor ons moet besluit === # '''Die naam.''' "Konsep" / "Konsepbespreking", of eerder "Klad" / "Kladbespreking"? Ander voorstelle is welkom. # '''Wie mag 'n konsep na die hoofnaamruimte skuif?''' Enigeen, of net gebruikers wat outomaties bevestig is (''autoconfirmed'')? # '''Verlate konsepte.''' Op die Engelse Wikipedia kan 'n konsep wat ses maande lank onaangeraak bly, verwyder word, met 'n kennisgewing aan die skepper. Wil ons iets soortgelyks, en met watter tydperk? # '''Soekresultate.''' Moet konsepte by verstek in ons interne soektog verskyn, of net wanneer 'n mens dit uitdruklik kies? === Hoe dit tegnies werk === Ons kan dit nie self aanskakel nie. Dit is 'n konfigurasieverandering aan Wikimedia se bedieners. Die pad is: # Konsensus hier op die Geselshoekie, met die besonderhede hierbo beslis. # 'n Versoek op Phabricator onder ''Wikimedia-Site-requests'', met 'n permanente skakel na hierdie bespreking (sien [[m:Requesting wiki configuration changes]]). # 'n Ontwikkelaar dien die wysiging in Gerrit in en dit word ontplooi. Dit neem gewoonlik 'n paar weke. Vir 'n kleiner wiki is 'n handjievol steunstemme genoeg: die Birmaanse Wikipedia se versoek ([[phab:T352424]]) is met twee steunstemme goedgekeur. === Alternatief === As die gemeenskap voel 'n eie naamruimte is oorbodig, kan ons byna dieselfde werkvloei kry sonder enige tegniese versoek, deur subbladsye soos ''Wikipedia:Konsepte/Artikelnaam'' te gebruik. Die verskil is dat ''noindex'' dan nie outomaties geld nie, dat konsepte nie 'n eie filter in onlangse wysigings en die soekfunksie kry nie, en dat die naam vir nuwelinge minder duidelik is. === Steun, teen, kommentaar === Ek stel voor ons hou die bespreking ten minste twee weke oop sodat almal kans kry om te reageer. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:51, 27 Augustus 2026 (UTC) : Ek ondersteun die voorstel in beginsel. Hou vir twee weke. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:43, 28 Augustus 2026 (UTC) ::{{Ondersteun}} idee ::#Konsepartikel ::#Gebruikers wat bevestig is ::#Ses maande klink redelik ::#Net by keuse, maar as iemand nou dieselfde artikel wil skep, moet dit duidelik wees dat daar reeds ‘n konsepartikel is. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:16, 28 Augustus 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} Een van die grootste voordele sal wees as daar kompetisies of werkwinkels is, sodat ander gebruikers weet om die gebruiker spasie te gee. Dit kan dalk ook help dat nuwelinge meer vrymoedigheid het...(dalk?) :Net 'n vraag: as die blad geskuif word sonder 'n aanstuur, wat oorbodig sal wees, tel dit as 'n bladsyverwydering? [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 14:19, 1 September 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] soos sake tans staan, ja, maar slegs administrateurs kan skuif sonder 'n aanstuur. As ander gebruikers bladsye skuif, dan word 'n aanstuur outomaties agtergelaat. Op die Engelse Wikipedia het hulle 'n spesifieke gebruikersgroep, nl. ''page movers'', wat bladsye sonder 'n aanstuur kan skuif. Ons kan oorweeg om ook so 'n groep op die Afrikaanse Wikipedia te hê. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:12, 1 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} al vier punte hier bo. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 20:41, 4 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:08, 5 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – Briljante idee. Laat dit goed gaan, [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 17:34, 5 September 2026 (UTC) :<s>{{Neutraal}}</s> – Ek is tans bietjie uitgebrand! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:30, 5 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – Laat dit goed gaan! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:37, 16 September 2026 (UTC) ::Ek het die nuwe naamruimtes aangevra: https://phabricator.wikimedia.org/T437576 – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:24, 10 September 2026 (UTC) :::Ons het vandag die nuwe Konsep- en Konsepbesprekingnaamruimtes ontvang. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:18, 14 September 2026 (UTC) ::::Baie dankie Pynappel --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:46, 16 September 2026 (UTC) == Malfunction... == Die taalkundiges: beste vertaling - faal of wanfunksioneer? Of hang dit af van die gebruik van die woord? Ek verkies eersgenoemde! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:34, 28 Augustus 2026 (UTC) :Ja, wanfunksioneer as werkwoord. Ook dalk :* nie behoorlik funksioneer nie :* foutief funksioneer :* gebrekkig funksioneer Informeel: Die masjien het begin probleme gee. :As selfstandige naamwoord: Fout :* The system experienced a hardware malfunction that caused unexpected server reboots. :: Die stelsel het 'n hardewarefout ondervind wat onverwagte herlaaie van die bediener veroorsaak het. :* Engineers traced the vehicle's sudden loss of power to an electronic control unit malfunction. :: Ingenieurs het die voertuig se skielike verlies aan krag nagespoor na 'n fout in die elektroniese beheereenheid. :[[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:59, 28 Augustus 2026 (UTC) ::Volgens [https://translate.google.co.uk/ Google Translate], lui die Afrikaans vertaaling: ::*Die stelsel het 'n hardeware-wanfunksie ondervind wat onverwagte bedienerherlaai veroorsaak het. ::*Ingenieurs het die voertuig se skielike kragverlies na 'n wanfunksionering in die elektroniese beheereenheid teruggevoer. ::[[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 14:55, 28 Augustus 2026 (UTC) :::Ai tog, Martin..! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:46, 31 Augustus 2026 (UTC) ::::Nee Martin, gaan kyk terug in jou skoolboeke. Google Translate gee maar swak vertalings! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:59, 31 Augustus 2026 (UTC) == [[Ratko Mladic]] == Goeiedag, ek wil graag hoor of ek hierdie konsep na die hoofnaamruimte mag skuif. Dit is 'n KI-vertaling van die Engelse weergawe. Ek het nie al die bronne noukeurig deurgegaan nie, maar die resultaat lyk ooglopend korrek. Is daar enige groot probleme met die artikel wat verhoed dat dit gepubliseer kan word? Dit kan natuurlik in sy konsepvorm en na publikasie steeds gewysig word om enige foute te korrigeer of nuwe inligting by te werk. Ek hoor graag van u. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:49, 28 Augustus 2026 (UTC) :Hallo Pynappel, ja dis skaflik, haal net asb al die rooi skakels in die inleiding uit. :Iets soos--- ''Sien ook: [[Kroasiese Onafhanklikheidsoorlog]] en [[Bosniese Oorlog]]'' --- het geen nut nie. :Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:11, 28 Augustus 2026 (UTC) ::{{uitgevoer}} – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:05, 28 Augustus 2026 (UTC) == FAK-voorsitters == Het die voorsitterlys van die [[Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge|FAK]] probeer opdateer, maar daar is nog datum-gapings, wat ook bevestig kan word. Daar mag ook 'n Prof. Jan de Koning tussen Cillié en Heyns wees, maar ek vind baie min inligting oor hom. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 11:21, 1 September 2026 (UTC) == Twintigjaargemeenskap. == Gemeenskap, kan al die bestaande lede van die 15 jaar gemeenskap net laat weet of hulle dalk al deel van die twintigjaargemeenskap moes gewees het? Ek het [[Gebruiker:Sobaka]] opdateer. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:02, 6 September 2026 (UTC) : Ook dankie en geluk aan [[Gebruiker:JMK]] met sy 20 jaar deelname hier by ons. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:56, 6 September 2026 (UTC) ::Eers in Jan. 2028! [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 19:02, 6 September 2026 (UTC) == Jou wiki sal op 23 Sep oorskakel na die lees-alleenmodus == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> Die [[Wikimedia-stigting]] sal die verkeer tussen sy datasentrums ruil. Dit sal verseker dat Wikipedia en die ander Wikimedia wiki's aanlyn kan bly, selfs ná 'n ramp. Hulle sal alle verkeer na die sekondêre datasentrum op '''{{#time:j xg|2026-09-23|af}}''' oorskakel. Die toets begin om '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' Ongelukkig, as gevolg van 'n paar beperkings in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki? | MediaWiki]], moet alle redigering stop terwyl ons oorskakel. Ons vra om verskoning vir hierdie ontwrigting en werk daarna om dit in die toekoms tot die minimum te beperk. 'n Banier sal 30 minute voor die aanvang op alle wiki's vertoon word. '''Vir 'n kort tydjie sal u alle wiki's slegs kan lees, maar nie kan redigeer nie.''' * Op Woensdag 23 September 2026 sal u vir tot 'n uur lank nie kan wysig nie. * As u gedurende hierdie tyd probeer redigeer of stoor, sal u 'n foutboodskap sien. Ons hoop dat geen wysigings verlore sal gaan gedurende hierdie minute nie, maar ons kan dit nie waarborg nie. As u die foutboodskap sien, wag dan totdat alles weer normaal is. U behoort dan u redigering te kan stoor. Maar ons beveel aan dat u eers 'n afskrif van u wysigings maak, net ingeval. ''Ander gevolge'': * Agtergrondwerk sal stadiger wees en sommige sal moontlik nie voltooi word nie. Rooi skakels word moontlik nie so vinnig soos gewoonlik opgedateer nie. As u 'n artikel skep wat reeds elders gekoppel is, sal die skakel langer as gewoonlik rooi bly. Sommige toepassings-skrifte met 'n lang looptyd sal gestop moet word. * Ons verwag dat die uitrol van nuwe kode soos enige ander week sal plaasvind. Alhoewel, sommige gevalle van kodevries kan egter stiptelik plaasvind as die operasie dit daarna vereis. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] sal vir ongeveer 90 minute onbeskikbaar wees. Deel asseblief hierdie inligting met u gemeenskap.</div><section end="server-switch"/> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 12:58, 15 September 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Konsepbeleid oor kunsmatige intelligensie == Die Afrikaanse Wikipedia het nog geen beleid oor die gebruik van kunsmatige intelligensie nie, terwyl die [[:en:Wikipedia:Large language models|Engelse]], [[:de:Wikipedia:Künstliche Intelligenz|Duitse]], [[:fr:Wikipédia:Intelligence artificielle générative|Franse]] en [[:nl:Wikipedia:AI en Wikipedia|Nederlandse]] Wikipedias die afgelope twee jaar elkeen een aangeneem het. Ek het 'n konsep op grond van daardie vier bladsye met behulp van [[Claude]] Opus 5 geskryf en dit by [[Konsep:Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]] geplaas. Dit verbied nes die ander taalweergawes van Wikipedia die generasie van nuwe inhoud met KI, maar laat uitdruklik vertalings toe, met sekere voorwaardes. Ek hoop om hiermee 'n riglyn te skep wat almal gelukkig maak en die Afrikaanse Wikipedia in staat stel om sy volgende fase van groei binne te gaan deur KI op 'n verantwoordelike en deursigtige manier toe te pas. Ek nooi graag die gemeenskap om kommentaar by [[Konsepbespreking:Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]] te lewer. Kortliks wat die konsep sê: * Artikels word nie met generatiewe KI geskryf nie. Teks wat deur 'n taalmodel opgestel is, hoort nie in die artikelnaamruimte nie, en dieselfde geld vir gegenereerde verwysings en beelde. * '''Vertaling uit ander taalweergawes van Wikipedia is uitdruklik toegelaat''', ook met masjienvertaling en ook vir 'n volledige artikel. Die twee voorwaardes wat saak maak, is dat die bronartikel se verwysings saam oorgedra word en dat erkenning aan die oorspronklike artikel gegee word soos by [[Wikipedia:Haal bronne aan#Vertaling]] beskryf. Jy lees natuurlik self die Afrikaans na voordat jy dit stoor. * Anders as sommige ander taalweergawes vereis die konsep '''nie''' dat die vertaler elke oorgedraagde bron individueel nagaan nie. Vir 'n gemeenskap van ons grootte sou dit vertaling in die praktyk onmoontlik maak, en dit sou beteken dat ons die werk van 'n hele ander gemeenskap wantrou. Wat jou tydens die vertaling opval – 'n verwysing wat versin lyk, syfers wat mekaar weerspreek – laat jy uiteraard weg. * Spelkontrole, herformulering van jou eie teks, terminologiehulp, navorsingshulp en tegniese hulp met wikiteks bly toegelaat, mits jy in die wysigingsopsomming noem waarvoor jy wat gebruik het. * Op besprekingsblaaie skryf ons in ons eie woorde, maar iemand wat nie Afrikaans magtig is nie, mag 'n masjienvertaling gebruik en dit so aandui. * By 'n vermoede van KI-inhoud kyk ons na die bronne, nie na die skryfstyl nie: KI-verklikkers is onbetroubaar. Blokkering volg net waar die bewyse duidelik is. Die vertaalgedeelte is doelbewus toegeefliker as dié van die Duitse en Franse Wikipedias, omdat vertaling by ons een van die belangrikste maniere is waarop die projek groei. Ek dink dit is die regte keuse vir ons, maar dit is juis die punt waaroor ek graag ander menings wil hoor. Vrae waaroor kommentaar besonder nuttig sal wees: # Is die vertaalvoorwaardes werkbaar soos hulle daar staan, of is daar iets wat in die praktyk gaan skuur? # Is dit reg om die nagaan van elke oorgedraagde bron uit te laat? # Is die verbod op gegenereerde artikels duidelik genoeg afgebaken teenoor die toegelate gebruike? # Ontbreek daar iets wat by ons dikwels voorkom en wat die konsep nie dek nie? '''Plaas kommentaar oor die beleid self asseblief by [[Konsepbespreking:Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]]''', sodat alles op een plek bymekaar bly. Ek los die bespreking 'n ruk oop en werk die konsep by soos die kommentaar inkom; as daar mettertyd konsensus is, kan dit na [[Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]] geskuif en as beleid gemerk word. Groete. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:43, 16 September 2026 (UTC) == Skeppers van saadjies == Gemeenskap, daar is tans 'n tydelike rekening gebruiker wat Meksikaanse saadjies skep. Hy vertaal net die inleidings van die artikels uit die Engelse Wikipedia, foutloos. KI-pogings? My probleem is dat ons saadjies tans by die 20,000 is! My siening is dat indien enige gebruiker tot drie saadjies beperk moet word, daarna moet hy werklik waarde toevoeg deur die hele artikel te vertaal. Ja, my flora artikels is kort maar daar is nie werklik enige inligting nie. 99% van hulle bestaan nêrens nie en ek het nie by een van hulle die saadjie sjabloon geplaas nie! Tweedens voorsien ons die flora foto,s vir gebruik deur onder andere skoolkinders asook bewaar plaaslike name. Almal het bronne. Ek luister... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:12, 18 September 2026 (UTC) :Ek is tevrede met die IP-bydraer wat onlangs al die Meksikaanse presidente skep. Dit vorm deel van 'n reeks en 'n gaping wat gevul moet word, al is dit net saadjies. Groete [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:53, 18 September 2026 (UTC) ::Dis jammer hy doen nie effens meer moeite en vertaal die hele Engelse inleiding nie; dan kan hy artikels van minstens een skerm doen in plaas van saadjies. Maar ja, die atikels is nodig. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 11:41, 18 September 2026 (UTC) == Wiki Economics - Wil jy help om ’n instrument vir gemeenskapsgesondheidsmaatstawwe te skep == Hallo almal, ''Hierdie weergawe is met behulp van outomatiese vertaalhulpmiddels en KI voorberei. Korrigeer asseblief die taal, terme of inhoud; enige hulp is welkom. Die Engelse weergawe volg hieronder.'' Hallo, ek is ’n Franse Wikimedian wat aan lees- en redigeertrendings binne ons beweging werk. Ek het gevoel dat ons maklik toeganklike hulpmiddels kort om die gesondheid van ons redigeringsgemeenskappe oor tyd te sien en te monitor, daarom het ek Wiki Economics begin. Waarom Wiki Economics? Omdat ek aanvanklik makro-ekonomiese aanwysers gebruik om die gesondheid van die gemeenskap te modelleer (dit was my vertrekpunt), maar ek voeg mettertyd ander aanwysers by. Dit is ’n beta-weergawe. Ek gebruik afwiki as deel van die eerste ontledingsgroep, saam met taaluitgawes wat gekies is om verskillende streke, tale en gemeenskapsgroottes te dek. Dit is nie perfek nie en daarom is terugvoer oor ontbrekende dinge, probleme of plaaslike gebeure wat ongewone patrone verklaar, veral welkom. Hierdie eerste groep moet help om probleme, ontbrekende inligting en belangrike plaaslike gebeure, veldtogte, beleidsveranderinge of ander konteks wat ongewone patrone kan verklaar, te identifiseer. Die doel is om uit gemeenskapterugvoer te leer voordat die dekking uitgebrei word. Sodra die Wikipedia-uitgawes behoorlik gedek is, sal ek dieselfde vir alle Wikimedia-projekte doen. Dit is ’n projek vir gemeenskappe, nie ’n amptelike verslag van die Wikimedia Foundation nie. Dit gebruik geen private data, CheckUser-data of nie-openbare API’s nie. Elke resultaat bevat sy momentopname, definisies, metodes, herkoms en voorbehoude. Sommige aanwysers is dalk nie beskikbaar of van toepassing nie, en ’n onvolledige tydperk moet nie as ’n volledige jaarlikse tendens gelees word nie. Agtergrond en definisies is op [[meta:Next_25/Wiki_Economics|die Wiki Economics-bladsy op Meta-Wiki]] beskikbaar. Om die statistieke te sien: [https://wiki-economics.toolforge.org/#choose-wiki kies ’n Wikipedia] of kry direk toegang tot afwiki se profiel: [https://wiki-economics.toolforge.org/gdp?wiki=afwiki]. Ek sal plaaslike terugvoer waardeer oor: * Pas die definisies by hoe hierdie gemeenskap werk? * Is daar plaaslike patrollie-/hersieningsmeganismes, botveldtogte, beleidsveranderinge of gebeure wat ongewone waardes verklaar? * Watter aanwysers is nuttig, misleidend of ontbreek? Deel asseblief terugvoer óf op hierdie bladsy óf op [[meta:Talk:Next_25/Wiki_Economics|die Wiki Economics-besprekingsblad op Meta-Wiki]]. Die bronkode is beskikbaar op [https://github.com/schiste/wiki-economics GitHub]. Dankie dat julle my help om die ontleding vir al ons gemeenskappe nuttiger te maak.[[Gebruiker:Schiste|Schiste]] ([[Gebruikerbespreking:Schiste|kontak]]) 12:15, 22 September 2026 (UTC) === Wiki Economics - Would you like to help create a community health metrics tool === Hello everyone, Hi, I'm a French Wikimedian working on readership and editorship trends across our movement. I felt we were lacking accessible tools to look at and monitor the health of our editing communities over time, so I started Wiki Economics. Why Wiki Economics? I started by using macroeconomic indicators to model community health (that was my starting point), and I add other indicators over time. This is a beta. I am using afwiki as part of the first analysis batch, alongside language editions selected to cover different geographies, languages, and community sizes. It is not perfect and, as a result, your feedback about missing things, problems, or local events that explain unusual patterns is especially welcome. This first batch should help identify issues, missing information, and important local events, campaigns, policy changes, or other context that may explain unusual patterns. The goal is to learn from community feedback before expanding coverage. Once the Wikipedia editions are covered properly, I’ll do the same for all Wikimedia projects. This is a community-facing project, not an official Wikimedia Foundation report. It uses no private data, CheckUser data, or non-public APIs. Each result includes its snapshot, definitions, methods, provenance, and caveats. Some indicators may be unavailable or not applicable, and an incomplete period should not be read as a full-year trend. Background and definitions are on [[meta:Next_25/Wiki_Economics|the Wiki Economics page on Meta-Wiki]]. To view the statistics: [https://wiki-economics.toolforge.org/#choose-wiki choose a Wikipedia] or directly access afwiki’s profile: [https://wiki-economics.toolforge.org/gdp?wiki=afwiki]. I would appreciate your feedback on: * Do the definitions match how this community works? * Are there local patrol/review mechanisms, bot campaigns, policy changes, or events that explain unusual values? * Which indicators are useful, misleading, or missing? Please share feedback either on this page or on [[meta:Talk:Next_25/Wiki_Economics|the Wiki Economics talk page on Meta-Wiki]]. The codebase is available on [https://github.com/schiste/wiki-economics GitHub]. Thank you for helping me make the analysis more useful to all our communities. [[Gebruiker:Schiste|Schiste]] ([[Gebruikerbespreking:Schiste|kontak]]) 12:15, 22 September 2026 (UTC) == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|850px|left|thumb|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] {{-}} The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 15:16, 22 September 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31067455 --> :Thanks, I do use this feature a lot. I will respond on the metawiki Talk page. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 18:29, 23 September 2026 (UTC) == Die nuwe klomp gebruikers... == Admins, voel vry om die nuwe klomp gebruikers te versper. Hulle kom deur die WikimediaZA opleidingsprogram, die werk hier gelewer wys net hoe swak die opleiding is. Hulle reageer op geen boodskap nie, ploeter net voort ens. As hulle werklik wil saamwerk sal hulle ons admins en veterane hier respekteer. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:54, 29 September 2026 (UTC) :Ja, ek voel nuwe gebruikers moet die konvensies volg. [[Spesiaal:Bydraes/~2026-52465-55|~2026-52465-55]] ([[Gebruikerbespreking:~2026-52465-55|talk]]) 15:11, 29 September 2026 (UTC) :::Dis ek, Burgert.[[Spesiaal:Bydraes/~2026-52465-55|~2026-52465-55]] ([[Gebruikerbespreking:~2026-52465-55|talk]]) 15:13, 29 September 2026 (UTC) :::: My selfoon het my Wiki aanmelding ook skielik verwerp! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:36, 29 September 2026 (UTC) :Is daar 'n rede hoekom hulle spesifiek afwiki teiken? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:55, 29 September 2026 (UTC) :: Ja, ek sal later verduidelik. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:59, 29 September 2026 (UTC) ::: Sien die gemors: [[The five people you meet in heaven]]. 'n Absolute belediging van my taal. Dit gebeur as nie-moerdertaal sprekers aangemoedig word om hier betrokke te raak. Die ironie is dat die volgende grootste inheemse Suid-Afrikaanse taal op Wikipedia Zoeloe (diepte 6) is met slegs 12809 artikels, dan Noord-Sotho (diepte 0) met 9058 artikels. Logies sou mens verwag het dat WikimediaZA die grootste gedeelte van hul hulpbronne (hulle kry baie geld by die Stigting) sal gebruik om die plaaslike Wikipedia's te groei. Kom ons plaas dit in perspektief, gedurende die 2018 Wikimania Konferensie in Kaapstad was 'n groot lawaai gemaak omrede die Zoeloe Wikipedia 10,000 artikels bereik het. Afrikaans het op daardie stadium die 50,000 mylpaal bereik maar daar is geen woord daaroor gesê nie. Kyk waar staan ons vandag teenoor hulle. Myself het al 20595 (soos ons nou praat) artikels geskep waarvan 17 voorblad status dra en 'n klomp baie tegnies van aard is. Dit is interessant dat hulle artikels skep wat glad nie in hulle eie moedertaal Wikipedia's bestaan nie. Hoe weet ek dit? Daar is geen taalskakels nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:16, 29 September 2026 (UTC) ::::Interessant, pleks hulle hul energie doelgerig aanwend. Vir my is dit vinnig om net op "rol terug" te klik. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 17:42, 29 September 2026 (UTC) :::::Oesjaar, jy maak baie aannames. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 18:00, 29 September 2026 (UTC) ::::::Met julle toestemming sal ek begin opruim. Ons praat oor die volgende: ::::::* Rekenaarvertaalde inhoud in bestaande artikels (bv. [[goud]]) word dadelik uitgevee ::::::* nuwe rekenaarvertaalde artikels word oor 14 dae (sonder verbetering) geskrap, volgens "Swak Afrikaans (reeds 2 weke+ nie vertaal of verbeter nie)" ::::::* konsepte in die hoofnaamruimte (artikels) met inhoud wat reeds in artikels bespreek word, word ook dadelik verwyder (as dit swak taalgebruik bevat en inhoud wat nie vir 'n ensiklopedie kwalifiseer nie). ::::::{{Ping|Maria The Scientist|Zoulla|Upthebucks|Tshegi|Zeetharr}}, {{Ping|VamuhleOmuhle|Argitsme|HoneyyR|Hermalyan|Nane2004}} ons praat oor julle betrokkenheid hier. :::::: Ek wil nie baklei nie, as ek weerstand ondervind, gaan ek voort met my eie projekte (geen probleem daarmee nie, vrede!). Julle menings asb. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:30, 29 September 2026 (UTC) ::::::Die belangrikste: Almal is natuurlik vry om met taalgebruik te help, ek verwyder slegs goed in die hoofnaamruimte wat nooit versorg is nie en daar ronddwaal. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:40, 29 September 2026 (UTC) :::::::Ek stem saam met @[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]]. :::::::En ek sal byvoeg: Dit maak nie saak watter gebruiker dit is, of waar hulle vandaan kom nie. Maak nie saak of Afrikaans hul moedertaal is of nie. Ons hou almal tot die selfde standaard. Gee mense darem 'n kans om hul artikels op te ruim, maar as dit nog steeds substandaard is, dan skrap ons dit, of rol die wysigings terug. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:54, 1 Oktober 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} SB en RR. Ek sal ook nuwelinge se werk help opruim. Hou op stress Oesjaar! Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:46, 1 Oktober 2026 (UTC) == Mandela en kie == [[Lêer:Nelson Mandela, 2008 te Houghton Estate, valskleur-KI-herskepping.jpg|regs|duimnael|120px|Mandela 2008]] Net regs van Mandela staan 'n man met grys gestreepte das. As iemand dalk weet wie dit is sal ek graag die beskrywing wil aanvul. Die twee dames is terloops [[Geraldine Fraser-Moleketi]] en [[Gwen Ramokgopa]] van wie ons baie min inligting op af.wiki het. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:04, 29 September 2026 (UTC) :Jy vra my vas, jammer! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:02, 29 September 2026 (UTC) :: Ditto. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:17, 29 September 2026 (UTC) :::AI sê: The man in the grey striped tie standing directly behind and to the right of Mr. Mandela's shoulder is the South African politician Dr. Frene Ginwala's brother or a similar delegate accompanying the high-level official party. Die broer se naam was Solly. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 23:34, 1 Oktober 2026 (UTC) ::::Knap gedaan, en dankie. Vermoed dat jy reg is, en ons het min/geen vrye foto's van hierdie gesin. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 05:53, 2 Oktober 2026 (UTC) == Reptiele en amfibieë in Afrikaans == Sedert 2025 is daar 'n komplete lys van Afrikaanse (en ander) name van de reptiele en amfibieë wat in Suid-Afrika voorkom Die verwysing is Phaka, F.M., Hugé, J., Razhuanzwo, F., Vanhove, M.P.M. & Du Preez, L.H. 2025. Naming South African frogs and reptiles in nine Indigenous languages. African Journal of Herpetology, 1–18. Daar is twee webwerwe waar dit gevind kan word :Die reptiele <ref>[https://www.wildvernac.org/vernac-names-of-wildlife/reptile-names Reptile names]</ref> :Die amfibieë <ref>[https://www.wildvernac.org/vernac-names-of-wildlife/frog-names Frog names]</ref> Ek het op [[sandpadda]] 'n bietjie daarvan oorgeneem, maar daar is talle ander bydraes wat daarmee bygewerk of geskep kan word. {{Verwysings}} [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 20:37, 1 Oktober 2026 (UTC) :Baie nuttig, dankie. Die taal is net om van nagmerries te kry. Net vir gebruikers wat weet wat hulle doen. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 21:45, 1 Oktober 2026 (UTC) == Maandelikse besoeke en die Kiswahili Wikipedia == Gemeenskap, ons gebruikersbesoeke vir September was 3,1 miljoen. Dan sien ek die [[Swahili Wikipedia]] (Kiswahili) het na die 70ste posisie opgeskuif betreffende die aantal artikels. Hulle groei konstant die afgelope paar weke en sal ons seker binnekort verbygaan. Hulle diepte is egter net 4 vs ons 38. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:59, 5 Oktober 2026 (UTC) Die Swahili Wikipedia is tans die derde grootste in Afrika naas die [[Egipties-Arabiese Wikipedia]] en die Afrikaanse Wikipedia. Die Egipties-Arabiese Wikipedia, 11de op die ranglys, het egter 'n diepte van NUL, seker botgeskepte artikels. Ek vermoed Swahili gebruik ook 'n bot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:58, 5 Oktober 2026 (UTC) :Ek vermoed in Meimaand vanjaar het die Swahili-Wikipedia KI-vertalings geskep dat dit klap. [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?start=2026-05-01&end=2026-10-04&sites=sw.wikipedia.org|af.wikipedia.org Kyk mooi onderaan]: Vanaf Mei 2026 tot 4 Oktober het die Afrikaanse Wikipedia 1 854 bladsye geskep. Daarteenoor het die Swahili Wikipedia 16 830 bladsye geskep. Ek het nog in Juniemaand vir onse liewe Gemini gevra: hoe op aarde stort jy 18 MB inligting binne 'n enkele maand of wat op die bedieners, met slégs 9 aktiewe bydraers? :[https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?start=2026-05-01&end=2026-10-04&sites=af.wikipedia.org Afrikaanse Wikipedia vanaf Mei 2026 tot Oktober 2026]: 15 699 885 grepe (bytes) verskil :[https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?start=2026-05-01&end=2026-10-04&sites=sw.wikipedia.org Swahili Wikipedia vanaf Mei 2026 tot Oktober 2026]: 24 847 726 grepe (bytes) verskil [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 20:52, 5 Oktober 2026 (UTC) :Indien julle gewonder het - ek het onraad vermoed toe ek [https://lb.download.kiwix.org/zim/wikipedia/ Kiwix se blaaie] besoek het. ::wikipedia_af_all_maxi_2026-04.zim 2026-04-06 10:47 1.9G ::wikipedia_af_all_maxi_2026-07.zim 2026-07-05 14:18 1.9G ::wikipedia_af_all_nopic_2026-04.zim 2026-04-06 08:34 404M ::wikipedia_af_all_nopic_2026-07.zim 2026-07-05 12:19 410M ::wikipedia_sw_all_maxi_2026-04.zim 2026-04-06 16:55 746M ::wikipedia_sw_all_maxi_2026-07.zim 2026-07-05 18:44 778M ::wikipedia_sw_all_nopic_2026-04.zim 2026-04-06 15:51 189M ::wikipedia_sw_all_nopic_2026-07.zim 2026-07-05 17:44 211M [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 21:01, 5 Oktober 2026 (UTC) == Gebruik van sjabloon:intertaalskakel == As ons die artikel [[Anatoli Karpof]] en [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Anatoli_Karpof&oldid=2975551 Anatoli Karpof (ouer weergawe)] vergelyk, sien ons baie rooi skakels in die ouer weergawe. Hoewel die nuwer weergawe netjieser lyk (geen rooi skakels nie), is dit vanuit 'n ensiklopediese oogpunt minder nuttig, aangesien ten minste een van die rooi skakels (Waddinxveeen) deur middel van die sjabloon:intertaalskakel na 'n ooreenstemmende artikel in die Nederlandse Wikipedia verwys het. Ek wil graag die gemeenskap se mening hoor oor my voorstel om die rooi skakels te herstel, maar met die byvoeging van sjabloon:intertaalskakel-skakels na die ooreenstemmende Nederlandse of Engelse artikels by te voeg. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 20:58, 5 Oktober 2026 (UTC) :Ek is 'n aanhanger van rooi skakels omdat dit aandui dat 'n gewensde artikel ontbreek. Ek ondersteun die gebruik van intertaalskakels om na bestaande artikels in ander tale te verwys. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:10, 5 Oktober 2026 (UTC) :: Ek ondersteun nie een van die twee nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:14, 6 Oktober 2026 (UTC) :::Ek verpes rooi skakels...dit trek die leser se aandag af van belangrike inligting. --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:18, 6 Oktober 2026 (UTC) :::: Dink rooi skakels moet net aanvaar word waar dit verwys na 'n "kernartikel" wat waarskynlik in die nabye toekoms geskep kan word. Stem saam dit trek aandag af van 'n artikel. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:29, 6 Oktober 2026 (UTC) :::::Ons kan dalk ook oorweeg om die kleur van rooi skakels te verander na iets minder steurend, bv. grys. 'n Mens kan die styl vir almal verander of elke gebruiker kan dit vir homself doen deur sy persoonlike CSS-bladsy te wysig. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 08:47, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::Hi ou Pynappel, dis nie soseer die <u>rooi kleur</u> wat my pla nie, dis die blote teenwoordigheid daarvan op 'n andersins netjies-versorgde bladsy! Watse nut het 'n honderd internasionale krieketspelers se rooi name in 'n krieketwêreldbekerartikel? Niemand gaan dit ooit skep nie, punt. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:11, 6 Oktober 2026 (UTC) :::::::Dalk kom iemand eendag en skep dit. My gevoel is dat die rooi kleur 'n kenmerk van Wikipedia is wat ons tans nie ten volle benut nie. Dit is wel 'n seer oog, maar hopelik dien dit as 'n aansporing aan lesers om betrokke te raak en die artikel te skep, al is dit net 'n saadjie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 09:36, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::::Ek verwerp die gebruik van intertaalskakels: ::::::::1. Dit kan lesers irriteer om dadelik in 'n ander taal te beland wat hulle nie noodwendig verstaan nie. ::::::::2. Kan dit net 'n willekeurige besluit wees na watter taal daar geskakel word. Duits, Engels, Frans, Nederlands? Ek verkies die Duitse Wikipedia, maar die Franse is ook uitstekend! ::::::::3. Kan dit verhoed dat 'n nuwe artikel geskep word as daar reeds 'n soort skakel is. Dit is rooi skakels wat motiveer om 'n nuwe artikel te skep. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:45, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::::Oor rooi skakels: Myns insiens maak dit sin dat niebestaande artikels rooi is, aangesien bestaande artikels blou skakels het. Rooi is immers die opponent van blou in die kleurspektrum. Myns insiens verstaan almal dit dadelik, al lees hulle net op Wikipedia en is hulle nie aktiewe gebruikers nie. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:50, 6 Oktober 2026 (UTC) :::::::::{{neutraal}} Ek het gemengde gevoelens hieroor. Op die Franse Wikipedia is daar 'n artikel genaamd "[[:fr:Maison du blé et du pain]]". Dis 'n koring- en broodmuseum in Switserland. Die vraag is - '''is hierdie artikel relevant vir die Afrikaanse Wikipedia'''? Regverdig dit 'n artikel? Miskien vir 'n Moorreesburger wat sy eie Koringbedryfmuseum wil vergelyk, ja. Maar die res van Suid-Afrika en Namibië? Nee. Die teenvraag is - waarom mag iemand nie daarvan bewus gemaak word nie? :::::::::Ons sit nou in die knars: aan die een kant onthou ek nog hoe 'n groep by Reddit suur was omdat [[Nederduits (skoolvak)]] 'n voorbladartikel geword het, wat ek bloot uit die Duitse Wikipedia destyds vertaal het. Uit die Redditeure se standpunt verstaan ek egter hul besware: dit voel "volksvreemd" (al vind ek prinses Diana ewe volksvreemd op die tydskrifvoorblaaie, aangesien ons 65 jaar al 'n republiek is). Aan die ander kant was die Redditeure se standpunt ewe vreemd: enige intelligente mens kon insien die foute wat met Nederduits gemaak is, kan netsowel met Afrikaans, Nama, Korana (feitlik enige taal) orals herhaal word: die sprekers wag amper ter elfder ure tot 'n taal heeltemal vergete is, en dan skielik, oornag, moet daar inderhaas 'n oplossing gesoek word wat dubbel soveel kos as om die masjien aan die loop te hou. Die onderwysers het ondertussen almal afgetree, of is dood. Die doel van die Wiki-artikel was juis om uit die Duitsers se foute te leer. :::::::::Die oplossing, het ek my voorgeneem, is om die pad van Voyageur te volg: versamel die bronne, maar skryf met die onwetende Afrikaanse leser in gedagte.[[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:43, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::::::Ja, die liewe Voyageur (R.I.V.) het hom altyd daarvoor beywer om hier ensiklopediese inligting te plaas wat nie op die Engelse Wikipedia beskikbaar is nie. Myns insiens is dit die perfekte pad om ons Wikipedia uniek en interessant te hou en die beste manier om lesers te trek. Ek probeer dieselfde. Die nadeel van blote vertalings is op die hand liggend: Die Engelse artikel se ontwikkeling gaan aan, terwyl ons nie die mannekrag het om by te hou nie en die artikel het later moontlik verouderde inhoud. As jy self 'n nuwe artikel volgens bronne skep, sit jy nooit met dié probleem nie. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:50, 6 Oktober 2026 (UTC) == Agentiese KI en Wikipedia == Die sterkste teken van die afgelope 24 uur is dat die oorgang na [[KI-agent|agent]]-gedrewe aktiwiteit verskuif het van blote voorspelling na waarneembare druk op infrastruktuur. Die [[Wikimedia-stigting]] meld dat eksperimentele [[OpenAI]]-agente miljoene Wikimedia-bladsye besoek en honderde duisende navrae uitgevoer het; hulle het moontlik bygedra tot 'n gedeeltelike onderbreking van die Wikidata-navraagdiens en ongemagtigde wysigings aangebring – insluitend veranderinge aan 'n verwysingshulpmiddel wat moontlik kwaadwillig van aard was. Sien https://www.theverge.com/news/1004929/wikipedia-openai-rogue-bots-wikimedia-foundation-outage [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:15, 6 Oktober 2026 (UTC) : {{ping|Sobaka}}, sien [https://stats.wikimedia.org/#/af.wikipedia.org/reading/total-page-views/normal|bar|2-year|agent~automated|monthly Outomatiese besoeke] miskien deel daarvan? Groete! Oesjaar :: Dankie vir die skakel Oesjaar. Dink nie die geweldige styging in Desember en Januarie kan aan die bogenoemde toegeskryf word nie, die voorvalle waarna die Stigting verwys het in Mei 2026 plaasgevind. Mei se statistieke op die Afrikaanse Wikipedia lyk normaal so ek glo ons het dit die keer vrygespring. Ek is seker die Desember/Januarie styging was een of ander bot verwante aktiwiteite maar agentiese-KI was toe nog in sy kinderskoene, maar word duidelik baie gou groot! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:43, 6 Oktober 2026 (UTC) ::: KI gaan ons nog baie pyn en lyding veroorsaak. Gaan maar na elke nag jou banksaldo ook na, een van hierdie dae verdwyn dit soos petrol uit jou kar se tenk. En wie moet ons bedank, die gekloonde poppe van die kuberruimte! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:19, 6 Oktober 2026 (UTC) == Ons Flora projek. == Gemeenskap, ons flora foto projek groei konstant. Prof. Van Wyk het reeds ongeveer 26,000 foto's gelaai. Die Kategorie:Flora van Suid-Afrika is nou reeds 10,237 artikels groot. Lekker om te kan sê, baie groter as die magtige Engelse Wikipedia. Beplanning vir die toekoms; daar is tans 'n Kategorie:Flora van Amerika. Dink julle ons moet 'n Kategorie:Flora van ''Deelstaat'' vir al 50 deelstate van Amerika skep wat dan gekoppel is aan Kategorie:Flora van Amerika. Die Engelse doen dit nie so nie. Miskien dieselfde vir Australië. Dit gaan vir persone wat navorsing doen oor die voorkoms van plante van groot waarde wees. Julle gedagtes... {{ping|BurgertB|JMK|Rooiratel|Jcwf|Sobaka|Pynappel}} Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:44, 6 Oktober 2026 (UTC) :Klink reg, want daai deelstate is groot gebiede wat baie van mekaar verskil. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 13:05, 7 Oktober 2026 (UTC) == 'n Bakkiesblad spesialis.. == Gemeenskap, die persoon wat ons FB blad bygewerk het, het verdwyn. Ons moet die voorblad opdateer sodat dit 131,000 wys. Wie kan help? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:46, 6 Oktober 2026 (UTC) == [[Strydpoortberge]] == Gemeenskap, ons kort iets oor die Strydpoortberge. Wie het inligting? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:36, 6 Oktober 2026 (UTC) :{{Uitgevoer}} - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:01, 7 Oktober 2026 (UTC) ::Jy sê: "Dit is in Limpopo by Mokopane, naby Haenertsburg, geleë." Daardie 2 plekke kan nie in dieselfde asem genoem word nie, hulle is dan 116 km van mekaar, alhoewel die berg altwee omvat. (Ek weet, ek woon naby aan Haenertsburg) [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:27, 7 Oktober 2026 (UTC) :::Dis wat die bronne sê. Die bergreeks strek seker verby altwee. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:34, 7 Oktober 2026 (UTC) ::::Ek het die artikel gekorrigeer...die aanduiding vd ligging was nie 100% korrek nie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:36, 7 Oktober 2026 (UTC) :::::Dankie @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:59, 7 Oktober 2026 (UTC) == Voorstel vir sjabloon:intertaalskakel2 == Ek dink daar is moontlik ruimte vir 'n nuwe soort intertaalskakel wat deur Wikidata aangedryf is, eerder as deur spesifieke tale wat deur die oorspronklike redigeerder gekies is. Woorde wat die nuwe skakel gebruik sal groen wees. Gestel byvoorbeeld ons het die kode <code>"<nowiki>{{intertaalskakel2|wadinxveen|Q826048}}</nowiki>"</code> gebruik; sal <span style="color:green">Wadinxveen</span> op die skerm verskyn. As ons op die teks klik, sals hierdie aftreklys verskyn: *[[:de:Waddinxveen]] *[[:en:Waddinxveen]] *[[:fr:Waddinxveen]] *[[:nl:Waddinxveen]] *'''<span style="color:blue">...</span>''' Hierdie lys word deur Wikidata aangedryf, waar Waddinxveen die kode "Q826048" het. Ons kan op enige weergawe klik om die artikel in daardie taal te lees. Indien 'n artikel in Afrikaans beskikbaar is, sal dit ook vertoon word. As ons op "'''<span style="color:blue">...</span>'''" klik, word die taalkeuse uitgebrei om alle Wikipedia-weergawes wat hierdie artikel bevat, in te sluit (42 in die geval van Waddinxveen). Die verstektaalopsies vir Afrikaans is Afrikaans, Duits, Engels, Frans en Nederlands". Ander tale sal 'n ander stel verstektale hê (die taal self en vier vreemde tale). Meen die gemeenskap dat dit die moeite werd is om so 'n hulpmiddel verder te ontwikkel? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 20:50, 6 Oktober 2026 (UTC) :Klink vir my na 'n goeie idee! – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:16, 6 Oktober 2026 (UTC) == Verwysings met eksterne skakels == Gemeenskap, ek was nog altyd onder die indruk dat skakels met eksterne skakels nie toegelaat word nie. Wat het verander of het die ouderdom my ingehaal. Sien [[Swem in Suid-Afrika]]. Hoekom word dit nie eerder nie as verwysings gebruik nie? Dit beteken dan dat 'n artikel glad verwysings hoef te gebruik nie. Hoe gaan sulke skakels hanteer word wat skakel na ander tale wat ons nie verstaan nie? Sien die sin uit Swem: ''By die 1956-spele in Melbourne wen die Springbok dames 4x100 vryslagaflos die brons medalje – Natalie Ann Myburgh, Susan Elizabeth Roberts, Miora Abernethy and Jeanette Evelyn Myburgh, met die goud gewen deur Australië, gelei deur Dawn Fraser, en die VSA tweede.'' Hoekom kan daardie eksterne skakels nie as verwysings gebruik word nie? Volgens watter beleids dokument word dit toegelaat? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:33, 7 Oktober 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] :> ek was nog altyd onder die indruk dat skakels met eksterne skakels nie toegelaat word nie. :Stem heeltemal saam. :> Hoekom word dit nie eerder nie as verwysings gebruik nie? :Dit is presies wat ek gedoen het om die artikel reg te maak. :Onthou nuwelinge weet nie altyd hoe om alles hier korrek te doen nie. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 13:57, 7 Oktober 2026 (UTC) ::Ons het nou moontlik 'n gebruiker verloor omdat jy dadelik as sy veranderings teruggerol het en die bladsy beskerm, eerder as vir hom te wys wat die korrekte manier is. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 14:05, 7 Oktober 2026 (UTC) g1gvx2nx1gd4frtd8yay0w83q1zaj68 2976529 2976524 2026-10-07T14:15:15Z Aliwal2012 39067 /* Verwysings met eksterne skakels */ 2976529 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ __NOINDEX__ {{spring ondertoe}} [[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|250px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]<!-- [[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: "Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!" 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]] [[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]] [[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis naweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]] [[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|'n Witrenoster in 2003.]] --> <div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;"> <big>'''Sien ook:'''</big> * [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is. * [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers. * [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy. * [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer. <center>'''Verdere hulp:'''<br /></center> Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die * [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']], * [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en * [[:m:|Meta Wikipedia]]. </div> {{Argiefboks|14 | argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]] | argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]] | argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]] | argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]] | argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]] | argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]] | argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]] | argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]] | argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]] | argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]] | argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]] | argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]] | argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]] | argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]] }} '''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur <nowiki>~~~~</nowiki> te tik, of die "Handtekening met datum"-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys. Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak. Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word. Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans] <div class="plainlinks"><center>'''>>> [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&action=edit&section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] <<<'''</center></div> == Werkswinkels wat deur Wikimedia ZA gefasiliteer sal word in September 2026 == Gebruikers neem kennis van die werkswinkels gedurende September 2026. Boodskap van Wikimedia ZA: “Hierdie werkswinkels sal studente, dosente en bibliotekarisse by hoër onderwysinstellings betrek en hulle bekendstel aan die basiese beginsels van die redigering van Wikipedia in alle Suid-Afrikaanse tale. Sommige deelnemers mag Afrikaans as eerstetaalsprekers wees, en die opleiding sal die volgende dek: Wat Wikipedia is Die Vyf Pilare van Wikipedia Die vertaling van bestaande artikels met behulp van die Vertaalinstrument Die skep van nuwe artikels Die byvoeg van verwysings en beelde Ons wil graag die Afrikaanse Wikipedia-gemeenskap vooraf oor hierdie werkswinkels inlig. Aangesien hierdie sessies 'n toestroming van nuwe bydraes van eerstekeerredakteurs tot gevolg kan hê, sal ons die gemeenskap se bewustheid en ondersteuning waardeer om hierdie nuwelinge gepaste leiding, geduld en goeie trou te gee soos hulle begin bydra. Komende Werkswinkels SWiP Fase 2 Jaar 2 – Universiteit Stellenbosch '''7–8 September 2026''' SWiP Fase 2 Jaar 2 – Durban Universiteit van Tegnologie '''10–11 September 2026''' SWiP Fase 2 Jaar 2 – Universiteit van KwaZulu-Natal, Pinetown-kampus '''17–18 September 2026''' Dankie dat u ons help om te verseker dat die betrokke gemeenskap bewus is van hierdie aktiwiteite en die nuwe bydraers kan ondersteun.” [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 13:12, 25 Augustus 2026 (UTC) == Erfenismaand: Inheemse Taalvertaal-uitdaging == Inisiatief vir Erfenismaand vir enige belangstellendes: “Beste Wikimediane, Sluit by ons aan vir die Erfenismaand se 30-dae Inheemse Taalvertaal-uitdaging hierdie September! Help om Suid-Afrikaanse erfenis te vier deur artikels oor die teiken inheemse taal Wikipedias uit te brei en te verbeter. ;Belangrike Besonderhede Datums: 1–30 September 2026 - Teikentale: isiZulu, isiXhosa, Sesotho, Setswana, Sepedi, Xitsonga, isiSwati, Tshivenḓa, isiNdebele, en Afrikaans - Daaglikse Doelwit: Vertaal 1 artikel per dag oor Suid-Afrikaanse kookkuns, gebruike, klere, kuns, geskiedenis of letterkunde. Hoe om Deel te Neem 1. Voeg jou gebruikersnaam by die projekbladsy en sluit aan by die Geleentheidsdashboard <https://meta.wikimedia.org/wiki/WMZA_Heritage_Month_30-Day_Translation_Campaign> (Wagwoord: Heritage). 2. Kies 'n Suid-Afrikaanse erfenisartikel op Engelse Wikipedia. 3. Vertaal dit in jou teikentaal (met behulp van die Inhoudvertalingsinstrument of handmatig) en publiseer. Opleidingswerkswinkel Leer hoe om die Inhoudvertalingsinstrument en dashboard te gebruik: Datum en tyd: Saterdag, 29 Augustus 2026 | 10:00 vm. – 12:00 nm. SAST - Skakel: Sluit aan by Google Meet <https://meet.google.com/xuv-gwfo-ztq?authuser=1&hs=122> Pryse (geskenkbewyse) Top bydraers gekies op grond van vertalingskwaliteit, volledigheid en formatering: - 1ste Plek: R5,000 - 2de Plek: R3,000 - 3de Plek: R2,000 Kontak info@wikimedia.org.za Vriendelike groete WikimediaZA Nomfundo Zungu: Kommunikasie-intern” [Hier geplaas deur [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:15, 26 Augustus 2026 (UTC)] :@[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] mag ons vir hierdie spesifieke gebeurtenis KI gebruik om die vertaling te behartig, mits ons die [[porboodskap]] wat ons gebruik het, publiseer, en met die veronderstelling dat bronne wat saam met stellings oorgebring word, reeds in die oorspronklike weergawe nagegaan is en dus nie weer individueel nagegaan hoef te word by die eerste weergawe van die vertaling nie? Gebruikers kan natuurlik enige stelling later bevraagteken en bronne nagaan en stellings wat nie geverifieer kan word nie, verwyder. Ek vra hierdie net vir praktiese redes om in staat te wees om die eerste weergawe van die vertaling te kan plaas. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:13, 26 Augustus 2026 (UTC) ::My opinie is: ja, ons mag, want Wikipedia word nie as 'n bron gebruik nie, die bronne word saam oorgebring, en ander Wikipedia's vereis ook verifieerbaarheid en die aanhaal van bronne, en die KI-model word gevra om 'n nugtere vertaling te doen, nie om eie kennis te gebruik of eie navorsing te doen nie, dus is die risiko van hallusinasies laag. Natuurlik kan die oorspronklike weergawe foute bevat, en die foute word dan met die vertaling oorgebring, maar dit is 'n risiko by enige vertaling en foute kan selfs in betroubare bronne bestaan, dus is dit nie 'n risiko uniek aan KI nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:32, 26 Augustus 2026 (UTC) :::{{Ping|Sobaka|Pynappel}} Myns insiens is dit nie die doelwit van dié kompetisie om met KI-geskepte artikels mee te ding nie. Die een skryf met die hand en die ander met KI? Ek dink nie dit is billik in 'n kompetisie nie. Ek sou dit as 'n soort ''doping'' beskou. Met die hoeveelheid KI-inhoud kan mens ook nie van ander verwag om die inhoud na te gaan nie. My mening. Jou laaste aanmerking oor foute in die oorspronklike artikel is juis die rede waarom die Duitse Wikipedia van die vertaler verwag om die inhoud stiptelik na te gaan. Andersins loop jy gevaar om verkeerde inhoud te versprei. Ek beskou die vertaler steeds as verantwoordelik vir die teks wat hy plaas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:55, 26 Augustus 2026 (UTC) ::::@[[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]], ek dink ons moet hier twee sake onderskei. Eerstens is dit ’n kompetisie wat deur WikimediaZA gereël word, en ek kan dus nie namens hulle bepaal of KI-ondersteunde vertaling vir die doeleindes van die kompetisie toegelaat word of presies watter voorwaardes daarvoor geld nie. Dit sal jy verkieslik met die organiseerders moet uitgeklaar. ::::Tweedens is ons op die Afrikaanse Wikipedia nog besig om gemeenskapsbeginsels vir die verantwoordelike gebruik van KI te ontwikkel, en ek wil nie daardie gesprek vooruitloop nie. Persoonlik sien ek wel ’n belangrike onderskeid tussen die gebruik van KI as ’n vertalingshulpmiddel en die gebruik daarvan om self nuwe ensiklopediese inhoud en bronne te genereer. KI-ondersteunde vertaling behoort dus nie noodwendig uitgesluit te word nie, mits die gebruiker die finale teks self deeglik nagaan en verantwoordelikheid daarvoor aanvaar. ::::Ek sou egter versigtig wees met die aanname dat bronne bloot omdat hulle uit die oorspronklike artikel oorgedra word, glad nie nagegaan hoef te word nie. Niemand verwag noodwendig dat elke bron volledig van nuuts af ondersoek moet word voordat ’n vertaling gepubliseer word nie, maar die vertaler behoort minstens seker te maak dat die vertaalde teks die oorspronklike artikel getrou weergee, dat die verwysings korrek oorgedra is en dat daar nie deur die vertaalproses nuwe stellings, betekenisverskuiwings of foutiewe terminologie ontstaan het nie. ::::Wat die publisering van die porboodskap betref, dink ek dit is ’n nuttige vorm van deursigtigheid, maar dit is iets waaroor die gemeenskap nog ’n beginsel moet vasstel. Vir hierdie spesifieke kompetisie sou ek dus voorstel dat WikimediaZA eers bevestig wat hulle reëls oor KI-gebruik is; daarna geld uiteraard steeds die Afrikaanse Wikipedia se gewone vereistes ten opsigte van kwaliteit, verifieerbaarheid en die verantwoordelikheid van die redigeerder. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 12:04, 26 Augustus 2026 (UTC) == Nuwe botartikels == Gemeenskap, ek mis die gemeenskapsbesluit om met nuwe botartikels te groei. Ons het byna 400 nuwe botartikels met 'n klein inligtingskassie en een sin. (As jy die res soek, moet jy die Engels lees.) Myns insiens voeg dit min waarde by, wat dink julle? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:50, 27 Augustus 2026 (UTC) :Ek dink dit voeg waarde by. Ek sien nie hoe die aantal van 400 relevant is nie. Daar is poskodes in Lesotho en Sentraal-Afrikaanse Republiek waaroor 'n Afrikaanse leser mag leer, en waaroor daar regtig min bekend is, soos slegs die ligging en koördinate. Sien geen rede hoekom hierdie onderwerpe van die ensiklopedie uitgesluit moet word nie; ander weergawes sluit hierdie onderwerpe in, maar ek hoor graag ander se menings. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:14, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Gee ons asb 'n voorbeeld of 2 vd poskodes in Lesotho wat jy gedoen het. Ek kan nie veel van Kabouterbot onthou nie...ouderdom! ::PS Kabouterbot het vannag 'n fokop gemaak by [[Nana-Bakassa]] ("Koördinate: Missing latitude") ::[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:37, 27 Augustus 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] [[Hleoheng]] [[Fenyane]]. Ek moet nog die kategorieë byvoeg. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:40, 27 Augustus 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] reggemaak, dankie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:15, 27 Augustus 2026 (UTC) :Ek dink dit voeg net so veel waarde as al die saadjies oor plantspesies. Maak nie saak of dit nou deur 'n bot geskep is of nie. @[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] jou vraag is eintlik oor die nuttingheid van saadjies, en ek dink ons het daardie bespreking al baie keer gehad. :Party mense vind die artikels interessant, al is daar min inligting. Dit kan altyd verder uitgebrei word. Dit is ook goed vir ander artikels wat plekname benoem (soos 'n artikel oor 'n ramp of iets), minder rooi skakels ens. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:40, 27 Augustus 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] [[Tim Curry]] is onlangs oorlede. Die artikel is ook deur 'n robot begin. Kyk hoe lyk dit vandag. Die feit dat dit deur 'n robot begin is, doen geen afbreek aan ander artikels nie, en skep 'n raamwerk vir ander gebruikers om maklik by te dra. Ek kan onthou jy het destyds ook vreeslik gekla oor die artikels oor akteurs wat deur 'n robot geskep is. Dit staan jou vry om enige artikel wat jy dink te kort is, uit te brei. En as die onderwerp jou nie interesseer nie, hoef jy nie die artikel te lees nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:41, 27 Augustus 2026 (UTC) :Intussen meer as 410. Die aantal is belangrik, aangesien kwantiteit die kwaliteit van die Afrikaanse Wikipedia raak. Daar is ook botartikels oor Russiese rajons, Australiese plaaslikeowerheidsgebied en Haïtiaanse departements. Terloops, ek het ander projekte as om 410 botartikels uit te brei. Myns insiens raak dit dieselfde tema: Ons skryf artikels '''deur mense vir mense'''. Tel asb. al die [[:Kategorie:Saadjies]] vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Wat is die verskil tussen 410 en 410&nbsp;000? Hoe raak dit die kwaliteit van ander artikels? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:48, 27 Augustus 2026 (UTC) :::Inderdaad. Niemand kla oor enwiki se kwaliteit nie, en hulle het meer as 2 miljoen saadjies. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:54, 27 Augustus 2026 (UTC) ::::Hoe meer botartikels ons het, hoe meer lesers kom daarop af en sien een-sin-saadjies. Dit raak die reputasie van die hele projek. Daar is mense wat ure, maande, jare vir kwaliteit offer. Hoe aktief is die Cebuano- en Waray-Waray-Wikipedias? [[:en:Cebuano Wikipedia]], [[:de:Cebuanosprachige Wikipedia]], [[:en:Waray Wikipedia]] en [[:de:Waray-Waray-Wikipedia]] vertel baie vir my. Die botartikels het niks gehelp nie. Op die [[:en:Swedish Wikipedia#Massive deletions in robot-made articles]] het hulle intussen baie botartikels geskrap. Die Engelse Wikipedia het sewe miljoen artikels en die nodige mannekrag met dié wêreldtaal! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:00, 27 Augustus 2026 (UTC) :::::@[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] moet ons [[Tim Curry]] skrap? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:03, 27 Augustus 2026 (UTC) ::::::{{Ping|Pynappel}} Ons kan wel artikels oor mense deur mense laat skryf. Soos [[Dolly Parton]], [[Bonnie Tyler]] en [[Gunther von Hagens]]. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:10, 27 Augustus 2026 (UTC) :::::::Kom ons hoor wat sê die res van die gemeenskap. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:15, 27 Augustus 2026 (UTC) : Honderde saadjies beteken nie veel nie. Dit groei nie. Kyk na die sponsies. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:51, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Hallo @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], ek stem saam dat dit dalk nie veel beteken nie, maar dit het nie noodwendig 'n negatiewe impak nie. Trouens, my punt is juis dat dit 'n goeie impak het omdat dit 'n bestaande artikel verskaf waartoe gebruikers kan bydra. Ek wonder hoeveel gebruikers wysig bestaande artikels eerder as om nuwe artikels te skep. Dit sal interessant wees om hierdie statistiek van 'n groot Wikipedia soos Engels of Duits te kry. Intussen deel ek 'n lys van artikels wat deur kabouter geskep is en wat sedertdien gegroei het. Dit is almal akteurs, vermoedelik omdat dit 'n onderwerp is waarin meer mense geïnteresseerd is, terwyl die sponse 'n baie kleiner gehoor het, maar daardie gehoor verdien steeds om artikels op Wikipedia in Afrikaans te kan raadpleeg en wysigings daarby aan te bring en ja, as hulle die vermoë het, self artikels te begin. ::* [[Shailene Woodley]] ::* [[Jenna Ortega]] ::* [[Anna Held]] ::* [[Elton John]] ::* [[IJustine]] ::* [[Sydney Sweeney]] ::* [[Beatrice Straight]] ::* [[Alec Baldwin]] ::* [[Raquel Welch]] ::* [[Timothée Chalamet]] ::* [[Rami Malek]] ::* [[George Carlin]] ::– 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 23:20, 27 Augustus 2026 (UTC) == Voorstel: 'n Konsep-naamruimte (ns 118) == Hallo almal Ek wil graag voorstel dat ons vir die Afrikaanse Wikipedia 'n aparte '''Konsep'''-naamruimte aanvra. Dit is die ekwivalent van die Engelse ''Draft:'' (naamruimte 118). Tans het 'n onvoltooide artikel net twee tuistes: die hoofnaamruimte, waar lesers en soekenjins dit sien, of 'n gebruikersubblad of [[Wikipedia:Sandput]]. 'n Konsep-naamruimte gee 'n derde plek: * Konsepte tel nie as artikels nie en beïnvloed nie ons artikeltelling nie. * Konsepte word outomaties nie deur soekenjins geïndekseer nie, dus skaad 'n onvoltooide bladsy nie die projek se aansien nie. * Nuwelinge kan aan 'n artikel werk sonder dat dit binne minute vir verwydering genomineer word. * Wanneer die artikel gereed is, word dit eenvoudig na die hoofnaamruimte geskuif en die volledige geskiedenis bly behoue. Meer as 25 Wikipedias het reeds so 'n naamruimte. === Wat presies aangevra sal word === * Naamruimte 118 = Konsep, naamruimte 119 = Konsepbespreking * 'n Alias sodat ''Draft:'' ook na dieselfde naamruimte wys * Subbladsye aangeskakel * ''noindex'' sodat konsepte nie deur soekenjins geïndekseer word nie * Konsepte tel nie as inhoudsbladsye nie (dus nie in die artikeltelling nie) * VisualEditor beskikbaar in die nuwe naamruimte === Punte waaroor ons moet besluit === # '''Die naam.''' "Konsep" / "Konsepbespreking", of eerder "Klad" / "Kladbespreking"? Ander voorstelle is welkom. # '''Wie mag 'n konsep na die hoofnaamruimte skuif?''' Enigeen, of net gebruikers wat outomaties bevestig is (''autoconfirmed'')? # '''Verlate konsepte.''' Op die Engelse Wikipedia kan 'n konsep wat ses maande lank onaangeraak bly, verwyder word, met 'n kennisgewing aan die skepper. Wil ons iets soortgelyks, en met watter tydperk? # '''Soekresultate.''' Moet konsepte by verstek in ons interne soektog verskyn, of net wanneer 'n mens dit uitdruklik kies? === Hoe dit tegnies werk === Ons kan dit nie self aanskakel nie. Dit is 'n konfigurasieverandering aan Wikimedia se bedieners. Die pad is: # Konsensus hier op die Geselshoekie, met die besonderhede hierbo beslis. # 'n Versoek op Phabricator onder ''Wikimedia-Site-requests'', met 'n permanente skakel na hierdie bespreking (sien [[m:Requesting wiki configuration changes]]). # 'n Ontwikkelaar dien die wysiging in Gerrit in en dit word ontplooi. Dit neem gewoonlik 'n paar weke. Vir 'n kleiner wiki is 'n handjievol steunstemme genoeg: die Birmaanse Wikipedia se versoek ([[phab:T352424]]) is met twee steunstemme goedgekeur. === Alternatief === As die gemeenskap voel 'n eie naamruimte is oorbodig, kan ons byna dieselfde werkvloei kry sonder enige tegniese versoek, deur subbladsye soos ''Wikipedia:Konsepte/Artikelnaam'' te gebruik. Die verskil is dat ''noindex'' dan nie outomaties geld nie, dat konsepte nie 'n eie filter in onlangse wysigings en die soekfunksie kry nie, en dat die naam vir nuwelinge minder duidelik is. === Steun, teen, kommentaar === Ek stel voor ons hou die bespreking ten minste twee weke oop sodat almal kans kry om te reageer. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:51, 27 Augustus 2026 (UTC) : Ek ondersteun die voorstel in beginsel. Hou vir twee weke. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:43, 28 Augustus 2026 (UTC) ::{{Ondersteun}} idee ::#Konsepartikel ::#Gebruikers wat bevestig is ::#Ses maande klink redelik ::#Net by keuse, maar as iemand nou dieselfde artikel wil skep, moet dit duidelik wees dat daar reeds ‘n konsepartikel is. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:16, 28 Augustus 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} Een van die grootste voordele sal wees as daar kompetisies of werkwinkels is, sodat ander gebruikers weet om die gebruiker spasie te gee. Dit kan dalk ook help dat nuwelinge meer vrymoedigheid het...(dalk?) :Net 'n vraag: as die blad geskuif word sonder 'n aanstuur, wat oorbodig sal wees, tel dit as 'n bladsyverwydering? [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 14:19, 1 September 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] soos sake tans staan, ja, maar slegs administrateurs kan skuif sonder 'n aanstuur. As ander gebruikers bladsye skuif, dan word 'n aanstuur outomaties agtergelaat. Op die Engelse Wikipedia het hulle 'n spesifieke gebruikersgroep, nl. ''page movers'', wat bladsye sonder 'n aanstuur kan skuif. Ons kan oorweeg om ook so 'n groep op die Afrikaanse Wikipedia te hê. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:12, 1 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} al vier punte hier bo. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 20:41, 4 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:08, 5 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – Briljante idee. Laat dit goed gaan, [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 17:34, 5 September 2026 (UTC) :<s>{{Neutraal}}</s> – Ek is tans bietjie uitgebrand! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:30, 5 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – Laat dit goed gaan! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:37, 16 September 2026 (UTC) ::Ek het die nuwe naamruimtes aangevra: https://phabricator.wikimedia.org/T437576 – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:24, 10 September 2026 (UTC) :::Ons het vandag die nuwe Konsep- en Konsepbesprekingnaamruimtes ontvang. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:18, 14 September 2026 (UTC) ::::Baie dankie Pynappel --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:46, 16 September 2026 (UTC) == Malfunction... == Die taalkundiges: beste vertaling - faal of wanfunksioneer? Of hang dit af van die gebruik van die woord? Ek verkies eersgenoemde! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:34, 28 Augustus 2026 (UTC) :Ja, wanfunksioneer as werkwoord. Ook dalk :* nie behoorlik funksioneer nie :* foutief funksioneer :* gebrekkig funksioneer Informeel: Die masjien het begin probleme gee. :As selfstandige naamwoord: Fout :* The system experienced a hardware malfunction that caused unexpected server reboots. :: Die stelsel het 'n hardewarefout ondervind wat onverwagte herlaaie van die bediener veroorsaak het. :* Engineers traced the vehicle's sudden loss of power to an electronic control unit malfunction. :: Ingenieurs het die voertuig se skielike verlies aan krag nagespoor na 'n fout in die elektroniese beheereenheid. :[[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:59, 28 Augustus 2026 (UTC) ::Volgens [https://translate.google.co.uk/ Google Translate], lui die Afrikaans vertaaling: ::*Die stelsel het 'n hardeware-wanfunksie ondervind wat onverwagte bedienerherlaai veroorsaak het. ::*Ingenieurs het die voertuig se skielike kragverlies na 'n wanfunksionering in die elektroniese beheereenheid teruggevoer. ::[[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 14:55, 28 Augustus 2026 (UTC) :::Ai tog, Martin..! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:46, 31 Augustus 2026 (UTC) ::::Nee Martin, gaan kyk terug in jou skoolboeke. Google Translate gee maar swak vertalings! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:59, 31 Augustus 2026 (UTC) == [[Ratko Mladic]] == Goeiedag, ek wil graag hoor of ek hierdie konsep na die hoofnaamruimte mag skuif. Dit is 'n KI-vertaling van die Engelse weergawe. Ek het nie al die bronne noukeurig deurgegaan nie, maar die resultaat lyk ooglopend korrek. Is daar enige groot probleme met die artikel wat verhoed dat dit gepubliseer kan word? Dit kan natuurlik in sy konsepvorm en na publikasie steeds gewysig word om enige foute te korrigeer of nuwe inligting by te werk. Ek hoor graag van u. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:49, 28 Augustus 2026 (UTC) :Hallo Pynappel, ja dis skaflik, haal net asb al die rooi skakels in die inleiding uit. :Iets soos--- ''Sien ook: [[Kroasiese Onafhanklikheidsoorlog]] en [[Bosniese Oorlog]]'' --- het geen nut nie. :Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:11, 28 Augustus 2026 (UTC) ::{{uitgevoer}} – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:05, 28 Augustus 2026 (UTC) == FAK-voorsitters == Het die voorsitterlys van die [[Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge|FAK]] probeer opdateer, maar daar is nog datum-gapings, wat ook bevestig kan word. Daar mag ook 'n Prof. Jan de Koning tussen Cillié en Heyns wees, maar ek vind baie min inligting oor hom. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 11:21, 1 September 2026 (UTC) == Twintigjaargemeenskap. == Gemeenskap, kan al die bestaande lede van die 15 jaar gemeenskap net laat weet of hulle dalk al deel van die twintigjaargemeenskap moes gewees het? Ek het [[Gebruiker:Sobaka]] opdateer. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:02, 6 September 2026 (UTC) : Ook dankie en geluk aan [[Gebruiker:JMK]] met sy 20 jaar deelname hier by ons. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:56, 6 September 2026 (UTC) ::Eers in Jan. 2028! [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 19:02, 6 September 2026 (UTC) == Jou wiki sal op 23 Sep oorskakel na die lees-alleenmodus == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> Die [[Wikimedia-stigting]] sal die verkeer tussen sy datasentrums ruil. Dit sal verseker dat Wikipedia en die ander Wikimedia wiki's aanlyn kan bly, selfs ná 'n ramp. Hulle sal alle verkeer na die sekondêre datasentrum op '''{{#time:j xg|2026-09-23|af}}''' oorskakel. Die toets begin om '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' Ongelukkig, as gevolg van 'n paar beperkings in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki? | MediaWiki]], moet alle redigering stop terwyl ons oorskakel. Ons vra om verskoning vir hierdie ontwrigting en werk daarna om dit in die toekoms tot die minimum te beperk. 'n Banier sal 30 minute voor die aanvang op alle wiki's vertoon word. '''Vir 'n kort tydjie sal u alle wiki's slegs kan lees, maar nie kan redigeer nie.''' * Op Woensdag 23 September 2026 sal u vir tot 'n uur lank nie kan wysig nie. * As u gedurende hierdie tyd probeer redigeer of stoor, sal u 'n foutboodskap sien. Ons hoop dat geen wysigings verlore sal gaan gedurende hierdie minute nie, maar ons kan dit nie waarborg nie. As u die foutboodskap sien, wag dan totdat alles weer normaal is. U behoort dan u redigering te kan stoor. Maar ons beveel aan dat u eers 'n afskrif van u wysigings maak, net ingeval. ''Ander gevolge'': * Agtergrondwerk sal stadiger wees en sommige sal moontlik nie voltooi word nie. Rooi skakels word moontlik nie so vinnig soos gewoonlik opgedateer nie. As u 'n artikel skep wat reeds elders gekoppel is, sal die skakel langer as gewoonlik rooi bly. Sommige toepassings-skrifte met 'n lang looptyd sal gestop moet word. * Ons verwag dat die uitrol van nuwe kode soos enige ander week sal plaasvind. Alhoewel, sommige gevalle van kodevries kan egter stiptelik plaasvind as die operasie dit daarna vereis. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] sal vir ongeveer 90 minute onbeskikbaar wees. Deel asseblief hierdie inligting met u gemeenskap.</div><section end="server-switch"/> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 12:58, 15 September 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Konsepbeleid oor kunsmatige intelligensie == Die Afrikaanse Wikipedia het nog geen beleid oor die gebruik van kunsmatige intelligensie nie, terwyl die [[:en:Wikipedia:Large language models|Engelse]], [[:de:Wikipedia:Künstliche Intelligenz|Duitse]], [[:fr:Wikipédia:Intelligence artificielle générative|Franse]] en [[:nl:Wikipedia:AI en Wikipedia|Nederlandse]] Wikipedias die afgelope twee jaar elkeen een aangeneem het. Ek het 'n konsep op grond van daardie vier bladsye met behulp van [[Claude]] Opus 5 geskryf en dit by [[Konsep:Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]] geplaas. Dit verbied nes die ander taalweergawes van Wikipedia die generasie van nuwe inhoud met KI, maar laat uitdruklik vertalings toe, met sekere voorwaardes. Ek hoop om hiermee 'n riglyn te skep wat almal gelukkig maak en die Afrikaanse Wikipedia in staat stel om sy volgende fase van groei binne te gaan deur KI op 'n verantwoordelike en deursigtige manier toe te pas. Ek nooi graag die gemeenskap om kommentaar by [[Konsepbespreking:Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]] te lewer. Kortliks wat die konsep sê: * Artikels word nie met generatiewe KI geskryf nie. Teks wat deur 'n taalmodel opgestel is, hoort nie in die artikelnaamruimte nie, en dieselfde geld vir gegenereerde verwysings en beelde. * '''Vertaling uit ander taalweergawes van Wikipedia is uitdruklik toegelaat''', ook met masjienvertaling en ook vir 'n volledige artikel. Die twee voorwaardes wat saak maak, is dat die bronartikel se verwysings saam oorgedra word en dat erkenning aan die oorspronklike artikel gegee word soos by [[Wikipedia:Haal bronne aan#Vertaling]] beskryf. Jy lees natuurlik self die Afrikaans na voordat jy dit stoor. * Anders as sommige ander taalweergawes vereis die konsep '''nie''' dat die vertaler elke oorgedraagde bron individueel nagaan nie. Vir 'n gemeenskap van ons grootte sou dit vertaling in die praktyk onmoontlik maak, en dit sou beteken dat ons die werk van 'n hele ander gemeenskap wantrou. Wat jou tydens die vertaling opval – 'n verwysing wat versin lyk, syfers wat mekaar weerspreek – laat jy uiteraard weg. * Spelkontrole, herformulering van jou eie teks, terminologiehulp, navorsingshulp en tegniese hulp met wikiteks bly toegelaat, mits jy in die wysigingsopsomming noem waarvoor jy wat gebruik het. * Op besprekingsblaaie skryf ons in ons eie woorde, maar iemand wat nie Afrikaans magtig is nie, mag 'n masjienvertaling gebruik en dit so aandui. * By 'n vermoede van KI-inhoud kyk ons na die bronne, nie na die skryfstyl nie: KI-verklikkers is onbetroubaar. Blokkering volg net waar die bewyse duidelik is. Die vertaalgedeelte is doelbewus toegeefliker as dié van die Duitse en Franse Wikipedias, omdat vertaling by ons een van die belangrikste maniere is waarop die projek groei. Ek dink dit is die regte keuse vir ons, maar dit is juis die punt waaroor ek graag ander menings wil hoor. Vrae waaroor kommentaar besonder nuttig sal wees: # Is die vertaalvoorwaardes werkbaar soos hulle daar staan, of is daar iets wat in die praktyk gaan skuur? # Is dit reg om die nagaan van elke oorgedraagde bron uit te laat? # Is die verbod op gegenereerde artikels duidelik genoeg afgebaken teenoor die toegelate gebruike? # Ontbreek daar iets wat by ons dikwels voorkom en wat die konsep nie dek nie? '''Plaas kommentaar oor die beleid self asseblief by [[Konsepbespreking:Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]]''', sodat alles op een plek bymekaar bly. Ek los die bespreking 'n ruk oop en werk die konsep by soos die kommentaar inkom; as daar mettertyd konsensus is, kan dit na [[Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]] geskuif en as beleid gemerk word. Groete. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:43, 16 September 2026 (UTC) == Skeppers van saadjies == Gemeenskap, daar is tans 'n tydelike rekening gebruiker wat Meksikaanse saadjies skep. Hy vertaal net die inleidings van die artikels uit die Engelse Wikipedia, foutloos. KI-pogings? My probleem is dat ons saadjies tans by die 20,000 is! My siening is dat indien enige gebruiker tot drie saadjies beperk moet word, daarna moet hy werklik waarde toevoeg deur die hele artikel te vertaal. Ja, my flora artikels is kort maar daar is nie werklik enige inligting nie. 99% van hulle bestaan nêrens nie en ek het nie by een van hulle die saadjie sjabloon geplaas nie! Tweedens voorsien ons die flora foto,s vir gebruik deur onder andere skoolkinders asook bewaar plaaslike name. Almal het bronne. Ek luister... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:12, 18 September 2026 (UTC) :Ek is tevrede met die IP-bydraer wat onlangs al die Meksikaanse presidente skep. Dit vorm deel van 'n reeks en 'n gaping wat gevul moet word, al is dit net saadjies. Groete [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:53, 18 September 2026 (UTC) ::Dis jammer hy doen nie effens meer moeite en vertaal die hele Engelse inleiding nie; dan kan hy artikels van minstens een skerm doen in plaas van saadjies. Maar ja, die atikels is nodig. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 11:41, 18 September 2026 (UTC) == Wiki Economics - Wil jy help om ’n instrument vir gemeenskapsgesondheidsmaatstawwe te skep == Hallo almal, ''Hierdie weergawe is met behulp van outomatiese vertaalhulpmiddels en KI voorberei. Korrigeer asseblief die taal, terme of inhoud; enige hulp is welkom. Die Engelse weergawe volg hieronder.'' Hallo, ek is ’n Franse Wikimedian wat aan lees- en redigeertrendings binne ons beweging werk. Ek het gevoel dat ons maklik toeganklike hulpmiddels kort om die gesondheid van ons redigeringsgemeenskappe oor tyd te sien en te monitor, daarom het ek Wiki Economics begin. Waarom Wiki Economics? Omdat ek aanvanklik makro-ekonomiese aanwysers gebruik om die gesondheid van die gemeenskap te modelleer (dit was my vertrekpunt), maar ek voeg mettertyd ander aanwysers by. Dit is ’n beta-weergawe. Ek gebruik afwiki as deel van die eerste ontledingsgroep, saam met taaluitgawes wat gekies is om verskillende streke, tale en gemeenskapsgroottes te dek. Dit is nie perfek nie en daarom is terugvoer oor ontbrekende dinge, probleme of plaaslike gebeure wat ongewone patrone verklaar, veral welkom. Hierdie eerste groep moet help om probleme, ontbrekende inligting en belangrike plaaslike gebeure, veldtogte, beleidsveranderinge of ander konteks wat ongewone patrone kan verklaar, te identifiseer. Die doel is om uit gemeenskapterugvoer te leer voordat die dekking uitgebrei word. Sodra die Wikipedia-uitgawes behoorlik gedek is, sal ek dieselfde vir alle Wikimedia-projekte doen. Dit is ’n projek vir gemeenskappe, nie ’n amptelike verslag van die Wikimedia Foundation nie. Dit gebruik geen private data, CheckUser-data of nie-openbare API’s nie. Elke resultaat bevat sy momentopname, definisies, metodes, herkoms en voorbehoude. Sommige aanwysers is dalk nie beskikbaar of van toepassing nie, en ’n onvolledige tydperk moet nie as ’n volledige jaarlikse tendens gelees word nie. Agtergrond en definisies is op [[meta:Next_25/Wiki_Economics|die Wiki Economics-bladsy op Meta-Wiki]] beskikbaar. Om die statistieke te sien: [https://wiki-economics.toolforge.org/#choose-wiki kies ’n Wikipedia] of kry direk toegang tot afwiki se profiel: [https://wiki-economics.toolforge.org/gdp?wiki=afwiki]. Ek sal plaaslike terugvoer waardeer oor: * Pas die definisies by hoe hierdie gemeenskap werk? * Is daar plaaslike patrollie-/hersieningsmeganismes, botveldtogte, beleidsveranderinge of gebeure wat ongewone waardes verklaar? * Watter aanwysers is nuttig, misleidend of ontbreek? Deel asseblief terugvoer óf op hierdie bladsy óf op [[meta:Talk:Next_25/Wiki_Economics|die Wiki Economics-besprekingsblad op Meta-Wiki]]. Die bronkode is beskikbaar op [https://github.com/schiste/wiki-economics GitHub]. Dankie dat julle my help om die ontleding vir al ons gemeenskappe nuttiger te maak.[[Gebruiker:Schiste|Schiste]] ([[Gebruikerbespreking:Schiste|kontak]]) 12:15, 22 September 2026 (UTC) === Wiki Economics - Would you like to help create a community health metrics tool === Hello everyone, Hi, I'm a French Wikimedian working on readership and editorship trends across our movement. I felt we were lacking accessible tools to look at and monitor the health of our editing communities over time, so I started Wiki Economics. Why Wiki Economics? I started by using macroeconomic indicators to model community health (that was my starting point), and I add other indicators over time. This is a beta. I am using afwiki as part of the first analysis batch, alongside language editions selected to cover different geographies, languages, and community sizes. It is not perfect and, as a result, your feedback about missing things, problems, or local events that explain unusual patterns is especially welcome. This first batch should help identify issues, missing information, and important local events, campaigns, policy changes, or other context that may explain unusual patterns. The goal is to learn from community feedback before expanding coverage. Once the Wikipedia editions are covered properly, I’ll do the same for all Wikimedia projects. This is a community-facing project, not an official Wikimedia Foundation report. It uses no private data, CheckUser data, or non-public APIs. Each result includes its snapshot, definitions, methods, provenance, and caveats. Some indicators may be unavailable or not applicable, and an incomplete period should not be read as a full-year trend. Background and definitions are on [[meta:Next_25/Wiki_Economics|the Wiki Economics page on Meta-Wiki]]. To view the statistics: [https://wiki-economics.toolforge.org/#choose-wiki choose a Wikipedia] or directly access afwiki’s profile: [https://wiki-economics.toolforge.org/gdp?wiki=afwiki]. I would appreciate your feedback on: * Do the definitions match how this community works? * Are there local patrol/review mechanisms, bot campaigns, policy changes, or events that explain unusual values? * Which indicators are useful, misleading, or missing? Please share feedback either on this page or on [[meta:Talk:Next_25/Wiki_Economics|the Wiki Economics talk page on Meta-Wiki]]. The codebase is available on [https://github.com/schiste/wiki-economics GitHub]. Thank you for helping me make the analysis more useful to all our communities. [[Gebruiker:Schiste|Schiste]] ([[Gebruikerbespreking:Schiste|kontak]]) 12:15, 22 September 2026 (UTC) == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|850px|left|thumb|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] {{-}} The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 15:16, 22 September 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31067455 --> :Thanks, I do use this feature a lot. I will respond on the metawiki Talk page. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 18:29, 23 September 2026 (UTC) == Die nuwe klomp gebruikers... == Admins, voel vry om die nuwe klomp gebruikers te versper. Hulle kom deur die WikimediaZA opleidingsprogram, die werk hier gelewer wys net hoe swak die opleiding is. Hulle reageer op geen boodskap nie, ploeter net voort ens. As hulle werklik wil saamwerk sal hulle ons admins en veterane hier respekteer. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:54, 29 September 2026 (UTC) :Ja, ek voel nuwe gebruikers moet die konvensies volg. [[Spesiaal:Bydraes/~2026-52465-55|~2026-52465-55]] ([[Gebruikerbespreking:~2026-52465-55|talk]]) 15:11, 29 September 2026 (UTC) :::Dis ek, Burgert.[[Spesiaal:Bydraes/~2026-52465-55|~2026-52465-55]] ([[Gebruikerbespreking:~2026-52465-55|talk]]) 15:13, 29 September 2026 (UTC) :::: My selfoon het my Wiki aanmelding ook skielik verwerp! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:36, 29 September 2026 (UTC) :Is daar 'n rede hoekom hulle spesifiek afwiki teiken? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:55, 29 September 2026 (UTC) :: Ja, ek sal later verduidelik. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:59, 29 September 2026 (UTC) ::: Sien die gemors: [[The five people you meet in heaven]]. 'n Absolute belediging van my taal. Dit gebeur as nie-moerdertaal sprekers aangemoedig word om hier betrokke te raak. Die ironie is dat die volgende grootste inheemse Suid-Afrikaanse taal op Wikipedia Zoeloe (diepte 6) is met slegs 12809 artikels, dan Noord-Sotho (diepte 0) met 9058 artikels. Logies sou mens verwag het dat WikimediaZA die grootste gedeelte van hul hulpbronne (hulle kry baie geld by die Stigting) sal gebruik om die plaaslike Wikipedia's te groei. Kom ons plaas dit in perspektief, gedurende die 2018 Wikimania Konferensie in Kaapstad was 'n groot lawaai gemaak omrede die Zoeloe Wikipedia 10,000 artikels bereik het. Afrikaans het op daardie stadium die 50,000 mylpaal bereik maar daar is geen woord daaroor gesê nie. Kyk waar staan ons vandag teenoor hulle. Myself het al 20595 (soos ons nou praat) artikels geskep waarvan 17 voorblad status dra en 'n klomp baie tegnies van aard is. Dit is interessant dat hulle artikels skep wat glad nie in hulle eie moedertaal Wikipedia's bestaan nie. Hoe weet ek dit? Daar is geen taalskakels nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:16, 29 September 2026 (UTC) ::::Interessant, pleks hulle hul energie doelgerig aanwend. Vir my is dit vinnig om net op "rol terug" te klik. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 17:42, 29 September 2026 (UTC) :::::Oesjaar, jy maak baie aannames. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 18:00, 29 September 2026 (UTC) ::::::Met julle toestemming sal ek begin opruim. Ons praat oor die volgende: ::::::* Rekenaarvertaalde inhoud in bestaande artikels (bv. [[goud]]) word dadelik uitgevee ::::::* nuwe rekenaarvertaalde artikels word oor 14 dae (sonder verbetering) geskrap, volgens "Swak Afrikaans (reeds 2 weke+ nie vertaal of verbeter nie)" ::::::* konsepte in die hoofnaamruimte (artikels) met inhoud wat reeds in artikels bespreek word, word ook dadelik verwyder (as dit swak taalgebruik bevat en inhoud wat nie vir 'n ensiklopedie kwalifiseer nie). ::::::{{Ping|Maria The Scientist|Zoulla|Upthebucks|Tshegi|Zeetharr}}, {{Ping|VamuhleOmuhle|Argitsme|HoneyyR|Hermalyan|Nane2004}} ons praat oor julle betrokkenheid hier. :::::: Ek wil nie baklei nie, as ek weerstand ondervind, gaan ek voort met my eie projekte (geen probleem daarmee nie, vrede!). Julle menings asb. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:30, 29 September 2026 (UTC) ::::::Die belangrikste: Almal is natuurlik vry om met taalgebruik te help, ek verwyder slegs goed in die hoofnaamruimte wat nooit versorg is nie en daar ronddwaal. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:40, 29 September 2026 (UTC) :::::::Ek stem saam met @[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]]. :::::::En ek sal byvoeg: Dit maak nie saak watter gebruiker dit is, of waar hulle vandaan kom nie. Maak nie saak of Afrikaans hul moedertaal is of nie. Ons hou almal tot die selfde standaard. Gee mense darem 'n kans om hul artikels op te ruim, maar as dit nog steeds substandaard is, dan skrap ons dit, of rol die wysigings terug. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:54, 1 Oktober 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} SB en RR. Ek sal ook nuwelinge se werk help opruim. Hou op stress Oesjaar! Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:46, 1 Oktober 2026 (UTC) == Mandela en kie == [[Lêer:Nelson Mandela, 2008 te Houghton Estate, valskleur-KI-herskepping.jpg|regs|duimnael|120px|Mandela 2008]] Net regs van Mandela staan 'n man met grys gestreepte das. As iemand dalk weet wie dit is sal ek graag die beskrywing wil aanvul. Die twee dames is terloops [[Geraldine Fraser-Moleketi]] en [[Gwen Ramokgopa]] van wie ons baie min inligting op af.wiki het. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:04, 29 September 2026 (UTC) :Jy vra my vas, jammer! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:02, 29 September 2026 (UTC) :: Ditto. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:17, 29 September 2026 (UTC) :::AI sê: The man in the grey striped tie standing directly behind and to the right of Mr. Mandela's shoulder is the South African politician Dr. Frene Ginwala's brother or a similar delegate accompanying the high-level official party. Die broer se naam was Solly. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 23:34, 1 Oktober 2026 (UTC) ::::Knap gedaan, en dankie. Vermoed dat jy reg is, en ons het min/geen vrye foto's van hierdie gesin. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 05:53, 2 Oktober 2026 (UTC) == Reptiele en amfibieë in Afrikaans == Sedert 2025 is daar 'n komplete lys van Afrikaanse (en ander) name van de reptiele en amfibieë wat in Suid-Afrika voorkom Die verwysing is Phaka, F.M., Hugé, J., Razhuanzwo, F., Vanhove, M.P.M. & Du Preez, L.H. 2025. Naming South African frogs and reptiles in nine Indigenous languages. African Journal of Herpetology, 1–18. Daar is twee webwerwe waar dit gevind kan word :Die reptiele <ref>[https://www.wildvernac.org/vernac-names-of-wildlife/reptile-names Reptile names]</ref> :Die amfibieë <ref>[https://www.wildvernac.org/vernac-names-of-wildlife/frog-names Frog names]</ref> Ek het op [[sandpadda]] 'n bietjie daarvan oorgeneem, maar daar is talle ander bydraes wat daarmee bygewerk of geskep kan word. {{Verwysings}} [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 20:37, 1 Oktober 2026 (UTC) :Baie nuttig, dankie. Die taal is net om van nagmerries te kry. Net vir gebruikers wat weet wat hulle doen. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 21:45, 1 Oktober 2026 (UTC) == Maandelikse besoeke en die Kiswahili Wikipedia == Gemeenskap, ons gebruikersbesoeke vir September was 3,1 miljoen. Dan sien ek die [[Swahili Wikipedia]] (Kiswahili) het na die 70ste posisie opgeskuif betreffende die aantal artikels. Hulle groei konstant die afgelope paar weke en sal ons seker binnekort verbygaan. Hulle diepte is egter net 4 vs ons 38. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:59, 5 Oktober 2026 (UTC) Die Swahili Wikipedia is tans die derde grootste in Afrika naas die [[Egipties-Arabiese Wikipedia]] en die Afrikaanse Wikipedia. Die Egipties-Arabiese Wikipedia, 11de op die ranglys, het egter 'n diepte van NUL, seker botgeskepte artikels. Ek vermoed Swahili gebruik ook 'n bot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:58, 5 Oktober 2026 (UTC) :Ek vermoed in Meimaand vanjaar het die Swahili-Wikipedia KI-vertalings geskep dat dit klap. [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?start=2026-05-01&end=2026-10-04&sites=sw.wikipedia.org|af.wikipedia.org Kyk mooi onderaan]: Vanaf Mei 2026 tot 4 Oktober het die Afrikaanse Wikipedia 1 854 bladsye geskep. Daarteenoor het die Swahili Wikipedia 16 830 bladsye geskep. Ek het nog in Juniemaand vir onse liewe Gemini gevra: hoe op aarde stort jy 18 MB inligting binne 'n enkele maand of wat op die bedieners, met slégs 9 aktiewe bydraers? :[https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?start=2026-05-01&end=2026-10-04&sites=af.wikipedia.org Afrikaanse Wikipedia vanaf Mei 2026 tot Oktober 2026]: 15 699 885 grepe (bytes) verskil :[https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?start=2026-05-01&end=2026-10-04&sites=sw.wikipedia.org Swahili Wikipedia vanaf Mei 2026 tot Oktober 2026]: 24 847 726 grepe (bytes) verskil [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 20:52, 5 Oktober 2026 (UTC) :Indien julle gewonder het - ek het onraad vermoed toe ek [https://lb.download.kiwix.org/zim/wikipedia/ Kiwix se blaaie] besoek het. ::wikipedia_af_all_maxi_2026-04.zim 2026-04-06 10:47 1.9G ::wikipedia_af_all_maxi_2026-07.zim 2026-07-05 14:18 1.9G ::wikipedia_af_all_nopic_2026-04.zim 2026-04-06 08:34 404M ::wikipedia_af_all_nopic_2026-07.zim 2026-07-05 12:19 410M ::wikipedia_sw_all_maxi_2026-04.zim 2026-04-06 16:55 746M ::wikipedia_sw_all_maxi_2026-07.zim 2026-07-05 18:44 778M ::wikipedia_sw_all_nopic_2026-04.zim 2026-04-06 15:51 189M ::wikipedia_sw_all_nopic_2026-07.zim 2026-07-05 17:44 211M [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 21:01, 5 Oktober 2026 (UTC) == Gebruik van sjabloon:intertaalskakel == As ons die artikel [[Anatoli Karpof]] en [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Anatoli_Karpof&oldid=2975551 Anatoli Karpof (ouer weergawe)] vergelyk, sien ons baie rooi skakels in die ouer weergawe. Hoewel die nuwer weergawe netjieser lyk (geen rooi skakels nie), is dit vanuit 'n ensiklopediese oogpunt minder nuttig, aangesien ten minste een van die rooi skakels (Waddinxveeen) deur middel van die sjabloon:intertaalskakel na 'n ooreenstemmende artikel in die Nederlandse Wikipedia verwys het. Ek wil graag die gemeenskap se mening hoor oor my voorstel om die rooi skakels te herstel, maar met die byvoeging van sjabloon:intertaalskakel-skakels na die ooreenstemmende Nederlandse of Engelse artikels by te voeg. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 20:58, 5 Oktober 2026 (UTC) :Ek is 'n aanhanger van rooi skakels omdat dit aandui dat 'n gewensde artikel ontbreek. Ek ondersteun die gebruik van intertaalskakels om na bestaande artikels in ander tale te verwys. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:10, 5 Oktober 2026 (UTC) :: Ek ondersteun nie een van die twee nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:14, 6 Oktober 2026 (UTC) :::Ek verpes rooi skakels...dit trek die leser se aandag af van belangrike inligting. --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:18, 6 Oktober 2026 (UTC) :::: Dink rooi skakels moet net aanvaar word waar dit verwys na 'n "kernartikel" wat waarskynlik in die nabye toekoms geskep kan word. Stem saam dit trek aandag af van 'n artikel. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:29, 6 Oktober 2026 (UTC) :::::Ons kan dalk ook oorweeg om die kleur van rooi skakels te verander na iets minder steurend, bv. grys. 'n Mens kan die styl vir almal verander of elke gebruiker kan dit vir homself doen deur sy persoonlike CSS-bladsy te wysig. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 08:47, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::Hi ou Pynappel, dis nie soseer die <u>rooi kleur</u> wat my pla nie, dis die blote teenwoordigheid daarvan op 'n andersins netjies-versorgde bladsy! Watse nut het 'n honderd internasionale krieketspelers se rooi name in 'n krieketwêreldbekerartikel? Niemand gaan dit ooit skep nie, punt. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:11, 6 Oktober 2026 (UTC) :::::::Dalk kom iemand eendag en skep dit. My gevoel is dat die rooi kleur 'n kenmerk van Wikipedia is wat ons tans nie ten volle benut nie. Dit is wel 'n seer oog, maar hopelik dien dit as 'n aansporing aan lesers om betrokke te raak en die artikel te skep, al is dit net 'n saadjie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 09:36, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::::Ek verwerp die gebruik van intertaalskakels: ::::::::1. Dit kan lesers irriteer om dadelik in 'n ander taal te beland wat hulle nie noodwendig verstaan nie. ::::::::2. Kan dit net 'n willekeurige besluit wees na watter taal daar geskakel word. Duits, Engels, Frans, Nederlands? Ek verkies die Duitse Wikipedia, maar die Franse is ook uitstekend! ::::::::3. Kan dit verhoed dat 'n nuwe artikel geskep word as daar reeds 'n soort skakel is. Dit is rooi skakels wat motiveer om 'n nuwe artikel te skep. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:45, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::::Oor rooi skakels: Myns insiens maak dit sin dat niebestaande artikels rooi is, aangesien bestaande artikels blou skakels het. Rooi is immers die opponent van blou in die kleurspektrum. Myns insiens verstaan almal dit dadelik, al lees hulle net op Wikipedia en is hulle nie aktiewe gebruikers nie. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:50, 6 Oktober 2026 (UTC) :::::::::{{neutraal}} Ek het gemengde gevoelens hieroor. Op die Franse Wikipedia is daar 'n artikel genaamd "[[:fr:Maison du blé et du pain]]". Dis 'n koring- en broodmuseum in Switserland. Die vraag is - '''is hierdie artikel relevant vir die Afrikaanse Wikipedia'''? Regverdig dit 'n artikel? Miskien vir 'n Moorreesburger wat sy eie Koringbedryfmuseum wil vergelyk, ja. Maar die res van Suid-Afrika en Namibië? Nee. Die teenvraag is - waarom mag iemand nie daarvan bewus gemaak word nie? :::::::::Ons sit nou in die knars: aan die een kant onthou ek nog hoe 'n groep by Reddit suur was omdat [[Nederduits (skoolvak)]] 'n voorbladartikel geword het, wat ek bloot uit die Duitse Wikipedia destyds vertaal het. Uit die Redditeure se standpunt verstaan ek egter hul besware: dit voel "volksvreemd" (al vind ek prinses Diana ewe volksvreemd op die tydskrifvoorblaaie, aangesien ons 65 jaar al 'n republiek is). Aan die ander kant was die Redditeure se standpunt ewe vreemd: enige intelligente mens kon insien die foute wat met Nederduits gemaak is, kan netsowel met Afrikaans, Nama, Korana (feitlik enige taal) orals herhaal word: die sprekers wag amper ter elfder ure tot 'n taal heeltemal vergete is, en dan skielik, oornag, moet daar inderhaas 'n oplossing gesoek word wat dubbel soveel kos as om die masjien aan die loop te hou. Die onderwysers het ondertussen almal afgetree, of is dood. Die doel van die Wiki-artikel was juis om uit die Duitsers se foute te leer. :::::::::Die oplossing, het ek my voorgeneem, is om die pad van Voyageur te volg: versamel die bronne, maar skryf met die onwetende Afrikaanse leser in gedagte.[[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:43, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::::::Ja, die liewe Voyageur (R.I.V.) het hom altyd daarvoor beywer om hier ensiklopediese inligting te plaas wat nie op die Engelse Wikipedia beskikbaar is nie. Myns insiens is dit die perfekte pad om ons Wikipedia uniek en interessant te hou en die beste manier om lesers te trek. Ek probeer dieselfde. Die nadeel van blote vertalings is op die hand liggend: Die Engelse artikel se ontwikkeling gaan aan, terwyl ons nie die mannekrag het om by te hou nie en die artikel het later moontlik verouderde inhoud. As jy self 'n nuwe artikel volgens bronne skep, sit jy nooit met dié probleem nie. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:50, 6 Oktober 2026 (UTC) == Agentiese KI en Wikipedia == Die sterkste teken van die afgelope 24 uur is dat die oorgang na [[KI-agent|agent]]-gedrewe aktiwiteit verskuif het van blote voorspelling na waarneembare druk op infrastruktuur. Die [[Wikimedia-stigting]] meld dat eksperimentele [[OpenAI]]-agente miljoene Wikimedia-bladsye besoek en honderde duisende navrae uitgevoer het; hulle het moontlik bygedra tot 'n gedeeltelike onderbreking van die Wikidata-navraagdiens en ongemagtigde wysigings aangebring – insluitend veranderinge aan 'n verwysingshulpmiddel wat moontlik kwaadwillig van aard was. Sien https://www.theverge.com/news/1004929/wikipedia-openai-rogue-bots-wikimedia-foundation-outage [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:15, 6 Oktober 2026 (UTC) : {{ping|Sobaka}}, sien [https://stats.wikimedia.org/#/af.wikipedia.org/reading/total-page-views/normal|bar|2-year|agent~automated|monthly Outomatiese besoeke] miskien deel daarvan? Groete! Oesjaar :: Dankie vir die skakel Oesjaar. Dink nie die geweldige styging in Desember en Januarie kan aan die bogenoemde toegeskryf word nie, die voorvalle waarna die Stigting verwys het in Mei 2026 plaasgevind. Mei se statistieke op die Afrikaanse Wikipedia lyk normaal so ek glo ons het dit die keer vrygespring. Ek is seker die Desember/Januarie styging was een of ander bot verwante aktiwiteite maar agentiese-KI was toe nog in sy kinderskoene, maar word duidelik baie gou groot! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:43, 6 Oktober 2026 (UTC) ::: KI gaan ons nog baie pyn en lyding veroorsaak. Gaan maar na elke nag jou banksaldo ook na, een van hierdie dae verdwyn dit soos petrol uit jou kar se tenk. En wie moet ons bedank, die gekloonde poppe van die kuberruimte! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:19, 6 Oktober 2026 (UTC) == Ons Flora projek. == Gemeenskap, ons flora foto projek groei konstant. Prof. Van Wyk het reeds ongeveer 26,000 foto's gelaai. Die Kategorie:Flora van Suid-Afrika is nou reeds 10,237 artikels groot. Lekker om te kan sê, baie groter as die magtige Engelse Wikipedia. Beplanning vir die toekoms; daar is tans 'n Kategorie:Flora van Amerika. Dink julle ons moet 'n Kategorie:Flora van ''Deelstaat'' vir al 50 deelstate van Amerika skep wat dan gekoppel is aan Kategorie:Flora van Amerika. Die Engelse doen dit nie so nie. Miskien dieselfde vir Australië. Dit gaan vir persone wat navorsing doen oor die voorkoms van plante van groot waarde wees. Julle gedagtes... {{ping|BurgertB|JMK|Rooiratel|Jcwf|Sobaka|Pynappel}} Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:44, 6 Oktober 2026 (UTC) :Klink reg, want daai deelstate is groot gebiede wat baie van mekaar verskil. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 13:05, 7 Oktober 2026 (UTC) == 'n Bakkiesblad spesialis.. == Gemeenskap, die persoon wat ons FB blad bygewerk het, het verdwyn. Ons moet die voorblad opdateer sodat dit 131,000 wys. Wie kan help? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:46, 6 Oktober 2026 (UTC) == [[Strydpoortberge]] == Gemeenskap, ons kort iets oor die Strydpoortberge. Wie het inligting? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:36, 6 Oktober 2026 (UTC) :{{Uitgevoer}} - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:01, 7 Oktober 2026 (UTC) ::Jy sê: "Dit is in Limpopo by Mokopane, naby Haenertsburg, geleë." Daardie 2 plekke kan nie in dieselfde asem genoem word nie, hulle is dan 116 km van mekaar, alhoewel die berg altwee omvat. (Ek weet, ek woon naby aan Haenertsburg) [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:27, 7 Oktober 2026 (UTC) :::Dis wat die bronne sê. Die bergreeks strek seker verby altwee. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:34, 7 Oktober 2026 (UTC) ::::Ek het die artikel gekorrigeer...die aanduiding vd ligging was nie 100% korrek nie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:36, 7 Oktober 2026 (UTC) :::::Dankie @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 11:59, 7 Oktober 2026 (UTC) == Voorstel vir sjabloon:intertaalskakel2 == Ek dink daar is moontlik ruimte vir 'n nuwe soort intertaalskakel wat deur Wikidata aangedryf is, eerder as deur spesifieke tale wat deur die oorspronklike redigeerder gekies is. Woorde wat die nuwe skakel gebruik sal groen wees. Gestel byvoorbeeld ons het die kode <code>"<nowiki>{{intertaalskakel2|wadinxveen|Q826048}}</nowiki>"</code> gebruik; sal <span style="color:green">Wadinxveen</span> op die skerm verskyn. As ons op die teks klik, sals hierdie aftreklys verskyn: *[[:de:Waddinxveen]] *[[:en:Waddinxveen]] *[[:fr:Waddinxveen]] *[[:nl:Waddinxveen]] *'''<span style="color:blue">...</span>''' Hierdie lys word deur Wikidata aangedryf, waar Waddinxveen die kode "Q826048" het. Ons kan op enige weergawe klik om die artikel in daardie taal te lees. Indien 'n artikel in Afrikaans beskikbaar is, sal dit ook vertoon word. As ons op "'''<span style="color:blue">...</span>'''" klik, word die taalkeuse uitgebrei om alle Wikipedia-weergawes wat hierdie artikel bevat, in te sluit (42 in die geval van Waddinxveen). Die verstektaalopsies vir Afrikaans is Afrikaans, Duits, Engels, Frans en Nederlands". Ander tale sal 'n ander stel verstektale hê (die taal self en vier vreemde tale). Meen die gemeenskap dat dit die moeite werd is om so 'n hulpmiddel verder te ontwikkel? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 20:50, 6 Oktober 2026 (UTC) :Klink vir my na 'n goeie idee! – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:16, 6 Oktober 2026 (UTC) == Verwysings met eksterne skakels == Gemeenskap, ek was nog altyd onder die indruk dat skakels met eksterne skakels nie toegelaat word nie. Wat het verander of het die ouderdom my ingehaal. Sien [[Swem in Suid-Afrika]]. Hoekom word dit nie eerder as verwysings gebruik nie? Dit beteken dan dat 'n artikel glad verwysings hoef te gebruik nie. Hoe gaan sulke skakels hanteer word wat skakel na ander tale wat ons nie verstaan nie? Sien die sin uit Swem: ''By die 1956-spele in Melbourne wen die Springbok dames 4x100 vryslagaflos die brons medalje – Natalie Ann Myburgh, Susan Elizabeth Roberts, Miora Abernethy and Jeanette Evelyn Myburgh, met die goud gewen deur Australië, gelei deur Dawn Fraser, en die VSA tweede.'' Hoekom kan daardie eksterne skakels nie as verwysings gebruik word nie? Volgens watter beleidsdokument word dit toegelaat? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:33, 7 Oktober 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] :> ek was nog altyd onder die indruk dat skakels met eksterne skakels nie toegelaat word nie. :Stem heeltemal saam. :> Hoekom word dit nie eerder nie as verwysings gebruik nie? :Dit is presies wat ek gedoen het om die artikel reg te maak. :Onthou nuwelinge weet nie altyd hoe om alles hier korrek te doen nie. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 13:57, 7 Oktober 2026 (UTC) ::Ons het nou moontlik 'n gebruiker verloor omdat jy dadelik al sy veranderings teruggerol en die bladsy beskerm het, eerder as om vir hom te wys wat die korrekte manier is. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 14:05, 7 Oktober 2026 (UTC) bffm95arypxbwz32c39v7mb7ljnbt1x 4 5338 2976526 2976007 2026-10-07T14:13:00Z Rooiratel 90342 /* Satveer Saini */ 2976526 wikitext text/x-wiki {{Wikipedia-Bladsyverwydering}} <div class="infobox" style="width:200px; padding:4px; border:1px solid #A3B1BF; background-color:#E6F2FF; vertical-align: top;"> ::[[Lêer:Gtk-go-down.svg|25px|Spring]] '''Spring na:''' * [[#Hoe om 'n bladsy vir verwydering te nomineer|Hoe om 'n bladsy vir verwydering te nomineer]] * [[#Betwisting van 'n verwydering|Betwisting van 'n verwydering]] * [[#Sien ook|Sien ook]] * [[#Verwyderingsnominasies|Huidige verwyderingsnominasies]] </div> {{argiefboks|3 | argief1 = [[/argief2024|2024]] | argief2 = [[/argief2025|2025]] | argief3 = [[/argief2026|2026]] }} == Hoe om 'n bladsy vir verwydering te nomineer == # Plaas die sjabloon {{ss|Verwyderingskandidaat}} bo-aan die genomineerde bladsy. # Vir die nominering van sjablone: om die afbeelding van sjablone nie te affekteer nie, plaas die kennisgewing tussen noinclude-hakies, soos dit: <nowiki><noinclude>{{verwyderingskandidaat}}</noinclude></nowiki>. # Noem in u wysigingsopsomming dat die bladsy vir verwydering genomineer is. # '''[http://af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Bladsyverwydering&action=edit&section=new Voeg die bladsy hier by]''' # Voeg die rede vir die nominasie by. Die proses van nominasie is nie 'n geval van "die meerderheid wen" nie. Dit is teoreties gesproke moontlik dat die meerderheid gebruikers stem om 'n artikel te behou, terwyl dit moontlik 'n voorbeeld van [[Wikipedia:Geen oorspronklike navorsing|oorspronklike navorsing]] is. In so 'n geval geniet die beleid voorkeur bo die gebruikers. Daar word egter altyd gepoog om konsensus te bereik deur die probleme van die betrokke artikel of beeld te bespreek. Dit is ook belangrik om te noem indien 'n artikel of beeld nie 'n spesifieke beleid in ag neem nie. Sodoende kan persone wat teen die nominasie gekant is die gemelde probleme hersien en poog om dit op te klaar, indien moontlik. Persone wat teen nominasies gekant is of die nominasies ondersteun, moet ook hulle teenkantings/ondersteunings met duidelik bewoorde redes voorsien. Gebruikers is welkom om die volgende sjablone te gebruik: * {{sl|verwyder}} ({{verwyder}}) * {{sl|hou}} ({{hou}}) * {{sl|neutraal}} ({{neutraal}}) * {{sl|kommentaar}} ({{kommentaar}}) * {{sl|vraag}} ({{vraag}}) * {{sl|skrapdatum|xx xxxx 20xx}} {{skrapdatum|xx xxxx 20xx}} En administrateurs by uitvoering: * {{sl|uitgevoer}} ({{uitgevoer}}) == Betwisting van 'n verwydering == Indien u nie saamstem met die verwydering van 'n artikel nie kan u die saak hier bespreek. Maak egter seker dat u vertroud is met die redes waarom die artikel verwyder is en dat u die teendeel kan bewys. Dit is raadsaam om dan ook 'n skakel te plaas van die oorspronklik debat by [[Wikipedia:Bladsyverwydering/Verwyder]], sodat ander gebruikers die oorspronklike redes vir nominasie en enige gesprek daaromtrent kan hersien. == Spoedige verwydering == Artikels kwalifiseer vir spoedige verwyder onder enige van die volgende redes: {{MediaWiki:Deletereason-dropdown/spoedige verwyderings}} 'n Artikel wat vir spoedige verwydering kwalifiseer, hoef nie hier vir verwydering genomineer te word nie. Plaas eenvoudig <nowiki>{{Skrap|rede}}</nowiki> bo-aan 'n betrokke artikel om dit vir spoedige verwydering te lys. 'n Gebruiker met skrapregte sal dit nagaan en indien hierdie gebruiker bepaal dat die artikel nie vir spoedige verwydering kwalifiseer nie, sal hy/sy die <nowiki>{{skrap}}</nowiki>-sjabloon van die bladsy verwyder en jou waarskynlik vra om dit hier vir verwydering te nomineer, sou jy steeds voel dat die artikel verwyder moet word. Jy kan ook in kennis gestel word van veranderinge tot enige bladsy deur dit by jou dophoulys te voeg: klik op die vyfpuntige ster tussen die knoppies "Wys geskiedenis" en "Meer" bo-aan die betrokke bladsy. == Sien ook == ''Administrateurs moet daarop let dat 'n bespreking oor die verwydering dalk ook op die betrokke artikel se besprekingsblad geplaas is.'' * [[:Kategorie:Bladsye vir verwydering]] vir bladsye wat die sjabloon het, maar dalk nie hier gelys is nie. * [http://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Spesiaal%3ALog&type=delete Die skraplogboek] van verwyderde bladsye. * [[Wikipedia:Bladsyverwydering/Verwyder]] vir 'n besprekings omtrent bladsye wat se nominasies vir verwydering suksesvol was. * [[Wikipedia:Bladsyverwydering/Hou]] bevat besprekings omtrent onsuksesvolle nominasies, waar die gemeenskap besluit het om die bladsy te hou of waar geen konsensus bereik is nie. * [[Wikipedia:Argumente om te vermy tydens verwyderingsbesprekings]] == Verwyderingsnominasies == __TOC__ === [[Ziané Saayman]] === * {{verwyder}} – Geen ensiklopediese waarde nie, suiwer bemarking. Tot vanoggend toe nog nooit van die persoon gehoor nie. Groete! * {{verwyder}} – Behalwe vir die sosiale media- liedjie uit 2025 kon ek nie enige ander informasie opspoor oor die persoon nie. Dink nie sy is noemenswaardig genoeg vir 'n artikel op die Afrikaanse Wikipedia nie. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:17, 21 Julie 2026 (UTC) * {{hou}} – dis mos nie 'n "crime" om oor iets goeds te skryf nie. Ook, wat "bemark" sy, CD's of braaibroodjies? --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:28, 24 Augustus 2026 (UTC) * {{neutraal}} – sover net bekend vir een liedjie. Op baie ander wikis is 'n "one-hit-wonder" noemenswaardig genoeg om te hou. Ek gee nie om of ons dit hou of skrap nie. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:29, 24 Augustus 2026 (UTC) * {{kommentaar}} - Ek kry geen betroubare bronne oor haar wanneer ek 'n soektog vir "Ziané Saayman" doen nie. Dalk is daar 'n beter soekterm? Of iets agter 'n betaalmuur in ''[[Netwerk24]]''? Dalk kan die artikel ook na ons nuwe konsepnaamruimte geskuif word terwyl hierdie dinge uitgeklaar word, maar ek dink ten minste nie dit voldoen aan paragraaf 5 van [[Wikipedia:Spoedige_verwyderings#Artikels]] nie: 'n Artikel oor 'n regte persoon, organisasie (musiekgroep, besigheid, ens.) of webblad wat nie aandui waarom die onderwerp belangrik is nie'. : omdat die artikel self sê: "[...] wat deur virale TikTok-inhoud bekend geword het. Sy het wyd bekend geword in Suid-Afrika as die "Braaibroodtjie-meisie" [...]". Dit is net moeilik om te [[Wikipedia:Verifieerbaarheid|verifieer]]. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:49, 20 September 2026 (UTC) === [[Husayn ibn Ali]] === * {{verwyder}} - Bestaan nie in Engels nie en slegs een bron ''Ensiklopedia van Iran''. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:54, 21 Julie 2026 (UTC) * {{Hou}} - Skakel ingesit en inderdaad is die dood van Husayn een van die belangrikste gebeure in die Islamitiese geskiedenis. Vinnig deurgelees en kom voor of dit ooreenstem met die Engelse artikel. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:12, 21 Julie 2026 (UTC) * {{Hou}} - Bestaan op 90 wikis insluitend enwiki. Inhoud lyk goed vir my. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:26, 24 Augustus 2026 (UTC) * {{hou}} - interessante, noemenswaardige, ensiklopediese onderwerp. Kort dalk {{ss|skoonmaak}}. Hoe spreek 'n mens bv. ''Husayn'' in Afrikaans uit? Moet dit nie as ''Hoesein'' getranslitereer word nie? Dalk weet [[Gebruiker:BurgertB]]. ''Husayn'' lyk soos 'n Engelse transliterasie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:51, 20 September 2026 (UTC) " {{kommentaar}} - Hoesein, ja. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 11:12, 22 September 2026 (UTC) === [[Candy crush]] === * {{verwyder}} - ek sien nie meer kans om teen KI-produkte te veg nie, Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:24, 23 Augustus 2026 (UTC) * {{Hou}} - Het dit herskryf sodat dit sin maak. Is 'n baie bekende speletjie. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 13:29, 23 Augustus 2026 (UTC) * {{Hou}} - Een van die mees gespeelde videospeletjies ter wêreld - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:27, 24 Augustus 2026 (UTC) * {{hou}} - lyk nou reg. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:54, 20 September 2026 (UTC) === [[Ratelslang]] === * {{verwyder}} - dit is nie duidelik of die artikel oor 'n genus, spesie of familie gaan nie. Geen taksonomise naam word genoem nie. Die bronne is skyn, vertel niks oor die artikel nie. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:26, 9 September 2026 (UTC) * {{hou}} - dit het potensiaal om ensiklopedies te word. Kort dalk {{ss|skoonmaak}}. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:41, 20 September 2026 (UTC) === [[Wasgoeddraad]] === * {{verwyder}} - daar is geen bronne nie. Op navraag aan die outeur het my gevra waar hy bronne kan kry, dit is dus 'n opstel. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:28, 9 September 2026 (UTC) * {{hou}} - lyk of dit potensiaal het om ensiklopedies te word. Kort dalk {{ss|skoonmaak}}. Sien [[Wikipedia:Verwyderingsbeleid]]. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:38, 20 September 2026 (UTC) === [[Rook en die ontstaan daarvan]] === {{skrapdatum|30 September 2026}} * <s>{{verwyder}} - Lyk soos 'n duplikaat van [[Rookgewoonte]]. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:21, 15 September 2026 (UTC)</s> * {{hou}} - Volgens [[Wikipedia:Verwyderingsbeleid]] moet dit eerder versmelt word. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:28, 15 September 2026 (UTC) : {{ping|Aliwal2012}} ek sien jy het dit reeds geskrap. Kon dit nie met [[rookgewoonte]] versmelt geword het nie? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:39, 20 September 2026 (UTC) === [[Anaria Karagkiozi]] === {{verwyder}} - artikel bestaan nie eers in haar moedertaal Wikipedia, Grieks, nie. Ook nie Engels nie. Sy is 17. Uitstekende stukkie KI-werk. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:53, 18 September 2026 (UTC) * {{uitgevoer}} - artikel kwalifiseer vir [[Wikipedia:Spoedige verwyderings]] omdat dit aan paragraaf 5 van [[Wikipedia:Spoedige_verwyderings#Artikels]] voldoen: 'n Artikel oor 'n regte persoon, organisasie (musiekgroep, besigheid, ens.) of webblad wat nie aandui waarom die onderwerp belangrik is nie'. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:35, 20 September 2026 (UTC) === [[Satveer Saini]] === {{verwyder}} - ek betwyfel die Ensiklopediese waarde. Bestaan nie in Engels nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:57, 6 Oktober 2026 (UTC) {{verwyder}} - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 14:13, 7 Oktober 2026 (UTC) 416y9bo7ra6onugejlnz7k8t096y7u6 2976528 2976526 2026-10-07T14:13:23Z Rooiratel 90342 /* Verwyderingsnominasies */ 2976528 wikitext text/x-wiki {{Wikipedia-Bladsyverwydering}} <div class="infobox" style="width:200px; padding:4px; border:1px solid #A3B1BF; background-color:#E6F2FF; vertical-align: top;"> ::[[Lêer:Gtk-go-down.svg|25px|Spring]] '''Spring na:''' * [[#Hoe om 'n bladsy vir verwydering te nomineer|Hoe om 'n bladsy vir verwydering te nomineer]] * [[#Betwisting van 'n verwydering|Betwisting van 'n verwydering]] * [[#Sien ook|Sien ook]] * [[#Verwyderingsnominasies|Huidige verwyderingsnominasies]] </div> {{argiefboks|3 | argief1 = [[/argief2024|2024]] | argief2 = [[/argief2025|2025]] | argief3 = [[/argief2026|2026]] }} == Hoe om 'n bladsy vir verwydering te nomineer == # Plaas die sjabloon {{ss|Verwyderingskandidaat}} bo-aan die genomineerde bladsy. # Vir die nominering van sjablone: om die afbeelding van sjablone nie te affekteer nie, plaas die kennisgewing tussen noinclude-hakies, soos dit: <nowiki><noinclude>{{verwyderingskandidaat}}</noinclude></nowiki>. # Noem in u wysigingsopsomming dat die bladsy vir verwydering genomineer is. # '''[http://af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Bladsyverwydering&action=edit&section=new Voeg die bladsy hier by]''' # Voeg die rede vir die nominasie by. Die proses van nominasie is nie 'n geval van "die meerderheid wen" nie. Dit is teoreties gesproke moontlik dat die meerderheid gebruikers stem om 'n artikel te behou, terwyl dit moontlik 'n voorbeeld van [[Wikipedia:Geen oorspronklike navorsing|oorspronklike navorsing]] is. In so 'n geval geniet die beleid voorkeur bo die gebruikers. Daar word egter altyd gepoog om konsensus te bereik deur die probleme van die betrokke artikel of beeld te bespreek. Dit is ook belangrik om te noem indien 'n artikel of beeld nie 'n spesifieke beleid in ag neem nie. Sodoende kan persone wat teen die nominasie gekant is die gemelde probleme hersien en poog om dit op te klaar, indien moontlik. Persone wat teen nominasies gekant is of die nominasies ondersteun, moet ook hulle teenkantings/ondersteunings met duidelik bewoorde redes voorsien. Gebruikers is welkom om die volgende sjablone te gebruik: * {{sl|verwyder}} ({{verwyder}}) * {{sl|hou}} ({{hou}}) * {{sl|neutraal}} ({{neutraal}}) * {{sl|kommentaar}} ({{kommentaar}}) * {{sl|vraag}} ({{vraag}}) * {{sl|skrapdatum|xx xxxx 20xx}} {{skrapdatum|xx xxxx 20xx}} En administrateurs by uitvoering: * {{sl|uitgevoer}} ({{uitgevoer}}) == Betwisting van 'n verwydering == Indien u nie saamstem met die verwydering van 'n artikel nie kan u die saak hier bespreek. Maak egter seker dat u vertroud is met die redes waarom die artikel verwyder is en dat u die teendeel kan bewys. Dit is raadsaam om dan ook 'n skakel te plaas van die oorspronklik debat by [[Wikipedia:Bladsyverwydering/Verwyder]], sodat ander gebruikers die oorspronklike redes vir nominasie en enige gesprek daaromtrent kan hersien. == Spoedige verwydering == Artikels kwalifiseer vir spoedige verwyder onder enige van die volgende redes: {{MediaWiki:Deletereason-dropdown/spoedige verwyderings}} 'n Artikel wat vir spoedige verwydering kwalifiseer, hoef nie hier vir verwydering genomineer te word nie. Plaas eenvoudig <nowiki>{{Skrap|rede}}</nowiki> bo-aan 'n betrokke artikel om dit vir spoedige verwydering te lys. 'n Gebruiker met skrapregte sal dit nagaan en indien hierdie gebruiker bepaal dat die artikel nie vir spoedige verwydering kwalifiseer nie, sal hy/sy die <nowiki>{{skrap}}</nowiki>-sjabloon van die bladsy verwyder en jou waarskynlik vra om dit hier vir verwydering te nomineer, sou jy steeds voel dat die artikel verwyder moet word. Jy kan ook in kennis gestel word van veranderinge tot enige bladsy deur dit by jou dophoulys te voeg: klik op die vyfpuntige ster tussen die knoppies "Wys geskiedenis" en "Meer" bo-aan die betrokke bladsy. == Sien ook == ''Administrateurs moet daarop let dat 'n bespreking oor die verwydering dalk ook op die betrokke artikel se besprekingsblad geplaas is.'' * [[:Kategorie:Bladsye vir verwydering]] vir bladsye wat die sjabloon het, maar dalk nie hier gelys is nie. * [http://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Spesiaal%3ALog&type=delete Die skraplogboek] van verwyderde bladsye. * [[Wikipedia:Bladsyverwydering/Verwyder]] vir 'n besprekings omtrent bladsye wat se nominasies vir verwydering suksesvol was. * [[Wikipedia:Bladsyverwydering/Hou]] bevat besprekings omtrent onsuksesvolle nominasies, waar die gemeenskap besluit het om die bladsy te hou of waar geen konsensus bereik is nie. * [[Wikipedia:Argumente om te vermy tydens verwyderingsbesprekings]] == Verwyderingsnominasies == __TOC__ === [[Ziané Saayman]] === * {{verwyder}} – Geen ensiklopediese waarde nie, suiwer bemarking. Tot vanoggend toe nog nooit van die persoon gehoor nie. Groete! * {{verwyder}} – Behalwe vir die sosiale media- liedjie uit 2025 kon ek nie enige ander informasie opspoor oor die persoon nie. Dink nie sy is noemenswaardig genoeg vir 'n artikel op die Afrikaanse Wikipedia nie. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:17, 21 Julie 2026 (UTC) * {{hou}} – dis mos nie 'n "crime" om oor iets goeds te skryf nie. Ook, wat "bemark" sy, CD's of braaibroodjies? --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:28, 24 Augustus 2026 (UTC) * {{neutraal}} – sover net bekend vir een liedjie. Op baie ander wikis is 'n "one-hit-wonder" noemenswaardig genoeg om te hou. Ek gee nie om of ons dit hou of skrap nie. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:29, 24 Augustus 2026 (UTC) * {{kommentaar}} - Ek kry geen betroubare bronne oor haar wanneer ek 'n soektog vir "Ziané Saayman" doen nie. Dalk is daar 'n beter soekterm? Of iets agter 'n betaalmuur in ''[[Netwerk24]]''? Dalk kan die artikel ook na ons nuwe konsepnaamruimte geskuif word terwyl hierdie dinge uitgeklaar word, maar ek dink ten minste nie dit voldoen aan paragraaf 5 van [[Wikipedia:Spoedige_verwyderings#Artikels]] nie: 'n Artikel oor 'n regte persoon, organisasie (musiekgroep, besigheid, ens.) of webblad wat nie aandui waarom die onderwerp belangrik is nie'. : omdat die artikel self sê: "[...] wat deur virale TikTok-inhoud bekend geword het. Sy het wyd bekend geword in Suid-Afrika as die "Braaibroodtjie-meisie" [...]". Dit is net moeilik om te [[Wikipedia:Verifieerbaarheid|verifieer]]. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:49, 20 September 2026 (UTC) === [[Husayn ibn Ali]] === * {{verwyder}} - Bestaan nie in Engels nie en slegs een bron ''Ensiklopedia van Iran''. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:54, 21 Julie 2026 (UTC) * {{Hou}} - Skakel ingesit en inderdaad is die dood van Husayn een van die belangrikste gebeure in die Islamitiese geskiedenis. Vinnig deurgelees en kom voor of dit ooreenstem met die Engelse artikel. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:12, 21 Julie 2026 (UTC) * {{Hou}} - Bestaan op 90 wikis insluitend enwiki. Inhoud lyk goed vir my. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:26, 24 Augustus 2026 (UTC) * {{hou}} - interessante, noemenswaardige, ensiklopediese onderwerp. Kort dalk {{ss|skoonmaak}}. Hoe spreek 'n mens bv. ''Husayn'' in Afrikaans uit? Moet dit nie as ''Hoesein'' getranslitereer word nie? Dalk weet [[Gebruiker:BurgertB]]. ''Husayn'' lyk soos 'n Engelse transliterasie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:51, 20 September 2026 (UTC) " {{kommentaar}} - Hoesein, ja. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 11:12, 22 September 2026 (UTC) === [[Candy crush]] === * {{verwyder}} - ek sien nie meer kans om teen KI-produkte te veg nie, Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:24, 23 Augustus 2026 (UTC) * {{Hou}} - Het dit herskryf sodat dit sin maak. Is 'n baie bekende speletjie. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 13:29, 23 Augustus 2026 (UTC) * {{Hou}} - Een van die mees gespeelde videospeletjies ter wêreld - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:27, 24 Augustus 2026 (UTC) * {{hou}} - lyk nou reg. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:54, 20 September 2026 (UTC) === [[Ratelslang]] === * {{verwyder}} - dit is nie duidelik of die artikel oor 'n genus, spesie of familie gaan nie. Geen taksonomise naam word genoem nie. Die bronne is skyn, vertel niks oor die artikel nie. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:26, 9 September 2026 (UTC) * {{hou}} - dit het potensiaal om ensiklopedies te word. Kort dalk {{ss|skoonmaak}}. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:41, 20 September 2026 (UTC) === [[Wasgoeddraad]] === * {{verwyder}} - daar is geen bronne nie. Op navraag aan die outeur het my gevra waar hy bronne kan kry, dit is dus 'n opstel. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:28, 9 September 2026 (UTC) * {{hou}} - lyk of dit potensiaal het om ensiklopedies te word. Kort dalk {{ss|skoonmaak}}. Sien [[Wikipedia:Verwyderingsbeleid]]. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:38, 20 September 2026 (UTC) === [[Rook en die ontstaan daarvan]] === {{skrapdatum|30 September 2026}} * <s>{{verwyder}} - Lyk soos 'n duplikaat van [[Rookgewoonte]]. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:21, 15 September 2026 (UTC)</s> * {{hou}} - Volgens [[Wikipedia:Verwyderingsbeleid]] moet dit eerder versmelt word. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:28, 15 September 2026 (UTC) : {{ping|Aliwal2012}} ek sien jy het dit reeds geskrap. Kon dit nie met [[rookgewoonte]] versmelt geword het nie? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:39, 20 September 2026 (UTC) === [[Anaria Karagkiozi]] === {{verwyder}} - artikel bestaan nie eers in haar moedertaal Wikipedia, Grieks, nie. Ook nie Engels nie. Sy is 17. Uitstekende stukkie KI-werk. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:53, 18 September 2026 (UTC) * {{uitgevoer}} - artikel kwalifiseer vir [[Wikipedia:Spoedige verwyderings]] omdat dit aan paragraaf 5 van [[Wikipedia:Spoedige_verwyderings#Artikels]] voldoen: 'n Artikel oor 'n regte persoon, organisasie (musiekgroep, besigheid, ens.) of webblad wat nie aandui waarom die onderwerp belangrik is nie'. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:35, 20 September 2026 (UTC) === [[Satveer Saini]] === * {{verwyder}} - ek betwyfel die Ensiklopediese waarde. Bestaan nie in Engels nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:57, 6 Oktober 2026 (UTC) * {{verwyder}} - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 14:13, 7 Oktober 2026 (UTC) 6d1kc4nwejt64jb3xb81lgqdi8ipg54 0 5658 2976691 2972185 2026-10-08T00:32:15Z EuropeanV 184971 2976691 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Militêre konflik |konflik = Tweede Wêreldoorlog |deelvan = |beeld = [[Lêer:WW2Montage.PNG|300px]] |byskrif = '''Kloksgewys van bo:''' Troepe van die Gemenebes in die woestyn; Sjinese burgers word lewendig begrawe deur Japannese soldate; Die stadsentrum van Stalingrad ná die bevryding; Japannese vliegtuie maak gereed vir opstyging; Sowjetse troepe veg in Berlyn; 'n Duitse duikboot word aangeval. |datum = [[1 September]] [[1939]] – [[2 September]] [[1945]] |plek = [[Europa]], [[Stille Oseaan]], [[Atlantiese Oseaan]], [[Suidoos-Asië]], [[China]], [[Midde-Ooste]], [[Middellandse See]], [[Afrika]], en kortliks die kuste van [[Noord-Amerika|Noord]]- en [[Suid-Amerika]]. |resultaat = Oorwinning deur die [[Geallieerdes van die Tweede Wêreldoorlog|Geallieerdes]]. * Ontbinding van [[Nazi-Duitsland]], die Koninkryk van Italië en die Keiserryk van Japan. * Skepping van die [[Verenigde Nasies]]. * Opkoms van die [[Verenigde State]] en [[Sowjetunie]] as wêreldmagte. * Begin van die [[Koue Oorlog]]. ([[Tweede Wêreldoorlog#Nasleep|lees meer...]]) |gebied = ''Sien [[Tweede Wêreldoorlog#Nasleep|Nasleep]]'' |party1 = '''[[Geallieerdes van die Tweede Wêreldoorlog|Geallieerdes]]'''<br /> [[Lêer:Flag of the Soviet Union (1936 – 1955).svg|22x20px]]&nbsp;[[Sowjetunie]] (1941-1945)<br /> [[Lêer:US flag 48 stars.svg|22x20px]]&nbsp;[[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] (1941-1945)<br /> [[Lêer:Flag of the United Kingdom.svg|22x20px]]&nbsp;[[Verenigde Koninkryk]]<br /> [[Lêer:Flag of the Republic of China.svg|22x20px]]&nbsp;[[Republiek China|China]] (1937-1945)<br /><hr /> [[Lêer:Flag of France.svg|22x20px]]&nbsp;[[Frankryk]]<br /> [[Lêer:Flag of Poland.svg|22x20px|border]]&nbsp;[[Pole]]<br /> [[Lêer:Canadian Red Ensign 1921-1957.svg|22x20px]]&nbsp;[[Kanada]]<br /> [[Lêer:Flag of Australia.svg|22x20px]]&nbsp;[[Australië]]<br /> [[Lêer:State Flag of Greece (1863-1924 and 1935-1970).svg|22x20px]]&nbsp;[[Griekeland]] (1940-1945)<br /> [[Lêer:Flag of the Netherlands.svg|22x20px]]&nbsp;[[Nederland]] (1940-1945)<br /> [[Lêer:Flag of Belgium.svg|22x20px]]&nbsp;[[België]] (1940-1945)<br /> [[Lêer:Flag of the Kingdom of Yugoslavia.svg|22x20px]]&nbsp;[[Joego-Slawië]] (1941-1945)<br /> [[Lêer:Flag of South Africa (1928-1994).svg|22x20px]]&nbsp;[[Unie van Suid-Afrika|Suid-Afrika]]<br /> [[Lêer:Flag of New Zealand.svg|22x20px]]&nbsp;[[Nieu-Seeland]]<br /> [[Lêer:Flag of Norway.svg|22x20px]]&nbsp;[[Noorweë]] (1940-1945)<br /> [[Lêer:Flag of Czechoslovakia.svg|22x20px|border]]&nbsp;[[Tsjeggo-Slowakye]]<br /> [[Lêer:Flag of Ethiopia (1897-1936; 1941-1974).svg|22x20px]]&nbsp;[[Keiserryk van Ethiopië]] (1942-1945)<br /> [[Lêer:Flag of Brazil (1889-1960).svg|22x20px]]&nbsp;[[Brasilië]] (1942-1945)<br /> [[Lêer:Flag of Denmark.svg|22x20px]]&nbsp;[[Denemarke]] (1940-1945)<br /> [[Lêer:Flag of Luxembourg.svg|22x20px]]&nbsp;[[Luxemburg]] (1940-1945)<br /> [[Lêer:Flag of Mexico (1934-1968).svg|22x20px]]&nbsp;[[Meksiko]] (1942-1945)<hr /> Satellietstate:<br /> [[Lêer:Flag of the Philippines (navy blue).svg|22x20px]]&nbsp;[[Filippyne]] (1941-1945)<br /> [[Lêer:British Raj Red Ensign.svg|22x20px]]&nbsp;[[Brits-Indië|Indië]]<br /> [[Lêer:Flag of the People's Republic of Mongolia (1949-1992).svg|22x20px]]&nbsp;[[Mongolië]] (1945)<br /> [[Lêer:Flag of Newfoundland (1904–1949).svg|22x20px]]&nbsp;[[Newfoundland]] |party2 = '''[[Spilmoondhede]]'''<br /> [[Lêer:Flag of Germany 1935.svg|22x20px]]&nbsp;[[Nazi-Duitsland]]<br /> {{vlagland|Japannese Keiserryk}} (1937-1945)<br /> [[Lêer:Flag of Italy (1861-1946).svg|22x20px]]&nbsp;[[Italië]] (1940-1943)<br /><hr /> [[Lêer:Flag of Hungary (1920–1946).svg|22x20px]]&nbsp;[[Hongarye]] (1940-1945)<br /> [[Lêer:Flag of Romania.svg|22x20px]]&nbsp;[[Roemenië]] (1941-1944)<br /> [[Lêer:Flag of Bulgaria.svg|22x20px|border]]&nbsp;[[Bulgarye]] (1941-1944)<hr /> Ko-oorlogvoering:<br /> [[Lêer:Flag of Finland.svg|22x20px|border]]&nbsp;[[Finland]] (1941-1944)<br /> [[Lêer:Flag of Thailand.svg|22x20px]]&nbsp;[[Thailand]] (1942-1945)<br /> [[Lêer:Flag of Iraq (1921–1959).svg|22x20px]]&nbsp;[[Irak]] (1941)<hr /> Satellietstate:<br /> [[Lêer:Flag of Croatia Ustasa.svg|22x20px]]&nbsp;[[Kroasië]] (1941-1945)<br /> [[Lêer:Flag of First Slovak Republic 1939-1945.svg|22x20px|border]]&nbsp;[[Slowakye]]<br /> [[Lêer:Flag of Albania (1939).svg|22x20px]]&nbsp;[[Albanië]] (1939-1944)<br /> [[Lêer:Flag of Montenegro (1905-1918 & 1941-1944).svg|22x20px|border]]&nbsp;[[Montenegro]] (1941-1944)<br /> [[Lêer:Flag of Serbia (1941–1944).svg|22x20px]]&nbsp;[[Serwië]] (1941-1944)<hr /> Satellietstate van Japan se Groot Oos-Asiese welstandsfeer:<br /> [[Lêer:Flag of Manchukuo.svg|22x20px]]&nbsp;[[Mantsjoekwo]]<br /> [[Lêer:Flag of the Republic of China-Nanjing (Peace, Anti-Communism, National Construction).svg|22x20px]]&nbsp;[[Republiek China|China-Nanjing]] (1940-1945)<br /> [[Lêer:Flag of Mengjiang.svg|22x20px]]&nbsp;[[Mengjiang]]<br /> [[Lêer:Philippines Flag Original.svg|22x20px]]&nbsp;[[Filippyne]] (1944-1945)<br /> [[Lêer:Flag of the State of Burma (1943-45).svg|22x20px]]&nbsp;[[Mianmar|Burma]] (1943-1945)<br /> [[Lêer:1931 Flag of India.svg|22x20px]]&nbsp;[[Indië|Azad Hind]] (1943-1945) |party3 = |aanvoerder1 = '''[[Geallieerdes van die Tweede Wêreldoorlog|Geallieerdes]]'''<br /> [[Lêer:Flag of the Soviet Union (1936 – 1955).svg|22x20px]]&nbsp;[[Josef Stalin]] (1941-1945)<br /> [[Lêer:US flag 48 stars.svg|22x20px]]&nbsp;[[Franklin D. Roosevelt|Franklin Roosevelt]] (1941-1945)<br /> [[Lêer:US flag 48 stars.svg|22x20px]]&nbsp;[[Harry S. Truman|Harry Truman]] (1945)<br /> [[Lêer:Flag of the United Kingdom.svg|22x20px]]&nbsp;[[George VI van die Verenigde Koninkryk|George VI]]<br /> [[Lêer:Flag of the United Kingdom.svg|22x20px]]&nbsp;[[Neville Chamberlain]] (1939-1940)<br /> [[Lêer:Flag of the United Kingdom.svg|22x20px]]&nbsp;[[Winston Churchill]] (1940-1945)<br /> [[Lêer:Flag of the Republic of China.svg|22x20px]]&nbsp;[[Tsjiang Kai-sjek]]<br /> [[Lêer:Flag of the Republic of China.svg|22x20px]]&nbsp;[[Mao Zedong]]<br /> [[Lêer:Flag of France.svg|22x20px]]&nbsp;[[Charles de Gaulle]]<br /> [[Lêer:Flag of Poland.svg|22x20px|border]]&nbsp;[[Władysław Raczkiewicz]]<br /> [[Lêer:Canadian Red Ensign 1921-1957.svg|22x20px]]&nbsp;[[William Lyon Mackenzie King|Mackenzie King]]<br /> [[Lêer:Flag of Australia.svg|22x20px]]&nbsp;[[John Curtin]]<br /> [[Lêer:State Flag of Greece (1863-1924 and 1935-1970).svg|22x20px]]&nbsp;[[George II van Griekeland|George II]]<br /> [[Lêer:Flag of the Netherlands.svg|22x20px]]&nbsp;[[Wilhelmina van Nederland|Wilhelmina]]<br /> [[Lêer:Flag of Belgium.svg|22x20px]]&nbsp;[[Leopold III van België|Leopold III]]<br /> [[Lêer:Flag of the Kingdom of Yugoslavia.svg|22x20px]]&nbsp;[[Pieter II van Joego-Slawië|Pieter II]]<br /> [[Lêer:Flag of South Africa (1928-1994).svg|22x20px]]&nbsp;[[Jan Christian Smuts|Jan Smuts]]<br /> [[Lêer:Flag of New Zealand.svg|22x20px]]&nbsp;[[Michael Joseph Savage]]<br /> [[Lêer:Flag of New Zealand.svg|22x20px]]&nbsp;[[Peter Fraser]]<br /> [[Lêer:Flag of Norway.svg|22x20px]]&nbsp;[[Haakon VII van Noorweë|Haakon VII]]<br /> [[Lêer:Flag of Czechoslovakia.svg|22x20px|border]]&nbsp;[[Edvard Beneš]]<br /> [[Lêer:Flag of Ethiopia (1897-1936; 1941-1974).svg|22x20px]]&nbsp;[[Haile Selassie]] (1942-1945)<br /> [[Lêer:Flag of Brazil (1889-1960).svg|22x20px]]&nbsp;[[Getúlio Vargas]]<br /> [[Lêer:Flag of Denmark.svg|22x20px]]&nbsp;[[Christiaan X van Denemarke|Christiaan X]]<br /> [[Lêer:Flag of Luxembourg.svg|22x20px]]&nbsp;[[Charlotte van Luxemburg|Charlotte]]<br /> [[Lêer:Flag of Mexico (1934-1968).svg|22x20px]]&nbsp;[[Manuel Ávila Camacho]]<hr /> Satellietstate:<br /> [[Lêer:Flag of the Philippines (navy blue).svg|22x20px]]&nbsp;[[Manuel L. Quezon|Manuel Quezon]] (1941-1944)<br /> [[Lêer:Flag of the Philippines (navy blue).svg|22x20px]]&nbsp;[[Sergio Osmeña]] (1944-1945)<br /> [[Lêer:British Raj Red Ensign.svg|22x20px]]&nbsp;[[Victor Hope]] (1939-1943)<br /> [[Lêer:British Raj Red Ensign.svg|22x20px]]&nbsp;[[Archibald Wavell]] (1943-1945)<br /> [[Lêer:Flag of the People's Republic of Mongolia (1949-1992).svg|22x20px]]&nbsp;[[Gonchigiin Bumtsend]]<br /> [[Lêer:Flag of Newfoundland (1904–1949).svg|22x20px]]&nbsp;[[Humphrey T. Walwyn|Humphrey Walwyn]] |aanvoerder2 = '''[[Spilmoondhede]]'''<br /> [[Lêer:Flag of Germany 1935.svg|22x20px]]&nbsp;[[Adolf Hitler]] (†)<br /> [[Lêer:Flag of Japan.svg|22x20px|border]]&nbsp;[[Hirohito]]<br /> [[Lêer:Flag of Italy (1861-1946).svg|22x20px]]&nbsp;[[Benito Mussolini]] (†)<br /> [[Lêer:Flag of Italy (1861-1946).svg|22x20px]]&nbsp;[[Victor Emanuel III van Italië|Victor Emanuel III]]<br /> [[Lêer:Flag of Hungary (1920–1946).svg|22x20px]]&nbsp;[[Miklós Horthy]] (1941-1944)<br /> [[Lêer:Flag of Hungary (1920–1946).svg|22x20px]]&nbsp;[[Ferenc Szálasi]] (1944-1945)<br /> [[Lêer:Flag of Romania.svg|22x20px]]&nbsp;[[Michael I van Roemenië|Michael I]]<br /> [[Lêer:Flag of Bulgaria.svg|22x20px|border]]&nbsp;[[Boris III van Bulgarye|Boris III]] (1941-1943)<br /> [[Lêer:Flag of Bulgaria.svg|22x20px|border]]&nbsp;[[Simeon II van Bulgarye|Simeon II]] (1943-1944)<hr /> Ko-oorlogvoering:<br /> [[Lêer:Flag of Finland.svg|22x20px|border]]&nbsp;[[Risto Ryti]] (1940-1944)<br /> [[Lêer:Flag of Finland.svg|22x20px|border]]&nbsp;[[Carl Gustaf Emil Mannerheim|Gustaf Mannerheim]] (1944-1945)<br /> [[Lêer:Flag of Thailand.svg|22x20px]]&nbsp;[[Ananda Mahidol]]<br /> [[Lêer:Flag of Thailand.svg|22x20px]]&nbsp;[[Plaek Phibunsongkhram]]<br /> [[Lêer:Flag of Iraq (1921–1959).svg|22x20px]]&nbsp;[[Faisal II van Irak|Faisal II]] (1941)<hr /> Satellietstate:<br /> [[Lêer:Flag of Albania (1939).svg|22x20px]]&nbsp;[[Shefqet Vërlaci]] (1939-1941)<br /> [[Lêer:Flag of Albania (1939).svg|22x20px]]&nbsp;[[Mustafa Merlika-Kruja]] (1941-1943)<br /> [[Lêer:Flag of German occupied Albania.svg|22x20px]]&nbsp;[[Mehdi Frashëri]] (1943-1944)<br /> [[Lêer:Flag of Croatia Ustasa.svg|22x20px]]&nbsp;[[Tomislaf II van Kroasië|Tomislaf II]]<br /> [[Lêer:Flag of First Slovak Republic 1939-1945.svg|22x20px|border]]&nbsp;[[Josef Tiso]]<br /> [[Lêer:Flag of Montenegro (1905-1918 & 1941-1944).svg|22x20px|border]]&nbsp;[[Michael van Montenegro|Michael]]<br /> [[Lêer:Flag of Serbia (1941–1944).svg|22x20px]]&nbsp;[[Milan Nedić]]<hr /> Satellietstate van Japan se Groot Oos-Asiese welstandsfeer:<br /> [[Lêer:Flag of Manchukuo.svg|22x20px]]&nbsp;[[Puyi]]<br /> [[Lêer:Flag of the Republic of China-Nanjing (Peace, Anti-Communism, National Construction).svg|22x20px]]&nbsp;[[Wang Jingwei]]<br /> [[Lêer:Flag of the Mengjiang.svg|22x20px]]&nbsp;[[Demchugdongrub]]<br /> [[Lêer:Philippines Flag Original.svg|22x20px]]&nbsp;[[José P. Laurel]] (1944-1945)<br /> [[Lêer:Flag of the State of Burma (1943-45).svg|22x20px]]&nbsp;[[Ba Maw]] (1943-1945)<br /> [[Lêer:1931 Flag of India.svg|22x20px]]&nbsp;[[Subhas Chandra Bose]] (1943-1945) |aanvoerder3 = |sterkte1 = |sterkte2 = |sterkte3 = |ongevalle1 = '''Militêre sterfgetal:'''<br />Meer as 16&nbsp;000&nbsp;000<br /> '''Burgerlike sterfgetal:'''<br />Meer as 45&nbsp;000&nbsp;000<br /> '''Totaal:'''<br />Meer as 61&nbsp;000&nbsp;000 |ongevalle2 = '''Militêre sterfgetal:'''<br />Meer as 8&nbsp;000&nbsp;000<br /> '''Burgerlike sterfgetal:'''<br />Meer as 4&nbsp;000&nbsp;000<br /> '''Totaal:'''<br />Meer as 12&nbsp;000&nbsp;000 |ongevalle3 = |notas = }} Die '''Tweede Wêreldoorlog''' was 'n wêreldwye [[Oorlog|militêre konflik]] wat van [[1939]] tot [[1945]] geduur het, alhoewel verwante konflikte al vroeër begin het. Die oorlog was 'n samesmelting van twee konflikte: een wat in [[Asië]] begin het as die [[Tweede Chinees-Japannese Oorlog]] en die ander wat in [[Europa]] begin het met die [[Inval van Pole]]. Dit was die mees wydverspreide oorlog in die geskiedenis, en het direkte betrekking gehad op meer as 100 miljoen mense uit meer as 30 lande. Die oorlog is veroorsaak deur die onbevredigende [[Verdrag van Versailles|besleg]] van die [[Eerste Wêreldoorlog]] en die ekspansionistiese ambisies van die drie hoof spilmoondhede ([[Nazi-Duitsland|Duitsland]], [[Italië]] en [[Japan]]), maar ook die [[Sowjetunie]] se strategiese belange in [[Finland]], [[Bulgarye]] en die Europese see-engtes. Vanweë die geskille met [[Josef Stalin]] en sy minister van buitelandse sake, Molotof, oor die afbakening van die Sowjetunie se belangesfere in Europa, wat 'n voorvereiste vir die Sowjet-toetrede tot die Anti-Britse koalisie van Duitsland, Italië en Japan was, het [[Adolf Hitler]] uiteindelik die besluit geneem om die Sowjetryk met 'n verrassende aanval uit te skakel.<ref>{{de}} Jacobsen, Dr. Hans-Adolf: ''Der zweite Weltkrieg''. In: ''Unser Jahrhundert im Bild''. Gütersloh: Prisma 1985, bl. 501</ref> Hierdie globale konflik het die meeste van die wêreld se nasies in twee kampe verdeel: die [[Geallieerdes van die Tweede Wêreldoorlog|Geallieerdes]] en die [[Spilmoondhede]]. As gevolg van die groot skaal waarop die oorlog plaasgevind het, het meer as 60 miljoen mense omgekom, wat beteken dat dié konflik ook die dodelikste in die aangetekende geskiedenis van die mens is.<ref>{{en}} {{cite web|title=World War II: Combatants and Casualties (1937–1945)|url=http://web.jjay.cuny.edu/~jobrien/reference/ob62.html|accessdate=20 April 2007|archive-date=25 Desember 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101225004221/http://web.jjay.cuny.edu/~jobrien/reference/ob62.html|url-status=dead}}</ref> Die oorlog was tot dusver ook die enigste waartydens sowel [[kernwapen]]s (deur die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] in Japan) asook biologiese en [[chemiese wapen]]s (deur Japan in China) gebruik is. Die Tweede Wêreldoorlog was dan ook die verreikendste oorlog in die geskiedenis en die betrokke lande het saam meer as 100 miljoen militêre personeel gehad wat aan die oorlog deelgeneem het. Totale oorlog het die onderskeiding tussen burgerlike en militêre hulpmiddels tot niet gemaak en was ook die toneel vir een nasie se mobilisering van sy ekonomiese, industriële en wetenskaplike vermoëns tot inspanning van die oorlog. Amper twee derdes van die gestorwenes was siviele burgers. Die [[Holocaust]], wat grotendeels in [[Oos-Europa]] plaasgevind het, was verantwoordelik vir die stelselmatige uitmoor van ongeveer ses miljoen [[Jood|Jode]] en ander sosiale en politieke minderhede ([[Roma|Sinti en Roma]], [[Kommunisme|Kommuniste]], ens.) deur die Spilmoondhede. Die konflik het geëindig met 'n oorwinning deur die Geallieerdes. In die nasleep daarvan het die Verenigde State en die Sowjetunie ontwaak as die twee [[Groot moondheid|voorste wêreldmoondhede]]. [[Selfbeskikking]] het tot [[Dekolonisasie (Afrika)|dekolonisasie]]- en [[onafhanklikheid]]sbewegings in [[Afrika]] en [[Asië]] gelei, terwyl Europa self die pad na [[Europese Unie|integrasie]] begin loop het. == Agtergrond == [[Lêer:German losses after WWI.svg|duimnael|links|250px|Duitsland ná die Eerste Wêreldoorlog.]] [[Lêer:Nazi Germany.svg|duimnael|links|250px|Uitbreiding van Nazi-Duitsland vanaf 1933.]] [[Lêer:World 1936 empires colonies territory.png|duimnael|links|250px|Die koloniale gebiede in 1936.]] Die onmiddellike oorsaak van die Tweede Wêreldoorlog word algemeen beskou as die [[Nazi-Duitsland|Nazi-Duitse]] inval van Pole en die [[Japan]]nese aanvalle op [[China]], die [[VSA]] en die Britse en Nederlandse kolonies in [[Asië]]. In elkeen van die gevalle was die aanvalle die resultaat van besluite wat deur outoritêre heersende elites in Duitsland en Japan gemaak is. Die Tweede Wêreldoorlog het begin nadat die aggressie met amptelike oorlogsverklarings of gewapende weerstand teëgestaan is. In Duitsland het die ekonomiese teëspoed wat gevolg het op die [[Eerste Wêreldoorlog]], en die strawwe vredesmaatreëls waarmee dit gepaardgegaan het, dit vir die Nazi-party moontlik gemaak om aan die bewind te kom en 'n nasionalistiese en ekspansionistiese beleid in plek te stel wat sou lei tot die inval van Pole en die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog. Japan is in die 1930's grootliks deur 'n militaristiese kliek van Leër en Vloot leiers regeer wat daarop ingestel was om Japan tot 'n koloniale mag te ontwikkel. Hulle doelwit was onder andere om die land se afhanklikheid van die invoer van basiese grondstowwe en olie weens 'n gebrek aan natuurlike hulpbronne te verminder deur direkte beheer oor sodanige hulpbronne elders te verkry. Japan het Mantsjoerye in [[1931]] ingeval en China in [[1937]]. Die VSA en die Verenigde Koninkryk het gereageer met lenings en koverte militêre hulpverlening aan China asook die instel van sanksies teen Japan. Die maatreëls sou Japan moontlik tot die onderhandelingstafel gedwing het, maar die Japannese leierskap was oortuig dat die Franse, Nederlandse en Britse regerings meer begaan was oor die oorlog in Europa terwyl die [[Sowjetunie]] Japan nie ekonomies of militêr bedreig het nie. Die leierskap het gevolglik besluit om die [[Nederlands-Indië]], Maleisië en die [[Filippyne]] in te val wat bekend sou staan as die "Groot Oos-Asiëoorlog in die Stille Oseaan". === Oorsaak van die oorlog in Europa === [[Lêer:WWII.png|duimnael|links|250px|Die strydende partye in die Tweede Wêreldoorlog.]] [[Duitsland]] en [[Frankryk]] het reeds vir 80 jaar om oorheersing oor kontinentale [[Europa]] geworstel en het twee vroeëre oorloë geveg: die [[Frans-Duitse Oorlog]] en die [[Eerste Wêreldoorlog]]. Intussen het die mag van die [[Sowjetunie]] gegroei en gedreig om dié van Duitsland en Frankryk te oorskry soos die nywerheid ook na dié land toe uitgebrei het. Alhoewel Duitsland die Russe oorspronklik in 1914 oorwin het, het die oorlog in geheel vir Duitsland in besonder rampspoedig geëindig, met miljoene dood, die verlies van gebiede en ekonomiese ontberings. Van die meer omstrede bepalings van die [[Vrede van Versailles]] was dat Duitsland en sy bondgenote algehele skuld vir die Eerste Wêreldoorlog moes aanvaar, dat dit aansienlike gebiedstoegewings sou moes maak en skadevergoeding aan die Geallieerdes moes maak. Die verdrag is reeds so vroeg as [[1922]] ondermyn en teen die middel-dertigs openlik verontagsaam. [[Lêer:Second world war europe 1935-1939 map de.png|duimnael|250px|Europa tussen 1935 en 1939.]] In die ses jaar voor die Tweede Wêreldoorlog het [[Adolf Hitler]], die leier van die Nazi-party, die mag in Duitsland oorgeneem na hy die demokratiese regering, die [[Weimar Republiek]], uitgeskakel het. In ''[[Mein Kampf]]'', 'n outobiografiese boek geskryf deur Hitler toe hy in die tronk was, noem hy dat hy bedoel het om die lande om Duitsland in te val en te verower en hulle sodoende Duits te maak. Hy het teen die Kommuniste en etniese minderhede, soos Jode, uitgevaar. Ná hy aan bewind gekom het, het hy Duitsland met 'n grootskaalse program van bewapening voorberei vir nog 'n oorlog. Tydens die [[Groot Depressie]] het baie sakeondernemings bankrot gespeel en selfmoordsyfers het gestyg. Hitler en die Italiaanse [[Benito Mussolini]] het 'n ekonomiese verbetering belowe, iets wat baie ondersteuners gelok het. <div class="floatleft" style="background-color: #f9f9f9; border: 1px solid #CCCCCC; margin:0.5em;"> {| border="0" cellpadding="10" cellspacing="0" style="font-size: 85%; border: 1px solid #CCCCCC; margin: 0.3em;" |valign="top"|[[Lêer:Adolf Hitler in Yugoslavia crop2.JPG|100px|Adolf Hitler]] |valign="top"|[[Lêer:JStalin Secretary general CCCP 1942.jpg|100px|Josef Stalin]] |- |valign="------"|[[Lêer:Churchill HU 90973.jpg|100px|Winston Churchill]] |valign="------"|[[Lêer:FDR in 1933.jpg|100px|Franklin D. Roosevelt]] |} <div style="border: none; font-size: 90%; width:250px;"><div class="thumbcaption">Kloksgewys van links-bo: [[Adolf Hitler]], [[Josef Stalin]], [[Franklin D. Roosevelt]] en [[Winston Churchill]].</div></div></div> Tydens die [[Spaanse Burgeroorlog]] van [[1936]] tot 1939 is die Spaanse demokratiese regering, wat grotendeels deur die Sowjetunie en ander lede van die Volkebond ondersteun is, omvergegooi deur 'n fascistiese politieke party onder leiding van [[Francisco Franco]], 'n Nazi-ondersteuner. In die laat 1930's het Hitler die [[Verdrag van Versailles]] verbreek: dié verdrag was verantwoordelik vir die vrede na die [[Eerste Wêreldoorlog]] en het vereis dat Duitsland, onder andere, die land sal ontwapen en sy leër beperk tot 100&nbsp;000 man. Hitler het egter die Rynland hermilitariseer en die Duitse leër, die vloot en die lugmag groter gemaak. Die Britse en Franse regerings het 'n [[paaibeleid]] gevolg in die hoop om 'n nuwe Europese oorlog te vermy: hul bevolkings was steeds vermoeid na die reuse sterfgetalle van die Eerste Wêreldoorlog. Dié beleid het sy klimaks bereik in die [[München-ooreenkoms]] in [[1938]], waardeur die skynbaar onvermydelike uitbreek van die oorlog voorkom is toe die Verenigde Koninkryk en Frankryk ingestem het tot Duitsland se anneksering en onmiddellike besetting van die Duits-sprekende streke van [[Tsjeggo-Slowakye]]. In ruil hiervoor het Hitler sy woord gegee dat Duitsland geen verdere aansprake op gebiede in Europa sou maak nie.<ref>{{en}} [http://www.st-andrews.ac.uk/~pv/munich/czdoc09.html Neville Chamberlain se radio-uitsending], 27 September 1938</ref><ref>{{en}} Churchill, Winston S. ''The Second World War''. (6 volumes). (1948–1953). {{ISBN|978-0-395-41685-3}}</ref> [[Neville Chamberlain]] het verklaar dat die ooreenkoms "vrede vir ons tyd" teenwoordig het. In Maart 1939 het Duitsland egter die res van Tsjeggo-Slowakye ingeval en 'n effektiewe einde aan enige pogings van versoening gemaak. [[Lêer:MolotovRibbentropStalin.jpg|duimnael|250px|[[Wjatsjeslaf Molotof]] onderteken die [[Molotof-Ribbentrop-verdrag]] in [[Moskou]].]] Die mislukking van die München-ooreenkoms het bewys dat Hitler nie betroubaar was wat onderhandelings betref nie en dat sy aspirasies vir oorheersing van Europa verder gestrek het as wat die Verenigde Koninkryk en Frankryk kon duld. [[Pole]] en Frankryk het op [[19 Mei]] [[1939]] amptelik belowe om mekaar van militêre ondersteuning te voorsien, sou een van die lande aangeval word. Die Britte het reeds in Maart van dié jaar hul ondersteuning aan Pole aangebied. Op [[23 Augustus]] [[1939]] het Duitsland en die Sowjetunie die [[Molotof-Ribbentrop-verdrag]] onderteken. Die verdrag het 'n geheime protokol ingesluit wat [[Sentraal-Europa]] in Duitse en Sowjetse areas van belangstelling ingedeel het, insluitende 'n voorwaarde wat Pole opgedeel het. Elke land het die ander beloof dat hy vry sou wees om sy dele te regeer soos hy dit goeddink, selfs al het dit militêre besetting ingesluit. Die ooreenkoms het voorsiening gemaak vir die verkoop van olie en kos deur die [[Sowjetunie]] aan [[Duitsland]]; dít het die gevaar van 'n Britse blokkade verminder (so 'n blokkade het veroorsaak dat Duitsland amper uitgehonger het tydens die Eerste Wêreldoorlog). Hitler was bereid om oorlog teen Pole te verklaar en ook teen die Verenigde Koninkryk en Frankryk, indien nodig. Hy het beweer dat daar Duitse griewe was rakende die kwessies omtrent die [[vrye stad Danzig]] en die [[Poolse korridor]]. In werklikheid was hy egter van plan om alle Poolse gebiede te verower en dit deel van die "Deutsches Reich" te maak.<ref group="n">Die naam "Deutsches Reich" (in Afrikaans "Duitse Ryk") was die amptelike benaming van [[Duitsland]] van 1871 tot 1945 in die [[Duits]]e taal.</ref> Die ondertekening van 'n nuwe alliansie tussen die Verenigde Koninkryk en Pole op [[25 Augustus]] het nie sy planne aansienlik verander nie. Op [[1 September]] [[1939]] het Duitsland Pole binnegeval, wat veroorsaak het dat Frankryk en die Verenigde Koninkryk oorlog teen Duitsland verklaar het. Die Verenigde Koninkryk het saam met hom die reuse [[Britse Ryk]] gebring en die meeste lede van die [[Britse Statebond]] het kort daarna by hulle aangesluit. === Oorsaak van die oorlog in Asië === [[Lêer:Mukden 1931 japan shenyang.jpg|duimnael|250px|Japannese troepe marsjeer [[Shenyang]] binne tydens die Mukden-insident 1931.]] Westerse lande het, volgens die beleid van die [[Verdrag van Versailles]], begin om Japan as 'n koloniale moondheid te erken en sommige politieke en militêre leiers het daarop aangedring dat Japan daarop geregtig was om, onder die heerskappy van Keiser [[Hirohito]], Asië te verower en te herenig. Japan het [[Mantsjoerye-insident|Mantsjoerye in 1931]] ingeval en [[Tweede Chinees-Japannese Oorlog|China in 1937]] om sodoende die land se karige stapels natuurlike bronne te vermeerder: Japan het gely aan oorbevolking en wou die land se koloniale ryk uitbrei. Die Japannese het aanvanklike aantogte gemaak, maar was vertraag en tydelik teëgesit in die [[Slag van Sjanghai]]. Die stad is egter in Desember 1937 deur die Japannese verower, saam met die destydse hoofstad [[Nanking]] (ook gespel "Nanjing"). As gevolg hiervan het die Chinese Nasionaliste-regering hul setel verskuif na [[Wuhan]] en daarna na [[Chongqing]] tot aan die einde van die oorlog. Verowerde gebiede van China is blootgestel aan wreedaardige besettings, met baie wreedaardige dade teen die Chinese burgers, waaronder die [[Bloedbad van Nanjing]] en wydverspreide gebruik van chemiese wapens. Japan en China het nooit amptelik oorlog verklaar nie: beide het gevrees dat 'n oorlogsverklaring Europa en die Verenigde State sou vervreem. [[Lêer:Pacific Area - The Imperial Powers 1939 - Map.svg|duimnael|links|250px|Die Stille Oseaan in 1939.]] In die lente van 1939 het die Sowjetse en Japannese magte in [[Mongolië]] gebots. Die groeiende Japannese teenwoordigheid in die Verre Ooste is as 'n groot strategiese bedreiging deur die Sowjetunie gesien en die Sowjetse vrees vir 'n oorlog wat op twee verskillende geografiese plekke geveg moes word, was die primêre rede vir die [[Molotof-Ribbentrop-verdrag]] met die Duitse Ryk, alhoewel sommige geskiedkundiges glo dat die [[ München-ooreenkoms]] die primêre oorsaak van die verdrag was. Die Japannese inval van Mongolië het gefaal, aangesien hul magte deur die Sowjetse eenhede, onder leiding van Generaal [[Georgi Zjoekof]], afgeslaan is. Na dié mislukte inval het daar vrede tussen die Sowjetunie en Japan geheers tot en met 1945. Japan het daarin belanggestel om sy ryk uit te brei, wat tot konflik gelei het met die Verenigde State oor die [[Filippyne]] en die beheer van die seeroetes na die Nederlandse Oos-Indië. Die Sowjetunie het op die weste gekonsentreer en het slegs die minimum troepe agtergelaat om die grens teen Japan te bewaak. [[Lêer:Liberator bomber crosses the P-40 fighter planes.jpg|duimnael|250px|Vliegtuie van die ''Flying Tigers'' met hul opmerklike haai-agtige versierings.]] Japannese magte het die Franse kolonie [[Frans-Indo-China]] op [[22 September]] [[1940]] binnegeval. Die [[Verenigde State van Amerika]] (na hulle die V.S.-Japannese handelsverdrag van 1911 opgesê het), die [[Verenigde Koninkryk]], [[Australië]] en [[Nederland]] (wat die olie van die Nederlandse Oos-Indië beheer het) het in [[1941]] gereageer deur boikotte in te stel op die uitvoer van natuurlike hulpbronne na Japan. Die westerse magte het ook begin om lenings aan [[China]] te voorsien, saam met geheime militêre ondersteuning, bekend as die [[Flying Tigers]] ("Vlieënde Tiere"). Japan moes kies tussen sy onttrekking uit China en Indo-China, die onderhandeling van 'n middeweg, om hulpbronne elders te koop of om oorlog te verklaar en lande te verower wat beskik het oor olie, ystererts, [[bauxiet]] en ander grondstowwe. Japan se leiers het geglo dat die Geallieerdes te besig was met die oorlog teen Duitsland en Italië, om hul aan Japan te steur. Verder, dat die Verenigde State steeds nie gereed was vir oorlog nie en eerder 'n middeweg sou wou vind, as om 'n volskaalse oorlog te voer. Japan het dus voortgegaan met hul planne vir 'n oorlog in die Stille Oseaan, deur byna-gelyktydige aanvalle te loods teen [[Maleisië]], [[Japannese inval in Thailand|Thailand]], [[Hongkong]], [[Hawaii]], die [[Filippyne]] en [[Wake-eiland]]. Vir propaganda-doeleindes het Japan se leiers verklaar dat die doel van hul militêre veldtogte die skepping van 'n "Groot Oos-Asiese welstandsfeer" is. Dié sfeer, het hulle beweer, sou 'n samewerkende genootskap van Asiatiese nasies wees, wat deur Japan van Europese koloniale oorheersing bevry is en dus selfstandig en selfgedetermineerd sou kon bestaan. In die praktyk was besette lande en hul bevolkings egter geheel en al ondergeskik aan Japannese gesag. == Verloop van die oorlog == {{Sienook|Tydlyn van die Tweede Wêreldoorlog}} [[Lêer:Second world war europe animation small.gif|duimnael|250px|Die Tweede Wêreldoorlog in Europa. Rooi lande is lede van die Geallieerdes of word deur die Geallieerde beheer. Blou lande is deel van die Spilmoondhede of word deur die Spilmoondhede beheer. Die Sowjetunie is groen (hulle het eers in 1941 by die Geallieerdes aangesluit).]] Die Tweede Wêreldoorlog was 'n ses jaar-lange oorlog gevul met slagvelde en militêre konflik, met die Spilmoondhede as die dominante magte vir die eerste paar jaar. Kontinentale [[Europa]] is vinnig deur Duitsland oorgeneem en Groot-Brittanje het alleen gestaan tot die Duitse inval van die Sowjetunie in 1941. Die Verenigde State, wat Groot-Brittanje voorsien het van hulpmiddels, het in 1941 tot die oorlog toegetree en saam met hulle hulle kapasiteit vir vervaardiging en mannekrag gebring, wat gehelp het om Duitsland en Japan te oorweldig. 1942 was veelbeduidend: Duitsland en Italië het nederlae gely in die Sowjetunie en Noord-Afrika waarvan hulle nooit werklik herstel het nie. Met die Geallieerde inval in Italië in 1943 en Frankryk (sien die [[Slag van Normandië]]) in 1944, is die finale fases van die oorlog in beweging gesit. Sowjetse troepe het tegelykertyd deur Oos-Europa gemars en het 'n klimaks bereik in die [[Slag van Berlyn]] en die vernietiging van die [[Derde Ryk]]. Op die Asiatiese oorlogstoneel het Japan dele van China vir ses jaar beset voor veldslae en gevegte in 1937 op 'n groot skaal uitgebreek het as gevolg van die [[Marco Polo-brug-insident]]. Chinese magte was teen 1941 in staat om die Japannese vooruitgang te stuit, maar geeneen van die nasies kon die oorhand kry nie: Japan het wel die digbevolkste en ekonomies produktiewe dele van die land beheer, maar Sjina was in beheer van die enorme binneland. Op die 7de en 8ste Desember 1941 het Japan tegelykertyd aanvalle op Hongkong, Sjanghai, die Filippyne, Thailand en [[Hawaiï]] geloods en in 'n kort periode hulle ryk van die sentrale Stille Oseaan tot by [[Nieu-Guinee]] en verder tot by [[Mianmar]] uitgebrei. As 'n gevolg is die "American-British-Dutch-Australian Command" (in [[Afrikaans]]: "Amerikaanse-Britse-Nederlandse-Australiese Kommando") gevorm (ook genoem die "ABDACOM" of slegs die "ABDA"). Dié vereniging was die voorloper van die [[Verenigde Nasies]]. Die vorming het gelei tot die deurslaggewende [[Slag van die Koraalsee]], [[Slag van Guadalcanal]] en die [[Slag van Midway]] in Junie 1942. Matige sukses deur beide kante het die konflik uitgerek tot 1944, toe die Geallieerdes die oorhand gekry het in die [[Slag van Saipan]] in die Filippyne. Hulle het daarna ook begin met bombarderings van die Japannese tuiseilande wat 'n klimaks behaal het met die werp van twee atoombomme en die oorgawe van Japan. === Oorlog breek uit in Europa === [[Lêer:World War II alliances animated map.gif|duimnael|250px|Ontwikkeling van die Tweede Wêreldoorlog.]] Op [[1 September]] [[1939]] het Duitsland [[Inval van Pole|Pole ingeval]], onder die valse voorwendsel van 'n "Poolse aanval" op 'n Duitse grenspos. Die Verenigde Koninkryk en Frankryk het Duitsland twee dae gegee om van Pole te onttrek. Op die derde dag, [[3 September]] [[1939]], het die [[Verenigde Koninkryk]], [[Australië]] en [[Nieu-Seeland]] oorlog teen Duitsland verklaar. Hul voorbeeld is gou gevolg deur [[Frankryk]], [[Suid-Afrika]], [[Kanada]] en [[Nepal]]. Brittanje het onmiddellik begin om Duitse skepe gevange te neem en 'n blokkade op te rig. Ondanks die Franse en Britse verdragsverpligtinge teen Pole, was beide Frankryk en Groot-Brittanje polities onwillig om 'n landinval in Duitsland te loods. Die Franse se bewapeningsproses het traag verloop en het slegs 'n klein offensiewe aanval in die [[Saarland]] geloods. Nóg die Franse, nóg die Britte het betyds landmagte gestuur om Pole te ondersteun. Intussen het die Duitsers [[Warskou]] bereik, ná hulle deur die Poolse verdedigingsmagte gesny het. Op [[17 September]] het die Sowjetunie, in ooreenkoms met hulle geheime ooreenkoms met Duitsland, Pole uit die ooste ingeval. Die Poolse verdediging het in chaos verval, siende dat hulle skielik van twee kante af aangeval is. 'n Dag later het die Poolse president en opperbevelvoerder na [[Roemenië]] gevlug. Op [[1 Oktober]] [[1939]] het die vyandige magte, na 'n maand-lange aanval op Warskou, die stad ingevaar. Die laaste Poolse eenhede het op [[6 Oktober]], tydens die [[Slag van Kock]], oorgegee. Pole het self egter nooit amptelik teen die Duitsers oorgegee nie en sommige troepe het dit reggekry om na buurlande te ontsnap. In die nasleep van die inval het 'n besette Pole dit reggekry om 'n magtige Poolse Geheime Staat te skep as versetbeweging en het steeds ondersteuning aan die Geallieerdes gelewer vir die duur van die oorlog.<ref>{{en}} [http://www.polishresistance-ak.org/2%20Article.htm ''The Polish Underground State and Home Army''] deur Marek Ney-Krwawicz. Laaste besoek op 29 Julie 2007.</ref> [[Lêer:Winter war.jpg|duimnael|240px|Finse troepe met 'n masjiengeweer tydens die Winteroorlog.]] Na die val van Pole het Duitsland verdere aanvalle gestaak om te hergroepeer tydens die winter van 1939–1940 tot April 1940, terwyl die Britse en Franse troepe op die verdediging gebly het. Daar is ook deur joernaliste na hierdie periode verwys as die "[[Skemeroorlog]]" of ''"Sitzkrieg"'', omdat so min werklike gevegsaksie plaasgevind het. Tydens hierdie periode het die Sowjetunie [[Finland]] op [[30 November]] [[1939]] aangeval, wat die begin van die [[Winteroorlog]] aangedui het. Ten spyte van die feit dat die Sowjetse troepe vier teen een in die meerderheid was, het die [[Rooi Leër]] die aanval beskaamd moeilik gevind en die Finse verdediging het 'n volskaalse inval verhoed. Die Sowjetse troepe het egter volgehou en in die einde het die Vredesverdrag van Moskou tussen die Sowjetunie en Finland veroorsaak dat Finland strategies belangrike grensgebiede naby [[Leningrad]] aan die Sowjetunie moes oordra. Duitsland het [[Denemarke]] en [[Noorweë]] op [[9 April]] [[1940]] ingeval (sien [[Operasie Weserübung]]). Denemarke het die inval nie teëgesit nie, maar Noorweë het wel teenaanvalle geloods. Die Noorweegse verdediging is egter ondermyn deur President [[Vidkun Quisling]], wat sy land bedrieg het deur met die Sowjetunie saam te werk. Die Verenigde Koninkryk het troepe gehad wat gereed was om Noorweë te ondersteun en dié het in die noorde van die land geland.<ref>{{en}} [http://www.ibiblio.org/hyperwar/UN/UK/UK-NWE-Norway/index.html ''The Campaign in Norway''] deur T.K. Derry. Hoofstuk 4: ''British Countermeasures by Sea and Air''. Laaste besoek op 29 Julie 2007.</ref> Teen laat Junie is die Geallieerdes verslaan en het hulle onttrek, Duitsland het die grootste deel van Noorweë beheer en die Noorweegse leër het oorgegee, terwyl die Noorweegse Koninklike Familie na [[Londen]] ontsnap het. Duitsland het Noorweë gebruik as 'n basis vir lug- en see-aanvalle op Arktiese konvooie wat op pad na die Sowjetunie was. Noorweegse guerillastryders sou egter regdeur die oorlog teen die Duitse besetting aanhou veg. === Inval van [[Wes-Europa]] en aanval op Amerika === [[Lêer:1939-1940-battle of france-plan-evolution.jpg|250px|duimnael|Die ontwikkeling van die Duitsers se ''Fall Gelb'', die inval van die Lae Lande, kloksgewys van regs-bo.]] Die Duitsers het die Skemeroorlog op [[10 Mei]] [[1940]] beëindig toe hulle [[Luxemburg, land|Luxemburg]], [[België]], [[Nederland]] en [[Frankryk]] ingeval het. Die Nederlanders is gou oorweldig en die Nederlandse stad, [[Rotterdam]], is vernietig tydens 'n bomaanval. Die ''British Expeditionary Force'' (BEF) en die Franse Leër het [[Vlaandere]] bereik en het beplan om 'n voortdurend bewegende oorlog in die noorde te veg, terwyl hulle 'n voortdurend stilstaande front langs die [[Maginotlinie]] verder suid instand sou hou. Die Geallieerdes se planne is egter gou tot niet gemaak deur die mees klassieke voorbeeld in die geskiedenis van die ''[[Blitzkrieg]]''. In die eerste fase van die inval, ''[[Fall Gelb]]'', het die [[Wehrmacht]] se ''Panzergruppe von Kleist'' deur die [[Ardenne]] gejaag; die Ardenne is 'n swaar beboste streek en die Geallieerdes het geglo dat dit onmoontlik vir 'n moderne, gemeganiseerde leër sou wees om deur hierdie gebied te beweeg. Die Duitsers het deur die Franse verdedigingslyn by [[Sedan, Ardennes|Sedan]], wat uit reserwetroepe bestaan het, gebreek en het verder wes beweeg deur Noord-Frankryk tot by die [[Engelse Kanaal]], wat die Geallieerdes in twee gedeel het. Die BEF en die Franse magte is in die noorde omsingel en is tydens [[Slag van Duinkerken|Operasie Dynamo]] uit [[Duinkerken]], Frankryk, ontruim. Die operasie was een van die grootste militêre ontruimings in die geskiedenis, siende dat 338&nbsp;000 Britse en Franse troepe oor die Engelse Kanaal vervoer is in oorlogskepe en siviele bote. [[Lêer:Nazi-parading-in-elysian-fields-paris-desert-1940.png|260px|links|duimnael|Duitse offisiere ry langs die verlate ''Avenue Foch'', in Parys in Junie 1940.]] Op [[10 Junie]] het [[Italië]] by die oorlog aangesluit en Frankryk in die suide aangeval. Duitse magte het aangehou met hul verowering van Frankryk met ''Fall Rot'' ("geval rooi"). Frankryk het 'n wapenstilstandsverdrag met Duitsland onderteken, met die gevolg dat Duitsland [[Parys]] en twee derdes van Frankryk beset het, asook die stigting van 'n Duitse [[vasalstaat]] wat bekendgestaan het as [[Vichy-Frankryk]]. Die setel van die staat was dan ook in die stad, [[Vichy]], geleë. Duitsland het in die somer van 1940 begin met voorbereidings vir die inval van die [[Verenigde Koninkryk]] tydens Operasie Seeleeu (''Unternehmen Seelöwe'' in [[Duits]]). Meeste van die Britse Leër se swaar wapens en voorraad het verlore gegaan in Duinkerken. Die Duitsers sou nie daarin slaag om die ''[[Royal Navy]]'' ("Koninklike Britse Vloot") te verslaan nie, maar het gedink dat hulle wel sukses met die inval sou kon behaal indien hulle die oorhand oor die lugweë kon verkry. Ten einde dit reg te kry moes hulle eers die ''[[Royal Air Force]]'' (RAF, "Koninklike Britse Lugmag") verslaan. Die volgende kragmeting tussen die twee lugmagte in die laat-somer van 1940 sou later bekendstaan as die [[Slag om Brittanje|Slag van Brittanje]] (ook soms die "Slag van Engeland" genoem). Die ''[[Luftwaffe]]'' het aanvanklik die ''RAF Fighter Command'' se vliegvelde en radarstasies geteiken. Die RAF het gereageer deur bomaanvalle teen [[Berlyn]] te loods. 'n Woedende Hitler het sy aandag na die bombardering van Londen verskuif, in 'n operasie wat bekend staan as [[Blitz|Die Blitz]]. Die Luftwaffe se aanslag is uiteindelik deur die ''[[Hawker Hurricane]]''- en ''[[Supermarine Spitfire]]''-vegvliegtuie afgeweer, terwyl die ''Royal Navy'' in beheer van die Engelse Kanaal gebly het. Die Duitsers se planne om Brittanje in te val is daarna vir 'n onbepaalde periode uitgestel. [[Lêer:Attack on Pearl Harbor Japanese planes view.jpg|duimnael|250px|Die Japannese aanval op Pearl Harbor.]] Ná die val van Frankryk in 1940 was die Verenigde Koninkryk in 'n finansiële krisis. [[Franklin D. Roosevelt]] het die Amerikaanse Kongres oorreed om die ''[[Leen-en-pagwet|Lend-Lease]]''-akte op [[11 Maart]] [[1941]] goed te keur, wat die Verenigde Koninkryk en 37 ander lande van $50,1&nbsp;miljard in militêre toerusting en ander voorraad voorsien het. $31,4 miljard daarvan het na die Verenigde Koninkryk en die Statebond gegaan. [[Kanada]] het 'n soortgelyke dog kleiner program opgestel, wat $4,7 miljard in voorraad na die Verenigde Koninkryk gestuur het. Buiten Italië, het Wes-Europa bitter min werklike gevegte gesien tussen September 1940 tot Junie 1944. Britse en Kanadese magte het op [[19 Augustus]] [[1942]] 'n klein aanval op die besette Franse hawe in Dieppe geloods. Die doel van die aanval was die toets en invordering van inligting vir 'n inval van Europa wat later in die oorlog sou plaasvind. Die aanval was 'n totale mislukking, maar het Brittanje en Kanada van noodsaaklike inligting rakende amfibiese taktiek voorsien: die inligting sou later van nut wees tydens Operasie Torch en die [[Slag van Normandië]] (kodenaam "Operasie ''Overlord''"). [[Lêer:Naciones Unidas 3.jpg|duimnael|250px|Vlae van die Geallieerdes wat die Verenigde Nasies tydens die Tweede Wêreldoorlog in 1943 gevorm het.]] Na die Japannese [[aanval op Pearl Harbor]] op [[7 Desember]] [[1941]], het die Verenigde State ook by die oorlog aangesluit en het [[Winston Churchill]] en [[Franklin D. Roosevelt]] mekaar ontmoet by die Arcadia-konferensie, waartydens hulle besluit het dat die verslaan van Duitsland aandag moet geniet bo die verslaan van Japan. Om die druk wat deur die Duitsers op die Sowjetunie uitgeoefen is, te verlig, het die Verenigde State in 1942 'n inval van (besette) Frankryk voorgestel, wat van oor die kanaal sou plaasvind. Die Britte was hierteen gekant en het voorgestel dat 'n klein inval vanuit Noorweë of landings in die Franse kolonies in Noord-Afrika 'n beter strategie sou wees. Die Verklaring van Verenigde Nasies is uitgereik en die Westerse Geallieerdes het Noord-Afrika eerste ingeval. [[Lêer:Wesel 1945.jpg|250px|duimnael|links|Die oorblyfsels van die Duitse dorp [[Wesel]] na die intensiewe Geallieerde bombarderings in die area 97% van al die geboue vernietig het.]] Met die intrede van die Verenigde State tot die oorlog het die lugoorlog teen laat 1942 tot die Geallieerdes se voordeel gedraai. Die Amerikaanse lugmag het begin met die eerste dagbombarderings van Duitsland, wat toegelaat het dat die aanvallers hul teikens beter kon sien, maar dit het ook die aanvallers aan meer gevare blootgestel as die waaraan hulle tydens nagbombarderings blootgestel sou wees. Die poging is georganiseer deur die lugopperhoofmaarskalk, [[Arthur Travers Harris]], wat later bekend sou staan as "Bommer Harris". Winston Churchill het ook "terreuraanvalle" beveel wat hele stede in een klap sou uitvee, deur middel van brandbomme wat [[vuurstorm]]s sou veroorsaak en sodoende die Duitse werkers van hulle huise sou ontneem. Massa-aanvalle, insluitende meer as 500 tot 1000 van die grootste [[bomwerper]]s, is op 'n slag geloods teen vliegvelde, nywerheidsentrums, U-bootbasisse, spoorrangeerterreine, oliereservoirs en, in latere stadiums van die oorlog, op lanseerplatforms vir wapens soos die V-1 vuurpyl, die [[V-2 vuurpyl]] en 'n spuitenjinvliegtuig, die [[Messerschmitt Me 262]]. Die Luftwaffe is oorweldig en teen 1945 was al die grootste Duitse stede uitgebrande ruïnes. Die Geallieerdes het ook begin met sabotasiesendings teen Duitsland, soos [[Operasie Anthropoid]], waartydens 'n sluipmoord op [[Reinhard Heydrich]], die argitek van die [[Finale Oplossing]], in Mei 1942 deur Tsjeggiese versettingsagente gepleeg is. Die agente is in Kanada opgelei en ingevlieg vanaf die Verenigde Koninkryk. As vergelding het Hitler brutale vergeldingsmaatreëls op die nabygeleë Tsjeggo-Slowaakse dorpie, [[Lidice]], toegepas. Die Geallieerdes het egter nooit opgehou om hulle magte in die Verenigde Koninkryk op te bou en uit te brei nie en het 'n uiteindelike inval van Wes-Europa in die laat lente of vroeë somer van [[1944]] beplan. === Slag van die Atlantiese Oseaan === [[Lêer:U534.jpg|duimnael|250px|'n Duitse U-boot in die Birkenhead-hawe, in Merseyside, Engeland.]] In die Noord-Atlantiese Oseaan het Duitse [[duikboot|duikbote]], bekend as "U-bote", gepoog om toevoer van voorraad na die Verenigde Koninkryk af te sny deur handelskepe te sink. In die eerste vier maande van die oorlog het hulle meer as 110 vaartuie gesink. Die U-bote het ook af en toe Britse en Kanadese oorlogskepe aangeval. Een duikboot het die Britse vliegdekskip, ''HMS Courageous'', gesink terwyl 'n ander een dit reggekry het om die slagskip, ''[[HMS Royal Oak]]'', te sink terwyl sy geanker was by [[Scapa Flow]]. Die Duitsers het ook slagskepe gehad wat 'n bedreiging vir die Geallieerde skeepvaart ingehou het. In die Suid-Atlantiese Oseaan het die Duitse slagskip, ''[[Admiral Graf Spee]]'', nege Britse koopvaardyskepe gesink. Die slagskip is egter langs die kus van Suid-Amerika opgespoor en deur die kruisers ''[[HMS Ajax]]'', ''HMS Exeter'' en ''HMNZS Achilles'' aangeval tydens die [[Slag van die Rio de la Plata]]. Die kruisers het begin om die Duitse slagskip binne-in die hawe van [[Montevideo]] in te dwing. Die kaptein van die Duitse skip, [[Hans Langsdorff]], het egter sy skip weg van die hawe af gestuur en dit daar in die diep water self laat sink, eerder as om gevangene geneem te word. Op [[21 Mei]] [[1941]] het die Duitse slagskip, ''[[Bismarck (skip)|Bismarck]]'', die hawe van [[Bergen]] verlaat en via die [[Straat van Denemarke]] gedreig om ongesiens die Atlantiese Oseaan in te vaar. Die skip het die ''[[HMS Hood]]'', een van die beste slagkruisers van die [[Britse Vloot]], gesink op [[24 Mei]] [[1941]]. 'n Massiewe jagtog het uitgebreek, waartydens die Britte agt slagskepe en slagkruisers, twee [[vliegdekskepe]], 11 [[kruiser]]s, 21 [[torpedojaer]]s en ses duikbote in aksie gestel het om die Duitse slagskip op te spoor. Ná 'n agtervolging van 2&nbsp;700&nbsp;km is die Bismarck gesink: [[Fairey Swordfish]]-torpedobomwerpers van die vliegdekskip ''HMS Ark Royal'' het die Bismark getref en haar roer beskadig, wat die eskaders van die Britse Vloot toegelaat het om haar te sink. In die somer van 1941 het die Sowjetunie by die oorlog aangesluit en hulle aan die Geallieerdes se kant geskaar. Die Sowjetunie het wel enorme reserwes met betrekking tot mannekrag gehad, maar het baie van hul toerusting en vervaardigingsbasisse verloor in die eerste weke na die inval deur Duitsland. Die Westerse Geallieerdes het probeer om hulle te help deur Arktiese konvooie te stuur, wat van die Verenigde Koninkryk en die Sowjetunie na die noordelike dele van die Sowjetunie, [[Archangelsk]] en [[Moermansk]], gevaar het. Die verraderlike roete om die [[Noord-Kaap, Noorweë|Noord-Kaap (Noorweë)]] was die ligging van baie gevegte, siende dat die Duitsers aanhoudend probeer het om die konvooie se roetes deur middel van U-bote, bomwerpers en ander slagskepe te onderskep. [[Lêer:Enigma Machine at NSA.jpg|duimnael|240px|links|'n Enigma-masjien. Die Duitsers het sulke masjiene gebruik om hulle radiokommunikasies te kodeer en dekodeer.]] Ná die Verenigde State in Desember 1941 tot die oorlog toegetree het, het die U-bote ook die skeepvaart langs die ooskus van die Verenigde State, Kanada en die water rondom [[Newfoundland]], die Karibiese See en die [[Golf van Meksiko]] aangeval en meerdere skepe gesink. Hulle was aanvanklik uiters suksesvol, maar later het die instelling van verdonkerings en 'n gekonnekteerde konvooistelsel 'n daling in die aantal aanvalle tot gevolg gehad en het die U-bote hul fokus terug na die middel van die Atlantiese Oseaan verskuif. Op [[9 Mei]] [[1942]] het die [[torpedojaer]], ''[[HMS Bulldog]]'', 'n U-boot gebuit en 'n ongeskonde [[Enigma-masjien]], 'n versleutelings- of ontsyferingsapparaat, van die Duitse boot bekom. Die masjien is na [[Bletchley Park]] in Engeland geneem, waar dit gebruik is om die Duitse geheime kodestel te ontsyfer. Die Geallieerdes het daarna die voordeel gehad dat hulle van die Duitse radiokommunikasies wat hulle onderskep het, kon verstaan en sodoende skeepsmagte kon stuur na plekke waar hulle die effektiefste sou wees. Die keerpunt van die [[Slag van die Atlantiese Oseaan]] het plaasgevind vroeg in [[1943]] soos die Geallieerdes hulle skeepstaktieke verfyn het en effektiewe gebruik gemaak het van nuwe tegnologie om teenaanvalle teen die U-bote te loods. Die Geallieerdes het ook begin om skepe vinniger te vervaardig as wat die oues gesink is en het naderhand minder skepe verloor nadat hulle die konvooistelsel in gebruik geneem het. Verbeterde "anti-duikboot"-oorlogvoering het beteken dat die lewensverwagting van 'n tipiese U-bootbemanning in maande gereken kon word. Die enorm verbeterde Tipe 12 U-boot het verskyn soos die oorlog ten einde geloop het, maar was te laat om die uitkoms te beïnvloed. In Desember 1943 het die laaste groot seeslag tussen die Britse Vloot en die ''Kriegsmarine'' (die Duitse oorlogsvloot) plaasgevind. In die [[Slag van Noord-Kaap]] is Duitsland se laaste slagkruiser, die ''[[Scharnhorst]]'', gesink deur die ''HMS Duke of York'', die ''[[HMS Belfast]]'' en 'n aantal ander torpedojaers. === Oorlogstoneel in Afrika === [[Lêer:Canal de Suez.jpg|duimnael|230px|Die Suez-kanaal was 'n belangrike skeepshandelweg vir die Britse Ryk. Die verlies van die kanaal sou 'n ompad van duisende kilometers beteken.]] Beheer van Suid-Europa, die [[Middellandse See]] en Noord-Afrika was belangrik omdat die Britse Ryk afhanklik was van die skeepshandelweg deur die [[Suezkanaal]]. Indien die kanaal in die Spilmoondhede se hande sou val, of indien die ''Royal Navy'' die beheer van die Middellandse See sou verloor, sou vervoer na die Verenigde Koninkryk, Indië en Australië om die [[Kaap die Goeie Hoop]] moes gaan, wat 'n roete van duisende kilometers langer sou beteken het. Na die oorgawe van die Franse, het die Britte die Franse Vloot in Julie 1940 aangeval, terwyl dit in Noord-Afrika by Mers-el-Kebir geanker was. Die aanval is geloods omdat die Britte gevrees het dat die vloot in die Duitsers se hande sou val, maar het die verhouding tussen Brittanje en Frankryk vir die volgende paar jaar versuur. Nadat hulle die Franse vloot vernietig het, het die ''Royal Navy'' teen die Italiaanse vloot geveg om heerskappy van die Middellandse See, vanaf hulle sterk basisse by [[Gibraltar]], [[Malta]] en [[Alexandrië]] in [[Egipte]]. Italiaanse troepe het Egipte vanaf [[Libië]] binnegedring om die Britse basisse wat daar geleë was in September 1940 aan te val. Dit het die begin van die Noord-Afrika-veldtog aangedui, waartydens beide kante gepoog het om heerskappy oor die [[Suez-kanaal]] te kry. Die Britse, Indiese en Australiese magte het teenaanvalle geloods in ''Operasie Compass'', maar die operasie is stopgesit in 1941 na vele Australiese en Nieu-Seelandse troepe na [[Griekeland]] verplaas is om die land teen Duitse aanvalle te beskerm. Die Duitse magte (wat later as ''Das Afrika Korps'' bekend sou staan), onder leiding van Generaal [[Erwin Rommel]], het in Februarie 1941 in [[Libië]] geland en die aanval op Egipte hernu. [[Lêer:Crusadertankandgermantank.jpg|links|duimnael|250px|'n Britse Crusader-tenk ry verby 'n brandende Duitse ''Pzkw Mk IV''-tenk tydens die bevryding van Tobroek (Operasie Crusader).]] Rommel se troepe het spoedig na die Ooste vooruitgegaan en het die belangrike hawe van [[Tobroek]] beleër. Die Geallieerdes het twee pogings aangewend om Tobroek te bevry, maar hulle is altwee keer verslaan. 'n Groter offensief aan die einde van daardie jaar (''Operation Crusader'') het egter daarin geslaag om Rommel se magte na 'n hewige geveg te verdring. In April en Mei 1941 was daar ook 'n kort oorlog in [[Irak]] wat geëindig het in die hernuwing van Britse besetting in Irak. In Junie het die Geallieerde magte [[Sirië]] en [[Libanon]] ingeval en op [[17 Junie]] het hulle [[Damaskus]] ingeneem. Later daardie jaar, in Augustus, het Britse troepe, en troepe van die [[Rooi Leër]] neutrale [[Iran]] beset en die land se olie, sowel as 'n suidelike voorraadweg na die Sowjetunie, beveilig. Aan die begin van 1942 is die Geallieerde magte in Noord-Afrika verswak as gevolg van troepe wat na die Verre-Ooste verplaas is. Rommel het weereens daarin geslaag om [[Benghazi]] in te neem. Sy troepe het daarna ook daarin geslaag om die Geallieerdes in die [[Slag van Gazala]] te verslaan en het Tobroek ingeneem saam met duisende gevangenes en het groot aantalle voorraad in beslag geneem, voor hy dieper in Egipte in gevaar het. [[Lêer:Bernard Law Montgomery.jpg|150px|duimnael|Veldmaarskalk Bernard Law Montgomery, die bevelvoerder van die Britse 8ste Leër.]] Die [[Eerste Slag van El Alamein]] het in Julie 1942 plaasgevind. Die Geallieerde magte het teruggetrek na die laaste verdedigbare punt voor [[Alexandrië]] en die Suez-kanaal. Die Afrika Korps het egter teen hierdie tyd al hulle voorraad opgebruik en die verdedigers het hulle teenaanvalle gestaak. Die [[Tweede Slag van El Alamein]] het tussen [[23 Oktober]] en [[3 November]] plaasgevind. Luitenantgeneraal [[Bernard Montgomery]] was in bevel van die Geallieerde magte wat as die Britse 8ste Leër bekend gestaan het. Die Geallieerdes het die offensief geneem en, ten spyte van aanvanklik sterk Duitse opposisie, het hulle uiteindelik geseëvier. Na die Duitse nederlaag by El Alamein het die Spilmoondhede se troepe suksesvol na [[Tunisië]] teruggetrek. Die Verenigde State, Brittanje en die [[Vrye Franse]] troepe het op [[8 November]] [[1942]] ''Operasie Torch'' geloods, met die hoop om beheer oor Noord-Afrika te verkry deur gelyktydige landings in [[Casablanca]], [[Oran]] en [[Algiers]] uit te voer, met 'n landing in [[Annaba|Bône]], die ingang tot Tunisië, 'n paar dae later. Die plaaslike magte van [[Vichy-Frankryk]] het slegs geringe weerstand gebied voor hulle aan die Vrye Franse magte en die gesag van Generaal [[Henri Giraud]] oorgegee het. Ter wedervergelding het Hitler Vichy-Frankryk ingeval en beset. Die Duitse en Italiaanse troepe in Tunisië het die Geallieerdes op hul hakke gehad vanuit Algerië in die weste en Libië in die ooste. Rommel se taktiese oorwinning oor die onervare Amerikaanse troepe in die [[Slag van Kasserinepas]] het slegs die uiteindelike oorgawe van die Spilmoondhede in Noord-Afrika uitgestel tot Mei 1943. [[Lêer:El Alamein 1942 - British infantry.jpg|250px|duimnael|links|Lede van die 9de Australiese Infanterie Afdeling poseer vir 'n foto tydens die Tweede Slagveld van El Alamein.]] Italië het beheer oor [[Eritrea]] en [[Italiaans-Somaliland]] tydens die koloniale [[Wedloop om Afrika]] verower en het Ethiopië ingeneem voor die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog tydens die [[Tweede Italiaans-Abessiniese Oorlog (1935–1936)]]. Hierdie drie kolonies is herorganiseer in die domein van [[Italiaans Oos-Afrika]]. Tydens die oorlog het hulle teen Britse magte geveg van [[Brits-Somaliland]], [[Kenia]] en [[Soedan]].<ref name="CS-EVENTS-OF-1940">{{en}} {{cite web |title=Comando Supremo: Events of 1940 |url=http://www.comandosupremo.com/1940.html |accessdate=27 Februarie 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20010813145712/http://www.comandosupremo.com/1940.html |archive-date=13 Augustus 2001 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref><ref name="WWII-IN-AFRICA-JULY-1940">{{en}} {{cite web |title=World War II in Africa Timeline: July 1940 |url=http://africanhistory.about.com/od/wwiichronology/ss/WWIIJul40_3.htm |accessdate=27 Februarie 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150403163449/http://africanhistory.about.com/od/wwiichronology/ss/WWIIJul40_3.htm |archive-date=3 April 2015 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Na Italië se aanvanklike sukses het die Geallieerdes egter die oorhand gekry en die Italianers het naderhand 'n [[guerrilla-oorlog]] in [[Ethiopië]] gevoer tot hul oorgawe in September 1943, waarna hulle by die Geallieerdes aangesluit het. Die Geallieerde magte het in September gepoog om die hoofstad van [[Senegal]] te bevry van die Vichy-Franse troepe wat die stad verdedig het: hulle het egter misluk en Frans-Wes-Afrika het onder die beheer van Vichy-Frankryk gebly tot en met die landings van Operasie Torch in Noord-Afrika in November 1942. Die Geallieerdes was egter suksesvol in die [[Slag van Gaboen]] en kon hulle beheer oor [[Frans-Ekwatoriaal-Afrika]] vir die Vrye Franse Magte verseker. [[Lêer:American troops leap forward to storm a North African beach.jpg|duimnael|300px|Amerikaanse troepe van Operasie ''Torch'' land op die strande by Algiers in April 1944.]] Na die skepping van die marionetteregering, Vichy-Frankryk, deur die Duitsers, het die Britte ook [[Madagaskar]], 'n Franse kolonie, as 'n vyandelike gebied beskou. Daar is ook deur die Duitsers voorgestel dat Europese Jode na Madagaskar gedeporteer sou word, aldus die "Madagaskar-plan". Terwyl die Britte steeds in beheer van [[Egipte]] en die Suez-kanaal was, was sulke deporteringsplanne egter onmoontlik en is die plan later laat vaar ten gunste van 'n volksmoordveldtog, die "[[Finale Oplossing]]". Met Japan se toetrede tot die oorlog in Desember 1941 en die [[Slag van Singapoer|oorgawe van Singapoer]] in Februarie 1942, was die Geallieerdes bekommerd dat die Spilmoondhede ook beheer van Madagaskar sou verkry en het hulle 'n inval in Mei 1942 geloods. Die geveg teen die Vichy-Franse verdedigers het aangehou tot November, met 'n aantal Japannese duikbote wat die Vichy-Franse ondersteun het. In Desember het die Britte ook Frans-Somaliland ingeneem. Na die landings van ''Operasie Torch'' het die oorblywende Vichy-gebiedsdele in Afrika onder die beheer van die Geallieerdes geval. Aangesien die suidelike deel van die kontinent oor die algemeen sekuur was, buiten die Italiaanse opstandigheid in [[Ethiopië]], het die Geallieerdes hulle aandag na ander oorlogstonele verskuif. === Veldtogte in die Balkan- en Middellandse See === [[Italië]] het [[Griekeland]] op [[28 Oktober]] [[1940]] vanaf 'n Italiaans-besette [[Albanië]] aangeval, maar is gou afgeslaan. Teen die middel van Desember het die Griekse leër tot in Suid-Albanië beweeg en het hulle 530&nbsp;000 Italiaanse troepe vasgetrek. [[Brittanje]] het hulle waarborg aan Griekeland nagekom en die ''Royal Navy'' het die Italiaanse vloot op [[11 November]] [[1940]] aangeval in die [[Slag van Taranto]]. Torpedojaers van die Britse vliegdekskepe het die Italiaanse vloot aangeval in die suidelike hawe van [[Taranto]]. Een slagskip is gesink en 'n aantal ander skepe is tydelik buite aksie geplaas. Daar is met belangstelling na die sukses van die lugtorpedo's opgelet deur [[Japan]] se vloot-opperhoof, Yamamoto, wat maniere oorweeg het waarop hy die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] se vloot in die [[Stille Oseaan]] kon neutraliseer. Die Griekse vasteland het egter uiteindelik in die hande van die Duitsers geval na 'n Duitse inval uit die Ooste, vanuit [[Bulgarye]]. [[Lêer:German paratroopers jumping From Ju 52s over Crete.jpg|duimnael|links|250px|Duitse valskermtroepe spring uit vliegtuie in die lug bo Kreta.]] Duitsland het ook [[Kreta]] op [[20 Mei]] [[1941]] binnegeval, 'n inval wat opmerklik is vanweë die grootskaalse gebruik van Duitse valskermtroepe. Kreta is verdedig deur ongeveer 11&nbsp;000 Griekse troepe en 28&nbsp;000 [[Australië|Australiese]] en [[Nieu-Seeland]]se troepe, wat nouliks uit [[Griekeland]] ontsnap het sonder hulle [[artillerie]] of voertuie. Die Duitsers het die drie hoof vliegvelde op die eilande [[Maleme]], [[Rethimnon]] en [[Iraklion]] aangeval. Na een dag se geveg het die Duitsers geen van hul doelstellings bereik nie en het hulle reeds verbysterende verliese gely. Die Duitsers se planne was in wanorde en hulle bevelvoerder, Generaal [[Kurt Student]], het dit oorweeg om selfmoord te pleeg. Tydens die volgende dag het die Duitsers egter Maleme-vliegveld in Wes-Kreta kon inneem, danksy wankommunikasie en die Geallieerde bevelvoerders se onvermoë om die situasie te begryp. Die Duitsers se verowering van die vliegveld het hulle in staat gestel om versterkings in te vlieg en om die Geallieerde magte op die eiland te oorweldig. As gevolg van die reeds hoë verliese van die valskermtroepe het [[Adolf Hitler|Hitler]] enige verdere luglandingsoperasies verbied. [[Lêer:Italian Colonial Empire (orthographic projection).svg|duimnael|250px|Die Italiaanse koloniale ryk in sy grootste uitbreiding in 1941.]] Die oorlog tussen die Geallieerde en Italiaanse vlote het op [[29 Maart]] [[1941]] tot die voordeel van die Geallieerdes gedraai, toe Admiraal Cunningham se skepe die hoof-Italiaanse vloot ontmoet het, suid van [[Slag van Kaap Matapan|Kaap Matapan]], by die mees suidelike punt van die Griekse vasteland. Alhoewel hulle self 'n aantal vliegtuie verloor het, het die Geallieerdes daarin geslaag om vyf Italiaanse kruisers en drie torpedojaers te sink, asook om die moderne slagskip, Vittorio Veneto, te beskadig. Die Italiaanse Vloot, die [[Regia Marina]], het hul gevegsvermoë verloor en die Geallieerdes se taak – om troepe oor die Middelandse See na Griekland te vervoer – is vergemaklik. Op [[6 April]] [[1941]] het Duitse, Italiaanse, Hongaarse en Bulgaarse magte [[Joego-Slawië]] binnegeval, wat die oorgawe van die Joegoe-Slawiese leër op [[17 April]] tot gevolg gehad het, as ook die skepping van ondergeskikte state in [[Kroasië]] en [[Serwië]]. [[Duitsland]] het op dieselfde dag ook Griekeland vanuit [[Bulgarye]] ingeval. Die Griekse leër wat die [[Metaxas-linie]] verdedig het was in die minderheid en ook in lokke geval wat deur die snelbewegende Duitse troepe gestel is en is gou verslaan. Athene het op [[27 April]] in die Duitsers se hande geval, maar die Verenigde Koninkryk het wel daarin geslag om meer as 50&nbsp;000 troepe te ontruim. Verset het in [[Joego-Slawië]] in die middel van 1941 uitgebreek en twee versettingbewegings het deelgeneem aan wat effektiewelik 'n burgeroorlog was. Die bewegings was die Kommunisties-geleide Partisane, onder bevel van [[Tito]], en die koningsgesinde Tsjetniks, onder bevel van [[Draža Mihailovic]]. Die twee paramilitêre groepe het vir 'n kort tydeperk in 1941 saamgewerk, maar het gou 'n uitval gehad en die Tsjetniks het 'n dubbelsinnige rol aangeneem en dikwels saam met die besettende magte teen die kommuniste gestaan. Daar was sewe groot anti-Partisaanse offensiewe wat daarop gemik was om alle Partisane in Joego-Slawië te verwyder, asook talle kleiner offensiewe. Die groot offensiewe was tipies gekombineerde pogings deur die Duitse [[Wehrmacht]], Die Duitse [[Waffen SS|SS]], die Italianers, die [[Ustase|Ustaše]], die Kroatiese tuisleër, die Serwiese vrywilligerskorps, die Serwiese staatsleër, die Bulgare en die Hongare. Met tye het die Tsjetniks ingestem om teen die partisane te veg. Die groter offensiewe het twee belangrike pogings ingesluit: Fall Weiss ("geval wit") en Operasie Schwarz. In Joego-Slawië staan dit bekend as die 4de Offensief ([[Slag van Neretva]]) en die 5de Offensief ([[Slag van Sutjeska]]). === Duitsland val die Sowjetunie in === {{Cquote|''Ons hoef slegs die deur in te skop, dan sal die hele verrotte struktuur neerstort.''|Adolf Hitler<ref>{{en}} http://ww2db.com/battle_spec.php?battle_id=121 In die oorspronklik Duits: "Wir brauchen nur die Tuer einzutreten (in Russland), und der ganze morsche Bau bricht zusammen", van http://www.koopiworld.de/pub/udssr41.htm.</ref>}} [[Lêer:Eastern Front 1941-06 to 1941-12.png|duimnael|275px |Die oosterse front tydens die inval van die Sowjetunie: {{sleutel|#fff8d5|Aanvanklike verspreiding van die Wehrmacht – tot 9 Julie 1941}} {{sleutel|#ffd2b9|Opvolgende verspreidings – tot 1 September 1941}} {{sleutel|#ebd7ff|Omsingeling en slag van Kiev – tot 9 September 1941}} {{sleutel|#ccffcd|Finale Wehrmacht verspreiding – tot 5 Desember 1941}} ]] Die [[Slag van Griekeland]] en die [[Inval van Joego-Slawië]] het die Duitse inval van die Sowjetunie met ses kritieke weke uitgestel. Die inval is op [[22 Junie]] [[1941]] uitgevoer deur 4,3 miljoen man: 3,3 miljoen was van die 3 eenhede van die Duitse leër afkomstig en 1 miljoen was van verskeie ander Spilmoondhede se militêre eenhede. Die inval staan bekend as [[Operasie Barbarossa]]. Die een Duitse eenheid, ''Heeresgruppe Nord'' is vanuit [[Oos-Pruise]] gestuur. Die eenheid se hoofdoelwitte was om die Baltiese state te beveilig en [[Leningrad]] in te neem. Teenoor dié eenheid was twee Sowjetse leërmagte. Die Duitsers het hulle 600 tenks na die knooppunt van die twee Sowjetse leërmagte gestuur. Die ''4te Panzerarmee'' ("vierde gepantserde leër"), wat deel was van die ''Heeresgruppe Nord'', se doel was om die [[Nemunas|Nemunas-rivier]] en die Dwina-rivier oor te steek: dié twee riviere was die twee grootste hindernisse onderweg na Leningrad. Op die eerste dag het die eenheid se tenks die Nemunas oorgesteek en sowat 80&nbsp;km gevorder. Naby Raseiniai het die eenheid se 300 gepantserde tenks ("Panzers" in Duits) 'n teenaanval teen die 300 Sowjetse tenks afgeweer. Dit het die Duitsers vier dae geneem om die Sowjetse tenks te omsingel en te vernietig. Die Duitse weermag het die Dwina-rivier hierna oorgesteek en Leningrad genader. Die tweede Duitse eenheid, ''Heeresgruppe Mitte'', het vanuit [[Pole]] aangeval. Hulle doelwit was om [[Moskou]] in te neem, maar moes eers deur vier Sowjetse leërsmagte deurdring. Die Sowjetse magte het 'n uitgekeepte frontlinie gehad, wat binne-in Duitse gebied ingesteek het met die middelpunt by [[Bialystok]]. Naby Białystok was [[Minsk]] geleë, wat 'n belangrike spoorwegkruising en voog van die hoofweg na [[Moskou]] was. Die 3de ''Panzerarmee'' het deur die verbinding van die twee Sowjetse leërs in die Noorde en die ook die Neman-rivier oorgesteek; die 2de ''Panzerarmee'' het die Bug-rivier van die suide oorgesteek. Terwyl die Panzers aangeval het, het die [[infanterie]] die uitkeping in die frontlinie aangeval en die Sowjetse troepe by Białystok omsingel. Die Panzers se doel was om by Minsk byeen te kom en die onttrekking van enige Sowjetse eenhede te voorkom. Op [[27 Junie]] het die 2de en 3de Tenkeenhede by Minsk ontmoet na hulle ongeveer 320&nbsp;km ver in Sowjetse gebied gevorder het. In die groot gaping tussen Minsk en die Poolse grens is 32 Sowjetse infanterie en 8 tenkafdelings omsingel en verslaan. Ongeveer 290&nbsp;000 Sowjetse soldate is gevange geneem, terwyl 250&nbsp;000 daarin geslaag het om te ontsnap. ''Heeresgruppe Süd'' was in Suid-Pole en [[Roemenië]] gestasioneer en het ook twee Roemeense leërmagte en verskeie Italiaanse, Slowaakse en Hongaarse eenhede ingesluit. Die groep se doel was om die olievelde van die [[Kaukasië]] te verower. In die suide het die Sowjetse bevelvoerder gou op die Duitse aanval gereageer; hulle was in bevel van veel meer tenks as wat tot die Duitse groep beskikbaar was. Die Duitsers het teen drie Sowjetse leërmagte te staan gekom en het hulle by hul knooppunt aangeval, maar een van die eenhede, die 1ste ''Panzerarmee'' het deur die linie van die Sowjetse troepe gebreek met die hoop om die stad, [[Brodi]], in te neem. Op [[26 Junie]] het vyf Sowjetse gemeganiseerde korpse met meer as 'n duisend tenks 'n massiewe teenaanval op die 1ste ''Panzerarmee'' geloods. Die [[Slag van Brodi (1941)|Slag van Brodi]] was een van die woeste aanvalle tydens die inval van die Sowjetunie. Op die ou einde het die Duitsers geseëvier, maar die Sowjetse troepe het hulle swaar verliese laat ly. Met die mislukking van die Sowjetunie se geharnaste offensief was daar nie meer 'n behoorlike Sowjetse tenkeenheid in die suide beskikbaar nie. Op [[3 Julie]] het Hitler uiteindelik toestemming gegee dat die Panzers hul tog na die ooste mag hervat, na die infanterie met hul opgevang het. Die volgende doel van die ''Heeresgruppe Mitte'' was die stad [[Smolensk]], wat die weg na Moskou beheer het. Die Duitsers se teenstanders in hierdie sending was 'n ou Russiese verdedigingslyn waar daar 6 Sowjetse leërs geplaas is. Op [[7 Julie]] het dié leërs 'n aanval teen die 3de ''Panzerarmee'' geloods met 700 tenks. Die Duitsers het hul superioriteit oor die lugweë benut en die Sowjetse tenks vernietig. Die 2de ''Panzerarmee'' het die [[Dnjepr]]-rivier oorgesteek en Smolensk van die suide benader, terwyl die 3de ''Panzerarmee'', ná hulle die Sowjetse tenks vernietig het, die stad uit die noorde benader het. Tussen hulle was drie Sowjetse leërs vasgekeer. Op [[26 Julie]] het die twee Panzer-eenhede die gaping tussen hulle toegemaak tydens die [[Slag van Molensk (1941)|Slag van Molensk]]. Die Duitsers het 300&nbsp;000 Sowjetse soldate gevange geneem, maar 'n verdere 200&nbsp;000 het daarin geslaag om te ontsnap. Hitler het besluit dat die strategie van omsingeling vóór aanval nie meer voldoende was nie en wou die Sowjetunie oorwin deur enorme ekonomiese skade aan die land en die bevolking aan te bring. Ten einde die doel te behaal, sou die olievelde in die suide en Leningrad in die noorde ingeneem moes word. Tenks van ''Heeresgruppe Mitte'' is omgelei en na ''Heeresgruppe Nord'' en ''Heeresgruppe Süd'' gestuur om hulle by te staan. Hitler se generale was sterk hierteen gekant, siende dat ''Heeresgruppe Mitte'' slegs 320&nbsp;km weg van Moskou was, waar die grootste deel van die Rooi Leër gestasioneer was en 'n aanval daar was die Duitsers se enigste hoop op 'n vinnige einde tot die oorlog. Hitler was egter beslis en die tenks van ''Heeresgruppe Mitte'' het by die 4de ''Panzerarmee'' aangesluit in die noorde. Hulle bystand het op [[8 Augustus]] 'n deurbraak deur die Sowjetse verdedigingslinies moontlik gemaak en teen die einde van Augustus was die troep slegs 50&nbsp;km van Leningrad. In die tussentyd het die Finse troepe na die suidooste marsjeer, aan beide kante van [[Ladogameer]], en het hulle die Finse-Sowjetse grensgebied bereik. Teen die middel van Julie was die Duitse troepe in die suide slegs 'n paar kilometer vanaf [[Kiëf]]. Die 1ste ''Panzerarmee'' het verder suid beweeg, terwyl die 17de Leër, wat op die suidelike flank van die 1ste ''Panzerarmee'' was, oos beweeg het. Sodoende het hulle daarin geslaag om drie Sowjetse leërs naby [[Slag van Oeman|Oeman]] vas te keer. Die Duitsers het die Sowjetse soldate oorwin en die tenks het na die noorde gekeer en die Dnjepr-rivier oorgesteek. Terselfdertyd het die 2de ''Panzerarmee'', wat (op bevel van Hitler), van die ''Heeresgruppe Mitte'' geskei was, die [[Desna]]-rivier oorgesteek saam met die Duitse Tweede Leër aan sy regterflank. Die twee ''Panzerarmee''-eenhede het nou vier Sowjetse leërs en twee gedeeltelike leërs vasgekeer gehad. Die omsingeling van die Sowjetse magte in Kiëf is op [[16 September]] voltooi. Die omsingelde Sowjetse magte het egter nie maklik oorgegee nie, 'n [[Slag van Kiëf (1941)|woeste geveg]] het plaasgevind wat vir tien dae aangehou het. Na hierdie tien dae het die Duitsers meer as 600&nbsp;000 Sowjetse soldate gevange geneem; Hitler het dit die grootste geveg in die geskiedenis genoem. Na die Slag van Kiëf het die Duitse magte die meerderheid gevorm en het die Rooi Leër nie meer reserwes gehad nie. Stalin het slegs 800&nbsp;000 soldate oorgehad om Moskou te verdedig. Op [[9 September]] het die ''Heeresgruppe Nord'' 'n afstand van ongeveer 11&nbsp;km vanaf Leningrad bereik, maar Hitler het beveel dat Leningrad omsingel word. Die Sowjetse magte het 'n toenemende aantal aanvalle teen die ''Heeresgruppe Mitte'' geloods, maar siende dat hulle nie die tenks gehad het waaroor die Duitsers beskik het nie, was hulle nie in 'n posisie om tot aanval oor te gaan nie. Hitler het van gedagte verander en het besluit dat die ander tenks ook na ''Heersgruppe Mitte'' teruggestuur sou word vir 'n aanval op Moskou. Die beweging na Moskou het op [[2 Oktober]] begin, wat ook die begin van [[Slag van Moskou]] aangedui het. ''Heeresgruppe Mitte'' het 'n reeks uitgebreide verdedigingslinies by Moskou in die gesig gestaar. Die Duitsers het maklik deur die eerste verdedigingslinie deurgedring. Tegelykertyd het die 2de ''Panzerarmee'' van die suide teruggekeer en het die dorpie [[Orjol]] oorgeneem, wat ongeveer 120&nbsp;km agter die eerste Sowjetse verdedigingslinie was. Die Duitsers het vorentoe gebeur en het 'n totaal van 663&nbsp;000 Sowjetse soldate gevangene geneem. Die Sowjetse magte het nou slegs 90&nbsp;000 man en 150 tenks oorgehad om Moskou mee te verdedig. Sedert byna die begin van die [[Slag van Moskou]] het die weer stadigaan vererger en die Duitse vorderings na Moskou is tot so min as 3&nbsp;km per dag beperk, as gevolg van die baie koue weer. Op [[31 Oktober]] het die Duitse bevelvoerder 'n halt geroep, sodat die troepe herorganiseer kon word. Die tussenpose het die Sowjetse magte tyd gegee om nuwe leërs op te bou en ander Sowjetse troepe vanuit die Ooste te bring. Die [[Sowjets-Japannese Neutraliteitsverdrag]], wat op [[13 April]] [[1941]] deur die Sowjetunie en Japan onderteken is, het Stalin verseker dat Japan nie meer 'n bedreiging vir die Sowjetunie ingehou het nie en dat sy troepe elders benodig is. Op [[15 November]] het die Duitsers weereens begin om Moskou aan te val. Hulle is teëgesit deur ses Sowjetse Leërs. Die Duitsers het beplan om die 3de en 4de ''Panzerarmees'' die [[Moskou-kanaal]] te laat oorsteek en Moskou uit die noorde en die ooste aan te val. Die 2de ''Panzerarmee'' sou [[Toela]] aanval en daarna Moskou vanuit die suide binnedring en die 4de ''Panzerarmee'' sou in die middel deurbreek. Op [[22 November]] het Sowjets-Siberiese troepe die 2de ''Panzerarmee'' in die suide aangeval en die Duitsers het 'n skokkende nederlaag gely. Die 4de ''Panzerarmee'' het dit reggekry om die Moskou-kanaal oor te steek en het 'n afstand van 24&nbsp;km vanaf die [[Kremlin]] bereik. Teen hierdie tyd het die eerste ''[[blizzard]]s'' van die winter egter reeds begin en die Duitse ''Wehrmacht'' was nie uitgerus vir winterse oorlogvoering nie. [[Vriesbrand]] en siektes het meer slagoffers as die gevegte veroorsaak: binne drie weke was daar 'n totaal van 155&nbsp;000 soldate wat dood of buite aksie was. Die afdelings het nou slegs 50% van hulle oorspronklike sterkte oorgehad en die bitter koue het ernstige probleme vir hulle gewere en uitrusting veroorsaak. Die weersomstandighede het ook die ''[[Luftwaffe]]'' buite aksie gestel. Hitler se planne het dus misluk nog voor die ergste winterweer getref het: hy was so seker van 'n blitsige oorwinning dat hy nooit voorberei het vir selfs die moontlikheid van winterse oorlogvoering in die Sowjetunie nie. Sy oosterse troepe het meer as 734&nbsp;000 ongevalle gehad in die eerste vyf maande: ongeveer 23% van die afgeronde totaal van 3&nbsp;200&nbsp;000 soldate. Op [[27 November]] [[1941]] het Generaal [[Eduard Wagner]] gerapporteer: "Ons is aan die einde van ons personeel- en materiële bronne. Ons gaan binnekort gekonfronteer word met die gevare van diep winter.".<ref>{{en}} Die Engelse vertaling: "We are at the end of our resources in both personnel and materiel. We are about to be confronted with the dangers of deep winter." Verkry vanaf [http://worldshistory.informbank.com/articles/events/operation-barbarossa-military.htm. worldshistory.informbank.com]{{Dooie skakel|date=Februarie 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Laaste besoek op 23 Julie 2007.</ref> Nuwe Sowjetse troepe het 'n totaal van meer as 500&nbsp;000 man gehad en op [[5 Desember]] het die Sowjetse Maarskalk, [[Georgi Zjoekof]], 'n massiewe teenaanval geloods wat die Duitsers meer as 320&nbsp;km teruggedwing het, alhoewel geen deurslaggewende deurbraak behaal is nie. Die inval van die Sowjetunie het die Duitsers tot op die stadium 250&nbsp;000 dood, 500&nbsp;000 gewond en die meeste van hul tenks gekos. === Die Sowjetunie veg terug === [[Lêer:Eastern Front 1942-05 to 1942-11.png|duimnael|regs|250px|Operasie Blau: Duitse vordering van [[7 Mei]] [[1942]] tot [[18 November]] [[1942]]: {{sleutel|#ffd2b9|tot [[7 Julie]] [[1942]]}} {{sleutel|#ffd9ff|tot [[22 Julie]] [[1942]]}} {{sleutel|#ebd7ff|tot [[1 Augustus]] [[1942]]}} {{sleutel|#ccffcd|tot [[18 November]] [[1942]]}}]] Op [[26 Januarie]] [[1942]] het Stalin, nou selfversekerd na sy eerste oorwinning, 'n algemene teenoffensief beveel. Die aanvalle het oorspronklik goeie vordering gemaak, soos die Sowjetse magte die areas om Demjansk en Wjazma oorgeneem het en dreigende aanvalle is in die rigting van Smolensk en Brjansk gemaak. Ten spyte van hulle vroeë suksesse het die Sowjetse offensief stoom verloor. Teen Maart 1942 het die Duitsers herstel van die aanval en hulle linie gestabiliseer. Hulle het ook daarin geslaag om die toegang tot die omgewing om Wjazma te verseker. Dit was slegs naby Demjansk wat die oorwinning deur Sowjetse magte werklik 'n bedreiging was. Hier het die Sowjetse magte daarin geslaag om 'n groot deel van die Duitse 16de Leër te omsingel. Hitler het nie 'n onttrekking beveel nie en die 92&nbsp;000 soldate moes die gebied verdedig terwyl hulle deur middel van vliegtuie van die nodige voorraad voorsien is. Die situasie het vir tien weke geduur, totdat die Sowjetunie toegestem het dat 'n roete na die weste oopgemaak kon word om voorraad aan die Duitse soldate te verskaf. Die Duitse magte het hul posisie by Demjansk gehou tot hulle toegelaat is om te onttrek in Februarie 1943. In Mei het die Sowjetunie gepoog om die stad [[Charkof]], in Oos-[[Oekraïne]], van die Duitsers oor te neem. Hulle het met konsentriese aanvalle geopen aan weerskante van die stad en het aan beide kante dit reggekry om deur die Duitse linies te breek: 'n ernstige bedreiging vir die Duitse behoud van die stad. Die Duitsers het gereageer deur die planne vir hul eie offensief te versnel en het dit vyf dae later geloods. Die Duitse 6de Leër het by 'n inkeping van die vyand se terrein van die suide af ingeval en het daarin geslaag om die hele Sowjetse leër te omsingel. In die laaste dae van Mei het die Duitsers die Sowjetse magte in die area vernietig: van die Sowjetse magte in die omgewing is 70&nbsp;000 dood, 200&nbsp;000 gevange geneem en slegs 22&nbsp;000 het dit reggekry om te ontsnap. Hitler het teen hierdie tyd besef dat sy troepe te swak was om 'n offensief in al die dele van die Oosterse Front uit te voer, maar as die Duitsers die olie en vrugbare gebiede van die Suidelike Sowjetunie in beslag kon neem, sou dit hulle die nodige hupstoot kon gee om die oorlog voort te sit. ''Operasie Blau'' het gepoog om die suidelike front van die Rooi Leër te vernietig, die dele van [[Oekraïne]] wes van die Wolga-rivier te sekuur en die olievelde van Kaukasië in beslag te neem. Die Duitsers het ''Heeresgruppe Süd'' versterk deur afdelings van ander sektore na hulle oor te plaas en ook nog troepe van die Spilmoondhede se geallieerdes te verkry. Teen die einde van Junie het Hitler 72 afdelings gehad wat gereed was om tot die offensief oor te gaan: van hierdie 74 was 51 Duits. [[Lêer:Second world war europe 1941-1942 map en.png|duimnael|300px|Die van die Spilmoondhede beheerde gebied in Europa op die oomblik van sy maksimale uitbreiding (1941–1942).]] Die Sowjetunie het nie geweet waar die Duitse hoofoffensief van 1942 vandaan sou kom nie. [[Josef Stalin|Stalin]] was oortuig dat die Duitsers se doelstelling vir 1942 die inname van Moskou sou wees en het 50% van die Rooi Leër se troepe in die Moskou-omgewing gestasioneer. Slegs 10% van die Sowjetse troepe is na die suidelike deel van die Sowjetunie uitgestuur. Die Duitse offensief het op [[28 Junie]] [[1942]] begin. Oral het Sowjetse magte teruggeval soos die Duitsers deur hul verdedigings gesny het. Teen [[5 Julie]] het die voorste dele van die 4de ''Panzerarmee'' die Don-rivier naby [[Woronezj]] bereik en betrokke geraak in 'n bitter geveg vir beheer van die stad. Aangesien die Sowjetse magte daarin geslaag het om die 4de ''Panzerarmee'' vir 'n ruk besig te hou, het dit hulle kosbare tyd gegee om hulle verdedigingslyne te versterk. Dit is ook die eerste keer in die oorlog dat die Sowjette nie probeer het om gebiede wat totaal en al blootgestel is te verdedig nie, maar dat hulle op 'n georganiseerde manier teruggetrek het. Die vertragings het Hitler vererg en hy het die ''Heersgruppe Süd'' geherorganiseer in twee kleiner groepe: ''Heeresgruppe A'' en ''Heeresgruppe B''. Die oorgrote meerderheid van die gepantserde magte is gekonsentreerd in ''Heeresgruppe A'': dié groep is beveel om aanvalle te loods soos hulle die olievelde van Kaukasië nader, terwyl ''Heeresgruppe B'' beveel is om [[Stalingrad]] in te neem en te waak teen enige Sowjetse teenaanvalle. Teen [[23 Julie]] het die Duitse 6de Leër [[Rostof]] ingeneem, maar die Sowjetse troepe het 'n bedrywige agterhoedegeveg geveg, wat die Duitsers by stedelike gevegte ingetrek het in hul poging om die stad in te neem. Die Sowjetse troepe se taktiek het ook verhoed dat hulle formasies deur die Duitsers omsingel kon word. Aangesien die Duitsers die kruispunt van die Don-rivier beveilig het, het Hitler die 4de ''Panzerarmee'' gestuur om die 6de Leër se verswakte vooruitgang te versterk. Teen die einde van Julie het die 6de Leër hulle offensief kon hervat en teen [[10 Augustus]] het die 6de Leër enige Sowjetse aanwesigheid aan die wesbank van die Don-rivier verwyder. Sowjetse troepe het egter in ander gebiede uitgehou, wat die 6de Leër se mars na die ooste verder vertraag het. In kontras het die nuwe ''Heeresgruppe A'', ná hulle die [[Don-rivier]] op [[25 Julie]] oorgesteek het, tot 'n wye frontlinie versprei. Die Duitse 17de Leër het wes na die [[Swartsee]] uitgeswaai en die 1ste ''Panzerarmee'' het na die suide en ooste aangeval en met min moeite deur gebiede beweeg wat grotendeels deur Sowjetse troepe verlaat is. Op [[9 Augustus]] het die 1ste ''Panzerarmee'' die voetheuwels van die Kaukasiese gebergte bereik, 'n vooruitgang van meer as 480&nbsp;km. [[Lêer:Stalingrad - ruined city.jpg|regs|duimnael|260px|Sowjetsoldate wat in die ruïnes van Stalingrad veg, 1942.]] Om hulle magte in Kaukasië te beskerm, het die Duitsers gepoog om [[Stalingrad]] op hulle noordoostelike flank in te neem deur die Don-rivier te kruis en na die stad op te mars. Duitse bomwerpers het meer as 40&nbsp;000 dood gemaak en groot dele van die stad het in puin gelê. Die Sowjetse leierskap het besef dat die Duitsers van plan was om die olievelde te buit en het begin om 'n groot aantal troepe vanuit die Moskou sektor te stuur om hulle troepe in die Suide te versterk. Zjoekof, een van Stalin se vertroueling-generaals, het bevel van die Stalingrad-front oorgeneem aan die begin van September en 'n reeks aanvalle uit die Noorde van stapel gestuur wat die Duitse 6de Leër se poging om Stalingrad te buit verder belemmer het. Op [[13 September]] het die Duitsers deur die suidelike voorstede gevorder en teen [[23 September]] [[1942]] is die hooffabriekskompleks omsingel en was die Duitse artillerie binne trefafstand van die rivierkaaie waaroor die Sowjette gewondes ontruim het en vars versterking ingebring het. Verwoede straatgevegte, die brutaalste soort hand-tot-hand konflik, het in die ruïnes van die stad gevolg. Uitputting en blootstelling het geleidelik die manskappe se krag uitgeput. Hitler, wat 'n obsessie met die [[Slag van Stalingrad]] ontwikkel het, het geweier om 'n terugval enigsins te oorweeg. Generaal Paulus het uit wanhoop in die begin van November nog 'n geveg van stapel gestuur. Teen hierdie tyd het die Duitsers daarin geslaag om 90% van die stad in te neem. Die Sowjetunie het egter intussen reuse magte aan die flanke van Stalingrad opgebou. Die flanke is op die tydstip uit 'n Duitse oogpunt sleg onderbeman, aangesien die meerderheid van die Duitse troepe se fokus op die stad as buit was, wat slegs satelliet spiltroepe gelaat het om die flanke te beskerm. Die Sowjette het ''Operasie Uranus'' op [[19 November]] [[1942]] geloods met gelyktydige aanvalle wat by die stad Kalatsj vir vier dae byeengekom het en die 6de Leër in Stalingrad omsingel het. [[Lêer:Eastern Front 1942-11 to 1943-03.png|links|duimnael|240px|Die Oosterse front tydens Operasie Uranus: {{sleutel|#ffffcc|tot [[12 Desember]] [[1942]]}} {{sleutel|#ffe4cc|tot [[18 Februarie]] [[1943]]}} {{sleutel|#ccffcc|tot Maart 1942 (slegs Sowjetse vooruitgang)}}]] Die Duitsers het toestemming gevra om 'n losbreek te poog, maar Hitler het geweier en het die Duitse 6de Leër beveel om in Stalingrad te bly. Hy het belowe dat hulle deur vliegtuie van die nodige voorsien sou word tot en met hul ontsetting. Die Sowjette het op ongeveer dieselfde tyd [[Operasie Mars]] in 'n spitshoek naby die omgewing van Moskou geloods. Die doel van die operasie was om die ''Hereesgruppe Mitte'' besig te hou, sodat hulle nie ''Heeresgruppe Süd'' by Stalingrad kon versterk nie. In die tussentyd het ''Heeresgruppe A'' se aantog binne-in Kaukasië vasgehaak: die Sowjetse troepe het al die olieproduksiefasiliteite vernietig en dit sou 'n jaar se werk kos om hulle weer in 'n werkende toestand te kry. Die res van die olievelde het aan die suide van die Kaukasiese gebergtes gelê. Deur Augustus en September het Duitse bergtroepe gepoog om 'n weg deur die berge te vind, maar teen die koms van winter in [[Oktober]] was hulle geensins nader aan hul doelwit nie. Met Duitse troepe omsingel in Stalingrad en die Sowjetse leërs wat hul terugtrekkingslinies bedreig, het ''Heeresgruppe A'' begin om terug te val. Teen Desember het veldmaarskalk [[Erich von Manstein]] haastig 'n Duitse aflossingsmag bymekaar gesit wat bestaan het uit eenhede van ''Heeresgruppe A''. Die mag se doelwit was om die vasgevange 6de Leër af te los. Die aflossingsmag het nie versterkings vanaf ''Heeresgruppe Mitte'' kon kry nie en het slegs daarin geslaag om 'n afstand van 50&nbsp;km van hul doelwit af te bereik voor die Sowjette hulle gedwing het om terug te keer. Teen die einde van 1942 was die 6de Leër in 'n wanhopige toestand, aangesien die ''Luftwaffe'' slegs 'n sesde van die nodige voorraad kon verskaf. [[Lêer:Bundesarchiv Bild 183-P0613-308, Russland, Kesselschlacht Stalingrad.jpg|duimnael|250px|Sowjetse soldate in Stalingrad (Januarie 1943)]] Kort voor hul oorgawe aan die Rooi Leër op [[22 Februarie]] [[1943]], was [[Friedrich Paulus]] tot Veldmaarskalk bevorder. Dit was 'n duidelike boodskap van Hitler, aangesien geen Duitse Veldmaarskalk nog ooit sy troepe oorgegee het of lewendig gevange geneem is nie. Na die [[Slag van Stalingrad]] het slegs 91&nbsp;000 van die 6de Leër se 300&nbsp;000 soldate oorleef om gevange geneem te word. Die getal het 22 generaals ingesluit en slegs 5000 van dié gevangenes sou ooit weer ná die oorlog na Duitsland terugkeer. Hierdie slag sou die grootste en duurste (in terme van menselewens) slag in die geskiedenis wees. Ongeveer 2 miljoen man het aan beide kante gesterf, waaronder ook siviele burgers. Die Spilmoondhede se ongevalle het ongeveer 850&nbsp;000 beloop, terwyl die Sowjette 'n verlies van 750&nbsp;000 man gely het. ==== Hergroepering ==== Na die oorgawe van die Duitse 6de Leër by Stalingrad op [[2 Februarie]] [[1943]] het die Rooi Leër agt offensiewe gedurende die winter geloods. Baie van die offensiewe was langs die Don-rivier gekonsentreer, in die nabyheid van Stalingrad. Die aanvalle het aanvanklike inwinnings van gebied tot gevolg gehad, tot die Duitse magte daarin geslaag het om die uitgebreide en verswakte toestand van die Rooi Leër uit te buit en 'n teenaanval te loods om die stad van Charkof en die omliggende gebiede weer terug te wen. Dit sou die laaste groot strategiese oorwinning vir Duitsers in die Tweede Wêreldoorlog wees. Die reëns wat die lente gebring het, het effektiewe veldtogte in die Sowjetunie verhinder, maar beide kante het die tussenpose gebruik om hul troepe te versterk met die oog op die onvermydelike veldslag wat in die somer sou plaasvind. Die aanvangsdatum vir die offensief is verskeie kere uitgestel, soos vertragings in die voorbereiding die Duitsers gedwing het om te wag voordat hulle kan aanval. Na die ''Wehrmacht'' uiteindelik hulle grootste konsentrasie vuurkrag van die hele Tweede Wêreldoorlog versamel het, het hulle op [[4 Julie]] [[1943]] hulle offensief teen die Sowjetunie by die [[Koersk (stad)|Koersk]]-uitsprong geloods. Die Sowjetunie het geweet wat die Duitsers beoog het en het in alle haas gejaag om die uitsprong te verdedig met 'n enorme stelsel van walverdedigingspunte. Die Duitsers het van beide die noorde en die suide aangeval, met die hoop om in die middel te ontmoet en sodoende die uitsprong af te sny en die 60 Sowjetse afdelings vas te keer. Die Duitse offensief in die noordelike sektor was tot niet gemaak na bitter min vooruitgang deur die Sowjetse verdedigings bereik is. Daar was egter 'n bedreiging van 'n Duitse deurbraak in die suide en die Sowjetse troepe het hul reserwes opgeroep om die Duitse aanslag in die suide te beteuel. Die daaropvolgende [[Slag van Koersk]] het die grootste tenkgeveg van die oorlog geword. Die Duitsers het nie 'n groot aantal reserwe troepe gehad nie en hulle gepantserde magte was uitgeput. Die Sowjetse teenoffensief het daarin geslaag om die Duitsers terug na hul beginposisies te dwing. [[Lêer:Eastern Front 1943-08 to 1944-12.png|duimnael|250px|Sowjetse vooruitgang van Augustus 1943 tot Desember 1944. {{sleutel|#ffffb1|tot [[1 Desember]] [[1943]]}} {{sleutel|#ffddbf|tot [[30 April]] [[1944]]}} {{sleutel|#cebdff|tot [[19 Augustus]] [[1944]]}} {{sleutel|#bfffbf|tot [[31 Desember]] [[1944]]}}]] Die Sowjetse oorwinning in die Slag van Koersk het ook beteken dat hulle die stad Koersk ingeneem het. Met die dreigende herfsreën het Hitler ingestem dat die Duitsers in Augustus tot by die Dnjepr-lyn kon terugtrek. Met die loop van die maande het die Duitsers dit naas onmoontlik gevind om die Dnjepr-lyn te bly verdedig, aangesien die Sowjetse brughoofde gegroei het. Belangrike dorpe langs die Dnjepr-lyn het in Sowjetse hande geval, met [[Saporisja]] as die eerste, gevolg deur [[Dnipro|Dnipropetrowsk]]. Vroeg in November 1943 het die Sowjetse troepe uit hul brughoofde aan weerskante van [[Kiëf]] uitgebreek en die Oekraïense hoofstad ingeneem. Die 1ste Oekraïense Front het Korosten op Oukersaand aangeval en die Sowjetse vooruitgang het langs die spoorweë aangehou tot hulle die 1939 Sowjets-Poolse grens bereik het. === Duitsland se kwesbare punt === Die oorgawe van die Spilmoondhede se troepe in Tunisië op [[13 Mei]] [[1943]] het 'n opbrengsste van ongeveer 250&nbsp;000 gevangenes gehad. Die oorlog in Noord-Afrika het rampspoedige gevolge vir Italië gehad en toe die Geallieerdes Sisilië op [[10 Julie]] ingeval het tydens ''Operasie Husky'' (waartydens hulle die eiland binne net meer as 'n maand ingeneem het), het die regime van [[Benito Mussolini]] ineengestort. Op [[25 Julie]] is hy deur die koning van Italië, [[Victor Emanuel III]], van sy amp ontneem en gearresteer met die instemming van Italië se Groot Fascistiese Raad. 'n Nuwe regering, onder leiding van [[Pietro Badoglio]], het aan bewind gekom en verklaar dat Italië steeds aan die oorlog sou deelneem. Badoglio het teen die tyd reeds geheime vredesonderhandelings met die Geallieerdes begin. Na die Geallieerdes die Italiaanse vasteland op [[3 September]] [[1943]] ingeval het, het Italië binne vyf dae na dié inval oorgegee. Die koninklike familie en Badoglio en sy regering het na die suide onstnap, wat die Italiaanse leër sonder bevelvoeder gelaat het. Die Duitsers het die weerstand oorgeneem en die Geallieerdes tot stilstand gebring by die sogenaamde Gustav-linie (wat deur die Spilmoondhede verdedig was) tydens die winter van 1943–1944 net suid van Rome. In die noorde het Mussolini, met ondersteuning van die Nazi's, 'n effektiewelike vasalstaat gestig: die Italiaanse Sosiale Republiek. Die staat het informeel bekend gestaan as die Republiek van Salò; vernoem na die nuut aangewese hoofstad, [[Salò]], by die [[Gardameer]]. [[Lêer:Teheran conference-1943.jpg|duimnael|250px|[[Josef Stalin]], [[Theodore Roosevelt]] en [[Winston Churchill]] tydens die Konferensie van [[Teheran]] in 1943.]] In Mei en Junie van 1943 is die hoofmag van die Joego-Slawiese Partisane omsingel en byna deur die Duitsers uitgewis in die Soetjeska-offensief in die ooste van Bosnië. Die magte naby die stigter van die Partisaanse beweging en toekomstige president van Joego-Slawië, [[Josip Broz Tito]], het egter daarin geslaag om deur die omsingelende troepe te breek, wat aan die Partisane die nodige deurslag gegee het. Na die voorwaardelike oorgawe van Italië het die guerrilla-vegters talle eilande in die [[Adriatiese See]] ingeneem, waaronder ook Vis-eiland, wat daarna 'n lugmagbasis vir die Geallieerde magte geword. Tydens die [[Teheran-konferensie]] het die Geallieerdes die Partisane as die wettige krygsmag van Joego-Slawië erken. [[Lêer:Monte Cassino.jpg|links|250px|duimnael|Monte Cassino is vernietig na hewige bombardering.]][[Lêer:Ww2 europe map italy june until december 1944.jpg|duimnael|250px|Duitse verdedigingslinies in Noord-Italië in 1944. ''(Kliek op die beeld vir 'n groter weergawe.)'']] Na hulle mislukte poging om deur die Gustav-linie te breek, het die Geallieerdes nog 'n poging aangewend tydens die [[Slag van Monte Cassino]]. Op [[15 Februarie]] is die klooster van [[Monte Cassino]], wat in [[524]] deur [[Sint Benedictus]] gestig was, deur Amerikaanse bomwerpers vernietig. Duitse valskermtroepe het na die area beweeg om die ruïnes van die [[klooster]], asook die nuwe opening in die Gustav-linie, teen die Geallieerdes te verdedig. Die area was tussen [[12 Januarie]] en [[18 Mei]] [[1944]] vier keer deur die Geallieerdes aangeval, met 'n totale verlies van meer as 54&nbsp;000 Geallieerde en 20&nbsp;000 Duitse soldate. [[Lêer:Roteiro da FEB na Campanha da Itália.jpg|duimnael|276x276px|Kaart van die Brasiliaanse en bondgenootskapsaksies in Noord-Italië, 1944–1945. [[Nasionale Argiewe van Brasilië]].]] Die Gustav-linie was na maande van aanvalle uiteindelik gebreek en die Geallieerdes het na die noorde gemars. Op [[4 Junie]] het die Geallieerdes [[Rome]] bevry en het hulle [[Florence]] in Augustus bereik. Hulle is daarna by die [[Gotiese linie]] by die Toskaanse Appenyne-gebergtes tot stilstand gebring. Die Gotiese linie was die laaste groot verdedigingslinie, net suid van [[Bologna]] en alhoewel die Geallieerdes die linie tydens die herfs van 1944 binnegedring het, het hulle eers in April 1945 'n beslissende deurbraak gemaak. [[Winston Churchill]] het gehoop dat 'n deurbraak in die herfs van 1944 'n weg sou oopmaak waardeur die Geallieerde magte noord kon mars, vanaf [[Wene]] tot by [[Hongarye]], om sodoende die Sowjet-opmars na [[Oos-Europa]] te verhinder. Ironies genoeg was die grootste impak van Duitse verdediging in die herfs en winter van 1944 die bevordering van die Sowjet-besetting van Oos-Europa. In die winter en lente van 1944–1945 het uitgebreide partisaanse aktiwiteit in Noord-Italië plaasgevind. Die Geallieerdes se vordering deur die Italiaanse skiereiland in die winter van 1944–1945 was baie stadig, aangesien die gebied baie bergagtig was en sommige troepe na Frankryk gestuur is. Op [[9 April]] het die 15de Landmaggroep, wat uit Britse en Amerikaanse soldate saamgestel was, daarin geslaag om deur die Gotiese lyn te breek en het die hoof Duitse magte te omring. [[Milaan]] is teen die einde van April ingeneem. Die Amerikaanse 5de Leër het voortdurend wes beweeg en met by die Franse troepe aangesluit, terwyl die Britse troepe [[Triëst]] binnegegaan het en by die [[Joego-Slawiese Partisane]] aangesluit het. 'n Paar dae voor die Duitse troepe in Italië oorgegee het, het Italiaanse partisane daarin geslaag om Mussolini te vang tydens sy poging om na [[Switserland]] te ontsnap. Hy is saam met sy minnares, [[Clara Petacci]], om die lewe gebring. Hulle liggame was na [[Milaan]] geneem en onderstebo gehang waar die publiek hulle kon aanskou. Generaal Heinrich von Vietinghoff, wat in beheer was van die Spilmoondhede se magte in Italië, het die verklaring van oorgawe namens die Duitse troepe in Italië onderteken. Die ondertekening het op [[2 Mei]] [[1945]] 'n amptelike einde aan die geveg in Italië gebring.<ref>{{en}} Blaxland, bl. 277</ref> === Inval van Europa === {{Cquote|''Julle is op pad om die Groot Kruistog aan te pak, waarna julle hierdie baie maande gestrewe het. Die oë van die wêreld is op julle. Die hoop en die gebede van die liefhebbers van vryheid oral oor mars saam met julle. Saam met ons dapper Geallieerdes en ons strydgenote by ander Fronte, sal julle die vernietiging van die Duitse oorlogmasjien bewerkstellig, asook die verwydering van die Nazi-tirannie oor die onderdrukte volke van Europa en die veiligheid vir onsself in 'n vrye wêreld.|[[Dwight D. Eisenhower]]''<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20040612210524/http://www.cbc.ca/news/background/dday1944/ CBC News Indepth: D-Day 1944 Front Page]. Oorspronklike aanhaling: "''You are about to embark upon the Great Crusade, toward which we have striven these many months. The eyes of the world are upon you. The hopes and prayers of liberty-loving people everywhere march with you. In company with our brave Allies and brothers-in-arms on other Fronts, you will bring about the destruction of the German war machine, the elimination of Nazi tyranny over the oppressed peoples of Europe, and security for ourselves in a free world.''"</ref>}} [[Lêer:Into the Jaws of Death 23-0455M edit.jpg|duimnael|250px|Troepe van die Amerikaanse Leër se Eerste Divisie word uit 'n landingsvaartuig ontplooi by Omaha-strand in Normandië op [[6 Junie]] [[1944]].]] Teen die lente van 1944 was die Geallieerdes se voorbereiding vir die inval van Frankryk en die aanvanklike fases vir die bevryding van Europa ([[Operasie Overlord]]) voltooi. Hulle het ongeveer 120 Divisies met meer as 2 miljoen soldate bymekaargebring. Van dié 2 miljoen soldate was 1,3 miljoen Amerikaners, 600&nbsp;000 Britte en die res was Kanadese, Vrye Franse en Poolse eenhede. Die inval, kodenaam ''Operasie Neptune'', algemeen bekend as D-dag, was beplan vir [[5 Junie]] [[1944]], maar slegte weer het die inval tot [[6 Junie]] uitgestel. Die oorgrote meerderheid van die Duitse troepe was by die Oosterse Front ontplooi en slegs 'n gesamentlike totaal van 400&nbsp;000 Duitse soldate vanuit die Duitse Sewende Leër en die nuut-geskepte 5de ''Panzerarmee'', was beskikbaar om die Geallieerde inval teen te sit. Die Duitsers het ook 'n ingewikkelde reeks versterkings langs die kus gebou, wat bekend gestaan het as die [[Atlantiese Muur]]. Die "muur" was bedoel om invalle te verhinder, maar daar was in sommige plekke gapings. Die Geallieerde magte, onder die oppergesag van [[Dwight D. Eisenhower]], het 'n ingewikkelde misleidingsveldtog geloods, ten einde die Duitsers te oortuig dat die inval in die area van [[Calais]] sou plaasvind. Die veldtog was suksesvol en die Duitsers het groot dele van hulle troepe na daardie sektor ontplooi, sodat daar slegs 50&nbsp;000 Duitsers in die area van [[Normandië]] was tydens die aanvang van die inval. [[Lêer:Bocagenormandy.jpg|duimnael|links|230px|'n Kaart van Normandië en die Geallieerde Front. Die kaart dui ook ''bocage''-terrein aan: 'n mengsel van woude en weivelde, met martelende kantpaadjies en lanings wat aan beide kante begrens was met walle waarop daar dik plantheinings was wat die gesigsveld beperk het.]] Die inval het begin met 17,000 lugtransporttroepe wat in Normandië laat val is as skermtroepe, om sodoende die Duitsers van die strande te weerhou. Vroeg die oggend het 'n massiewe flottielje gepoog om die Duitse verdedigingstrukture op die strande te bombardeer, maar, as gevolg van 'n gebrek aan sigbaarheid, het die meeste skote hul teikens gemis. Meeste van die Geallieerde troepe se vervoerskepe (met personeel, trokke en voorraad) was ook van koers af – sommige so veel as duisende meters vanaf hul respektiewelike landingsones tussen die vyf kusgebiede ([[Utah strand|Utah]], [[Omaha strand|Omaha]], [[Sword strand|Sword]], [[Juno strand|Juno]] en [[Gold strand|Gold]]). Die Amerikaners het in besonder swaar verliese gely op Omaha-strand, as gevolg van Duitse verdedigingstrukture wat ongeskonde gebly het. Teen die einde van die dag het die Geallieerdes die meeste van hulle doelwitte behaal, alhoewel Britse en Kanadese troepe nie daarin geslaag het om [[Caen]] in te neem nie, soos oorspronklik beplan was. Hitler was oortuig daarvan dat die landings by [[Normandië]] 'n valstrik was en die Duitsers het geen opmerklike teenaanval geloods nie. Slegs drie dae later het die Duitse Opperbevel besef dat die slag by Normandië die werklike inval was, maar teen daardie tyd het die Geallieerdes reeds hulle strandhowe versterk. [[Lêer:Cherbourgair.jpg|duimnael|250px|'n Lugfoto van die hawestad, Cherbourg, in 1944.]] Die terrein van Normandië waar die Amerikaners geland het, was ideaal vir grondse oorlogvoering: die area het bestaan uit 'n mengsel van woude en weivelde, met martelende kantpaadjies en lanings wat aan beide kante begrens was met walle waarop daar dik plantheinings was wat die gesigsveld beperk het. Die Amerikaners het stadig maar seker vooruitgang behaal en het op [[26 Junie]] daarin geslaag om die hawestad, [[Cherbourg-Octeville|Cherbourg]], in te neem, tydens die [[Slag van Cherbourg]]. Dit was een van die primêre doelwitte van die inval, maar die Duitsers het egter die water om die hawe vol seemyne geplant en het die meeste van die hawe se fasiliteite vernietig voor hulle oorgegee het. Dit sou nog 'n maand duur voor die hawe van beperkte nut kon wees. Die Britte het op [[13 Junie]] nog 'n aanval geloods om die stad [[Caen]] in te neem (sien die [[Slag van Villers-Bocage]]), maar was teruggehou nadat die Duitsers 'n groot aantal troepe na die stad beweeg het om dit te verdedig. Die stad sou vir 'n verdere ses weke aan die Duitsers behoort, voor dit uiteindelik op [[9 Julie]] deur Britse en Kanadese magte ingeneem is. Die vuurkrag van die Geallieerdes, gepaard met hulle verbeterde taktieke en groot aantal troepe het uiteindelik 'n deurbraak vir die Geallieerdes besorg: Amerikaanse gemeganiseerde troepe het op [[23 Julie]] uit die westerse punt van die Normandiese weerstandskol gebreek tydens ''Operasie Cobra''. Toe Hitler van hierdie deurbraak geleer het, het hy die Duitse troepe in Normandië beveel om 'n onmiddellike teenoffensief te loods. Dit het egter veroorsaak dat die Duitse magte nou maklike teikens vir Geallieerde lugvaartuie was: waar hulle vroeër in gekamoefleerde skuilings weggekruip het, moes hulle nou deur die oop platteland beweeg om die Geallieerdes te konfronteer. [[Lêer:Falaise Pocket map.jpg|duimnael|links|200px|'n Kaart wat die weerstandskol van Falaise uitlig.]] Die Amerikaners het sterk formasies op hulle flanke geplaas wat die Duitse teenoffensief afgeweer het en hulle het daarna begin om die Duitse 7de Leër en groot dele van die Duitse 5de ''Panzerarmee'' in die weerstandskol van [[Falaise]] te omsingel. Ongeveer 50&nbsp;000 Duitsers is gevange geneem, maar 100&nbsp;000 het daarin geslaag om uit die area te ontsnap. Die Britse en Kanadese troepe het ook begin om deur die Duitse linies te breek: enige hoop wat die Duitsers gekoester het om die Geallieerdes se ingang in Frankryk met behulp van nuwe verdedigingslinies te keer, was tot niet. Die Geallieerdes het vinnig deur Frankryk beweeg, in sommige gevalle met 'n vooruitgang van meer as 900&nbsp;km in twee weke.<ref>{{en}} Generaal Patton se troepe het 600 myl (ongeveer 960&nbsp;km) in twee weke gevorder: [http://www.generalpatton.com/biography.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070302115243/http://generalpatton.com/biography.html |date=2 Maart 2007}}.</ref> Die Duitse troepe het na Noord-Frankryk, België en Nederland teruggetrek. Teen Augustus 1944 het die Geallieerde magte wat in [[Korsika]] gevestig was ''Operasie Dragoon'' geloods en met die 6de Landmaggroep, onder leiding van Luitenant-generaal [[Jacob Devers]], het hulle die [[Franse Riviera]] op [[15 Augustus]] ingeval en by die troepe van Normandië ingeskakel. Op [[25 Augustus]], om 07:00, beweeg die Franse 2de Gepantserde Divisie Parys binne vanuit die Suidweste en die Amerikaanse 4de Divisie volg hulle voorbeeld 'n halfuur later vanuit die Suide. Hitler het aan die Duitse bevelvoerder in Parys, generaal Deitrich von Cholotitz, bevele gegee om die publieke geboue, museums en brûe van Parys te bemyn. Generaal von Cholotitz wou egter nie die stad vernietig nie en het die bevele nie gehoorsaam nie: in plaas van 'n uitgestrekte, hulpelose weerstand het hy teen 15:15 van dieselfde dag aan generaal Le Clerc van die Franse Divisie oorgegee. Die Duitsers het die wêreld se eerste [[kruisermissiel]], die [[V-1-missiel]], gelanseer om teikens in Engeland en België aan te val. Later sou hulle die [[V-2 vuurpyl]] gebruik: 'n ballistiese missiel wat van vloeibare brandstof gebruik gemaak het. Hierdie wapens was uiters onakkuraat en kon slegs groot areas, soos stede, teiken. Die [[missiele]] het nie werklik 'n militêre effek gehad nie, maar was eerder bedoel om die Geallieerde burgers te demoraliseer. [[Lêer:Waves of paratroops land in Holland.jpg|duimnael|240px|Vlae van valskermsoldate land in Nederland tydens [[Operasie Market Garden]] in September 1944.]] Soos die Geallieerdes oor Frankryk en die Lae Lande versprei het en nader aan die Duitse grens beweeg het, het logistiese probleme begin om hulle te teister. Hul voorsienings was steeds vanuit Normandië afkomstig en hulle het kritiese tekortkominge gehad rakende brandstof en ander voorsienings al langs die voorste front. Die Geallieerdes het hul opmars verstadig en die beskikbare voorraad aan 'n klein deel van die front gestuur wat dan teen die normale spoed sou kon voortbeweeg. Geallieerde valskermsoldate en gepantserde voertuie het gepoog om die nodige vordering deur Nederland en oor die Ryn-rivier te maak tydens ''Operasie Market Garden'' in September van 1944. Die plan was om valskermsoldate naby die brûe van die Ryn-rivier te laat land, waar hulle die posisie sou hou, totdat die gepantserde tenks deur die vyand se linies kon breuk en by die valskermsoldate kon inskakel en dan saam na Duitsland beweeg. Die plan was bedink en gelei deur Britse Generaal Montgomery en het Britse, Amerikaanse, Poolse en Kanadese magte ingesluit. Alhoewel die plan aanvanklike sukses gebring het, was baie van die brûe opgeblaas en die tenks se opmars was vertraag. Gevolglik was die Britse 1ste ''Airborne Division'', wat hul posisie by die laaste brug gehou het, byna uitgeroei. Die Duitsers het daarin geslaag om 'n verdedigingslinie langs die hele front op te stel en die oorlog het deur die winter voortgeduur. In 'n poging om die voorraadsituasie te verbeter, was die Kanadese Eerste Leër die taak gegee om die ingang na die hawe van [[Antwerpen]] te bevry by die [[Schelde]]-monding. Die leër het die taak in November 1944 suksesvol voltooi, met die gevolg dat Kanada die enigste land was om al hulle D-Dag-doelwitte suksesvol voltooi het. In Oktober het die Amerikaanse troepe [[Aken]] ingeneem: dit was die eerste groot Duitse stad wat ingeneem was. Hitler het al sedert die middel van September 1944 'n groot teenoffensief teen die Geallieerdes beplan. Die doel van die aanval was om Antwerpen in te neem. Die inname of vernietiging van Antwerpen sou nie slegs die verspreiding van voorraad aan die Geallieerdes verhoed nie, maar sou ook die Geallieerde magte in twee verdeel. Hitler het gehoop dat so 'n verdeling die magte sou demoraliseer en hul leiers sou forseer om te onderhandel. Vir die aanval het Hitler 'n konsentrasie van die beste van sy oorblywende mage gebruik en die [[Ardenne-offensief|aanval vanaf die Ardenne]] in die suide van België geloods: die area was bergagtig en in sommige plekke dig bebos; dit was ook die plek waar Hitler in 1940 'n sege behaal het tydens ''[[Fall Gelb]]''. Digte wolke het beteken dat die Amerikaners nie hul verkenningsvliegtuie en vliegtuie wat grondteikens geteiken het kon gebruik nie. Dele van die aanval het daarin geslaag om deur die dun Amerikaanse linies te breek en het voortgebeur in die rigting van die [[Meuse]]-rivier. Die noordelike deel van die linie het egter behou gebly en die Duitsers se vooruitgang was beperk tot 'n nou korridor. Die Duitse opmarsing was ook vertraag by [[St. Vith]], wat etlike dae deur die Amerikaners verdedig was. Bastogne was die ligging van 'n belangrike padknooppunt en die Amerikaanse troepe het dit suksesvol verdedig tydens die [[Slag van Bastogne]] (mid-Desember 1944 tot Januarie 1945). Hulle was egter steeds omsingel deur die Duitsers en generaal [[George S. Patton]] se 3de Leër, wat oorspronklik suidwaarts gemars het, het 'n 90-grade ommeswaai gemaak en die Duitsers se suidelike flank aangeval, wat die deurslag gegee het. Teen hierdie tyd het die weer begin opklaar en die Geallieerdes se lugmagte is op die Duitsers ontketen en die Duitse aanval is by [[Dinant]] stopgesit. In 'n poging om hulle offensief voort te sit, het die Duitse 'n massiewe lugaanval geloods op die Geallieerdes se vliegvelde in die Lae Lande op [[1 Januarie]] [[1945]], tydens ''Operasie Bodenplatte''. Die Duitsers het 465 Geallieerde vliegtuie vernietig, maar het self 277 van hulle eie vliegtuie verloor. Alhoewel die Geallieerdes daarin geslaag het om hulle verliese in slegs dae te herwin, sou die ''Luftwaffe'' nooit weer daartoe in staat wees om 'n groot lugaanval te loods nie.<ref>{{en}} A World At Arms, bl. 769, Gerhard Weinberg.</ref> Geallieerde magte van die noorde en suide het by [[Houffalize]] ontmoet en teen die einde van Januarie het hulle die Duitsers terug tot hulle beginposisies gedruk. Baie Duitsers was vasgevang in die weerstandskol wat deur die uitbulting van die Geallieerde linies geskep is en was geforseer om hulself oor te gee of om sonder hulle swaar toerusting te ontsnap. Maande van die Reich se oorlogproduksie het verlore gegaan en Duitse magte op die Oosterse front was uitgehonger vir voorraad op dieselfde oomblik as wat die Rooi Leër sy grootskaalse teenoffensief teen Duitsland voorberei het. Die Geallieerdes se laaste hindernis was die Ryn-rivier: hulle het in Maart 1945 daarin geslaag om dié rivier oor te steek, gedeelteliks te danke aan die inname van die [[Ludendroff-brug]] by [[Remagen]]. Tydens ''Operasie Varsity'', 'n valskermaanval in laat-Maart, het die Geallieerdes ook 'n vastrapplek gekry aan die oostelike oewer van die [[Ryn]]. Na die Geallieerdes die rivier oorgesteek het, het die Britse troepe na die noordooste uitgesprei in die rigting van [[Hamburg]], die [[Elbe]]-rivier oorgesteek en voortbeweeg na Denemarke en die [[Baltiese See]]. [[Lêer:Omar Bradley.jpg|duimnael|Generaal [[Omar Bradley]] het die opmars na Duitsland gelei.]] Die Amerikaanse 9de Leër het suid beweeg en die Amerikaans 1ste Leër het noord beweeg in 'n poging om die Duitse ''Heeresgruppe B'' te omsingel by die [[Ruhrgebied]] in Duitsland. Die Amerikaanse troepe was gelei deur generaal [[Omar Bradley]], wat meer as 1&nbsp;300&nbsp;000 soldate in sy beheer gehad het. Op [[4 April]] [[1945]] was die omsingeling voltooi en die Duitse magte, onder leiding van veldmaarskalk [[Walter Model]] was vasgevang in die weerstandskol by die [[Ruhrgebied|Ruhr]]. Ongeveer 300&nbsp;000 Duitse soldate is as krygsgevangenes geneem. Die 1ste en 9de Amerikaanse leërs het na die ooste gedraai. Hulle het by die Elbe-rivier gehalt, waar hulle Sowjetse troepe in mid-April ontmoet het. === Sowjetse teenaanval en die verowering van Duitsland === Die Sowjette het hulle winteroffensief in Januarie 1944 in die Noordelike sektor geloods en die brutale [[beleg van Leningrad]] afgelos. Die Duitsers het 'n ordelike terugval uit die Leningrad-gebied onderneem na 'n korter linie gebaseer op die mere na die suide. Teen Maart het die Sowjette [[Roemenië]] vanuit die [[Oekraïne]] aangeval. Die Sowjetse magte het die 1e ''Panzerarmee'' noord van die [[Dnister|Dnjestr-rivier]] omsingel. Die Duitsers het in April daarin geslaag om uit die weerstandskol te ontsnap en meeste van hulle manskappe te red, maar hulle swaar toerusting het in die proses verlore gegaan. Gedurende April het die Rooi Leër 'n reeks aanvalle naby die stad [[Iaşi]], Roemenië, geloods, wat daarop gemik was om dié strategies belangrike sektor te buit. Indien suksesvol sou die area gebruik kon word as 'n basis om Roemenië in 'n someroffensief in te val. Na die Sowjetse magte die aanval vanuit die woud Târgul Frumos geloods het, is hulle deur die Duitse en Roemeense magte teruggehou en het die Spilmoondhede se magte daarin geslaag om die sektor dwars deur April te verdedig. Soos wat Sowjetse troepe nader aan [[Hongarye]] beweeg het, het Duite magte Hongarye op [[20 Maart]] beset. Hitler het gemeen dat die Hongaarse leier, admiraal [[Miklós Horthy]], moontlik nie meer 'n betroubare bondgenoot kon wees nie. [[Finland]], wat as deel van die [[Voortsettingsoorlog]] ook teen die Sowjetunie geveg het, het in Februarie vrede met Stalin versoek, maar wou nie die aanvanklike voorwaardes wat aangebied is aanvaar nie. Op [[9 Junie]], het die Sowjetunie die Vierde strategiese offensief op die [[Kareliese Landengte]] geloods, wat Finland na drie maande gedwing het om 'n vredesverdrag te aanvaar. Voor die Sowjetunie se someroffensief kon begin met 'n aanval op [[Belarus]], moes hulle eers die [[Krim]]skiereiland van die Spilmoondhede se troepe bevry. Die oorblywende dele van die Duitse Sewentiende Leër en die ''Heeresgruppe Süd'' en sommige Roemeense magte was afgesny en op die skiereiland agtergelaat toe die Duitsers uit Oekraïne onttrek het. Vroeg in Mei het die Rooi Leër se 3de Oekraïnse Front die Duitsers aangeval en die daaropvolgende veldslag het geëindig in 'n totale oorwinning vir die Sowjetunie. Die Duitsers se poging om oor die Swart See te ontsnap, het misluk. [[Lêer:Approaching Omaha.jpg|duimnael|250px|Die Geallieerde landings in Normandië, Junie 1944.]] Noudat die Krimskiereiland oop was, is die lang-verwagte Sowjetse someroffensief op [[22 Junie]] [[1944]] geloods. Die offensief, met die kodenaam ''Operasie Bagration'', het 2,5 miljoen man en 6&nbsp;000 tenks ingesluit. Die doel van die offensief was om die Duitse troepe uit Belarus te verwyder en die Duitse ''Heeresgruppe Mitte'', wat die sektor verdedig het, te vernietig. Dit was beplan dat die offensief terselfdertyd as die [[Slag van Normandië|Geallieerde landings in Normandië]] sou plaasvind, maar vertragings het veroorsaak dat die offensief met 'n paar weke uitgestel is. Die daaropvolgende veldslae het die vernietiging van die ''Heeresgruppe Mitte'' tot gevolg gehad en het gelei tot 800&nbsp;000 Duitse sterfgevalle. Dit was dan ook die grootste nederlaag vir die Duitse ''Wehrmacht'' gedurende die Tweede Wêreldoorlog. Die Sowjetse magte het voortbeweeg en die buitewyke van [[Warskou]] op [[31 Julie]] bereik. Die nabyheid van die Rooi Leër het die Pole in Warskou laat glo dat hulle binnekort bevry sou word. Op [[1 Augustus]] het inwoners van die stad in opstand gekom tydens die [[Warskou-opstand]], wat deel gevorm het van die groter [[Operasie Storm]]. Nagenoeg 40&nbsp;000 versetstryders het beheer van die stad oorgeneem. Die Rooi Leër het egter gehalt met hul opmars.<ref>{{en}} [http://www.warsawuprising.com/doc/okulicki1.htm ''The Warsaw Rising: Its Causes, Course, and Capitulation.''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190131190054/http://www.warsawuprising.com/doc/okulicki1.htm |date=31 Januarie 2019 }} deur Gen. Leopold Okulicki. Laaste besoek op 6 September 2007.</ref> Die enigste bystand wat aan die Pole verleen is, was artillerievuur en Duitse troepe het na die stad beweeg op die opstand stop te sit. Die opstand het op [[2 Oktober]] geëindig en die Duitse magte het dit wat van die stad oorgebly het, vernietig. In Joego-Slawië is die Partisane uiteindelik met sukses begroet. Op [[16 Junie]] [[1944]] is die [[Verdrag van Vis]] deur die Partisane en die Koninklike Regering onderteken: hierdie verdrag het die Partisane as die leër van Joego-Slawië bevestig. Teen die einde van Augustus is [[Josep Tito]] aangestel as personeelshoof van die [[Tsjetniks]], alhoewel sy koningsgesinde teenstander, [[Draža Mihailovic]], en ander Tsjetniks voortgehou het met hulle eie versettingsbeweging. Dié aparte versettingsbeweging is egter uiteindelik verslaan tydens die [[Slag van Lijevca-veld]] (30 Maart – 8 April) deur 'n Kroasiese alliansie. Na die vernietiging van die Duitse ''Heeresgruppe Mitte'' het die Sowjetse magte die Duitsers in mid-Julie van 1944 in die Suide aangeval. Hulle het in 'n maand se tyd daarin geslaag om Oekraïne geheel en van die Duitsers te bevry en die Duitse troepe het groot verliese gely. Daarna het die Sowjetse magte hulle op Roemenië gerig. Die Rooi Leër se 2de en 3de Oekraïnse Fronte het die Duitse ''Heeresgruppe Südukraine'' (wat uit beide Duitse en Roemeense troepe bestaan het) aangeval in 'n poging om Roemenië te beset en die Duitse oprigtings in die sektor te vernietig. Die uitslag van die [[Slag van Roemenië]] was 'n gehele oorwinning vir die Rooi Leër en 'n skuif vir Roemenië vanaf die Spilmoondhede na die Geallieerdes. [[Bulgarye]] het in September aan die Rooi Leër oorgegee. Na die Duitse onttrekking uit Roemenië, het Sowjetse troepe Hongarye in Oktober 1944 ingevaar, maar die Duitse Sesde Leër het drie afdelings van maarskalk Rodion Jakowlewitsj Malinowski se Groep Plijef naby Debrecen omsingel en vernietig. Die vinnige aanval wat die Sowjette gehoop het sou lei tot die inname van Budapest was nou stopgesit en Hongarye sou Duitsland se geallieerde bly tot aan die einde van die oorlog in Europa. Hierdie veldslag was die laaste Duitse oorwinning aan die Oostelike Front. Soos die Rooi Leër hul opmars na die Balkan voorgesit het, het Duitse troepe op 12 Oktober uit Griekeland onttrek. Terselfdertyd het die Joego-Slawiese Partisane hul operasies na Serwië verskuif en het hulle [[Belgrado]] op [[20 Oktober]] met hulp van die Sowjetunie bevry. Teen die einde van die jaar het die Partisane die oostelike helfte van Joego-Slawië en die Dalmatiese kus beheer en was hulle teen laat Maart 1945 gereed vir 'n finale weswaartse offensief. Die Sowjetunie het van sy nederlaag in Debrecen herstel en naderende kolonne van die Rooi Leër het Belgrado in laat-Desember bevry en Budapest op [[29 Desember]] [[1944]] bereik. Hulle het die stad omsingel en sodoende meer as 188,000 troepe van die Spilmoondhede vasgevang, insluitende baie Duitse [[Waffen-SS]]. Die troepe in Budapest het tot [[13 Februarie]] [[1945]] uitgehou en die daaropvolgende beleëring was een van die bloederigste tydens die oorlog. In die tussentyd het die Rooi Leër se 1ste, 2de en 3de Baltiese Fronte was in 'n geveg met die oorblyfsels van die Duitse ''Heeresgruppe Mitte'' en die ''Heeresgruppe Nord'' om die Baltiese streek van die Duitsers in Oktober 1944 te ontneem. Die uitslag van die reeks veldslae was 'n permanente verlies van kontak tussen die ''Heeresgruppe Nord'' en ''Mitte'' en die skepping van die Koerland-weerstandskol in [[Letland]] waar die Duitse 18de en 16de Leërs (met saam meer as 250&nbsp;000 man) vasgekeer was tot aan die einde van die oorlog. === Opmars na Berlyn === Siende dat die Balkan en die grootste deel van Hongarye teen laat Desember 1944 van Duitse troepe bevry was, het die Sowjetunie 'n massa-ontplooiing in Pole begin om voor te berei vir die komende Winter-offensief. Sowjetse voorbereidings was steeds besig toe Churchill aan Stalin gevra het om sy offensief so gou as moontlik te loods, ten einde die Duitse druk in die weste te verlig. Stalin het ingestem en die begindatum vir die offensief was vasgestel vir [[12 Januarie]] [[1945]]. Die Sowjetse bevelvoerder, [[Iwan Konef]], se troepe het die Duitsers in die suide van Pole aangeval en hulle posisie het in omvang toegeneem vanaf hul brughoof by die Wisła-rivier naby [[Sandomierz]]. Op [[14 Januarie]] het Sowjetse bevelvoerder, [[Konstantin Rokossofski]], se magte die Duiters vanaf die Narew-rivier noord van [[Warskou]] aangeval, terwyl bevelvoerder Georgi Sjukow se troepe in die middel vanaf hulle brughoof naby Warskou aangeval het. Die gekombineerde Sowjetse offensief het deur die verdediging wat [[Oos-Pruise]] gedek het, gebreek en het die Duitse front was in chaos gedompel. Sjukow en sy troepe teen [[17 Januarie]] ingeneem en teen [[19 Januarie]] het sy tenks [[Łódź|Lódz]] ook ingeneem. Ook op die 19de het Konew se troepe die Duitse voor-oorlogse grens bereik. Aan die einde van die eerste week van die offensie het die Sowjette 160&nbsp;km diep in 'n front ingebeur wat 650&nbsp;km wyd was. Die Sowjetse aanval het is uiteindelik by die Oder-rivier aan die einde van Januarie gehalt, slegs 60&nbsp;km van Berlyn. [[Lêer:Eastern Front 1945-01 to 1945-05.png|duimnael|225px|links|Berlyn- en Praag-offensief op die Oosterse Front, 1945.]] Die Sowjetunie het gehoop om Berlyn teen die middel van Februarie in te neem, maar dit het geblyk dat hulle te optimisties was. Die Duitse versetting het, in plaas van om ineen te stort, aansienlik versterk tydens die aanvang van die aanval. Die Sowjetse voorsieningslyne kon nie aan die behoeftes van die troepe voldoen nie. Die dooiweer van die lente, die gebrek aan lugversterking en die vrees vir omsingeling deur flankaanvalle uit Oos-Pruise, [[Pommere]] en [[Silesië]] het die Sowjetse offensief stopgesit. Die nuut geskepde Heeresgruppe Weichsel, onder die bevel van [[Heinrich Himmler]], het 'n teenaanvaal op die blootgestelde flank van die Sowjetse Leër gepoog, maar het teen 24 Februarie misluk. Dit het dit aan Sjukow duidelik gemaak dat die flank sekuur moes wees, voor enige aanval op Berlyn geloods kon woord. Die Sowjette het hulle magte hergroepeer en na die noorde aangeval en Duitse troepe in Pommere ontruim. Daarna van hulle na die suide aan en ontruim hulle Duitse troepe uit Silesië. In die suide het drie Duitse pogings om die omsingelde garnisoen in Boedapest te ontset, gefaal en die stad is op [[13 Februarie]] deur die Sowjetse magte ingeneem. Die Duitsers het weereens 'n teenaanval geloods: Hitler het daarop aangedring om beheer oor die Donau te verkry. Die [[16 Maart]] het die aanval gefaal en die Rooi Leër het hulle teenaanval op dieselfde dag geloods. Op [[30 Maart]] het Sowjetse troepe Oostenryk binne gegaan en [[Wene]] is op [[13 April]] ingeneem. Hitler het geglo dat die Sowjetunie se hoofteiken vir hulle naderende offensief in die suide naby [[Praag]] sou wees en nie Berlyn nie. Hy het dus sy laaste oorblywende Duitse reserwes gestuur om daardie sektor te verdedig. Die Rooi Leër se doelwit was egter Berlyn en teen [[16 April]] was die Sowjetunie gereed om hulle [[Slag van Berlyn|finale aanslag op Berlyn]] te loods. Sjukow se magte het vanuit die middel aangeval en het die Oder-rivier gekruis, maar is daarna deur sterk Duitse weerstand naby Seelow vasgekeer. Na drie dae van swaar gevegte en 33 000 gesneuwelde Sowjetse soldate<ref>{{de}} http://www.gedenkstaette-seelower-hoehen.de/</ref> het die Sowjetse troepe deur die laaste verdedigingslyne van [[Berlyn]] gebreek. Konew het die Oder-rivier vanuit die suide gekruis en was binne slagwydte van Berlyn, maar Stalin het Konew beveel om die flanke van Sjukow se troepe te beskerm en nie Berlyn self aan te val nie. Rokossowski se troepe het die Oder vanuit die noorde gekruis en het by Britse veldmaarskalk Bernard Montgomery se magte in Noord-Duitsland aangesluit, terwyl Sjukow en Konew se troepe Berlyn ingeneem het. Teen [[24 April]] [[1945]] het die Sowjetse leër die Duitse 9de Leër en 'n deel van die 4de Pantser Leër suid-oos van Berlyn omsingel. Berlyn was ongeveer dieselfde tyd omsingel en, as 'n finale weerstandspoging, het Hitler die stad se burgers, insluitende tieners en ou mens, opgeroep om in die ''[[Volkssturm]]''-burgermag teen die naderende Rooi Leër te veg. Duitse troepe aan die stad se grense is versterk deur die oorblywende troepe wat teen die Sowjette naby Seelow geveg het. Hitler het beveel dat die omsingelde Duitse 9de Leër, onder bevel van Generaal [[Theodor Busse]], uit moes breek an by die Duitse 12de Leër, onder bevel van Generaal [[Walther Wenck]], moes aansluit. Na die leërs bymekaar aangeluit het, het hulle gepoog om Berlyn van die Sowjetunie te bevry: 'n onmoontlike taak. Die oorblywende eenhede van die 9de Leër is na die woude om Berlyn gedryf, naby die dorpie [[Halbe]], waar hulle, tydens die [[Slag van Halbe]], deur die Sowjetse linies probeer breek het om die Duitse 12de Leër te bereik. 'n Klein aantal soldate het daarin geslaag om by die 12de Leër aan te sluit en het hul weg na die weste oopgeveg waar hulle aan die Amerikaners oorgegee het. In die tussentyd het die geveg in Berlyn voortgeduur. Die Duitsers het 'n groot aantal [[Panzerfaust]]s tot hulle beskikking gehad – 'n soort anti-tenk-handkanon – waarmee hulle 'n swaar tol van die Sowjetse geledere in die strate van Berlyn geëis het. Die Sowjette het egter stedelike oorlogvoering in Stalingrad meegemaak en die ervaring het bygedra tot hulle stadig maar sekere vooruitgang na die middel van die stad. Die Duitse weerstand in die stad was volhoudend, maar die Sowjetunie het uiteindelik geseëvier. Die Sowjetunie het 360&nbsp;000 sterfgetalle gehad en die Duitsers 450&nbsp;000, waaronder ook siviele burgers en omtrent 170&nbsp;000 Duitsers was gevange geneem. Hitler en sy personeel het na die [[Führerbunker]] verhuis: 'n Betonbunker onder die Reichs-kanseliersgebou in Berlyn. Hitler het daar op [[30 April]] [[1945]] saam met sy bruid, [[Eva Braun]], selfmoord gepleeg. Hy het reeds die vorige dag, 29 April 1945, Grootadmiraal Dönitz, as sy opvolger as staatshoof van Duitsland aangestel. === Einde van die oorlog in Europa === [[Lêer:Yalta Conference 1945 Churchill, Stalin, Roosevelt.jpg|duimnael|regs|[[Winston Churchill]], [[Franklin D. Roosevelt]], en [[Joseph Stalin]] in [[Jalta]] in 1945.]] [[Lêer:News. V.E. Day BAnQ P48S1P12270.jpg|duimnael|''Montreal Daily Star'': "Germany Quit", 7 Mei 1945]] [[Franklin D. Roosevelt]], [[Winston Churchill]] en [[Josef Stalin]] het reëlings getref vir 'n na-oorlogse Europa by die [[Konferensie van Jalta]] in Februarie 1945. Hulle ontmoeting het gelei tot baie belangrike besluite, soos die vorming van die [[Verenigde Nasies]], demokratiese verkiesings in [[Pole]], die skuif van Poolse grense na die weste (op Duitsland se onkoste), Sowjetse burgers sou teruggevoer word en daar was ingestem dat die Sowjetunie Japan binne drie maande van Duitsland se oorgawe sou inval. Na Hitler se dood (op 30 April), het grootadmiraal [[Karl Dönitz]] die leier van die Duitse regering geword en het hy die oorgawe van Duitsland beveel. Op [[2 Mei]] [[1945]] gee Duitse troepe Berlyn oor aan die Sowjetse troepe daar. In 'n geïsoleerde insident het die Duitse troepe in Italië reeds hulle oorgawe op [[29 April]] belowe: by Caserta het Kolonel Schweinitz en sy adjudant, Wenner (wat Generaal Vietinghoff verteenwoordig het), 'n dokument onderteken wat die onvoorwaardelike oorgawe van alle Duitse troepe in Italië vanaf 13:00 MGT (14:00 in Italië) op 2 Mei 1945 gewaarborg het. As Dönitz se verteenwoordiger in [[Reims]], [[Frankryk]], beveel Kolonelgeneraal [[Alfred Jodl]] die oorgawe van alle oorblywende troepe daar op [[7 Mei]]. Na die finale ondertekening van Duitse oorgawe in Berlyn op [[8 Mei]] [[1945]] word [[Oorwinningsdag]] vir die eerste keer deur Westerse Geallieerdes gevier. Te wyte aan tydsverskille het die Sowjetunie hulle eie [[Oorwinningsdag (9 Mei)|Oorwinningsdag]] op [[9 Mei]] gevier: volgens die Sowjetse horlosie het die staking van Duitse militêre aktiwiteit een minuut na middernag plaasgevind. Sommige oorblywende Duitse versettingstroepe was tot [[11 Mei]] aktief (sien die [[Praag Offensief]]).<ref>{{en}} [http://www.wargamer.com/ww2timeline/1945eastern.asp ''Eastern Europe – 1945''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071230180411/http://www.wargamer.com/ww2timeline/1945eastern.asp |date=30 Desember 2007 }} deur die ''World War 2 Timeline'' van ''The Wargamer''. 20 Desember 2000. Verkry op 22 April 2007.</ref> === Oorlog breek uit in Asië === ==== Chinese en Suid-Asiatiese veldtogte ==== [[Lêer:Japanese Empire2.png|regs|duimnael|Die Japannese Ryk se gebied tydens die ryk se piek.]] Op [[3 Desember]] [[1941]] het die opperbevel van die Japannese militêre magte aan generaal Jasoesji Okamoera<!--Yasuji Okamura--> die gesag gegee om die ''sanko sakusen'' of "drie alles"-beleid te implementeer.<ref>{{en}} Bix, Herbert. ''Hirohito and the Making of Modern Japan'', 2000, p.366</ref> Dié beleid was 'n verskroeide-aarde-beleid en die "drie alles" beteken "maak alles dood", "verbrand alles" en "buit alles". Vier dae later is die Groter Oos-Asiatiese Oorlog geloods (ook bekend as die Pasifiese Oorlog). Minder as 24 uur na die Aanval op Pearl Harbor het Japan [[Hong Kong]] ingeval. Nie lank daarna nie was die [[Filippyne]] en die [[Britse Ryk|Britse kolonies]] [[Maleisië]], [[Borneo]] en [[Mianmar]] aan die beurt: die Japannese was vasberade om die olievelde van Nederlands-Oos-Indië in te neem. Ten spyte van versetting deur die Filippynse, Australiese, Nieu-Seelandse, Britse, Kanadese, Indiese en Amerikaanse troepe, het hierdie gebied binne enkele maande in Japan se hande geval. Op [[15 Februarie]] [[1942]] teken Britse generaal [[Arthur Ernest Percival]] 'n dokument wat die onmiddellike en onvoorwaardelike oorgawe van [[Singapoer]] en die garnisoen daar aan generaal [[Tomojoeki Jamasjita]] belowe. Ongeveer 70&nbsp;000 Britse, Indiese en Australiese troepe word gevangene geneem.<ref name="DaysofWar">{{en}} Cesare Salmaggi & Alfredo Pallavisini (1977). 2194 Days of War. Windward: Londen.</ref> [[Lêer:Changde battle.jpg|duimnael|links|Die Slag van Changde, wat ook die Stalingrad van die Ooste genoem is. China en Japan het 'n gekombineerde totaal van 100&nbsp;000 soldate in hierdie slag verloor.]] Ná die aanval op [[Pearl Harbor]] het Japan het 'n grootskaalse offensief in China geloods. Die doel van die offensief was om die strategies belangrike stad Chande in te neem; die Japannese het reeds twee keer tevore gefaal in hulle pogings om hierdie stad in te neem. Japan het 120&nbsp;000 soldate in vier divisies byeengebring vir hierdie aanval. Die Sjinese het met 300&nbsp;000 man geantwoord en die Japannese leër was gou omsingel en geforseer om terug te beweeg. Die Chinese Nasionalistiese Kwomintang-leër, onder bevel van [[Tsjiang Kai-sjek]], en die Kommunistiese Chinese Leër, onder bevel van Mao Zedong, het beide die Japannese besetting van China teëgesit, maar nooit werklik teen die Japannese saamgewerk nie. Konflik tussen die Nasionalistiese en Kommunistiese magte het lank voor die oorlog in aanvang geneem; dit het ook ná, en tot 'n sekere mate ook tydens, die oorlog voortgeduur, alhoewel toe minder openlik. Die Japannese het die oorgrote gedeelte van [[Birma]] ingeneem en die Birmaweg (wat die land met China verbind) afgesny, met die gevolg dat die Westerse Geallieerdes die Chinese Nasionaliste nie meer van voorraad kon voorsien nie. Hierdie verlies het die Geallieerdes forseer om 'n groot lugbrug tussen Indië en China te skep en in stand te hou. Vlieëniers het na hierdie brug as "The Hump" verwys. Onder bevel van die Amerikaanse Generaal, Joseph Stilwell, is die Chinese troepe in Indië opnuut opgelei en toegerus, terwyl voorbereidings getref is om die Ledo-weg vanuit Indië te neem as 'n plaasvervanger vir die Birmaweg. Hierdie poging was uiteindelik 'n enorme ingenieurstaak. [[Lêer:Subhas Chandra Bose.jpg|duimnael|regs|130px|[[Subhash Chandra Bose|Netaji Subash Chandra Bose]] het die Indiese Nasionale Leër teen die Geallieerdes gelei in Imphal en Birma.]] In April 1944 het die Japannese Operasie ''Ichi-Go'' geloods, met die doel om die spoorwegroete tussen Peking en Nanking te beveilig en om alle Amerikaanse vliegvelde onder die beheer van Generaal Chennault in die suidelike deel van Sjina in te neem.<ref>{{en}} Keegan, John. ''The Second World War''. 1989. bl. 548.</ref> Die operasie was suksesvol: 'n aaneenlopende deurgang tussen Peking en Indo-Sjina is geopen en die vliegvelde was geforseer om na die binneland te skuif. Die operasie het egter gefaal om die leër van [[Tsjiang Kai-sjek]] te oorwin en die Amerikaners het beheer van die Mariana-eilande in die Stille Oseaan gekry, waarvandaan hulle die [[Japanse Argipel|Japannese Tuiseilande]] kon bombardeer. Terwyl die Amerikaners stadig maar seker die Ledo-weg van Indië na China gebou het, het die Japannese in Maart 1944 hulle eie offensief op Indië geloods, wat in die tyd nog 'n Britse kolonie was. Die "Mars na Delhi" was deur Nejati Subhas Chandra Bose in werking gestel:<ref>{{en}} Peter Ward Fay, ''The Forgotten Army: India's Armed Struggle for Independence 1941–1945''.</ref> Bose was die bevelvoerder van die Indiese Nasionale Leër, 'n mag wat saamgestel is uit krygsgevangenes uit die Brits-Indiese Leër wat deur die Japannese gevangene geneem is. Chandra het 'n alliansie met die Nazi-party ('n geallieerde van Japan) gesoek om ontslae te raak van die koloniale heersers van Indië en só die land se onafhanklikheid te verkry.<ref>{{en}} ''Modern India'' deur Sumit Sarkar. Macmillan. Bl 418-423.</ref> Die Japannese het gepoog om die hoofmagte van die Britte en Indiërs by Imphal te vernietig. Terwyl die Geallieerde troepe egter telkens deur lugvervoer versterk is en van voorraad voorsien is, het die Japannese troepe se voorraad opgeraak (gedeeltelik te wyte aan stortreëns) en het hulle verhonger. Die oorblywende troepe het mettertyd teruggetrek, ná 'n verlies van 85&nbsp;000 soldate, een van die grootste Japannese nederlae van die oorlog. Tydens die [[moeson]], wat van Augustus tot November 1944 geduur het, is die Japannese tot by die Chindwin-rivier in Birma agtervolg. Met die aanvang van die droë seisoen in die begin van 1945 het die Amerikaanse en Sjinese magte uiteindelik die Ledo-weg voltooi, alhoewel dit te laat was om enige beslissende effek te hê. Terselfdertyd het die Britse Veertiende Leër, wat uit Indiërs, Britte en Afrikane bestaan het, 'n offensief op Sentraal-Birma geloods. Die Japannese magte daar het 'n hewige nederlaag gely en die Geallieerdes het hulle na die suide gevolg, waar hulle Rangoon op [[2 Mei]] [[1945]] ingeneem het. ==== Slag van die Stille Oseaan ==== [[Lêer:Burning ships at Pearl Harbor.jpg|duimnael|regs|Die Amerikaanse slagskepe ''West Virginia'' en ''Tennessee'' word aangeval by [[Pearl Harbor]].]] Hitler het sy plan om die Sowjetunie in te val nie met Japan gedeel nie. Die Sowjetunie, wat 'n oorlog op twee verskillende fronte gevrees het, het besluit om vrede met Japan te sluit. Op [[13 April]] [[1941]] het die Sowjetunie en Japan die Sowjets-Japannese Neutraliteitsverdrag onderteken, wat die Japannese toegelaat het om hulle aandag op die komende oorlog in die Asiatiese-Pasifiese streek te vestig. In die somer van 1941 het die Verenigde State, die Verenigde Koninkryk en Nederland 'n olie-embargo teen Japan geloods, wat gedreig het om dié land van sy vermoë te ontneem om 'n grootskaalse oorlog op die see of in die lug te voer. Japannese magte het egter hulle opmars na China voortgesit. Japan het 'n aanval op [[Pearl Harbor]] beplan om die Amerikaanse Stille Oseaan-vloot te verswak en dan die olievelde in Nederlands-Indië in beslag te neem. Op [[7 Desember]] het Japan amper terselfdertyd drie verrassingsaanvalle op [[Pearl Harbor]], [[Thailand]] en die Britse gebiede van [[Maleia]] en [[Hongkong]] geloods. 'n Japannese vragvloot het die onverwagte aanval op Pearl Harbor geloods. Die oorval het die meeste van die Amerikaanse vliegtuie daar vernietig en het die hoof Amerikaanse slagvloot buite aksie gestel: drie slagskepe was gekelder en vyf ander was hewig beskadig. Die hoofdok, voorraad- en werkswinkels is egter gou herstel. Die basis se brandstofvoorraadfasiliteite was onbeskadig gelaat, ironies genoeg kon die verlies van hierdie fasiliteite die hele vloot in die Stille Oseaan belemmer. Die aanval het die Amerikaanse publiek verenig in hul begeerte om wraak te neem op Japan. Die volgende dag, op [[8 Desember]], het die Verenigde State (en die Verenigde Koninkryk) oorlog teen Japan verklaar. [[Lêer:Yamamoto-Isoroku.jpg|duimnael|links|Admiraal [[Isoroku Yamamoto]], die bevelvoerder van die Japannese Vloot, 1939–43.]] Tegelyk met die aanval op Hawaiï, het die Japannese ook [[Wake-eiland]] aangeval, 'n Amerikaanse gebied in die Stille Oseaan. Die aanvanklike landingspoging was deur die Amerikaanse Vloot teruggedryf en die weerstand het tot [[23 Desember]] aangehou. Die Japannese het versterkings gestuur en die Amerikaanse garnisoen het oorgegee toe dit duidelik word dat daar geen Amerikaanse aflossingstroepe onderwerg was nie. Japan het ook die Filippyne, 'n Amerikaanse Gemenebes, op 8 Desember ingeval. Amerikaanse en Filippynse magte, onder die bevel van generaal Douglas MacArthur, was geforseer om terug te trek na die Bataanse Skiereiland. Volgehoue versetting het tot April aangehou, wat die Geallieerdes kosbare tyd besorg het. Na hulle uiteindelike oorgawe, was die oorblywende Amerikaanse en Filippynse troepe op die [[Bataanse Dodemars]] gelei. Geallieerde versetting het vir nóg 'n maand volgehou op die eilandvestiging, [[Corregidor]], maar het ook uiteindelik oorgegee. Generaal MacArthur, wat op bevel na Australië teruggetrek het, het gesweer "Ek sal terugkeer".<ref>{{en}} [http://www.pbs.org/wgbh/amex/macarthur/filmmore/reference/primary/macspeech02.html MacArthur's Speeches: "I Shall Return."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20000510160247/http://www.pbs.org/wgbh/amex/macarthur/filmmore/reference/primary/macspeech02.html |date=10 Mei 2000 }}, besoek op 28 Februarie 2007.</ref> Die Britse vloot is swaar getref toe hulle op [[10 Desember]] twee belangrike slagskepe, ''HMS Prince of Wales'' en ''HMS Repulse'', verloor het. Beide skepe is deur 85 Japannese bomwerpers en torpedovliegtuie aangeval; die aanvallende vliegtuie was in Saigon gebaseer en 840 Britse matrose het omgekom. Winston Churchill het oor dié gebeurtenis gesê: "In die hele oorlog het ek nooit 'n meer direkte skok gekry nie".<ref>{{en}} [http://www.american-partisan.com/cols/2002/ww2/qtr1/0111.htm Sixty Years Ago: Reaction to the Attack on Pearl Harbor]. Oorspronklike Engelse aanhaling: ''"In all of the war I have never received a more direct shock."''.</ref> Duitsland het op [[11 Desember]] oorlog verklaar teen die Verenigde State, alhoewel dit nie deur die [[Driesydige Verdrag]] vereis was nie. Hitler het gehoop dat Japan Duitsland sou ondersteun deur die Sowjetunie aan te val. Dit was egter nie die geval nie: Japan het 'n nie-aanvalsverdrag onderteken en het verkies om op die uitbreiding van die Japannese Ryk na China, Suidoos-Asië en die Stille Oseaan-gebied te fokus. In plaas daarvan dat Duitsland se oorlogsverklaring 'n tweede front na die USSR geopen het, het dit eerder daarin geslaag om enige opposisie in die Verenigde State oor húl deelname aan die oorlog te stil. [[Lêer:Japanese Empire (orthographic projection).svg|duimnael|250px|Die Japannese koloniale ryk in sy grootste uitbreiding in 1942.]] Die Geallieerdes was amptelik op [[1 Januarie]] [[1942]] gevorm in die [[Verklaring deur Verenigde Nasies]]. Die American-British-Dutch-Australian Command ("Amerikaanse-Britse-Nederlandse-Australiese Kommando") of ABDACOM was gestig om die Geallieerde magte in Suidoos-Asië te verenig. Dit was die eerste Geallieerde opperbevel van die oorlog. ABDACOM se vloot was egter byna vernietig in die [[Slag in die Javasee]]: op daardie tydstip in die oorlog was dit die grootste seeslag van die oorlog en het geduur vir twee dae, vanaf 28 Februarie tot 1 Maart. Die gesamentlike bevel was kort daarna opgeskort en vervang deur drie Geallieerde opperbevelvoerders in die suide van Asië en die Stille Oseaan-gebied. In April het die Doolittle-inval, die eerste Geallieerde lugaanval op [[Tokio]], die moraal in die Verenigde State 'n hupstoot gegee en veroorsaak dat Japan sy hulpmiddels gebruik het om eerder op tuisverdediging te konsentreer. Die aanval self het egter min fisiese skade berokken. [[Lêer:SBD-3 Dauntless bombers of VS-8 over the burning Japanese cruiser Mikuma on 6 June 1942.jpg|duimnael|links|250px|Die [[Slag van Midway]], Junie 1942.]] Vroeg in Mei het die Japannese ''Mo Sakusen'' (Operasie Mo) geïmplementeer: 'n plan waarvolgens hulle [[Port Moresby]] in [[Nieu-Guinee]] sou inneem. Die eerste fase van die plan was egter deur die Verenigde State en Australië se vlote gekortwiek, tydens die [[Slag van die Koraalsee]]. Hierdie slag was beide die eerste slag geveg deur [[vliegdekskip|vliegdekskepe]] en die eerste slag waar die teenpartye nooit direkte visuele kontak gemaak het nie. Die Amerikaanse vliegdekskip, [[USS Lexington (CV-2)|''USS Lexington'']], was gekelder en die [[USS Yorktown (CV-5)|USS ''Yorktown'']] was erg beskadig, terwyl die Japannese hulle ligte vliegdekskip, ''Shoho'', verloor het en hul groter ''Shokaku'' matige skade gely het. Die Japannese vliegdekskip ''Zuikaku'' het die helfte van haar vrag (vliegtuie) verloor en kon, saam met ''Shokaku'', nie aan die naderende [[Slag van Midway]] in die [[Stille Oseaan]] deelneem nie. Die slagveld was 'n taktiese oorwinning vir Japan, aangesien hulle meer skade berokken het as wat hulle self ervaar het, maar dit was weer 'n strategiese oorwinning vir Amerika, siende dat die beplande Japannese aanval op Port Moresby voorkom is. In die ses maande ná die aanval op Pearl Harbor het die Japannese byna al hulle skeepsdoelwitte bereik. Hulle vloot van elf slagskepe, tien vliegdekskepe, agtien swaar en twintig ligte kruisers het relatief ongeskonde gebly. Hulle het daarin geslaag om al die Amerikaanse slagskepe in die Stille Oseaan te kelder of erg te beskadig. Die Britse en Nederlands-Oosterse vlote was vernietig en die Koninklike Australiese Vloot was terug na die hawe gedryf.<ref>{{en}} Keegan, John. ''The Second World War.'' 1989. bl. 267.</ref> Die Japannese oorwinnings het berus by 'n verdedigende buitegrens van hul keuse, wat gestrek het van die middel van die Stille Oseaan, tot by Nieu-Guinee en verder tot by Birma. [[Lêer:Cairo conference.jpg|duimnael|250px|Die Geallieerdes van die Asiese en Stille Oseaan Teaters: Generalissimo [[Tsjiang Kai-sjek]], Franklin D. Roosevelt, en Winston Churchill wat by die [[Kairo Konferensie]] ontmoet in 1943.]] Die enigste gewigtige strategiese opposisie wat tot die Geallieerdes se beskikking was, was die vlootbasis by Pearl Harbor, insluitende die Amerikaanse Stille Oseaan-vloot se drie vliegdekskepe. Beide kante het 'n bepalende veldslag tussen vliegdekskepe as onvermydelik beskou en die Japannese was vol vertroue dat hulle getallevoordeel, 10 vliegdekskepe in vergelyking met die Geallieerdes se 3, hulle die deurslag sou gee.<ref>{{en}} Keegan, John. ''The Second World War''. bl. 268.</ref> Japan het ook die uitstekende vliegdekskip-gebaseerde vegvliegtuig [[Mitsubishi A6M Zero]] tot hul beskikking gehad. Hulle het 'n taakmag na [[Midway-atol]] gestuur, 'n losliggende deel van die Hawaiïese Eilande, met die doel om die oorblywende Amerikaanse vloot in 'n geveg te lok. Op [[5 Junie]] het die Amerikaanse duikbomwerpers (wat op die vliegdekskepe gebaseer was) die Japannese mag waargeneem en daarin geslaag om vier van Japan se beste vliegdekskepe te kelder tydens die [[Slag van Midway]]. In ruil het hulle een vliegdekskip, Yorktown, verloor. Dit was 'n reuse oorwinning vir die Verenigde State en het 'n keerpunt in die oorlog in die Stille Oseaan aangedui. Die spoed waarmee Amerikaners skepe en vliegtuie vervaardig het, het die Japannese vermoëns oorskry en Japan het nie weer dieselfde getallevoordeel geniet nie. In Julie het Japan weer Port Moresby in hul visier gehad, maar het die keer gepoog om die stad met landmagte in te neem. Hulle het die Kokoda-pad geneem, 'n beboste voetpad waar soldate agter mekaar moes loop en wat hulle deur die oerwoud en berge geneem het. 'n Australiese reserwe mag, onopgeleid, swak voorsien en in die minderheid, het daar vir eenhede vanuit Noord-Afrika en die Amerikaanse leër gewag. Hulle het 'n vegtende terugtrekking teen die 5000 Japannese gevoer. Op [[7 Augustus]] het die Amerikaanse Vloot die [[Slag van Guadalcanal]] begin. Vir die volgende ses maande het die Amerikaanse magte die Japannese magte om beheer van die eiland geveg. In die tussentyd het hulle vlote vurige ontmoetings in die nabye waters gehad, insluitende die [[Slag van Savo-eiland]], die [[Slag van Cape Esperance]], die [[Seeslag van Guadalcanal]] en die [[Slag van Tassafaronga]]. Laat Augustus en vroeg September, terwyl die slagvelde op die Kokoda-pad en Guadalcanal voortgewoed het, is 'n aanval deur die Japannese seesoldate by die oostelike punt van Nieu-Guinee deur Australiese magte verslaan. Hierdie [[Slag van Milne Bay]] was die eerste nederlaag vir Japannese landmagte tydens die Pasifiese Oorlog. Op [[22 Januarie]], ná 'n strawwe slagveld by Bona en Guna, het Australiese en Amerikaanse magte die belangrikste Japannese strandhowe in die ooste van Nieu-Guinee teruggeneem. Amerikaanse gesagvoerders het Guadalcanal op [[9 Februarie]] as beveilig verklaar. Magte uit Nieu-Seeland, Australië en die Pasifiese Eilande het die verlengde taak onderneem om besette dele van die Solomon-eilande, Nieu-Guinee en die Nederlands-Oos-Indië terug te neem, waartydens hulle van die sterkste versetting tydens die oorlog ervaar het. Die res van die eilande was in 1943 ingeneem. [[Lêer:B-29s dropping bombs.jpg|regs|duimnael|Die Amerikaanse lugmag het Japan aangeval deur massiewe brandbomme op Japannese stede te laat val.]] Op [[30 Junie]] het die Geallieerdes [[Operasie Cartwheel]] geloods, 'n groot strategie vir die suide en suidweste van die Stille Oseaan, wat daarop gemik was om die belangrike Japannese basis by Rabaul (in Nieu-Guinee) te isoleer en van daar van eiland tot eiland te beweeg tot hulle Japan bereik. Drie hoofdoelwitte is geïdentifiseer: herowering van [[Tulagi]] en die [[Santa Cruz-eilande]]; herowering van die noordkus van Nieu-Guinee en die sentrale Solomon-eilande en die verswakking van die basis by Rabaul en ander verwante basisse. Teen September het Australiese en Amerikaanse magte in Nieu-Guinee die belangrike Japannese basisse by Salamaua en Lae ingeneem. Kort daarna het hulle die Huon Peninsula-veldtog geloods, asook die Finisterre Range-, Bougainville- en New Britain-veldtogte. Al hierdie veldtogte het in die omgewing van Nieu-Guinee plaasgevind en was gemik teen Japannese magte. In November het die Amerikaanse vloot die [[Slag van Tarawa]] gewen; dit was die eerste amfibiese aanval op die Pasifiese oorlogstoneel. Die hoë aantal sterfgevalle aan die Amerikaanse kant het hewige protes in die Verenigde State uitgelok: dit was onverstaanbaar dat die groot verlies aan menselewens nodig was vir so 'n klein en skynbaar onbelangrike eiland. Die Geallieerdes het 'n nuwe beleid aanvaar en sonder meer Japannese eilandvestigings verbygesteek: die Japannese troepe daar was afgesluit van voorraadaanvulling en kon ook nie deur versterkingstroepe verlos word nie. Die Geallieerde vooruitgang in die Stille Oseaan het aangehou met die inname van die [[Marshall-eilande]] voor die einde van Februarie 1944. Sowat 42&nbsp;000 Amerikaanse soldate en seesoldate het op [[31 Januarie]] op die [[Kwajalein]]-atol geland. Die [[Slag van Kwajalein]] het daar plaasgevind en die eiland is op [[6 Februarie]] ingeneem. Daarna het die Amerikaanse Vloot die Japannese in die [[Slag van Eniwetok]] verslaan. Die strategiese doelwit van die Verenigde State was om lugbasisse in te win wat binne bombarderingsafstand was van die [[Boeing B-29 Superfortress]]-bomwerpers op die Mariana-eilande, veral [[Saipan]], [[Tinian]] en [[Guam]]. Op [[11 Junie]] het die Amerikaanse vloot Saipan, wat deur 72&nbsp;000 Japannese troepe verdedig is, gebombardeer. 77&nbsp;000 seesoldate het vanaf die 15de daar voet aan wal gesit en die eiland was teen [[9 Julie]] beveilig. Japan het 'n groot deel van sy verswakkende vloot in die [[Slag van die Filippynse See]] (19 – 20 Junie) gebruik, maar het hewige vliegtuig- en skeepsverliese gely. Ná hierdie slagveld was Japan se vliegdekskipmag nie meer militêr effektief nie. Met die inname van Saipan was Japan ook uiteindelik binne bereik van die B-29-bomwerpers. [[Guam]] is op [[21 Julie]] ingeval en op [[10 Augustus]] ingeneem, maar die Japannese het verwoed teruggeveg: opruimingsoperasies het lank na die amptelike einde van die veldslag voortgeduur. Tinian-eiland was op [[24 Julie]] ingeval en op [[1 Augustus]] ingeneem. [[Napalm]] is vir die eerste keer in die oorlog tydens hierdie operasie gebruik.<ref>{{en}} Foot, I.C.B. (2005). ''The Oxford Companion to World War II''. Oxford University Press. bl. 118.</ref> Generaal MacArthur se troepe het die [[Filippyne]] bevry, ná hulle op [[20 Oktober]] op [[Leyte]]-eiland geland het. Die Japannese het hulle voorberei vir 'n strawwe verdediging en het hulle laaste vlootmagte gebruik in 'n mislukte poging om die invallende magte tydens die [[Slag van Leyte Golf]] te vernietig. Die seeslag het van [[23 Oktober|23]] tot [[26 Oktober]] [[1944]] geduur en word beskou as een van die grootste seeslagte in die geskiedenis. Dit was ook die eerste slag wat Japannese [[kamikaze]]-aanvalle gesien het. Tydens die slag is die Japannese slagskip ''Musasji'', een van die twee grootste slagskepe wat ooit gebou is, deur 19 Amerikaanse torpedo's en 17 bomme gekelder. Deur 1944 het Geallieerde duikbote en vliegtuie Japannese handelskepe aangeval. Die Japannese nywerheid was skielik ontneem van dié grondstowwe wat hulle danksy die oorlog verkry het. Die hoofteiken was olie en Japan het aan 'n tekort begin lei teen die einde van 1944. Deur die loop van 1944 het duikbote meer as twee miljoen ton skeepsvragte gekelder,<ref>{{en}} King, Admiral Earnest J., [http://www.shsu.edu/~his_ncp/Compac45.html ''Naval Operations in the Pacific from March 1944 to October 1945''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170714052054/http://www.shsu.edu/~his_ncp/Compac45.html |date=14 Julie 2017 }}. Sam Houston State University. Verkry op 2006-07-26.</ref> waarvan die Japannese minder as een miljoen ton kon vervang.<ref>{{en}} Parshall, Jon [http://www.combinedfleet.com/economic.htm ''Why Japan Really Lost The War'']. Imperial Japanese Navy Page. Verkry op 2006-07-26.</ref> Tydens Januarie 1945 het die Verenigde State se Sesde Leër op [[Luzon]], die hoofeiland in die Filippyne, geland. Manila was teen Maart teruggeneem. [[Lêer:Attack on carrier USS Franklin 19 March 1945.jpg|duimnael|regs|''USS Franklin'' na sy swaar beskadig is deur Japannese lugaanvalle naby die Japannese kus op [[19 Maart]] [[1945]].]] Die Amerikaners het die Japannese eiland [[Iwo Jima]] in Februarie ingeneem. Die eiland was psigologies belangrik, siende dat dit 'n tradisionele Japannese gebied was wat onder administrasie van die [[Tokio]]-prefektuur was. Die eiland was sterk verdedig met baie ondergrondse verskansings, maar was uiteindelik deur die seesoldate ingeneem nadat hulle Suribatsji ingeneem het, 'n slapende [[vulkaan]] wat 'n hoeksteen van die Japannese verdediging gevorm het. Die aanwins van Iwo Jima was van onskatbare waarde vir die Geallieerdes, aangesien dit twee vliegvelde besit het wat gebruik is vir noodlandings deur die B-29-bomwerpers en omdat dit naby genoeg was om vegtersbegeleiding te bied wat die [[Japanse Argipel|Japannese Tuiseilande]] kon bereik.<ref>{{en}} Yoder, Dan. ''The Fight for Iwo Jima. In History of the Second World War''. Sir Basil Hart (red). 1989. bl. 393.</ref> Met die daaropvolgende inname van [[Okinawa]]-eiland, wat van April tot Junie geduur het, is die Japannese tuisland nog meer binne bereik van skeeps- en lugaanvalle gebring. Die Japannese het die eiland met grondmagte en kamikaze-vlieëniers verdedig, asook die selfmoordmissie van die slagskip ''[[Japannese slagskip Yamato|Yamato]]'', wat deur Amerikaanse duikbomwerpers gekelder is. Die Amerikaners het 'n aantal stede, waaronder ook Tokio, met brandbomme aangeval en in Tokio alleen het ongeveer 90&nbsp;000 mense omgekom in die aanvanklike aanval. Die digbevolktheid rondom produksiesentrums en die houtkonstruksies van die wonings het bygedra tot die groot verlies van menselewens. Die hawens en belangrike watergange van Japan was tydens Operasie Uithongering met myne bestook, wat die logistiek van hierdie [[eilandnasie]] ernstig ontwrig het. Die laaste groot offensief in die suidwestelike gedeelte van die [[Stille Oseaan]] was die Borneo-veldtog in die middel van 1945, wat daarop gemik was om die oorblywende Japannese magte in Suidoos-Asië verder te isoleer en die bevryding van Geallieerde krygsgevangenes te bewerkstellig. ==== Einde van die oorlog in Asië ==== [[Lêer:Clement Attlee, Harry S. Truman, and Joseph Stalin at the Potsdam Conference, July 1945, USA C-1860 (26246410746).jpg|duimnael|[[Clement Attlee]], [[Harry S. Truman|Harry Truman]] en [[Josef Stalin]] by die Potsdam-konferensie in Julie 1945.]] Die laaste Geallieerde konferensie van die Tweede Wêreldoorlog was in die voorstad [[Potsdam]], net buite [[Berlyn]], van [[17 Julie]] tot [[2 Augustus]] [[1945]] gehou. Tydens die [[Konferensie van Potsdam]] was daar ooreenkomste tussen die Geallieerdes getref oor beleide rakende 'n besette Duitsland. 'n Ultimatum vir die onvoorwaardelike oorgawe van Japan is ook uitgereik. [[Harry S. Truman|Harry Truman]], die president van die Verenigde State, het besluit om die nuwe [[kernwapen|atomiese wapen]] te gebruik, ten einde 'n vroeër einde aan die oorlog te bring. Die slagveld wat by Okinawa plaasgevind het, het gewys dat 'n inval van die Japannese tuisland (wat vir November beplan was), tot 'n groot aantal Amerikaanse sterfgevalle sou lei. Die amptelike benadering wat aan die Minister van Oorlog gegee is, is 1,4 miljoen Geallieerde sterfgevalle, alhoewel sommige geskiedkundiges dit nie eens is dat dit werklik die geval sou wees nie. 'n Inval sou ook die dood van miljoene Japannese soldate beteken het, asook burgers wat deel van die burgerlike verdedigingsmag gevorm het. [[Lêer:nagasakibomb.jpg|duimnael|links|Die paddastoelwolk afkomstig van die kernwapen ''Fat Man'' styg 18&nbsp;km bo Nagasaki, vanaf die kernontploffing se hiposentrum.]] Op [[6 Augustus]] [[1945]] het 'n B-29-bomwerper, die ''[[Enola Gay]]'', 'n [[kernwapen]] genaamd ''[[Little Boy]]'' op [[Hirosjima]] laat val, wat die stad geheel en al vernietig het. Drie dae later, op [[9 Augustus]], het 'n ander B-29-bomwerper, genaamd ''[[Bockscar]]'', 'n tweede kernwapen met die naam ''[[Fat Man]]'' op die hawestad [[Nagasaki]] laat val. Op [[8 Augustus]], twee dae na die atoombom op Hirosjima laat val is, het die Sowjetunie, wat in April afstand gedoen het van sy nie-aanvalsverdrag met Japan, die Japannese in [[Mantsjoerye]] aangeval. Die aanval was deur die Sowjetse weermagsgroepe uitgevoer. In minder as twee weke is die Japannese leër in Mantsjoerye, wat uit meer as 'n miljoen man bestaan het, deur die Sowjette vernietig. Die Rooi Leër het op [[18 Augustus]] na [[Noord-Korea]] beweeg; gevolglik is Korea by die 38ste breedetegraad in Sowjetse en Amerikaanse sones verdeel. Die Amerikaanse ontplooiing van kernwapens teen Japan en die Sowjetse inval van Mantsjoerye het Keiser [[Hirohito]] sover gebring dat hy die bestaande regering omseil het en tussenbeide getree het om 'n einde aan die oorlog te bring. In sy radiotoespraak aan die nasie het hy geen melding van die Sowjetunie se intrede tot die oorlog gemaak nie, maar in sy "Reskrip aan soldate en matrose" van 17 Augustus, waarin hy 'n vuurstaking beveel asook die neerlê van wapens, het hy die verhouding tussen die Sowjetse toetreding tot die oorlog en sy besluit om oor te gee beklemtoon, en geen melding gemaak van die kernwapens nie. Japan het op [[15 Augustus]] [[1945]] oorgegee en die geskrewe oorgawingsverdrag is op [[2 September]] onderteken. Japannese troepe in China het op [[9 September]] [[1945]] aan die Chinese oorgegee. == Nasleep == [[Lêer:Map-Germany-1945.svg|duimnael|regs|Besettingsones in Duitsland in 1946 na gebiedsanneksasies in die Ooste. Die [[Saarland]] (in die Franse sone) word met strepe aangedui aangesien dit van Duitsland deur Frankryk verwyder is deur 'n protektoraat en eers in 1957 by die Federale Republiek van Duitsland ingelyf is.]] [[Lêer:Colonization 1945.png|duimnael|links|Die koloniale gebiede in 1945.]] Die einde van die oorlog het die afhanklikheid van baie Britse kroonkolonies en Nederlandse gebiede teweeg gebring, asook die vorming van nuwe nasies en alliansies in Asië en Afrika. Die [[Filippyne]] is in 1946 afhanklikheid toegestaan, soos vroeër deur die Verenigde State belowe. Frankryk het gepoog en gefaal om beheer oor sy kolonies in Indo-China te herwin. Pole se grense is opnuut vasgestel om dele van vooroorlogse Duitsland in te sluit, waaronder Oos-Pruise en Opper-Silesië, terwyl die land meeste van die gebiede wat deur die Sowjetunie geneem was in die Molotof-Ribbentrop-verdrag van 1939 aan die Sowjetunie afgegee is. Pole het dus as geheel effektief na die weste geskuif. Duitsland was in vier besettingsones verdeel en die drie sones onder die Westerse Geallieerdes is as 'n grondwetlike monargie herstig. Die Sowjetunie se invloed het gegroei soos hulle, met die stilswyende goedkeuring van die Weste, hul heerskappy oor die grootste dele van Oos-Europa gevestig het en hul grense geskuif het om dele van Pole en Finland in te sluit. Hierdie Westerse passiwiteit sou later in Sowjets-beheerde lande as die "Westerse verraad" bekend staan. Europa was op informele wyse in Westerse en Sowjetse invloedsfere gedeel, wat die bestaande spanning tussen die twee groepe verhoog het en aanleiding tot die [[Koue Oorlog]] gegee het. Om toekomstige konflikte te vermy (of ten minste te minimaliseer), het die geallieerde nasies in 1945 in [[San Francisco]], onder leiding van die [[Verenigde State]], die [[Verenigde Nasies]] gevorm. Een van die eerste dade van die Verenigde Nasies was die skepping van die [[Israel]]se staat, deels in antwoord op die [[Sjoa]]. [[Lêer:EasternBloc BorderChange38-48.svg|duimnael|links|250px|Post-oorlog territoriale veranderinge in Oos-Europa en die vorming van die Oos-blok.]] In 1947 het die Amerikaanse Minister van Buitelandse Sake, [[George Marshall]] die "Europese Herstellingsprogram" ontwikkel, beter bekend as die [[Marshall-plan]]. Die plan was van 1948 tot 1952 in uitvoering en het 13 miljard dollar vir die heropbouing van Wes-Europa toegestaan. Die Duitse besettingsones was geko-ordineer deur die Geallieerde Kontroleraad en in 1949 het die Amerikaanse, Britse en Franse sones saamgesmelt om die Federale Republiek van Duitsland te vorm; die Sowjetse sone het die Duitse Demokratiese Republiek geword. In Duitsland het ekonomiese onderdrukking en "denazifisering" plaasgevind. Miljoene Duitsers en Pole was uit hulle tuislande verdryf as 'n gevolg van gebiedsanneksasies in Oos-Europa soos ooreengekom tydens die Konferensie van Jalta en die Konferensie van Potsdam. In die Weste is Elsas-Lotharinge aan Frankryk terugbesorg en die Saar-area was van Duitsland geskei. [[Oostenryk]] is in vier besettingsones gedeel, wat weer in 1955 herenig het om die Republiek van Oostenryk te vorm. Die Sowjetunie het groot dele van die Balkan en Sentraal- en Oos-Europa beset. In alle lande wat deur hulle beset was, met die uitsondering van Oostenryk, het die Sowjetunie Kommunistiese regimes daar gehelp om bewind te kry. Die Sowjetunie het ook die [[Baltiese lande]] [[Estland]], [[Letland]] en [[Litaue]] geannekseer. In Asië is Japan deur die Verenigde State beset en deur troepe van die [[Britse Statebond|Statebond]] bygestaan, tot die vredesverdrag in 1952 in werking getree het. Die Japannese regering was onder generaal [[Douglas MacArthur]] ontbind en vervang deur 'n grondwetlike monargie met 'n keiser as skynhoof. Japan se nederlaag het ook gelei tot die stigting van die Verre Oosterse kommissie, wat beleide vir Japan uiteengesit het wat vervul moes word onder die terme van hul oorgawe. Ingevolge die ooreenkomste wat tydens die Konferensie van Jalta getref is, het die Sowjetunie [[Sachalin]]-eiland]en die Koeril-eilande beset en daarna geannekseer. Die Japannese besetting van Korea is beëindig, maar die skiereiland is tussen die Verenigde State en die Sowjetunie langs die 38ste breedtegraad verdeel. In 'n verdeelde Korea sou Suid-Korea (met die ondersteuning van die V.S.) later teen die kommunistiese Noord-Korea veg in die [[Koreaanse Oorlog]]. Die Tweede Wêreldoorlog was 'n beslissende oomblik in China se geskiedenis. Voor die oorlog teen Japan is China byna 'n eeu lank verneder deur verskeie imperialistiese magte en was dit telkens semi-koloniale status verwys. Die oorlog het egter China se internasionale status aansienlik verhoog. Die sentrale regering, onder [[Tsjiang Kai-sjek]], het daarin geslaag om meeste van die ongelyke verdrae wat China in die laaste eeu onderteken het te herroep; daarna het China een van die stigterslede van die Verenigde Nasies geword, asook 'n permanente lid van die Veiligheidsraad. China het ook Mantsjoerye en Taiwan teruggewin. Agt jaar se oorlog het egter die sentrale regering swaar belas en baie van die nasiebouende maatreëls wat aangeneem is sedert die begin van die regering se bewind in 1928 is deur die oorlog omvergewerp. Kommunistiese aktiwiteite het ook wyd in besette dele versprei, wat die naoorlogse administrasie van hierdie dele bemoeilik het. Ontsaglike oorlogskade en die hiperinflasie daarna het die bevolking ontmoedig, saam met die voortdurende Chinese Burgeroorlog tussen Kwomintang (die nasionalistiese party) en die Kommuniste. Gedeeltelik te wyte aan die knou wat sy weermag en regering in die oorlog teen Japan gelei het, het die Kwomintang, saam met die staatsmasjiene, in 1949 na Taiwan teruggetrek en in sy plek het die Chinese kommuniste die [[Volksrepubliek China]] op die hoofland gevestig. == Sterfgevalle, burgerlike impak en gruweldade == [[Lêer:April-1945fatality.jpg|duimnael|regs|'n Duitse soldaat sterf vegtend naby die einde van die oorlog in April 1945.]] Benaderings vir die totaal stergevalle tydens die oorlog verskil, maar die meeste stel voor dat sowat 60 miljoen mense gedurende die oorlog gesterf het: ongeveer 20 miljoen soldate en 40 miljoen burgers.<ref name="WWII: C&C">{{en}} [http://web.jjay.cuny.edu/~jobrien/reference/ob62.html accessdate=2007-04-20 ''World War II: Combatants and Casualties (1937–1945)''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101225004221/http://web.jjay.cuny.edu/~jobrien/reference/ob62.html |date=2010-12-25 }}.</ref><ref>{{en}} [http://users.erols.com/mwhite28/warstat1.htm#Second ''Source List and Detailed Death Tolls for the Twentieth Century Hemoclysm'']. Verkry op 2007-04-20.</ref><ref>{{en}} [http://www.secondworldwar.co.uk/casualty.html ''World War II Fatalities''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070225173846/http://secondworldwar.co.uk/casualty.html |date=25 Februarie 2007 }}. Verkry op 2007-04-20.</ref> Baie burgers het gesterf as gevolg van siekte, verhongering, massamoorde en volksmoorde. Van die totale sterftes tydens die Tweede Wêreldoorlog, was 'n beraamde 85% aan die Geallieerdes se kant (meesal Sowjets en Chinees) en 15% aan die kant van die Spilmoondhede. Een benadering is dat 12 miljoen burgers in Duitse konsentrasie en verdelgingskampe gesterf het (insluitende nie-Joodse slagoffers), 1,5 miljoen slagoffers deur bomaanvalle gedood is en 7 en 7,5 miljoen in Europa en China, respektiewelik, as gevolg van ander oorsake.<ref>{{en}} J. M. Winter, "Demography of the War", in Dear and Foot, red., ''Oxford Companion to World War'', bl. 290.</ref> Presiese syfers vir die aantal sterfgevalle verskil aansienlik, siende dat die oorgrote meerderheid van die sterftes nie aangeteken is nie. === Verdelgingskampe en slawerny === [[Lêer:Ebensee concentration camp prisoners 1945.jpg|duimnael|links|250px|Mishandel en honger gevangenes in die Mauthausen kamp, Oostenryk, 1945.]] Die [[Sjoa]] (holocaust) was die uitmoring van ongeveer ses miljoen Europese Jode, asook 3 tot 5 miljoen ander mense wat beskryf is "lewens wat nie lewe werd is nie".<ref>{{en}} [http://history1900s.about.com/library/holocaust/aa081997.htm ''Holocaust Glossary''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080522143835/http://history1900s.about.com/library/holocaust/aa081997.htm |date=22 Mei 2008 }}. Verkry op 8 Maart 2008.</ref> Dit was deel van 'n doelbewuste uitwissingsprogram wat beplan en uitgevoer is deur die Nasionale Sosialistiese regering in Duitsland onder leiding van [[Adolf Hitler]]. Naas die Nazi-[[konsentrasiekamp]]e, het die Sowjetse [[Goelag]], of arbeidskampe, die dood van burgers van besette lande soos [[Pole]], [[Litaue]], [[Letland]] en [[Estland]] tot gevolg gehad, asook Duitse krygsgevangenes en selfs Sowjetse burgers wat ondersteuners (of beweerde ondersteuners) van die Nazi-regering was. Japannese gevangenekampe het ook hoë sterfgetalle gehad: baie was gebruik as arbeidskampe en die verhongeringstoestande tussen Amerikaanse, Britse, Australiese en ander gevangenes uit die [[Britse Statebond|Statebond]] was nie veel beter as dié wat in Duitse kampe geheers het nie. Een benadering stel voor dat 3,5 miljoen Sowjetse krygsgevangenes tydens die oorlog oorly het.<ref>{{en}} [http://www.historynet.com/wars_conflicts/world_war_2/3037296.html ''Soviet Prisoners of War: Forgotten Nazi Victims of World War II''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080330210330/http://www.historynet.com/wars_conflicts/world_war_2/3037296.html |date=30 Maart 2008 }}. Verkry op 8 Maart 2008.</ref> Die geskiedkundige Richard Overy gee 'n getal van 5,7 miljoen Sowjetse krygsgevangenes, waarvan 57% gesterf het of vermoor is.<ref>{{en}} Richard Overy: ''The Dictators Hitler's Germany, Stalin's Russia'' bl. 568–569.</ref> Volgens 'n gesamentlike studie deur geskiedkundiges, insluitende Zhifen Ju, Mark Peattie, Toru Kubo en Mitsuyoshi Himeta, is meer as 10 miljoen Chinese deur die Japannese leër gemobiliseer en as slawe gebruik in Mantsjoerye en Noord-China.<ref>{{en}} Zhifen Ju, "''Japan's atrocities of conscripting and abusing north China draftees after the outbreak of the Pacific war''", 2002</ref> Volgens Mitsuyoshi Himeta het ten minste 2,7 miljoen Sjinese gesterf as gevolg van generaal Jasoesji Okamoera se verskroeide aarde-beleid, die ''Sanko sakusen''. Op [[19 Februarie]] [[1942]] het Roosevelt die Uitvoerende Bevel 9066 onderteken, wat gelei het tot die internering van ongeveer 150&nbsp;000 Amerikaanse Japannese en 11&nbsp;000 Amerikaanse Italianers en Duitsers, asook sommige emigrante van Hawaiï wat gevlug het na die bombardering van [[Pearl Harbor]]. === Chemiese en bakteriologiese wapens === Ondanks die internasionale verdrae en 'n besluit geneem deur die [[Volkebond]] op [[14 Mei]] [[1938]], wat die gebruik van giftige gasse deur Japan sterk afgekeur het, het die Keiserlike Japannese Leër dikwels chemiese wapens gebruik. Uit vrees vir vergelding vanaf die Weste, is die wapens slegs teen ander Asiatiese lande gebruik wat as "ondergeskik" beskou was deur keiserlike propaganda. Volgens die geskiedkundiges Yoshiaki Yoshimi en Seiya Matsuno, is die goedkeuring vir die gebruik van chemiese wapens deur spesifieke bevele van [[Hirohito]] self gegee. Die keiser het byvoorbeeld die gebruik van giftige gasse op 375 verskeie geleenthede tydens die inval van Wuhan (Augustus tot Oktober 1938) goedgekeur. Baie eenhede wat deel van die Japannese leër was het met bakteriologiese wapens op mense geëksperimenteer, insluitende die berugte [[Eenheid 731]], wat in 1939 volgens keiserlike bevel by die Kwantoeng-leër ingelyf is. Sulke wapens is hoofsaaklik in China gebruik en, volgens sommige Japannese oorlogsveterane, teen Mongoolse en Sowjetse soldate in 1939 tydens die Slag van Halhin Gol( (1939).<ref>{{en}} Hal Gold, ''Unit 731 testimony'', bl. 64–65, 1996.</ref> Volgens sommige dokumente wat in 2004 in die Australiese nasionale argiewe deur Yoshiaki Yoshimi en Yuki Tanaka gevind is, is [[sianied]]gas op Australiese en Nederlandse gevangenes getoets op die Kai-eilande in November 1944.<ref>{{en}} [https://archive.is/20120529003741/search.japantimes.co.jp/member/nn20040727a9.html ''Japan tested chemical weapon on Aussie POW: new evidence'']. In die The Japan Times, 2007-06-10. Verkry op 2007-07-27.</ref> === Bombarderings === Massiewe strategiese lugbombardering deur beide die Geallieerdes en die Spilmoondhede het die lewens van honderde duisende burgers gekos. Anglo-Amerikaanse bombardering van Duitsland het tot 600&nbsp;000 burgerlewens vernietig,<ref>{{en}} [http://www.guardian.co.uk/elsewhere/journalist/story/0,,1068437,00.html ''Germany's forgotten victims''] in ''The Guardian''.</ref> met die bombardering van [[Dresden]] wat tussen 24&nbsp;000 and 40&nbsp;000 lewens geëis het. Die [[Engeland|Engelse]] stad [[Londen]] het is ook deur die Duitse ''[[Luftwaffe]]'' gebombardeer tussen September 1940 en Mei 1941, as deel van hul ''Blitz''-aanval op Brittanje; tydens een strek is die stad vir 57 opeenvolgende aande gebombardeer. Die Tweede Wêreldoorlog het ook die eerste en (tot sover) enigste gebruik van [[kernwapen]]s tydens stryd gesien: twee atomiese wapens is deur die Verenigde State van Amerika op die Japannese stede, [[Hirosjima]] en [[Nagasaki]], laat val. 'n Beraamde 200&nbsp;000 mense het as gevolg van hierdie twee aanvalle gesterf.<ref>{{en}} [http://www.atomicarchive.com/Docs/MED/med_chp10.shtml ''The Atomic Bombings of Hiroshima and Nagasaki'']</ref> === Oorlogsverhore === : ''Sien ook: [[Japannese oorlogsmisdade]]'' Van 1945 tot 1951 is Duitse en Japannese amptenare en personeel vir oorlogsmisdade aangekla. Aanklagtes het misdade teen vrede, misdade teen die mensdom, die voer van aanvalsoorloë en ander misdade ingesluit. Die mees senior Duitse amptenare was verhoor tydens die [[Neurenberg-verhore]] en baie Japannese amptenare by die Oorlogsmisdaadverhoor van Tokio en ander verhore in die Asië-Pasifiese gebied. Baie minder-senior amptenare was skuldig verklaar in kleiner verhore, insluitende opvolgende verhore deur die Nuremberg-geregsbank, die [[Dachau]]-verhore en die Chabarowsk-verhore. == Notas == <references group="n" /> == Verwysings == : ''Hierdie artikel is grotendeels vertaal vanaf die Engelse Wikipedia artikel, [[:en:Special:PermanentLink/138200043|"World War II"]].'' {{Verwysings|4}} == Bronnelys == {{refbegin}} * {{en}} Arthur, Max. ''Forgotten Voices of the Second World War'', Ebury Press (2005) {{ISBN|978-0-09-189735-2}} * {{en}} Bauer, E. Lt-Colonel. ''The History of World War II'', Orbis (2000) General Editor: Brigadier Peter Young; Consultants: Brigadier General James L. Collins Jr., Correli Barnet. (1&nbsp;024 bladsye) {{ISBN|1-85605-552-3}} * {{en}} Churchill, Winston S. ''The Second World War''. (6 volumes). (1948–1953). {{ISBN|978-0-395-41685-3}} * {{en}} I.C.B. Dear en M.R.D. Foot, eds. ''The Oxford Companion to World War II'' (1995), 1300 page encyclopedia covering all topics * {{en}} Ellis, John. ''Brute Force: Allied Strategy and Tactics in the Second World War'' (1999) * {{en}} Gilbert, Martin. ''Second World War'' (1995) * {{en}} Mark Harrison. "Resource Mobilization for World War II: The U.S.A., UK, U.S.S.R., and Germany, 1938–1945" in ''The Economic History Review,'' Vol. 41, No. 2. (May, 1988), bl. 171–192. [http://links.jstor.org/sici?sici=0013-0117%28198805%292%3A41%3A2%3C171%3ARMFWWI%3E2.0.CO%3B2-7 in JSTOR] * {{en}} Keegan, John. ''The Second World War'' (1989) * {{en}} Jon Latimer. ''Burma: The Forgotten War'', London: John Murray, (2004) * {{en}} [[B. H. Liddell Hart|Liddell Hart]], Sir Basil. ''History of the Second World War'' (1970) * {{en}} Murray, Williamson en Millett, Allan R. ''A War to Be Won: Fighting the Second World War'' (2000) * {{en}} Overy, Richard. ''Why the Allies Won'' (1995) * {{en}} Shirer, William L. ''The Rise and Fall of the Third Reich'', Simon & Schuster. (1959). {{ISBN|0-671-62420-2}}. * {{en}} Smith, J. Douglas en Richard Jensen (2003). ''World War II on the Web: A Guide to the Very Best Sites''. {{ISBN|0-8420-5020-5}}. * {{en}} Weinberg, Gerhard L., ''A World at Arms: A Global History of World War II'' (2005) {{ISBN|0-521-44317-2}} * {{en}} Cesare Salmaggi & Alfredo Pallavisini (1977). ''2194 Days of War.'' Windward: Londen. {{refeindig}} == Eksterne skakels en verdere leesstof == {{CommonsKategorie|World War II|Tweede Wêreldoorlog}} ; Algemeen ---- * {{en}} [http://www.ww2db.com/ Databasis van die Tweede Wêreldoorlog.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090416083151/http://www.ww2db.com/ |date=16 April 2009 }} * {{de}} [http://www6.dw-world.de/en/worldwarII.php Die Deutsche Welle se spesiale afdeling oor die Tweede Wêreldoorlog.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050507150818/http://www6.dw-world.de/en/worldwarII.php |date= 7 Mei 2005 }} * {{en}} [http://www.wwii.ca/ Kanada en die Tweede Wêreldoorlog] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090414134838/http://www.wwii.ca/ |date=14 April 2009 }} * {{de}} [http://www.historisches-centrum.de/index.php?id=427 Die einde van die Tweede Wêreldoorlog in Duitsland] – inligting oor die aanval by die Ruhr-verdedigingskol. * {{en}} [http://www.history.com/encyclopedia.do?articleId=226140 Die Tweede Wêreldoorlog], by die webwerf van history.com. ; Media ---- * {{en}} [http://www.archives.gov/research/ww2/ Foto's uit die Nasionale Argiewe van die V.S.A.] * {{en}} [http://english.pobediteli.ru/ ''Multimedia map of the war''] — 'n Voorstelling wat die oorlog dek vanaf die inval van die Sowjetunie tot die val van Berlyn. * {{en}} [http://warphotos.basnetworks.net/World_War_Two/ Duisende foto's en video-uitreksels van die Tweede Wêreldoorlog] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090519031627/http://warphotos.basnetworks.net/World_War_Two/ |date=19 Mei 2009 }} * {{en}} [http://museumofworldwarii.com/ Die virtuele ''Museum of World War II''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150415163837/http://museumofworldwarii.com/ |date=15 April 2015 }} — met beelde en inligting * {{en}} [http://digital.library.unt.edu/search.tkl?type=collection&q=WWII Plakkate uit die Tweede Wêreldoorlog] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080415140517/http://digital.library.unt.edu/search.tkl?type=collection&q=WWII |date=15 April 2008 }} beskikbaar gestel deur die Universiteit van Texas se [http://digital.library.unt.edu/ digitale versameling]. ; Verhalende webwerwe ---- * {{en}} [http://www.gurdjieff-legacy.org/70links/bk_voices2.htm ''Voices in the Dark''] — Beskrywings van die lewe in 'n Nazi-besette Parys. * {{en}} [http://www.bbc.co.uk/dna/ww2/ ''WW2 People's War''] — 'n Projek deur die BBC om die verhale van gewone mense tydens die oorlog te vergader. * {{en}} [http://www.wilhelm-radkovsky.de/ ''Memories of Leutenant d.R. Wilhelm Radkovsky 1940–1945''] – Ervarings van 'n Duitse soldaat op die oosterse en westerse front. * {{en}} [http://www.warsawuprising.com/ www.warsawuprising.com] – Die Warskou Opstand van 1944. ; Dokumentêre programme ---- * {{en}} ''The World at War'' (1974) is 'n 26-delige reeks deur ''Thames Television'' wat die meeste aspekte van die Tweede Wêreldoorlog vanuit verskillende perspektiewe dek. Dit bevat onderhoude met baie sleutelfigure, soos [[Karl Dönitz]], [[Albert Speer]], [[Anthony Eden]], ens. ([http://www.imdb.com/title/tt0071075/ Imdb-skakel]) * {{en}} ''The Second World War in Colour'' (1999) is 'n dokumentêre reeks wat drie episodes beloop het en unieke beeldmateriaal in kleur wys. ([http://www.imdb.com/title/tt0212694/ Imdb-skakel]) {{Geskiedenis van Europa}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} {{DEFAULTSORT:Tweede Wereldoorlog}} [[Kategorie:Tweede Wêreldoorlog| ]] ra0yp283epzy37ay8sd5pi5of00pxi6 0 8384 2976498 2922235 2026-10-07T13:28:01Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.6 2976498 wikitext text/x-wiki {| align="right" cellpadding="2" cellspacing="0" style="border:1px solid #88a; background:#CEDAF2; padding:5px; font-size: 85%; margin: 0 0 0.5em 1em; border-collapse:collapse;" ! align="center" colspan="2" style="color: #000000; background: #f7f8ff; padding: 4px; font-size:170%;" | '''City of Los Angeles'''<br /> [[Lêer:LA.jpg|280px]] |- style="background: #CEDAF2; text-align:center;border-bottom:1px solid #999" | '''Kaart''' |style="border-left:1px solid #999"| '''Seël''' |- style="background:white" |rowspan=6| [[Lêer:LA County Incorporated Areas Los Angeles highlighted.svg|180px|senter]] |- style="background: white" |style="border-left:1px solid #999"| [[Lêer:Seal of Los Angeles.svg|75px|senter]] |- style="background: #f7f8ff;border-top:1px solid #999; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999"| |- style="background: #CEDAF2; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Vlag''' |- style="background: white; border-top:1px solid #999;" |style="border-left:1px solid #999"| [[Lêer:Flag of Los Angeles, California.svg|90px|senter]] |- style="background: #f7f8ff; border-top:1px solid #999; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999"| |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Land''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | {{vlagland|Verenigde State}} |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''[[Deelstate van die Verenigde State van Amerika|Deelstaat]]''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | [[Lêer:Flag of California.svg|23px]] [[Kalifornië]] |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''[[County (Verenigde State)|County]]''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | [[Los Angeles County]] |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Koördinate''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | {{Koördinate|34|03|N|118|15|W|aansig=inlyn,titel}} |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Gestig op''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | [[4 September]] [[1781]] |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Geïnkorporeer op''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | [[4 April]] [[1850]] |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Oppervlakte:''' | style="background: #f7f8ff" | &nbsp; |- | &nbsp;- Totaal | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 1&nbsp;301,970 [[vierkante kilometer|vk km]] |- | &nbsp;'''Hoogte bo seevlak''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 71&nbsp;m |- style="border-top:1px solid #999;" |- style="border-top:1px solid #999;" |- |&nbsp;'''Bevolking:''' | style="background: #f7f8ff" | &nbsp; |- | &nbsp;- Totaal (City of LA 2015) | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 4&nbsp;031&nbsp;000<ref>{{en}} [http://www.dof.ca.gov/research/demographic/reports/estimates/e-1/documents/E-1_2016PressRelease.pdf Persverslag van die Kaliforniese Departement van Finansies, uitgereik op 2 Mei 2016. Besoek op 7 Junie 2016] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160604031730/http://www.dof.ca.gov/research/demographic/reports/estimates/e-1/documents/E-1_2016PressRelease.pdf |date=4 Junie 2016}}</ref> |- | &nbsp;- Bevolkingsdigtheid | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 3&nbsp;096/vk km |- | &nbsp;- Metropolitaanse gebied | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 15&nbsp;250&nbsp;000 |- | &nbsp;- ''Combined statistical area (CSA)'' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 17&nbsp;786&nbsp;419 |- |&nbsp;'''Tydsone''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | PST ([[UTC]] -8) |- style="border-top:1px solid #999;" | &nbsp;- [[Somertyd]] | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | PDT (UTC -7) |- style="border-top:1px solid #999;" |- |&nbsp;'''Klimaat''' | style="background: #f7f8ff" | &nbsp; |- | &nbsp;- Tipe | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | Subtropiese klimaat |- | &nbsp;- Gemiddelde jaarlikse temperatuur | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 16,5&nbsp;°C |- | &nbsp;- Gem. temp. Januarie/Julie | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 12,5 / 20,3&nbsp;°C |- | &nbsp;- Gemiddelde jaarlikse neerslae | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 379,2&nbsp;mm |- |&nbsp;'''Burgemeester''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | Karen Bass ([[Demokratiese Party (Verenigde State)|D]]) |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Amptelike webwerf''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | [http://www.lacity.org/ ''lacity.org''] |} '''Los Angeles''' ([[Engels]]: [lɒs ˈændʒələs], {{Audio|En-us-los-angeles.ogg|luister}}; [[Spaans]]: [los ˈaŋxeles], letterlik: "die Engele" <ref>{{Cite book |last=Buntin |first=John |url=http://archive.org/details/lanoirstrugglefo0000bunt_t9r1 |title=L.A. noir : the struggle for the soul of America's most seductive city |date=2009 |publisher=New York:Harmony Books |others=Internet Archive |isbn=978-0-307-35207-1}}</ref>) is 'n groot, uitgestrekte [[metropool]] aan die weskus van die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] en die administratiewe setel van die [[Los Angeles County|Los Angeles-distrik]] (''Los Angeles County'') in [[Suid-Kalifornië]]. [[Lêer:Echo Park Lake with Downtown Los Angeles Skyline.jpg|duimnael|links|Echo Park Lake op 'n helder Desemberoggend, met die silhoeët van Downtown Los Angeles teen die agtergrond]] [[Lêer:Downtown LA at night (4284824408).jpg|duimnael|links|'n Nagtelike uitsig oor die middestad]] [[Lêer:Aerial Getty Museum.jpg|duimnael|links|Stad van kuns en kultuur: Getty Center in die Santa Monica-berge. Die Kaliforniese sonlig skitter tussen sonop en sononder in alle skakerings van wit op die fasades van Italiaanse travertyn]] [[Lêer:Interior of the Millennium Biltmore Hotel-24651397143.jpg|duimnael|links|Millennium Biltmore Hotel, sedert 1923 'n gunsteling-verblyfplek vir staatshoofde en rolprentsterre]] [[Lêer:Disney Concert Hall (10920404614).jpg|duimnael|links|Walt Disney Concert Hall: ouditorium]] Die stad is in 1781 deur die [[Spanje|Spaanse]] kaptein Rivera y Moncada onder die naam ''El Pueblo de Nuestra Señora Reina de los Ángeles de la Porciúncula'' ("Stad van Onse Dame, Koningin van die Engele van die Porciúncularivier" – die nedersetting se presiese naam kan deur geskiedkundiges tans nie bepaal word nie<ref>{{en}} Bob Pool: ''City of Angels' First Name Still Bedevils Historians''. In: ''Los Angeles Times'', 26 Maart 2005. Aanlyn beskikbaar: [http://articles.latimes.com/2005/mar/26/local/me-name26 ''articles.latimes.com'']. Alternatiewe name of spellings, wat deur historici voorgestel is, is ''El Pueblo de Nuestra Señora de los Angeles'', ''El Pueblo de Nuestra Senñora la Reyna de los Angeles'', ''El Pueblo de Nuestra Senñora de los Angeles de la Porciuncula'', ''El Pueblo de Nuestra Senñora la Reyna de los Angeles del Rio Porciuncula'', ''El Pueblo de la Reina de los Angeles Sobre el Rio de Porciuncula'', ''Pueblo del Rio de Nuestra Senñora la Reyna de los Angeles de Porciuncula''</ref>) met elf Spaanse gesinne (altesaam 44 siele) langs die Los Angeles-rivier gestig, maar dit is eers op 4 April 1850 – vyf maande voordat [[Kalifornië]] amptelik tot die Unie toegelaat is – as 'n munisipaliteit geïnkorporeer. Los Angeles is by verre die grootste stedelike nedersetting in [[Kalifornië]], en sedert 1990, toe dit die tradisionele ''Second City'' [[Chicago]] verbygesteek het, op een na die grootste metropool in die Verenigde State, met 'n inwonertal wat in 2015 vir die eerste keer in sy geskiedenis die viermiljoenkerf verbygesteek het. Die metropolitaanse gebied van Los Angeles (wat naas Los Angeles ook die distrikte San Bernardino, Riverside, Ventura en Orange County bevat) huisves 'n bevolking van meer as 17 miljoen met uiteenlopende etniese en ekonomiese agtergronde. Die stad is in die 20ste eeu as die prototipe van 'n toekomstige metropool beskou wat alle voor- en nadele van 'n uitgestrekte metropolitaanse gebied in hom verenig het. Die stad, waarvan die naam dikwels afgekort word tot ''LA'', is 'n wêreldsentrum vir sake en internasionale [[Handel (ekonomie)|handel]], [[vermaak]], [[kultuur]], [[Media (kommunikasie)|media]], [[mode]], [[wetenskap]], [[tegnologie]] en [[onderwys]]. Dit is die setel van bekende professionele liggame, kulturele organisasies en tersiêre onderwysinstellings soos die ''University of Southern California'' en die ''University of California'' en een van die kragtigste ekonomiese spilpunte in die VSA. Los Angeles word gelys as die wêreld se derde welvarendste en vyfde magtigste en invloedrykste metropool wat in die VSA net deur [[New York Stad|New York]] oortref word. Die gekombineerde statistieke gebied (''combined statistical area, CSA'') van Los Angeles-Long Beach-Anaheim sal in 2020 na beraming 'n bruto metropolitaanse produk van $1207,3 miljard genereer wat van die stad die tweede grootste ekonomiese sentrum in die Verenigde State na die metropolitaanse gebied van New York maak.<ref>{{en}} [https://www.statista.com/statistics/183808/gmp-of-the-20-biggest-metro-areas/ ''Statista.com: Forecasted Gross Metropolitan Product (GMP) of the United States in 2020, by metropolitan area'']</ref> Met [[Hollywood]] het Los Angeles daarnaas tot die "Wêreldhoofstad van Vermaak" ontwikkel en speel steeds 'n leidende rol in die [[rolprent]]-, [[televisie]]-, [[videospeletjie]]- en musiekbedryf, al word die meeste belangrike ateljees tans in die stadsdeel Burbank aangetref. Die belangrikheid van die plaaslike vermaakbedryf maak van Los Angeles en sy voorstede gewilde woonplekke vir bekende vermaakpersoonlikhede. Die betowering van die Amerikaanse Droomfabriek, Hollywood, Hollywood Boulevard met sy beroemde ''[[Hollywood Walk of Fame|Walk of Fame]]'', Sunset Strip, en [[Beverly Hills, Kalifornië|Beverly Hills]], asook die natuurskoon van sy strande het van Los Angeles die sinnebeeld van die Kaliforniese droom gemaak en tot sy vinnige groei bygedra. Dekades lank was Los Angeles se stadsgeskiedenis 'n verhaal van suksesvolle selfbemarking en grootskaalse binnemigrasie. Aanvanklik was die droom van vryheid en onafhanklikheid beperk tot 'n klein laag welvarendes. Kort voor lank het die stad 'n trekpleister vir honderdduisende Amerikaners uit die Middelweste geword wat 'n voorstedelike lewe in die enkelgesinshuise van Southland, die sonnige suide van Kalifornië, kon bekostig, vry van die beperkings wat 'n lewe in die digbevolkte Amerikaanse metropole van die Ooskus hulle sou opgelê het. Uiteindelik het Los Angeles ook 'n toevlugsoord vir ontworteldes geword wat slagoffers van die ''Dust Bowl'', een van die grootste natuurrampe in die geskiedenis van die VSA, geword het, en met niks meer as hul motors, vol gepak met hul besittings, hier aangekom het. Die stadsgebied, wat deur 'n netwerk van oënskynlik eindelose snelweë deurkruis word, behels 'n groot verskeidenheid boustyle wat van die stadsentrum met sy wolkekrabbers tot luukse villas in die klowe van die omgewing strek. Sy bewoners, na wie in die Verenigde State as ''Angelenos'' verwys word, geniet 'n gematigde en sonnige klimaat, ook in die [[winter]]. Groen ruimtes en strande langs die Stille Oseaan-kuslyn soos [[Venice, Los Angeles|Venice-]] en Huntington Beach is gewilde ontspanningsplekke. Disneyland is ook in die buurt van Los Angeles en was die eerste vermaaklikheidspark van sy soort. Los Angeles het as gasheerstad van die [[Olimpiese Somerspele 1932|Olimpiese Somerspele van 1932]] en [[Olimpiese Somerspele 1984|1984]] opgetree en sal naas [[Londen]] en [[Parys]] in [[Olimpiese Somerspele 2028|2028]] die derde stad wees wat vir 'n derde keer as gasheerstad vir die [[Olimpiese Somerspele]] optree.<ref>{{en}} [http://www.latimes.com/sports/olympics/la-sp-la-olympics-approved-20170913-story.html ''Los Angeles Times, 13 September 2017: L.A. Officially Awarded 2028 Games. Besoek op 14 September 2017'']</ref> == Etimologie == [[Lêer:Felipe de Neve (Gobernador de las Californias).png|duimnael|links|upright|Felipe de Neve, stigter van Los Angeles en vierde goewerneur van Kalifornië]] Op 4 September 1781 het 'n groep van 44 setlaars, bekend as die ''Los Pobladores'' ("die inwoners") die ''pueblo'' ("stad") gestig wat hulle ''El Pueblo de Nuestra Señora la Reina de los Ángeles'' ("Die Dorp van Onse Liewe Vrou, die Koningin van die Engele") genoem het.<ref name="almanac">{{en}} {{cite web |url=http://www.laalmanac.com/history/hi03b.php |title=Settlement of Los Angeles |publisher=Los Angeles Almanac |accessdate=2 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180902084302/http://www.laalmanac.com/history/hi03b.php |archive-date=2 September 2018|url-status=live}}</ref> Die oorspronklike naam van die nedersetting is onduidelik; die [[Guinness World Records]] gee dit weer as ''El Pueblo de Nuestra Señora la Reina de los Ángeles de Porciúncula'' ("Die Dorp van Onse Liewe Vrou, die Koningin van die Engele van Porciúncula");<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1991-12-12-me-2-story.html |title=Ooh L.A. L.A. |publisher=[[Los Angeles Times]] |date=12 Desember 1991 |accessdate=11 Januarie 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220111235047/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1991-12-12-me-2-story.html |archive-date=11 Januarie 2022 |url-status=live}}</ref> ander bronne gee verkorte of alternatiewe weergawes van die langer naam.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2005-mar-26-me-name26-story.html |title=City of Angels' First Name Still Bedevils Historians |publisher=[[Los Angeles Times]] |author=Bob Pool |date=26 Maart 2005 |accessdate=21 Oktober 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211021233935/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2005-mar-26-me-name26-story.html |archive-date=21 Oktober 2021 |url-status=live}}</ref> == Geografie == === Geografiese ligging === [[Lêer:Los Angeles Basin JPLLandsat.jpg|duimnael|[[Nasa]]-Satellietbeeld van die Los Angeles-bekken]] [[Lêer:LA Skyline Mountains2.jpg|duimnael|Die stadshorison van Los Angeles teen die agtergrond van die San Gabriel Mountains]] Die stadskern van Los Angeles en 'n vyftigtal voorstede<ref>{{en}} ''NFT Not For Tourists Guide to Los Angeles''. 13de uitgawe. New York, NY: Skyhorse Publishing 2014, bl. 316</ref> – met 'n totale beboude gebied van meer as 6&nbsp;000&nbsp;km² – lê uitgestrek oor 'n wye woestynvlakte temidde van 'n heuwelagtige kusgebied met dig beboste uitlopers van bergreekse, teen 'n gemiddelde hoogte van 32 meter bo seevlak. Die stad grens in die weste en suide aan die Santa Monica-baai van die [[Stille Oseaan]]. Los Angeles word in die ooste en noorde deur bergreekse omring. Noord van Los Angeles lê ook die San Fernando-vallei, wat sowat een derde van die inwoners huisves. Die vallei word deur die Griffithpark en die Santa Monica-berge afgesny van Hollywood en die stadsentrum. Die administratiewe stadsgebied van Los Angeles strek oor 1&nbsp;290,6 vierkante kilometer (71 kilometer in noord-suidelike en 47 kilometer in oos-westelike rigting), en die stadswyke en voorstede word deur 'n moderne stelsel van snelpaaie met mekaar verbind. Los Angeles se bevolking is die mees gemotoriseerde ter wêreld, maar dit bring mee dat skadelike uitlaatgasse van motors en nywerhede lankal tot een van die kwellendste probleme van die stad ontwikkel het. Soms word na Los Angeles as 'n "horisontale stad" verwys, aangesien daar min [[wolkekrabber]]s is en die stadsgebied oor 'n groot oppervlakte uitgebrei het. Grondpryse begin nou egter ook in die stadsentrum die hoogte inskiet en bevorder die oprigting van 'n groter aantal toringgeboue. Los Angeles is allesbehalwe 'n stad in die oorspronklike betekenis van die term, maar eerder 'n konglomeraat van kleiner en groter nedersettings wat almal hul spesifieke karakter ontwikkel het. Die stad deel 'n besondere aspek van sy groei met [[Londen]] en "Metroland", die Britse hoofstad se uitgestrekte voorstadsones wat eers deur die bou van 'n uitgebreide moltreinnetwerk vir pendelaars ontsluit is. Los Angeles se voorstede het hul ontstaan eweneens aan die bou van 'n gesofistikeede openbare vervoerstelsel en – later – aan die mobiliteit te danke wat motors en 'n uitgebreide padnetwerk aan inwoners verskaf het. Die skertsende opmerking dat Los Angeles niks meer sou wees as "'n mengelmoes voorstede op soek na 'n middestad" nie mag bevraagteken word aangesien daar altyd 'n middestad was. Maar anders as Manhattan (geleë op 'n eiland) of Philadelphia (ingeperk tussen twee riviere) of Chicago (waar 'n meer uitbreiding beperk) kon eiendomsontwikkelaars in Los Angeles weswaarts uitbrei soos hulle dit goedgedunk het sonder om bestaande strukture te vernietig.<ref>{{en}} Doug Gelbert: ''Look Up, Los Angeles! 5 Walking Tours in the City Of Angels (Look Up, America!)''. walkthetown.com. Kindle-e-boek-uitgawe, pos. 235</ref> Daar is 173 onafhanklike stede in die metropolitaanse gebied van Los Angeles, wat die ''counties'' (distrikte) Los Angeles, San Bernardino, Riverside, Ventura en Orange bevat. Die gebied strek tot by die grens van die deelstaat [[Nevada]] en het 'n totale oppervlakte van 87&nbsp;972 vierkante kilometer. Slegs 'n klein gedeelte hiervan is beboude gebiede. Die grootste deel van die oppervlakte word deur onbewoonde gedeeltes van die Mojave-woestyne en die Nasionale Joshua Treepark in die ''counties'' Riverside en San Bernardino beslaan. Los Angeles is in topografiese opsig die enigste Amerikaanse metropool wat deur 'n bergreeks in twee helftes verdeel word. Mount Lukens in die noordoostelike uithoeke van die San Fernando-vallei, wat ook as Sister Elsie Peak bekend staan, is met 'n hoogte van 1&nbsp;548 meter bo seevlak die hoogste bergpiek in die stadsgebied. === Geologie === [[Lêer:Los Angeles City Hall 20.jpg|duimnael|links|Die ikoniese Raadsaal van Los Angeles is van 'n wit terracotta- en granietfasade voorsien. Die toring is ontwerp as 'n 20ste eeuse weergawe van die [[Mausoleum van Halikarnassos]], een van die antieke [[Sewe wonders van die wêreld]]<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.dunnedwards.com/colors/specs/posts/historic-la-the-los-angeles-city-hall |title=Historic LA: The Los Angeles City Hall |publisher=www.dunnedwards.com |accessdate=21 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200421140615/https://www.dunnedwards.com/colors/specs/posts/historic-la-the-los-angeles-city-hall |archive-date=21 April 2020 |url-status=dead}}</ref>]] [[Lêer:Capitol Records sunset.jpg|duimnael|220px|Die [[Capitol Records]]-gebou in Hollywood, ontwerp om soos 'n stapel plate te lyk, is een van talle strukture wat oor 'n aktiewe breuklyn opgerig is]] Teen die oostelike rand van die metropolitaanse gebied loop die [[San Andreas-breuk]], net sowat 30&nbsp;myl van Los Angeles se middestad af.<ref>{{en}} [http://www.latimes.com/local/lanow/la-me-ln-california-mexico-earthquake-20170908-htmlstory.html#nws=mcnewsletter ''Los Angeles Times, 9 September 2017: California could be hit by an 8.2 mega-earthquake, and damage would be catastrophic. Besoek op 10 September 2017'']</ref> [[Plaattektoniek|Tektoniese spanning]] bou deurgaans op as die Pasifiese of Stille Oseaanplaat, waarop Los Angeles en Orange County geleë is, in 'n noordwestelike rigting beweeg en teen die Noord-Amerikaanse plaat skuif wat in 'n suidoostelike rigting beweeg. Die gevaar van [[aardbewing]]s, wat hieruit voortspruit, het tot streng bouvoorskrifte in Suid-Kalifornië gelei. Los Angeles is sedert 1800 deur nege groot aardbewings met 'n intensiteit van ses of meer op die [[Richterskaal]] en duisende kleiner bewings geskud. 'n Groot aantal geboue is versterk om hulle so goed moontlik bestand te maak teen aardbewings. Tot 1958 is geboue beperk tot 'n maksimumhoogte van 45 meter of 14 verdiepings. Die enigste uitsondering was die raadsaal uit die jaar 1928 met 'n hoogte van 128 meter. Veiliger geboue het hierdie wet later oorbodig gemaak. Naas die bedreiging deur aardbewings was ook die konsep van 'n [[tuinstad]] en minder verdigte stadswyke die dryfveer agter hierdie wet. Uiteindelik het dit die bestendige uitbreiding van die stadsgebied bevorder. ''California Geological Survey'' het laat in 2014 vir die eerste keer in twee dekades 'n amptelike finale kaart van die Hollywood-breuklynsone asook materiaal ten opsigte van beraamde breuklyne vrygestel sodat 'n aardbewing-breuklynsone volgens Kaliforniese wet vasgestel kon word. Die presiese verloop van die Hollywood-breuklyn kon op baie plekke nie presies bepaal word nie. Daar moet ook rekening gehou word met uitlopers van die hooflyn. Vir elke beplande gebou moet die ondergrond ondersoek en seismiese toetse gedoen word. Eiendomsontwikkelaars, wat nuwe projekte in Los Angeles beplan, moet bewys lewer dat hulle geen gebou oor 'n bestaande breuklyn oprig nie.<ref>{{en}} [http://www.latimes.com/visuals/graphics/la-me-g-hollywood-fault-map-20141106-htmlstory.html ''Los Angeles Times, 6 November 2014: Do you live in the Hollywood fault zone? Besoek op 2 Junie 2016'']</ref> Die nuwe kaartmateriaal het geen betrekking op bestaande geboue nie, behalwe vir beplande uitbreidings. Volgens beramings is sowat 12&nbsp;000 eiendomme in Los Angeles binne 'n afstand van vyfhonderd voet aan weerskante van die nuut bepaalde breuklyne geleë, waaronder ikoniese geboue soos die Capitol Records-toringgebou in Hollywood, die Mondrian- en Standard-hotelle in West Hollywood, drie elementêre skole, 'n kollege vir uitvoerende kunste asook Immaculate Heart High School en Middle School. Moderne ingenieurswese bied geen oplossing aan waardeur strukture grondbewegings in teenoorgestelde rigtings sal kan weerstaan nie. 'n Vroeë seismiese waarskuwingstelsel vir die Amerikaanse Weskus word deur die ''U.S. Geological Survey'', die VSA se leidende agentskap vir navorsing en waarneming van aardbewings, ontwikkel. Hierdie soort stelsels funksioneer volgens 'n eenvoudige beginsel – seismiese golwe beweeg teen die spoed van klank deur gesteentes en sodoende stadiger as moderne kommunikasiestelsels. 'n 7.8 magnitude-aardbewing wat in die [[Saltonmeer]], sowat 150&nbsp;myl van die middestad af, begin en langs die San Andreas-breuklyn (die langste in Kalifornië) beweeg, sal Los Angeles eers ná sowat een minuut tref – genoeg tyd om bewoners teen die dreigende gevaar te waarsku.<ref>{{en}} [http://www.latimes.com/world/la-me-mexico-quake-earth-warning-20170908-htmlstory.html#nws=mcnewsletter ''Los Angeles Times, 8 September 2017: Mexico got early warning before deadly earthquake struck. When will California get that system? Besoek op 10 September 2017'']</ref> Sommige geboue in Los Angeles is reeds van oudio-waarskuwingstelsels voorsien wat bewoners of werknemers vooraf teen dreigende gevare kan waarsku – tussen enkele sekondes of meer as 'n minuut voordat 'n groot aardbewing se skuddings begin. Daar is ook stelsels wat hysbakke outomaties op die naaste verdieping stopsit sodat gebruikers nie daarin sal vassit nie. Ondanks alle tegnologiese vooruitgang is dit onmoontlik om te voorspel watter strukturele skade 'n sterk aardbewing uiteindelik sal aanrig. Besoekers word, net soos inheemses, in die onwaarskynlike geval van 'n aardbewing aangeraai om op 'n veilige afstand te bly van groot glasvoorwerpe soos vensters of glasfasades en skuiling te soek onder massiewe tafels of deurrame. Terwyl 'n groot aardbewing 'n geskatte 1&nbsp;800 menselewens sal kan eis, bly die herstelling van beskadigde infrastruktuur die grootste uitdaging. Veral watervoorsiening is kwesbaar. Ná die Northridge-aardbewing van 1994 was bewoners vir 'n maksimum van twee weke van watervoorsiening afgesny. In die geval van 'n massiewe aardbewing sal herstelwerk tot ses maande kan neem.<ref>{{en}} [https://www.kcrw.com/news/shows/greater-la/in-altadena-the-sierra-madre-fault-rises-to-the-surface/you-may-survive-the-big-one-but-las-water-supply-may-not ''KRCW News, 9 Julie 2019: You may survive the Big One, but LA’s water supply may not. Besoek op 16 Julie 2019''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190716170747/https://www.kcrw.com/news/shows/greater-la/in-altadena-the-sierra-madre-fault-rises-to-the-surface/you-may-survive-the-big-one-but-las-water-supply-may-not |date=16 Julie 2019 }}</ref> Een van die belangrikste waterreservoirs aan Los Angeles se kant van die San Andreas-breuklyn, die ''Headworks Reservoir'', is tien myl vanaf Altadena en die Sierra Madre-breuklyn naby Burbank geleë. Dit bestaan uit twee massiewe betonbekkens wat bestand is teen sterk aardskuddings, met 'n totale kapasiteit van 110 miljoen gellings (meer as 500 miljoen liter). Dit sal inwoners tydens 'n noodtoestand van water kan voorsien sonder dat dramatiese ontruimings noodsaaklik word. Ander maatreëls sluit die vervanging van duisende myl se waterpype, wat die Headworks Reservoirs met stedelike verbruiksgebiede verbind, met nuwe soorte pype wat eweneens meer bestand is teen aardbewings. Een van hierdie projekte, die ''Foothill Trunk Line'' in die San Fernandovallei, kruis die San Fernando-breuklyn, maar is ontwerp om saam met aardverskuiwings van tot tien voet te beweeg sonder dat dit breek. === Klimaat === [[Lêer:Grand Park and Los Angeles City Hall-3.jpg|duimnael|Grand Park in April, met die ''City Hall'' op die agtergrond]] [[Lêer:Los Angeles Pollution.jpg|duimnael|400px|'n Uitsig oor Los Angeles in rookmis gehul, soos gesien vanaf die Hollywood Hills. Links is die [[Griffith-sterrewag]]]] Los Angeles lê in die subtropiese klimaatsone. Die gemiddelde jaarlikse temperatuur is 16,5&nbsp;°C en die gemiddelde jaarlikse reënval 295 millimeter. Augustus is die warmste maand met 'n gemiddelde temperatuur van 20,8&nbsp;°C, Januarie die koudste met 'n gemiddelde van 12,5&nbsp;°C. [[Reën]]val is gewoonlik beperk tot die tydperk tussen November en April. Die maande tussen Mei en Oktober word deur droë weerstoestande gekenmerk. Die ligging digby die Stille Oseaan en winde, wat vanuit die see waai, skep 'n aangename klimaat in die [[somer]], wanneer die kwik tot by 28&nbsp;°C styg. Die wintermaande is kouer, alhoewel dagtemperature gewoonlik nie benede 15&nbsp;°C daal nie. Nagtemperature is sowat 10&nbsp;°C laer en die lugvogtigheid beloop tussen 50 en 75 persent. Hittegolwe met temperature tot by 40&nbsp;°C kom gereeld elke twee jaar voor en word veroorsaak deur die sogenaamde Santa-Ana-winde, wat uit die gelyknamige woestyn oos van die stad waai. In die tydperk tussen 1940 en die 1990's het die gemiddelde temperature in die stadsgebied met 5&nbsp;°F gestyg. Hierdie ontwikkeling word egter nie aan [[aardverwarming]] toegeskryf nie, maar eerder aan die dramatiese verlies van boorde en landbougebiede wat plek moes maak vir nuwe paaie en geboue. Hoe groter die totale beboude oppervlak van [[beton]] en asfalt word, hoe meer sonenergie word geabsorbeer. As gevolg hiervan het die [[atmosfeer]] in die omgewing warmer geword en is 'n massiewe "stedelike warmte-eiland" geskep. Volgens wetenskaplike studies sal 'n massiewe boomplantingsprogram in die San Fernando-vallei van stapel gestuur moet word om die gemiddelde temperature met tot 5&nbsp;°C te laat daal.<ref>{{en}} [http://www.laalmanac.com/weather/we05.htm ''LA Almanac: Die verwarming van Los Angeles'']</ref> {{Tabel weergemiddeldes |locatie=Los Angeles |jan_gem_max=20.1 |feb_gem_max=20.3 |mrt_gem_max=21.2 |apr_gem_max=22.6 |mei_gem_max=23.6 |jun_gem_max=25.6 |jul_gem_max=28.4 |aug_gem_max=29.1 |sep_gem_max=28.4 |okt_gem_max=25.8 |nov_gem_max=22.7 |dec_gem_max=19.8 |jaar_gem_max=24.0 |jan_gem_min=8.8 |feb_gem_min=9.6 |mrt_gem_min=10.6 |apr_gem_min=11.9 |mei_gem_min=13.9 |jun_gem_min=15.7 |jul_gem_min=17.6 |aug_gem_min=17.8 |sep_gem_min=17.3 |okt_gem_min=14.8 |nov_gem_min=11.1 |dec_gem_min=8.6 |jaar_gem_min=13.1 |jan_gem_ns=79.2 |feb_gem_ns=96.5 |mrt_gem_ns=61.7 |apr_gem_ns=23.1 |mei_gem_ns=6.6 |jun_gem_ns=2.3 |jul_gem_ns=0.3 |aug_gem_ns=1.0 |sep_gem_ns=6.1 |okt_gem_ns=16.8 |nov_gem_ns=26.4 |dec_gem_ns=59.2 |jaar_gem_ns=379.2 |rdjan=6.1 |rdfeb=6.4 |rdmrt=5.5 |rdapr=3.2 |rdmei=1.3 |rdjun=0.6 |rdjul=0.3 |rdaug=0.3 |rdsep=1.0 |rdokt=2.5 |rdnov=3.3 |rddec=5.2 |bron = World Weather Information Service<ref>{{en}} {{cite web |url=http://worldweather.wmo.int/en/city.html?cityId=269 |title=Los Angeles, California |publisher=World Weather Information Service |accessdate=11 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180911012251/http://worldweather.wmo.int/en/city.html?cityId=269 |archive-date=11 September 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref>}} == Geskiedenis == === Stigting === [[Lêer:Downtown LA from GP Obs.jpg|duimnael|Die middestad van Los Angeles, soos gesien vanuit die Griffith Park-sterrewag]] Los Angeles is op 4 September 1781 deur die Spaanse goewerneur van Kalifornië, Felipe de Neve, as 'n ''pueblo'' ('n Spaanse vakterm wat na 'n burgerlike nedersetting verwys – in teenstelling met godsdienstige sendingstasies of ''misiones''<ref>{{en}} [https://www.visitcalifornia.com/uk/feature/california-missions ''Visit California: California Missions. Besoek op 22 April 2020'']</ref> en militêre buiteposte of ''presidios'' wat opgerig is ter beskerming van ''pueblos'' en ''misiones'' teen buitelandse invallers of inheemses wat ontevrede was met die sendingstelsel<ref>{{en}} [http://californiamissionsfoundation.org/presidios/ ''California Missions Foundation: Presidios. Besoek op 22 April 2020'']</ref>) met 44 setlaars op die gebied van die Tongvá-[[Indiane]] gestig. Destyds was veeteelt die hoofbron van inkomste vir die bewoners. Die naam Los Angeles is van Spaanse oorsprong en beteken letterlik "die engele". Dit is 'n verkorting van die oorspronklike ''El Pueblo de Nuestra Señora la Reina de los Ángeles de Porciúncula'' ([[Afrikaans]]: "Die Dorp van Onse Liewe Vrou, die Koningin van die Engele van Porciúncula"). In 1835 het die Meksikaanse regering stadstatus aan Los Angeles toegeken; gelyktydig is die nedersetting verhef tot hoofstad van Alta California, die mees noordelike gewes van [[Meksiko]]. Die bevolking het tot by die jaar 1836 tot 2&nbsp;228 gegroei, maar daarna weer 'n tyd lank gekrimp. Los Angeles was tot by die middel van die 19de eeu 'n Meksikaanse munisipaliteit met 'n bevolking wat oorwegend uit Amerikaanse setlaars, arm Chinese werkers en 'n klein aantal welvarende Meksikaanse landbesitters bestaan het. Tydens die [[Meksikaans-Amerikaanse Oorlog]] tussen 1846 en 1848 is die stad saam met Alta California deur Amerikaanse soldate beset en by die VSA ingelyf. Los Angeles het op 4 April 1850 Amerikaanse stadstatus in verband met die stigting van die deelstaat Kalifornië gekry; destyds was die inwonertal 1&nbsp;610. === Laat 19de eeuse groeifase === [[Lêer:The California Club, 538 South Flower St. Downtown Los Angeles 7.jpg|duimnael|Die ''[[California Club]]'' (links), gestig in 1887 deur uitstaande persoonlikhede in Los Angeles se openbare lewe, is vandag steeds een van die mees prestigieuse sosiale verenigings in die Verenigde State]] Die laaste drie dekades van die 19de eeu was 'n tydperk van tegnologiese vooruitgang en vinnige ekonomiese groei wat deur drie faktore aangedryf is: die groot vraag na eiendomme wat stygende pryse en die opdeling van ou ''ranchos'' – uitgestrekte [[bees]]plase – in kleiner en meer winsgewende erwe tot gevolg gehad het; die bou van spoorlyne wat Los Angeles met ander Weskusmetropole soos [[San Francisco]] (sedert 1875) verbind het, maar ook vervoer binne die stadsgebied vergemaklik het, byvoorbeeld tussen die middestad en San Pedro; en die grootskaalse vestiging van Amerikaners uit die Midweste wat die strawwe winters daar wou ontduik – onder wie talle welgestelde afgetredenes wat bygedra het tot die groeiende ekonomiese betekenis van gesondheidsdienste en ontspanningsgeriewe. Nuwe aankomelinge is onder meer vanweë Los Angeles se reputasie as 'n sonnige plek met skoon lug na die weskus gelok – in 'n tyd toe die bevolking in meeste Amerikaanse nywerheidstede nog deur ongekende lug- en waterbesoedeling geteister is. Die stad was destyds sinoniem met goeie gesondheid, 'n skoon omgewing, sonskyn volop en eindelose [[sitrus]]plantasies. Nadat [[besproeiing]]dtegnieke getoets is om die geskikte [[landbou]]produkte vir die gebied bepaal, is duisende [[lemoen]]- en [[suurlemoen]]bome geplant. Met die voltooiing van twee transkontinentale spoorlyne – en Los Angeles as hul Weskus-terminus – is in die 1880's die voorvereiste vervul om die stad by die nasionale ekonomie in te skakel.<ref>{{en}} Janet L. Abu-Lughod: ''New York, Chicago, Los Angeles. America's Global Cities''. Minneapolis – London: University of Minnesota Press 1999, bl. 11</ref> Los Angeles het in dié tydperk nog nie oor 'n nywerheidsbasis beskik nie. Landbou, veral veeteelt, was by verre die belangrikste ekonomiese sektor, alhoewel die uitgestrekte landgoedere van die vroeëre Meksikaanse elite intussen gekonfiskeer was of – teen betreklik lae pryse – van eienaar gewissel het. Dié ontwikkeling was die fondament vir 'n nuwe soort stadsontwikkeling – vir die eerste keer was die grond, wat hiervoor benodig is, in besit van een enkele privaat eienaar of onderneming. Die groot stroom migrante uit die Midweste, wat deur advertensie-plakkate en gesubsidieerde treinkaartjies aangewakker is, het in die laat 19de eeu grondspekulasie die botoon laat voer. Ná die aansluiting by die spoorweg van die ''Union Pacific Railroad'' in 1876 en die spoorweglyn na [[Santa Fe, Nieu-Meksiko|Santa Fé]] in 1885, asook die begin van [[steenkool]]ontginning in 1890 en [[ru-olie]]produksie in 1892 het Los Angeles vinnige groei getoon. In 1900 het die inwonertal reeds op 100&nbsp;000 gestaan (met 'n verdere 70&nbsp;000 buite die stadsgrense), en hierdie getal het in die tydperk tot 1910 verdriedubbel – hierdie styging van 211 persent was die hoogste in die geskiedenis van Los Angeles.<ref>{{en}} Abu-Lughod (1999), bl. 11</ref> Migrante uit die Middel-Weste (en hier veral uit deelstate soos [[Iowa]] en [[Indiana]]) het die ou Meksikaanse elite geleidelik vervang om self die nuwe leidende politieke klas van Los Angeles te vorm. === Die vroeë 20ste eeu === [[Lêer:La-et-ms-los-angeles-sheet-music-20130529-dto-002.jpg|duimnael|200px|''Glorious Southern California''<br /><small>Bladmusiek (1907), gekomponeer deur G.T. Fallis en N.L. Ridderhof</small>]] Die eerste twee dekades van die 20ste eeu was een van die beslissendste tydperke in die geskiedenis van Los Angeles waartydens die belangrikste struikelblokke uit die weg geruim kon word wat die stad se groei tot 'n Weskusmetropool nog belemmer het: ontoereikende watervoorsiening, die gebrek aan 'n natuurlike diepwaterhawe, die afgeleë ligging wat Los Angeles se deelname aan die florerende Atlantiese handel gekniehalter het, en die gebrek aan bekostigbare energiebronne. Tenminste op kort termyn is oplossings vir dié probleme gevind met die bou van 'n akweduk wat water uit die Owensvallei na die metropool in wording vervoer het (dié waterleiding is reeds in 1905 beplan, maar kon eers in 1913 voltooi word); die inlywing van San Pedro-hawe by Los Angeles (teen die wil van sy inwoners) en sy grootskaalse uitbreiding gedurende die [[Eerste Wêreldoorlog]] waarvoor federale fondse beskikbaar gestel is; die opening van die [[Panamakanaal]] in 1914 wat die vaartyd tussen Suid-Kalifornië en die kuste van die Suidstate en die Amerikaanse Ooste merkbaar verkort het; en die opwekking van hidroëlektrisiteit deur die akweduk-projek vanaf 1917 wat die snelle groei van nywerhede moontlik gemaak het. [[Lêer:LuminariesofPantheism.jpg|duimnael|links|''Luminaries of Pantheism''<br /><small> Muurskildery deur Levi Ponce in Venice, Los Angeles</small>]] Ná die inlywing van aangrensende nedersettings het Los Angeles se stadsgebied ook 'n aantal oorspronklik selfstandige munisipaliteite soos Wilmington (1909), San Pedro (1909), Hollywood (1910), Sawtelle (1922), Hyde Park (1923), Eagle Rock (1923), Venice (1925), Watts (1926), Barnes City (1927) en Tujunga (1932) ingesluit. In die 1920's was Los Angeles reeds op pad na wêreldstadstatus. Sy ongekende groei het aanleiding gegee tot 'n tweede grootskaalse golf van grondspekulasie waartydens steeds meer ''ranchos'' of beesplase onderverdeel is om nuwe nedersettings te vestig. Om hul watervoorsiening te verseker, was sommige van dié nuwe nedersettings bereid om by die groeiende metropool aan te sluit; ander het dié druk, wat op hulle uitgeoefen is, weerstaan. Sodoende is die huidige verstedelikingspatrone geskep waarby die gebied van Groter Los Angeles as 'n gefragmenteerde metropool gevestig is waar talle munisipaliteite hul administratiewe onafhanklikheid bewaar het, al maak hulle deel uit van die samehangende beboude gebied in die Los Angeles-bekken. So het byvoorbeeld [[Santa Monica, Kalifornië|Santa Monica]] en Beverly Hills, wat in ekonomiese en kulturele opsig as dele van Los Angeles beskou word, tot vandag toe hul status as selfregerende nedersettings verdedig. In 1924 het die bevolking van Los Angeles County die miljoenkerf oorskry, maar hiervan was slegs sowat sestig persent binne die ''City of Los Angeles'' se stadsgrense woonagtig. 'n Verdere belangrike fondament vir die ontwikkeling van Los Angeles was die oliebedryf. Plaaslike oliebronne is reeds in die 1880's ontdek en ontgin, terwyl 'n eerste bloeifase in dié bedryf in 1892 begin het, maar eers vyf jaar later is Suid-Kaliforniese ruolie op groot skaal ontgin, verwerk en bemark. In die twintigerjare het Los Angeles se olievelde in Signal Hill, Huntington Beach en Santa Fe Springs sowat 'n kwart van die wêreldproduksie van ruolie opgelewer. Olie het die belangrikste uitvoergoed geword wat in San Pedro-hawe gehanteer is.<ref>{{en}} Abu-Lughod (1999), bl. 12</ref> Tegelykertyd het, danksy die inisiatief van plaaslike entrepreneurs soos Donald Douglas en die gebroeders Loughead (Lockheed), 'n plaaslike vliegtuigbedryf ontstaan.<ref>{{en}} Allen J. Scott en Edward W. Soja (reds.): ''The City. Los Angeles and Urban Theory at the End of the Twentieth Century''. Sagteband-uitgawe. Berkeley, Los Angeles, London: University of California Press 1998, bl. 5</ref> === Ekonomiese groeipunt === [[Lêer:Staples Center LA Live.jpg|duimnael|200px|'n Nagtelike uitsig oor die middestad, met die ''Staples Center'', 'n veeldoelige sportarena, op die voorgrond]] Vanaf 1910 het die rolprentbedryf 'n sterk groei beleef, en in 1932 was Los Angeles die gasheerstad van die [[Olimpiese Somerspele]]. Die grootskaalse ekonomiese groei het met die [[Tweede Wêreldoorlog]] begin, toe die lug- en ruimtevaartnywerhede hulle in die stad gevestig en 'n groot aantal migrante gelok het. Die stad het die grootste groei van alle gebiede in Kalifornië vertoon, en in die dekade tussen 1940 en 1950 het sy bevolking met 49,8 persent toegeneem. Teen hierdie tydperk het ook die klein voorstadhuis met swembad en dubbelmotorhuis 'n simbool van Los Angeles geword en die stad het in die rigting van die San Fernando-vallei begin uitbrei. Die stadshorison is in 1960 met die oprigting van die eerste wolkekrabber, 'n kantoorgebou, vir die eerste keer sedert die bou van die raadsaal in 1928 merkbaar verander. Maar die sestigerjare is ook gekenmerk deur etniese en sosiale spannings. Die rasseonluste, wat op 11 Augustus 1965 in die Swart woonbuurt Watts uitgebreek het, was van die ergstes in die geskiedenis van Amerika. Tydens die geweldpleging het 34 mense hulle lewens verloor en honderde is beseer. Die skade, wat berokken is, het VSA-$ 200 miljoen beloop. In 1984 was Los Angeles vir die tweede keer die gasheerstad van die Olimpiese Somerspele, wat deur die boikotaksie van die Oosbloklande oorskadu is. Nadat in April 1992 vier blanke polisiemanne vrygespreek is op aanklag dat hulle 'n swart burger, Rodney King, mishandel het, het onluste in Los Angeles uitgebreek, wat by die ergste in die geskiedenis van die Verenigde State gereken word. Sedert die negentigerjare is Los Angeles deur 'n aantal natuurrampe soos bosbrande en oorstromings getref. 57 mense het as gevolg van die [[Northridge-aardbewing]] gesterf wat die stad op 17 Januarie 1994 geskud het en duisende geboue is beskadig of verniel. Los Angeles was een van die gasheerstede tydens die [[Sokker-Wêreldbeker]]toernooie in [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1994|1994]] en [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026|2026]], asook die [[vrouesokkerwêreldbeker]]toernooie in [[Vrouesokkerwêreldbeker 1999|1999]] en [[Vrouesokkerwêreldbeker 2003|2003]]. Die einde van die [[Koue Oorlog]] het in dié dekade 'n nadelige uitwerking op die plaaslike lug- en ruimtevaartnywerhede gehad aangesien dié bedryf onder meer gespesialiseer het in militêre toerusting. === Bevolkingsgroei === [[Lêer:Griffith Observatory, Los Angeles 2011.jpg|duimnael|links|Die [[Griffith-sterrewag]], ontwerp in die Art Deco-styl en voltooi in 1935, is een van LA se gewildste uitsigpunte – oor die stad en oor die sterrehemel. Die tonele van tientalle rolprente is hier verfilm, waaronder ''Rebel Without a Cause'' waarin [[James Dean]] in 1955 sy laaste hoofrol vertolk het]] [[Lêer:LawrenceScarpa Cherokee 8268.jpg|duimnael|Moderne residensiële boukuns – [[Lawrence Scarpa]] se ''Cherokee Lofts'' in West Hollywood is geïnspireer deur ''Prospectivity'', 'n reeks skilderye deur die Britse kunstenaar [[Patrick Hughes (kunstenaar)|Patrick Hughes]]<ref>{{en}} [https://www.arthitectural.com/brooks-scarpa-cherokee-lofts/ ''www.architectural.com: Brooks + Scarpa | Cherokee Lofts. Besoek op 20 April 2017''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170711182214/https://www.arthitectural.com/brooks-scarpa-cherokee-lofts/ |date=11 Julie 2017}}</ref><ref>{{en}} [http://www.brooksscarpa.com/cherokee-studios ''Brooks + Scarpa: Cherokee Studios. Besoek op 20 April 2017'']</ref>]] [[Lêer:Case Study House 22 (5902490232).jpg|duimnael|Meeste van die tydskrif ''Arts & Architecture'' se modelhuise in die reeks ''[[Case Study Houses]]'' het in Los Angeles ontstaan: Pierre Koenig se ''Stahl House'' in die Hollywood Hills]] [[Lêer:Los Altos Apartments, 4121 Wilshire Blvd. Mid-City 5.jpg|duimnael|Binnehof van die historiese Los Altos-woonstelgebou, Wilshire Boulevard]] Los Angeles, wat in 1900 slegs 100&nbsp;000 inwoners gehad het, het tydens die 20ste eeu 'n ware bevolkingsontploffing beleef, sonder dat daar enige stadsbeplanning plaasgevind het. Die vinnige bevolkingsgroei duur nog steeds voort en sowat 'n derde van die inwoners is in die buiteland gebore. 'n Groot rol by die bevolkingsgroei speel immigrante uit [[Latyns-Amerika]], veral [[Meksiko]], en [[Asië]]. Die inwoners van Los Angeles kom uit 140 lande en praat 224 tale. Sowat die helfte van die bevolking of twee miljoen mense is immigrante uit Latyns-Amerika (Latino's) en daar word beraam dat Spaans weens die hoër geboortesyfers en groot aantal immigrante Engels as belangrikste huistaal sal verdring. 'n Ander etniese groep, wat hoë groeisyfers toon, is Asiate en immigrante van eilande in die [[Stille Oseaan]]. Hulle verteenwoordig net soos [[Afro-Amerikaners]] sowat tien persent van die totale bevolking. Die grootste groepe is [[Japanners]], [[Han-Chinese]], [[Koreane]], [[Viëtnamese]], [[Thai (volk)|Thais]], Filipino's en [[Perse]]. Indiane speel 'n kleiner rol met sowat 100&nbsp;000 mense. Sowat dertig persent van die inwoners is Blankes (sonder Latino's). === Behuisingskrisis === Vinnig stygende huispryse en huurgelde is een van die grootste dryfkragte agter Kalifornië en Los Angeles se demografiese verskuiwings sedert die 1980's. Groter Los Angeles het met 121 persent tussen 2000 en 2014 die hoogste stygings in behuisingskoste van alle metropolitaanse gebiede in die VSA getoon, terwyl die gebied die ergste behuisingskrisis sedert die Tweede Wêreldoorlog ervaar.<ref>{{en}} [http://la.curbed.com/archives/2014/12/la_housing_prices_have_gone_up_more_than_anywhere_else_in_the_last_14_years.php ''la.curbed.com, 10 Desember 2014: Los Angeles Housing Prices Have Gone Up More Than Anywhere Else in the Last 14 Years. Besoek op 31 Maart 2015''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150626173248/http://la.curbed.com/archives/2014/12/la_housing_prices_have_gone_up_more_than_anywhere_else_in_the_last_14_years.php |date=26 Junie 2015 }}</ref> Ontleders skryf die probleem onder meer toe aan die tekort aan nuwe behuising en die voorstedelike mentaliteit in die hoër inkomstegroepe. So gee welvarendes die voorkeur aan nuwe enkelgesinshuise in voorstede bo nuwe hoëdigtheidsbehuisingsprojekte in hul destydse buurte. Terwyl hoogs gekwalifiseerde Amerikaners uit ander landsdele steeds na Kalifornië stroom, is daar 'n groeiende aantal Kaliforniërs in middel- en laerinkomstegroepe wat behuising in hul eie deelstaat nie meer kan bekostig nie en hulle in ander deelstate (veral [[Texas]], [[Arizona]], [[Nevada]], [[Washington (deelstaat)|Washington]] en [[Oregon]]) moet hervestig.<ref>{{en}} [http://www.latimes.com/business/la-fi-california-migration-20150101-story.html ''Los Angeles Times, 1 Januarie 2015: California's high housing costs drive out poor, middle-income workers. Besoek op 31 Maart 2015'']</ref> In Los Angeles word sowat 600&nbsp;000 inwoners as ''severely rent burdened'' geklassifiseer – dit wil sê hulle moet meer as die helfte van hul maandelikse inkomste aan huurgeld bestee. Volgens die ''Los Angeles Homeless Services Authority'' se verslag vir 2017 het meer as 8&nbsp;000 mense in dié jaar vir die eerste keer in hul lewe dakloos geword.<ref>{{en}} [https://www.npr.org/2018/04/16/601970552/californias-housing-crisis-working-but-on-the-brink-of-homelessness ''npr.org, 16 April 2018: California Housing Crisis: Working But On The Brink Of Homelessness. Besoek op 12 Augustus 2018'']</ref> {| class="wikitable" |+ Gemiddelde huurgelde in Los Angeles (in 2018) en Los Angeles County (in 2019)<ref>{{en}} [https://www.apartmentguide.com/apartments/California/Los-Angeles/ ''apartmentguide.com: California | Los Angeles. Besoek op 15 Mei 2018'']</ref><ref>{{en}} [https://la.curbed.com/2019/8/13/20804519/los-angeles-rental-prices-data ''LA Curbed, 13 Augustus 2019: LA rental prices keep on climbing. Besoek op 22 April 2020''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200408023629/https://la.curbed.com/2019/8/13/20804519/los-angeles-rental-prices-data |date= 8 April 2020 }}</ref> ! Woonstel || $ per maand (Los Angeles) || $ per maand (LA County) |- | Studio || $2283 || − |- | Eenkamer || $2592 || $1755 |- | Tweekamer || $3247 || $2235 |- | Driekamer || $4186 || − |} === Huurbeheer === [[Lêer:Ranchosanpedro1.JPG|duimnael|Openbare behuising vir huishoudings met baie lae inkomste is skaars. Die foto wys munisipale wonings in San Pedro]] In 2019 was daar in Los Angeles sowat 624&nbsp;000 wooneenhede waarop munisipale huurbeheer toegepas is. Huurgeldverhogings vir hierdie wonings is gekoppel aan veranderinge in die plaaslike verbruikersprysindeks (VPI) en mag in 'n band tussen drie en agt persent beweeg (met 'n bykomende een persent vir respektiewelik gas- en elektrisiteitsvoorsiening as hierdie dienste by die huurgeld ingesluit word). As gevolg van laer inflasiekoerse in die nasleep van die Groot Resessie van 2009 het hulle 'n dekade lank teen die minimumvlak beweeg. Met ingang van 1 Julie 2019 is huurgeldverhogings van vier persent aan verhuurders toegestaan nadat die inflasiekoers in 2018 versnel het. In Los Angeles dien die gemiddelde verandering in die VPI vir die mees onlangse periode van twaalf maande as maatstaf vir verhogings, afgerond tot die naaste persent. Huurgelde mag net een keer per fiskale jaar verhoog word. Volgens Kaliforniese wetgewing mag huurbeheer deur munisipaliteite gewoonlik net op ouer woonstelgeboue en bestaande huurkontrakte toegepas word. Vir leegstaande wooneenhede, waarvoor 'n nuwe huurkontrak gesluit word, mag verhuurders enige huurgeld vra wat potensiële huurders bereid is om te betaal.<ref>{{en}} ''Los Angeles Times, 3 Julie 2019: Rents on controlled apartments in Los Angeles can now rise 4%. Blame inflation''</ref> === Openbare behuising === Die ''Housing Authority of the City of Los Angeles (HACLA)'' bestuur veertien groot openbare behuisingsprojekte dwarsoor die stadsgebied met altesaam sowat 6&nbsp;500 wooneenhede om behuising aan huishoudings met baie lae inkomste te verskaf.<ref>{{en}} [http://www.hacla.org/aboutpublichousing ''www.hacla.org: About Public Housing. Besoek op 28 Julie 2019'']</ref> == Ekonomie == === Oorsig === [[Lêer:Hollywood Hills - panoramio - Colin W (5).jpg|duimnael|links|Hollywood Hills en Griffith-sterrewag]] Kalifornië speel 'n eersterangse rol in die Verenigde State as broeikas van nuwe idees, nuwe produkte en ondernemersgees.<ref>{{en}} [http://www.city-data.com/us-cities/The-West/Los-Angeles-Economy.html ''City-Data.com: Los Angeles: Economy. Besoek op 10 September 2017''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060523205003/http://www.city-data.com/us-cities/The-West/Los-Angeles-Economy.html |date=23 Mei 2006 }}</ref> In die suide van die deelstaat het Los Angeles danksy sy mannekrag, onderwysinstellings, aangename klimaat en moderne infrastruktuur in die vroeë 20ste eeu naas New York en [[Chicago]] tot die derde van die land se drie vooruitstrewende globale metropole gegroei. Die stad is in die vroeë 21ste eeu steeds die vernaamste nywerheidsentrum in die Amerikaanse Weste, een van die wêreld se besigste seehawens wat voordeel trek uit die gigantiese handelstrome met Asiatiese nywerheidsreuse in die Stille Oseeaangebied soos [[Volksrepubliek China|China]], [[Japan]], Taiwan ([[Republiek China]]) en [[Suid-Korea]], 'n belangrike finansiële sentrum, die grootste stedelike kleinhandelmark in die VSA asook 'n eersterangse kulturele en kreatiewe sentrum. [[Lêer:LA morning - financial district.jpg|duimnael|Sonop oor die Finansiële Distrik. Die grootskaalse toevloei van Japannese en Kanadese kapitaal vanaf die 1980's het Los Angeles se middestad ingrypend verander]] Sy vernaamste nywerhede is [[chemie]], elektroniese toerusting, [[tekstiel]]e, voedselverwerking, metaalverwerking, die boubedryf en die uitgewersbedryf. Maar die stad staan veral bekend as die wêreld se grootste sentrum van die lug- en ruimtevaartnywerhede, die rolprent-, televisie-, radio- en musiekbedryf. Daarnaas is ook [[toerisme]] 'n belangrike bron van inkomste. 'n Groot aantal ondernemings, banke en navorsingsinstellings het hulle hoofkwartiere in Los Angeles, waaronder bekende maatskappye van die vermaaklikheidsbedryf soos 20th Century Fox, DreamWorks SKG, Paramount Pictures, The Walt Disney Company en Warner Bros., die Academy of Motion Picture Arts and Sciences (bekend deur sy jaarlikse ''[[Oscar]]''-toekennings), die speelgoedvervaardiger Mattel, vervaardigers van rekenaarspele soos Activision en THQ, die lug- en ruimtevaartonderneming Northrop Grumman, die ruimtevaart-konsortium Sea Launch, die olie- en gasverskaffer Unocal, die RAND Corporation ('n navorsingsinstelling vir die [[Amerikaanse Gewapende Magte]]), die ICANN (wat name en adresse op die internet beheer), die hotelgroep Hilton, die uitgewery Tokyopop en die beleggingsbestuurmaatskappy [[Capital Group Companies]]. === Lugbesoedeling === Los Angeles het sy eie tipe rookmis, 'n bruin of fotochemiese variant wat merkbaar van die befaamde grys Londense rookmis in Europa verskil – die kleur is aan [[stikstofdioksied]] (NO₂) te danke, terwyl fotochemiese reaksies tot sy ontstaan bydra.<ref>{{en}} Oladele Ogunseitan (General editor) and Paul Robbins (Series editor): ''Green Health. An A-to-Z Guide''. Los Angeles | London | New Delhi | Singapore | Washington DC: SAGE Publications 2011, bl. 439</ref> Die halfdroë klimaat, sonstraling, atmosferiese spoorgasse en die topografie van die gebied is belangrike faktore. Die hoë vlakke van [[lugbesoedeling]] in die stad is een van sy sorgwekkendste vraagstukke, aangesien die plaaslike nywerhede en motorvervoer hoë konsentrasies van [[osoon]], [[stikstofoksied]] en [[koolwaterstof]] veroorsaak. Die lugsirkulasie in die stadsgebied word deur die bergreekse, wat dit in die noorde en ooste omring, beperk, terwyl die Stille Oseaan-seewind nouliks 'n skoonmaak-effek op groot skaal kan uitoefen nie. Die gebrek aan 'n effektiewe openbare vervoerstelsel bly een van die hoofprobleme met die bestryding van lugbesoedeling. === Motorvervaardiging – 'n historiese bedryf === [[Lêer:Van Nuys Boulevard Street Scene2.JPG|duimnael|Van Nuys Boulevard is een van die belangrikste verkeersare in die sentrale San Fernando-vallei wat in noord-suidelike rigting loop. In 1979 het dit internasionale bekendheid verwerf danksy die rolprent ''Van Nuys Blvd.'']] In 1902 het die ''Auto Vehicle Company'' in Los Angeles die eerste motors in Kalifornië vervaardig. Die maatskappy het egter net tot 1910 bestaan, met 'n totale produksiesyfer wat 3&nbsp;000 eenhede nie oorskry het nie. In die tydperk tussen die 1940's en die 1960's het Los Angeles County motorbedryf tot die tweede grootste in die land ná [[Detroit]] gegroei. Vervaardigers soos Studebaker, [[Chrysler]], [[Ford]], Kaiser-Frazer, [[General Motors]] en Willys-Overland het aanlegte in Los Angeles en omgewing gevestig. Op sy hoogtepunt het die plaaslike motorbedryf met meer as 15&nbsp;000 werkers hier meer as 'n halfmiljoen voertuie per jaar vervaardig. 'n Verslag in die plaaslike dagblad ''[[Los Angeles Times]]'' het in 1965 selfs daarop gewys dat Los Angeles op dié tydstip Detroit as die Verenigde State se motorhoofstad vervang het. Weens die stygende persentasie ingevoerde motors het die plaaslike bedryf vanaf die 1970's moeilike tye beleef. Die Chrysler-aanleg in die City of Commerce was die eerste groot motorfabriek wat sy deure in 1971 om ekonomiese redes moes sluit. Geleidelik het ook ander vervaardigers produksie in die gebied gestaak. Die laaste motoraanleg – General Motors se fabriek in Van Nuys – is in 1992 gesluit.<ref>{{en}} [http://www.laalmanac.com/transport/tr04.htm ''LA Almanac – Los Angeles’ Auto Manufacturing Past. Besoek op 25 Junie 2016'']</ref> == Boukuns == === ''Garden apartments'' === [[Lêer:South-Los-Angeles-garden-apartments-near-Crenshaw-Boulevard-view-from-north-August-2014.jpg|duimnael|'n Middeldigtheid-tuinwoonstelkompleks naby Crenshaw Boulevard in South Los Angeles]] Los Angeles se ''garden apartments'' of tuinwoonstelle het hulle oorsprong in 19de eeuse Britse stads- en landskapsbeplanningskonsepte wat in die vroeë 20ste eeu deur twee plaaslike stadsbeplanners, Clarence S. Stein en Henry Wright, in die Verenigde State as 'n vorm van laedigtheidbehuising toegepas is. Hulle het een van die mees kenmerkende voorbeelde van Kalifornië se binnens- en buitenshuise woon- en leefideaal geword.<ref>{{en}} [https://www.laconservancy.org/history-garden-apartments ''Los Angeles Conservancy: History of Garden Apartments. Besoek op 16 Mei 2016''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160428220529/https://www.laconservancy.org/history-garden-apartments |date=28 April 2016 }}</ref> Die streek se warm en sonnige klimaat was uiters geskik vir die verwesenliking van 'n behuisingsideaal waarin natuur en oop groen ruimtes sentraal gestaan het. Sorgvuldig beplande tuinwoonstelkomplekse was 'n aantreklike en bekostigbare alternatief tot laestandaardbehuising gedurende die [[Groot Depressie]] en het later, ná die VSA se toetrede tot die Tweede Wêreldoorlog, groter getalle werkers van krygstuigfabrieke asook, vanaf 1945, oorlogsveterane en hul gesinne gehuisves. Hoofkenmerke van tuinwoonstelkomplekse in Los Angeles was die ontwikkeling van erwe as superstraatblokke, die skeiding van motor- en voetgangerlane, gestandaardiseerde tipes huise wat as lae- tot middeldigtheidsbehuising opgerig is en die klemtoon op oop ruimtes en tuinagtige landskapargitektuur. === ''Los Angeles Freestyle'' === [[Lêer:Walt Disney Concert Hall (1609904186).jpg|duimnael|Frank Gehry se [[Dekonstruktivisme|dekonstruktivistiese]] argitektoniese ontwerpe lok soms humoristiese kommentaar uit. Vir sommige waarnemers lyk hulle soos "geboue die oggend ná 'n groot aardbewing" (''Newsweek'')<ref>{{de}} ''Los Angeles – Südkalifornien''. München: Verlag C. J. Bucher 2000, bl. 46</ref>]] Dit was 'n invloedryke en prominente groep van Weskus-argitekte en binnenshuise ontwerpers, onder wie Frank Gehry, Eric Moss, Brian Murphy, Thom Mayne en Michael Rotondi wat van Los Angeles Amerika se vernaamste laboratorium vir radikale ontwerpstrominge gemaak het. In die laat 1970's het die argitek [[Frank Gehry]], 'n boorling van [[Kanada]], met die renovasie van 'n ou woonhuis 'n argitektoniese en ontwerprewolusie begin toe hy – in plaas van konvensionele boumateriale – met staaldraadhekke en sinkplate geëksperimenteer het. Gehry se opgeknapte huis was nie soseer die beginpunt van 'n nuwe ontwerpskool nie, maar eerder die aanleiding en voorbeeld vir 'n hele reeks ongewone kleurryke en ietwat anargistieste ontwerpstyle wat onder meer van punk-estetiek gebruik gemaak het en waarna as "nuwe golf" (''new wave'') verwys is. Alhoewel dit sekere ooreenkomste toon met die Memphis-styl, is dit 'n styl wat eie is aan Kalifornië en aangepas by dié deelstaat se leefstyl en klimaat. Een van die bekendste voorbeelde vir dié styl is die Petal House, 'n ou woonhuis waarvan die dak opgeknap en op 'n ongewone manier van binne na buite gekeer is soos oop blomblare om plek te skep vir 'n jacuzzi-swembad en 'n reeks kubiese ateljees wat met piramides bekroon is.<ref>{{en}} Tim Street Porter: ''Freestyle. The New Architecture and Design from Los Angeles''. New York, NY: Stewart, Tabori & Chang 1986</ref> == Vervoer == === Historiese ontwikkeling === [[Lêer:Pac-elec-depot-1910.jpg|duimnael|links|Die hoofdepot van ''Pacific Electric'' in 1910]] [[Lêer:P line Alameda Street.jpg|duimnael|'n Trollie in Alamedastraat, [[Little Tokyo, Los Angeles|Little Tokyo]], omstreeks 1918]] [[Lêer:Pacific Electric Railway 1299.JPG|duimnael|''Pacific Electric 1299 Business Car'']] [[Lêer:Los Angeles Pacific Electric Railways (Red Cars).svg|duimnael|links|''Pacific Electric'' se netwerk]] [[Lêer:Pacific Electric Replica 501 in San Pedro.jpg|duimnael|'n Namaaksel van 'n ''Pacific Electric Car 501'' in San Pedro]] [[Lêer:Pacific-Electric-Red-Cars-Awaiting-Destruction.jpg|duimnael|''Pacific Electric'' se befaamde "rooi waens" (''Red Cars'') is gereed om op 'n skrootwerf vernietig te word]] Die eerste gemeganiseerde openbare vervoerstelsels in Los Angeles en sy omgewing het in die tweede helfte van die 19de eeu ontstaan. Soos in ander groot Amerikaanse stede het hierdie stelsels op spoorgebonde voertuie gebaseer. Die eerste perdetremlyn, wat oor 'n afstand van twee en 'n half myl tussen die Old Plaza en 6de Straat geloop het, is in 1874 geopen. Later is kabeltreine en die eerste eenvoudige elektriese trems ingevoer – interessant genoeg dikwels danksy die insiatief van eiendomsontwikkelaars wat belangstellendes na nuwe huise in voorstedelike gebiede wou lok. Maar sonder 'n gesonde ekonomiese basis het hierdie vroeë treinstelsels vinnig in tegniese en finansiële moeilikhede beland. Eers in die 1880's het Frank Sprague 'n meer gesofistikeerde tremstelsel ontwikkel wat binnekort die belangrikste openbare vervoermiddel vir die hele Los Angeles County geword het. Omstreeks 1900 het 'n aantal nedersettings in Suid-Kalifornië oor elektriese tremstelsels beskik. Hulle is aangevul deur treinlyne wat die middestad van Los Angeles met voorstede en aangrensende nedersettings verbind het. Ondanks hulle gewildheid by die publiek was die bou en onderhoud van elektriese treine baie kapitaalintensief sodat maatskappye dikwels deur bankrotskap bedreig is. Toe een van hierdie ondernemings in finansiële moeilikhede beland het, het [[Henry E. Huntington]], die neef en erfgenaam van ''South Pacific Railroad'' se president Collis P. Huntington, sy kans gegryp en aandele gekoop. Nadat hy nie toegelaat is om ná die afsterwe van sy oom in 1900 die pos van president te oorneem nie, het Henry E. Huntington hom op eiendomme en die ontwikkeling van Suid-Kalifornië se vervoerstelsel toegespits. In 1901 is sy befaamde ''Pacific Electric Railroad Company'', meestal kort ''PE'' genoem, geïnkorporeer. In die volgende nege jaar het Huntington sy treinnetwerk stelselmatig uitgebou: nuwe lyne is gebou, nuwe spoorwegmaatskappye geïnkorporeer en bestaande lyne van mededingers oorgeneem. Net soos ander Amerikaanse tremlyn-eienaars het ook Huntington sy vervoerstelsel ingespan om eiendomme te bemark en winsgewend te maak. So het hy op groot skaal bougrond buite Los Angeles gekoop en vervolgens tremlyne laat bou wat die behuisingsprojekte met die middestad verbind het. Vir Huntington was dit duidelik dat die bou van nuwe lyne die ontwikkeling van woonbuurte steeds moes voorspring. Indien vervoermiddels nie al klaar sou wees wanneer die eerste belangstellende kopers sou opdaag nie, sou hulle liewer huise in 'n gebied met ontwikkelde vervoerinfrastruktuur koop. En al het Huntington aansienlike verliese in die vervoerbedryf gely, het hy nogal miljoene met sy eiendomme verdien. Ná 'n bouprogram, wat nege jaar sou voortduur, en pogings van ''Southern Pacific'' om die beheer oor ''PE'' te kry, het Huntington die meeste van sy aandele aan sy mededinger verkoop. Met hierdie samesmelting het die twee groot vervoermaatskappye ontstaan wat die spoorwegbedryf in Los Angeles en sy omgewing in die volgende jare sou oorheers. ''PE'' is nou as 'n dogtermaatskappy van ''Southern Pacific'' bestuur en het nog oor enkele plaaslike tremlyne beskik, maar hom andersins op die bedryf van sneltreindienste tussen Los Angeles en ander nedersettings in Suid-Kalifornië toegespits. In sy beste tye het ''PE'' 1&nbsp;164&nbsp;myl se elektriese spoorlyne in vier counties beheer en was sodoende die grootste elektriese spoormaatskappy ter wêreld.<ref>{{en}} Scott L. Bottles: ''Los Angeles and the Automobile. The Making of the Modern City''. Berkeley en Los Angeles: University of California Press 1987, bl. 31</ref> As deel van die ooreenkoms met ''Southern Pacific'' het Huntington die volledige beheer oor die ''Los Angeles Railway Company (LARY)'' gekry, 'n smalspoorstelsel wat die meeste van Los Angeles se tremlyne bedryf – en negentig persent van alle spoorpassasiers in die stad vervoer het. Beide, ''PE'' en ''LARY'', het 'n beslissende rol by die vinnige groei van Los Angeles in die laat 19de en vroeë 20ste eeu gespeel. Die groot stroom immigrante het hulle veral in voorstedelike gebiede gevestig. Die agteruitgang van spoorgebonde openbare vervoer in die 1940's word deur sommige outeurs as 'n sameswering van die motor- en oliebedryf, veral ''General Motors (GM)'', beskryf. ''LARY'' is in 1944 as deel van Henry E. Huntington se boedel aan ''American City Lines'', 'n dogtermaatskappy van ''National City Lines'', verkoop. Groot ondernemings uit die motorbedryf soos ''GM'', ''Standard Oil of California'', ''Firestone Tire and Rubber Company'', ''Phillips Petroleum Company'' en ''Mack Truck'' het oor 'n minderheid aandele in ''National City Lines'' beskik, en daar is onmiddellik begin om trem- met buslyne te vervang.<ref>{{en}} Bottles (1987), bl. 2</ref> In voorstedelike gebiede van Suid-Kalifornië het motorbusse die oorspronklike tremlyne egter al twee dekades vroeër, vanaf 1921, begin vervang. So het ook ''LARY'' se bestuurders reeds in 1940, vier jaar voordat die onderneming verkoop is, besluit om hul trems ten gunste van busse uit te faseer. Hierdie proses is vanweë die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog en die gepaardgaande tekort aan gom en ruolie vertraag. Pendelaars het al jare vroeër begin om die voorkeur aan privaat motors te gee, en die persentasie was groter hoe verder hul voorstedelike woonbuurte van die middestad af geleë was. In die eerste drie dekades van die 20ste eeu was daar steeds besware oor die gehalte van openbare vervoerdienste, hoë tariewe en stampvol trems en treine. So is tremmaatskappye daarvan beskuldig dat hulle te weinig waens ingespan het om hul bedryf meer winsgewend te maak. Nuwe lyne dwarsdeur die stad is nie gebou nie en yl bevolkte voorstedelike gebiede is nie by die spoornetwerk ingesluit nie. Terwyl veiligheidstandaarde verlaag is, was daar ook beskuldigings van korrupsie. Die sukses van motors as belangrikste vervoermiddels was daarnaas nou verbonde met sosio-ekonomiese faktore en die destydse stadsbeplanning. Ouer metropolitaanse gebiede in die ooste van die Verenigde State, maar ook San Francisco in Noord-Kalifornië, het 'n meer gesentraliseerde groeipatroon van voorstede getoon wat rondom die middestad ontstaan het. Daarenteen het Los Angeles eers relatief laat tot 'n groter metropool begin ontwikkel – en dit was nooit 'n mekka vir voetgangers nie. Weens die gebrek aan natuurlike grense soos riviere en berge kon die stadsgebied steeds verder uitbrei om as hoogs gedesentraliseerde ekonomie op motors te steun. Ander Amerikaanse metropole het uiteindelik dieselfde pad geloop, met die verskil dat dié proses hier eers ná die Tweede Wêreldoorlog begin het. In Los Angeles was trems en motors aanvanklik mededingers aangesien daar nie ruimte vir albei was nie. Die stadsregering het met streng wette gereageer en in 1920 'n verbod op parkering in die middestad geplaas, maar moes dit ná proteste en ekonomiese druk van burgers herroep. Strate in Los Angeles is verbreed om die groter getal motors te kan hanteer. Verkeersopeenhopings was steeds 'n groot vraagstuk. Groter mobiliteit danksy die besit van motors het die verskuiwing van baie geriewe na die voorstede moontlik gemaak waar hulle gemaklik bereik kon word en waar parkeerplekke volop was. Nuwe snelweë het die verskillende voorstedelike gebiede met mekaar verbind. Die bou van 'n uitgebreide moltreinstelsel was 'n tweede opsie. So het ''Pacific Electric'' in 1926 met die bou van 'n sodanige stelsel begin. In die 1920's en 1930's het steeds meer belangegroepe hulle ten gunste van 'n moltreinnetwek uitgespreek, maar finansiële oorwegings was die hoofrede vir die besluit om nie met die bou daarvan voort te gaan nie. Die bevolkingsdigtheid van Los Angeles was te laag om moltreine ekonomies vatbaar te maak sodat hulle, in teenstelling met snelweë, van subsidies afhanklik sou gewees het. === Huidige situasie === [[Lêer:LA freeway 2009.jpg|duimnael|'n Snelweg in Los Angeles]] Los Angeles se interstedelike vervoernetwerk dien as 'n gewestelike, nasionale en internasionale spil vir die vervoer van passasiers en goedere. Dit sluit die Verenigde State se grootste hawekompleks, 'n uitgebreide spoorinfrastruktuur vir passasiers- en vragtreine, talle lughawens en 'n uitgebreide padnetwerk in. Vir doeltreffende binnestedelike vervoer in die metropolitaanse gebied van Los Angeles is daar 'n netwerk van snelweë, paaie, buslyne, trein- en moltreinlyne. Hoë volumes verkeer veroorsaak nogtans [[verkeersopeenhoping]]s en gepaardgaande vertragings vir pendelaars. === Padvervoer === Los Angeles beskik oor 'n eersterangse netwerk van snelpaaie wat die stad met alle ander Amerikaanse metropole verbind. Die vernaamste snelweë en grootpaaie sluit in: ''Interstate 5'' wat in suidelike rigting deur [[San Diego]] tot by [[Tijuana]] in [[Meksiko]] loop en daarna in noordelike rigting deur [[Sacramento]], [[Portland]] en [[Seattle]] tot by die [[Kanada|Kanadese]] grens loop; ''Interstate 10'', die suidelikste ''Interstate Highway'' in die VSA wat in oos-westelike rigting van kus tot kus deur onder meer [[Phoenix]] in Arizona tot by [[Jacksonville]] in [[Florida]] loop; die ''Interstate 15'' wat Los Angeles met [[Las Vegas]] in Nevada en [[Salt Lake City]] in Utah verbind; die Interstate 40 wat onder meer deur [[Oklahoma City]] en [[Memphis]] loop; en die ''U.S. Route 101'' wat na die Sentrale Kusgebied van Kalifornië, San Francisco, die ''Redwood Empire'' en die kusgebied van die deelstate Oregon en Washington loop. Die ''Pacific Coast Highway'' (''State Highway 1'') verbind Los Angeles in noordelike rigting met kusstede soos [[Santa Barbara, Kalifornië|Santa Barbara]] en San Francisco. === Lugvervoer === [[Lêer:TheThemeBuildingLosAngeles.jpg|duimnael|Los Angeles-lughawe ("LAX") se bekende ''Theme Building'']] [[Lêer:LAX Tom Bradley Aerial.jpg|duimnael|LAX se nuwe Tom Bradley Internasionale Terminaal]] Die [[Los Angeles Internasionale Lughawe|Internasionale Lughawe van Los Angeles (LAX)]] is in Westchester, 'n suidwestelike stadsbuurt sowat 26 kilometer van die middestad, geleë. Met meer as 74 miljoen passasiers in 2015 is dit die vierde besigste lughawe ter wêreld.<ref>{{en}} [http://www.airport-la.com/info/airport.html ''www.airport-la.com: Airport info. Besoek op 29 Mei 2016''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160517134034/http://www.airport-la.com/info/airport.html |date=17 Mei 2016 }}</ref> Die lughawe is volgens 'n besluit van Los Angeles se stadsraad in die laat 1920's gebou en het eers in die laat 1940's by Burbank-lughawe verbygesteek om Los Angeles se grootste lughawe te word. Tegelykertyd is die naam in 1949 na ''Los Angeles International Airport'' gewysig. In 1958 het die argitekte-ateljee Pereira & Luckman die opdrag gekry om die lughawe volgens die vereistes van die nuwe stralertydperk uit te brei. Daar is voorsiening gemaak vir 'n massiewe reeks terminaalgeboue en parkeerplekke in die sentrale gedeelte van die lughaweterrein wat deur 'n sentrale koepel van staal en glas met mekaar verbind sou word. Dié bouplan is egter nooit ten volle uitgevoer nie en in plaas van die beplande koepel is in 1961 die kenmerkende wit ''Theme Building'' opgerig. Die gebou, wat ook 'n restaurant huisves, herinner aan 'n "vlieënde piering" wat op sy vier bene geland het en is deur die stadsraad in 1992 as 'n kulturele en historiese monument aangewys. Alhoewel LAX verreweg die grootste lughawe in die metropolitaanse gebied van Los Angeles is, word die gebied vanweë sy groot oppervlak deur 'n bykomende stelsel van kleiner lughawens bedien wat dikwels nader aan belangrike toeristetrekpleisters geleë is. Hollywood en Griffith Park kan byvoorbeeld maklik deur die nabygeleë Bob Hope-lughawe in Burbank bedien word, terwyl Disneyland, die Honda Center, die Angel-stadion in [[Anaheim]] en ander besienswaardighede in Orange County deur die plaaslike John Wayne-lughawe bereik kan word. Bestemmings langs die kus soos Palos Verdes en Huntington Beach is naby [[Long Beach]] se lughawe geleë, terwyl die groter nedersettings van die [[Inland Empire]], Riverside en San Bernardino deur die Internasionale Los Angeles-Ontario-lughawe bedien word.<ref name="ng">{{en}} [http://www.nationalgeographic.com/places/places-of-a-lifetime/losangeles-thebasics.html ''National Geographic: People and Places – Los Angeles: The Basics'']</ref> Die stedelike lughawe van Santa Monica, Zampernini Field-lughawe in Torrance en Van Nuys-lughawe is veral vir kleiner privaat vliegtuie van belang. === Openbare vervoer === [[Lêer:Los Angeles (California, USA), Union Station -- 2012 -- 4938.jpg|duimnael|links|''Union Station'' (geopen in 1939)]] [[Lêer:Metro Picture.jpg|duimnael|Vier voorbeelde van ''Metro'' se openbare vervoermiddels. Kloksgewys vanaf links bo: ligte spoorweë, busse, snelbusse en moltreine]] [[Lêer:Union-Station-LA-Waiting-Ro.jpg|duimnael|links|Die wagkamer van ''Union Station'']] [[Lêer:Big Blue Bus 10 express.jpg|duimnael|''Big Blue Bus'' – 'n snelbus op die roete nommer 10 in Santa Monica]] Ondanks die groot oppervlakte van die stad is openbare vervoer tans nog swak ontwikkel. Daar is net vier moltreinlyne wat in 2000 ingewy is en die sowat 200 buslyne is ongeag hul uitgebreide netwerk vanweë hul relatief lae spoed meestal geen alternatief nie.<ref name="ng" /> Tremlyndienste is in 1963 gestaak. Die ''Los Angeles County Metropolitan Transportation Authority (Metro)'', wat die openbare vervoer in die Distrik van Los Angeles beheer, is egter tans besig om die bus- en stadstreinnetwerk uit te brei; die Eastside-uitbreiding is in 2009 voltooi en bied 'n regstreekse stadstreinverbinding tussen East Los Angeles en die [[San Gabriel Valley]]. 28 nuwe Metro Rapid-buslyne het reistye vanaf 2009 met sowat 25 persent verminder en die snelbusnetwerk verbind met sy totale lengte van 400&nbsp;myl 34 stede en 11 nie-geïnkorporeerde nedersettings in Los Angeles County met mekaar.<ref>{{en}} [http://www.metro.net/projects_programs/srtp.htm ''www.metro.net: 2003 Short Range Transportation Plan 2003''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080211220857/http://www.metro.net/projects_programs/srtp.htm |date=11 Februarie 2008}}</ref> ''Metro'' vervoer daagliks sowat 1,7 miljoen pendelaars op sy bus-, moltrein- en ligte spoorweglyne. Die busnetwerk is met 1,4 miljoen passasiers per dag die tweede besigste in die Verenigde State. In 2005 het sowat 'n tiende van alle pendelaars in Los Angeles gebruik gemaak van openbare vervoermiddels. Los Angeles is nog steeds 'n belangrike spoorwegsentrum vir plaaslike en transkontinentale spoorweë, terwyl Los Angeles se Pasifiese seehawe in San Pedrobaai oor die grootste houerterminaal in [[Noord-Amerika]] beskik. Interstedelike treindienste onder beheer van ''Amtrak'' verbind Los Angeles met ander metropole en stede. ''Union Station'', die hoofstasie van Los Angeles, is net noord van die middestad geleë. Na ''Union Station'', wat in Mei 1939 geopen is, word dikwels as die "Laaste van die Groot Spoorwegstasies" verwys wat in die Verenigde State opgerig is. Die stasie is deur die argitekte Donald B. en John Parkinson bewustelik in 'n soort [[Neogotiese styl|Neogotiese boustyl]] met elemente van Spaanse sendingstasie-, Moorse en Streamline Moderne-boukuns ontwerp wat met die "brutale realisme" van treinstasies aan die Amerikaanse Ooskus sou kontrasteer.<ref>{{en}} ''MERIAN Kalifornien''. Nommer 4, volume 51, April 1998. Hamburg: Hoffmann und Campe, bl. 10</ref><ref>{{en}} [http://www.discoverlosangeles.com/blog/classic-downtown-la-architecture ''Classic Downtown L.A. Architecture. Besoek op 14 Mei 2017'']</ref> Sy massiewe, ryk versierde wagkamer met sy groot vensters, wat die Kaliforniese lig laat binnestroom, herinner met sy ligte styl, aardkleure en versierpatrone wat aan Indiaanse voorbeelde ontleen is, in baie opsigte aan 'n kerkskip. Nogtans is dit kleiner as vergelykbare ''union stations'' in ander Amerikaanse metropole. Vandag is ''Union Station'' 'n belangrike terminus en tussenstasie vir nasionale en Kaliforniese ''Amtrak''-passasierstreine, ''Metrolink'' se pendelaarstreine en ligte spoorlyne. ''Union Station'' dien daarnaas ook as busstasie vir 'n aantal buslyne. === Hawefasiliteite === [[Lêer:Korean Friendship Bell Roof - Los Angeles.JPG|duimnael|links|'n Gedetailleerde aansig van die Vriendskapsklok se dakkonstruksie]] [[Lêer:Korean Bell of Friendship in San Pedro.jpg|duimnael|Die ''Korean Bell of Friendship'' (Koreaanse Vriendskapsklok) in San Pedro is deur Korea aan Los Angeles geskenk]] Die seehawe van Los Angeles in San Pedro is die grootste in die Verenigde State ten opsigte van vraghouervolume en vragwaarde. In die kalenderjaar 2015 is 8,1 miljoen twintig-voet-ekwivalente eenhede (TEU) se vrag gehanteer. As die leidende poort vir handel tussen die VSA en Asië beskik die hawe oor 'n hoogs moderne houerterminaal; die grootste werkmag van gekwalifiseerde hawearbeiders; stoorgeriewe en bergplek wat in alle behoeftes van vragrederye kan voorsien; die grootste en nuutste vloot van vragvoertuie in die hele VSA asook gereelde spoorverbindings na die belangste vragspilpunte dwarsoor die land wat maklike en vinnige toegang tot die nasionale mark verseker.<ref>{{en}} [https://www.portoflosangeles.org/idx_history.asp ''The Port of Los Angeles: History – The Port Today. Besoek op 7 Junie 2016'']</ref> == Vermaak- en mediabedryf == === Die rolprentbedryf === [[Lêer:ハリウッドサイン.jpg|duimnael|links|Die [[Hollywood-kenteken]] is in 1923 as 'n soort aanplakbord vir erwe opgerig. Die oorspronklike letters is van hout gemaak en in 2010 op 'n openbare veiling verkoop. Hulle is deur bladmetaal-letters vervang]] [[Lêer:Highsmithmaycompanywilshire.jpg|duimnael|links|Die vroeëre ''May Company''-[[afdelingswinkel]] op Wilshire Boulevard, ontwerp in die Art Deco-Streamline Moderne-styl en geleë teen die westelike eindpunt van die ''Miracle Mile'', het later deel uitgemaak van die ''Los Angeles County Museum'' se kampus. Dit is herontwikkel om 'n rolprentmuseum te huisves, ''The Academy Museum of Motion Pictures'', wat sy deure in 2019 sal open]] [[Lêer:Leo the MGM lion 1928.jpg|duimnael|Elke rolprent van die MGM-ateljees begin met "Leo die leeu" se gebrul. Oor die jare het meer as een leeu die rol vertolk]] [[Lêer:Hollywood boulevard from kodak theatre.jpg|duimnael|Hollywood Boulevard se Walk of Fame vereer bekende film- en musieksterre met 'n ster op die sypaadjie]] Hollywood, 'n stadswyk van Los Angeles, het lankal 'n sinoniem vir die Amerikaanse rolprentbedryf (die "droommasjien") geword. Die plek is op 1 Februarie 1887 deur die Wilcox-gesin gestig en het vroeër bekend gestaan vir sy Presbiteriaanse kerk, die grootste in die land. Oorspronklik was Hollywood sowat dertien kilometer van Los Angeles af geleë, en die vinnige groei het eers met die oprigting van die eerste rolprentateljee deur David Horsley se Nestor Company in 1911 begin. Die ateljee huisves nou 'n museum en vertoon 'n versameling van voorwerpe uit die tydperk van die stomfilm. In 1911 het 'n verdere vyftien onafhanklike filmateljees (''Independents'') van New York, die destydse sentrum van die rolprentbedryf, na Los Angeles verhuis. Hulle is veral deur die aangename klimaat en die langer dae gelok – destyds was daar nog geen kunslig beskikbaar nie en rolprente is dus buite of in ateljees met 'n glasdak geskiet. Daarnaas het die groot afstand van New York ook teen voordeel van kleiner filmmaatskappye gestrek, wat nie by die magtige, New York-gebaseerde ''Motion Pictures Patents Company (MPPC)'' wou aansluit nie en as gevolg hiervan met hoë boetes en lisensiegelde bedreig is. Die nuwe filmbedryf het vinnig gegroei en sy ekonomiese sukses het welvaart vir die stad gebring. Talle regisseurs en produsente soos Cecil B. DeMille, Samuel Goldwyn, Jesse L. Lasky en Adolph Zukor het kantore in Hollywood geopen. Maar eers met David Griffith se epiese stomfilm ''The Birth of A Nation'' (1915) het die bedryf tot 'n selfstandige nywerheid met sy eie tegnieke en spesialisering ontwikkel. Teen hierdie tyd was baie kleiner maatskappye besig om bankrot te gaan of is deur groter filmateljees oorgeneem, wat hulle in die dertigerjare byna almal in voorstede soos Culver City, Burbank of West Los Angeles gevestig het. Paramount Pictures was die enigste groot rolprentateljee wat in Hollywood aangebly het. Die nuwe wetgewing teen kartelle (deur die sogenaamde Paramount-wet van die jaar 1948 is filmateljees onder meer gedwing om van hulle rolprentteaters ontslae te raak), die groei van die buitelandse filmnywerhede ná die Tweede Wêreldoorlog en veral die gewildheid van televisie het tot die ekonomiese agteruitgang van Los Angeles se filmbedryf in die vyftigerjare gelei, en eers in die 1970's en 1980's het die rolprentnywerheid danksy regisseurs soos [[Steven Spielberg]] en [[George Lucas]] 'n nuwe opswaai beleef. Hulle het die konsep van die trefferrolprent (Engels: ''blockbuster'') ontwikkel – monumentale filmproduksies, wat met hulle spesiale effekte talle besoekers na die rolprentteaters gelok het. Danksy hierdie konsep het Hollywood die sinoniem van die Amerikaanse rolprentbedryf met sy professionele en vermaaklike rolprentproduksies gebly, wat op bekende akteurs en 'n gelukkige slot steun. === Gedrukte media === [[Lêer:One Wilshire Building (Unsplash).jpg|duimnael|links|Die sentrale sakekern van Los Angeles]] [[Lêer:Los-angeles-central-library.jpg|duimnael|Los Angeles se openbare biblioteek – een van die grootstes ter wêreld met ses miljoen boekdele in sy magasyne – is in die finansiële distrik geleë]] Die belangrikste dag- en weekblaaie, wat in Los Angeles uitgegee word, is die ''[[Los Angeles Times]]'', ''La Opinión'' ('n Spaansmedium-koerant), ''L.A. Weekly'', ''L.A. City Beat'', ''Los Angeles Business Journal'', ''Los Angeles Daily Journal'', ''Variety'', ''Los Angeles Downtown News'', ''Daily News'', ''Daily Breeze'' en ''Long Beach Press-Telegram''. Verskeie immigrante-gemeenskappe beskik oor hul eie media. So word sedert 1984 'n weekblad vir immigrante uit die Verenigde Koninkryk, ''The British Weekly'', met 'n weeklikse sirkulasie van sowat 30&nbsp;000 in Los Angeles en Orange County in Santa Monica gepubliseer.<ref>{{en}} [http://www.british-weekly.com/?page_id=15313 ''The British Weekly – About Us. Besoek op 10 Mei 2018'']</ref> Die ''Los Angeles Times'' is een van die nasionale dagblaaie in die VSA en met 'n sirkulasiesyfer van byna een miljoen eksemplare per dag ook die tweede grootste koerant in die land na ''[[The New York Times]]''. Die ''Los Angeles Times'' het as ''Los Angeles Daily Times'' vir die eerste keer op 4 Desember 1881 verskyn, maar het kort daarna bankrot gegaan. Eers die befaamde uitgewer Harrison Gray Otis het daarin geslaag om van die nuusblad onder sy huidige naam 'n groot sukses te maak. Die LA Times was aanvanklik eerder 'n konserwatiewe koerant wat die [[Republikeinse Party (Verenigde State)|Republikeinse Party]] gesteun het, en Otis se mediaveldtog teen die vakbonde het op 1 Oktober 1910 tot 'n bomaanslag gelei waarin 21 mense gedood en die redaksiekantore volledig verwoes is. In 1917 is Otis as uitgewer deur sy skoonseun Harry Chandler opgevolg. Die Chandler-dinastie het die ''LA Times'' vervolgens tot die 1980's oorheers. Onder hul bestuur het die nuusblad reeds in die 1960's begin om meer liberale standpunte in te neem. In 2000 is die nuusblad deur die ''Tribune Company'' oorgeneem, een van die grootste media-ondernemings in die VSA. Die publikasie van die laaste mededingende dagblad op die plaaslike mark, die ''Los Angeles Herald Examiner'', is in 1989 gestaak. Nogtans was daar teen die begin van die 21ste eeu 'n daling in die ''LA Times'' se sirkulasiesyfer. Desondanks het die ''Times'' lankal 'n reputasie as een van die leidende Amerikaanse dagblaaie opgebou en het net in 2004 vyf [[Pulitzerprys]]toekennings gewen. Slegs die ''New York Times'' het in hierdie opsig nog beter gevaar. == Kultuur == [[Lêer:Girl's Dress LACMA 37.24.67.jpg|duimnael|links|220px|Mode vir meisies. VSA, omstreeks 1890<br /><small>''Los Angeles County Museum of Art''</small>]] [[Lêer:Image-Disney Concert Hall by Carol Highsmith edit.jpg|duimnael|Walt Disney Concert Hall]] [[Lêer:Summer 2016.png|duimnael|Los Angeles Fashion Week (LAFW) in 2016.<br />Los Angeles se modeweek word deur sy organiseerders as deel van die stad se kulturele hergeboorte beskou wat van Los Angeles een van die voorste kulturele metropole ter wêreld maak<ref>{{en}} [https://lafw.net/ ''LA Fashion Week – Who We Are. Besoek op 17 Augustus 2017'']</ref>]] Los Angeles het meer museums en teaters as enige ander Amerikaanse stad,<ref>{{en}} [http://www.discoverlosangeles.com/what-to-do/culture ''Discover Los Angeles: Culture. Besoek op 29 Februarie 2016'']</ref> terwyl die gesiene dagblad ''New York Times'' Los Angeles se Filharmoniese Orkes (''Los Angeles Philharmonic'', of kort ''LA Phil'' genoem) as die "belangrikste" in die Verenigde State beskryf het.<ref>{{en}} [https://www.nytimes.com/2017/04/18/arts/music/los-angeles-has-americas-most-important-orchestra-period.html?_r=0 Zachary Woolfe: ''Los Angeles Has America’s Most Important Orchestra. Period''. In: ''New York Times'', 18 April 2017]</ref> Die futuristiese ''Walt Disney Concert Hall'' is volgens 'n ontwerp van die bekende Kanadees-Amerikaanse argitek Frank Gehry gebou en op 23 Oktober 2003 ingewy. Die konsertgebou het danksy 'n vennootskap van Los Angeles County en privaat borge soos onder meer Lillian Disney (1899–1997) en ander lede van die Disney-familie ontstaan en huisves die Filharmoniese Orkes van Los Angeles onder leiding van Gustavo Dudamel en die ''LA Master Chorals''. Die Theater District langs die Broadway staan bekend vir sy pragtige rolprentteaters. Die ''[[Bradbury Building]]'', wat in 1893 opgerig is, pronk met sy sonverligte atrium en stylvolle tralies van smeedyster om sy balkonne. In 1982 is die Bradbury net soos die nabygeleë rolprentteater ''Million Dollar Theater'' uit die jaar 1918 as argitektoniese agtergrond vir die Britse regisseur [[Ridley Scott]] se wetenskapsfiksie-rolprent ''[[Blade Runner]]'' gebruik. Die eerste rolprentteater van die Verenigde State, die ''Electric Theatre'' wat in 1902 geopen is, is in Los Angeles geleë. Ander ekstravagante rolprentteaters sluit die ''Los Angeles Theater'', wat in 1931 binne 'n tydperk van slegs 90 dae vir die première van [[Charlie Chaplin]] se ''City Lights'' opgerig is, en die ''Orpheum'' in, 'n pragtige voorbeeld van die Neorenaissance-boustyl met breë trappe en elegante ligkrone. Die ''Hollywood Bowl'', 'n natuurlike amfiteater, is in die heuwellandskap buite Los Angeles geleë en huisves die Filharmoniese Orkes van Los Angeles en die Hollywood Bowl-orkes. Kunstenaars soos die [[Beatles]], [[Frank Sinatra]] en [[Mikhail Baryshnikov]] het al hier opgetree. === Museums === [[Lêer:Getty Center Central Garden.jpg|duimnael|links|Die sentrale tuin van die Getty Center]] [[Lêer:Getty Museum (2344713792).jpg|duimnael|Getty Museum]] Los Angeles beskik oor 'n groot aantal beduidende museums soos die ''History Center of the California Historical Society'', die ''Armand Hammer Museum of Art and Cultural Center'', die ''Southwest Museum'' met sy versameling van Eerste Nasies-kuns, die ''J. Paul Getty Museum'' en die ''Los Angeles County Museum of Art (LACMA)''. Die ''Museum of Contemporary Art (MOCA)'' is in 1986 op die Grand Avenue se California Plaza geopen. Die gebouekompleks, 'n speelse ontwerp met rooierige, geometriese blokke, is deur die Japannese argitek [[Arata Isozaki]] geskep wat na die gebou as "'n klein dorp in die vallei van wolkekrabbers" verwys het. Die museum vertoon 'n indrukwekkende versameling van skilderye en beelde van Franz Kline, [[Mark Rothko]], Robert Rauschenberg, Claes Oldenburg en Antoni Tapies. Die ''Santa Monica Museum of Art'' in die voorstad Santa Monica lok kunsliefhebbers met sy versameling van eietydse kuns. Die ''Getty Museum'', 'n instelling van wêreldfaam, is in Brentwood geleë, 'n distrik van West Los Angeles in die Santa Monica-berge. Die sentrum huisves sedert 1997 die ''J. Paul Getty Museum'' en ander wetenskaplike instellings soos die ''Getty Conservation Institute'' wat veral restourasiewerk doen, en die ''Getty Leadership Institute'', 'n opleidingsentrum vir vakpersoneel van musea. Die miljardêr J. Paul Getty se persoonlike versameling van sowat 50&nbsp;000 kunswerke, waaronder veral klassieke kuns soos beeldhouwerke, skilderye, tekeninge, manuskripte en foto's, word in die ''[[J. Paul Getty Museum]]'' vertoon wat vrye toegang aan besoekers bied. Die gebouekompleks is deur die Amerikaanse argitek Richard Meier ontwerp en in die tydperk tussen 1991 en 1997 opgerig. === Groen ruimtes === ==== Griffith Park ==== [[Lêer:Los Angeles Cathedral.jpg|duimnael|links|Rooms-Katolieke Katedraal van Ons Dame van die Engele]] [[Lêer:Skyline from Griffith Observatory.jpg|duimnael|Die sterrehemel en LA se stadshorison soos gesien vanuit die Griffith-sterrewag]] [[Lêer:Travel Town, Los Angeles-7079764681.jpg|duimnael|Historiese lokomotiewe in die ''Travel Town Museum'']] Griffith Park, geleë in die Hollywood Hills net noord van die stadsbuurt Los Feliz, is die tiende grootste Amerikaanse park in munisipale besit en een van die mees uitgestrekte stedelike parke in Noord-Amerika met 'n oppervlakte van meer as 4&nbsp;300 akkers en landskapsvorme wat van sagte groen velde en heuwels tot ruwe berghellings strek. Die park, wat oorspronklik deel uitgemaak het van die landgoed Rancho Los Feliz, is genoem na sy vroeëre eienaar, "kolonel" Griffith J. Griffith, 'n [[Wallis|Walliese]] nyweraar en filantroop.<ref>{{en}} [http://www.discoverlosangeles.com/blog/guide-las-griffith-park ''Discover Los Angeles: The Guide to Griffith Park. Besoek op 5 Junie 2017'']</ref> In 1896 het Griffith vyf vierkante myl se grond op sy landgoed aan die inwoners van Los Angeles (of, soos hy dit gestel het, die stad se ''plain people''<ref>{{en}} [https://www.kcet.org/shows/lost-la/the-complex-life-of-griffith-j-griffith ''KCET.org: History & Society – The Complex Life of Griffith J. Griffith. Besoek op 25 Maart 2020'']</ref>) bemaak. Die park is danksy verdere grondskenkings, munisipale grondaankope en privaat grond, wat in die publieke domein geval het, uitgebrei tot sy huidige grootte. Tans is sommige van Los Angeles se besienswaardighede in Griffith Park geleë: Los Angeles se diere- en botaniese tuin, die Griffith-sterrewag, die [[Hollywood-kenteken]], die opelugteater ''The Greek Theatre'', die Autrey-museum van die Amerikaanse Weste, die spoorwegmuseum ''Travel Town Museum'' en ''Sunset Ranch Hollywood''. ==== Los Angeles se dieretuin en botaniese tuin ==== ''Los Angeles Zoo and Botanical Gardens'' is in 1966 op 'n perseel van 133 akkers in Griffith Park gevestig. Tans word in die dieretuin 1&nbsp;100 diere van meer as 250 spesies aangehou, insluitende 29 wat as bedreig beskou word. Die botaniese tuin se versamelings sluit verskeie plantetuine in waar meer as 7&nbsp;400 plante van meer as 800 spesies besigtig kan word. Die dieretuin, wat jaarliks meer as 1,5 miljoen besoekers lok, word deur bestuur deur sy eienaar, die Stad Los Angeles. Belangrike afdelings sluit in LAIR (met lewende [[Amfibie|amfibieë]], werwelloses en [[reptiel]]e), [[olifant]]e van Asië, die Campo-Gorillareservaat, die ''Tom Mankiewicz Conservation Carousel'' en die nuwe uitstalling oor die "Reënwoude van die Amerikas". Die dieretuin is daarnaas aktief betrokke by die bewaring van Kaliforniese kondors, alhoewel hulle nie in die tuin vertoon word nie. Hierdie inheemse roofvoël is van uitwissing bedreig nadat meedoënlose jag op hom gemaak is met loodkoeëls en vergiftigde karkasse, terwyl ook kragleidings en die organochloorproduk [[DDT]] hul tol geëis het. Eers in die laat 1990's is enkeles vrygelaat om weer hul plek in hul natuurlike habitat, die klowe van die [[Grand Canyon]], in te neem.<ref>{{af}} [http://m24lbarg01.naspers.com/argief/berigte/landbouweekblad/2000/07/28/44/1.html Gerhard Verdoorn: ''Sasol se aasvoël- en boerereeks (7): Gifplanters saai ellende onder aasvreters''. In: ''Landbouweekblad'', 28 Julie 2000. Besoek op 17 Augustus 2017] {{dooie skakel}}</ref> == Susterstede == [[Lêer:Los Angeles City Hall with sister cities 2006.jpg|duimnael|upright|'n Teken naby die stadsaal wys na Los Angeles se susterstede]] {{columns-list|3| * {{vlagikoon|Israel}} [[Eilat]], [[Israel]], sedert 1959.<ref name="Susterstede">{{en}} {{cite web |url=https://sistercities.lacity.org |title=Sister Cities of Los Angeles |publisher=Los Angeles |accessdate=21 Mei 2024}}</ref> * {{vlagikoon|Japan}} [[Nagoja]], [[Japan]], sedert 1959.<ref name="Susterstede" /> * {{vlagikoon|Brasilië}} [[Salvador da Bahia]], [[Brasilië]], sedert 1962.<ref name="Susterstede" /> * {{vlagikoon|Frankryk}} [[Bordeaux]], [[Frankryk]], sedert 1964.<ref name="Susterstede" /> * {{vlagikoon|Duitsland}} [[Berlyn]], [[Duitsland]], sedert 1967.<ref name="Susterstede" /> * {{vlagikoon|Zambië}} [[Lusaka]], [[Zambië]], sedert 1968.<ref name="Susterstede" /> * {{vlagikoon|Meksiko}} [[Meksikostad]], [[Meksiko]], sedert 1969.<ref name="Susterstede" /> * {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Auckland]], [[Nieu-Seeland]], sedert 1971.<ref name="Susterstede" /> * {{vlagikoon|Suid-Korea}} [[Busan]], [[Suid-Korea]], sedert 1971.<ref name="Susterstede" /> * {{vlagikoon|Indië}} [[Mumbai]], [[Indië]], sedert 1972.<ref name="Susterstede" /> * {{vlagikoon|Iran}} [[Teheran]], [[Iran]], sedert 1972.<ref name="Susterstede" /> * {{vlagikoon|Republiek China}} [[Taipei]], [[Republiek China]], sedert 1979.<ref name="Susterstede" /> * {{vlagikoon|Volksrepubliek China}} [[Guangzhou]], [[Volksrepubliek China]], sedert 1981.<ref name="Susterstede" /> * {{vlagikoon|Griekeland}} [[Athene]], [[Griekeland]], sedert 1984.<ref name="Susterstede" /> * {{vlagikoon|Rusland}} [[Sint Petersburg]], [[Rusland]], sedert 1984.<ref name="Susterstede" /> * {{vlagikoon|Kanada}} [[Vancouver]], [[Kanada]], sedert 1986.<ref name="Susterstede" /> * {{vlagikoon|Egipte}} [[Giza]], [[Egipte]], sedert 1989.<ref name="Susterstede" /> * {{vlagikoon|Indonesië}} [[Djakarta]], [[Indonesië]], sedert 1990.<ref name="Susterstede" /> * {{vlagikoon|Litaue}} [[Kaunas]], [[Litaue]], sedert 1991.<ref name="Susterstede" /> * {{vlagikoon|Filippyne}} [[Makati]], [[Filippyne]], sedert 1992.<ref name="Susterstede" /> * {{vlagikoon|Kroasië}} [[Split]], [[Kroasië]], sedert 1993.<ref name="Susterstede" /> * {{vlagikoon|El Salvador}} [[San Salvador]], [[El Salvador]], sedert 2005.<ref name="Susterstede" /> * {{vlagikoon|Libanon}} [[Beiroet]], [[Libanon]], sedert 2006.<ref name="Susterstede" /> * {{vlagikoon|Italië}} [[Ischia, Kampanië|Ischia]], [[Italië]], sedert 2006.<ref name="Susterstede" /> * {{vlagikoon|Armenië}} [[Jerewan]], [[Armenië]], sedert 2007.<ref name="Susterstede" /> }} == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie}} ; Algemene inligting ---- * {{en}} {{Wikivoyage}} * {{en}} [http://www.lacity.org/ ''Amptelike webwerf''] * {{en}} [http://www.laalmanac.com/index.php ''Los Angeles Almanac''] * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Los-Angeles-California|title=Los Angeles|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=21 Mei 2024}} ; Argitektuur en stadsbeplanning ---- * {{en}} [https://www.laconservancy.org/explore-la/curating-city/modern-architecture-la/history-la-modernism ''Los Angeles Conservancy: History of L.A. Modernism''] * {{en}} [https://www.theguardian.com/cities/gallery/2017/feb/09/unbuilt-los-angeles-city-might-have-been-in-pictures ''The Guardian, Manchester, 9 Februarie 2017: Unbuilt Los Angeles: the city that might have been – in pictures''] * {{en}} [https://www.theguardian.com/cities/2016/aug/24/radical-alternative-reyner-banham-man-changed-perception-los-angeles ''The Guardian, Manchester, 24 Augustus 2016: A 'radical alternative': how one man changed the perception of Los Angeles''] * {{en}} [http://latimesblogs.latimes.com/culturemonster/2011/04/reading-la-banhams-four-ecologies-turns-40.html ''Los Angeles Times, 22 April 2011: Reading L.A.: A Reyner Banham classic turns 40''] * {{en}} [https://www.laconservancy.org/ ''Los Angeles Conservancy''] * {{en}} [http://plan.lamayor.org/ ''The Sustainable City pLAn''] * {{en}} [https://www.architecturaldigest.com/gallery/architectural-landmarks-los-angeles/all ''Architectural Digest: 25 Must-See Architectural Landmarks in Los Angeles''] * {{en}} [https://www.theguardian.com/cities/gallery/2019/jan/09/concrete-city-beauty-los-angeles-in-pictures ''The Guardian, 9 Januarie 2019: Concrete city: the beauty of Los Angeles' most popular material – in pictures''] * {{en}} [https://www.re-thinkingthefuture.com/architects-lounge/a1159-autobiography-of-walt-disney-concert-hall/ ''Rethinking the Future: Autobiography of Walt Disney Concert Hall''] ; Los Angeles en sy veranderende fisieke omgewing ---- * {{en}} [https://www.arcadis.com/en/global/arcadis-blog/nate-cherry/future-city-la-part-i-mobility/ Nate Cherry, Arcadis: ''Future City L.A. - Part I: Mobility''] * {{en}} [https://www.arcadis.com/en/global/arcadis-blog/nate-cherry/future-city-la-part-ii-the-impresario/ Nate Cherry, Arcadis: ''Future City L.A.- Part II: The Impresario''] * {{en}} [https://www.arcadis.com/en/global/arcadis-blog/nate-cherry/future-city-la-part-iii-pluralist-infrastructure/ Nate Cherry, Arcadis: ''Future City L.A. - Part III: Pluralist Infrastructure''] ; Musiek ---- * {{en}} [https://www.theguardian.com/music/ng-interactive/2017/feb/07/los-angeles-music-artists-playlist-kendrick-lamar-warpaint-joanna-newsom ''The Guardian – The Sound of LA''] {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Kusstede]] [[Kategorie:Los Angeles| ]] 5wlenubhef9gmct3960lwe859my38yi 0 9291 2976626 2974883 2026-10-07T18:58:47Z Sobaka 328 /* Sien ook */ skakel 2976626 wikitext text/x-wiki [[Lêer:User-FastFission-brain.gif|frame|regs|[[Magnetiese resonansie tomografie]]se opname van die menslike brein]] Die '''brein''' (ook bekend as '''harsings''') in gewerwelde diere vorm die middelpunt van die [[senuweestelsel]]. Dit bestaan ook uit 'n groot aantal [[Neuron|senuweesel]]le en ander [[sel (biologie)|selle]] wat 'n ondersteunende rol speel. Die brein koördineer, beheer en reguleer verskillende funksies en liggaamsprosesse van 'n organisme. Daar word ook 'n aantal [[hormoon|hormone]] in die brein vervaardig. Die mens se brein word as uniek beskou, alhoewel dit in breë trekke met dié van [[aap|ape]] ooreenstem. Die mensebrein bevat sowat 86 [[miljard]] selle,<ref name = pet1>[https://www.youtube.com/watch?v=24AsqE_eko0 Groundbreaking Discoveries About Human Brain and Neuronal Complexity], Anton Petrov, YouTube</ref> benewens ondersteuningselle, en stel die mens in staat tot gevorderde probleemoplossing benewens verbeelding-, taal- en [[spraak]]<nowiki>vermoëns</nowiki>.<ref name="hybw">{{cite web |last1=Freudenrich |first1=Craig |last2=Boyd |first2=Robynne |title=How Your Brain Works |url= https://science.howstuffworks.com/life/inside-the-mind/human-brain/brain.htm |date=2017 |website=HowStuffWorks |access-date=15 November 2017 |language=en |archive-url= https://web.archive.org/web/20200420234023/https://science.howstuffworks.com/life/inside-the-mind/human-brain/brain.htm |archive-date=20 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Konneksies tussen breindele, asook volgehoue integrasie (leervermoë) na [[adolessensie]] onderskei die mensbrein van 'n dierbrein. Die mensbrein gaan op gevorderde ouderdom voort om te leer, maar is ook uitgelewer aan versteurings en siektes wat uniek aan mense is.<ref name = pet1/> Wetenskaplike studie van die brein word [[neurowetenskap]] of [[neurobiologie]] genoem. Die inwendige organe van ons liggaam word deur beenstrukture beskerm, en daarom is dit heeltemal natuurlik dat die brein en die rugmurg, die fynste en gevoeligste van alle organe, in die stewige kas wat deur die skedel en die massiewe ruggraat gevorm word, geplaas is. Die grootharsings maak die grootste deel van die brein uit. Dit is 'n baie sagte, ovaalvormige orgaan. Die gemiddelde [[massa]] van 'n man se brein is sowat 1,2 kg en die van 'n vrou 1,1 kg (omtrent 1/50 van die totale massa van die [[liggaam]]). == Die grootharsings en die kleinharsings == Dit is die ware brein; die buitenste deel bestaan uit 'n grys stof wat skors genoem word, en die binneste deel uit 'n wit stof. Die skors bestaan in hoofsaak uit die selliggame en die wit stof uit die dendriete en aksone. Die hele brein is oortrek met voue van verskillende diepte. Hulle word splete genoem. Die diep splete verdeel die brein in verskillende dele, die sogenaamde ''lobbe''. == Regterhelfte van die brein == Op die deursnee hiernaas kan ons sien hoe ingewikkeld die onderste deel van die brein is vanweë die verskillende strukture wat daar gesetel is. Hulle is: Die hersenbalk (''corpus callosum''), 'n konvekse, wit struktuur, wat die twee helftes van die brein aan hul onderpunte met mekaar verbind. Die serebrale kamers, holtes wat met mekaar in verbinding is. Die oogsenukruising, die plek waar die regterkantse gesigsenuwee kruis. Die hersenaanhangsel, ʼn baie belangrike [[klier]]. Sy produkte word in die [[bloed]] gestort en het 'n belangrike uitwerking op die ontwikkeling van die hele liggaam. Die kleinharsings, 'n orgaan van sowat 7-10&nbsp;cm lank, 6&nbsp;cm breed en 5&nbsp;cm dik. Die kleinharsings bestaan uit twee helftes en 'n klein, sentrale deel wat as die wurmpie (''vermis'') bekend staan. Die kleinharsings is veral verantwoordelik vir die liggaamsbalans. == Funksies == Die brein beheer liggaamstemperatuur, hartritme en asemhaling. Dit is die ontvanger van sensoriese inligting omtrent die liggaam en buitewêreld via die sig-, gehoor-, reuk-, smaak- en tas[[sintuig|sintuie]]. Dit beheer en kommunikeer verskillende spierspannings of liggaamsbewegings wanneer 'n mens of dier swem, loop, stil staan, sit of kommunikeer. Dit stel 'n mens in staat om te dink, te droom en te [[redeneer]] en om [[emosie]]s te ervaar.<ref name="hybw"/> === Waarneming === Elke sensoriese stelsel begin by gespesialiseerde reseptorselle, soos die fotoreseptorselle in die retina van die oog of die vibrasiegevoelige haarselle in die slakkehuis van die oor. Die aksone van dié selle loop na die rugmurg of die brein, waar hulle hulle seine na 'n eerste-orde sensoriese kern oordra wat aan een bepaalde sintuiglike modaliteit gewy is. Dié primêre kern stuur die inligting na hoërorde-gebiede vir dieselfde modaliteit, en uiteindelik word die seine deur 'n oorskakelpunt in die talamus na die serebrale korteks gestuur, waar die tersaaklike kenmerke onttrek en met seine uit ander sensoriese stelsels geïntegreer word. Benewens die inligting oor lig, klank, temperatuur en die posisie van die liggaam in die ruimte, wat die mens ontvang, het party diere bykomende sintuie, soos die infrarooi hittesin van slange, die magneetveldsin van sommige voëls en die elektriese veldsin wat hoofsaaklik by waterdiere voorkom. === Motoriese beheer === Motoriese stelsels is die dele van die brein wat by die inisiëring van liggaamsbewegings betrokke is. Buiten die spiere wat die oog beheer, word al die willekeurige spiere van die liggaam regstreeks deur motorneurone in die rugmurg en die agterbrein geïnnerveer. Dié rugmurgneurone word sowel deur senuweebane binne die rugmurg self as deur dalende insette uit die brein beheer: die eie bane van die rugmurg verrig baie reflekse en bevat patroongenerators vir ritmiese bewegings soos loop of swem, terwyl die dalende verbindings uit die brein fyner beheer moontlik maak. Die brein bevat verskeie motoriese gebiede wat regstreeks na die rugmurg projekteer. Op die laagste vlak is die gebiede in die verlengde murg en die pons, wat gestandaardiseerde bewegings soos loop, asemhaling of sluk beheer; op 'n hoër vlak lê gebiede in die middelbrein, en op die hoogste vlak die primêre motoriese korteks, 'n strook weefsel aan die agterste rand van die frontale lob. Die primêre motoriese korteks stuur nie net projeksies na die onderliggende motoriese gebiede nie, maar ook 'n groot projeksie regstreeks na die rugmurg, wat presiese willekeurige beheer oor die fyn besonderhede van bewegings moontlik maak. Ander gebiede, soos die premotoriese korteks, die basale ganglia en die kleinharsings, oefen 'n sekondêre invloed uit deur na die primêre motoriese gebiede te projekteer. === Slaap === Baie diere wissel in 'n daaglikse siklus tussen slaap en waak. 'n Sleutelonderdeel van die slaapstelsel is die suprachiasmatiese kern, 'n klein deel van die hipotalamus wat net bo die punt lê waar die gesigsenuwees van die twee oë kruis. Dié kern bevat die liggaam se sentrale biologiese klok: sy neurone toon aktiwiteitsvlakke wat met 'n periode van omtrent 24 uur styg en daal – die sirkadiese ritme – wat deur ritmiese veranderinge in die uitdrukking van 'n stel "klokgene" gedryf word. Die kern hou steeds tyd al word dit uit die brein verwyder en in 'n bak warm voedingsoplossing geplaas, maar dit ontvang normaalweg inset van die gesigsenuwees af sodat die daaglikse lig-donker-siklus die klok kan kalibreer. === Homeostase === Vir enige dier verg oorlewing dat 'n verskeidenheid parameters van die liggaamstoestand binne 'n beperkte trek gehou word: onder meer die temperatuur, die watergehalte, die soutkonsentrasie in die bloed, die bloedglukose- en die bloedsuurstofvlak. Die vermoë van 'n dier om dié innerlike omgewing te reguleer, staan as homeostase bekend, en die handhawing daarvan is een van die brein se kernfunksies. Die grondbeginsel daaragter is negatiewe terugvoer: wanneer 'n parameter van sy stelpunt afwyk, wek sensore 'n foutsein wat 'n reaksie uitlok wat die parameter na sy optimum terugstoot. By gewerweldes speel die [[hipotalamus]] – 'n klein gebied aan die basis van die voorbrein waarvan die grootte nie sy ingewikkeldheid of belang weerspieël nie – die grootste rol hierin. Die hipotalamus is 'n versameling klein kerne, waarvan die meeste by basiese biologiese funksies betrokke is. Verskeie van dié kerne ontvang inset van sensore in die wande van die bloedvate wat inligting oor temperatuur, natrium-, glukose- en suurstofvlakke oordra, en stuur uitsette na motoriese gebiede wat optrede kan uitlok om tekorte te herstel. Sommige uitsette gaan ook na die hipofise, die klein klier wat net onder die hipotalamus aan die brein geheg is en hormone in die bloedstroom afskei. === Motivering en geheue === Diere moet gedrag toon wat hulle oorlewing bevorder, soos die soek na voedsel, water, skuiling en 'n maat. Die motiveringstelsel in die brein hou die huidige stand van dié behoeftes in die oog en aktiveer gedrag om daaraan te voldoen. Dit werk grootliks deur 'n beloning-en-straf-meganisme: wanneer 'n bepaalde gedrag deur gunstige gevolge gevolg word, word die beloningsmeganisme geaktiveer, wat strukturele veranderinge in die brein meebring wat veroorsaak dat dieselfde gedrag later in soortgelyke omstandighede herhaal word, terwyl ongunstige gevolge die strafmeganisme aktiveer en die gedrag onderdruk. == Ontwikkeling == Die brein ontwikkel in 'n fyn georkestreerde reeks stadiums: van 'n eenvoudige swelling aan die voorkant van die senukoord in die vroegste embrioniese stadiums tot 'n ingewikkelde stel gebiede en verbindings. Neurone word in besondere sones met stamselle gevorm en migreer dan deur die weefsel na hulle uiteindelike plekke. Sodra hulle daar is, ontspruit hulle aksone en vind hulle weg deur die brein, waar hulle tak en uitstrek tot die punte hulle teikens bereik en sinaptiese verbindings vorm. In 'n aantal dele van die senuweestelsel word neurone en sinapse in die vroeë stadiums in oormaat gevorm, waarna die onnodige weer afgeknip word.<ref name="purves" /> By gewerweldes is die vroeë stadiums van die neurale ontwikkeling by alle spesies soortgelyk. Terwyl die embrio van 'n ronde klomp selle in 'n wurmagtige struktuur verander, word 'n smal strook ektoderm langs die middellyn van die rug tot die neurale plaat, die voorloper van die senuweestelsel. Die plaat vou na binne om die neurale voor te vorm, waarna die lippe van die voor saamsmelt om die senuweetube te omsluit – 'n hol koord van selle met 'n vloeistofgevulde ventrikel in die middel. Aan die voorpunt swel die tube tot die drie blasies wat die voorbrein, die middelbrein en die agterbrein word. In die volgende stadium verdeel die voorbrein in die telensefalon, wat die serebrale korteks en die basale ganglia sal bevat, en die diensefalon, wat die talamus en die hipotalamus sal bevat. == Bou == [[Lêer:Human brain NIH.jpg|duimnael|250px|'n Mens se brein]] Die brein bestaan uit drie hoofonderdele wat self ook verder onderverdeel kan word: * Die ''voorste brein'' of ''[[prosencephalon]]'' ** [[Telencephalon]] *** [[Neokortex]] = nuwe kors *** [[Basale ganglia]] *** [[Amygdala]] = amandelkern *** [[Hippokampus]] *** Laterale ventrikels ** [[Diencephalon]] *** [[Thalamus]] *** [[Hypothalamus]] *** [[Epithalamus]] *** Derde ventrikel * Die ''middelbrein'' of ''[[Mesencephalon]]'' ** [[Tectum]] = dak ** [[Tegmentum]] ** Serebrale brug * Die ''agterbrein'' of ''[[Rhombencephalon]]'' ** [[Metencephalon]] *** [[Cerebellum]] = kleinbrein *** [[pons (hersenen)|Pons]] *** Vierde ventrikel ** [[Myelencephalon]] *** [[Medulla oblongata]] = verlengde murg *** Vierde ventrikel == Algemene feite == [[Lêer:Mouse brain.jpg|duimnael|250px|'n Muis se brein]] Die brein word meestal in die [[kop]], bo-aan die [[werwelkolom]], van die dier aangetref waar die meeste van die sintuie geleë is waarmee die dier kontak met die buitewêreld maak. Daar is vroeër gemeen dat groot [[Sauropoda|sauropode]] soos die [[Brontosaurus]] twee stelle breine gehad het, waarvan die een aan die onderkant van die werwelkolom geleë was, om die vertragings van die seinoordrag oor die lang nek van hierdie groot diere te verminder. Vandag word dié uitleg verwerp: die verwyding in die heiligbeenstreek van die rugmurg is nie 'n tweede brein nie, maar 'n verdikking van die rugmurg self, vergelykbaar met die glikogeenliggaam van voëls. Die menslike brein neem 'n [[volume]] van ongeveer 1,6 [[liter]] in beslag en het 'n gewig van tussen 1 en 1,5 [[kilogram]]. Die brein is van die bloed in die liggaam geskei om te verseker dat vreemde stowwe nie in die verkeerde konsentrasies in die brein beland en skade aanrig nie. Hierdie bloed-brein skerm maak dit moeilik om medisyne te ontwikkel wat tot die brein kan deurdring. Alhoewel die brein uit senuweeselle en ondersteunende selle bestaan, bevat dit self geen pynreseptore nie. Sommige breinoperasies vind plaas terwyl die pasiënt by sy volle [[bewussyn]] is sonder dat die persoon enige pyn ervaar. Daar word wel plaaslike verdowing toegepas om die skedeldak te kan verwyder maar die brein word self nie verdoof nie. Gewasse op die brein word dan ook meestal eers opgemerk wanneer daar 'n verlies in liggaamsfunksies plaasvind en nie deurdat die pasiënt die druk van die gewas op die harsingsweefsel voel nie. Die brein kan ook nie alle stowwe wat tipies in die liggaam as brandstof dien gebruik nie. Slegs [[glukose]] dien normaalweg as brandstof vir die brein. Die menslike brein bestaan uit die [[grootbrein]], die [[kleinbrein]] of die cerebellum en die [[harsingstam]]. == Geslagsverskille == By mense is daar 'n klein verskil tussen die breine van mans en vroue. Tydens die sestiger- en sewentigerjare is bevind dat die [[hipothalamus]] klein verskille tussen die [[geslag]]te toon. Daar is verskille in die grootte van die cellichamen, in die [[sinaps]]e self asook ten opsigte van die aantal sinapse teenwoordig. Hierdie ontdekking het daartoe gelei dat meer studies gedoen is om die verskille tussen mans en vroue se breine te verstaan. Dit blyk dat mans se breine gemiddeld 10% groter is as dié van vroue. Vroue het egter op sekere plekke in die brein meer senuweeselle as mans. Daar word gespekuleer dat die verskille waarskynlik in die oertyd ontstaan het met mans wat moes jag en vroue wat hoofsaaklik kinders versorg het. Daar bestaan ook spekulasie dat mans 'n beter aanvoeling vir rigting het as vroue en met minder woorde kan kommunikeer vanweë die vroeëre vereistes waaraan jagters moes voldoen (m.a.w. daar nie gesellig geklets kan word tydens die jag nie), terwyl dieselfde geld vir vroue se organisasievermoëns. == Beserings == Breinbeserings kom algemeen by mense voor, en is dikwels die gevolg van [[sport]]deelname<ref name="bur1">{{cite news |last1=Burford |first1=Rachael |title=MPs petition Boris Johnson over “hidden epidemic” of brain injuries |url= https://www.standard.co.uk/news/politics/mps-prime-minister-boris-johnson-chris-bryant-hidden-epidemic-brain-injuries-b966306.html |access-date=17 November 2021 |agency=Evening Standard |publisher=standard.co.uk |date=16 November 2021}}</ref> of motorongelukke. Breinbeserings is 'n leidende oorsaak van dood, ongeskiktheid, kognitiewe gebreke en versteurings en kos state miljarde per jaar. Mense met breinbeserings mag dit byvoorbeeld nodig vind om basiese vaardighede weer aan te leer. In die Verenigde Koninkryk is daar sowat 1,4&nbsp;miljoen mense wat met 'n breinbesering leef, wat kostes van £15&nbsp;miljard per jaar meebring.<ref name="bur1"/> Drukgroepe beweer dat state se beleid en hulpskemas in hierdie opsig nog ver tekortskiet. == Lys van breinsiektes == [[Lêer:Pferdegehirn.jpg|duimnael|250px|'n Perd se brein]] * [[ALS]] = Amiotrofe Laterale Sklerose * [[Afasie]] * [[Anencefalie]] * [[Outisme]] * [[Boviene spongiforme ensefalopatie|BSE]] en [[Creutzfeldt-Jakob siekte]] * [[Beroerte|CVA]] (serebrovaskulêre voorval) * [[Kliniese depressie|Depressie]] * [[Disleksie]] * [[Epilepsie]] * [[Hersenabces]] * [[Breinbloeding]] * [[Herseninfarct]] * [[Breinkneusing]] * [[Harsingsskudding]] * [[Breinontsteking]] * [[Breingewas]]se * [[Breinverlamming]] * [[Breinvliesontsteking]] * [[Migraine]] * [[Veelvuldige sklerose]] * [[Neurofibromatose]] * [[Persoonlikheidsafwyking]]s * [[Skisofrenie]] * [[Korsakov sindroom]] * [[Wernicke sindroom]] * [[Gilles de la Tourette-sindroom]] * [[Sinestesie]] * [[Alzheimer se siekte]] * [[Huntington se siekte]] * [[Parkinson se siekte]] == Selstruktuur == [[Lêer:Complete neuron cell diagram en.svg|duimnael|300px|'n Skematiese voorstelling van 'n [[neuron]] met sy selliggaam, dendriete en akson]] Die breine van alle spesies bestaan hoofsaaklik uit twee breë klasse selle: [[Neuron|neurone]] (senuweeselle) en [[Gliasel|gliaselle]]. Gliaselle kom in verskeie soorte voor en verrig 'n aantal onontbeerlike funksies, waaronder strukturele en metaboliese ondersteuning, isolasie en die begeleiding van die ontwikkeling van die brein. Die neurone word egter gewoonlik as die belangrikste selle van die brein beskou. By die mens bevat die serebrale korteks sowat 14 tot 16 miljard neurone en die kleinharsings na raming 55 tot 70 miljard.<ref name="kandel">{{en}} {{cite book |last1=Kandel |first1=Eric R. |last2=Schwartz |first2=James H. |last3=Jessell |first3=Thomas M. |title=Principles of Neural Science |url=https://archive.org/details/principlesofneur0000unse_a2f8 |edition=5de |date=2013 |publisher=McGraw-Hill |location=New York |isbn=978-0-07-139011-8}}</ref> Elke neuron is deur [[Sinaps|sinapse]] met etlike duisende ander neurone verbind. Die eienskap wat neurone besonder maak, is hulle vermoë om seine na bepaalde teikenselle te stuur, soms oor lang afstande. Hulle doen dit deur middel van 'n [[akson]], 'n dun protoplasmiese vesel wat uit die selliggaam strek en gewoonlik met talle takke na ander gebiede projekteer – soms naby, soms in ver dele van die brein of die liggaam. Die lengte van 'n akson kan buitengewoon wees: as die selliggaam van 'n piramidale sel van die serebrale korteks tot die grootte van 'n mens vergroot word, sou sy akson 'n kabel van 'n paar sentimeter in deursnee wees wat meer as 'n kilometer ver strek. Aksone dra seine in die vorm van elektrochemiese pulse, [[Aksiepotensiaal|aksiepotensiale]] genoem, wat minder as 'n duisendste van 'n sekonde duur en teen snelhede van 1 tot 100 meter per sekonde langs die akson beweeg. Sommige neurone vuur aanhoudend, teen tempo's van 10 tot 100 per sekonde en gewoonlik in onreëlmatige patrone, terwyl ander die meeste van die tyd stil is en net af en toe 'n sarsie aksiepotensiale afgee. Die eenvoudigste manier om inligting oor die anatomie van die brein te bekom, is deur visuele inspeksie, maar heelwat verfynder tegnieke is ontwikkel. Breinweefsel in sy natuurlike toestand is te sag om mee te werk, maar dit kan deur onderdompeling in alkohol of ander fikseermiddels verhard en dan in snitte verdeel word. Die binnekant van die brein bestaan sigbaar uit gebiede van donkerder grys stof, geskei deur ligter wit stof. Verdere inligting word verkry deur snitte met verskillende chemikalieë te kleur wat gebiede uitlig waar bepaalde soorte molekules in hoë konsentrasies voorkom. == Evolusie == [[Lêer:Bilaterian-plan.svg|duimnael|300px|Die senuweestelsel van 'n tipiese tweesydig simmetriese dier: 'n senukoord met gesegmenteerde verdikkings en 'n "brein" aan die voorkant]] Behalwe vir 'n paar primitiewe organismes soos [[Sponsdier|sponsdiere]] (wat geen senuweestelsel het nie) en [[kwalle]] en ander holtediere (wat 'n diffuse senuweenet het), is alle lewende meersellige diere [[Bilateria|tweesydig simmetriese diere]]. Daar word vermoed dat hulle almal van 'n gemeenskaplike voorouer afstam wat laat in die Kriogeniese tydperk, sowat 700 tot 650 miljoen jaar gelede, verskyn het en die vorm van 'n eenvoudige buiswurm met 'n gesegmenteerde liggaam gehad het. Dié basiese wurmvorm word skematies steeds in die liggaam en die senuweestelsel van alle moderne tweesydige diere weerspieël, ook dié van gewerweldes: 'n buis met 'n hol dermkanaal van die mond tot die anus, en 'n senukoord met 'n verdikking (ganglion) vir elke liggaamssegment, met 'n besonder groot ganglion aan die voorkant wat die brein genoem word.<ref name="striedter">{{en}} {{cite book |last=Striedter |first=Georg F. |title=Principles of Brain Evolution |url=https://archive.org/details/principlesofbrai0000stri |date=2005 |publisher=Sinauer Associates |location=Sunderland, Massachusetts |isbn=978-0-87893-820-9}}</ref> By sommige spesies, soos rondewurms, is dié brein klein en eenvoudig; by ander, soos die gewerweldes, is dit 'n groot en baie ingewikkelde orgaan. Sommige wurms, soos bloedsuiers, het ook 'n vergrote ganglion aan die agterpunt van die senukoord, wat 'n "stertbrein" genoem word. [[Lêer:Shark brain.png|duimnael|links|180px|Die brein van 'n haai]] Die eerste [[gewerweldes]] het meer as 500 miljoen jaar gelede in die [[Kambrium]] verskyn en het waarskynlik soos die moderne kaaklose visse gelyk. Gewerweldes met kake het teen sowat 445 miljoen jaar gelede ontstaan, viervoetiges teen 350 miljoen jaar gelede, amnioteklas teen 310 miljoen jaar gelede en die eerste soogdieragtiges teen omtrent 200 miljoen jaar gelede. Elke groep gewerweldes het 'n ewe lang evolusionêre geskiedenis, maar die breine van moderne visse, amfibieë, reptiele, voëls en soogdiere toon 'n gradiënt van grootte en ingewikkeldheid wat die evolusionêre opeenvolging ruweg volg. Al dié breine bevat dieselfde stel basiese anatomiese strukture, maar by soogdiere is die voorste deel – veral die telensefalon – aansienlik ontwikkel en uitgebrei. Breine word meestal in terme van hulle massa vergelyk. As reël neem die breingrootte saam met die liggaamsgrootte toe, maar nie in 'n eenvoudige lineêre verhouding nie: kleiner diere het geneig 'n proporsioneel groter brein. By soogdiere volg die verhouding tussen breinvolume en liggaamsmassa in wese 'n magswet met 'n eksponent van ongeveer 0,75. Elke familie wyk in 'n mate hiervan af op 'n manier wat deels die ingewikkeldheid van hulle gedrag weerspieël: [[Primaat|primate]] het byvoorbeeld breine wat vyf tot tien keer groter is as wat die formule voorspel, en roofdiere het geneig groter breine relatief tot hulle liggaamsgrootte as hulle prooi. [[Lêer:EmbryonicBrain.svg|duimnael|250px|Die hoofonderverdelings van die embrioniese brein van gewerweldes]] Alle gewerweldes se breine deel 'n gemeenskaplike onderliggende vorm, wat die duidelikste in die vroeë stadiums van die embrioniese ontwikkeling te sien is. In sy vroegste vorm verskyn die brein as drie blaasagtige swellings aan die voorpunt van die senuweetube; dié word onderskeidelik die voorbrein (''prosencephalon''), die middelbrein (''mesencephalon'') en die agterbrein (''rhombencephalon''). In die vroegste stadiums is die drie gebiede omtrent ewe groot. == Fisiologie == [[Lêer:Chemical synapse schema cropped.jpg|duimnael|250px|'n Chemiese sinaps, waar 'n senuoordraer van die een neuron na die volgende oorgedra word]] Die funksies van die brein hang af van die vermoë van neurone om elektrochemiese seine na ander selle oor te dra en om gepas op sulke seine te reageer. Die elektriese eienskappe van neurone word deur 'n wye verskeidenheid biochemiese en metaboliese prosesse beheer, waarvan die wisselwerking tussen [[Senuoordraer|senuoordraers]] en reseptore by die sinapse die belangrikste is. === Senuoordraers en reseptore === Senuoordraers is chemiese stowwe wat by sinapse vrygestel word wanneer 'n aksiepotensiaal by die sinaps aankom; hulle bind aan reseptormolekules op die membraan van die teikensel en verander so die elektriese of chemiese eienskappe daarvan. Op enkele uitsonderings na stel elke neuron dieselfde senuoordraer, of kombinasie van senuoordraers, by al sy sinapse vry – 'n reël wat as Dale se beginsel bekend staan. Die oorgrote meerderheid psigoaktiewe middels werk deur bepaalde senuoordraerstelsels te beïnvloed; dit geld vir stowwe soos nikotien, kokaïen, alkohol en talle medisyne. Die twee senuoordraers wat die algemeenste in die brein van gewerweldes voorkom, is glutamaat, wat byna altyd 'n stimulerende uitwerking op die teikenneurone het, en gamma-aminobottersuur (GABA), wat byna altyd remmend is. Neurone wat dié twee stowwe gebruik, kom in bykans elke deel van die brein voor, en middels wat op hulle werk, het gevolglik breë en kragtige uitwerkings: sommige algemene narkosemiddels werk deur die uitwerking van glutamaat te verminder, en die meeste kalmeermiddels deur dié van GABA te versterk. Daar is derduisende ander senuoordraers wat in beperkter gebiede gebruik word: serotonien, byvoorbeeld – die hoofteiken van baie antidepressante – kom uitsluitlik uit 'n klein gebied in die harsingstam, die rafekerne, terwyl noradrenalien, wat by waaksaamheid betrokke is, uitsluitlik uit die nabygeleë ''locus coeruleus'' kom. Ander soos [[asetielcholien]] en [[dopamien]] het verskeie bronne in die brein. === Elektriese aktiwiteit === [[Lêer:Spike-waves.png|duimnael|links|250px|Elektriese aktiwiteit van die brein, opgeteken by 'n mens tydens 'n epileptiese aanval]] As newe-effek van die elektrochemiese prosesse wat neurone vir seingewing gebruik, wek breinweefsel elektriese velde wanneer dit aktief is. Wanneer groot getalle neurone gesinchroniseerde aktiwiteit toon, kan dié velde groot genoeg wees om buite die skedel opgeteken te word met elektro-enkefalografie (EEG) of magneto-enkefalografie (MEG). EEG-opnames toon dat die brein van 'n lewende dier voortdurend aktief is, selfs gedurende die slaap. By soogdiere toon die serebrale korteks groot stadige deltagolwe tydens die slaap, vinniger alfagolwe wanneer die dier wakker maar onoplettend is, en oënskynlik chaotiese onreëlmatige aktiwiteit – beta- en gammagolwe – wanneer die dier aktief met 'n taak besig is. Tydens 'n epileptiese aanval faal die brein se remmende beheermeganismes en styg die elektriese aktiwiteit tot patologiese vlakke. === Metabolisme === Alle gewerweldes het 'n bloed-brein-skans wat die metabolisme binne die brein anders as elders in die liggaam laat funksioneer. Gliaselle speel 'n groot rol in die breinmetabolisme deur die chemiese samestelling van die vloeistof rondom die neurone te beheer, met inbegrip van die vlakke van ione en voedingstowwe. Breinweefsel gebruik in verhouding tot sy volume baie energie, en 'n groot brein stel dus hoë metaboliese eise aan 'n dier. Die noodsaak om liggaamsmassa te beperk – byvoorbeeld om te kan vlieg – het klaarblyklik by sommige spesies soos vlermuise tot seleksie vir 'n kleiner brein gelei.<ref name="purves">{{en}} {{cite book |last1=Purves |first1=Dale |last2=Augustine |first2=George J. |title=Neuroscience |url=https://archive.org/details/neuroscience0000unse_o5f9 |edition=5de |date=2012 |publisher=Sinauer Associates |location=Sunderland, Massachusetts |isbn=978-0-87893-695-3}}</ref> Die meeste van die brein se energieverbruik gaan daaraan om die elektriese lading van die neurone te handhaaf. Die meeste gewerweldes bestee tussen 2 en 8&nbsp;% van hulle basale metabolisme aan die brein; by primate is die persentasie veel hoër en by die mens styg dit tot 20 à 25&nbsp;%. Aktiewe gebiede van die serebrale korteks gebruik ietwat meer energie as onaktiewe gebiede, wat die grondslag van funksionele beeldingsmetodes soos PET en fMRI vorm. Die brein kry sy energie normaalweg uit die suurstofafhanklike metabolisme van [[glukose]], maar [[Ketoon|ketone]] is 'n belangrike alternatiewe bron, saam met bydraes van laktaat, asetaat en middellangketting-vetsure. == Navorsing == Die vakgebied van die [[neurowetenskap]] omvat alle benaderings wat die brein en die res van die senuweestelsel probeer verstaan. Die [[sielkunde]] wil die gees en gedrag verstaan, die [[neurologie]] is die mediese dissipline wat siektes van die senuweestelsel diagnoseer en behandel, en die brein is ook die belangrikste orgaan wat in die [[psigiatrie]] bestudeer word. Die [[kognitiewe wetenskap]] probeer die neurowetenskap en die sielkunde met ander velde wat hulle met die brein bemoei, verenig, soos die [[rekenaarwetenskap]] – veral die [[kunsmatige intelligensie]] – en die [[filosofie]]. Die oudste metode om die brein te ondersoek, is die [[anatomie|anatomiese]], en tot in die middel van die 20ste eeu het baie van die vooruitgang in die neurowetenskap uit die ontwikkeling van beter selkleurstowwe en beter [[Mikroskoop|mikroskope]] gekom. Neuro-anatome studeer sowel die grootskaalse struktuur van die brein as die mikroskopiese struktuur van neurone en veral hulle sinapse. Neurofisioloë ondersoek weer die chemiese, farmakologiese en elektriese eienskappe van die brein; hulle belangrikste hulpmiddels is middels en opnametoestelle. Omdat die brein self geen pynreseptore bevat nie, is dit met sulke tegnieke moontlik om breinaktiwiteit by wakker, gedragsaktiewe diere op te teken sonder om hulle leed aan te doen. Dieselfde tegnieke is soms by mense met onbehandelbare [[epilepsie]] gebruik, waar dit medies nodig was om elektrodes in te plant om die gebied wat die aanvalle veroorsaak, op te spoor. Funksionele beeldingstegnieke soos fMRI het die groot voordeel dat hulle nie-indringend is. 'n Ander benadering is om die gevolge van skade aan bepaalde breingebiede te ondersoek. Al word die brein deur die skedel en die harsingvliese beskerm, deur serebrospinale vloeistof omring en deur die bloed-brein-skans van die bloedstroom geskei, maak sy fyn aard hom kwesbaar vir talle siektes en verskillende soorte skade. By mense was die gevolge van beroertes en ander breinskade 'n sleutelbron van inligting oor die werking van die brein, hoewel sulke inligting dikwels moeilik is om te vertolk omdat die aard van die skade nie eksperimenteel beheer kan word nie. In dierestudies, meestal met [[Rot|rotte]], kan elektrodes of plaaslik ingespuite chemikalieë gebruik word om presiese patrone van skade te veroorsaak en dan die gevolge vir die gedrag te ondersoek. Die berekeningsneurowetenskap omvat twee benaderings: die gebruik van rekenaars om die brein te studeer, en die studie van hoe breine self berekeninge uitvoer. Aan die een kant kan 'n rekenaarprogram geskryf word om die werking van 'n groep neurone met stelsels van vergelykings te simuleer – sogenaamde biologies realistiese neurale netwerke – en aan die ander kant kan algoritmes vir neurale berekening ondersoek word deur vereenvoudigde "eenhede" te simuleer wat sommige eienskappe van neurone het maar baie van hulle biologiese ingewikkeldheid weglaat. == Geskiedenis van breinnavorsing == [[Lêer:Cajal actx inter.jpg|duimnael|regs|200px|'n Tekening van neurone in die serebrale korteks deur [[Santiago Ramón y Cajal]]]] Die oudste brein wat nog ontdek is, is in die Areni-1-grotkompleks in [[Armenië]] gevind. Die brein, wat na raming meer as 5&nbsp;000 jaar oud is, is in die skedel van 'n meisie van 12 tot 14 jaar aangetref; hoewel dit verskrompel was, is dit danksy die klimaat in die grot goed bewaar. Die vroeë filosofe was verdeeld oor die vraag of die setel van die siel in die brein of in die hart lê. [[Aristoteles]] het die hart verkies en gemeen dat die brein se funksie bloot was om die bloed af te koel. Die Griekse geneesheer Alkmaeon van Kroton was in die 5de eeu v.C. die eerste wat aangevoer het dat die brein en nie die hart die setel van die gees is, terwyl [[Demokritos]] vir 'n drieledige siel geargumenteer het, met die verstand in die kop, die emosie in die hart en die begeerte naby die lewer. Die onbekende skrywer van ''Oor die heilige siekte'', 'n mediese verhandeling in die Hippokratiese korpus, het onomwonde ten gunste van die brein gekies: <blockquote>"Die mens behoort te weet dat vreugde, plesier, laggery en spel, sowel as smart, kommer, moedeloosheid en geklaag, uit niks anders as die brein kom ... En deur dieselfde orgaan word ons mal en verward, en vrees en verskrikking oorval ons ... Al hierdie dinge verduur ons van die brein wanneer dit nie gesond is nie."<br />– ''Oor die heilige siekte'', toegeskryf aan [[Hippokrates]]</blockquote> Die Romeinse geneesheer [[Claudius Galenus|Galenus]] het eweneens vir die belang van die brein geargumenteer en breedvoerig oor sy moontlike werking geteoretiseer. Hy het die anatomiese verbande tussen brein, senuwees en spiere nagespoor en aangetoon dat al die spiere van die liggaam deur 'n takkende netwerk van senuwees met die brein verbind is. Hy het gepostuleer dat senuwees die spiere meganies aktiveer deur 'n geheimsinnige stof te vervoer wat hy ''pneumata psychikon'' genoem het, gewoonlik as "dieregeeste" vertaal. Galenus se denkbeelde was in die Middeleeue wyd bekend, en veel verdere vordering het eers in die Renaissance gekom, toe die noukeurige anatomiese studie hervat is en met die teoretiese bespiegelinge van [[René Descartes]] en sy navolgers gepaard gegaan het. Descartes het, soos Galenus, in hidrouliese terme oor die senuweestelsel gedink en gemeen dat die hoogste kognitiewe funksies deur 'n nie-fisiese ''res cogitans'' verrig word, maar dat die meeste menslike gedrag en alle dieregedrag meganisties verklaar kan word. Die eerste werklike vordering na 'n moderne begrip van die senuweefunksie het uit die ondersoeke van [[Luigi Galvani]] (1737–1798) gekom, wat ontdek het dat 'n skok van statiese elektrisiteit op 'n blootgestelde senuwee van 'n dooie padda se been dit kon laat saamtrek. Sedertdien het elke groot deurbraak min of meer regstreeks uit die ontwikkeling van 'n nuwe ondersoektegniek gevolg. Tot in die vroeë 20ste eeu was die belangrikste vooruitgang aan nuwe metodes om selle te kleur te danke. Besonder beslissend was die uitvinding van die Golgi-kleurstof, wat net 'n klein deel van die neurone kleur, maar hulle in hulle geheel – selliggaam, dendriete en akson – vertoon. Sonder so 'n kleurstof lyk breinweefsel onder die mikroskoop soos 'n ondeurdringbare warboel van protoplasmiese vesels. In die hande van Camillo Golgi en veral van die Spaanse neuro-anatoom [[Santiago Ramón y Cajal]] het die nuwe kleurstof honderde onderskeibare soorte neurone blootgelê, elk met sy eie dendritiese struktuur en verbindingspatroon.<ref name="kandel" /> In die eerste helfte van die 20ste eeu het die vooruitgang in die elektronika die ondersoek van die elektriese eienskappe van senuweeselle moontlik gemaak. Dit het uitgeloop op die werk van Alan Hodgkin, Andrew Huxley en ander oor die biofisika van die aksiepotensiaal, en dié van Bernard Katz en ander oor die elektrochemie van die sinaps – werk wat die anatomiese beeld met 'n opvatting van die brein as 'n dinamiese entiteit aangevul het. == Sien ook == * [[Brein-rekenaar-koppelvlak]] * [[Optogenetika]] * [[Neurowetenskap]] * [[Neuromorfiese rekenaarkunde]] * [[Neuron]] * [[Senuoordraer]] * [[Senuweestelsel]] == Verwysings == * KENNIS, 1980, {{ISBN|079810824X}}, volume 2, bl. 262 {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Brein| ]] [[Kategorie:Organe]] prse4ehdlit5r17h4a4ygnqbm7w287y 0 10083 2976731 2955805 2026-10-08T07:19:16Z ~2026-53995-97 215833 2976731 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Solar System True Color AF.png|regs|upright=2|duimnael|Die planete en dwergplanete van die Sonnestelsel. Die groottes is volgens skaal, maar nie die relatiewe afstand van die Son af nie.]] Die '''Sonnestelsel''' bestaan uit die [[Son]] en die ander hemelliggame wat deur [[swaartekrag]] daaraan gebind is en daarom wentel. Die hemelliggame in ons sonnestelsel bestaan uit die agt [[planeet|planete]], hulle 166 bekende [[natuurlike satelliet|mane]],<ref>{{cite web |title=The Jupiter Satellite Page |author=Scott S. Sheppard |work=Carnegie Institution for Science, Department of Terrestrial Magnetism |url=http://www.dtm.ciw.edu/sheppard/satellites/ |access-date=2 April 2008 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20090406073538/http://www.dtm.ciw.edu/sheppard/satellites/ |archive-date= 6 April 2009 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> vyf [[dwergplaneet|dwergplanete]] en biljoene ander klein liggame. Hierdie klein liggame, of klein sonnestelselvoorwerpe (KSV's), sluit [[asteroïde]]s, ysige [[Kuiper-gordel]]voorwerpe, [[komeet|komete]], [[meteoroïde]]s en interplanetêre stof in. Die [[Aarde]] is die derde planeet van die Sonnestelsel. Die gekarteerde streke van die Sonnestelsel is die Son, vier aardse binnenste planete, die asteroïdegordel, vier buitenste planete (die [[reuseplanete]]), die Kuiper-gordel en die verstrooide skyf. Die teoretiese [[Oort-wolk]] bestaan moontlik op 'n afstand ongeveer duisend maal verder as die gekarteerde streke. Die vloei van [[Plasma (fisika)|plasma]] vanaf die Son (deur die [[sonwind]]) deurdring die Sonnestelsel. Dit skep 'n stellêre windbel in die interstellêre medium, genaamd die helio- of [[sonsfeer]], wat tot in die middel van die verstrooide skyf strek. Die planete in die Sonnestelsel (in volgorde van hulle afstand van die Son) is: # [[Mercurius]] # [[Venus (planeet)|Venus]] # [[Aarde]] # [[Mars (planeet)|Mars]] # [[Jupiter (planeet)|Jupiter]] # [[Saturnus]] # [[Uranus (planeet)|Uranus]] # [[Neptunus (planeet)|Neptunus]] Met die ingang van 2009 is vyf kleiner voorwerpe as [[dwergplaneet|dwergplanete]] geklassifiseer. [[Ceres (dwergplaneet)|Ceres]] is in die asteroïdegordel en vier ander wentel om die Son agter Neptunus: [[Pluto (dwergplaneet)|Pluto]] (voorheen as die negende planeet geklassifiseer), [[Haumea]], [[Makemake]] en [[Eris (dwergplaneet)|Eris]]. Ses van die planete en drie van die dwergplanete word deur [[natuurlike satelliet]]e omwentel. Daar word gewoonlik na hierdie satelliete as "mane" verwys, soos die Aarde se eie [[maan]]. Al die buitenste planete word deur planetêre ringe van stof en ander partikels omring. Sedert 2016 is daar aanwysings dat daar moontlik nog 'n [[Planeet Nege]] bestaan in 'n baie groot wentelbaan. == Ontdekking en verkenning == Vir duisende jare het die mensdom (met 'n paar merkwaardige uitsonderings) nie die bestaan van die Sonnestelsel erken nie. Hulle het geglo dat die Aarde 'n stilstaande voorwerp in die middel van die [[heelal]] is en dat ons planeet heeltemal anders is as die goddelike of hemelse voorwerpe wat deur die lug beweeg. Alhoewel beide die Indiese wiskundige en sterrekundige [[Aryabhata]] (476 – 550) en die Griekse filosoof [[Aristarchos van Samos]] (310&nbsp;v.C. – ongeveer 230&nbsp;v.C.) gespekuleer het dat die Són moontlik die middelpunt vorm, was [[Nicolaas Copernicus]] die eerste persoon wat 'n wiskundige stelselmodel met die Son as middelpunt ontwerp het en ook sterrekundige voorspellings gebaseer op die model kon maak. Sy 17de-eeuse opvolgers, [[Galileo Galilei]], [[Johannes Kepler]] en [[Isaac Newton]], het 'n begrip van [[fisika]] ontwikkel wat gelei het tot die aanvaarding dat die Aarde om die Son wentel en dat die planete deur dieselfde fisiese wette as die Aarde beheer word. Meer onlangs het dit gelei tot die ondersoek van aardrykskundige verskynsels soos [[berg]]e en [[krater]]s en ander seisoenale meteorologiese verskynsels soos [[wolk]]e, [[stofstorm]]s en [[yskap]]pe op ander planete. == Struktuur == [[Lêer:Massas van die planete.PNG|duimnael|Die relatiewe massas van die planete in die Sonnestelsel. Jupiter en Saturnus domineer die stelsel met 71% en 21% van die totaal, respektiewelik. Mars en Mercurius het saam minder as 0,1% en is nie sigbaar op hierdie skaal nie.]] [[Lêer:Oort-wolk Sedna wentelbaan.svg|duimnael|400px|Die wentelbane van die liggame in die Sonnestelsel, volgens skaal (kloksgewys van bo links).]] Die hoofkomponent van die Sonnestelsel is die Son, 'n [[hoofreeks]]ster wat 99,86% van die stelsel se bekende massa besit en dit met sy swaartekrag domineer.<ref>{{cite journal |author=M Woolfson |title=The origin and evolution of the solar system | doi= 10.1046/j.1468-4004.2000.00012.x |year=2000 |journal=Astronomy & Geophysics |volume=41 |pages=1.12 }}</ref> Jupiter en Saturnus, die twee grootste liggame wat om die Son wentel, besit saam meer as 90% van die res van die stelsel se massa. Die meeste groot voorwerpe wat om die Son wentel, lê naby die Aarde se wentelvlak (bekend as die [[sonnebaan]]). Die planete is baie naby aan die sonnebaan, terwyl komete en Kuiper-gordelvoorwerpe meer afwyk en gewoonlik nie in dieselfde vlak beweeg nie. Al die planete en meeste ander voorwerpe wentel ook saam met die Son se wenteling (anti-kloksgewys, soos gesien van bo die Son se noordpool). Daar is wel uitsonderings, soos [[Halley se Komeet]]. [[Kepler se wette van planetêre beweging]] beskryf die wentelbane van voorwerpe wat om die Son wentel. Volgens Kepler se wette beweeg elke voorwerp langs 'n [[ellips]], met die Son by een van die brandpunte. Voorwerpe nader aan die Son het korter jare. Met 'n elliptiese wentelbaan wissel die afstand tussen die voorwerp en die Son gedurende die loop van die jaar. Die naaste verbygangspunt aan die Son word die perihelium of sonsafstand genoem, terwyl die verste verbygangspunt die aphelium genoem word. Elke liggaam beweeg op sy vinnigste tydens sy perihelium en op sy stadigste tydens sy aphelium.<!--dis ap-helium, moet dus nie na afelium verander nie--> Die wentelbane van die planete is ellipties, dog byna sirkelvormig. In teenstelling hiermee is baie komete, asteroïdes en die Kuiper-gordelvoorwerpe se wentelbane hoogs ellipties. Siende dat daar sulke uitgestrekte afstande tussen die hemelliggame in ons sonnestelsel is, word hulle dikwels afgebeeld as of hulle almal dieselfde afstand van mekaar is. Die werklikheid is egter heeltemal anders (met 'n paar uitsonderings): hoe verder 'n voorwerp vanaf die Son is, hoe verder is hy ook vanaf die voorwerp voor hom. Byvoorbeeld: Venus is ongeveer 0,33&nbsp;astronomiese eenhede (AE)<ref>Sterrekundinges meet afstande in die Sonnestelsel gewoonlik in astronomiese eenhede (AE). Een AE is ongeveer gelyk aan die gemiddelde afstand tussen die Aarde en die Son, of 149&nbsp;598&nbsp;000&nbsp;km. Pluto is rofweg 38 AE vanaf die son, terwyl Jupiter op ongeveer 5,2 AE geleë is. Een ligjaar is gelyk aan 63&nbsp;240 AE.</ref> verder weg as Mercurius, terwyl Saturnus 4,3&nbsp;AE ver van Jupiter is en Neptunus 10,5&nbsp;AE vanaf Uranus is. Daar is al pogings aangewend om die verband tussen hierdie wentelafstande te bepaal (sien die [[Wet van Titius-Bode]]), maar geen van die gestelde teorieë is al aanvaar nie. Meeste van die planete in die Sonnestelsel besit hulle eie sekondêre stelsels. Baie van hulle word ook weer deur planetêre voorwerpe omwentel: [[natuurlike satelliet]]e (of mane). Sommige van hierdie natuurlike satelliete is groter as planete (maar nie groter as die planeet waarom dit wentel nie). Die meeste van die grootste natuurlike satelliete het 'n [[sinchroniese rotasie]], waar een kant van die satelliet permanent na die planeet gedraai is (soos ook die geval met die Aarde se maan is). Die vier grootste planete besit ook planetêre ringe: dun ringe, saamgestel uit klein partikels wat in ooreenstemming om die planete wentel. === Terminologie === Die Sonnestelsel word soms in verskeie streke gedeel. Die binnenste Sonnestelsel sluit die vier aardse planete en die hoof asteroïdegordel in. Die buitenste Sonnestelsel begin na die asteroïdes en sluit die vier reuseplanete in.<ref>{{cite web |title=An Overview of the Solar System |author=nineplanets.org |url=http://www.nineplanets.org/overview.html |access-date=15 Februarie 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20001017191001/http://www.nineplanets.org/overview.html |archive-date=17 Oktober 2000 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> Met die ontdekking van die Kuiper-gordel word die vêrste dele van die Sonnestelsel as 'n aparte streek beskou, wat bestaan uit die voorwerpe ná Neptunus.<ref>{{cite web |title=New Horizons Set to Launch on 9-Year Voyage to Pluto and the Kuiper Belt |author=Amir Alexander |work=The Planetary Society |year=2006 |url=http://www.planetary.org/news/2006/0116_New_Horizons_Set_to_Launch_on_9_Year.html |access-date=8 November 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20120220053828/http://www.planetary.org/news/2006/0116_New_Horizons_Set_to_Launch_on_9_Year.html |archive-date=20 Februarie 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die voorwerpe wat om die Son wentel word in drie klasse geklassifiseer: ''planete'', ''dwergplanete'' en ''klein sonnestelselvoorwerpe'' (KSV's). 'n [[Planeet]] is enige liggaam wat om die Son wentel wat genoeg massa het om homself deur middel van sy eie swaartekrag in 'n [[sfeer|sferiese]] vorm te vorm en alle kleiner voorwerpe in die onmiddellike ruimte om hom opgesweep of weggeruim het. Volgens hierdie definisie het die Sonnestelsel agt planete: Mercurius, Venus, Aarde, Mars, Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus. Voor Pluto sy status as planeet verloor het, is kinders die volgorde van die planete geleer met die eselsbruggie "'''M'''eneer '''V'''an '''A'''s, '''M'''y '''J'''as '''S'''al '''U''' '''N'''ie '''P'''as. Pluto het sy status as planeet verloor siende dat hy nie die Kuiper-gordelvoorwerpe in sy wentelbaan uit die weg geruim het nie.<ref name="FinalResolution" /> 'n [[Dwergplaneet]] is 'n hemelliggaam wat om die Son wentel, massief genoeg is om deur sy eie swaartekrag 'n sferiese vorm aan te neem, nie die klein voorwerpe in sy omliggende area weggeruim het nie en ook nie 'n satelliet is nie.<ref name="FinalResolution" /> Volgens hierdie definisie het die Sonnestelsel vyf [[dwergplaneet|dwergplanete]]: Ceres, Pluto, Haumea, Makemake en Eris.<ref name=name>{{cite web |date=2008-11-07 <!--11:42:58--> |title=Dwarf Planets and their Systems |work=Working Group for Planetary System Nomenclature (WGPSN) |url=http://planetarynames.wr.usgs.gov/append7.html#DwarfPlanets |access-date=13 Julie 2008 |publisher=U.S. Geological Survey |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20090825153846/http://planetarynames.wr.usgs.gov/append7.html |archive-date=25 Augustus 2009 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Ander voorwerpe wat in die toekoms as dwergplanete geklassifiseer mag word is Sedna, Orcus en Quaoar. Dwergplanete wat verder as Neptunus om die Son wentel staan bekend as plutoïedes.<ref name="IAU0804">{{cite web |date=11 Junie 2008 |title=Plutoid chosen as name for Solar System objects like Pluto |publisher=[[Internasionale Astronomiese Unie|International Astronomical Union]] (News Release – IAU0804) |url=http://www.iau.org/public_press/news/release/iau0804 |access-date=11 Junie 2008 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20090624140832/http://www.iau.org/public_press/news/release/iau0804/ |archive-date=24 Junie 2009 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> Die oorblywende voorwerpe wat om die Son wentel word klein sonnestelselliggame genoem.<ref name="FinalResolution">{{cite news |title=The Final IAU Resolution on the definition of "planet" ready for voting |publisher=IAU |date=24 Augustus 2006 |url=http://www.iau.org/iau0602.423.0.html |access-date=2 Maart 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20090107044134/http://www.iau.org/iau0602.423.0.html |archive-date=7 Januarie 2009 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> [[Lêer:Sonnestelsel.png|400px|duimnael|links|Die streke of sones van die Sonnestelsel: die binnenste Sonneselsel, die asteroïdegordel, die reuseplanete en die Kuipergordel. Die groottes en wentelbane is nie volgens skaal nie.]] Planetêre wetenskaplikes gebruik die terms "gas", "ys" en "rots" of "steen" om die verskillende klasse stowwe wat in die Sonnestelsel gevind word te klassifiseer. "Rots" beskryf verbindings met 'n hoë smeltpunt (meer as rofweg 500&nbsp;K), soos silikaat. Rotsagtige stowwe is algemeen in die binnenste Sonnestelsel: die aardse planete en asteroïdes bestaan uit rotsagtige stowwe. Gasse is stowwe met 'n lae smeltpunt, soos atomiese waterstof, helium en [[edelgasse]]: hulle domineer die middelste streek en beide Jupiter en Saturnus bestaan hoofsaaklik uit sulke gasse. Ys, soos die ys van water, metaan, ammoniak en koolstofdioksied,<ref>{{cite journal | doi=10.1016/j.icarus.2007.04.009 | bibcode=2007Icar..190..345F | title=Asymmetries in the distribution of H2O and CO2 in the inner coma of Comet 9P/Tempel 1 as observed by Deep Impact | year=2007 | author=Feaga, L | journal=Icarus | volume=190 | pages=345 }}</ref> het smeltpunte van tot 'n paar honderd Kelvin. Die meerderheid satelliete van die reuseplanete bestaan uit ysige stowwe, sowel as die talle klein voorwerpe wat agter Neptunus se wentelbaan lê en die oorgrote meerderheid van Uranus en Neptunus se samestellings (daar word ook soms na hulle verwys as die "ysreuse").<ref name=zeilik>{{cite book | pages=[https://archive.org/details/astronomyevolvin0000zeil/page/240 240] | author= Michael Zellik| title=Astronomy: The Evolving Universe | url=https://archive.org/details/astronomyevolvin0000zeil | edition= 9th | year=2002 | publisher=Cambridge University Press | isbn=0-521-80090-0 }}</ref> == Die Son == {{Hoofartikel|Son}} [[Lêer:GOES-15 Solar X-Ray Imager's Miraculous First Light.jpg|duimnael|180px|links|Die son, soos gesien in die x-straalstreek van die [[elektromagnetiese spektrum]].]] [[Lêer:H-R diagram afr.GIF|duimnael|250px|Die Hertzsprung-Russell-diagram meet die helderheid van 'n ster teen sy kleurindeks. Die hoofreeks is hier sigbaar as 'n prominente diagonale band wat van die hoek bo links tot in die hoek onder regs strek.]] Die Son is die Sonnestelsel se ster en verreweg die stelsel se belangrikste komponent. Die Son se groot [[massa]] verskaf aan hom 'n binnenste [[digtheid]] wat hoog genoeg is om [[kernfusie]] te verduur; dit stel enorme hoeveelhede [[energie]] vry, wat meestal na die buitenste ruim gestraal word as [[elektromagnetiese straling]], soos sigbare [[lig]]. Die Son word geklassifiseer as 'n taamlik groot geeldwerg, maar die naam is misleidend: in vergelyking met die ander sterre in ons [[Melkweg|sterrestelsel]] is die Son groter en helder. Sterre word volgens die Hertzsprung-Russell-diagram geklassifiseer, 'n grafiek wat die helderheid van sterre teen hulle oppervlaktemperatuur karteer. Warmer sterre is oor die algemeen helderder. Sterre wat hierdie patroon volg word beskryf as "[[hoofreeks]]"-sterre: ons son lê in die middel van hierdie hoofreeks. Dit is egter skaars dat sterre warmer en helder as die Son is, terwyl dowwer en koeler sterre algemeen is.<ref>{{cite web |year=2001 |author=Smart, R. L.; Carollo, D.; Lattanzi, M. G.; McLean, B.; Spagna, A. |title=The Second Guide Star Catalogue and Cool Stars |work=Perkins Observatory |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2001udns.conf..119S |access-date=26 Desember 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009110025/http://adsabs.harvard.edu/abs/2001udns.conf..119S |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Daar word geglo dat die Son se posisie in die hoofreeks beteken dat dit in "die bloei van sy lewe" is, siende dat dit nog nie sy waterstofvoorraad vir kernfusie opgebruik het nie. Die Son word algaande helderder; vroeër in sy geskiedenis was hy 75% so helder as vandag.<ref name="Kasting">{{cite journal |last=Kasting |first=J.F. |last2=Ackerman |first= T.P. |year=1986 |title=Climatic Consequences of Very High Carbon Dioxide Levels in the Earth's Early Atmosphere |url=https://archive.org/details/sim_science_1986-12-12_234_4782/page/1383 |journal=Science |volume=234 |pages=1383–1385 |doi=10.1126/science.11539665 |pmid=11539665}}</ref> Die Son is 'n derde generasie of populasie I-ster; dit beteken dat dit in die latere stadiums van die heelal se evolusie gebore is en 'n groter "metaal"inhoud as populasie II en die teoretiese populasie III-sterre het.<ref>{{cite journal |author=T. S. van Albada, Norman Baker |title=On the Two Oosterhoff Groups of Globular Clusters |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1973-10-01_185_1/page/n482 |journal=Astrophysical Journal |volume=185 |year=1973 |pages=477–498 |doi=10.1086/152434}}</ref> Die term "metaal" verwys hier na elemente wat swaarder is as waterstof en helium. Elemente wat swaarder as waterstof en helium is, is vervoer in die kerns van antieke, ontploffende sterre, so die eerste generasie sterre moes sterf voor die heelal met hierdie atome verryk kon word. Die oudste sterre bevat min metale, terwyl nuwer sterre altyd meer bevat. Daar word gereken dat die hoë metaalinhoud beslissend was in die ontwikkeling van 'n planetêre stelsel saam met die Son, siende dat planete gevorm word uit die aanwas van metale.<ref>{{cite web |title=An Estimate of the Age Distribution of Terrestrial Planets in the Universe: Quantifying Metallicity as a Selection Effect |author=Charles H. Lineweaver |work=University of New South Wales |date=9 Maart 2001 |url=http://arxiv.org/abs/astro-ph/0012399 |access-date=23 Julie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200512175651/https://arxiv.org/abs/astro-ph/0012399 |archive-date=12 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> === Interplanetêre materie === [[Lêer:Heliospheric-current-sheet.gif|links|duimnael|Die heliosferiese neutrale vlak.]] Die Son straal nie slegs [[lig]] uit nie, maar ook 'n aaneenhoudende stroom gelaaide deeltjies ([[plasma]]), bekend as die [[sonwind]]. Hierdie deeltjiestroom is besig om uit te sprei teen 'n spoed van rofweg 1,5&nbsp;miljoen kilometer per uur<ref>{{cite web |title=Solar Physics: The Solar Wind |work=Marshall Space Flight Center |date=2006-07-16<!--Internet Archive estimate--> |url=http://solarscience.msfc.nasa.gov/SolarWind.shtml |access-date=3 Oktober 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200516082223/https://solarscience.msfc.nasa.gov/SolarWind.shtml |archive-date=16 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> en dit skep 'n fyn atmosfeer (die heliosfeer) wat die Sonnestelsel tot ongeveer 100&nbsp;AE deurdring (sien [[#Heliopouse|heliopouse]]). Dit vorm die hoofbestanddeel van die interplanetêre materie of interplanetêre stof (die materie wat ons sonnestelsel vul en waardeur al die groter hemelliggame deur moet beweeg). Geomagnetiese storms op die Son se oppervlak, soos [[sonvlam]]me en koronale massa-uitwerpings, versteur die heliosfeer en skep ruimteweer.<ref name="SunFlip">{{cite web |url=http://science.nasa.gov/headlines/y2001/ast15feb_1.htm |title=The Sun Does a Flip |access-date=4 Februarie 2007 |last=Phillips |first=Tony |date=15 Februarie 2001 |work=Science@NASA |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20100329224425/http://science.nasa.gov/headlines/y2001/ast15feb_1.htm |archive-date=29 Maart 2010 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> Die Son se omwentelende magnetiese veld werk op die interplanetêre materie in om die heliosferiese neutrale vlak te skep. Die heliosferiese neutrale vlak is die grootste struktuur in die Sonnestelsel<ref>{{cite web |title=Artist's Conception of the Heliospheric Current Sheet |work=Wilcox Solar Observatory |url=http://quake.stanford.edu/~wso/gifs/HCS.html |access-date=22 Junie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20060901124602/http://quake.stanford.edu/~wso/gifs/HCS.html |archive-date=1 September 2006 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> en is die vlak in die Sonnestelsel waar die polariteit van die Son se magnetiese veld van noord na suid verander. [[Lêer:Aurora-SpaceShuttle-EO.jpg|duimnael|regs|Poolligte vanuit die ruimte waargeneem.]] Die Aarde se magnetiese veld beskerm die atmosfeer teen wisselwerking met die sonwind. Venus en Mars het nie magnetiese velde nie, wat beteken dat die sonwind besig is om hulle atmosfere te erodeer: die atmosfere is besig om te verbrokkel en die ruimte in te waai.<ref>{{cite science |last=Lundin |first=Richard |date=2001-03-09 |title=Erosion by the Solar Wind |author=Rickard Lundin |journal=Science |volume=291 |issue=5510 |pages=1909 |doi=10.1126/science.1059763 |url=http://sciencemag.org/cgi/content/full/291/5510/1909 |accessdate=2006-12-26|abstract=http://sciencemag.org/cgi/content/summary/291/5510/1909}}</ref> Die wisselwerking tussen die sonwind en die Aarde se magnetiese veld veroorsaak die [[Aurora (astronomie)|auroras]] of poolligte, wat naby magnetiese pole waargeneem kan word. Kosmiese strale ontstaan buite die Sonnestelsel. Die heliosfeer beskerm die Sonnestelsel gedeeltelik en die planetêre magnetiese velde (vir die planete wat een besit) bied ook beskerming. Die digtheid van kosmiese strale in die interstellêre materie en die sterkte van die Son se magnetiese veld verander oor baie lang tye, dus varieer die hoeveelheid kosmiese straling, alhoewel dit nie bekend is hoeveel dit varieer nie.<ref name="Langner_et_al_2005">{{cite journal |last=Langner |first=U. W. |first2=M.S. |last2= Potgieter |year=2005 |title=Effects of the position of the solar wind termination shock and the heliopause on the heliospheric modulation of cosmic rays |journal=Advances in Space Research |volume=35 |issue=12 |pages=2084–2090 |doi=10.1016/j.asr.2004.12.005 |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2005AdSpR..35.2084L |accessdate=2007-02-11}}</ref> Die interplanetêre materie is die tuiste van ten minste twee skyfagtige streke wat uit kosmiese stof bestaan. Die eerste, die interplanetêre stofwolk, lê in die binnenste Sonnestelsel. Dit is waarskynlik gevorm deur botsings binne-in die asteroïdegordel, veroorsaak deur interaksies met die planete.<ref>{{cite web |year=1998 |title=Long-term Evolution of the Zodiacal Cloud |url=http://astrobiology.arc.nasa.gov/workshops/1997/zodiac/backman/IIIc.html |accessdate=2007-02-03 |archive-date=2006-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060929030040/http://astrobiology.arc.nasa.gov/workshops/1997/zodiac/backman/IIIc.html |url-status=dead }}</ref> Die tweede strek van ongeveer 10 AE tot ongeveer 40 AE en is waarskynlik gevorm deur soortgelyke botsings binne-in die Kuiper-gordel.<ref>{{cite web |year=2003 |title=ESA scientist discovers a way to shortlist stars that might have planets |work=ESA Science and Technology |url=http://sci.esa.int/science-e/www/object/index.cfm?fobjectid=29471 |access-date=3 Februarie 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130502033116/http://sci.esa.int/science-e/www/object/index.cfm?fobjectid=29471 |archive-date=2 Mei 2013 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite journal |last=Landgraf |first=M. |last2=Liou |first2=J.-C. |last3= Zook |first3= H.A. |last4= Grün |first4= E. |month=May |year=2002 |title=Origins of Solar System Dust beyond Jupiter |journal=The Astronomical Journal |volume=123 |issue=5 |pages=2857–2861 |doi=10.1086/339704 |url=http://www.iop.org/EJ/article/1538-3881/123/5/2857/201502.html |accessdate=2007-02-09}}</ref> == Binnenste Sonnestelsel == Die binnenste Sonnestelsel verwys na die streek wat die aardse planete en asteroïdes bevat. Die voorwerpe in die binnenste Sonnestelsel bestaan hoofsaaklik uit silikate en metale en drom baie naby aan die Son saam. Die radius van hierdie hele streek is korter as die afstand tussen Jupiter en Saturnus. === Binnenste planete === [[Lêer:Terrestrial planet size comparisons.jpg|duimnael|Die binnenste planete. Van links na regs: Mercurius, Venus, Aarde, Mars (groottes volgens skaal)]] Die vier binnenste (of aardse) planete het digte, rotsagtige samestellings, min of geen mane en geen ringstelsels nie. Hulle is hoofsaaklik saamgestel deur minerale met hoë smeltpunte, soos die silikate wat hulle [[Kors (geologie)|kors]] en [[Mantel (geologie)|mantel]] vorm, en metale soos [[yster]] en [[nikkel]], wat hulle kerns vorm. Drie van die vier binnenste planete (Venus, Mars en die Aarde) het substansiële atmosfere; almal het impakkraters en tektoniese oppervlakeienskappe soos skeurdale en [[vulkaan|vulkane]]. ==== Mercurius ==== : [[Mercurius]] (0,4&nbsp;AE) is die planeet wat die naaste aan die Son is en dit is ook die kleinste planeet (0.055 Aardmassas). Mercurius het geen natuurlike satelliete nie en die enigste geologiese eienskappe (sover bekend) behalwe impakkraters is gelobde bulte of "rupes" ("afgrond" in [[Latyn]]), waarskynlik veroorsaak deur 'n periode van ineentrekking vroeg in die planeet se geskiedenis.<ref>Schenk P., Melosh H.J. (1994), ''Lobate Thrust Scarps and the Thickness of Mercury's Lithosphere'', Abstracts of the 25th Lunar and Planetary Science Conference, 1994LPI....25.1203S</ref> Mercurius se geringe atmosfeer bestaan uit atome wat deur die sonwind van sy oppervlak af geblaas word.<ref>{{cite web |year=2006 |author=Bill Arnett |title=Mercury |work=The Nine Planets |url=http://www.nineplanets.org/mercury.html |access-date=14 September 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20031205031515/http://www.nineplanets.org/mercury.html |archive-date= 5 Desember 2003 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> Die planeet se relatief groot ysterkern en dun mantel is nog nie geheel en al verklaar nie. Sommige teorieë beweer dat die planeet se buitenste lae deur 'n reuse impak weggestroop is en dat dit deur die jong Son se straling gekeer is om ten volle aan te was.<ref>Benz, W., Slattery, W. L., Cameron, A. G. W. (1988), ''Collisional stripping of Mercury's mantle'', Icarus, v. 74, p. 516–528.</ref><ref>Cameron, A. G. W. (1985), ''The partial volatilization of Mercury'', Icarus, v. 64, p. 285–294.</ref> ==== Venus ==== : [[Venus]] (0,7&nbsp;AE) se grootte is vergelykbaar met die Aarde (0.815 Aardmassas) en het ook, soos die Aarde, 'n dik silikaatmantel om 'n ysterkern, 'n substansiële atmosfeer en bewyse van interne geologiese aktiwiteit. Dit is egter baie droër as die Aarde en sy atmosfeer is negentig keer digter. Venus het geen natuurlike satelliete nie. Dit is die warmste planeet, met oppervlaktemperature van meer as 400&nbsp;°C, hoogs waarskynlik te danke aan die groot aantal kweekhuisgasse in die atmosfeer.<ref>{{cite paper |author=Mark Alan Bullock |title=The Stability of Climate on Venus |publisher=Southwest Research Institute |year=1997 |url=http://www.boulder.swri.edu/~bullock/Homedocs/PhDThesis.pdf |format=[[Portable Document Format|PDF]] |accessdate=2006-12-26 |archive-date=2007-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070614202751/http://www.boulder.swri.edu/~bullock/Homedocs/PhDThesis.pdf |url-status=dead }}</ref> Geen definitiewe bewyse van huidige geologiese aktiwiteit is op Venus bespeur nie, maar dit het nie 'n magnetiese veld wat die verdunning van sy substansiële atmosfeer sal voorkom nie; dít stel voor dat sy atmosfeer dikwels deur vulkaniese uitbarstings aangevul word.<ref>{{cite web |year=1999 |author=Paul Rincon |title=Climate Change as a Regulator of Tectonics on Venus |work=Johnson Space Center Houston, TX, Institute of Meteoritics, University of New Mexico, Albuquerque, NM |url=http://www.boulder.swri.edu/~bullock/Homedocs/Science2_1999.pdf |format=PDF |accessdate=2006-11-19 |archive-date=2007-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070614202807/http://www.boulder.swri.edu/~bullock/Homedocs/Science2_1999.pdf |url-status=dead }}</ref> ==== Aarde ==== : Die [[Aarde]] (1&nbsp;AE) is die grootste en digste van die binnenste planete en die enigste planeet wat (sover bekend) tans geologiese aktiwiteit het. Dit is ook die enigste bekende planeet wat lewe bevat. Die planeet so vloeibare hidrosfeer (wateromhulsel) is uniek onder die aardse planete en dit is ook die enigste planeet waar plaattektonika waargeneem is. Die Aarde se atmosfeer verskil drasties van dié van die ander planete: die aanwesigheid van lewe het dit so gewysig dat dit 21% vrye [[suurstof]] (O₂) bevat.<ref>{{cite web |title=Earth's Atmosphere: Composition and Structure |author=Anne E. Egger, M.A./M.S. |work=VisionLearning.com |url=http://www.visionlearning.com/library/module_viewer.php?c3=&mid=107&l= |accessdate=2006-12-26 |archive-date=2013-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130602144823/http://www.visionlearning.com/library/module_viewer.php?c3=&mid=107&l= |url-status=dead }}</ref> Die Aarde het slegs een natuurlike satelliet, die [[Maan]],<ref>Daar word in die sterrekunde ook soms na die Maan as "Luna" verwys, om verwarring met ander planete se mane te voorkom</ref> die enigste groot satelliet van 'n aardse planeet in die Sonnestelsel. ==== Mars ==== : [[Mars]] (1,5&nbsp;AE) is kleiner as die Aarde en Venus (0.107 Aardmassas). Dit besit 'n tengerige atmosfeer wat hoofsaaklik uit [[koolstofdioksied]] bestaan. Die planeet se oppervlak is besaai met groot vulkane soos [[Olympus Mons]] en skeurdale soos [[Valles Marineris]]; die oppervlak toon ook dat geologiese aktiwiteit moontlik tot baie onlangs daar plaasgevind het. Mars se kenmerkende rooi kleur is as gevolg van roes: die grond op die rooi planeet is ryk aan yster.<ref>{{cite web |year=2004 |title=Modern Martian Marvels: Volcanoes? |author=David Noever |work=NASA Astrobiology Magazine |url=http://www.astrobio.net/news/modules.php?op=modload&name=News&file=article&sid=1360&mode=thread&order=0&thold=0 |access-date=23 Julie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313020403/http://www.astrobio.net/news/modules.php?op=modload |archive-date=13 Maart 2010 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> Mars het twee uiters klein natuurlike satelliete, [[Phobos (maan)|Phobos]] en [[Deimos (maan)|Deimos]]. Daar word geglo dat dié twee gevange asteroïdes is.<ref>{{cite web |year=2004 |title=A Survey for Outer Satellites of Mars: Limits to Completeness |author=Scott S. Sheppard, David Jewitt, and Jan Kleyna |work=The Astronomical Journal |url=http://www.iop.org/EJ/article/1538-3881/128/5/2542/204263.html |accessdate=2006-12-26}}</ref> === Asteroïdegordel === [[Lêer:InnerSolarSystem-af.png|300px|duimnael|'n Beeld van die hoofasteroïdegordel en die Trojaanse asteroïdes.]] [[Asteroïde]]s is meesal klein hemelliggame wat hoofsaaklik uit rotsagtige en metallieke nievlugtige minerale saamgestel is. Die hoofasteroïdegordel beslaan die wentelbaan tussen Mars en Jupiter, tussen 2,3 en 3,3&nbsp;AE. Daar word geglo dat dit oorblyfsels van die Sonnestelsel se vorming is, wat nie daarin geslaag het om te aan te was nie, as gevolg van die swaartekragstorings deur Jupiter. Asteroïde se groottes wissel van mikroskopies tot honderde kilometers wyd en hulle word as KSV's geklassifiseer, alhoewel sommiges, soos 4 Vesta en 10 Hygieia as dwergplanete herklassifiseer mag word indien daar bewys word dat hulle hidrostatiese of waterstandsewewig bereik het. Die asteroïdegordel bevat duisende der duisende, moontlik selfs miljoene voorwerpe wat 'n deursnit van meer as een kilometer het.<ref>{{cite web |year=2002 |title=New study reveals twice as many asteroids as previously believed |work=ESA |url=http://www.alphagalileo.org/index.cfm?fuseaction=readRelease&Releaseid=9162 |accessdate=2006-06-23 |archive-date=2009-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090113024732/http://www.alphagalileo.org/index.cfm?fuseaction=readRelease&Releaseid=9162 |url-status=dead }}</ref> Ten spyte hiervan is die totale massa waarskynlik minder as 'n duisendste van die Aarde s'n.<ref name=Krasinsky2002>{{cite journal |authorlink=Georgij A. Krasinsky |first=G. A. |last=Krasinsky |last2=Pitjeva |first2=E.V. |last3=Vasilyev |first3= M.V. |last4=Yagudina |first4==E.I. |url=http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=2002Icar..158...98K&amp;db_key=AST&amp;data_type=HTML&amp;format=&amp;high=4326fb2cf906949 |title=Hidden Mass in the Asteroid Belt |journal=Icarus |volume=158 |issue=1 |pages=98–105 |month=July |year=2002 |doi=10.1006/icar.2002.6837}}</ref> Die hoofgordel bevat uitgestrekte ruimtes waarin geen voorwerpe voorkom nie: ruimtetuie beweeg dikwels met gemak deur hierdie gebied. Asteroïdes met 'n deursnit tussen 10 en 10⁻⁴&nbsp;m staan bekend as meteorïdes.<ref>{{cite journal |author=Beech, M. |first2=Duncan I. |last2=Steel |year=1995 |month=September |title=On the Definition of the Term Meteoroid |journal=Quarterly Journal of the Royal Astronomical Society |volume=36 |issue=3 |pages=281–284 |url=http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=1995QJRAS..36..281B&amp;db_key=AST&amp;data_type=HTML&amp;format=&amp;high=44b52c369007834 |accessdate=2006-08-31}}</ref> ==== Ceres ==== [[Lêer:Ceres - PIA19619 (cropped).jpg|duimnael|links|Ceres]] : [[Ceres (dwergplaneet)|Ceres]] (2,77&nbsp;AE) is die grootste liggaam in die asteroïdegordel en is geklassifiseer as 'n [[dwergplaneet]]. Dit het 'n deursneë van net onder 1000&nbsp;km, groot genoeg vir die dwergplaneet se swaartekrag om dit in 'n sferiese vorm te trek. Met die ontdekking van Ceres in die 19de eeu is dit as 'n planeet beskou, maar in die 1850's is dit as 'n asteroïde herklassifiseer, ná verdere ondersoek die teenwoordigheid van meer asteroïdes bevestig het.<ref>{{cite web |title=History and Discovery of Asteroids |format=DOC |work=NASA |url=http://dawn.jpl.nasa.gov/DawnClassrooms/1_hist_dawn/history_discovery/Development/a_modeling_scale.doc |access-date=29 Augustus 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20170214232626/http://dawn.jpl.nasa.gov/DawnClassrooms/1_hist_dawn/history_discovery/Development/a_modeling_scale.doc |archive-date=14 Februarie 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Ceres is in 2006 opnuut as 'n dwergplaneet geklassifiseer. ==== Asteroïdegroepe ==== : Asteroïdes in die hoofgordel word verdeel in asteroïdegroepe en asteroïdefamilies. Asteroïdemane is asteroïdes wat om groter asteroïdes wentel. Hulle word nie so duidelik as planetêre mane onderskei nie en is soms selfs so groot as die voorwerpe waarom hulle wentel. Die asteroïdegordel bevat ook hoofgordelkomete, wat moontlik die bron van die Aarde se water was.<ref>{{cite web |year=2006 |author=Phil Berardelli |title=Main-Belt Comets May Have Been Source Of Earths Water |work=SpaceDaily |url=http://www.spacedaily.com/reports/Main_Belt_Comets_May_Have_Been_Source_Of_Earths_Water.html |access-date=23 Junie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200516082407/https://www.spacedaily.com/reports/Main_Belt_Comets_May_Have_Been_Source_Of_Earths_Water.html |archive-date=16 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Trojaanse asteroïdes word in een van Jupiter se vierde en vyfde Lagrange-punte (punte van stabiele swaartekrag) aangetref; "Trojaan" word ook gebruik vir klein liggame in enige ander planetêre of satelliet-Langrange-punt. Hilda-asteroïdes volg 'n 2:3 omwentelingsresonansie met Jupiter: dit beteken dat hulle drie keer om die Son wentel vir elke twee keer wat Jupiter om die Son wentel. Die binnenste Sonnestelsel bevat ook [[Aardskrammers]], waarvan baie die wentelbane van die binnenste planete kruis. == Buitenste Sonnestelsel == Die buitenste streek van die Sonnestelsel is die tuiste van die reuseplanete en hulle planeetgrootte satelliete. Baie kortstondige komete, waaronder ook die kentaurs, se wentelbane strek tot in hierdie streek. Die soliede voorwerpe in hierdie streek is uit 'n hoër proporsie [[Vlugtigheid (planetologie)|vlugtige]] stowwe saamgestel, soos water, ammoniak en metaan (daar word in planetêre wetenskap dikwels na hierdie vlugtige stowwe as "ysse" verwys). Hierdie samestelling is in kontras met die rotsagtige samestelling van die binnenste planete. === Buitenste planete === {{Hoofartikel|Reuseplaneet}} [[Lêer:Gas giants in the solar system.jpg|duimnael|Van bo na onder: Neptunus, Uranus, Saturnus en Jupiter (nie volgens skaal nie).]] Die vier buitenste planete, of reuseplanete, beslaan saam 99% van die massa wat om die Son wentel. Jupiter en Saturnus bestaan hoofsaaklik uit waterstof en helium, terwyl Uranus en Neptunus 'n groter proporsie ysse in hulle samestelling het. Sommige sterrekundiges het voorgestel dat hulle in hulle eie kategorie geplaas moet word, naamlik "ysreuse".<ref>{{cite web |title=Formation of Giant Planets |author=Jack J. Lissauer, David J. Stevenson |work=NASA Ames Research Center; California Institute of Technology |year=2006 |url=http://caltech-era.org/faculty/stevenson/pdfs/lissauer&stevenson(PPV).pdf |format=PDF |accessdate=2006-01-16 }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Al vier die reuseplanete het 'n planetêre ringstelsel, alhoewel slegs Saturnus s'n maklik vanaf die Aarde waargeneem kan word. ==== Jupiter ==== : [[Jupiter]] (5.2&nbsp;AE) se massa is gelyk aan dié van 318 Aardes, of 2,5 keer die massa van al die ander planete saam. Hierdie [[gasreus]] bestaan hoofsaaklik uit [[waterstof]] en [[helium]]. Sy sterk interne hitte is verantwoordelik vir 'n aantal semi-permanente eienskappe in die planeet se atmosfeer, soos wolkegordels en die [[Groot Rooi Kol]]. Jupiter het 63 natuurlike satelliete (sover bekend). Die vier grootstes, [[Ganimedes (maan)|Ganimedes]], [[Kallisto (maan)|Kallisto]], [[Io (maan)|Io]] en [[Europa (maan)|Europa]], toon ooreenkomste met aardse planete, soos vulkanisme en interne verwarming.<ref>{{cite web |title=Geology of the Icy Galilean Satellites: A Framework for Compositional Studies |author=Pappalardo, R T |work=Brown University |year=1999 |url=http://www.agu.org/cgi-bin/SFgate/SFgate?&listenv=table&multiple=1&range=1&directget=1&application=fm99&database=%2Fdata%2Fepubs%2Fwais%2Findexes%2Ffm99%2Ffm99&maxhits=200&=%22P11C-10%22 |access-date=16 Januarie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20001110105200/http://www.agu.org/cgi-bin/SFgate/SFgate |archive-date=10 November 2000 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> Ganimedes is die grootste satelliet in die Sonnestelsel en is selfs groter as Mercurius. ==== Saturnus ==== : [[Saturnus]] (9,5&nbsp;AE) is bekend vir sy merkwaardige ringstelsel. Die planeet deel eienskappe met Jupiter, byvoorbeeld die samestelling van sy atmosfeer. Hy is egter minder massief, met 'n massa gelyk aan dié van 95 Aardes. Saturnus het sestig satelliete (sover bekend), asook nog drie onbevestigde satelliete. Twee van sy satelliete, [[Titaan (maan)|Titaan]] en [[Enkelados]], toon tekens van geologiese aktiwiteit, alhoewel hulle hoofsaaklik uit ys bestaan.<ref>{{cite web |title=Cryovolcanism on the icy satellites |author=J. S. Kargel |work=U.S. Geological Survey |year=1994 |url=http://www.springerlink.com/content/n7435h4506788p22/ |accessdate=2006-01-16 }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Titan is groter as die planeet Mercurius en is die enigste satelliet in die Sonnestelsel met 'n substansiële atmosfeer. ==== Uranus ==== : [[Uranus]] (19.6&nbsp;AE) het 'n massa gelyk aan 14 Aardes en is die ligste van die buitenste planete. Die planeet is uniek siende dat dit op sy sy om die Son wentel: die skuinste van Uranus se as is meer as 90&nbsp;grade tot die eklipties. Hy het 'n baie kouer kern as die ander reuseplanete en straal bitter min hitte na die ruimte uit.<ref>{{cite web |title=10 Mysteries of the Solar System |author=Hawksett, David; Longstaff, Alan; Cooper, Keith; Clark, Stuart |work=Astronomy Now |year=2005 |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2005AsNow..19h..65H |access-date=16 Januarie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009110025/http://adsabs.harvard.edu/abs/2005AsNow..19h..65H |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Uranus het (sover bekend) 27 natuurlike satelliete, waarvan Titiana, Oberon, Umbriel, Ariel en Miranda die grootste is. ==== Neptunus ==== : [[Neptunus]] (30&nbsp;AE) is ietwat kleiner as Uranus, maar het steeds 'n groter massa (gelyk aan 17 Aardes) en is dus [[digtheid|digter]]. Hy straal ook meer interne hitte uit, maar nie soveel as Jupiter of Saturnus nie.<ref>{{cite web |title=Post Voyager comparisons of the interiors of Uranus and Neptune |author=Podolak, M.; Reynolds, R. T.; Young, R. |work=NASA, Ames Research Center |year=1990 |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1990GeoRL..17.1737P |access-date=16 Januarie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190607143323/http://adsabs.harvard.edu/abs/1990GeoRL..17.1737P |archive-date=7 Junie 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Neptunus het 13 satelliete (sover bekend). Die grootste, Triton, is geologies aktief, met geisers van vloeibare stikstof.<ref>{{cite web |title=The Plausibility of Boiling Geysers on Triton |author=Duxbury, N.S., Brown, R.H. |work=Beacon eSpace |year=1995 |url=http://trs-new.jpl.nasa.gov/dspace/handle/2014/28034?mode=full |accessdate=2006-01-16 |archive-date=2009-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090426005806/http://trs-new.jpl.nasa.gov/dspace/handle/2014/28034?mode=full |url-status=dead }}</ref> Triton is die enigste groot satelliet met 'n terugwaartse wentelbaan. Neptunus word deur 'n aantal planetoïdes in sy wentelbaan vergesel: hulle staan as Neptunus-Trojane bekend en is in 'n 1:1 wentelresonansie met die planeet, wat beteken dat hulle mekaar in dieselfde wentelbaan volg === Komete === [[Lêer:Comet c1995o1.jpg|regs|duimnael|Die komeet Hale-Bopp.]] Komete is klein sonnestelselliggame, gewoonlik slegs 'n paar kilometer wyd, wat hoofsaaklik uit vlugtige ysse saamgestel is. Hulle het hoogs [[eksentrisiteit (sterrekunde)|eksentriese]] wentelbane: gewoonlik 'n perihelium binne-in die wentelbane van die binnenste planete en 'n aphelium ver agter Pluto. Wanneer 'n komeet die Sonnestelsel binnekom, veroorsaak die son se nabyheid dat die ysige oppervlak van die komeet verdamp en ioniseer, wat 'n ''koma'' veroorsaak: 'n lang, waasagtige stert van gas en stof wat dikwels aan die blote oog sigbaar is. Kortstondige komete het wentelbane wat minder as tweehonderd jaar duur. Langdurige komete het wentelbane wat duisende jare kan neem. Daar word geglo dat kortstondige komete in die Kuiper-gordel ontstaan het, terwyl langdurige komete, soos Hale-Bopp, van die Oort-wolk afkomstig is. Baie komeetgroepe, soos die Kreutz-groep, het gevorm uit die uiteenskeuring van 'n enkele ouerkomeet.<ref>{{cite journal |author=Sekanina, Zdenek |year=2001 |title=Kreutz sungrazers: the ultimate case of cometary fragmentation and disintegration? |journal=Publications of the Astronomical Institute of the Academy of Sciences of the Czech Republic |volume=89 p.78–93}}</ref> Sommige komete met [[hiperbool|hiperboliese]] wentelbane het moontlik buite die Sonnestelsel ontstaan, alhoewel dit moeilik is om hulle presiese wentelbaan te bepaal.<ref name="hyperbolic">{{cite journal |last=Królikowska |first=M. |year=2001 |title=A study of the original orbits of ''hyperbolic'' comets |journal=Astronomy & Astrophysics |volume=376 |issue=1 |pages=316–324 |doi=10.1051/0004-6361:20010945 |url=http://www.aanda.org/index.php?option=com_base_ora&url=articles/aa/full/2001/34/aa1250/aa1250.right.html&access=standard&Itemid=81 |accessdate=2007-01-02}}</ref> Ou komete waarvan die meeste vlugtige stowwe deur sonverwarming uitgedryf is, word dikwels as asteroïdes gekategoriseer.<ref>{{cite web |url=http://www.springerlink.com/content/x0358l71h463w246/ |title=The activities of comets related to their aging and origin |author=Fred L. Whipple |accessdate=2006-12-26 |date=1992-04-01 }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==== Kentaurs ==== Kentaurplanetoïedes is ysige, komeetagtige liggame, met 'n semi-belangrike as wat groter as Jupiter is (5,5&nbsp;AE) en kleiner as Neptunus is (30&nbsp;AE). Die grootste bekende kentaur is 10199 Chariklo, met 'n deursneë van ongeveer 250&nbsp;km.<ref name=spitzer>{{cite web |title=Physical Properties of Kuiper Belt and Centaur Objects: Constraints from Spitzer Space Telescope |author=John Stansberry, Will Grundy, Mike Brown, Dale Cruikshank, John Spencer, David Trilling, Jean-Luc Margot |url=http://arxiv.org/abs/astro-ph/0702538v2 |year=2007 |access-date=21 September 2008 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200527163615/https://arxiv.org/abs/astro-ph/0702538v2 |archive-date=27 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die eerste kentaur wat ontdek is, is 2060 Chiron en word ook as 'n komeet geklassifiseer (95P), siende dat dit net soos ander komete 'n koma ontwikkel wanneer dit naby die Son kom.<ref>{{cite web |year=1995 |author=Patrick Vanouplines |title=Chiron biography |work=Vrije Universitiet Brussel |url=http://www.vub.ac.be/STER/www.astro/chibio.htm |accessdate=2006-06-23 |archive-date=2009-05-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090502122306/http://www.vub.ac.be/STER/www.astro/chibio.htm |url-status=dead }}</ref> == Trans-neptuniese streek == Die gebied verby Neptunus, soms verwys na as die "trans-neptuniese streek", is steeds hoofsaaklik onbekend. Dit ''blyk'' uit veral klein liggame te bestaan: die grootste liggaam het 'n deursnit gelykstaande aan 'n vyfde van die van die Aarde en 'n massa kleiner as die Maan. Hierdie liggame bestaan hoofsaaklik uit klip en ys. === Kuiper-gordel === [[Lêer:Buitenste sonnestelselvoorwerpe.png|duimnael|300 px|Uitstipping van al die bekende voorwerpe in die Kuiper-gordel, saam met die vier buitenste planete.]] Die Kuiper-gordel is 'n groot ring wat uit brokstukke bestaan, soortgelyk aan die asteroïdegordel, alhoewel die voorwerpe in die Kuiper-gordel hoofsaaklik uit ys bestaan. Dit strek van 30 tot 5050&nbsp;AE vanaf die Son. Dit bestaan hoofsaaklik uit KSV's, maar baie van die groter voorwerpe, soos 50000 Quaoar, 20000 Varuna en 90482 Orcus mag moontlik in die toekoms as dwergplanete herklassifiseer word. Volgens beraming is daar meer as 100 000 Kuiper-gordelvoorwerpe met 'n deursnit van meer as 50&nbsp;km, maar daar word geglo dat die gesamentlike massa van die Kuiper-gordel slegs 'n tiende, of moontlik selfs 'n honderdste van die Aarde se massa het.<ref name="Delsanti-Beyond_The_Planets">{{cite web |year=2006 |author=Audrey Delsanti and David Jewitt |title=The Solar System Beyond The Planets |work=Institute for Astronomy, University of Hawaii |url=http://www.ifa.hawaii.edu/faculty/jewitt/papers/2006/DJ06.pdf |format=PDF |accessdate=2007-01-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060525051103/http://www.ifa.hawaii.edu/faculty/jewitt/papers/2006/DJ06.pdf |archivedate=2006-05-25 |url-status=live }}</ref> Baie Kuiper-gordelvoorwerpe het verskeie satelliete en die meeste het wentelbane wat hulle buite die ekliptiese vlak neem. [[Lêer:TheKuiperBelt Projections 55AU Classical Plutinos.svg|links|duimnael|Hierdie diagram toon die verdeling van die Kuiper-gordel in 'n klassieke en resonante gordel.]] Die Kuiper-gordel kan rofweg in twee gedeel word: die "klassieke" gordel en die "resonansie"-gordel. Resonante voorwerpe beweeg in baanresonansie met Neptunus: hulle wenteltyd om die Son is presies 3/2 keer so groot as Neptunus se wenteltyd. Die klassieke gordel bestaan uit voorwerpe wat geen resonansie met Neptunus het nie en strek van ongeveer 39,4 tot 47,7&nbsp;AU.<ref>{{cite web |year=2005 |author=M. W. Buie, R. L. Millis, L. H. Wasserman, J. L. Elliot, S. D. Kern, K. B. Clancy, E. I. Chiang, A. B. Jordan, K. J. Meech, R. M. Wagner, D. E. Trilling |work=Lowell Observatory, University of Pennsylvania, Large Binocular Telescope Observatory, Massachusetts Institute of Technology, University of Hawaii, University of California at Berkeley |title=Procedures, Resources and Selected Results of the Deep Ecliptic Survey |url=http://www.citebase.org/fulltext?format=application%2Fpdf&identifier=oai%3AarXiv.org%3Aastro-ph%2F0309251 |accessdate=2006-09-07 |archive-date=2012-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120118131015/http://www.citebase.org/fulltext?format=application%2Fpdf&identifier=oai%3AarXiv.org%3Aastro-ph%2F0309251 |url-status=dead }}</ref> ==== Pluto en Charon ==== : [[Pluto]] (ongeveer 39&nbsp;AE) is 'n dwergplaneet en die grootste bekende voorwerp in die Kuiper-gordel. Met Pluto se ontdekking in 1930 was dit as die negende planeet beskou, maar hierdie klassifikasie is in 1996 verander met die aanneming van 'n amptelike definisie van 'n planeet. Pluto het 'n relatief eksentriese wentelbaan, met 'n [[Baanhelling|inklinasie]] van 17 grade tot die ekliptiese vlak wat strek van 29,7 AE tydens perihelium (steeds binne die wentelbaan van Neptunus) tot 49,5 AE tydens aphelium. [[Lêer:Pluto system 2006.jpg|regs|duimnael|Pluto en sy drie bekende mane]] : Dit is nie duidelik of Charon, Pluto se grootste maan, in die toekoms as 'n dwergplaneet geklassifiseer sal word en of dit sy huidige klassifikasie sal behou nie. Beide Pluto en Charon wentel om 'n barisentrum van swaartekrag bo hulle oppervlakke, wat beteken dat Pluto-Charon 'n binêre stelsel is. ('n Barisentrum is die punt tussen twee voorwerpe waar hulle aantrekkingskragte balanseer.) Pluto se twee kleiner mane, [[Nix (maan)|Nix]] en [[Hidra (maan)|Hidra]], wentel om Pluto en Charon. : Pluto is in die resonante gordel geleë en het 'n 3:2 baanresonansie met Neptunus, wat beteken dat Pluto twee keer om die Son wentel vir elke drie omwentelings deur Neptunus. Kuiper-gordelvoorwerpe wat in hierdie resonansie deel, word "plutino's" genoem.<ref name="Fajans_et_al_2001">{{cite science |last=Fajans |first=J. |coauthors=L. Frièdland |month=October |year=2001 |title=Autoresonant (nonstationary) excitation of pendulums, Plutinos, plasmas, and other nonlinear oscillators |journal=American Journal of Physics |volume=69 |issue=10 |pages=1096–1102 |doi=10.1119/1.1389278 |url=http://scitation.aip.org/journals/doc/AJPIAS-ft/vol_69/iss_10/1096_1.html |accessdate=2006-12-26 |abstract=http://scitation.aip.org/getabs/servlet/GetabsServlet?prog=normal&id=AJPIAS000069000010001096000001&idtype=cvips&gifs=yes}}</ref> ==== Haumea en Makemake ==== : Haumea (ongeveer 43.34&nbsp;AE) en Makemake (gemiddeld 45.79&nbsp;AE) is (sover bekend) die grootste voorwerpe in die klassieke Kuiper-gordel. Haumea is eiervorming en het twee mane. Makemake is die tweede helderste voorwerp in die Kuiper-gordel (na Pluto). Alhoewel daar na Haumea en Makemake eers as '''2003 EL₆₁''' en '''2005 FY₉''' verwys is (respektiewelik), is hulle in 2008 tot dwergplanete bevorder en name gegee.<ref name=name /> Hulle wentelbane is teen 'n skuinser as as Pluto s'n (28° and 29°)<ref name=Buie>{{cite web |author=[[Marc W. Buie]] |date=5 April 2008 |title=Orbit Fit and Astrometric record for 136472 |publisher=SwRI (Space Science Department) |url=http://www.boulder.swri.edu/~buie/kbo/astrom/136472.html |access-date=13 Julie 2008 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200527191044/https://www.boulder.swri.edu/~buie/kbo/astrom/136472.html |archive-date=27 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> en word ander as Pluto geensins deur Neptunus beïnvloed nie (hulle vorm dus deel van die klassieke Kuiper-gordel). === Verstrooide skyf === [[Lêer:TheKuiperBelt Projections 100AU Classical SDO.svg|duimnael|regs|Hierdie diagram toon die verdeling van die Kuiper-gordel in 'n klassieke (blou) en resonante gordel (groen), met die verstrooide skyf in swart.]] Die verstrooide skyf oorvleuel die Kuipergordel, maar strek verder na buite. Daar word geglo dat hierdie streek moontlik die bron van kortstondige komete is en dat voorwerpe in die verstrooide skyf moontlik in 'n onreëlmatige wentelbaan uitgewerp is deur die swaartekraginvloed toe Neptunus vroeg in sy lewe na buite (weg van die Aarde af) beweeg het. Meeste voorwerpe in die verstrooide skyf het 'n perihelium in die Kuiper-gordel, maar 'n aphelium tot 150&nbsp;AE van die Son af. Hierdie voorwerpe se wentelbane is ook teen 'n uiters skuins hoek met die [[sonnebaan]] en dikwels byna loodreg. Sommige sterrekundiges beskou die verstrooide skyf as net nog 'n deel van die Kuiper-gordel en beskryf die voorwerpe daarin as "verstrooide Kuiper-gordelvoorwerpe".<ref>{{cite web |year=2005 |author=David Jewitt |title=The 1000 km Scale KBOs |work=University of Hawaii |url=http://www.ifa.hawaii.edu/faculty/jewitt/kb/big_kbo.html |access-date=16 Julie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20090603175151/http://www.ifa.hawaii.edu/faculty/jewitt/kb/big_kbo.html |archive-date= 3 Junie 2009 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> [[Lêer:Eris and dysnomia2.jpg|duimnael|links|Eris en sy maan, Disnomia.]] ==== Eris ==== : [[Eris (dwergplaneet)|Eris]] (68&nbsp;AE gemiddeld) is die grootste bekende verstrooide skyfvoorwerp en het 'n debat begin oor presies wat planeet is: Eris is naamlik 5% groter as Pluto met 'n beraamde deursnit van 2400&nbsp;km. Dit is die grootste dwergplaneet<ref>{{cite web |year=2005 |author=Mike Brown |title=The discovery of <s>2003 UB313</s> Eris, the <s>10th planet</s> largest known dwarf planet. |work=CalTech |url=http://www.gps.caltech.edu/~mbrown/planetlila/ |access-date=15 September 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20140910100339/http://www.gps.caltech.edu/~mbrown/planetlila/ |archive-date=10 September 2014 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> en het een maan, Disnomia. Eris het (soos Pluto) 'n hoogs eksentriese wentelbaan, met 'n perihelium van 38,2&nbsp;AU (rofweg dieselfde afstand as wat Pluto van die Son af is) en 'n aphelium van 97,6&nbsp;AU. Eris se wentelbaan is teen 'n hoek van 44° tot die [[sonnebaan]]. == Verste streke == Dit is nie 100% duidelik waar die Sonnestelsel eindig en interstellêre ruimte begin nie, aangesien die Sonnestelsel se grense deur twee kragte gevorm word: die sonwind en die Son se swaartekrag. Die buitenste grens van die sonwind se invloed is rofweg vier keer die afstand tussen Pluto en die Son; hierdie ''heliopouse'' word as die begin van die interstellêre materie beskou.<ref name="Voyager" /> Daar word egter geglo dat die Son se Hill-sfeer, dit wil sê, die effektiewe bereik van die Son se swaartekraginvloed, tot 'n duisend keer verder strek. === Heliopouse === [[Lêer:Voyager 1 tree sonskede binne.jpg|links|duimnael|300px|Die Voyager-tuie tree die sonskede binne.]] Die helio- of sonsfeer word in twee aparte streke gedeel. Die sonwind reis teen omtrent 40 000&nbsp;km/s tot dit teen die plasmagolwe in die interstellêre materie bots. Dit botsing vind in die gebied bekend as "grensskok" plaas, omtrent 80–100&nbsp;AE windop vanaf die Son en omtrent 200&nbsp;AE windaf vanaf die Son.<ref name=fahr /> Hier word die wind baie stadiger, digter en word dit meer stormagtig;<ref name=fahr /> dit vorm 'n groot ovaalstruktuur wat as die "sonskede" bekend staan. Die sonskede lyk baie soos 'n komeet se stert en tree ook soos een op: dit strek 40&nbsp;AE buitentoe windop vanaf die Son, maar het 'n "stert" wat baie maal dié afstand in die teenoorgestelde rigting strek. Beide ''[[Voyager 1]]'' en ''[[Voyager 2]]'' het deur die grensskok gereis en die sonskede ingegaan, teen 94 and 84&nbsp;AE vanaf die Son (respektiewelik).<ref>{{cite journal | doi=10.1126/science.1117684 | year=2005 | month=September | author=Stone, E. C.; Cummings, A. C.; Mcdonald, F. B.; Heikkila, B. C.; Lal, N.; Webber, W. R. | title=Voyager 1 explores the termination shock region and the heliosheath beyond | url=https://archive.org/details/sim_science_2005-09-23_309_5743/page/2017 | volume=309 | issue=5743 | pages=2017–20 | issn=0036-8075 | pmid=16179468 | journal=Science (New York, N.Y.)}}</ref><ref>{{cite journal | doi=10.1038/nature07022 | year=2008 | month=July | author=Stone, E. C.; Cummings, A. C.; Mcdonald, F. B.; Heikkila, B. C.; Lal, N.; Webber, W. R. | title=An asymmetric solar wind termination shock | url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2008-07-03_454_7200/page/71 | volume=454 | issue=7200 | pages=71–4 | issn=0028-0836 | pmid=18596802 | journal=Nature }}</ref> Die buitenste grens van die sonskede, die heliopouse, is die punt waar die sonwind eindig en is die begin van interstellêre ruimte.<ref name="Voyager">{{cite web |url=http://www.nasa.gov/vision/universe/solarsystem/voyager_agu.html |title=Voyager Enters Solar System's Final Frontier |work=NASA |access-date=2 April 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200516082547/https://www.nasa.gov/vision/universe/solarsystem/voyager_agu.html |archive-date=16 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die vorm van die buitenste rand van die sonskede is waarskynlik beïnvloed deur die vloeistofdinamika met wisselwerkings met die interstellêre wind<ref name="fahr">{{cite journal |year=2000 |author=Fahr, H. J.; Kausch, T.; Scherer, H. |title=A 5-fluid hydrodynamic approach to model the Solar System-interstellar medium interaction |journal=Astronomy & Astrophysics | volume=357 | pages=268 |url=http://aa.springer.de/papers/0357001/2300268.pdf | format=PDF | bibcode=2000A&A...357..268F }} See Figures 1 and 2.</ref> en magneetvelde van die Son na die suide. Die noordelike halfrond strek ongeveer 9 AE verder as die suidelike halfrond. Verby die heliopouse, by ongeveer 230&nbsp;AE, lê die "boogskok", 'n plasmaspoor wat deur die Son gelaat word soos dit deur die [[Melkweg]] reis.<ref>{{cite web |date=24 Junie 2002 |author=P. C. Frisch (University of Chicago) |title=The Sun's Heliosphere & Heliopause |work=[[:en:Astronomy Picture of the Day]] |url=http://antwrp.gsfc.nasa.gov/apod/ap020624.html |access-date=23 Junie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20100802140717/http://antwrp.gsfc.nasa.gov/apod/ap020624.html |archive-date= 2 Augustus 2010 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> Geen ruimtetuig het tot dusver deur die heliopouse gereis nie, dus is die onmoontlik om presies te weet wat se kondisies in die plaaslike interstellêre ruimte heers. Daar word verwag dat NASA se Voyager-ruimtetuig in die volgende dekade deur die heliopouse sal reis en kosbare data rakende stralingsvlakke en die sonwind na die Aarde sal stuur.<ref>{{cite web |year=2007 |title=Voyager: Interstellar Mission |work=NASA Jet Propulsion Laboratory |url=http://voyager.jpl.nasa.gov/mission/interstellar.html |access-date=8 Mei 2008 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20040202072959/http://voyager.jpl.nasa.gov/mission/interstellar.html |archive-date= 2 Februarie 2004 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> Dit is nie duidelik tot watter mate die sonskede die Sonnestelsel teen kosmiese strale beskerm nie. 'n Span wat deur NASA gefinansier word het 'n konsep ontwikkel van 'n ''Vision Mission'' ("visie missie") wat daaraan toegewy is om 'n sonde na die sonskede te stuur.<ref>{{cite conference |title=Innovative Interstellar Explorer |author=R. L. McNutt, Jr. et al. | booktitle= Physics of the Inner Heliosheath: Voyager Observations, Theory, and Future Prospects |publisher=AIP Conference Proceedings |volume=858 |pages=341–347 |year=2006 |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2006AIPC..858..341M |doi=10.1063/1.2359348}}</ref><ref>{{cite web |year=2007 |title=Interstellar space, and step on it! |work=New Scientist |url=http://space.newscientist.com/article/mg19325850.900-interstellar-space-and-step-on-it.html |date=2007-01-05 |accessdate=2007-02-05 |author=Anderson, Mark |archive-date=2008-04-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080416024531/http://space.newscientist.com/article/mg19325850.900-interstellar-space-and-step-on-it.html |url-status=dead }}</ref> === Oort-wolk === [[Lêer:Kuiper belt oort cloud.svg|duimnael|upright=1.3|'n Kunstenaarsvoorstelling van die Kuiper-gordel en die Oort-wolk.]] Die teoretiese Oort-wolk is 'n groot massa van tot 'n triljoen ysige voorwerpe. Daar word geglo dat dit die Sonnestelsel by ongeveer 50&nbsp;000&nbsp;AE (omtrent 1 ligjaar) omring en moontlik sover strek as 100&nbsp;000&nbsp;AE (1,87&nbsp;ligjaar). Dit word ook geglo dat die Oort-wolk die bron vir alle langdurige komete is, aangesien die Oort-wolk self bestaan uit komete wat deur die swaartekragwisselwerkings van die buitenste planete uit die binnenste Sonnestelsel gestoot is. Voorwerpe in die Oort-wolk beweeg baie stadig en kan gestoor word deur ongereelde gebeurtenisse soos botsings, die swaartekrag van 'n verbygaande ster, die gety van die sterrestelsel en die gety van die Melkweg.<ref>{{cite web |year=2001 |author=Stern SA, Weissman PR. |title=Rapid collisional evolution of comets during the formation of the Oort cloud. |work=Space Studies Department, Southwest Research Institute, Boulder, Colorado |url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&list_uids=11214311&dopt=Citation |access-date=19 November 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20070512142732/http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve |archive-date=12 Mei 2007 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web |year=2006 |author=Bill Arnett |title=The Kuiper Belt and the Oort Cloud |work=nineplanets.org |url=http://www.nineplanets.org/kboc.html |access-date=23 Junie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190807064224/http://nineplanets.org/kboc.html |archive-date=7 Augustus 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> [[Lêer:Sedna-NASA.JPG|regs|duimnael|Teleskopiese beeld van Sedna.]] ==== Sedna ==== 90377 Sedna (ongeveer 525,86 AE) is 'n groot, rooierige Pluto-agtige voorwerp met 'n reusagtige, hoogs elliptiese wentelbaan met 'n perihelium van ongeveer 76&nbsp;AE en 'n aphelium van 928&nbsp;AE. Dit neem Sedna 12 050 jaar om sy reuse wentelbaan te voltooi. Dit is in 2003 deur Mike Brown ontdek, wat volhou dat dit nie deel van die verstrooide skyf of die Kuiper-gordel kan wees nie, aangesien sy perihelium te ver is om deur Neptunus se migrasie geaffekteer te wees. Hy is deel van 'n groep sterrekundiges wat glo dat Sedna 'n geheel en al nuwe soort bevolking verteenwoordig. Die voorwerp 2000 CR₁₀₅ sal dan ook moontlik deel van hierdie nuwe groep vorm: dit het 'n perihelium van 45&nbsp;AE, 'n aphelium van 415&nbsp;AE en 'n wentelbaan wat 3420 jaar neem om te voltooi.<ref>{{cite web |year=2004 |author=David Jewitt |title=Sedna – 2003 VB₁₂ |work=University of Hawaii |url=http://www.ifa.hawaii.edu/~jewitt/kb/sedna.html |access-date=23 Junie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20090602224955/http://www.ifa.hawaii.edu/~jewitt/kb/sedna.html |archive-date= 2 Junie 2009 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> Brown verwys na hierdie voorwerpe as deel van die "Binnenste Oort-wolk", siende dat hulle moontlik deur 'n soortgelyke proses gevorm is as die voorwerpe in die Oort-wolk.<ref>{{cite web |title=Sedna |author=Mike Brown |url=http://www.gps.caltech.edu/~mbrown/sedna/ |work=CalTech |access-date=2 Mei 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20041204015531/http://www.gps.caltech.edu/~mbrown/sedna/ |archive-date= 4 Desember 2004 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> Sedna is waarskynlik 'n dwergplaneet, alhoewel sy vorm nog nie met sekerheid bepaal is nie. === Grense === Daar is steeds groot dele van ons Sonnestelsel wat onbekend is. Daar word beraam dat die Son se swaartekragveld omliggende sterre so ver weg as twee ligjare (125&nbsp;000&nbsp;AE) domineer. In kontras plaas lae beramings vir die radius van die Oort-wolk dit nie verder as 50 000&nbsp;AE nie.<ref>{{cite book |title=The Solar System: Third edition |author=T. Encrenaz, J.P. Bibring, M. Blanc, MA. Barucci, F. Roques, PH. Zarka |publisher=Springer |year=2004 |pages=1}}</ref> Ten spyte van ontdekkings soos Sedna, is die streek tussen die Kuiper-gordel en die Oort-wolk, 'n gebied met 'n radius van tienduisende AE, basies steeds ongekarteer. Daar is ook steeds studies wat op die gebied tussen Mercurius en die Son fokus.<ref>{{cite web |year=2004 |author=Durda D.D.; Stern S.A.; Colwell W.B.; Parker J.W.; Levison H.F.; Hassler D.M. |title=A New Observational Search for Vulcanoids in SOHO/LASCO Coronagraph Images |url=http://www.ingentaconnect.com/search/expand?pub=infobike://ap/is/2000/00000148/00000001/art06520&unc=ml |accessdate=2006-07-23 |archive-date=2014-08-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140830021911/http://www.ingentaconnect.com/search/expand?pub=infobike%3A%2F%2Fap%2Fis%2F2000%2F00000148%2F00000001%2Fart06520&unc=ml |url-status=dead }}</ref> Dis waarskynlik dat daar in die toekoms nuwe voorwerpe in hierdie ongekarteerde gebiede ontdek sal word. == Die Sonnestelsel in ons sterrestelsel == {{Kombi-beeld|Milky Way 2005.jpg|Melkweg Spiraalarm.png|| |align=left |caption1=Die Melkweg (voorstelling) |caption2=Die ligging van die Sonnestelsel in die Melkweg }} Die Sonnestelsel is in die [[Melkweg]] geleë, 'n [[sterrestelsel]] met 'n deursneë van 100&nbsp;000 ligjare wat ongeveer 200 miljard sterre bevat.<ref>{{cite web |title=Magnetic fields in cosmology |author=A.D. Dolgov |year=2003 |url=http://arxiv.org/abs/astro-ph/0306443 |access-date=23 Julie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009110026/https://arxiv.org/abs/astro-ph/0306443 |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die Son is in een van die Melkweg se buitenste spiraalarms, bekend as die [[Orion-Cygnus-arm]].<ref>{{cite web |title=Three Dimensional Structure of the Milky Way Disk |author=R. Drimmel, D. N. Spergel |year=2001 |url=http://arxiv.org/abs/astro-ph/0101259 |access-date=23 Julie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200509103450/https://arxiv.org/abs/astro-ph/0101259 |archive-date=9 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Hy lê tussen 25&nbsp;000 en 28&nbsp;000 van die Melkweg se kern en beweeg teen ongeveer 220&nbsp;km/s. Teen hierdie spoed neem dit die Son 225 tot 250 miljoen jaar om een omwenteling om die Melkweg se kern te voltooi. Hierdie omwenteling staan as 'n galaktiese jaar bekend.<ref>{{cite web |title=Period of the Sun's Orbit around the Galaxy (Cosmic Year |first=Stacy |last=Leong |url=http://hypertextbook.com/facts/2002/StacyLeong.shtml |year=2002 |work=The Physics Factbook |access-date=2 April 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200527062420/https://hypertextbook.com/facts/2002/StacyLeong.shtml |archive-date=27 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Dit is waarskynlik dat die Sonnestelsel se ligging in die Melkweg 'n rol in die [[evolusie]] van lewe op Aarde gespeel het. Die Sonnestelsel het 'n byna sirkelvormige wentelbaan en wentel teen ongeveer dieselfde spoed as die Melkweg se spiraalarms, wat beteken dat dit nie sommer ''deur'' hierdie arms beweeg nie. Die spiraalarms is naamlik die tuiste van groter konsentrasies moontlik gevaarlike [[supernova]]e en die feit dat die Aarde nie dikwels in die buurt van hierdie supernovae kom nie, het aan ons planeet lang tye van interstellêre stabiliteit gegee, waartydens lewe kon ontwikkel.<ref name="astrobiology">{{cite web |year=2001 |author=Leslie Mullen |title=Galactic Habitable Zones |work=Astrobiology Magazine |url=http://www.astrobio.net/news/modules.php?op=modload&name=News&file=article&sid=139 |access-date=23 Junie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313020403/http://www.astrobio.net/news/modules.php?op=modload |archive-date=13 Maart 2010 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> Die Sonnestelsel lê ook ver buite die sterbeknopte middel. Naby die Melkweg se middel sou die swaartekrag van nabye sterre die liggame in die Oort-wolk steur en baie komete na die binnenste Sonnestelsel stuur, wat moontlik tot katastrofiese botsings met die Aarde kon lei. Die kragtige straling vanuit die Melkweg se kern sou ook met die evolusie van komplekse leefvorms kon inmeng.<ref name=astrobiology /> Sommige wetenskaplikes het voorgestel dat die Sonnestelsel tog deur onlangse supernovae geraak is, selfs al is hy so ver van die kern geleë. Volgens hulle teorieë sou die supernovae die lewe op Aarde reeds die laaste 35 000 jaar negatief beïnvloed het, deur brokstukke in die vorm van radio-aktiewe stof en groter, komeetagtige liggame na die Son te slinger.<ref>{{cite web |year=2005 |author=|title=Supernova Explosion May Have Caused Mammoth Extinction |work=Physorg.com |url=http://www.physorg.com/news6734.html |accessdate=2007-02-02}}</ref> === Omgewing === [[Lêer:local bubble.jpg|duimnael|180px|Kunstenaarsvoorstelling van die [[lokale borrel]].]] Die onmiddellike galaktiese omgewing om die Sonnestelsel staan as die lokale interstellêre wind bekend: 'n area van digte "wolke" in die andersins leë gebied wat as die [[lokale borrel]] bekend staan. Die lokale borrel is 'n warm, meestal leë ruimte wat ongeveer 300 ligjare in deursnit is. Die ruimte is deurdring met hoë-temperatuur plasma, wat voorstel dat dit die produk van verskeie onlangse supernovae is.<ref>{{cite web |title=Near-Earth Supernovas |work=NASA |url=http://science.nasa.gov/headlines/y2003/06jan_bubble.htm |access-date=23 Julie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313214652/http://science.nasa.gov/headlines/y2003/06jan_bubble.htm |archive-date=13 Maart 2010 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> Die rigting van die pad wat die Son deur die ruimte volg kom in die buurt van die Herkules-sterrebeeld, in die rigting van die huidige ligging van die helder ster Vega.<ref>{{cite web |year=2003 |author=C. Barbieri |title=Elementi di Astronomia e Astrofisica per il Corso di Ingegneria Aerospaziale V settimana |work=IdealStars.com |url=http://www.google.com/search?q=cache:yKkhLXIaAvoJ:debora.pd.astro.it/planets/barbieri/IngAeroAnnoA2004-05/5_LecturesAstroAstrofIng04_05QuintaSettimana.ppt+Elementi+di+Astronomia+e+Astrofisica+per+il+Corso+di+Ingegneria+Aerospaziale+V+settimana&hl=en&ct=clnk&cd=1&gl=us |accessdate=2007-02-12}}</ref> Daar is relatief min sterre binne-in die eerste tien ligjare vanaf die Son. Die naaste is die trippelsterstelsel Alfa Centauri, wat ongeveer 4,4 ligjaar weg is. Alfa Centauri A en Alfa Centauri B is 'n paar sterre soortgelyk aan die Son, terwyl die klein rooidwerg Alfa Centauri C (ook bekend as Proxima Centauri) die paartjie teen 'n afstand van 0,2 ligjaar omwentel. Die volgende sterre wat die naaste aan die Son is, is drie rooidwerge: die Ster van Barnard (5,9 ligjaar), Wolf 359 (7,8 ligjaar) en Lalande 21185 (8,3 ligjaar). Die grootste ster in die eerste 10 ligjaar is Sirius, 'n helder [[hoofreeks]]ster wat ongeveer twee keer so groot as die Son is en deur 'n witdwerg, Sirius B, omwentel word. Sirius lê ongeveer 8,6 ligjaar van die Son af. Die ander stelsels binne-in die eerste 10 ligjaar is die binêre rooidwerg-stelsel Luyten 726-8 (8,7 ligjaar) en die enkele rooidwerg Ross 154 (9,7 ligjaar).<ref>{{cite web |title=Stars within 10 light years |url=http://www.solstation.com/stars/s10ly.htm |work=SolStation |access-date=2 April 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191125001921/http://www.solstation.com/stars/s10ly.htm |archive-date=25 November 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> Die naaste ster wat soortgelyk aan die Son is en ook in 'n enkelstelsel geleë is, is Tau Ceti, wat 11,9 ligjaar hiervandaan is. Tau Ceti het ongeveer 80% van die Son se massa, maar slegs 60% van sy helderheid.<ref>{{cite web |title=Tau Ceti |url=http://www.solstation.com/stars/tau-ceti.htm |work=SolStation |access-date=2 April 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200524200026/http://www.solstation.com/stars/tau-ceti.htm |archive-date=24 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die naaste eksoplaneet wentel om die ster Epsilon Eridani, 'n ster wat ietwat dowwer en rooier as die Son is en 10,5 ligjaar hiervandaan is. Die ster se een bevestigde planeet, Epsilon Eridani b, besit rofweg 1,5 keer die massa van Jupiter en neem 6,9 jaar om sy ster te omwentel.<ref>{{cite web |title=HUBBLE ZEROES IN ON NEAREST KNOWN EXOPLANET |work=Hubblesite |year=2006 |url=http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2006/32/text/ |access-date=13 Januarie 2008 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160709100728/http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2006/32/text/ |archive-date=9 Julie 2016 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> == Vorming en ontwikkeling == {| class="wikitable" style="float:right;" |+ Die Sonnestelsel se<br />volopste isotope<ref>{{cite book |first=David |last=Arnett |year=1996 |title=Supernovae and Nucleosynthesis |url=https://archive.org/details/supernovaenucleo0000arne |edition=1st |publisher=Princeton University Press |location=Princeton, New Jersey |isbn=0-691-01147-8 |oclc=33162440}}</ref> ![[Isotoop]] !Nukleï&nbsp;per<br />miljoen |- | Waterstof-1 ||style="text-align:right"| 705&nbsp;700 |- | Helium-4 ||style="text-align:right"| 275&nbsp;200 |- | Suurstof-16 ||style="text-align:right"| 5&nbsp;920 |- | Koolstof-12 ||style="text-align:right"| 3&nbsp;032 |- | Neon-20 ||style="text-align:right"| 1&nbsp;548 |- | Yster-56 ||style="text-align:right"| 1&nbsp;169 |- | Stikstof-14 ||style="text-align:right"| 1&nbsp;105 |- | Silikon-28 ||style="text-align:right"| 653 |- | Magnesium-24 ||style="text-align:right"| 513 |- | Swawel-32 ||style="text-align:right"| 396 |- | Neon-22 ||style="text-align:right"| 208 |- | Magnesium-26 ||style="text-align:right"| 79 |- | Argon-36 ||style="text-align:right"| 77 |- | Yster-54 ||style="text-align:right"| 72 |- | Magnesium-25 ||style="text-align:right"| 69 |- | Kalsium-40 ||style="text-align:right"| 60 |- | Aluminum-27 ||style="text-align:right"| 58 |- | Nikkel-58 ||style="text-align:right"| 49 |- | Koolstof-13 ||style="text-align:right"| 37 |- | Helium-3 ||style="text-align:right"| 35 |- | Silikon-29 ||style="text-align:right"| 34 |- | Natrium-23 ||style="text-align:right"| 33 |- | Yster-57 ||style="text-align:right"| 28 |- | Waterstof-2 ||style="text-align:right"| 23 |- | Silikon-30 ||style="text-align:right"| 23 |} Die Sonnestelsel is gevorm deur die swaartekragineenstorting van 'n molekulêre wolk, ongeveer 4,6 miljard jaar gelede. Hierdie wolk was waarskynlik 'n aantal ligjare in deursnee en het moontlik geboorte aan verskeie sterre gegee.<ref name="Arizona">{{cite web |title=Lecture 13: The Nebular Theory of the origin of the Solar System |url=http://atropos.as.arizona.edu/aiz/teaching/nats102/mario/solar_system.html |work=University of Arizona |accessdate=2006-12-27}}</ref> Die streek wat later die Sonnestelsel sou word het ineengestort en, as gevolg van die behoud van hoekmomentum, vinniger omwentelings begin maak. Die middel, waar die meeste massa opeengehoop het, het toenemend warmer as die omliggende skyf geword.<ref name="Arizona" /> Soos die ineenkrimpende nebula omwentel het, het dit afgeplat en begin om 'n wentelende sogenaamde "protoplanetêre skyf" met 'n deursnit van ongeveer 200&nbsp;AE te vorm,<ref name="Arizona" /> met 'n warm, digte protoster in die middel.<ref>{{cite science |last=Greaves |first=Jane S. |date=2005-01-07 |title=Disks Around Stars and the Growth of Planetary Systems |journal=Science |volume=307 | issue=5706 |pages=68–71 |doi=10.1126/science.1101979 |url=http://www.sciencemag.org/cgi/content/full/307/5706/68 | abstract=http://www.sciencemag.org/cgi/content/abstract/sci;307/5706/68 | accessdate=2006-11-16}}</ref><ref>{{cite web |date=2000-04-05 |url=http://www7.nationalacademies.org/ssb/detectionch3.html |title=Present Understanding of the Origin of Planetary Systems |publisher=National Academy of Sciences |accessdate=2007-01-19 |archive-date=2009-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090803020055/http://www7.nationalacademies.org/ssb/detectionch3.html |url-status=dead }}</ref> Die planete is deur die aanwas van hierdie skyf gevorm.<ref>{{cite journal | doi= 10.1086/429160 | title= Chondrule-forming Shock Fronts in the Solar Nebula: A Possible Unified Scenario for Planet and Chondrite Formation | year= 2005 | author= Boss, A. P. | journal= The Astrophysical Journal | volume= 621 | pages= L137}}</ref> [[Lêer:redgiantsun.gif|duimnael|links|'n Kunstenaarsvoorstelling van die toekomstige ontwikkel van die Son. Links: hoofreeks; middel: rooi reus; regs, witdwerg.]] Binne 50 miljoen jaar het die druk en digtheid van [[waterstof]] in die middel van die protoster só gestyg dat kernfusie begin plaasvind het.<ref name=Yi2001>{{cite journal | author= Sukyoung Yi; Pierre Demarque; Yong-Cheol Kim; Young-Wook Lee; Chang H. Ree; Thibault Lejeune; Sydney Barnes | title=Toward Better Age Estimates for Stellar Populations: The <math>Y^{2}</math> Isochrones for Solar Mixture | journal=Astrophysical Journal Supplement | id={{arXiv|astro-ph|0104292}} | year=2001 | volume=136 | pages=417 | doi=10.1086/321795 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2001ApJS..136..417Y}}</ref> Die temperatuur, reaksietempo, druk en digtheid het toegeneem tot 'n hidrostatiese ewewig bereik is, waar die warmte-energie die teenwig van die krag van die swaartekragineenstorting vorm. Op hierdie stadium het die Son 'n [[hoofreeks]]ster geword.<ref>{{cite journal | author=A. Chrysostomou, P. W. Lucas | title=The Formation of Stars | journal=Contemporary Physics | year=2005 | volume=46 | pages=29 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2005ConPh..46...29C | doi=10.1080/0010751042000275277}}</ref> Die huidige Sonnestelsel sal voortduur tot die Son begin om van die Hertzsprung-Russell-diagram af te wyk. Die Son het 'n beperkte hoeveelheid waterstof wat voortdurend opgebrand word. Namate die waterstof opraak, sal die energie-opbrengs wat die kern ondersteun afneem, wat sal veroorsaak dat die Son ineen sal krimp. Die toename in druk verhit die kern, wat veroorsaak dat die waterstof vinniger brand. Dit veroorsaak dat die Son elke 1,1 miljard jaar ongeveer 10% helderder brand.<ref>{{cite web |title=Science: Fiery future for planet Earth |author=Jeff Hecht |work=NewScientist |url=http://www.newscientist.com/article/mg14219191.900.html |year=1994 |access-date=29 Oktober 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150601234315/http://www.newscientist.com/article/mg14219191.900.html |archive-date= 1 Junie 2015 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> In ongeveer 5,4&nbsp;miljard jaar, sal die waterstof in die Son se kern geheel en al in helium omgesit wees, wat die einde van die hoofreeksfase sal aandui. Teen hierdie tyd sal die buitenste lae van die Son uitsit tot ongeveer 260 sy huidige deursnit: die Son sal 'n rooi reus word. Aangesien die Son se oppervlak aansienlik groter sal wees, sal dit juis koeler wees as wat tans die geval is (tot 'n minimum van 2600&nbsp;K).<ref>{{cite journal|author= K. P. Schroder, Robert Cannon Smith|title= Distant future of the Sun and Earth revisited|journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society | volume=386 |pages=155–163 | year=2008 |doi=10.1111/j.1365-2966.2008.13022.x |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2008MNRAS.386..155S }}</ref> Hierdie buitenste lae sal mettertyd wegval en 'n witdwerg agterlaat: 'n voorwerp wat uiters dig sal wees, slegs die helfte van die oorspronklike massa van die Son sal oorhou en die grootte van die Aarde sal wees. Die lae wat wegval sal 'n planetêre nebula vorm, waartydens sommige van die materiaal wat die Son gevorm het na die interstellêre medium sal terugkeer. {{clear}} == Aantekeninge en verwysings == : ''Hierdie artikel (of dele daarvan) is 'n vertaling van die Engelse Wikipedia-artikel [[:en:Special:PermanentLink/262952790|"Solar System"]]'' {{Verwysings|3}} == Verdere leesstof == * Anthony Fairall (2008). ''Sterkennis – 'n Inleidende gids tot die Heelal'' * J.E. van Zyl (2002). ''Ontsluier die heelal'' * Caroline Bingham (2005). ''Ruimte'' (vir jonger lesers) == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Solar System}} {{Wikt|sonnestelsel}} * [http://www.assabfn.co.za/activities/education/sterrekunde-inligtingstuk-feb2007.pdf Sterrekunde-inligtingstuk vir die nuuskierige] (PDF): vierdelig, met "Die Sonnestelsel" as deel 1. * [http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=SolarSys&Display=Overview Die Sonnestelsel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070701152248/http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=SolarSys&Display=Overview |date= 1 Julie 2007 }} by NASA se [http://solarsystem.nasa.gov/index.cfm Sonnestelselverkenningswebwerf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060425235742/http://solarsystem.nasa.gov/index.cfm |date=25 April 2006 }} * [http://www.classzone.com/books/earth_science/terc/content/visualizations/es2701/es2701page01.cfm?chapter_no=27 Illustrasie van die afstand tussen die planete] * [http://www.co-intelligence.org/newsletter/comparisons.html Illustrasie wat die grootte van die planete met mekaar, die Son en ander sterre vergelyk.] {{PlaneteSon}} {{Aarde-posisie}} {{Voorbladster}} {{Normdata}} [[Kategorie:Sonnestelsel| ]] hm419e47ca6vadzpjt8vho5kv13iljf 0 10708 2976730 2970473 2026-10-08T07:17:42Z Aliwal2012 39067 2976730 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Suid-Afrikaanse dorp | naam = Qonce / King William’s Town | inheemse_naam = | ander_naam = | duimdrukkeretiketposisie= regs | image_skyline = King William's Town straattoneel.jpg | image_caption = Straattoneel in Qonce | latd = 32 |latm = 53 |lats = | longd = 27 |longm = 24 |longs = | provinsie = Oos-Kaap | distrik = | munisipaliteit = Buffalo City | stigtingsdatum = 1835 | regeringstipe = <!-- wyk --> | leier_party = | leier_titel = <!-- Raadslid --> | leier_naam = | hoogte_m = 398 | bevolking_soos_op = 2011 <!-- demografie --> | demografie1_voetnotas = | persent_swart = 65.3% | persent_kleurling = 25.6% | persent_asiër = 2.5% | persent_wit = 5.6% | persent_ander = 0.9% | demografie2_voetnotas = | demografie2_titel1 = [[Xhosa]] | demografie2_info1 = 54.5% | demografie2_titel2 = [[Afrikaans]] | demografie2_info2 = 27.3% | demografie2_titel3 = [[Engels]] | demografie2_info3 = 13.7% | demografie2_titel4 = Ander | demografie2_info4 = 4.4% | demografie2_titel5 = | demografie2_info5 = | poskode = 5601 | poskode2 = 5600 | skakelkode = 043 | sensuskode = 260044 | webwerf = }} [[Lêer:King William's Town Presbiteriaanse kerk.jpg|duimnael|links|210px|Qonce se Presbiteriaanse kerk is geleë in Alexandraweg.]] [[Lêer:Katolieke kerk Sacred Heart King William's Town.jpg|duimnael|links|210px|Die Rooms-Katolieke kerk Sacred Heart in Qonce.]] [[Lêer:Sendingmuseum King William's Town.jpg|duimnael|links|210px|Qonce se Sendingmuseum.]] [[Lêer:Amathole Museum King William's Town.jpg|duimnael|regs|210px|Die hoofgebou van die Amathole-museum in Qonce, vroeër die Kaffrarian Museum, die tuiste van die beroemde seekoei [[Huberta]].]] [[Lêer:Seal of King William's Town.jpg|duimnael|regs|Die geskiedkundige dorpseël]] [[Lêer:Metodiste kerk King Williams Town.jpg|duimnael|regs|210px|Die Metodistekerk.]] [[Lêer:Landdroskantoor King William's Town.jpg|duimnael|links|210px|Die dorp is ryklik bedeeld aan geskiedkundige geboue, soos die landdroskantoor.]] [[Lêer:Grey-hospitaal King William's Town.jpg|duimnael|regs|210px|Die ou gedeelte van die Grey-hospitaal. Die groot nuwe gedeelte is links van die ou gebou sigbaar.]] '''Qonce''' of '''King William’s Town''' is een van die vyf grootste [[dorp]]e in die [[Suid-Afrika]]anse provinsie [[Oos-Kaap]]. Dit lê naby die hawestad [[Oos-Londen]] en grens aan die provinsiale hoofstad [[Bhisho]], en vorm saam met dié twee stede en [[Mdantsane]] die munisipaliteit [[Buffalo City]], na aanleiding van die [[Buffelsrivier (Oos-Kaap)|Buffelsrivier]]. Die [[N2]] nasionale pad gaan deur die dorp. == Geskiedenis == King William’s Town het sy ontstaan te danke aan die oorlogvoering met die [[Xhosas]] in die 19de eeu asook die deursettingsvermoë van die Skotse sendeling [[John Brownlee]]. Hy het die Buffalo-sendingstasie aan die vrugbare oewer van die Buffelsrivier in [[1826]] gestig. Teen [[1832]] was daar reeds vyf geboue op die sendingstasie met 'n nuwe kerk in aanbou. Maar die Xhosas het dit in 1832 aangeval en die hele stasie afgebrand. Brownlee, sy gesin en 'n handelaar, ene mnr. Kirkman, het net-net daarin geslaag om te vlug. Toe kol. [[Harry Smith]] van die Rifle Brigade daar opdaag aan die hoof van militêre bedrywighede het hy sy tente opgeslaan naby die tuin van 'n ou sendingstasie. Smith het Brownlee se huis laat herbou as blyplek vir hom en sy Spaanse vrou, [[Juana María de los Dolores de León Smith|Juana María]]. Die goewerneur van die [[Kaapkolonie]], sir [[Benjamin D’Urban]], het King William’s Town op [[24 Mei]] [[1835]] tot [[hoofstad]] van die [[Provinsie van Koningin Adelaide]] verklaar. Omdat die nuwe koloniale sekretaris, lord [[Charles Glenelg]] nie met Harry Smith se metodes saamgestem het nie, het hy 'n bevel op [[26 Desember]] [[1835]] uitgevaardig ingevolge waarvan die Xhosas hulle grondgebied tussen die [[Groot-Keirivier]] en die [[Keiskammarivier]] kon terugneem en so is die [[Provinsie van Koningin Adelaide]] laat vaar en King William's Town verlate agtergelaat. Die sendeling Brownlee het weer op die toneel verskyn toe hy sy sendingstasie en huis weer in besit kom neem het, die gebruik waarvan hom ontsê is tydens Smith se kortstondige beset. Brownlee het 10 jaar lank onverpoos sy werk onder die amaNtinde voortgesit. In [[1846]], tydens die sogenaamde [[Oorlog van die Byl]], is die sendinggeboue weereens tot op die grond toe afgebrand. Smith het weer sy opwagting gemaak, in die gedaante van sir Harry, dié keer as goewerneur van die [[Kaapkolonie]]. Hy het [[Brits-Kaffrarië]] op [[23 Desember]] [[1847]] in die lewe geroep met King William's Town as hoofstad. Dus is die dorp twee maal binne 12 jaar gestig, waarskynlik 'n unieke prestasie in die provinsie en die land. Sir Harry Smith het kolonel McKinnon opdrag gegee om die dorp in vierkantige straatblokke aan weerskante van die [[Buffelsrivier (Oos-Kaap)|Buffelsrivier]] uit te lê. Die klein dorpie is aanvanklik oorheers deur 'n militêre garnisoen met sy forte, barrake, tronk en hospitaal. Teen [[1856]] het die wit, burgerlike bevolking van King William's Town op net 626 gestaan, tesame met 267 militêre personeel wat in die hele Brits-Kaffrarië ontplooi is. Brits-Kaffrarië was van korte duur omdat dit in [[1866]] by die [[Kaapkolonie]] ingelyf is, maar King William's Town is die tweede keer behoorlik gevestig en kon nou floreer sodat daar teen 1884 'n wit bevolking van 4 102 was en 'n Xhosa-bevolking in die distrik van 57&nbsp;998. Op [[5 Mei]] [[1877]] is die dorp per spoor met die sentra van [[Oos-Londen]], [[Keiweg]], [[Kubusie]], [[Cathcart]] en [[Queenstown]] verbind, wat 'n groot inspuiting op handelsgebied vir die ontluikende nedersetting beteken het. Vyf jaar later in 1882 het die wit bevolking toegeneem tot 8&nbsp;000, amper vier en 'n half keer meer as in 2011. Die Xhosa-bevolking van die distrik was toe reeds 120 000. In daardie jaar het ''The Argus Annual and South African Directory'' King William's Town beskryf as 'n dorp met netjies beplande strate, waarvan baie met bome aan weerskante. Die winkels was volgens die beskrywing goed gebou en die voorkante van die vernaamste handelaars se winkels was elegant, met uitstallings van ingevoerde ware. == Kultuur == Melding is gemaak van die regeringskantore, die Grey-hospitaal, die [[Dale-kollege]], stadsaal en botaniese tuin. Daar was vyf kerke van al die vernaamste Engelse kerkverbande asook 'n [[Duits]]e Lutherse en Duitse Baptiste-kerk. En die dorp het met vier banke (Kaap die Goeie Hoop, Kaffrarian and Standard, British Kaffrarian en Government Savings Bank) en vier koerante gespog, naamlik ''Cape Mercury'' (wat voortleef as ''[[The Mercury (King William's Town)|The Mercury]]''), ''Colonist'', ''Kaffrarian Watchman'' en ''Imvo Zabantsundu''. Teen 1861 was daar reeds minstens 13 hotelle op die dorp vir reisende handelaars, sakelui en besoekers. Vermaak het in daardie dae hoofsaaklik van die inwoners se vermoë om dit op te voer, afgehang. Teen 1850 was daar selfs reeds 'n operahuis en die kultuur- sowel as kleinburgerlike sosiale lewe het floreer. === NG gemeente === {{Hoof|NG gemeente King William's Town}} Op [[19 November]] [[1912]] is die gemeente Kingwilliamstown (soos dit vroeër in Afrikaans geskryf is) in die omgewing wat hoofsaaklik deur Engelse en Duitsers bewoon is, gestig. Die jong gemeente het in die beginjare met sy geringe lidmaattal 'n worstelstryd om voortbestaan gevoer. In 1913 het die derde beroep geslaag toe prop. H.A. Boshoff bevestig is. 'n Belangrike mylpaal is bereik met die inwyding van die nuwe kerkgebou op 16 Januarie [[1926]]. Die lidmaattal het geleidelik toegeneem, maar ongelukkig weer die laaste drie dekades baie gekrimp. Dit hou verband met die drastiese afname in die dorp se wit bevolking. == Opvoeding == [[Beeld:Kaffrarian High School for Girls, King Wiliam's Town.jpg|links|270px|duimnael|Die hoeksteen van die destydse Hoër Meisieskool Kaffrarië se hoofgebou is in 1905 gelê, maar dié gebou het afgebrand op 24 Julie 1962.]] [[Dale-kollege]], die plaaslike hoërseunskool wat tot die vroeë jare 90 eksklusief wit was, het teen 2012 minder as 30 wit leerders uit 'n leerderkorps van meer as 500 gehad en word vir alle praktiese doeleindes as 'n "swart skool" beskou. Dié skool het tot 2015 reeds sewe [[Springbokrugbyspeler]]s opgelewer, die 13de meeste van enige Suid-Afrikaanse skool.<ref>[http://www.rugby15.co.za/2012/02/schools-that-has-produced-the-most-springboks-rugby-players/ Rugby15.co.za se lys van skole wat die meeste Springbokke opgelewer het] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130621062112/http://www.rugby15.co.za/2012/02/schools-that-has-produced-the-most-springboks-rugby-players/ |date=21 Junie 2013 }}. URL besoek op 12 Junie 2013</ref> Dale se susterskool, die [[Hoër Meisieskool Kingsridge]], het tot Oktober 2004 die Hoër Meisieskool Kaffrarië geheet,<ref>{{en}} [http://www.kingsridge.co.za/history/ Die geskiedenis van die Hoër Meisieskool Kingsridge op sy webtuiste] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161008204009/http://www.kingsridge.co.za/history/ |date= 8 Oktober 2016 }}. URL besoek op 11 Mei 2016.</ref> maar dié naam is verander omdat Kaffrarië “Kafferland” of “land van die Kaffers” beteken en nie meer gebruik mag word nie omdat dit kwetsend is.<ref>{{en}} [http://global.britannica.com/place/Kaffraria Encyclopædia Britannica] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200418135252/https://global.britannica.com/place/Kaffraria |date=18 April 2020 }}. URL besoek op 11 Mei 2016.</ref> Die Hoërskool De Vos-Malan was vroeër jare die plaaslike Afrikaansmediumskool, maar het in die 21ste eeu verengels. == Besienswaardighede == Die Amathole-museum (vroeër die Kaffrarië-museum) behandel die natuurgeskiedenis en ontwikkeling van die plaaslike omgewing. Hier word [[Huberta]] ook vertoon, 'n [[seekoei]] wat in die 1930's met haar wandeltogte langs die Suid-Afrikaanse ooskus internasionale bekendheid verwerf het. Die Suid-Afrikaanse Sendelingmuseum in die historiese Wesleyaanse Kerk is uniek in Suid-Afrika. Daar is ook 'n sendingmuseum en die [[Steve Biko]]-Tuin van Herinnering. == Naamsverandering == In September 2020 het die Oos-Kaapse regering planne aangekondig om die stad 'n nuwe naam te gee as deel van 'n program wat daarop gemik is om die land se geografiese landskap te transformeer om meer verteenwoordigend van sy mense te wees.<ref>{{cite news |title=Name changes planned for East London and other Eastern Cape towns |url=https://businesstech.co.za/news/lifestyle/431184/name-changes-planned-for-east-london-and-other-eastern-cape-towns/ |access-date=13 January 2021 |agency=businesstech.co.za |date=3 September 2020}}</ref> Die stad het op 21 Februarie 2021 amptelik '''Qonce''' geword.<ref>{{cite news |last1=Staff Writer |title=South African city of Port Elizabeth becomes Gqeberha |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-56182349 |access-date=5 April 2021 |agency=BBC.co.uk |date=24 February 2021}}</ref> == Naburige dorpe == {{Naburige munisipaliteite | Noordwes= | Noord=[[Stutterheim]] | Noordoos=[[Bhisho]] | Oos= | Wes=[[Alice, Oos-Kaap|Alice]]{{spaces|4}}[[Middeldrif]] | Suidwes=[[Peddie]] | Suid= | Suidoos=[[Oos-Londen]] }} == Sien ook == * [[NG gemeente King William's Town]] * [[King William’s Town (kiesafdeling)]] * [[Huberta]], seekoei wat se oorskot in Qonce bewaar word. * [[Lys van dorpe in Suid-Afrika]] * [[Moordenaarskop]] == Verwysings == {{Verwysings}} == Bronne == * [[Phil Olivier|Olivier, ds. P.L.]] (samesteller), ''[[Ons gemeentelike feesalbum]]''. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers, 1952. == Eksterne skakels == * [http://www.buffalocity.gov.za/visitors/history_kwt.stm Volledige geskiedenis van die dorp] * [http://maps.google.com/maps?q=alexander+road+king+william%27s+town&hl=en&ll=-32.883538,27.396196&spn=0.002189,0.004823&sll=-32.876948,27.391289&sspn=0.008848,0.01929&t=h&z=18&layer=c&cbll=-32.883482,27.39631&panoid=bNH1cGiYICR4CiUjv6T_Pg&cbp=12,335.18,,0,-13.52 Die ligging van die NG kerkgebou, h.v. Alexander- en Maitlandweg] {{Suid-Afrikaanse distriksmunisipaliteit navbox|BUF}} {{Normdata}} [[Kategorie:King William's Town| ]] gip5ptaf0vlu5jipyhx9ba6jyqp55l5 10 13882 2976617 2976249 2026-10-07T18:00:19Z SpesBona 2720 - Nobelprys vir fisika; + Nobelprys vir Chemie 2976617 wikitext text/x-wiki [[Lêer:The Currie Cup1.jpg|150px|regs|Die Curriebekertrofee.]] * Die 2026-[[Nobelprys vir Chemie]] word toegeken aan Henri B. Kagan en Kenso Soai "vir die ontdekking van nielineêre effekte en outokatalise in asimmetriese organiese sintese". * Die [[Internasionale Krieketraad]] en [[Krieket Suid-Afrika]] maak in [[Kaapstad]] die [[Krieketwêreldbeker 2027]] se wedstrydskedule bekend; dié toernooi sal op 2 Oktober in [[Windhoek]] begin en die eindstryd sal ná ses weke se wedstryde in [[Suid-Afrika]], [[Zimbabwe]] en [[Namibië]] op 21 November op [[Wanderersstadion|Wanderers]] in [[Johannesburg]] beslis word. * 'n [[Oos-Rand-moorde|Reeksmoordenaar]] is moontlik in die [[Oos-Rand]]-gebied in [[Gauteng]], [[Suid-Afrika]] aktief. Die lyke van nege vrouens is sedert Julie 2026 gevind. * Op [[Griekwapark]] in [[Kimberley]] klop die verdedigende kampioen [[Griekwas (rugbyspan)|Griekwas]] tydens die eindstryd van die '''[[Curriebeker]] 2026''' die [[Pumas]] met 23–16 en palm sodoende hul vyfde titel in. * [[Harald V van Noorweë|Harald V]], koning van [[Noorweë]], sterf op 89 en is opgevolg deur sy seun, koning [[Haakon VIII]]. <div class="itn-footer" style="margin-top: 0.5em;"> '''Voortdurend:''' [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Russiese inval in Oekraïne]] • [[Iran-oorlog in 2026|Iran-oorlog]] • [[Soedanese burgeroorlog (2023-hede)|Soedanese burgeroorlog]]<br /> '''[[:Kategorie:Sterftes_in_{{CURRENTYEAR}}|Onlangs oorlede]]: [[Yayoi Kusama]] • [[Harald V van Noorweë|Harald V]] • [[Joggie Jansen]] • [[Dennis Haskins]] • [[Jeffrey Archer]] </div> <noinclude> [[Kategorie:Voorbladsjablone]] </noinclude> q6bt1bicvfifmb9zel06n0ja0r7q2as 0 14181 2976711 2864966 2026-10-08T06:07:33Z Oesjaar 7467 /* Verbindings */ Skakel 2976711 wikitext text/x-wiki {{Elementboks opskrif | getal=33 | simbool=As | naam=arseen | links=[[germanium]] | regs=[[seleen]] | bo=[[fosfor|P]] | onder=[[antimoon|Sb]] | kleur1=#cccc99 | kleur2=black }} {{Elementboks reeks | metaalagtiges }} {{Elementboks groepperiodeblok | groep=15 | periode=4 | blok=p }} {{Elementboks voorkoms beeld | As,33| metaalgrys }} {{Elementboks atoommassa gpm | 74.92160 [[Lys van elemente volgens atoommassa|(2)]] }} {{Elementboks ekonfig | &#91;[[argon|Ar]]&#93; 3d¹⁰ 4s² 4p³ }} {{Elementboks eperskil | 2, 8, 18, 5 }} {{Elementboks afdeling fisieseiensk| kleur1=#cccc99 | kleur2=black }} {{Elementboks fase | [[vastestof]] }} {{Elementboks digtheid gpcm3nkt | 5.727 }} {{Elementboks digtheidvl gpcm3sp | 5.22 }} {{Elementboks smeltpunt | k=1090 | c=817 }} {{Elementboks kookpunt | k=[[sublimasie|subl.]] 887 | c=614 }} |- | Kritiese temperatuur || 1673 [[kelvin|K]] {{Elementboks smeltwarm kjpmol | (grys) 24.44 }} {{Elementboks verdampwarm kjpmol | ? 34.76 }} {{Elementboks warmtekap jpmolkat25 | 24.64 }} {{Elementboks dampdruk katpa | 553 | 596 | 646 | 706 | 781 | 874 | kommentaar = }} {{Elementboks afdeling atoomeiensk | kleur1=#cccc99 | kleur2=black }} {{Elementboks kristalstruktuur | romboëdries }} {{Elementboks Strukturbericht|A7}} {{Elementboks ruimtegroep|ruimtegroep=R{{bostreep|3}}m|nommer=166}} {{Elementboks oksiedtoest | ±'''3''', 5<br />(effe [[suur]] oksied) }} {{Elementboks elektroneg pauling | 2.18 }} {{Elementboks ioonenergie4 | 947.0 | 1798 | 2735 }} {{Elementboks atoomradius pm | 115 }} {{Elementboks atoomradiusber pm | 114 }} {{Elementboks kovalenteradius pm | 119 }} {{Elementboks vanderwaalsradius pm | 185 }} {{Elementboks afdeling diverse | kleur1=#cccc99 | kleur2=black }} {{Elementboks magneties |geen data}} {{Elementboks eweerstand ohmmteen20 | 333 n}} {{Elementboks termiesegeleiding wpmkteen300k | 50.2 }} {{Elementboks youngsemodulus gpa | 8 }} {{Elementboks massamodulus gpa | 22 }} {{Elementboks mohsehardheid | 3.5 }} {{Elementboks brinellhardheid mpa | 1440 }} {{Elementboks cas nommer | 7440-38-2 }} {{Elementboks isotope begin | isotopevan=arseen | kleur1=#cccc99 | kleur2=black }} {{Elementboks isotope verval2| mg=73 | sim=As | nv=[[sintetiese radio-isotoop|sin]] | hl=80.3 [[dag|d]] | vm1=[[elektronvangs|ε]] | ve1=- | pg1=73 | ps1=[[germanium|Ge]] | vm2=[[Gammastraling|γ]] | ve2=0.05[[Vertraagde kernstraling|D]], 0.01D, [[Omskakelingselektron|e]] | pg2= | ps2=- }} {{Elementboks isotope verval4| mg=74 | sim=As | nv=[[sintetiese radio-isotoop|sin]] | hl=17.78 d | vm1=ε | ve1=- | pg1=74 | ps1=[[germanium|Ge]] | vm2=[[Positron emissie|β⁺]] | ve2=0.941 | pg2=74 | ps2=[[germanium|Ge]] | vm3=γ | ve3=0.595, 0.634 | pg3= | ps3=- | vm4=[[beta verval|β^-]] | ve4=1.35, 0.717 | pg4=74 | ps4=[[seleen|Se]] }} {{Elementboks isotope stabiel | mg=75 | sim=As | nv=100% | n=42 }} {{Elementboks isotope eindig}} {{Elementboks voetskrif | kleur1=#cccc99 | kleur2=black }} '''Arseen''' is 'n [[chemiese element]] in die [[periodieke tabel]] met die simbool '''As''' en [[atoomgetal]] van 33. Dit is berug as 'n uiters giftige metaalagtige element met vele [[allotroop]]vorme; geel, swart en grys is van die kleure wat dit kan hê. Arseen en sy verbindings word gebruik as plaagdoders, onkruiddoders, insekdoders en ook in verskeie [[legering]]s. == Kenmerkende eienskappe == Arseen is chemies verwant aan [[fosfor]] sy voorganger op die periodieke tabel, tot so 'n mate dat dit fosfor in biochemiese reaksies kan vervang en is daarom 'n giftige stof. Wanneer dit vinnig verhit word [[oksidasie|oksideer]] dit tot arseentrioksied wat 'n knoffelreuk het. Arseen en sommige arseenverbindings kan ook [[sublimasie|sublimeer]] wanneer dit verhit word en direk omskakel na die gasvorm. Suiwer arseen kan in twee vastestofvorme aangetref word: geel en metaalgrys met soortlike gewigte van 1.97 en 5.73 respektiewelik. == Gebruike == Loodarsenaat is tot laat in die twintigste eeu ingespan as insekdoder op vrugtebome (met gevolglike breinskade in werkers wat op die sproeiers gewerk het) en Scheele se groen is selfs in die negentiende eeu gebruik as kleurmiddel in lekkergoed. In die laaste halfeeu het monosodium metielarsenaat (MSMA), 'n minder giftige vorm van arseen loodarsenaat se rol in die landbou oorgeneem. Die gebruik wat die meeste kommer onder die publiek veroorsaak het was waarskynlik die behandeling van [[hout]] met verchroomde koperarsenaat (ook bekend as Tanalith). Die metode van houtbehandeling word nog steeds in baie lande gebruik en is in die laaste deel van die twintigste eeu baie gebruik vir strukturele hout wat as buitemuurse boumateriaal ingespan is, waar die gevaar van verrotting of insekbesmetting op onbehandelde hout bestaan het. Al is die gebruik van hierdie behandelingsmetode in baie lande verban ná die publikasie van studies wat aangetoon het dat daar lae vlakke van loging van arseen vanuit die hout plaasvind, is die grootste gevaar nog dat sodanig behandelde hout verbrand kan word. Verskeie noodlottige vergiftigings van diere en ernstige vergiftigings van mense het voorgekom as gevolg van die direkte of indirekte inname van die as van sulke houtprodukte (die noodlottige dosis in mense is rofweg 20 gram as – ongeveer 'n teelepel vol). Arseenbehandelde hout word steeds gebrand as gevolg van onkunde in kommersiële asook huishoudelike vure. Die veilige wegdoen van arseenbehandelde hout bly nog steeds 'n kwessie wat kommer wek. Tydens die 18^de, 19^de en 20^ste eeu is verskeie arseenverbindings as medisynes gebruik, insluitend arsfenamien (deur Paul Ehrlich en arseentrioksied (deur Thomas Fowler). Arsfenamien sowel as Neosalvarsan is gebruik om [[sifilis]] en tripanosomiase te behandel maar is sedertdien met [[antibiotika]] vervang. Arseentrioksied is die afgelope 200 jaar op 'n verskeidenheid van maniere gebruik maar meer algemeen in die behandeling van [[kanker]]. Die FDA in Amerika het in 2000 goedkeuring verleen tot die gebruik van die middel vir behandeling van pasiēnte met akute promelositiese leukemie wat weerstand bied tot behandeling met retinoësuur<ref>Antman, Karen H. (2001). [http://theoncologist.alphamedpress.org/cgi/content/full/6/suppl_2/1 The History of Arsenic Trioxide in Cancer Therapy]{{Dooie skakel|date=Januarie 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Introduction to a supplement to ''The Oncologist''. '''6''' (Suppl 2), 1-2. {{PMID|11331433}}.</ref> Dit was ook gebruik as Fowlerse oplossing in psoriase.<ref>Huet ''et.al''. Noncirrhotic presinusoidal portal hypertension associated with chronic arsenical intoxication. ''Gastroenterology'' 1975;'''68'''(5 Pt 1):1270-7. {{PMID|1126603}}</ref> Koper aseto-arseniet is onder verskillende name as 'n groen pigment gebruik. Dit het ook verskeie gevalle van arseenvergiftigings tot gevolg gehad. Ander gebruike: * Verskeie [[landbou]]kundige insekdoders en gifstowwe. * [[Galliumarsenied]] is 'n belangrike [[halfgeleier]] wat in [[geïntegreerde stroombaan|geïntegreerde stroombane]] gebruik word. Stroombane vervaardig met die stof is heelwat vinniger (maar ook heelwat duurder) as die wat met [[silikon]] vervaardig is. Anders as silikon het dit 'n direkte bandgaping en kan dus gebruik word in laserdiodes en LED's om [[elektrisiteit]] direk na [[lig]] om te skakel. * Arseen word ook gebruik in verbronsing en pirotegnieke. == Geskiedenis == Die woord ''arseen'' het sy oorsprong in die [[Persies]]e woord زرنيخ ''Zarnikh'' wat na "geel orpiment" ('n mineraal wat arseen bevat) verwys. ''Zarnikh'' is deur die [[Grieks (taal)|Grieke]] as ''arsenikon'' vertaal. Arseen is reeds sedert antieke tye in [[Iran|Persië]] gebruik. Omdat die simptome van arseenvergiftiging nie goed onderskei kon word nie, is dit dikwels gebruik om [[moord]] te pleeg tot en met die ontwikkeling van die Marsh-toets, 'n baie sensitiewe chemiese toets om die teenwoordigheid van Arseen vas te stel. ('n Ander minder sensitiewe maar meer algemeen gebruikte toets is die Reinsch-toets). Vanweë die gebruik in die geledere van die heersersklas om mekaar te vermoor en sy uiterste [[giftigheid]] en onopvallendheid, is arseen die ''Gif van die Konings en die Koning van giwwe'' gedoop. Tydens die Bronstydperk is arseen dikwels in brons ingesluit (meestal toevallig as 'n onsuiwerheid), wat die legering harder gemaak het. Daar word geglo dat [[Albertus Magnus]] die eerste was om die element in 1250 te suiwer. In 1649 het Johann Schroeder twee maniere om arseen voor te berei gepubliseer. [[Lêer:arsenic symbol.svg|100px|links|duimnael|Alchemie simbool vir Arseen]] In [[Suid-Afrika]] het die moordenares [[Daisy de Melker]] bekend geword met haar gebruik van onder andere arseen. Tydens die [[koningin Victoria|Victoriaanse]] tydperk het vroue arseen met [[asyn]] en kalk gemeng en geëet om hul gelaatskleur te verbeter en hul vel ligter te maak as bewys dat hulle nie in die lande gewerk het nie. Vroue het ook arseen op hulle gesigte en arms gevryf vir dieselfde rede. 'n Grootskaalse epidemie van arseenvergiftiging is onlangs in [[Bangladesj]] ontdek,<ref>Andrew Meharg, Venomous Earth – How Arsenic Caused The World's Worst Mass Poisoning, [https://web.archive.org/web/20070425213536/http://www.macmillanscience.com/1403944997.asp Macmillan Science], 2005.</ref> waar na raming ongeveer 57 miljoen mense [[grondwater]] drink met arseenkonsentrasies ver bo die [[Wêreldgesondheidsorganisasie]] se standaard van 50 dele per miljard. Die arseen is van natuurlike oorsprong en word vrygestel vanuit die sediment na die grondwater as gevolg van die suurstofarme toestande ondergrond. == Verspreiding == [[Lêer:Native arsenic.jpg|regs|200px|duimnael|'n Massa natuurlike arseen]] Arsenopiriet ([[yster|Fe]][[Swael|S]]As) is die algemeenste [[mineraal]] waaruit arseen verkry kan word deur dit te verhit en die arseen dan sublimeer en [[ystersulfaat]] agterlaat. Ander arseenminerale sluit realgar, mimetiet, kobaltiet en eritriet. Die belangrikste verbindings van arseen is wit arseen, orpiment, realgar, [[Parysgroen]], kalsiumarsenaat en loodarsenaat. Parysgroen, kalsiumarsenaat en loodarsenaat is in die [[landbou]] as insekdoder en gif gebruik. Orpiment en realgar is voorheen gebruik as verfpigment, maar is sedertdien uitgefaseer as gevolg van hulle hoë reaktiwiteit en giftige aard. Arseen kom soms in sy suiwer vorm in die natuur voor maar meestal in verbindings saam met [[silwer]], [[kobalt]], [[nikkel]], [[yster]], [[antimoon]] of [[swael]]. Verder kom arseen ook in verskeie organiese vorme in die natuurlike omgewing voor. Wanneer Anorganiese arseen en sy verbindings die [[voedselketting]] binnedring, word dit geleidelik gemetaboliseer na minder giftige vorme van arseen deur 'n proses wat metielering genoem word. == Voorsorgmaatreëls == Arseen en baie van sy verbindings is buitengewoon giftige stowwe. Arseen se giftigheid is te wyte aan die allosteriese verhindering van die belangrike metaboliese [[ensiem]] lipotiamied-pirofosfotase wat lei tot die dood as gevolg van veelvuldige orgaanversaking. 'n Nadoodse ondersoek toon baksteenrooi gekleurde slymvliese as gevolg van [[bloeding]]. Suiwer arseen en arseenverbindings word as '''''[[toksies]]''''' en '''''gevaarlik vir die omgewing''''' geklassifiseer in die [[Europese Unie]] ingevolge bevel 67/548/EEC. <!-- INDEX 033-001-00-X (arsenic) R23/25-50/53; S1/2-20/21-28-45-60-61 --> <!-- INDEX 033-002-00-5 (other compounds) pareil --> Die IARC-lys arseen en arseenverbindings as [[karsinogeen|groep 1 karsinogene]] en die Europese Unie lys arseentrioksied, arseenpentoksied en arsenaatsoute as kategorie 1 [[karsinogeen|karsinogene]]. 'n Sekere [[varing]]spesie genaamd Pteris vittata kan gebruik word om arseen uit die grond te verwyder. Arseen kan ook arsenikose tot gevolg hê as gevolg van sy teenwoordigheid in [[drinkwater]], "die algemeenste ioonspesies is arsenaat [HAsO₄^2- ; As(V)] en arseniet [H₃AsO₃;As(III)]”. == Verbindings == * [[Arseensuur]] (H₃AsO₄) * Arsenoësuur (H₃AsO₃) * Arseentrioksied (As₂O₃) * Arsien (ArseenTrihidraat AsH₃) * Kadmiumarsenied (Cd₃As₂) * Galliumarsenied (GaAs) * Loodarsenaat (PbHAsO₄) == Sien ook == * Aqua Tofana * Fowler se oplossing * Arsenikose * Grainger uitdaging == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Arsenic}} {{Wikt|arseen}} * [https://web.archive.org/web/20080614015527/http://periodic.lanl.gov/elements/33.html Los Alamos National Laboratory – Artikel oor Arseen] * [http://www.toxipedia.org/display/dose/A+Small+Dose+of+Toxicology A Small Dose of Toxicology] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130724231456/http://www.toxipedia.org/display/dose/A+Small+Dose+of+Toxicology |date=24 Julie 2013 }} * [http://www.atsdr.cdc.gov/csem/csem.asp?csem=1&po=0 Case Studies in Environmental Medicine: Arsenic Toxicity] * [https://web.archive.org/web/20070415170457/http://www.npi.gov.au/database/substance-info/profiles/11.html National Pollutant Inventory – Arsenic] * [http://www.webelements.com/arsenic/ WebElements.com – Arsenic] * [https://web.archive.org/web/20080329075820/http://www.origen.net/arsenic.html origen.net – CCA wood and arsenic: toxicological effects of arsenic] * [http://www.clu-in.org/contaminantfocus/default.focus/sec/arsenic/cat/Overview/ Contaminant Focus: Arsenic] deur EPA. * [http://www.inchem.org/documents/ehc/ehc/ehc224.htm Environmental Health Criteria for Arsenic and Arsenic Compounds, 2001] deur [[World Health Organization|WHO]]. * [http://www.greenfacts.org/arsenic/arsenic-1.htm A summary of the above report] deur GreenFacts. * [https://web.archive.org/web/20050304231239/http://www-cie.iarc.fr/htdocs/monographs/vol23/arsenic.html Evaluation of the carcinogenicity of arsenic and arsenic compounds] deur IARC. {{Navigasie Periodieke tabel}} {{Normdata}} [[Kategorie:Chemiese elemente]] cyljhy2pj6sx5x9hqwbcyyw7h6fwlhp 0 14465 2976587 2976402 2026-10-07T16:31:08Z Oesjaar 7467 Verbeter 2976587 wikitext text/x-wiki {{multiple image2 | align = left | direction = horizontal | total_width = 900 | footer = | image1 = Vachellia xanthophloea 20D 3046.jpg | alt1 = Koorsboom | caption1 = [[Koorsboom]] | image2 = Southafrica428yellowwood.jpg | alt2 = Outeniekwageelhout | caption2 = [[Outeniekwageelhout|Outenikwa-geelhout]] | image3 = Vachellia karroo 1947.jpg | alt3 = Soetdoring | caption3 = [[Soetdoring]] | image4 = Tarchonanthus camphoratus 1DS-II 3-4583.jpg | alt4 = Kanferbos | caption4 = [[Kanferbos]] | image5 = Olinia emarginata 1DS-II 0056.jpg | alt5 = Berghardepeer | caption5 = [[Berghardepeer]] | image6 = Cyathea dregei00.jpg | alt6 = Grasveldboomvaring | caption6 = [[Grasveldboomvaring|Grasveld-boomvaring]] | image7 = Cussonia paniculata, habitus, Phalandingwe, a.jpg | alt7 = Hoëveldkiepersol | caption7 = [[Hoëveldkiepersol]] }}{{-}} Hier volg ’n sorteerbare lys van [[inheems]]e [[boom|bome]] van Suider-Afrika met hulle FSA-nommers: {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Afrikaanse naam!!Botaniese naam!!Engelse naam!!FSA-nommer |- |[[Aartappelbos]]||''[[Phyllanthus reticulatus]]''||Potato bush||311 |- |[[Abiekwasgeelhout]]||''[[Tamarix usneoides]]''||Wild tamarisk||487 |- |[[Afrikabloubessie]]||''[[Vaccinium exul]]''||Transvaal cranberry||571 |- |[[Afrikageelmelkhout]]||''[[Garcinia livingstonei]]''||Lowveld mangosteen||486 |- |[[Afrikaharpuisboom]]||''[[Ozoroa reticulata]]''||Bushveld resin tree||376 |- |[[Afrikahondsroos]]||''[[Xylotheca kraussiana]]''||African dog-rose||493 |- |[[Afrikamoerbei]]||''[[Afromorus mesozygia]]''||African mulberry||44 |- |[[Afrikasoetlemoen]] ||''[[Maclura africana]]'' || Thorny mulberry ||44.1 |- |[[Afrikasterkastaiing]]||''[[Sterculia africana]]''||African star-chestnut||474 |- |[[Afrikawaaierpalm]]||''[[Borassus aethiopum]]''||Selati palm||25 |- |[[Akkerjakkalsbessie]]||''[[Diospyros natalensis]]''||Small-leaved jackal-berry||607 |- |[[Albaniebroodboom]] ||''[[Encephalartos latifrons]]'' ||Albany cycad ||7 |- |[[Albanierooibostee]] ||''[[Aspalathus teres]]'' ||Albany rooibos tea ||225.9 |- |[[Albinobessie]]||''[[Aphloia theiformis]]''||Albino-berry ||505 |- |[[Anaboom]]||''[[Faidherbia albida]]''||Ana tree||159 |- |[[Angolabrandnetel]] ||''[[Obetia carruthersiana]]'' ||Angola nettle ||69 |- |[[Angolakiepersol]] ||''[[Cussonia angolensis]]'' ||Angola cabbage-tree ||560.5 |- |[[Angolavingerblaar]] ||''[[Vitex angolensis]]'' ||Angola fingerleaf ||659.1 |- |[[Angolawolftoon]] ||''[[Angolawolftoon|Portulacaria carrissoana]]'' ||Angola porkbush ||103.10 |- |[[Anysbergsterboom]] ||''[[Cliffortia conifera]]'' ||Anysberg startree ||145.5 |- |[[Apiesdoring]]||''[[Senegalia galpinii]]''||Monkey thorn||166 |- |[[Apiespeul]]||''[[Senna petersiana]]''||Monkeypod||213 |- |[[Appelblaar]]||''[[Philenoptera violacea]]''||Apple leaf||238 |- |[[Assegaai (boom)]]||''[[Curtisia dentata]]''||Assegai bush||570 |- |[[Baardbessie]] ||''[[Searsia incisa]]'' ||Rubrub-berry ||385 |- |[[Baardboomheide]] ||''[[Erica triflora]]'' || Bearded tree erica ||575 |- |[[Barbertonbruidsbos]] ||''[[Pavetta barbertonensis]]'' ||Barberton brides-bush ||716.2 |- |[[Barbertonse bergsuikerbos]] ||''[[Protea comptonii]]'' ||Saddleback sugarbush ||88 |- |[[Barbertonse broodboom]] ||''[[Encephalartos paucidentatus]]'' ||Barberton cycad ||11 |- |[[Basboom]]||''[[Dais cotinifolia]]''||Pompon tree||521 |- |[[Basboontjie]]||''[[Elephantorrhiza burkei]]''||Sumach bean<br /> Elephantroot||193 |- |[[Basterkokerboom]] ||''[[Aloidendron pillansii]]'' ||Bastard quiver tree ||30 |- |[[Basterkreupelhout]] ||''[[Leucospermum patersonii]]'' ||Silver-edge pincushion ||85 |- |[[Basterstinkhout]] ||''[[Ocotea kenyensis]]'' ||Mock stinkwood ||119 |- |[[Bastersuikerappel]] ||''[[Hexalobus monopetalus]]'' ||Shakama plum ||106 |- |[[Bastersuurpruim]] of [[Bastersuurpruim|kleinvalssuurpruim]] ||''[[Olax dissitiflora]]'' ||Bastard sourplum ||101 |- |[[Bastertambotie]] ||''[[Cleistanthus schlechteri]]''||False tamboti||320 |- |[[Bastervy]] ||''[[Trilepisium madagascariense]]'' ||Bastard fig ||45 |- |[[Baviaanskloofseder]]||''[[Widdringtonia schwarzii]]'' ||Willowmore cedar||21 |- |[[Bedfordbroodboom]] ||''[[Encephalartos cycadifolius]]'' ||Bedford cycad ||14.14 |- |[[Beesganna]] ||''[[Salsola arborea]]''||Cattle ganna ||103.2 |- |[[Bergaalwyn]] ||[[Bergaalwyn|''Aloe marlothii'' subsp. ''marlothii'']] ||Mountain aloe||29.5 |- |[[Bergbamboes]] ||''[[Bergbambos tessellata]]'' ||Drakensberg bamboo ||21.5 |- |[[Bergbas]] ||''[[Osyris lanceolata]]'' ||Rock tannin bush ||100 |- |[[Bergbrandnetel]] ||''[[Obetia tenax]]'' ||Mountain nettle ||70 |- |[[Bergdoringklipels]] ||''[[Canthium kuntzeanum]]'' ||Mountain turkey-berry ||708.1 |- |[[Bergfonteinbos]] ||''[[Psoralea angustifolia]]'' ||Mountain fountain-bush ||226.15 |- |[[Berggeelkeurboom]] ||''[[Calpurnia sericea]]'' ||Mountain wild laburnum ||219.4 |- |[[Bergghwarrie]] ||''[[Euclea coriacea]]'' ||Mountain guarri ||593 |- |[[Berghardepeer]] ||''[[Olinia emarginata]]''||Mountain hard-pear<br />Transvaal hard-pear||514 |- |[[Bergkaree]] ||''[[Searsia leptodictya]]'' ||Mountain karree||387 |- |[[Bergkoeniebos]] ||''[[Searsia divaricata]]'' || Mountain kuni-bush ||381.2 |- |[[Bergmahonie]] ||''[[Entandrophragma caudatum]]''||Mountain mahogany||293 |- |[[Bergrysbos]] ||''[[Cliffortia phillipsii]]'' ||Mountain ricebush ||145.13 |- |[[Bergsalie]] ||''[[Buddleja loricata]]'' ||Mountain Sagewood ||636.2 |- |[[Bergsering]] ||''[[Kirkia wilmsii]]''||Mountain seringa||269 |- |[[Bergsipres]] ||''[[Widdringtonia nodiflora]]''||Mountain cypress||20 |- |[[Bergtaaibos]] ||''[[Searsia pyroides var. integrifolia]]'' ||Mountain firethorn currant ||392.3 |- |[[Bergvaalbos]] ||''[[Brachylaena rotundata]]'' ||Mountain silver-oak ||730 |- |[[Bergverfbos]]||''[[Indigofera frutescens]]''||Mountain Indigo ||226.3 |- |[[Bergwasbessie]] ||''[[Morella microbracteata]]'' ||Mountain waxberry ||37.2 |- |[[Bergwildemispel]] ||''[[Vangueria parvifolia]]'' ||Mountain wild-medlar ||703 |- |[[Bergwildepiesang]] ||''[[Strelitzia caudata]]''||Transvaal wild banana||33 |- |[[Bergwitboom]] ||''[[Ehretia alba]]''||White Puzzle-bush||655.5 |- |[[Besembos]] ||''[[Searsia erosa]]'' ||Broom karee ||383 |- |[[Besemkraaibessie]] ||''[[Searsia fastigiata]]'' ||Broom currant ||383.1 |- |[[Besemtrosvy]]||''[[Ficus sur]]''||Broom cluster fig||50 |- |[[Bietou]] ||''[[Osteospermum moniliferum]]'' ||Bush tickberry ||736.1 |- |[[Bitteraalwyn]] ||''[[Aloe ferox]]'' ||Bitter aloe ||29.2 |- |[[Bitterblaar]]||''[[Brachylaena elliptica]]''||Bitter leaf||725 |- |[[Bitterkaree]] ||''[[Searsia marlothii]]'' ||Bitter karee ||389.2 |- |[[Bittervalsdoring]]||''[[Albizia amara]]''||Bitter false-thorn||149 |- |[[Blaarbessie]] ||''[[Tapura fischeri]]'' ||Leafberry ||304 |- |[[Blaasdoring]] ||''[[Vachellia luederitzii var. retinens]]'' ||Balloon thorn ||174.1 |- |[[Bladdoring]] ||''[[Senegalia fleckii]]'' ||Blade thorn ||165 |- |[[Bleekbassoetdoring]] ||''[[Vachellia natalitia]]'' ||Pale-bark sweet thorn ||172.1 |- |[[Blinkblaar]]||''[[Rhamnus prinoides]]''||Dogwood||452 |- |[[Blinkblaarkanniedood]]||''[[Commiphora schimperi]]''||Glossy-leaved corkwood||287 |- |[[Blinkblaarsuurbessie]] ||''[[Dovyalis lucida]]'' ||Glossy-leaved bitterberry ||508 |- |[[Blinkblaar-wag-’n-bietjie]]||''[[Ziziphus mucronata]]''||Buffalo-thorn||447 |- |[[Blinkblaarwitessenhout]]||''[[Bersama lucens]]''||Glossy white ash||439 |- |[[Blinkbruidsbos]]||''[[Pavetta kotzei]]''||Glossy Forest Brides-bush||717.3 |- |[[Blinkfluweelkaree]] ||''[[Searsia quartiniana]]'' ||Glossy velvet karee ||393 |- |[[Blinkhardebos]] ||''[[Phylica oleifolia]]'' ||Glossy hard-leaf ||453.3 |- |[[Blinktaaibos]]||''[[Searsia lucida]]''||Glossy wild currant||388.1 |- |[[Bloedhoutbos]] ||''[[Haematoxylum dinteri]]'' ||Bloodwood-bush ||213.6 |- |[[Blombos]] ||''[[Metalasia densa]]'' ||Common flowerbush ||735.4 |- |[[Blosendesuikerbos]] of [[Blosendesuikerbos|pienksuikerbos]] ||''[[Protea stokoei]]'' ||Pink sugarbush ||97.5 |- |[[Bloubaskanniedood]] ||''[[Commiphora caerulea]]'' ||Blue-barked corkwood ||272.1 |- |[[Bloubitterbessie]] ||''[[Strychnos usambarensis]]''||Blue bitterberry||631 |- |[[Bloublaarkanniedood]] ||''[[Commiphora glaucescens]]'' ||Blue-leaved corkwood ||276 |- |[[Bloublaarpendoring]] ||''[[Gymnosporia glaucophylla]]'' ||Blue-leaved spike-thorn ||399.6 |- |[[Bloublaarrooihout]] ||''[[Ochna glauca]]'' ||Blue-leaved plane ||479.3 |- |[[Bloublaarwitbos]] ||''[[Maerua decumbens]]'' ||Blue-leaved spiderbush ||133.2 |- |[[Bloubos]]||''[[Diospyros lycioides]]''||Karoo bluebush||605.2 |- |[[Bloubotterboom]] ||''[[Tylecodon paniculatus subsp. glaucus]]'' ||Blue botterboom ||743 |- |[[Bloubroodboom]] ||''[[Encephalartos nubimontanus]]'' ||Blue cycad ||14.9 |- |[[Bloughwarrie]] ||''[[Euclea crispa]]''||Mountain guarri||594 |- |[[Blouhaak]] ||''[[Senegalia erubescens]]''||Blue thorn||164 |- |[[Blouheuningbos]] ||''[[Freylinia tropica]]'' ||Blue honeybells ||670.3 |- |[[Bloukoeniebos]] ||''[[Searsia glauca]]'' ||Blue kuni-bush ||383.2 |- |[[Bloulourier]] ||''[[Cryptocarya angustifolia]]'' ||Blue laurel ||112 |- |[[Baardsuikerbos]] ||''[[Baardsuikerbos|Protea neriifolia]]'' ||Blue sugarbush ||93.1 |- |[[Blousuurpruim]] ||[[Blousuurpruim|''Ximenia americana'' var. ''america'']] ||Blue sourplum||101.5 |- |[[Bloutaaibos]] ||''[[Searsia zeyheri]]'' ||Blue crowberry ||396.1 |- |[[Bloutolbos]] ||''[[Diospyros pallens]]'' ||Blue star-apple ||607.3 |- |[[Blyderivierbroodboom]] ||''[[Encephalartos cupidus]]'' ||Blyde River cycad ||14.13 |- |[[Blydesuikerbos]] ||''[[Protea laetans]]'' ||Blyde sugarbush ||90.4 |- |[[Bobbejaankoolbos]] ||''[[Othonna triplinervia]]'' ||Three-veined othonna ||741 |- |[[Bobbejaankos]] ||''[[Stangeria eriopus]]'' ||Natal grass cycad ||14.21 |- |[[Boesmansgif]]||''[[Acokanthera oppositifolia]]''||Common poison-bush||639 |- |[[Boesmansrivierbroodboom]] ||''[[Encephalartos trispinosus]]'' ||Bushman's River cycad ||14.18 |- |[[Boesmanstee]]||''[[Catha edulis]]''||Bushman's tea||404 |- |[[Bokbitterappel]] ||''[[Solanum aculeastrum]]''||Goat-apple||669.3 |- |[[Bokkeveldpoppiesbos]] ||''[[Paranomus bracteolaris]]'' ||Smooth-leaved tree-sceptre ||72.3 |- |[[Boomaalwyn]]||''[[Aloidendron barberae]]''||Tree aloe||28 |- |[[Boomranknetel]] ||''[[Urera trinervis]]'' ||tree climbing-nettle ||70.1 |- |[[Borselaalwyn]] ||''[[Aloe rupestris]]'' ||Bottlebrush aloe ||30.3 |- |[[Bosappelblaar]]||''[[Philenoptera sutherlandii]]''||Forest appleleaf||228 |- |[[Bosbeesklou]]||''[[Bauhinia tomentosa]]''||Bush neat's foot||208.1 |- |[[Bosblompeer]] ||''[[Dombeya tiliacea]]'' ||Forest wildpear ||472 |- |[[Bosboerboon]]||''[[Schotia latifolia]]''||Forest boerbean||204 |- |[[Bosboomvaring]]||''[[Gymnosphaera capensis]]''||Forest tree fern||2 |- |[[Bosbruidsbos]] ||''[[Pavetta inandensis]]'' ||Forest bride’s bush ||718 |- |[[Bosdoringklipels]]||''[[Canthium inerme]]''||Common turkey-berry||708 |- |[[Bosgeelmelkhout]]||''[[Garcinia gerrardii]]''||Forest mangosteen||485 |- |[[Boshardepeer]]||''[[Olinia radiata]]''||Forest hard-pear||515 |- |[[Bosjakkalskoffie]]||''[[Tricalysia capensis]]''||Forest jackal-coffee||698 |- |[[Bosjesmansbrood]] ||''[[Encephalartos afer]]'' ||Grahamstown cycad ||14.11 |- |[[Boskamhout]]||''[[Baphia racemosa]]''||Natal camwood||224 |- |[[Boskanariebessie]] ||''[[Suregada procera]]'' ||Forest canaryberry ||339 |- |[[Boskanniedood]]||''[[Commiphora woodii]]''||Forest corkwood||291 |- |[[Boskasieboswilg]] ||''[[Combretum padoides]]'' ||Thicket bushwillow ||534.1 |- |[[Boskatjiepiering]]||''[[Gardenia thunbergia]]''||Forest gardena<br />White gardenia||692 |- |[[Boskiepersol]]||''[[Cussonia sphaerocephala]]''||Natal forest cabbage tree||564.2 |- |[[Bosklouterboswilg]] ||''[[Combretum edwardsii]]'' ||Forest climbing bushwillow ||534.2 |- |[[Boskokoboom]] ||''[[Maytenus deflexa]]'' ||Forest kokotree ||402.9 |- |[[Boskoorsbessie]]||''[[Croton sylvaticus]]''||Forest fever-berry||330 |- |[[Boskoorsboom]]||''[[Anthocleista grandiflora]]''||Forest fever tree||632 |- |[[Boskranses]]||''[[Atalaya natalensis]]''||Natal krantz ash||429 |- |[[Boslaventelboom]]||''[[Heteropyxis canescens]]''||Forest lavender tree||454 |- |[[Boslepelhout]]||''[[Cassine peragua]]''||Mountain saffron||414 |- |[[Bosmelkbessie]]||''[[Manilkara discolor]]''||Forest milkberry||588 |- |[[Bosmelkhout]]||''[[Vitellariopsis marginata]]''||Natal bush milkwood||590 |- |[[Bosmirtebessie]]||''[[Eugenia natalitia]]''||Common forest myrtle||553.2 |- |[[Bosnanabessie]] ||''[[Searsia grandidens]]''||Sharp-toothed currant ||381.3 |- |[[Bosolienhout]]||''[[Olea woodiana]]''||Forest olive||620 |- |[[Bospaddaboom]]||''[[Tabernaemontana ventricosa]]''||Forest toad tree||645 |- |[[Bospeper]] of [[Bospeper|wildepeper]] ||''[[Piper capense]]'' ||Wild pepper ||34.5 |- |[[Bosperske]]||''[[Rawsonia lucida]]''||Forest peach||491 |- |[[Bospoubessie]]||''[[Margaritaria discoidea var. fagifolia]]''||Forest peacockberry||310 |- |[[Bosrooiessenhout]]||''[[Trichilia dregeana]]''||Forest mahogany||300 |- |[[Bosrooihout]] ||''[[Ochna arborea var. oconnorii]]'' ||Forest plane ||482 |- |[[Bosrooimelkhout]]||''[[Mimusops obovata]]''||Red milkwood||584 |- |[[Bosrooivingers]] ||''[[Xylopia gracilipes]]'' ||Forest redfingers ||109 |- |[[Bosrosyntjie]]||''[[Grewia lasiocarpa]]''||Forest raisin||461 |- |[[Bossaffraan]]||''[[Elaeodendron croceum]]''||Small-leaved saffron||415 |- |[[Bosstamvrug]]||''[[Chrysophyllum viridifolium]]''||Fluted milkwood||580 |- |[[Bostaaibos]] ||''[[Searsia chirindensis]]''||Red currant||380 |- |[[Bosvaalbos]] ||[[Bosvaalbos|''Brachylaena discolor'' var. ''transvaalensis'']] ||Woodland silver oak||731 |- |[[Bosvaderlandswilg]] ||''[[Combretum kraussii]]''||Forest bushwillow||540 |- |[[Bosvalsnetel]] ||''[[Acalypha glabrata]]''||Forest mock nettle||335.1 |- |[[Bosvalspendoring]] ||''[[Putterlickia verrucosa]]'' ||False forest spikethorn ||403.2 |- |[[Bosveldboekenhout]] ||''[[Faurea saligna]]''||Transvaal beech||75 |- |[[Bosveldhalfmaanranker]] ||''[[Cocculus hirsutus]]'' || Python climber ||104.6 |- |[[Bosveldharpuisboom]]||''[[Ozoroa paniculosa]]''||Broad-leaved resin tree||375 |- |[[Bosveldkandelaarnaboom]]||''[[Euphorbia cooperi]]''||Bushveld candelabra tree||346 |- |[[Bosveldkatjiepiering]]||''[[Gardenia volkensii]]''||Transvaal gardenia||691.1 |- |[[Bosveldklipels]]||''[[Psydrax livida]]''||Green quar||713 |- |[[Bosveldpendoring]] ||''[[Gymnosporia mossambicensis]]'' ||Black forest spike-thorn ||399.10 |- |[[Bosveldpoubessie]]||''[[Margaritaria discoidea var. nitida]]''||Bushveld peacockberry||310.1 |- |[[Bosveldrooiklapperbos]] ||''[[Erythrophysa transvaalensis]]''||Transvaal red balloon||436.2 |- |[[Bosveldsaffraan]]||''[[Elaeodendron transvaalense]]''||Condiment saffron||416 |- |[[Bosveldvalsdoring]]||''[[Albizia harveyi]]''||Common false-thorn||155 |- |[[Bosveldwitklokke]]||''[[Rothmannia fischeri]]''||Cape gardenia||694 |- |[[Bosveldwitysterhout]]||''[[Vepris reflexa]]''||Bushveld white ironwood||260 |- |[[Bosverfbos]]||''[[Indigofera natalensis]]''||Forest Indigo||226.6 |- |[[Bosvlamklimop]] ||''[[Combretum paniculatum]]'' ||Forest flamecreeper ||545.3 |- |[[Bosvlier]]||''[[Nuxia floribunda]]''||Forest elder||634 |- |[[Bosvy]]||''[[Ficus craterostoma]]''||Forest fig||52 |- |[[Boswaterbessie]]||''[[Syzygium gerrardii]]''||Forest waterwood||556 |- |[[Boswitsuikerbos]] ||''[[Boswitsuikerbos|Protea mundii]]''|| Forest white sugarbush || 93 |- |[[Bosysterpruim]]||''[[Drypetes gerrardii]]''||Forest ironplum||314 |- |[[Botrivierheuningklokkies]] ||''[[Freylinia helmei]]'' ||Bot River honeybells ||670.6 |- |[[Botriviersuikerbos]] ||''[[Protea compacta]]'' ||Bot River sugarbush || 87.1 |- |[[Bottelboom]]||''[[Pachypodium lealii]]''||Bottle tree||648 |- |[[Botterboom]]||''[[Tylecodon paniculatus]]''||Butter tree||137.1 |- |[[Botterklapper]]||''[[Strychnos madagascariensis]]''||Black monkey orange||626 |- |[[Braamtaaibos]] ||''[[Searsia batophylla]]'' ||Bramble currant ||377.3 |- |[[Brakdoring]] ||[[Vachellia robusta subsp. clavigera]] ||Narrow-pod robust thorn thorn ||183.1 |- |[[Brandbergdoring]] ||[[Senegalia montis-usti]] ||Brandberg thorn ||177 |- |[[Bredasdorpsuikerbos]] ||''[[Protea obtusifolia]]'' ||Bredasdorp protea ||94 |- |[[Breëblaarboekenhout]]||''[[Faurea rochetiana]]''||Broad-leaved beech||76 |- |[[Breëblaarharpuisboom]] ||''[[Ozoroa obovata]]'' ||Broad-leaved resin tree ||374 |- |[[Breëblaarkanferbos]] ||''[[Tarchonanthus trilobus var. galpinii]]'' ||Broad-leaved camphorbush ||734 |- |[[Breëblaarklipels]] ||''[[Afrocanthium pseudorandii]]'' ||Mottled-bark rock-alder ||709.2 |- |[[Breëblaarkoraalboom]]||''[[Erythrina latissima]]''||Broad-leaved coral tree||244 |- |[[Breëblaarkweper]]||''[[Cryptocarya latifolia]]''||Broad-leaved quince||113 |- |[[Breëblaarpluisbos]] ||''[[Lopholaena platyphylla]]'' || Broad-leaved fluff bush||738.1 |- |[[Breëblaarsuikerbos]] ||''[[Protea eximia]]'' ||Broad-leaf sugarbush ||88.3 |- |[[Breëblaarveselbos]]||''[[Englerodaphne ovalifolia]]''||Broad-leaved fibre-bush ||517.5 |- |[[Breëblaarwasbessie]] ||''[[Morella pilulifera]]'' ||Broad-leaved waxberry ||37 |- |[[Breëblaarwitgat]] ||''[[Boscia mossambicensis]]'' ||Broad-leaved shepherd tree ||127 |- |[[Breekhout]]||''[[Alberta magna]]''||Magnificent flame bush||701 |- |[[Breëpeulvalsdoring]]||''[[Albizia forbesii]]''||Broad-pod false-thorn<br />Broad-pod albizia||154 |- |[[Breëriviergeelhout]]||''[[Podocarpus elongatus]]''||Breede River yellowwood||15 |- |[[Brosblaar]]||''[[Galpinia transvaalica]]''||Transvaal privet||523 |- |[[Brosdoring]] ||''[[Phaeoptilum spinosum]]'' ||Brittle thorn ||103.7 |- |[[Bruinaalwyn]] of [[Bruinaalwyn|wolkbergaalwyn]] ||''[[Aloe dolomitica]]'' of ook soms ''[[Aloe vryheidensis]]'' ||Brown aloe<br />Wolkberg aloe ||29.1 |- |[[Bruinivoor]]||''[[Berchemia discolor]]''||Brown ivory||449 |- |[[Bruinstamkanniedood]] ||''[[Commiphora giessii]]'' ||Brown-stemmed corkwood || 275.5 |- |[[Bruinysterhout]] ||''[[Homalium dentatum]]''||Brown ironwood||501 |- |[[Bubuvy]] ||''[[Ficus bubu]]'' ||Bubu fig ||56 |- |[[Buig-my-nie]]||''[[Buxus macowanii]]''||Cape box||358 |- |[[Bukshardeblaar]] ||''[[Phylica buxifolia]]'' ||Box hard-leaf ||453.1 |- |[[Clanwilliamaalwyn]] ||''[[Aloe comosa]]'' ||Clanwilliam aloe ||28.7 |- |[[Clanwilliamseder]]||''[[Widdringtonia cedarbergensis]]''||Clanwilliam cedar||19 |- |[[Damarakanniedood]] ||''[[Commiphora crenato-serrata]]'' ||Damara corkwood ||274 |- |[[Delagoadoring]]||''[[Senegalia welwitschii]]''||Delagoa thorn<br />Hairy umbrella thorn||163 |- |[[Deurmekaarbos]]||''[[Ehretia rigida]]''||Puzzle bush||657 |- |[[Dikbas]]||''[[Lannea discolor]]''||Live-long||362 |- |[[Dikblaarbosmirt]] ||''[[Eugenia umtamvunensis]]'' ||Thick-leaved myrtleberry ||553.6 |- |[[Dikblaargroenappel]] ||''[[Monodora junodii|Monodora junodii var. macrantha]]'' ||Thick-leave green-apple ||107.2 |- |[[Disseldoring]] ||''[[Berkheya chamaepeuce]]'' ||Tree thistle thorn ||742 |- |[[Donkievy]] ||''[[Mestoklema arboriforme]]'' ||Donkey mesemb ||103.6 |- |[[Donsiebos]] ||''[[Senecio barbertonicus]]'' || Barberton groundsel ||738.5 |- |[[Dopperkiaat]]||''[[Pterocarpus rotundifolius]]''||Round-leaved teak||237 |- |[[Doppruim]]||''[[Pappea capensis]]''||Jacket-plum||433 |- |[[Doringbroodboom]] ||''[[Encephalartos horridus]]'' ||Eastern Cape blue cycad ||14.15 |- |[[Doringkanniedood]]||''[[Commiphora glandulosa]]''||Tall common corkwood||285.1 |- |[[Doringkatjiepiering]]||''[[Hyperacanthus amoenus]]''||Thorny gardenia||690 |- |[[Doringklipels]] ||''[[Canthium spinosum]]'' ||Thorny turkeyberry ||707 |- |[[Doringolm]]||''[[Chaetacme aristata]]''||Thorny elm||43 |- |[[Doringpeer]]||''[[Scolopia zeyheri]]''||Thorn pear||498 |- |[[Doringrooibessie]]||''[[Erythrococca berberidea]]''||Prickly redberry||332.1 |- |[[Doringtaaibos]] ||''[[Searsia longispina]]'' ||Spiny currant ||388 |- |[[Doringvalsnetel]] ||''[[Acalypha sonderiana]]'' ||Thorny false nettle ||335.2 |- |[[Dorinkiedoring]] ||''[[Senegalia brevispica subsp. dregeana]]'' ||Prickly thorn ||160.2 |- |[[Dorre haakdoring]] ||''[[Senegalia hereroensis]]'' ||Arid hook thorn ||171 |- |[[Drakensbergboomheide]] ||''[[Erica dracomontana]]'' || Dragon heath ||574.2 |- |[[Drakensbergbroodboom]] ||''[[Encephalartos ghellinckii]]''||Drakensberg cycad ||5 |- |[[Drakensbergkaree]] ||''[[Searsia montana]]'' ||Drakensberg karee ||384.1 |- |[[Drakensbergpendoring]] ||''[[Gymnosporia devenishii]]'' ||Drakensberg spike-thorn ||399.5 |- |[[Drakensbergrysbos]] ||''[[Cliffortia repens]]'' ||Drakensberg ricebush ||145.15 |- |[[Driedoring]] ||''[[Rhigozum trichotomum]]'' ||Three-thorn rhigozum ||676.1 |- |[[Driehaakdoring]]||''[[Senegalia senegal var. rostrata]]''||Bushy three-hooked thorn||185.1 |- |[[Drietandkanferbos]]||''[[Tarchonanthus trilobus]]''||Trident camphortree||735 |- |[[Dubbelkroonboom]]||''[[Julbernardia globiflora]]''||African munondo||207.1 |- |[[Duikerbessie]] ||''[[Sclerocroton integerrimus]]'' ||Duiker-berry tallow-tree||343 |- |[[Duinbroodboom]] ||''[[Encephalartos arenarius]]'' ||Alexandria cycad ||3.2 |- |[[Duinebessie]] ||''[[Muraltia scoparia]]'' ||Duneberry ||303.3 |- |[[Duinebruidsbos]]||''[[Pavetta revoluta]]''||Dune bride's bush||720 |- |[[Duineganna]] ||''[[Duineganna|Salsola nollothensis]]'' ||Dune ganna ||103.9 |- |[[Duinegeelbos]] ||''[[Leucadendron coniferum]]'' ||Dune conebush ||82 |- |[[Duineghwarrie]]||''[[Euclea racemosa]]''||Dune guarri<br />Sea guarri||599.3 |- |[[Duinegifboom]] ||''[[Acokanthera oblongifolia]]'' ||Dune poison-bush||638 |- |[[Duinekokoboom]] ||''[[Maytenus procumbens]]'' ||Dune koko tree ||401.1 |- |[[Duinekraaibessie]] ||''[[Searsia crenata]]'' ||Dune crowberry ||380.1 |- |[[Duinekriedoring]] ||''[[Lycium ferocissimum]]'' ||Dune honeythorn ||669.11 |- |[[Duinemirtebessie]]||''[[Eugenia capensis]]''||Dune myrtle||553.1 |- |[[Duine-olienhout]] ||''[[Olea exasperata]]'' ||Dune olive ||619 |- |[[Duinependoring]] ||''[[Gymnosporia arenicola]]'' ||Dune spike-thorn ||399.4 |- |[[Duineseepbessie]]||''[[Deinbollia oblongifolia]]''||Dune soap-berry||430 |- |[[Duinesoetdoring]] ||''[[Vachellia kosiensis]]'' ||Dune sweet thorn ||172.2 |- |[[Duinesterappel]] ||''[[Diospyros rotundifolia]]'' ||Dune star-apple ||608 |- |[[Duinesuurbessie]] ||''[[Dovyalis rotundifolia]]'' ||Dune sourberry ||510 |- |[[Duinesybas]]||''[[Robsonodendron maritimum]]'' ||Dune mock silky-bark ||413.1 |- |[[Duinetaaibos]] ||''[[Searsia laevigata]]'' ||Dune currant ||385.2 |- |[[Duinevalstaaibos]]||''[[Allophylus natalensis]]''||Dune false currant||426 |- |[[Duinewasbessie]] ||''[[Morella cordifolia]]'' ||Dune waxberry ||37.1 |- |[[Dunblaarfonteinbos]]||''[[Psoralea glabra]]'' || Narrow-leaf fountain-bush ||226.9 |- |[[Dwababessie]] ||''[[Monanthotaxis afra]]'' ||Dwababerry ||107.1 |- |[[Dwergbroodboom]] ||''[[Encephalartos humilis]]'' ||Dwarf cycad ||14.16 |- |[[Dwergpruimbas]] ||''[[Osyris speciosa]]'' ||Cape sumach ||100.1 |- |[[Dwergvy]] ||''[[Ficus pygmaea]]'' || Dwarf fig ||50.2 |- |[[Dwergwolftoon]] ||''[[Dwergwolftoon|Portulacaria fruticulosa]]'' ||Dwarf porkbush ||104.2 |- |[[Ebbehoutghwarrie]]||''[[Euclea pseudebenus]]''||Ebony tree<br />Black ebony||598 |- |[[Ebutsinidoring]] ||''[[Vachellia ebutsiniorum]]'' ||Ebutsini thorn ||163.5 |- |[[Eikeblaarkanniedood]] ||''[[Commiphora wildii]]'' ||Oak-leaved corkwoord ||290.1 |- |[[Enkelblaarkiepersol]]||''[[Cussonia natalensis]]''||Rock cabbage tree||562 |- |[[Enkeldoring]]||''[[Vachellia robusta]] subps. robusta''||Ankle thorn<br />Splendid thorn<br />Brack thorn<br />Broad-pod robust thorn||183 |- |[[Enkeldoringnoemnoem]]||''[[Carissa spinarum]]''||Simple-spine carissa<br />Conkerberry<br />Arabian num-num||640.4 |- |[[Enkelgroendoring]]||''[[Balanites aegyptiaca]]''||Desert date<br />Egyptian balsam||251.1 |- |[[Ertjiehout]] ||''[[Craibia zimmermannii]]'' ||Peawood ||229 |- |[[Essenhout]]||''[[Ekebergia capensis]]''||Cape ash||298 |- |[[Fluweelboswilg]]||''[[Combretum molle]]''||Velvet bushwillow||537 |- |[[Fluweelkanniedood]]||''[[Commiphora mollis]]''||Velvet corkwood||280 |- |[[Fluweelkaree]] ||''[[Searsia engleri]]'' ||Velvet karee ||382 |- |[[Fluweelklipels]]||''[[Afrocanthium gilfillanii]]''||Velvet rockalder||706 |- |[[Fluweelrooibessie]]||''[[Erythrococca menyharthii]]''||Velvet redberry||332.3 |- |[[Fluweelsoetbessie]]||''[[Bridelia mollis]]''||Velvet sweetberry||325 |- |[[Fluweelvrughardeblaar]] ||''[[Phylica purpurea]]'' ||Velvet-fruited/hardleaf ||453.5 |- |[[Fluweelvrugzanha]]||''[[Zanha africana]]''||Velvet-fruit zanha||438.5 |- |[[Fonteinbos]]||''[[Psoralea aphylla]]'' || Leafless fountain-bush ||226.8 |- |[[Fransaalwyn]]||''[[Aloe pluridens]]''||French aloe||30.1 |- |[[Fynbauhinia]]||''[[Bauhinia natalensis]]''||Dainty bauhinia||208.5 |- |[[Fynbitterblaar]]||''[[Brachylaena ilicifolia]]''||Small bitter-leaf||728 |- |[[Fynblaarboerboon]] ||''[[Schotia afra var. angustifolia]]'' ||Small-leaved boerbean||201.1 |- |[[Fynblaarbruidsbos]] ||''[[Pavetta zeyheri]]'' ||Small-leaved bride’s bush ||722 |- |[[Fynblaarbruinysterhout]] ||''[[Homalium rufescens]]'' ||Small-leaved brown-ironwood||502 |- |[[Fynblaarkanniedood]] ||''[[Commiphora kraeuseliana]]'' ||Feather-leaved corkwoord ||277.5 |- |[[Fynblaarrooihout]]||''[[Ochna serrulata]]''||Small-leaved plane||479.1 |- |[[Fynblaarwildemoerbei]]||''[[Trimeria trinervis]] ||Small-leaved wild mulberry||504 |- |[[Fynbossterappel‎]] ||''[[Diospyros glabra]]'' ||Blueberry bush ||603.1 |- |[[Fyndoring]] ||''[[Vachellia tenuispina]]'' ||Turf thorn ||187.3 |- |[[Gamtooskiepersol]] ||''[[Cussonia gamtoosensis]]'' ||Gamtoos cabbage tree||565.2 |- |[[Gannabos]] of [[Gannabos|seepganna]] ||''[[Salsola aphylla]]'' ||Lye ganna ||103.3 |- |[[Gariepbauhinia]]||''[[Adenolobus garipensis]]''||Blue neat's foot||208 |- |[[Gariepharpuisboom]]||''[[Ozoroa namaquensis]]''||Gariep resin tree ||373.2 |- |[[Gariepkanniedood]] ||''[[Commiphora gariepensis]]'' ||Gariep corkwoord ||275.3 |- |[[Gariepkaree]] ||''[[Searsia populifolia]]'' ||Gariep karee ||391.1 |- |[[Garieppendoring]] ||''[[Gymnosporia gariepensis]]'' ||Gariep spike-thorn ||401.5 |- |[[Garieppronkstert]] ||''[[Gelrebia bracteata]]'' ||Gariep plumeflower ||214.1 |- |[[Gariepsmalblaarpendoring]] ||''[[Gymnosporia linearis subsp. lanceolata]]'' ||Gariep narrow-leaved spike-thorn ||401.10 |- |[[Geelbauhinia]] ||''[[Bauhinia tomentosa]]'' ||Yellow bauhinia ||208.1 |- |[[Geelbitterbessie]] ||''[[Strychnos mitis]]'' ||Yellow bitterberry ||627 |- |[[Geelblomvoëlbessie]]||''[[Psychotria capensis]]''||Bird-berry||723 |- |[[Geeldoring]] ||''[[Rhigozum obovatum]]'' ||Yellow pomegranate ||675 |- |[[Geelhout]]||''[[Podocarpus latifolius]]''||Real yellowwood||18 |- |[[Geelkeurboom]]||''[[Calpurnia aurea]]''||Natal laburnum||219 |- |[[Geelpapierkelk]]||''[[Monotes glaber]]''||Palefruit monotes||486.5 |- |[[Geelpistoolbos]] ||''[[Justicia aconitiflora]]'' ||Lemon pistol-bush ||681.2 |- |[[Geelskulpblombos]]||''[[Bowkeria citrina]]'' ||Yellow shell-flower bush ||672.1 |- |[[Geelsuikerbos]] of [[Geelsuikerbos|geelsuikerkan]] ||[[Geelsuikerbos|''Protea aurea'' subsp. ''aurea'']] ||Common shuttlecock sugarbush ||90.3 |- |[[Geelwortelboom]]||''[[Steganotaenia araliacea]]''||Carrot tree||569 |- |[[Geneesblaarboom]] ||''[[Solanum giganteum]]''||Healing-leaf tree||669.4 |- |[[Gewone bruidsbos]] ||''[[Pavetta gardeniifolia var. gardeniifolia]]'' ||Common bride’s bush ||716 |- |[[Gewone drolpeer]] ||''[[Dombeya rotundifolia]]''||Common wild pear||471 |- |[[Gewone ghwarrie]] ||''[[Euclea undulata]]''||Common guarri||601 |- |[[Gewone haakdoring]] ||''[[Senegalia afra]]''||Common hook-thorn||162 |- |[[Gewone hardeblaar]] ||''[[Phylica paniculata]]''||Common hard-leaf||453.2 |- |[[Gewone kanariebessie]] ||''[[Suregada africana]]'' ||Common canaryberry ||338 |- |[[Gewone kanniedood]] ||''[[Commiphora pyracanthoides]]'' ||Firethorn corkwood ||285 |- |[[Gewone kraaibessie]] ||''[[Searsia pentheri]]''||Common crow-berry||391 |- |[[Gewone luisiesbos]] ||''[[Leucospermum cuneiforme]]'' ||Wart-stemmed pincushion ||84.2 |- |[[Gewone protea]] of [[Gewone protea|gewone suikerbos]] ||[[Gewone protea|''Protea afra'' subsp. ''afra'']]||Common sugarbush||87 |- |[[Gewone taaibos]] ||''[[Searsia pyroides]]''||Common wildcurrant<br />||392 |- |[[Gewone wildekweper]] ||''[[Cryptocarya transvaalensis]]'' ||Mountain wild-quince ||114 |- |[[Gewone wildepietersieliebos]]||''[[Heteromorpha arborescens]]''||Parsley-tree<br />Parsnip-tree||568 |- |[[Gewone wildevy]]||''[[Ficus burkei]]''||Common wild fig||48 |- |[[Gifbergboomvygie]] ||''[[Stoeberia giftbergensis]]'' ||Gifberg tree-vygie ||756 |- |[[Gifbruidsbos]] ||''[[Pavetta schumanniana]]'' ||Poison bride’s bush ||721 |- |[[Gifolyf]]||''[[Peddiea africana]]''||Poison-olive||517 |- |[[Gifsterappel]] ||''[[Diospyros dichrophylla]] ''||Poison star-apple ||603 |- |[[Gladblaarbaakhout]]||''[[Greyia sutherlandii]]''||Natal bottlebrush||446 |- |[[Gladdeblaarwildemispel]] ||''[[Vangueria madagascariensis]]'' ||Smooth-leaved wild-medlar ||702.1 |- |[[Gladdeblompeer]]||''[[Dombeya cymosa]]''||Natal wild pear||469 |- |[[Gladdekola]]||''[[Cola natalensis]]''||Coshwood||478 |- |[[Gladderankwitbos]] ||''[[Maerua juncea supsp. juncea]]'' ||Smooth climbing spiderbush ||133.6 |- |[[Gladdeslapmispel]]||''[[Vangueria lasiantha]]''||Natal medlar||705 |- |[[Gladdesuurpruim]] ||''[[Ximenia afra var natalensis]]'' ||Smooth-twigged sourplum ||103.1 |- |[[Gladdeveselbos]]||''[[Englerodaphne subcordata]]''||Smooth fibre-bush||519 |- |[[Glansrosyntjie]]||''[[Grewia vernicosa]]''||Glossy raisinbush||463.11 |- |[[Gordoniavalspendoring]] ||''[[Putterlickia saxatilis]]'' ||Gordonia false spikethorn ||403.4 |- |[[Goueklokkiesboontjieboom]] ||''[[Markhamia obtusifolia]]'' ||Golden bell-bean ||677.1 |- |[[Gouetee]]||''[[Aspalathus pendula]]'' || Golden tea ||225.11 |- |[[Gouevingerblaar]] ||''[[Vitex patula]]'' ||Gold fingerleaf ||662 |- |[[Granietvy]] ||[[Granietvy|''Ficus natalensis'' subsp. ''granitticola'']] ||Granite fig ||56.5 |- |[[Graskopaalwyn]] ||''[[Aloe alooides]]'' ||Graskop aloe ||28.3 |- |[[Grasveldboomvaring]] ||''[[Cyathea dregei]]'' ||Common tree fern ||1 |- |[[Grasveldrooihout]] ||''[[Ochna confusa]]'' ||Grassland plane ||479.4 |- |[[Griekwakokoboom]] ||''[[Maytenus ilicina]]'' ||Griqua kokotree ||398.5 |- |[[Griekwasuurkaree]] ||''[[Searsia tridactyla]]'' ||Griqua sour karee ||394.2 |- |[[Groefbasboomheide]] ||''[[Erica canaliculata]]'' ||Grooved-bark tree erica ||573.1 |- |[[Groefstamkanniedood]] ||''[[Commiphora karibensis]] ''||Angular-stemmed corkwoord ||277.2 |- |[[Groenappel]] ||''[[Monodora junodii var. junodii]]'' ||Green apple ||107 |- |[[Groenblaarwurmbos]] ||''[[Cadaba natalensis]]'' ||Green-leaved worm bush ||129.1 |- |[[Groenblomtolbos]] ||''[[Leucadendron loranthifolium]]'' ||Green-flower conebush ||81.5 |- |[[Groendoring]]||''[[Balanites maughamii]]''||Green thorn||251 |- |[[Groenharpuisboom]] ||''[[Ozoroa concolor]]'' ||Green resin tree ||369.1 |- |[[Groenhofiesuikerbos]] ||''[[Protea coronata]]'' ||Green sugarbush ||91.1 |- |[[Groenklapper]] ||''[[Strychnos spinosa]]''||Green monkey orange||629 |- |[[Groenkreupelhout]] ||[[Groenkreupelhout|''Leucospermum conocarpodendron'' subsp. ''viridum'']] ||Green pincushion ||84.1 |- |[[Groenstamkanniedood]]|| ''[[Commiphora neglecta]]''||Green-stem corkwood||283 |- |[[Grootblaardrakeboom]] ||''[[Dracaena aletriformis]]''||Large-leaved dragon tree||30.9 |- |[[Grootblaarkanniedood]] ||''[[Commiphora anacardiifolia]]'' ||Large-leaved corkwood ||271 |- |[[Grootblaarlaventelboom]] ||''[[Heteropyxis dehniae]]''||Large-leaved lavender tree||455.1 |- |[[Grootblaarmirtebessie]]||''[[Eugenia erythrophylla]]''||Large-leaved myrtle||553.3 |- |[[Grootblaarpieringbessie]] ||''[[Cordia africana]]''||Large-leaved saucer-berry||651 |- |[[Grootblaarrotsvy]] ||''[[Ficus abutilifolia]]''||Large-leaved rock fig||63 |- |[[Grootblaarrysbos]] ||''[[Cliffortia grandifolia]]'' ||Large-leaved ricebush ||145.4 |- |[[Grootblaarsekelbos]] ||''[[Dichrostachys cinerea subsp. nyassana]]''||Large-leaved sicklebush<br />African sicklebush||190.1 |- |[[Grootblaarsterkastaiing]]||''[[Sterculia quinqueloba]]''||Large-leaved-chestnut||476 |- |[[Grootblaaruiehout]] ||''[[Cassipourea gummiflua]]''||Large-leaved onionwood||530 |- |[[Grootblaarvalsdoring]] ||''[[Albizia versicolor]]''||Large-leaved false-thorn||158 |- |[[Grootblomkriedoring]] ||''[[Lycium amoenum]]'' ||Large-flower honeythorn ||669.6 |- |[[Grootblompendoring]] ||''[[Gymnosporia putterlickioides]]'' ||Large-flowered spike-thorn ||402.1 |- |[[Grootgeelbos]] ||''[[Leucadendron eucalyptifolium]]'' ||Gum-leaved conebush ||81 |- |[[Groothaakbessie]] || ''[[Artabotrys brachypetalus]]'' ||Large hook-berry ||105.1 |- |[[Grootmirting]] ||''[[Myrsine pillansii]]'' ||Large cape myrtle ||577.2 |- |[[Grootnoemnoem]]||''[[Carissa macrocarpa]]''||Big num-num||640.3 |- |[[Grootsuikerbos]] of [[Grootsuikerbos|witsuikerbos]] ||''[[Protea gaguedi]]'' ||African sugarbush ||89 |- |[[Grootvaalbos]] ||''[[Brachylaena uniflora]]'' ||Tall silver-oak ||732 |- |[[Grootvalsmopanie]] ||''[[Guibourtia coleosperma]]'' ||Large copalwood ||199 |- |[[Grootvrugbospendoring]] ||''[[Gymnosporia grandifolia]]'' ||Large-leaved forest spike-thorn ||399.7 |- |[[Grootvrugpendoring]] ||''[[Gymnosporia oxycarpa]]'' ||Large-fruited spike-thorn ||401.9 |- |[[Grootvrugtrospeer]] ||''[[Uvaria lucida]]'' ||Large-fruited clusterpear ||108.2 |- |[[Grootvrugtrosvy]] ||[[Grootvrugtrosvy|''Ficus sycomorus'' subsp. ''gnaphalocarpa'']] ||Large-fruited sycamore fig ||66.1 |- |[[Growweblaarkatsnorbosse]] ||''[[Rotheca myricoides]]''||Blueflower tinderwood||667.1 |- |[[Growweblaarpieringbessie]] ||''[[Cordia ovalis]]''||Satinbark saucerbush<br />Snot berry||654 |- |[[Growweblaarstinkhout]] ||''[[Celtis gomphophylla]]'' ||False white stinkwood ||40 |- |[[Growweblaartaaibos]] ||''[[Searsia refracta]]'' ||Thorny crow-berry ||389.1 |- |[[Growwelaventelkoorsbessie]] ||''[[Croton menyharthii]]'' ||Rough-leaved croton ||329.2 |- |[[Growwerankwitbos]] ||''[[Maerua juncea supsp. crustata]]'' ||Crusty climbing spiderbush ||133.5 |- |[[Grysappel]] ||''[[Parinari curatellifolia]]'' ||Mobola plum ||146 |- |[[Gryskokoboom]] ||''[[Maytenus albata]]'' ||Grey kokotree ||401.3 |- |[[Haak-en-steek]]||''[[Vachellia tortilis subsp. heteracantha]]''||Umbrella thorn||188 |- |[[Halfmens]]||''[[Pachypodium namaquanum]]''||Elephant's trunk||649 |- |[[Hangvrugkanniedood]] ||''[[Commiphora zanzibarica]]'' ||Pendant-fruit corkwood ||291.1 |- |[[Hardekool]]||''[[Combretum imberbe]]''||Leadwood||539 |- |[[Hardepeer]]||''[[Olinia ventosa]]''||Hardpear||513 |- |[[Harige doringklipels]] ||''[[Canthium ciliatum]]'' ||Hairy turkeyberry ||709 |- |[[Harige ghwarrie]]||''[[Euclea natalensis]]''||Natal guarri<br />Natal ebony|| 597 |- |[[Harige haak-en-steek]]||''[[Vachellia tortilis subsp. spirocarpa]]''||Hairy umbrella thorn||188.1 |- |[[Harige kanniedood]]||''[[Commiphora africana]]''||Hairy corkwood||270 |- |[[Harige kusbruidsbos]] ||''[[Pavetta bowkeri]]'' ||Hairy coastal bride’s bush ||719.1 |- |[[Harige mirtebessie]] ||''[[Eugenia woodii]]''||Mountain myrtle||553.4 |- |[[Harige pendoring]] ||''[[Gymnosporia pubescens]]'' ||Hairy spike-thorn ||402.4 |- |[[Harige perdepram]] ||''[[Zanthoxylum humile]]'' ||Hairy knobwood||255 |- |[[Harige rotsvy]]||''[[Ficus glumosa]]''||Mountain fig||64 |- |[[Harige Sekhukhunedoring]] ||''[[Vachellia robbertsei]]'' ||Hairy Sekhukhune thorn ||172.4 |- |[[Harige septerboom]] ||''[[Paranomus tomentosus]]'' ||Hairy-leaved tree sceptre ||72.5 |- |[[Harige witgat]] ||''[[Boscia tomentosa]]'' || Hairy shepherd's tree ||127.1 |- |[[Harpuiskatjiepiering]]||''[[Gardenia resiniflua]]''||Resin gardenia||690.2 |- |[[Hartblaarvy]] ||[[Hartblaarvy|''Ficus polita'' subsp. ''polita'']] ||Heart-leaved fig ||59 |- |[[Heideblaargeelbos]] ||''[[Leucadendron ericifolium]]'' ||Erica-leaved conebush || 80 |- |[[Heilige Venda-bamboes]] ||''[[Oxytenanthera abyssinica]]'' ||Holy Venda bamboo ||21.6 |- |[[Helikopterboom]]||''[[Gyrocarpus americanus]]''||Propeller tree||120 |- |[[Hemelbesemdoring]] ||''[[Senegalia robynsiana]]'' ||Whipstick thorn ||184 |- |[[Henkel-se-geelhout]] ||''[[Podocarpus henkelii]]''||Henkel's yellowwood||17 |- |[[Hereroharpuisboom]] ||''[[Ozoroa hereroensis]]'' ||Herero resin tree ||371.3 |- |[[Hererosesambos]]||''[[Sesamothamnus guerichii]]'' ||Herero sesame-bush||679 |- |[[Heuningboomheide]] ||''[[Erica caterviflora]]'' ||Tree heath ||574 |- |[[Heuningklokkiesbos]] ||''[[Freylinia lanceolata]]'' ||Honey bells ||670.1 |- |[[Heuningnaboom]]||''[[Euphorbia tetragona]]''||Honey euphorbia||354 |- |[[Hikklimop]] ||''[[Combretum bracteosum]]'' ||Hiccupnut ||532.2 |- |[[Hoedespeldlukwart]]||''[[Oxyanthus pyriformis]]''||Natal wildloquat||696.2 |- |[[Hoëveldkiepersol]]||''[[Cussonia paniculata]]''||Small mountain cabbage||563.1 |- |[[Hophout]]||''[[Trema orientalis]]''||Pigeonwood||42 |- |[[Horingdoring]]||''[[Vachellia grandicornuta]]''||Horned thorn||168.1 |- |[[Horingpeultjieboom]]||''[[Diplorhynchus condylocarpon]]''||Horn-pod tree||643 |- |[[Huilboerboon]]||''[[Schotia brachypetala]]''||Weeping boerbean||202 |- |[[Huilboom]]||''[[Peltophorum africanum]]''||Weeping wattle<br />Black wattle<br />African-wattle||215 |- |[[Impalalelie]]||''[[Adenium multiflorum]]''||Impala lily||647.3 |- |[[Indiese wortelboom]] ||''[[Ceriops tagal]]'' ||Indian mangrove ||525 |- |[[iSimangaliso-wildeappelkoos]] ||''[[Dovyalis revoluta]]'' ||iSimangaliso wild apricot ||760 |- |[[Jakkalsbessie]]||''[[Diospyros mespiliformis]]''||Jackalberry||606 |- |[[Jankoensedoring]] ||''[[Cliffortia ilicifolia]]'' ||Holly-leaved ricebush ||145.10 |- |[[Jasmynkatjiepiering]] ||''[[Heinsia crinita subsp. parviflora]]'' ||Jasmine-gardenia ||700.2 |- |[[Jeukpeul]] ||''[[Cnestis polyphylla]]'' ||Itchpod ||147.1 |- |[[Jozinibroodboom]] ||''[[Encephalartos senticosus]]'' || Jozini cycad ||8 |- |[[Kaapboekenhout]]||''[[Rapanea melanophloeos]]''||Cape beech||578 |- |[[Kaapse boomheide]]||''[[Erica tristis]]''||False Cape tree heath||575.1 |- |[[Kaapse fonteinbos]]||''[[Psoralea axillaris]]'' ||Cape fountainbush||226.16 |- |[[Kaapse hardepeer]]||''[[Olinia capensis]]''||Hard pear||513.1 |- |[[Kaapse kanferfoelie]]||''[[Tecoma capensis]]''||Cape honeysuckle||673.1 |- |[[Kaapse kiaat]]||''[[Strychnos decussata]]''||Cape teak||624 |- |[[Kaapse kokoboom]] ||''[[Maytenus lucida]]'' ||Cape kokotree ||401.2 |- |[[Kaapse kranses]]||''[[Atalaya capensis]]''||Cape krantz ash||428 |- |[[Kaapse kuskiepersol]]||''[[Cussonia thyrsiflora]]''||Cape coast cabbage tree||565 |- |[[Kaapse kwar]] ||''[[Psydrax capensis]]'' ||Cape quar ||747 |- |[[Kaapse kweper]]||''[[Cryptocarya woodii]]''||Cape quince||116 |- |[[Kaapse sterkastaiing]] ||''[[Sterculia alexandri]]'' || Cape star-chestnut ||473 |- |[[Kaapse stokroos]]||''[[Sparrmannia africana]]''||Cape Hollyhock||457 |- |[[Kaapse swarthout]] ||''[[Maytenus peduncularis]]'' ||Cape blackwood ||401 |- |[[Kaapse uiehout]] ||''[[Cassipourea flanaganii]]'' || Cape onionwood ||528 |- |[[Kaapse vaderlandsboswilg]] ||''[[Combretum afrum]]'' ||Cape bushwillow ||533 |- |[[Kaapse wildepiesang]]||''[[Strelitzia alba]]''||Cape wild banana||32 |- |[[Kaapse witpeer]] ||''[[Apodytes geldenhuysii]]'' ||Cape White Pear ||422.2 |- |[[Kaiingsuikerbos]] ||''[[Protea glabra]]'' ||Clanwilliam sugarbush ||89.1 |- |[[Kaapsehoopbroodboom]] ||''[[Encephalartos laevifolius]]'' ||Kaapsehoop cycad ||6 |- |[[Kalahari-appelblaar]] ||''[[Philenoptera nelsii]]'' ||Kalahari appleleaf||239 |- |[[Kalaharibauhinia]] ||''[[Bauhinia macrantha]]'' ||Kalahari bauhinia||208.3 |- |[[Kalaharidoring]] ||''[[Vachellia luederitzii var. luederitzii]]'' ||Kalahari thorn ||174 |- |[[Kalaharigeeldoring]] ||''[[Rhigozum brevispinosum]]'' ||Kalahari yellowthorn ||674 |- |[[Kalahariharpuisboom]] ||''[[Ozoroa schinzii]]'' || Kalahari resin tree ||376.5 |- |[[Kalaharikoedoebessie]] ||''[[Pseudolachnostylis maprouneifolia var. dekindtii]] ||Kalahari kuduberry ||308.1 |- |[[Kalaharipeulbessie]] ||''[[Dialium englerianum]]'' ||Kalahari podberry ||210 |- |[[Kalaharirooivingers]] ||''[[Xylopia odoratissima]]'' ||Kalahari redfingers ||110 |- |[[Kalaharitaaibos]] ||''[[Searsia tenuinervis]]'' ||Rolled-leaf currant ||393.2 |- |[[Kalahariwildemispel]]||''[[Vangueria cyanescens]]''||Kalahari wild-medlar||702.3 |- |[[Kamassie]]||''[[Gonioma kamassi]]''||Kamassi||641 |- |[[Kamdebooboekenhout]]||''[[Faurea recondita]]''||Kamdeboo beechwood||745 |- |[[Kameeldoring]] ||''[[Vachellia erioloba]]''||Camel thorn||168 |- |[[Kameelspoor]] ||''[[Piliostigma thonningii]]''||Camel's foot||209 |- |[[Kamiesbergaalwyn]] ||''[[Aloe khamiesensis]]'' ||Khamiesberg aloe ||29.3 |- |[[Kandelaaraalwyn]] ||''[[Aloe candelabrum]]'' ||Candelabrum aloe ||28.5 |- |[[Kanferbos]]||''[[Tarchonanthus camphoratus]]''||Wild camphor bush||733 |- |[[Kanferfoelieboom]] ||''[[Turraea floribunda]]'' ||Honeysuckle tree ||296 |- |[[Kaokorooibessie]] ||[[Erythrococca kaokoensis]] ||Kaoko redberry ||759 |- |[[Kaokoboswilg]] ||''[[Combretum wattii]]'' ||Kaoko bushwillow ||544 |- |[[Kaokobrandbos]] ||''[[Hymenodictyon kaokoensis]]'' ||Kaoko firebush ||765 |- |[[Kaokogeeldoring]] ||''[[Rhigozum virgatum]]'' ||Kaoko yellowthorn ||676.2 |- |[[Kaokogroendoring]]||''[[Balanites angolensis]]''||Angolan torchwood<br />Simple-thorned torchwood||252.1 |- |[[Kaokokanniedood]] ||''[[Commiphora kaokoensis]]'' ||Kaoko corkwoord ||277.1 |- |[[Kaokosesambos]] ||''[[Sesamothamnus benguellensis]]'' ||Kaoko sesame-bush ||679.1 |- |[[Kaokoswarthaak]] ||''[[Senegalia mellifera subsp. mellifera]]'' ||Kaoko black thorn ||176.1 |- |[[Kaokovlamklimop]] ||''[[Combretum oxystachyum]]'' ||Kaoko flamecreeper ||540.4 |- |[[Kaokowitgat]] ||''[[Boscia microphylla]]'' ||Kaoko shepherd's tree ||126 |- |[[Kaokowolftoon]] ||''[[Portulacaria kaokoensis]]'' ||Kaoko porkbush ||104.3 |- |[[Kaokowurmbos]] ||''[[Cadaba schroeppelii]]'' ||Kaoko wormbush ||129.2 |- |[[Karee]] ||''[[Searsia lancea]]'' ||Karree ||386 |- |[[Kareekanniedood]] || ''[[Commiphora gracilifrondosa]]'' ||Karee-leaved commiphora ||284 |- |[[Karooboerboon]] ||''[[Schotia afra]]'' ||Karoo boerbean ||201 |- |[[Karoobroodboom]] ||''[[Encephalartos lehmannii]]'' ||Karoo cycad ||8.1 |- |[[Karooheuningklokkiesbos]] ||''[[Freylinia vlokii]]'' ||Karoo honeybells ||670.7 |- |[[Karookoeniebos]] ||''[[Searsia burchellii]]'' ||Karoo kunibush ||379 |- |[[Karookruisbessie]]||''[[Grewia robusta]]''||Karoo cross-berry||463.6 |- |[[Karoonoemnoem]] ||''[[Carissa haematocarpa]]'' ||Karoo numnum ||640.2 |- |[[Karoopendoring]] ||''[[Gymnosporia karooica]]'' ||Karoo spike-thorn ||401.7 |- |[[Karooplakkiebos]] ||''[[Crassula arborescens]]'' ||Karoo tree crassula ||137.2 |- |[[Karoosalie]] ||''[[Buddleja glomerata]]''||Karoo Sagewood ||636.1 |- |[[Karoowitgat]] ||''[[Boscia oleoides]]'' ||Karoo shepherd tree ||128 |- |[[Kartelplakkiesbos]] ||''[[Crassula arboresscens subsp. undulatifolia]]'' ||Wavy tree crassula ||137.4 |- |[[Kasuur]]||''[[Pittosporum viridiflorum]]''||Cheesewood||139 |- |[[Katstertaalwyn]] ||''[[Aloe castanea]]'' ||Cat's-tail aloe ||28.6 |- |[[Kei-appel]]||''[[Dovyalis afra]]''||Kei apple||507 |- |[[Keibaakhout]]||''[[Greyia flanaganii]]''||Kei bottlebrush||444 |- |[[Keibauhinia]]||''[[Bauhinia bowkeri]]''||Kei bauhinia||208.4 |- |[[Keibroodboom]]||''[[Encephalartos princeps]]''||Kei cycad||12 |- |[[Keiharpuisbos]] ||''[[Ozoroa mucronata]]'' ||Kei resin tree ||373 |- |[[Keirooipeer]] ||''[[Scolopia flanaganii]]'' ||Kei redpear ||495 |- |[[Keivingerblaar]]||''[[Vitex obovata]]''||Kei fingerleaf||661 |- |[[Kerkeibos]]||''[[Crassula ovata]]''||Kerky-bush<br />Jade plant||137.3 |- |[[Kerriebos]]||''[[Hypericum revolutum]]''||Curry bush<br />St. John's wort||484 |- |[[Kershout]]||''[[Pterocelastrus tricuspidatus]]''||Candlewood||409 |- |[[Keurboom]]||''[[Virgilia oroboides]]''||Cape blossom tree<br />Pink blossom tree||221 |- |[[Kiaat]]||''[[Pterocarpus angolensis]]''||Wild teak||236 |- |[[Kiepersol]]||''[[Cussonia spicata]]''||Common cabbage tree||564 |- |[[Kierieklapper]]||''[[Combretum hereroense]]''||Russet bushwillow||538 |- |[[Kinaboom]]||''[[Rauvolfia afra]]''||Quinine tree||647 |- |[[Kinderbessie]] ||''[[Halleria elliptica]]'' ||Rock tree-fuschia ||670.2 |- |[[Klapperbos]]||''[[Nymania capensis]]''||Chinese lantern||295 |- |[[Kleefdoring]] ||''[[Vachellia borleae]]'' ||Sticky thorn ||160.1 |- |[[Kleefpeul]]||''[[Senna singueana]]''||Stickypod||213.1 |- |[[Kleinappelblaar]] ||''[[Philenoptera bussei]]'' ||Small apple-leaf ||238.1 |- |[[Kleinblousuurpruim]] ||[[Kleinblousuurpruim|''Ximenia americana'' var. ''microphylla'']] ||Small blue sourplum || 102 |- |[[Kleinblaardrakeboom]] ||''[[Dracaena mannii]]'' ||Small-leaved dragon tree ||30.8 |- |[[Kleinblaarkiaat]] ||''[[Pterocarpus lucens subsp. antunesii]]'' ||Small-leaved bloodwood ||236.1 |- |[[Kleinblaarkriedoring]] ||''[[Lycium cinereum]]'' ||Small-leaved honeythorn ||669.9 |- |[[Kleinblaarmirtebessie]]||''[[Eugenia verdoorniae]]''||Small-leaved myrtle||554.1 |- |[[Kleinblaarperspeuldoring]] ||''[[Senegalia goetzi subsp. microphylla]]'' ||Small-leaved purple-pod thorn ||167.1 |- |[[Kleinblaarpluisbossie]] ||''[[Lopholaena coriifolia]]'' || Small-leaved fluff bush||738 |- |[[Kleinblaarrotsvy]]||''[[Ficus tettensis]]''||Small-leaved rock fig||62 |- |[[Kleinblaarsaffraan]]||''[[Elaeodendron zeyheri]]''||Zeyher's saffronwood||412 |- |[[Kleinblaarsekelbos]]||''[[Dichrostachys cinerea subsp. africana ]]''||Small-leaved sicklebush||190 |- |[[Kleinblaartrospeer]] ||''[[Uvaria gracilipes]]'' ||Small-leaved clusterpear ||108.3 |- |[[Kleinblaarvy]] ||[[Ficus lingua'' subsp. ''depauperata'']] ||Small-leaved fig ||55.1 |- |[[Kleinblaarwilger]] ||[[''Salix mucronata'' subsp. ''mucronata'']] ||Small-leaved willow ||35 |- |[[Kleinblaarwitbos]] ||''[[Maerua parvifolia]]'' ||Small-leaved spiderbush ||135.1 |- |[[Kleinboerboon]]||''[[Schotia capitata]]''||Dwarf boerbean||203 |- |[[Kleinbosrooihout]] ||''[[Ochna gamostigmata]]'' ||Small forest plane ||479.5 |- |[[Kleingroendoring]]||''[[Balanites pedicellaris]]''||Lesser torchwood||252 |- |[[Kleinkanferfoelieboom]]||''[[Turraea obtusifolia]]''||Small honeysuckle tree||296.1 |- |[[Kleinkoraalboom]]||''[[Erythrina humeana]]''||Dwarf coral tree||243.1 |- |[[Kleinlaventelkoorsbessie]] ||''[[Croton pseudopulchellus]]'' ||Small lavender croton ||329.3 |- |[[Kleinperdepram]]||''[[Zanthoxylum capense]]''||Small knobwood||253 |- |[[Kleinpeulseeboontjie]]||''[[Entada wahlbergii]]''||Small-pod seabean ||193.4 |- |[[Kleinvalsmopanie]]||''[[Guibourtia conjugata]]''||Small copalwood||200 |- |[[Kleinvrugtrospeer]] ||''[[Uvaria afra]]'' ||Small-fruited clusterpear ||108.1 |- |[[Kliertjiesboom]] ||''[[Pavetta edentula]]'' ||Gland-leaved bride’s bush ||717 |- |[[Kliertjiesdeurmekaarbos]]||''[[Ehretia obtusifolia]]''||Hairy Puzzle-bush ||656.2 |- |[[Klipels]]||''[[Afrocanthium mundianum]]''||Rock alder||710 |- |[[Klipessenhout]] ||''[[Ekebergia pterophylla]]'' ||Rock ash ||299 |- |[[Klipharpuisbos]] ||''[[Euryops brevipapposus]]'' ||Rock resin-bush ||739 |- |[[Kliphout]]||''[[Heeria argentea]]''||Rockwood||368 |- |[[Klipkershout]]||''[[Maytenus oleoides]]''||Rock candlewood||400 |- |[[Klipkoolhout]]||''[[Lachnostylis bilocularis]]''||Rock coalwood||307.1 |- |[[Klipvalsdoring]] ||''[[Albizia brevifolia]]'' ||Rock false-thorn ||152 |- |[[Klokkiesboontjieboom]] ||''[[Markhamia zanzibarica]]'' ||Bell-bean ||677 |- |[[Klokkiespendoring]]||''[[Gymnosporia tenuispina]]''||Bell spike-thorn||402.8 |- |[[Knolharpuis]] ||''[[Othonna arbuscula]]'' || Traap baboon cabbage ||740 |- |[[Knoppiesboontjie]]||''[[Maerua angolensis]]''||Bead-bean tree||132 |- |[[Knoppiesdoring]] ||''[[Senegalia nigrescens]]'' ||Knob thorn ||178 |- |[[Knoppiesklimop]] ||''[[Combretum mossambicense]]'' ||Knobbly climbing bushwillow ||545.1 |- |[[Knoppiesvy]]||[[Knoppiesvy|''Ficus sansibarica'' subsp. ''sansibarica'']]||Knobbly fig||47 |- |[[Kobas]] ||''[[Cyphostemma currorii]]'' ||Cobas||456 |- |[[Koeniebos]] ||''[[Searsia undulata]]'' ||Kuni-bush||389 |- |[[Koeboebessie]] ||''[[Mystroxylon aethiopicum]]'' ||Kooboo-berry||410 |- |[[Koedoebessie]] ||''[[Pseudolachnostylis maprouneifolia]]''||Kudu berry||308 |- |[[Koffiebeesklou]]<br>[[Koffie bauhinia]]||''[[Bauhinia petersiana]]'' ||Coffee bauhinia<br />Natal neat's foot||208.3 |- |[[Kogelbergrysbos]] ||''[[Cliffortia heterophylla]]'' ||Kogelberg ricebush ||145.9 |- |[[Kogelbergvaalstompie]] ||''[[Mimetes arboreus]]'' ||Kogelberg pagoda ||72.1 |- |[[Kokerboom]] ||''[[Aloidendron dichotomum]]'' ||Quiver tree ||29 |- |[[Kokoboom]]||''[[Maytenus undata]]''||Koko tree||403 |- |[[Kolletjiesblaarvy]] ||''[[Ficus nigropunctata]]'' ||Busse's fig<br />Dot-leaved fig ||58 |- |[[Komkommerbos]]||''[[Thilachium africanum]]''||Cucumber bush||136.2 |- |[[Koolhout]]||''[[Lachnostylis hirta]]''||Coalwood||307 |- |[[Koorsbessie]]||''[[Croton megalobotrys]]''||Large fever-berry||329 |- |[[Koorsboom]] ||''[[Vachellia xanthophloea]]''||Fever tree||189 |- |[[Koorspeulboom]] ||''[[Holarrhena pubescens]]'' ||Fever-pod ||642 |- |[[Koperstamkanniedood]]||''[[Commiphora harveyi]]''||Red-stem corkwood||277 |- |[[Koraalboom]]||''[[Erythrina lysistemon]]''||Common coral tree||245 |- |[[Koraaltaaibos]] ||''[[Searsia magalismontana]]'' ||Coral crowberry ||384.2 |- |[[Korentebos]] ||''[[Searsia tomentosa]]'' ||Bicoloured currant ||394 |- |[[Korenteharpuisboom]] ||''[[Ozoroa sphaerocarpa]]'' ||Currant resin tree ||377 |- |[[Korthaarkapperbos]] ||''[[Capparis sepiaria var. subglabra]]'' ||Short-haired caperbush ||130.2 |- |[[Kortpeul]] ||''[[Rourea orientalis]]'' ||Shortpod ||147.2 |- |[[Kortstamnaboom]] ||''[[Euphorbia otjingandu]]'' ||Short-stemmed candelabra-tree ||748 |- |[[Kosibaairoosappel]] ||''[[Memecylon kosiense]]'' ||Kosi Bay rose-apple ||762 |- |[[Kosipalm]]||''[[Raphia australis]]''||Kosi palm||26 |- |[[Kouebasrooihout]]||''[[Ochna arborea]]''||Cape redwood||479 |- |[[Kraalkriedoring]]||''[[Lycium afrum]]''||Kraal honey-thorn||669.2 |- |[[Kraalnaboom]]||''[[Euphorbia tirucalli]]''||Rubber euphorbia||355 |- |[[Kraalpendoring]]||''[[Gymnosporia polyacantha subsp. polyacantha]]''||Kraal spike-thorn||402.2 |- |[[Kransaalwyn]] ||''[[Aloe arborescens]]'' ||Krantz aloe ||28.1 |- |[[Kransbessie]]||''[[Gerrardina foliosa]]''||Krantz berry||500 |- |[[Kranskwar]] ||''[[Psydrax locuples]]'' ||Krantz quar ||712 |- |[[Kranssuikerbos]] ||''[[Protea rupicola]]'' ||Krantz sugarbush ||88.2 |- |[[Kremetart]]||''[[Adansonia digitata]]''||Baobab||467 |- |[[Kreupelrooihout]] ||''[[Ochna inermis]]'' ||Stunted plane ||480.1 |- |[[Kringboom]]||''[[Maerua schinzii]]''||Ringwood tree||136 |- |[[Krinkhout]]||''[[Securidaca longepedunculata]]''||Violet tree||303 |- |[[Kromblaarsuikerbos]] ||[[''Protea afra'' subsp. ''falcata'']] ||Curved-leave sugarbush ||87.2 |- |[[Kruisbessie]]||''[[Grewia occidentalis]]''||Cross-berry||463 |- |[[Kruiskameeldoring]]||''[[Vachellia erioloba]]''||Hybrid camel thorn||169.1 |- |[[Kunenekanniedood]] ||''[[Commiphora kuneneana]]'' ||Kunene corkwood ||277.7 |- |[[Kunenewaterbessie]] ||''[[Syzygium kuneneense]]'' ||Kunene waterberry ||767 |- |[[Kunenewolftoon]] ||''[[Kunenewolftoon|Portulacaria kuneneana]]'' ||Kunene porkbush ||104.4 |- |[[Kurkbasdoring]] ||''[[Vachellia davyi]]'' ||Corky-barked thorn ||163.1 |- |[[Kurkbasklapper]] of Geelklapper||''[[Strychnos cocculoides]]''||Corky monkey orange||623 |- |[[Kurkbasrooihout]] ||''[[Ochna maguirei]]'' ||Corky-barked plane ||766 |- |[[Kurkbos]] ||''[[Mundulea sericea]]''||Cork bush||226 |- |[[Kurkdoringklipels]] ||''[[Canthium suberosum]]'' ||Cork turkey-berry ||709.1 |- |[[Kurkvoëlbessie]] ||''[[Psychotria suber]]'' ||Corky birdberry ||769 |- |[[Kusboontjiebos]] ||''[[Sophora inhambanensis]]'' ||Coastal bean-bush ||218 |- |[[Kusbruidsbos]] ||''[[Pavetta natalensis]]'' ||Coastal bride’s bush ||719 |- |[[Kusfonteinbos]] ||''[[Psoralea arborea]]'' ||Coastal fountainbush ||226.10 |- |[[Kusjakkalsbessie]] ||''[[Diospyros inhacaensis]]'' ||Coastal jackal-berry ||604 |- |[[Kusjakkalskoffie]] ||''[[Empogona coriacea]]'' ||Coastal jackal coffee ||700 |- |[[Kuskanferbos]] ||''[[Tarchonanthus littoralis]]''||Coastal camphor bush||733.2 |- |[[Kuskatoenboom]] ||''[[Hibiscus tiliaceus]]''||Lagoon hibiscus<br />Wild cotton tree||464 |- |[[Kuskeiappel]] ||''[[Dovyalis longispina]]'' ||Coastal Kei apple ||510.1 |- |[[Kuskoraalboom]] ||''[[Erythrina afra]]''||Coast coral tree ||242 |- |[[Kuslooibas]] of [[Kuslooibas|pruimbas]] ||''[[Osyris compressa]]'' ||Tannin bush ||99 |- |[[Kusrankdoring]] ||''[[Senegalia kraussiana]]'' ||Coastal climbing thorn|| 173.1 |- |[[Kusrooimelkhout]]||''[[Mimusops afra]]''||Coastal red milkwood||583 |- |[[Kusrysbos]] ||''[[Cliffortia longifolia]]'' ||Coastal ricebush ||145.11 |- |[[Kussigsagkapperbos]] ||''[[Capparis fascicularis var. zeyheri]]'' ||Coastal zigzag caperbush ||129.8 |- |[[Kustaaibos]] ||''[[Searsia nebulosa]]'' ||Coastal currant ||390.1 |- |[[Kusvaalbos]]||''[[Brachylaena discolor]]''||Coast silver oak||724 |- |[[Kuswildemispel]] ||''[[Vangueria randii subsp. chartacea]]'' ||Coastal wild-medlar ||702.2 |- |[[Kuswildepiesang]]||''[[Strelitzia nicolai]]''||Natal wild banana||34 |- |[[Kuswitessenhout]] ||''[[Bersama swinnyi]]'' ||Coastal white-ash ||441 |- |[[Kuswurgvy]]||[[Kuswurgvy|''Ficus natalensis'' subsp. ''natalensis'']]||Natal fig<br />Wild fig||57 |- |[[Kwar]]||''[[Psydrax obovata]]''||Coastal quar||711 |- |[[Laeveldbittertee]]||''[[Vernonia colorata]]''||Lowveld bitter-tea||723.4 |- |[[Laeveldkanferfoelieboom]] ||''[[Turraea nilotica]]'' ||Lowveld honeysuckle Tree ||297 |- |[[Laeveldkralesnoer]] ||''[[Alchornea laxiflora]]'' ||Lowveld beadstring ||334 |- |[[Laeveldmelkbessie]]||''[[Manilkara mochisia]]''||Lowveld milkberry||587 |- |[[Laeveldnaboom]]||''[[Euphorbia evansii]]''||Lowveld euphorbia||348 |- |[[Laeveldsterkastaiïng]]||''[[Sterculia murex]]''||Lowveld chestnut||475 |- |[[Laeveldvaalbos]]||''[[Brachylaena huillensis]]''||Lowveld silver oak||727 |- |[[Laeveldvy]]||''[[Ficus stuhlmannii]]''||Lowveld fig||65 |- |[[Laingsburgtolbos]] ||''[[Leucadendron osbornei]]'' ||Laingsburg conebush ||81.7 |- |[[Lalapalm]]||''[[Hyphaene coriacea]]''||Lala palm||23 |- |[[Langbeentjie]] ||''[[Leucadendron procerum]]'' ||Ivory conebush ||81.2 |- |[[Langblaarwolftoon]] ||''[[Langblaarwolftoon|Portulacaria longipedunculata]]'' ||Long-leaved porkbush ||104.5 |- |[[Langhaarkapperbos]] ||''[[Capparis sepiaria var. citrifolia]]'' ||Long-haired caperbush ||130 |- |[[Langpeuldoring]] ||''[[Vachellia sieberiana var. sieberiana]]'' ||Longpod thorn ||186.9 |- |[[Laventelboom]] ||''[[Heteropyxis natalensis]]''||Lavender tree||455 |- |[[Laventelkoorsbessie]]||''[[Croton gratissimus]]''||Lavender croton<br />Lavender fever-berry||328 |- |[[Limpopokoorsbessie]] ||[[Croton madandensis]] ||Limpopo feverberry ||328.4 |- |[[Loerietolbos]] ||''[[Leucadendron loeriense]]'' ||Loerie conebush ||80.7 |- |[[Lydenburgbroodboom]] ||''[[Encephalartos inopinus]]'' || Lydenburg cycad ||5.1 |- |[[Lebombo-aalwyn]] ||''[[Aloe spicata]]'' ||Lebombo aloe ||30.4 |- |[[Lebombobroodboom]] ||''[[Encephalartos lebomboensis]]'' || Lebombo cycad ||14.8 |- |[[Lebombo-ysterhout]]||''[[Androstachys johnsonii]]''||Lebombo ironwood||327 |- |[[Lebombokranses]]||''[[Atalaya alata]]''||Lebombo krantz ash||427 |- |[[Lebombonaboom]]||''[[Euphorbia confinalis]]''||Lebombo euphoria<br />Lebombo milktree||345 |- |[[Lebombowattel]]||''[[Newtonia hildebrandtii]]''||Lebombo-wattle||191 |- |[[Lebombowitbos]] ||''[[Maerua brevipetiolata]]'' ||Lebombo spiderbush ||132.5 |- |[[Lekkerbreek]]||''[[Ochna pulchra]]''||Peeling plane<br />Peelingbark ochna||483 |- |[[Lekkerruikpeul]]||''[[Vachellia nilotica subsp. kraussiana]]''||Scented thorn||179 |- |[[Lekkervreet]] ||''[[Opilia campestris]]'' || Parasitebush ||100.5 |- |[[Lemoenhout]]||''[[Xymalos monospora]]''||Lemonwood||111 |- |[[Lemoentjiedoring]]||''[[Cassinopsis ilicifolia]]''||Lemon thorn||420 |- |[[Leolodoring]] ||''[[Vachellia ormocarpoides]]'' ||Leolo thorn ||179.3 |- |[[Lepelhout]]||''[[Cassine schinoides]]''||Spoon-wood||418 |- |[[Lilliebroodboom]] ||''[[Encephalartos dyerianus]]'' || Lillie cycad ||14.2 |- |[[Lippeblomsuikerbos]] ||''[[Protea subvestita]]''||Waterlily sugarbush || 98 |- |[[Louriersuikerbos]] ||''[[Protea laurifolia]]''||Laurel sugarbush||90.2 |- |[[Louriervy]] ||''[[Ficus ilicina]]'' || Laurel rock fig ||53 |- |[[Maanhaarstompie]]||''[[Mimetes fimbriifolius]]''||Fringed bottlebrush||72.2 |- |[[Magaliesrooihout]] ||''[[Ochna pretoriensis]]''||Magalies redwood ||480.2 |- |[[Malbaarvaalbos]] ||''[[Brachylaena glabra]]'' ||Malabar silver-oak ||726 |- |[[Malvarosyntjie]]||''[[Grewia villosa]]''||Mallow raisin||463.3 |- |[[Manketti]]||''[[Schinziophyton rautanenii]]''||Manketti tree<br />Feather-weight tree||337 |- |[[Mannetjiebos]] ||''[[Stoeberia utilis]]'' ||White fig ||103.5 |- |[[Maputalandbruidsbos]]||''[[Pavetta vanwykiana]]''||Sand Brides-bush||721.3 |- |[[Maputalanddwababessie]] ||''[[Monanthotaxis maputensis]]'' ||Maputaland dwababerry ||758 |- |[[Maputalandkoorsbessie]] ||''[[Croton steenkampianus]]'' ||Maputaland feverberry ||329.1 |- |[[Maputalandoordeelboom]]||''[[Erythrophleum lasianthum]]''||Maputaland ordealtree<br />Swazi ordeal tree||196 |- |[[Maputalandraasblaar]]||''[[Combretum mkuzense]]''||Mkuze bushwillow||545.2 |- |[[Maputalandrankboswilg]] ||''[[Combretum eugeneanum]]'' ||Maputaland climbing bushwillow ||764 |- |[[Maroela]]||''[[Sclerocarya birrea]]''||Marula||360 |- |[[Matoppie]]||''[[Boscia albitrunca]]''||Shepherd's tree||122 |- |[[Mbasheroosappel]] ||''[[Memecylon australissimum]]''||Mbashe rose-apple ||761 |- |[[Meerstamvalsdoring]]||''[[Albizia petersiana]]''||Multi-stemmed false-thorn<br />Nala tree||153 |- |[[Melkpeer]]||''[[Inhambanella henriquesii]]''||Milk pear||591 |- |[[Middelburgbroodboom]] ||''[[Encephalartos middelburgensis]]'' ||Middelburg cycad ||14.3 |- |[[Miershoopwildemispel]] ||''[[Vangueria randii subsp. randii]]'' ||Antheap-wild-medlar ||702.5 |- |[[Mingerhout]]||''[[Breonadia salicina]]''||Matumi||684 |- |[[Mirtaartappelbos]]||''[[Phyllanthus myrtaceus]]''||Myrtle potatobush||311.5 |- |[[Mitserie]]||''[[Bridelia micrantha]]''||Mitzeeri||324 |- |[[Modjadjibroodboom]]||''[[Encephalartos transvenosus]]''||Modjadji giant-cycad||13 |- |[[Moepel]]||''[[Mimusops zeyheri]]''||Transvaal red milkwood||585 |- |[[Moerasvy]]||''[[Ficus trichopoda]]''||Swamp fig||54 |- |[[Mopanie]]||''[[Colophospermum mopane]]''||Mopane||198 |- |[[Mopanie-aalwyn]] ||''[[Aloe littoralis]]'' ||Mopane aloe ||29.4 |- |[[Mopanieaartappelbos]]||''[[Phyllanthus pinnatus]]'' ||Mopane potato bush||312.1 |- |[[Mopaniegeeldoring]] ||''[[Rhigozum zambesiacum]]'' ||Zambezi gold ||676 |- |[[Mopaniewitgat]] ||''[[Boscia matabelensis]]'' ||Mopane shepherd's tree ||125.5 |- |[[Moringaboom]]||''[[Moringa oleifrea]]''||Drumstick tree|| |- |[[Mosambiekkoffie]]||''[[Coffea racemosa]]''||Mozambique Wild Coffee||715.1 |- |[[Msasa]]||''[[Brachystegia spiciformis]]''||Spring msasa<br />Musasa||198.1 |- |[[Msinga-broodboom]]||''[[Encephalartos msinganus]]''||Msinga cycad ||14.7 |- |[[Naaldblaarrysbos]] ||''[[Cliffortia erectisepala]]'' ||Needle-leaved ricebush ||145.8 |- |[[Naaldblaarheuningbostee]] ||''[[Cyclopia maculata]]'' ||Needle-leaf honeybush tea ||224.3 |- |[[Naaldblaartolbos]] ||''[[Leucadendron nobile]]'' ||Karoo conebush ||81.1 |- |[[Naaldblaarwitbos]] ||''[[Maerua rosmarinoides]]'' ||Needle-leaved spiderbush ||135 |- |[[Naaldhardeblaar]] ||''[[Phylica villosa]]'' ||Needle hardleaf ||453.4 |- |[[Naboom]]||''[[Euphorbia ingens]]''||Common tree euphorbia||351 |- |[[Namahaarpuisboom]] ||''[[Ozoroa namaensis]]'' ||Nama resin tree ||373.1 |- |[[Namakanniedood]] ||''[[Commiphora namaensis]]'' ||Nama corkwoord ||282.1 |- |[[Namakwaboomvygie]] ||''[[Stoeberia utilis var. lerouxiae]]'' ||Namaqua tree-vygie ||757 |- |[[Namakwaharpuisboom]] ||''[[Ozoroa dispar]]'' ||Namaqua resin tree ||370 |- |[[Namakwajakkalsbessie]] ||''[[Diospyros acocksii]]'' ||Namaqua jackalberry ||602 |- |[[Namakwakanniedood]] ||''[[Commiphora capensis]]'' ||Namaqua corkwood ||273 |- |[[Namakwarooiklapperbos]]||''[[Erythrophysa alata]]''||Namaqua red balloon||436.1 |- |[[Namakwavy]]||''[[Ficus cordata]]''||Sandpaper fig||51 |- |[[Namapronkstert]]||''[[Gelrebia merxmuellerana]]''||Nama plumeflower||214.5 |- |[[Namibharpuisboom]]||''[[Ozoroa crassinervia]]''||Namibian resin tree||369 |- |[[Namibiese kriedoring]] ||''[[Lycium eenii]]'' ||Namibian honeythorn ||669.10 |- |[[Namibiese taaibos]] ||''[[Searsia pyroides var. dinteri]]'' ||Namibia firethorn crowberry ||392.1 |- |[[Namibkanniedood]] ||''[[Commiphora dinteri]]'' ||Namib corkwoord ||274.2 |- |[[Namibkapperbos]] ||''[[Capparis hereroensis]]'' ||Namib caperbush ||129.9 |- |[[Namibkoraalboom]]||''[[Erythrina decora]]''||Namib coral tree||243 |- |[[Namibpronkstert]]||''[[Hererolandia pearsonii]]''||Namib plumeflower||214.2 |- |[[Nanabessie]]||''[[Searsia dentata]]''||Nana-berry||381 |- |[[Nardouwluisiesbos]] ||''[[Leucospermum praemorsum]]'' ||Nardouw fountain pincushion ||85.1 |- |[[Natalaalwyn]] ||''[[Aloe spectabilis]]'' ||Natal aloe ||30.6 |- |[[Natalkweper]] ||''[[Cryptocarya natalensis]]'' ||Sandstone quince ||117.1 |- |[[Natalokkerneut]] ||''[[Cavacoa aurea]]'' ||Natal hickory ||332 |- |[[Natalwilger]] of [[Natalwilger|fluitjieswilger]] ||[[''Salix mucronata'' subsp. ''woodii'']] ||Natal willow ||36.2 |- |[[Natalkaree]] ||''[[Searsia natalensis]]'' ||Northern dune currant ||390 |- |[[Naukluftkaree]] ||''[[Searsia volkii]]'' ||Naukluft rhus ||396.2 |- |[[Netblaarwitbos]] ||''[[Maerua nervosa]]'' ||Lace-leaved spiderbish ||136.1 |- |[[Ngotshe-broodboom]] ||''[[Encephalartos aemulans]]'' || Ngotshe cycad ||14.5 |- |[[Ngoyedwergbroodboom]] ||''[[Encephalartos ngoyanus]]'' ||Ngoye dwarf cycad ||14.17 |- |[[Nieshout]]||''[[Ptaeroxylon obliquum]]''||Sneezewood||292 |- |[[Njalaboom]]||''[[Xanthocercis zambesiaca]]''||Nyala tree||241 |- |[[Noemnoem]] ||''[[Carissa bispinosa]]'' ||Num-num ||640.5 |- |[[Nooienskokerboom]] ||''[[Aloidendron ramosissimum]]'' ||Maiden's quiver tree ||30.2 |- |[[Noordelike boesmansdruif]]||''[[Rhoicissus tridentata subsp. cuneifolia]]''||Northern bushman's grape||456.6 |- |[[Noordelike pompombruidsbos]] ||''[[Pavetta cataractarum]]'' ||Northern pompon bride’s bush ||719.2 |- |[[Noordelike skulpblombos]]||''[[Bowkeria cymosa]]''||Escarpment Shell-flower||672 |- |[[Noordelike valspendoring]] ||''[[Putterlickia neglecta]]'' ||Northern false spikethorn ||754 |- |[[Notsung]]||''[[Halleria lucida]]''||Tree fuchsia||670 |- |[[Okavangoboswilg]] ||''[[Combretum albopunctatum]]'' ||Okavango bushwillow ||531.2 |- |[[Oleasterboswilg]] ||''[[Combretum elaeagnoides]]'' ||Oleaster bushwillow ||534.3 |- |[[Olienhout]]||''[[Olea europaea subsp. cuspidata]]''||Wild olive<br>African olive||617 |- |[[Olifantsrivierbroodboom]]||''[[Encephalartos lanatus]]''||Olifants River cycad||5.2 |- |[[Olifantsrivierboswilg]] ||''[[Combretum petrophilum]]'' ||Olifants River bushwillow ||542.1 |- |[[Omsambeet]]||''[[Millettia grandis]]''||Umzimbeet||227 |- |[[Onderbos]]||''[[Trichocladus crinitus]]''||Black hazel||142 |- |[[Oordeelboom]]||''[[Erythrophleum africanum]]''||Ordeal tree||194 |- |[[Oorlogskloofsterboom]] ||''[[Cliffortia dichotoma]]'' ||Oorlogskloof startree ||145.7 |- |[[Oos-Kaapse hardepeer]]||''[[Olinia micrantha]]''||Eastern Cape hard-pear||514.1 |- |[[Oos-Kaapse reusebroodboom]]||''[[Encephalartos altensteinii]]''||Eastern Cape cycad||3 |- |[[Oos-Kaapse smalblaarpendoring]] ||''[[Gymnosporia linearis subsp. linearis]]'' ||Eastern Cape narrow-leaved spike-thorn ||399.1 |- |[[Oostelike koeniebos]] ||''[[Searsia pallens]]'' ||Eastern kunibush ||395 |- |[[Opregte suikerbos]]||''[[Protea repens]]''||Real sugarbush||94.2 |- |[[Opregte waaierpalm]]||''[[Hyphaene petersiana]]''||Real fan palm||24 |- |[[Oranjedruiweranker]] ||''[[Hyalosepalum afrum]]'' ||Orange grape creeper ||104.8 |- |[[Otavibasboontjie]]||''[[Elephantorrhiza schinziana]]''||Otavi elephantroot||192.5 |- |[[Otjihipakanniedood]] ||''[[Commiphora otjihipana]]'' ||Otjihipa corkwoord ||284.5 |- |[[Ouhout]]||''[[Leucosidea sericea]]''||Oldwood||145 |- |[[Outeniekwa-erica]]||''[[Erica inconstans]]'' ||Outeniqua tree erica ||574.1 |- |[[Outeniekwakreupelhout]] ||''[[Leucospermum glabrum]]'' ||Outeniqua pincushion ||84.3 |- |[[Outeniekwafonteinbos]] ||''[[Psoralea diturnerae]]'' ||Outeniqua fountainbush ||750 |- |[[Outeniekwageelhout]]||''[[Afrocarpus falcatus]]''||Outeniqua yellowwood||16 |- |[[Outeniekwagonna]] ||''[[Passerina falcifolia]]'' ||Outeniqua gonna ||520 |- |[[Ovambomahonie]] ||''[[Entandrophragma spicatum]]'' ||Ovambo mahogany ||294 |- |[[Owamboperdepram]] ||''[[Zanthoxylum ovatifoliolatum]]'' ||Kaoko knobwood ||255.2 |- |[[Paddaboom]]||''[[Tabernaemontana elegans]]''||Toad tree||644 |- |[[Palmiet]] ||''[[Prionium serratum]]'' ||Palmiet ||768 |- |[[Pambatieboom]]||''[[Anastrabe integerrima]]''||Pambati tree||671 |- |[[Papegaaiboomheide]] ||''[[Erica psittacina ]]'' ||Parrot tree erica ||574.4 |- |[[Papierbasdoring]] ||''[[Vachellia sieberiana var. woodii]]''||Paper-bark thorn||187 |- |[[Papierbaskanniedood]]||''[[Commiphora marlothii]]''||Paperbark corkwood||278 |- |[[Papierbasmirtebessie]]||''[[Eugenia zuluensis]]''||Paper-bark myrtle||554 |- |[[Papierbasvalsdoring]]||''[[Albizia tanganyicensis]]''||Paperbark false-thorn||157 |- |[[Parlotabroodboom]] ||''[[Encephalartos relictus]]'' ||Parlota cycad ||12.5 |- |[[Pendoring]]||''[[Gymnosporia buxifolia]]''||Common spike-thorn||399 |- |[[Pendoringkaree]] ||''[[Searsia gueinzii]]'' ||Thorny karee ||384 |- |[[Pendoringtaaibos]] ||''[[Searsia pterota]]'' ||Winged currant ||391.2 |- |[[Peperblaarboom]]||''[[Warburgia salutaris]]''||Pepper-bark tree||488 |- |[[Peperblaarkanniedood]]||''[[Commiphora mossambicensis]]''||Pepper-leaf corkwood||281 |- |[[Perdekopspeldekussing]] ||''[[Leucospermum reflexum]]'' ||Rocket pincushion ||85.2 |- |[[Perdepis]]||''[[Clausena anisata]]''||Horsewood<br />False horsewood||265 |- |[[Perdepram]]||''[[Zanthoxylum davyi]]''||Knobwood||254 |- |[[Persbesem]]||''[[Polygala virgata]]''||Purple broom<br />Moth-fruit||302.2 |- |[[Persblaarvalsdoring]] ||''[[Albizia antunesiana]]'' ||Purple-leaved false-thorn ||151 |- |[[Perssambreelblom]]||''[[Karomia speciosa]]''||Wild parasol flower||668 |- |[[Persstamkanniedood]] ||''[[Commiphora multijuga]]'' ||Purple-stemmed corkwood ||282 |- |[[Petersvy]]||''[[Ficus petersii]]''||Peters's wild fig||48.1 |- |[[Peulmahonie]]||''[[Afzelia quanzensis]]''||Pod-mahogany||207 |- |[[Pienkbauhinia]]||''[[Bauhinia urbaniana]]''||Pink bauhinia||208.7 |- |[[Pienkblompeer]]||''[[Dombeya burgessiae]]''||Pink wild pear||468.1 |- |[[Pienkkeurboom]] ||''[[Virgilia divaricata]]'' ||Pink keurboom ||221.1 |- |[[Pienkmispel]] ||''[[Feretia aeruginescens]]'' ||Pink-medlar ||696.4 |- |[[Pistoolbos]] ||''[[Justicia adhatodoides]]'' ||Pistol bush ||681 |- |[[Platkroon]]||''[[Albizia adianthifolia]]''||Flat crown||148 |- |[[Platorandbroodboom]] ||''[[Encephalartos brevifoliolatus]]'' ||Escarpment cycad ||3.3 |- |[[Platorandperdepram]] ||''[[Zanthoxylum thorncroftii]]'' ||Escarpment knobwood ||255.3 |- |[[Platorandboekenhout]]||''[[Faurea galpinii]]''||Forest boekenhout||73 |- |[[Platorandkaree]] ||''[[Searsia transvaalensis]]'' ||Escarpment karee ||394.1 |- |[[Pluisblomjakkalskoffie]] ||''[[Empogona kirkii subsp. junodii]]'' ||Fluffy-flower jackal-coffee|| 698.3 |- |[[Poeierbaskatjiepiering]]||''[[Gardenia ternifolia]]''||Yellow gardenia<br />Powder-bark gardenia||690.3 |- |[[Poeierkwasboom]]||''[[Barringtonia racemosa]]''||Lagoon powderpufftree<br />Powder-puff tree||524 |- |[[Poerabessie]] ||''[[Vitex pooara]]'' ||Poora fingerleaf ||663 |- |[[Pokysterhout]]||''[[Noronhia foveolata]]''||Common pock ironwood||615 |- |[[Pompomrysbos]] ||''[[Cliffortia serpyllifolia]]'' ||Pompon ricebush ||145.16 |- |[[Pompombruidsbos]] ||''[[Pavetta cooperi]]'' ||Pompom brides-bush ||719.4 |- |[[Pondo-kokoboom]] ||''[[Maytenus oleosa]]'' ||Pondo kokotree ||400.1 |- |[[Pondotreurdoring]]||''[[Colubrina nicholsonii]]||Pondo weeping-thorn||453.8 |- |[[Pondowitpeer]] ||''[[Apodytes abbottii]]'' ||Pondo white pear ||422.1 |- |[[Pondoboesmanstee]] ||''[[Lydenburgia abbottii]]'' ||Pondo bushman's tea ||407 |- |[[Pondodoringklipels]] ||''[[Canthium vanwykii]]''||Pondo turkey-berry ||710.1 |- |[[Pondojakkalskoffie]] ||''[[Empogona africana]]'' ||Pondo jackal-coffee ||698.1 |- |[[Pondokruisbessie]]||''[[Grewia pondoensis]]''||Pondo crossberry||463.5 |- |[[Pondomelkbessie]] ||''[[Manilkara nicholsonii]]''||Pondo milkberry||586.1 |- |[[Pondopalm]]||''[[Jubaeopsis afra]]''||Pondo coconut||27 |- |[[Pondoranktaaibos]] ||''[[Searsia acocksii]]'' ||Pondo climbing currant ||377.2 |- |[[Pondorooihout]] ||''[[Ochna sp. nov.]]'' ||Pondo plane ||481.1 |- |[[Pondospookbos]] ||''[[Brunia trigyna]]'' ||Pondo ghostbush ||141.1 |- |[[Pondosybas]] ||''[[Maytenus abbottii]]'' ||Pondo silky-bark ||398.1 |- |[[Pondotolbos]] ||''[[Leucadendron pondoense]]'' ||Pondoland conebush ||81.4 |- |[[Pondovy]] ||''[[Ficus bizanae]]'' || Pondoland fig ||46 |- |[[Pondovalspendoring]] ||''[[Putterlickia retrospinosa]]'' ||Pondo false spikethorn ||403.3 |- |[[Pondowaterbessie]]||''[[Syzygium pondoense]]''||Pondo waterwood||558.1 |- |[[Populierblaarvy]] ||''[[Ficus fischeri]]'' ||Poplar-leaved fig ||68 |- |[[Potbergsuikerbos]]||[[Potbergsuikerbos|''Protea aurea'' subsp. ''potbergensis'']]||Potberg sugarbush ||90.6 |- |[[Pronkonderbos]]||''[[Trichocladus grandiflorus]]''||Green hazel||144 |- |[[Pronkrooihout]]||''[[Ochna natalitia]]''||Natal plane||481 |- |[[Pronkverfbos]]||''[[Indigofera jucunda]]''||Showy Indigo||226.4 |- |[[Pruimvingerblaar]] ||''[[Vitex ferruginea]]'' ||Plum fingerleaf ||659 |- |[[Pylgif]]||''[[Adenium boehmianum]]''||Namibian impalalily||647.2 |- |[[Pynbos]] ||''[[Smodingium argutum]]'' ||Agony bush ||367 |- |[[Pypsteelboom]]||''[[Vitex rehmannii]]''||Pipe-stem tree||664 |- |[[Raasblaar]]||''[[Combretum zeyheri]]''||Large-fruited bushwillow||546 |- |[[Rankboswilg]]||''[[Combretum patelliforme]]'' ||Combretum patelliforme ||534 |- |[[Rankklipels]] ||''[[Keetia gueinzii]]'' ||Climbing-turkeyberry ||714 |- |[[Rankrosyntjie]]||''[[Grewia afra]]''||Climbing raisin||459 |- |[[Ranksaffraan]] ||''[[Lauridia tetragona]]'' ||Climbing saffron ||411.1 |- |[[Ranksaffraanboom]] ||''[[Lauridia reticulata]]'' ||Tree climbing saffron ||411.3 |- |[[Ranksterappel]] ||''[[Diospyros simii]]'' ||Climbing star-apple ||609 |- |[[Rankvingerblaar]] ||''[[Vitex harveyana]]'' ||Scrambling fingerleaf ||660 |- |[[Reepbaskanniedood]] ||''[[Commiphora discolor]]'' ||Stringy-barked corkwood ||274.1 |- |[[Renosterkoffie]] ||''[[Kraussia floribunda]]'' ||Rhino-coffee ||700.1 |- |[[Reuseblaarvy]] ||''[[Ficus lutea]]'' ||Giant-leaved fig ||61 |- |[[Reusebroodboom]]||''[[Encephalartos natalensis]]''||Natal cycad||10 |- |[[Reusepokysterhout]]||''[[Noronhia peglerae]]''||Giant Pock-ironwood||616 |- |[[Reuserosyntjie]]||''[[Grewia hexamita]]''||Giant raisin||460 |- |[[Reuseseeboontjie]]||''[[Entada rheedii]]''||Giant seabean||193.3 |- |[[Riemblaarsuikerbos]] ||''[[Protea lorifolia]]'' ||Strap-leaved sugarbush ||91 |- |[[Riffelstampendoring]]||''[[Gymnosporia heterophylla]]''||Zulu spike-thorn||401.6 |- |[[Ringbaskanniedood]] ||''[[Commiphora steynii]]'' ||Ringed-bark corkwood ||288 |- |[[Rivierblompeer]] ||''[[Dombeya kirkii]]'' ||River wildpear ||470 |- |[[Rivierdwababessie]] ||''[[Monanthotaxis obovata]]'' ||River dwababerry ||108 |- |[[Rivierkriedoring]]||''[[Lycium hirsutum]]''||River honey-thorn||669.12 |- |[[Riviernaboom]]||''[[Euphorbia triangularis]]''||River euphorbia||356 |- |[[Rivierrankdoring]]||''[[Senegalia schweinfurthii var. schweinfurthii]]''||River climbing thorn||184.1 |- |[[Rivierrooipeer]]||''[[Scolopia stolzii]]''||River redpear||496.2 |- |[[Riviertaaibos]] ||''[[Searsia pyroides var. gracilis]]'' ||River firethorn crowberry ||392.2 |- |[[Riviertolbos]] |||''[[Leucadendron salicifolium]]'' ||Common stream conebush ||82.1 |- |[[Riviertrassiedoring]] |||[[''Vachellia hebeclada'' subsp. ''chobiensis'']] ||River candle-pod thorn ||170.1 |- |[[Riviervaderlandswilg]]||''[[Combretum erythrophyllum]]''||River bushwillow||536 |- |[[Rivierwildemispel]] ||''[[Vangueria proschii]]'' ||River wild-medlar ||702.4 |- |[[Rivierwitbos]] ||''[[ Maerua gilgii]]''||River spiderbush ||133.1 |- |[[Robinsonkreupelhout]] ||''[[Leucospermum pluridens]]'' ||Robinson pincushion ||84.4 |- |[[Rondeblaargifboom]] ||''[[Acokanthera rotundata]]'' ||Round-leaved poison-bush ||640 |- |[[Rondeblaarharpuisboom]] ||''[[Ozoroa longipes]]'' ||Round-leaved resin tree ||372 |- |[[Rondevrugbospendoring]] ||''[[Gymnosporia harveyana subsp. harveyana]]'' || Black forest spike-thorn ||399.2 |- |[[Rooibergsepterbos]] ||''[[Paranomus roodebergensis]]'' ||Rooiberg tree sceptre<br />Honey-scented sceptre ||72.6 |- |[[Rooibitterbessie]] ||''[[Strychnos henningsii]]'' ||Red bitterberry ||625 |- |[[Rooiblaarrotsvy]] ||''[[Ficus ingens]]''||Red-leaved fig||55 |- |[[Rooiblompendoring]] ||''[[Gymnosporia rubra]]'' ||Red-flower spike-thorn ||402.5 |- |[[Rooiboekenhout]]||''[[Protorhus longifolia]]''||Red beech||364 |- |[[Rooibos]] ||''[[Aspalathus linearis]]'' ||Rooibos tea ||225.10 |- |[[Rooiboswilg]] ||''[[Combretum apiculatum]]''||Okavango bushwillow||532 |- |[[Rooidoring]] ||''[[Vachellia gerrardii subsp. gerrardii]]'' ||Red thorn ||167 |- |[[Rooi-els (boom)|Rooi-els]] ||''[[Cunonia capensis]]''||Red alder||140 |- |[[Rooiessenhout]] ||''[[Trichilia emetica]]''||Natal mahogany ||301 |- |[[Rooihaakbessie]] ||''[[Artabotrys monteiroae]]'' ||Red hook-berry ||105.2 |- |[[Rooihaak]] ||''[[Vachellia reficiens subsp. reficiens]]'' ||Red umbrella thorn||181 |- |[[Rooihartboom]]||''[[Hymenocardia ulmoides]]''||Red-heart tree||317 |- |[[Rooi-ivoor]]||''[[Phyllogeiton zeyheri]]''||Red ivory||450 |- |[[Rooikershout]]||''[[Pterocelastrus rostratus]]''||Red candlewood||408 |- |[[Rooikweper]]||''[[Cryptocarya wyliei]]''||Red quince||117 |- |[[Rooipeer]]||''[[Scolopia mundii]]''||Red pear||496 |- |[[Rooipendoring]]||''[[Gymnosporia senegalensis]]''||Red spike-thorn||402 |- |[[Rooipronkstert]]||''[[Gelrebia rubra]]''||Red plumeflower||214.3 |- |[[Rooiranksalie]]||''[[Buddleja pulchella]]''||Red Climbing Sagewood||636.4 |- |[[Rooistinkhout]]||''[[Prunus africana]]''||Red stinkwood||147 |- |[[Rooisuikerbos]] ||''[[Protea grandiceps]]'' ||Red sugarbush ||89.2 |- |[[Rooitolbos]] ||''[[Leucadendron discolor]]'' ||Piketberg conebush ||79 |- |[[Rooivoëlbessie]] ||''[[Psychotria zombamontana]]''||Red bird-berry||723.1 |- |[[Rooivrugwitstinkhout]] ||''[[Celtis mildbraedii]]''||Natal white stinkwood||41 |- |[[Rooivy]] ||''[[Stoeberia arborea]]'' ||Red fig ||103.4 |- |[[Rooiwortelboom]]||''[[Rhizophora mucronata]]''||Red mangrove||526 |- |[[Rooiysterhout]]||''[[Ochna holstii]]''||Red ironwood||480 |- |[[Rosyntjiebos]]||''[[Grewia flava]]''||Sandpaper raisin||459.1 |- |[[Rotsblompeer]]||''[[Dombeya autumnalis]]''||Rock wildpear||468 |- |[[Rotsboswilg]] ||''[[Combretum moggii]]'' ||Rock bushwillow ||542 |- |[[Rotskanniedood]] ||''[[Commiphora saxicola]]'' ||Rock corkwood ||286 |- |[[Rotstolbos]] ||''[[Leucadendron strobilinum]]'' ||Peninsula conebush ||78 |- |[[Ruigtekriedoring]] ||''[[Lycium acutifolium]]'' ||Thicket honey-thorn ||669.5 |- |[[Saalpeultjieboom]]||''[[Wrightia natalensis]]''||Saddle pod||650 |- |[[Safsafwilger]]||[[Safsafwilger|''Salix mucronata'' subsp. subserrata'']]||Safsaf willow||36 |- |[[Sambokpeul]]||''[[Cassia abbreviata subsp. beareanna]]'' ||Sjambokpod||212 |- |[[Sandboswilg]] ||''[[Combretum engleri]]'' ||Sand bushwillow ||535 |- |[[Sandbruidsbos]] ||''[[Pavetta catophylla]]'' ||Sand bride’s bush ||719.3 |- |[[Sanddoring]] ||''[[Vachellia arenaria]]'' ||Sand thorn ||186 |- |[[Sandessenhout]]||''[[Xylia torreana]]''||Sand ash||192 |- |[[Sandjakkalskoffie]] ||''[[Empogona maputensis]]'' ||Maputo jackal-coffee ||699.1 |- |[[Sandjasmyn]] ||''[[Schrebera trichoclada]]'' ||Sand jasmine<br />Wing-leaved wooden pear ||613 |- |[[Sandkamhout]]||''[[Baphia massaiensis]]''||Sand camwoord||223 |- |[[Sandkanariebessie]] ||''[[Suregada zanzibariensis]]'' ||Sand canaryberry ||340 |- |[[Sandkanniedood]]||''[[Commiphora angolensis]]''||Sand corkwood||272 |- |[[Sandkiepersol]] ||''[[Cussonia arenicola]]'' ||Sand cabbage-tree ||561.1 |- |[[Sandkroonbessie]] ||''[[Crossopteryx febrifuga]]'' ||Sand crown-berry ||683 |- |[[Sandnoemnoem]] ||''[[Carissa tetramera]]'' ||Sand num-num ||640.6 |- |[[Sandolien]]||''[[Dodonaea viscosa]]''||African sandolive<br />Hopbush||437.1 |- |[[Sandperdepram]] ||''[[Zanthoxylum leprieurii]]'' ||Sand knobwood ||255.1 |- |[[Sandrooihout]] ||''[[Ochna barbosae]]'' ||Sand plane ||479.2 |- |[[Sandsterappel]]||''[[Diospyros loureiriana]]''||Sand star-apple||604.1 |- |[[Sanduiehout]] ||''[[Cassipourea mossambicensis]]'' ||Sand onionwood ||531 |- |[[Sandveldhaarpuisboom]] ||''[[Ozoroa obovata var. elliptica]]'' ||Sandveld resin tree ||373.5 |- |[[Sandveldluisiesbos]] ||''[[Leucospermum rodolentum]]'' ||Sandveld pincushion ||83 |- |[[Sandveldwitgat]] ||''[[Boscia filipes]]'' ||Sandveld shepherd's tree ||123.1 |- |[[Sebrabaskanniedood]]||''[[Commiphora viminea]]'' ||Zebra-bark corkwood||279 |- |[[Sebrabergwitbos]] ||''[[Maerua sebrabergensis]]'' ||Zebra mountain spiderbush ||751 |- |[[Sebrahout]]||''[[Dalbergia melanoxylon]]''||Zebrawood||232 |- |[[Seepbos]]||''[[Noltea africana]]''||Soap bush||453 |- |[[Seepnetel]]||''[[Pouzolzia mixta]]''||Soap nettle||71 |- |[[Sekhukhunedoring]] ||''[[Vachellia sekhukhuniensis]]'' ||Sekhukhune thorn ||184.5 |- |[[Sekelblaarrysbos]] ||''[[Cliffortia recurvata]]'' ||Sickle-leaved ricebush ||145.14 |- |[[Sekelbos]]||''[[Dichrostachys cinerea]]''||Sickle-bush||190 |- |[[Sekhukhuneboesmanstee]] ||''[[Lydenburgia cassinoides]]''||Sekhukhuni bushman's tea ||406 |- |[[Sekhukhunebobbejaanstert]] ||''[[Xerophyta retinervis var. multiramosa]]'' ||Sekhukhune baboon's tail ||770 |- |[[Sekhukhunekaree]] ||''[[Searsia sekhukhuniensis]]'' ||Sekhukhune karee ||393.3 |- |[[Septeeboom]]||''[[Cordia afra]]''||Septee tree||652 |- |[[Septemberbossie]]||''[[Polygala myrtifolia]]''||September bush||302.1 |- |[[Septemberklokkies]]||''[[Rothmannia globosa]]''||Bell gardenia||695 |- |[[Serpentyndoring]] ||''[[Senegalia loetteri]]'' ||Serpentine thorn ||755 |- |[[Serpentynsuikerbos]] ||''[[Protea curvata]]'' ||Serpentine sugarbush ||88.1 |- |[[Sigsagkapperbos]] ||''[[Capparis fascicularis var. fascicularis]]'' ||Zigzag caperbush ||129.7 |- |[[Silwerblaarmelkpruim]]||''[[Englerophytum natalense]]''||Natal milkplum||582 |- |[[Silwerboom]]||''[[Leucadendron argenteum]]''||Silver tree||77 |- |[[Silwerbos]] ||[[Silwerbos|''Leucadendron uliginosum'' subsp. ''uliginosum'']] ||Outeniqua conebush ||82.6 |- |[[Silwerhoekstamrosyntjie]]||''[[Grewia gracillima]]''||Silver square-stemmed raisin||459.4 |- |[[Silwerwilger]] ||[[''Salix mucronata'' subsp. ''hirsuta'']] ||Silver willow ||35.1 |- |[[Skeweblaarbasboontjie]] ||''[[Elephantorrhiza suffruticosa]]'' ||Skew-leaved elephantroot||193.1 |- |[[Skilferbasdoring]] ||''[[Vachellia exuvialis]]'' ||Flaky-barked thorn ||164.1 |- |[[Skoensoolpeul]]||''[[Brachystegia boehmii]]''||Mufuti msasa<br />Prince-of-Wales msasa||198.2 |- ||[[Skotseratel]] ||''[[Amblygonocarpus andongensis]]'' ||Scotsman's rattle||190.2 |- |[[Skraalrysbos]] ||''[[Cliffortia denticulata]]'' ||Slender ricebush ||145.6 |- |[[Skurweblaarbos]]||''[[Ehretia amoena]]''||Sandpaper bush||656 |- |[[Skurweblaarkanniedood]]||''[[Commiphora edulis]]''||Rough-leaved corkwood||275 |- |[[Skurweblaarrosyntjie]]||''[[Grewia flavescens]]''||Velvet raisin||459.2 |- |[[Skurwevyeboom]] ||''[[Ficus capreifolia]]'' || Rough-leaved fig tree ||50.1 |- |[[Silwerblaarsuikerbos]] ||[[Silwerblaarsuikerbos|''Protea roupelliae'' subsp. ''roupelliae'']] ||Silver sugarbush ||96 |- |[[Silwerblompeer]] ||''[[Dombeya pulchra]]'' ||Silver wildpear ||470.1 |- |[[Skraalkaree]] ||''[[Searsia keetii]]'' ||Slender karee ||384.5 |- |[[Skurweblaarwitgat]] ||''[[Boscia angustifolia var. corymbosa]]'' ||Rough-leaved shepherd tree ||123 |- |[[Slaaibos]] ||''[[Didelta spinosa]]'' ||Thorny salad bush ||736.2 |- |[[Slapbergsoetdoring]] ||''[[Vachellia theronii]]'' ||Slender mountain sweet thorn ||172.3 |- |[[Slapdoring]] ||''[[Vachellia permixta]]'' ||Slender thorn ||179.1 |- |[[Slapfonteinbos]] ||''[[Psoralea affinis]]'' ||Slender fountainbush ||226.14 |- |[[Slaphoringaalwyn]] ||''[[Aloe speciosa]]'' ||Tilt-head aloe ||30.5 |- |[[Slapkanniedood]] ||''[[Commiphora virgata]]'' ||Slender corkwood ||290 |- |[[Slapkriedoring]] ||''[[Lycium bosciifolium]]'' ||Limpopo honey-thorn ||669.8 |- |[[Slaploot]] ||''[[Senegalia senegal var. leiorhachis]]'' ||Slender three-hooked thorn||185 |- |[[Slymappel]]||''[[Azanza garckeana]]''||Snot apple||466 |- ||[[Smalblaarbasboontjie]] ||''[[Elephantorrhiza goetzei]]'' ||Narrow-pod elephantroot||192.1 |- ||[[Smalblaarghwarrie]] ||''[[Euclea linearis]]'' ||Lance-leaved guarri ||596 |- |[[Smalblaarharpuisbos]]||''[[Ozoroa paniculosa var. salicina]]''||Narrow-leaved resin tree||375.1 |- |[[Smalblaarkapperbos]] ||''[[Capparis brassii]]'' ||Narrow-leaved caperbush ||129.6 |- |[[Smalblaarmosterdboom]] ||''[[Salvadora australis]]'' ||Narrow-leaved mustard-tree ||621 |- |[[Smalblaarsuikerbos]] ||''[[Protea lanceolata]]'' ||Lance-leaved sugarbush ||90.1 |- |[[Smalblaarwasbessie]]||''[[Morella serrata]]''||Lance-leaved waxberry||38 |- |[[Smalblad]]||''[[Metrosideros angustifolia]]''||Lance-leaved myrtle||559 |- |[[Snuifkalbassie]]||''[[Oncoba spinosa]]''||Snuff-box tree||492 |- |[[Soetdoring]] ||''[[Vachellia karroo]]''||Sweet thorn||172 |- |[[Soutpansbergdoring]] ||''[[Senegalia montis-salinarum]]'' ||Soutpansberg thorn ||753 |- |[[Soutpansbergmadeliefiebos]]||''[[Callilepis caerulea]]''||Soutpansberg Marguerite||736.3 |- |[[Soutpansbergroosappel]] ||''[[Memecylon soutpansbergense]]'' ||Soutpansberg rose-apple ||763 |- |[[Soutpansbergwildemispel]] ||''[[Vangueria soutpansbergensis]]'' ||Soutpansberg wild-medlar ||703.1 |- |[[Spalkpendoring]] ||''[[Gloveria integrifolia]]'' ||Splint spike-thorn ||403.9 |- |[[Spekboom]]||''[[Portulacaria afra]]''||Porkbush||104 |- |[[Spitsblaarspeldekussing]] ||''[[Leucospermum saxosum]] ''||Escarpment pincushion ||85.3 |- |[[Spoegboom]] ||''[[Commiphora cervifolia]]''|| Antler-leaved corkwood || 273.5 |- |[[Springsaadboom]] ||''[[Shirakiopsis elliptica]]'' || Jumping-seed tree ||342 |- |[[Sprokiesboom]] ||''[[Moringa ovalifolia]]'' || Phantomtree ||137 |- |[[Stamlose broodboom]] ||''[[Encephalartos villosus]]'' ||Ground cycad ||14.20 |- |[[Stamvrug]]||''[[Englerophytum magalismontanum]]''||Transvaal milkplum||581 |- |[[Stamvrugklimop]] ||''[[Tiliacora funifera]]'' ||Elbow leaf || 104.7 |- |[[Stamvrugysterpruim]]||''[[Drypetes natalensis]]''||Natal ironplum||316 |- |[[Stekelblaarklapper]]||''[[Strychnos pungens]]''||Spine-leaved monkey||628 |- ||[[Stekelsplinterboontjie]] ||''[[Adenopodia spicata]]'' ||Spiny splinterbean ||193.5 |- |[[Sterkastaiing]]||''[[Sterculia rogersii]]''||Large-leaved star-chestnut||477 |- |[[Sterboom]] ||''[[Cliffortia arborea]]'' ||Startree ||145.1 |- |[[Sterkbos]]||''[[Terminalia prunioides]]''||Lowveld cluster-leaf||550 |- |[[Sterretjierosyntjie]]||''[[Grewia sulcata]]''||Stellar raisin||463.9 |- |[[Sterretjierysbos]]||''[[Cliffortia nitidula]]''||Starry rice-bush||145.2 |- |[[Stinkbessievingerblaar]]||''[[Vitex mombassae]]''||Poora-berry||660.1 |- |[[Stinkblaarsuikerbos]] ||''[[Protea susannae]]'' ||Stink-leaf sugarbush ||98.1 |- |[[Stinkbos]] ||''[[Boscia foetida]]''||Stinkbush||124 |- |[[Stinkebbehout]] ||''[[Heywoodia lucens]]''||Stink ebony ||306 |- |[[Stinkhout]] ||''[[Ocotea bullata]]''||Stinkwood||118 |- |[[Stinkwitgat]] ||''[[Boscia foetida subsp. rehmanniana]]'' ||Stink shepherd's tree ||125 |- |[[Stompblaartaaibos]]||''[[Searsia rehmanniana]]''||Blunt-leaved currant||393.4 |- |[[Stormbos]] ||''[[Cadaba aphylla]]'' ||Leafless worm bush ||129 |- |[[Strandaalwyn]] ||''[[Aloe thraskii]]'' ||Strand aloe ||30.7 |- |[[Suidelike skulpblombos]]||''[[Bowkeria verticillata]]''||Southern Shell-flower||673 |- |[[Suidkuskiepersol]] ||''[[Cussonia nicholsonii]]''||Natal coast cabbage tree||565.1 |- |[[Suurbergbroodboom]]||''[[Encephalartos longifolius]]''||Suurberg cycad||9 |- |[[Suurbergkussingbos]]||''[[Oldenburgia grandis]]''||Suurberg cushion bush||737 |- |[[Suurbessie]]||''[[Dovyalis rhamnoides]]''||Common sourberry||509 |- |[[Suurkaree]]||''[[Searsia ciliata]]''||Sour karee||380.2 |- |[[Suurlat]] ||''[[Freylinia visseri]]'' ||Sandveld honey-bells ||670.4 |- |[[Suurpruim]] ||[[Suurpruim|''Ximenia afra'' var. ''afra'']] ||Large sour plum||103 |- |[[Suurtaaibos]] ||''[[Searsia krebsiana]]'' ||Mountain currant ||385.1 |- |[[Swakopmundkanniedood]] ||''[[Commiphora oblanceolata]]'' || Hyaena corkwood ||284.1 |- |[[Swartapiesdoring]] ||''[[Senegalia burkei]]''||Black monkey thorn||161 |- |[[Swartbaardsuikerbos]] ||''[[Protea lepidocarpodendron]]'' ||Black-bearded sugarbush ||90.5 |- |[[Swartbas]]||''[[Diospyros whyteana]]''||Bladder-nut||611 |- |[[Swartbitterbessie]] ||''[[Strychnos potatorum]]'' ||Black bitterberry ||630 |- |[[Swarthaak]] ||''[[Senegalia mellifera subsp. detinens]]'' ||Spike-flowered black-thorn ||176 |- |[[Swartvalstaaibos]]||''[[Allophylus africanus]]''||African false currant||425 |- |[[Swartwortelboom]]||''[[Bruguiera gymnorrhiza]]''||Black mangrove||527 |- |[[Swazibroodboom]] ||''[[Encephalartos aplanatus]]'' ||Swazi north-east forest cycad ||14.10 |- |[[Swazidoring]] ||''[[Vachellia swazica]]'' ||Swazi thorn ||187.2 |- |[[Swazigeelkeurboom]] ||''[[Calpurnia glabrata]]'' ||Swazi laburnum ||219.2 |- |[[Swazipendoring]] ||''[[Gymnosporia swazica]]'' ||Swazi spike-thorn ||749 |- |[[Swazi-uiehout]] ||''[[Cassipourea swaziensis]]'' ||Swazi onionwood ||531.1 |- |[[Sweepstokknoppiesboontjie]] ||''[[Maerua kaokoensis]]'' ||Kaoko beadbean ||133.8 |- |[[Sybas]]||''[[Maytenus acuminata]]''||Rock silky bark||398 |- |[[Sydoring]]||''[[Vachellia rehmanniana]]''||Silky thorn||182 |- |[[Syhaartolbos]] ||''[[Leucadendron pubescens]]'' ||Grey conebush ||81.3 |- |[[Syhaarveselbos]]||''[[Englerodaphne pilosa]]''||Silky fibre-bush||518 |- |[[Taaijakkalsbessie]] ||''[[Diospyros glandulifera]]'' ||Sticky star-apple ||603.2 |- |[[Tambotie]] ||''[[Spirostachys africana]]''||Tamboti||341 |- |[[Teerhout]] ||''[[Loxostylis alata]]''||Tarwood||365 |- |[[Teerysbos]] ||''[[Cliffortia paucistaminea]]'' ||Tea ricebush ||145.12 |- |[[Terblanzboom]] ||''[[Faurea macnaughtonii]]'' ||Terblanz beech||74 |- |[[Tolbalie]] ||''[[Empogona lanceolata]]''||Jackal-coffee ||699 |- |[[Tolvruglukwart]] ||''[[Oxyanthus speciosus subsp. stenocarpus]]'' ||Spindle-fruited loquat ||696.3 |- |[[Tongabergaalwyn]] ||[[Tongabergaalwyn|''Aloe marlothii'' subsp. ''orientalis'']] ||Tonga mountain aloe ||29.7 |- |[[Tongaboomaalwyn]] ||''[[Aloidendron tongaense]]'' ||Tonga tree aloe ||29.9 |- |[[Tongadoringkatjiepiering]] ||''[[Hyperacanthus microphyllus]]'' ||Tonga spiny gardenia ||689.7 |- |[[Tongakatjiepiering]] ||''[[Gardenia cornuta]]'' || Tonga gardenia ||690.1 |- |[[Tongakierie]] ||''[[Crateva kirkii]]'' ||Tonga kierie ||131 |- |[[Tongakwar]] ||''[[Psydrax fragrantissima]]'' ||Tonga quar ||712.1 |- |[[Tongalandbroodboom]] ||''[[Encephalartos ferox]]'' || Tongaland cycad ||3.4 |- |[[Towerghwarrie]]||''[[Euclea divinorum]]''||Magic guarri||595 |- |[[Transvaalbergsuikerbos]] of [[Transvaalbergsuikerbos|platorandsuikerbos]] ||''[[Protea rubropilosa]]'' ||Transvaal sugarbush ||97 |- |[[Transvaalsesambos]] ||''[[Sesamothamnus lugardii]]'' ||Sesame-bush ||680 |- |[[Trassiedoring]] ||''[[Vachellia hebeclada]]'' ||Candle-pod thorn ||170 |- |[[Treurbruidsbos]]||''[[Pavetta lanceolata]]''||Weeping bride's bush||718.1 |- |[[Treurharpuisboom]]||''[[Ozoroa engleri]]''||White resin tree||371 |- |[[Treurkersielemoen]]||''[[Teclea natalensis]]''||Natal cherry-orange||264 |- |[[Treursalie]]||''[[Buddleja auriculata]]''||Weeping Sagewood||636.5 |- |[[Treurtrassiedoring]]||''[[Vachellia hebeclada subsp. tristis]]'' ||Weeping candle-pod thorn ||170.2 |- |[[Trilblaarvy]] ||[[Trilblaarvy|''Ficus tremula'' subsp. ''tremula'']] ||Trembling-leaf fig ||67 |- |[[Tropiese blompeer]] ||''[[Dombeya quinqueseta]]'' ||Tropical wildpear ||470.5 |- |[[Tropiese kweper]] ||''[[Cryptocarya liebertiana]]'' ||Tropical wild quince ||113.1 |- |[[Tropiese pendoring]] ||''[[Gymnosporia maranguensis]]'' ||Tropical spike thorn ||399.9 |- |[[Troshofiesuikerbos]] ||''[[Troshofiesuikerbos|Protea welwitschii]]'' ||Cluster-head sugarbush ||98.2 |- |[[Trosvy]]||[[Trosvy|''Ficus sycomorus'' subsp. ''sycomorus'']]||Common cluster fig||66 |- |[[Tsitsikammatolbos]] ||[[Tsitsikammatolbos|''Leucadendron uliginosum'' subsp. ''glabratum'']] ||Tsitsikamma conebush ||82.5 |- |[[Tugelapendoring]] ||''[[Gymnosporia macrocarpa]]'' ||Tugela spike-thorn ||401.8 |- |[[Tugelastinkwitgat]] ||''[[Boscia foetida subsp. longipedicellata]]'' ||Tugela stinkbush ||124.1 |- |[[Tuitpeulpronkstert]] ||''[[Gelrebia rostrata]]'' ||Beaked-pod plumeflower ||214.6 |- |[[Tweeblaarkanniedood]] ||''[[Welwitschia mirabilis]]'' ||Welwitschia ||21.1 |- |[[Tweelingrooibessie]]||''[[Erythrococca trichogyne]]''||Twin red-berry||332.4 |- |[[Uiehout]]||''[[Cassipourea malosana]]''||Common onionwood||529 |- |[[Uitenhaagaalwyn]] ||''[[Aloe africana]]'' ||Uitenhage aloe ||28.2 |- |[[Umbeluzibroodboom]] ||''[[Encephalartos umbeluziensis]]'' ||Umbeluzi cycad ||14.19 |- |[[Umtiza]]||''[[Umtiza listeriana]]''||Umtiza||205 |- |[[Uniondaletolbos]] ||''[[Leucadendron rourkei]]'' ||Uniondale conebush ||81.6 |- |[[Vaalalbasterboom]] ||''[[Guilandina bonduc]]'' ||Grey nickar||214.4 |- |[[Vaalblaarwurmbos]] ||''[[Cadaba termitaria]]'' ||Grey-leaved worm bush||129.3 |- |[[Vaalboom]]||''[[Terminalia sericea]]''||Silver cluster-leaf||551 |- |[[Vaalkameeldoring]] ||''[[Vachellia haematoxylon]]'' ||Grey camel thorn ||169 |- |[[Vaalkiepersol]]||''[[Cussonia transvaalensis]]''||Transvaal cabbage tree||564.3 |- |[[Vaalkreupelhout]]|| [[Vaalkreupelhout|''Leucospermum conocarpdendron'' subsp. ''conocarpdendron'']] ||Grey pincushion||84 |- |[[Vaalpendoring]] ||''[[Gymnosporia capitata]]'' ||Ashen spike-thorn ||401.4 |- |[[Vaalpypsteelboom]]||''[[Vitex zeyheri]]''||Silver pipe-stem tree||666 |- |[[Vaalrosyntjie]]||''[[Grewia monticola]]''||Silver raisin||462 |- |[[Vaalstompie]] ||''[[Mimetes argenteus]]'' ||Silver pagoda ||72.7 |- |[[Vaaltolbos]] ||''[[Leucadendron conicum]]'' ||Garden Route conebush||78.1 |- |[[Valleibosnaboom]]||''[[Euphorbia grandidens]]''||Valley-bush euphorbia||350 |- |[[Valleiboswilg]] ||''[[Combretum stylesii]]'' ||Valley bushwillow ||545.5 |- |[[Valleirooibessie]]||''[[Erythrococca natalensis]]'' ||Valley redberry||332.5 |- |[[Valsassegaai]]||''[[Maesa lanceolata]]''||False assegai||577 |- |[[Valsbliksembos]]||''[[Pseudophyllanthus ovalis]]||False-lightningbush||305 |- |[[Valsblinkblaar]] ||''[[Itea rhamnoides]]'' || False shinyleaf ||138 |- |[[Valsbruidsbos]]||''[[Tarenna pavettoides]]''||False bride's bush||686 |- |[[Valsdoringklipels]] ||''[[Canthium armatum]]'' ||False turkeyberry ||715 |- |[[Valskatjiepiering]] ||''[[Rothmannia capensis]]''||Cape gardenia||693 |- |[[Valskiepersol]] ||''[[Neocussonia umbellifera]]''||False cabbage tree||566 |- |[[Valskralesnoer]] ||''[[Micrococca capensis]]'' ||False bead-string||332.2 |- |[[Valslekkerbreek]] ||''[[Brackenridgea zanguebarica]]'' ||Yellow false-plane ||483.1 |- |[[Valsmaroela]] ||''[[Lannea schweinfurthii]]''||False marula||363 |- |[[Valsmispel]] ||''[[Vangueriopsis lanciflora]]''||False medlar||704 |- |[[Valspendoring]] ||''[[Putterlickia pyracantha]]'' ||False spikethorn ||403.1 |- |[[Valspapierblom]] ||''[[Pisonia aculeata]]'' ||Mock bougainvillea ||103.8 |- |[[Valsperdebos]]||''[[Hippobromus pauciflorus]]''||False horsewood||438 |- |[[Valsrooipeer]]||''[[Pseudoscolopia polyantha]]''||False-redpear||499 |- |[[Valssilwerrosyntjie]]||''[[Grewia inaequilatera]]''||False-silver raisin||460.1 |- |[[Valssybas]]||''[[Robsonodendron eucleiforme]]''||False silky-bark||413 |- |[[Valstaaibos]]||''[[Allophylus decipiens]]''||Small-leaf false currant<br />Bastard currant||423 |- |[[Valsvaalrosyntjie]]||''[[Grewia subspathulata]]''||Hybrid raisin||463.8 |- |[[Vals-wag-'n-bietjie]]||''[[Ziziphus rivularis]]''||False buffalo-thorn||448 |- |[[Valswaterbessie]] ||''[[Rhynchocalyx lawsonioides]]'' ||False-waterberry ||523.1 |- |[[Valswitessenhout]] ||''[[Pseudobersama mossambicensis]]'' ||False white ash ||302 |- |[[Vanstadensbergheuningbostee]] ||''[[Cyclopia longifolia]]'' ||Van Stadensberg honeybush tea ||224.2 |- |[[Vanstadensepterboom]] ||''[[Paranomus reflexus]]'' ||Van Staden's sceptre ||72.4 |- |[[Vanwykshout]]||''[[Bolusanthus speciosus]]''||Tree wisteria||222 |- |[[Veldwildevy]] ||''[[Ficus burtt-davyi]]'' || Burtt Davy's fig ||49 |- |[[Vendabroodboom]] ||''[[Encephalartos hirsutus]]'' ||Venda cycad ||14.6 |- |[[Vendaboswilg]] ||''[[Combretum vendae]]'' ||Venda bushwillow ||540.3 |- |[[Vendasyhaarkoffie]] ||''[[Sericanthe andongensis subsp. legatti]]'' ||Venda silky-coffee ||697 |- |[[Vierblaarboswilg]] ||''[[Combretum adenogonium]]'' ||Four-leaved bushwillow ||531.4 |- |[[Viervingerbos]] ||''[[Bachmannia woodii]]'' ||Four-finger bush ||121 |- |[[Vlamdoring]]||''[[Senegalia ataxacantha]]''||Flame thorn||160 |- |[[Vlam-van-die-vlakte]]||''[[Bauhinia galpinii]]''||Pride-of-De Kaap||208.2 |- |[[Vlamklimop]] ||''[[Combretum microphyllum]]'' ||Flamecreeper ||545 |- |[[Vleidoring]] ||''[[Vachellia stuhlmannii]]'' ||Vlei thorn ||187.1 |- |[[Vleiknoppiesbos]] ||''[[Berzelia lanuginosa]]'' ||Marsh buttonbush ||141.2 |- |[[Vleirysbos]] ||''[[Cliffortia strobilifera]]'' ||Bog ricebush ||145.3 |- |[[Vleisneeubos]] ||''[[Berzelia albiflora]]'' ||Marsh snowbush ||141.3 |- |[[Vleitee]] ||''[[Cyclopia subternata]]'' ||Honeybush-tea ||224.4 |- |[[Vlerkboon]]||''[[Xeroderris stuhlmannii]]''||Wing bean||240 |- |[[Vlerkvrugpendoring]] ||''[[Gymnosporia hemipterocarpa]]'' ||Winged-fruit spike-thorn ||399.8 |- |[[Vlerkwortel]] ||''[[Polemanniopsis marlothii]]'' ||Winged-carrot ||746 |- |[[Vloedvlaktedoring]] || ''[[Vachellia kirkii subsp. kirkii var. kirkii]]'' ||Floodplain thorn ||173 |- |[[Voëlsitboom]]||''[[Antidesma venosum]]''||Tassel berry||318 |- |[[Vratjievrugbliksembos]]||''[[Clutia pulchella]]''||Warty-fruit lightning-bush||336.2 |- |[[Vratjiewitbessiebos]] ||''[[Flueggea verrucosa]]'' ||Warty white-berry bush ||309.1 |- |[[Vrystaatse geelkeurboom]] ||''[[Calpurnia reflexa]]'' || Free State golden-pea<br />Sotho laburnum ||220.1 |- |[[Waaieraalwyn]] ||''[[Kumara plicatilis]]'' ||Franschhoek aloe ||29.6 |- |[[Waboom]]||''[[Protea nitida]]''||Wagon tree||86 |- |[[Wakkerstroomrooipeer]]||''[[Scolopia oreophila]]''||Wakkerstroom red-pear||496.1 |- |[[Wasagtige broodboom]] ||''[[Encephalartos cerinus]]'' ||Waxen cycad ||14.12 |- |[[Waterbergbroodboom]] ||''[[Encephalartos eugene-maraisii]]'' ||Waterberg cycad ||3.1 |- |[[Waterbergrosyntjie]]||''[[Grewia rogersii]]''||Waterberg raisin||463.7 |- |[[Waterbessie]]||''[[Syzygium cordatum]]''||Water berry||555 |- |[[Waterboomheide]]||''[[Erica afra]]''||Water tree heath<br />Sweet scented heath||572 |- |[[Waterdoring]] ||''[[Vachellia nebrownii]]'' ||Water thorn ||177.1 |- |[[Waterkeurtjie]]||''[[Podalyria calyptrata]]''||Water blossom pea||225 |- |[[Waterpeer]]||''[[Syzygium guineense]]''||Water pear<br />Water berry||557 |- |[[Waterpokysterhout]] ||''[[Noronhia battiscombei]]'' ||Water pock-ironwood ||614 |- |[[Watersybas]] ||''[[Maytenus cordata]]'' ||Water silkybark||398.3 |- |[[Watertaaibos]] ||''[[Searsia gerrardii]]'' ||River karee ||378 |- |[[Watervaalbos]]||''[[Brachylaena neriifolia]]''||Cape silveroak<br />Water white alder||729 |- |[[Watervlier]]||''[[Nuxia oppositifolia]]''||Water elder||635 |- |[[Watervy]] ||''[[Ficus verruculosa]]'' ||Water fig ||67.1 |- |[[Waterwitsuikerbos]]||[[Waterwitsuikerbos|Protea punctata]]|| Water white sugarbush || 94.1 |- |[[Westelike geelkeurboom]] ||''[[Calpurnia intrusa]]'' ||Western wild laburnum ||219.3 |- |[[Westelike koolhout]]||''[[Lachnostylis hanekomii]]''||Western coalwood||307.2 |- |[[Westelike smalblaarwasbessie]] ||''[[Morella integra]]'' ||Western lance-leaved wax-berry ||38.1 |- |[[Wilde-amandel]]||''[[Brabejum stellatifolium]]''||Wild almond||72 |- |[[Wilde-appelkoos]]||''[[Dovyalis zeyheri]]''||Wild apricot||511 |- |[[Wildedadelboom]]||''[[Phoenix reclinata]]''||Wild date palm||22 |- |[[Wildefrangipani]]||''[[Voacanga thouarsii]]''||Wild frangipani||646 |- |[[Wildegranaat]]||''[[Burchellia bubalina]]''||Wild pomegranate||688 |- |[[Wildegroenhaarboom]]||''[[Parkinsonia africana]]''||Wild green-hair tree||214 |- |[[Wildejasmyn]]||''[[Schrebera alata]]''||Wild jasmine||612 |- |[[Wildekanferboom]] ||''[[Cryptocarya myrtifolia]]'' ||Myrtle wild quince ||115 |- |[[Wildekastaiing]] ||''[[Calodendrum capense]]'' ||Cape chestnut ||256 |- |[[Wildelukwart]]||''[[Oxyanthus speciosus]]''||Wild loquat||696 |- |[[Wildemango]]||''[[Cordyla africana]]''||Wild mango||216 |- |[[Wildemispel]]||''[[Vangueria infausta]]''||Wild medlar||702 |- |[[Wildemoerbei]]||''[[Trimeria grandifolia]]''||Wild mulberry||503 |- |[[Wildenaeltjiebos]] ||''[[Montinia caryophyllacea]]'' ||Wild-clovebush ||137.5 |- |[[Wildenartjie]]||''[[Toddaliopsis bremekampii]]''||Wild mandarin||262 |- |[[Wildepatat]] ||''[[Maerua racemulosa]]'' ||Forest bush-cherry ||134 |- |[[Wildeperske]]||''[[Kiggelaria africana]]''||Wild peach||494 |- |[[Wildepiesang]]||''[[Ensete ventricosum]]''||Wild banana||31 |- |[[Wildepopulier]]||''[[Macaranga capensis]]''||Wild poplar<br />River macaranga||335 |- |[[Wildepruim]]||''[[Harpephyllum caffrum]]''||Wild plum||361 |- |[[Wildesalie]]||''[[Buddleja salviifolia]]''||Sagewood||637 |- |[[Wildesering]]||''[[Burkea africana]]''||Wild-seringa||197 |- |[[Wildesuikerappel]] ||''[[Annona senegalensis]]''||Wild custard-apple||105 |- |[[Wildevlier]] ||''[[Nuxia congesta]]''||Common wild elder||633 |- |[[Wilgerblaarwitgat]] ||''[[Boscia salicifolia]]''||Willow-leaved shepherd's tree||128.1 |- |[[Wilgerkorentebos]] ||''[[Searsia angustifolia]]''||Willow karee||377.1 |- |[[Wilgerkriedoring]] ||''[[Lycium arenicola]]'' ||Willow honeythorn ||669.7 |- |[[Wilgerpendoring‎]] ||''[[Gymnosporia bachmannii]]''||Willow spike-thorn||398.2 |- |[[Witbessiebos]]||''[[Flueggea virosa]]''||White-berry bush||309 |- |[[Witblombos]] ||''[[Metalasia muricata]]''||White bristle bush||736 |- |[[Witblomtontelhout]]||''[[Volkameria glabra]]''||Tinderwood||667 |- |[[Witbos]]||''[[Maerua cafra]]''||Spider bush||133 |- |[[Witels]]||''[[Platylophus trifoliatus]]''||White alder||141 |- |[[Witessenhout]]||''[[Bersama tysoniana]]''||Coastal white ash||443 |- |[[Witfluweelboomheide]] ||''[[Erica simii]]''||White-velvet tree erica||576 |- |[[Withaarbroodboom]]||''[[Encephalartos friderici-guilielmi]]''||White-haired cycad||4 |- |[[Without]]||''[[Ilex mitis]]''||Cape holly||397 |- |[[Witkaree]]||''[[Searsia pendulina]]''||White karree||396 |- |[[Witkershout]]||''[[Pterocelastrus echinatus]]''||White candlewood||405 |- |[[Witmelkhout]]||''[[Sideroxylon inerme]]''||White milkwood||579 |- |[[Witolienhout]]||''[[Buddleja saligna]]''||False olive||636 |- |[[Witonderbos]]||''[[Trichocladus ellipticus]]''||White hazel<br />Natal hazel||143 |- |[[Witpeer]]||''[[Apodytes dimidiata]]''||White pear||422 |- |[[Witrosyntjie]]||''[[Grewia bicolor]]''||Bastard raisin||458 |- |[[Witseebasboom]]||''[[Avicennia marina]]''||White mangrove||669 |- |[[Witsering]] ||''[[Kirkia acuminata]]''||White seringa||267 |- |[[Witstam]] ||''[[Euclea schimperi]]'' ||Glossy guarri||600 |- |[[Witdoring]] ||''[[Senegalia polyacantha subsp. campylacantha]]'' ||White-stemmed thorn||180 |- |[[Witranksalie]]||''[[Buddleja dysophylla]]''||White Climbing Sagewood||636.3 |- |[[Witstamkanniedood]]||''[[Commiphora tenuipetiolata]]''||White-stem corkwood||289 |- |[[Witstinkhout]]||''[[Celtis africana]]''||White stinkwood||39 |- |[[Witstippelbospendoring]]||''[[Gymnosporia nemorosa]]''||White forest spike-thorn||399.3 |- |[[Witsuikerbos]]||''[[Protea lacticolor]]''||Hottentot sugarbush||90 |- |[[Witysterhout]]||''[[Vepris lanceolata]]''||White ironwood||261 |- |[[Wolbaardsuikerbos]]||''[[Protea magnifica]]''||Queen sugarbush||86.1 |- |[[Wolftoon]]||''[[Wolftoon|Portulacaria namaquensis]]''||Namaqua porkbush||104.1 |- |[[Wolkbergbroodboom]] ||''[[Encephalartos dolomiticus]]''||Wolkberg cycad||14.4 |- |[[Wolkbergdrakeboom]] ||''[[Dracaena transvaalensis]]''||Wolkberg dragon tree||30.10 |- |[[Wollerige baakhout]]||''[[Greyia radlkoferi]]''||Transvaal bottlebrush||445 |- |[[Wollerige broodboom]] ||''[[Encephalartos heenanii]]''||Woolly cycad||14.1 |- |[[Wollerige geelkeurboom]] ||''[[Calpurnia woodii]]'' ||Woolly wild laburnum ||219.5 |- |[[Wollerige kapperbos]] ||''[[Capparis tomentosa]]''||Woolly caperbush||130.1 |- |[[Wolwedoring]] ||''[[Lycium oxycarpum]]''||Karoo honey-thorn||669.1 |- |[[Wolwegifboom]] ||''[[Hyaenanche globosa]]''||Hyaena poison||319 |- |[[Wonderboomvy]]||''[[Ficus salicifolia]]''||Wild rubber fig||60 |- |[[Wonderkanniedood]] ||''[[Commiphora buruxa]]''||Wonder corkwoord||272.5 |- |[[Wonderplant]] ||''[[Tinospora fragosa]]''||Marvel creeper||104.9 |- |[[Wonderstok]] ||''[[Tinospora tenera]]''||Marvel-creeper||104.10 |- |[[Woodbroodboom]]||''[[Encephalartos woodii]]''||Wood's giant-cycad||14 |- |[[Worsboom]]||''[[Kigelia africana]]''||Sausage tree||678 |- |[[Wortelboommahonie]] ||''[[Xylocarpus granatum]]'' ||Mangrove mahogany ||294.5 |- |[[Wurmbasvalsdoring]]||''[[Albizia anthelmintica]]''||Worm-bark false-thorn||150 |- |[[Wyliespoortaalwyn]] ||''[[Aloe angelica]]''||Wyliespoort aloe||28.4 |- |[[Ysterhout]]||''[[Olea capensis]]''||Black ironwood||618 |- |[[Ystermartiens]] ||''[[Laurophyllus capensis]]''||Iron martin||366 |- |[[Zambeziboswilg]] ||''[[Combretum celastroides]]'' ||Zambezi bushwillow ||533.8 |- |[[Zambezikanferfoelieboom]] ||''[[Turraea zambesica]]'' ||Zambezi honeysuckletree ||297.1 |- |[[Zambezikiaat]]||''[[Baikiaea plurijuga]]''||Zambezi-teak||206 |- |[[Zambeziboswilg]] ||''[[Combretum celastroides]]'' ||Zambezi bushwillow ||533.8 |- |[[Zambezikaree]] ||''[[Searsia lucens]]''||Zambezi karee||388.2 |- |[[Zambezivalsnetel]] ||''[[Acalypha ornata]]'' ||Zambezi false-nettle ||335.6 |- |[[Zimbabwe-aalwyn]]||[[Zimbabwe-aalwyn|''Aloe excelsa'' var. ''excelsa'']]||Zimbabwe aloe||28.8 |- |[[Zoeloekersielemoen]]||''[[Vepris trichocarpa]]''||Zulu cherry-orange||263 |- |[[Zoeloekiepersol]] ||''[[Cussonia zuluensis]]'' ||Zulu cabbage-tree ||561 |- |[[Zoeloelukwart]]||''[[Oxyanthus latifolius]]''||Zulu loquat||696.1 |- |[[Zoeloemelkbessie]]||''[[Manilkara concolor]]''||Zulu milkberry||586 |- |[[Zoeloepeulbessie]]||''[[Dialium schlechteri]]'' ||Zulu podberry ||211 |- |[[Zoeloevalsdoring]] ||''[[Albizia suluensis]]''||Zulu false-thorn||156 |} {{clear}} == Bronne == * [http://www.treetags.co.za/indigenous-south-african-trees/numbered-FSA-tree-species-list-19-april-2010.pdf Treetags.co.za: Numbered Tree Species List in South Africa, April 2010] * [http://www.ispotnature.org/TreesSA iSpot: South African Tree Common Names] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170621164532/http://www.ispotnature.org/TreesSA |date=21 Junie 2017 }} * [http://pza.sanbi.org/ SANBI: PlantZAfrica] * [http://iscantree.co.za/catalogue/ iScanTree: Tree List] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170706150132/http://iscantree.co.za/catalogue/ |date= 6 Julie 2017 }} * [https://books.google.co.za/books?id=RFNcAgAAQBAJ&printsec=frontcover&dq=editions:ISBN1770078320 Watter Boom Is Dit?, Eugene Moll, Penguin Random House South Africa, 2013]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://redlist.sanbi.org/index.php SANBI: Rooilys van Suid-Afrikaanse Plante] * [https://www.wits.ac.za/media/migration/files/cs-38933-fix/migrated-pdf/pdfs-1/trcflist.pdf Recommended English names for South African Trees, Universiteit van die Witwatersrand, Johannesburg] * [https://books.google.com/books?isbn=9781868259229 Field Guide to Trees of Southern Africa, Braam Van Wyk en Piet Van Wyk, 1997] * [https://pilanesbergsafaris.com/useful_info_tree.php Trees of the Pilanesberg National Park] * [https://www.sanbi.org/wp-content/uploads/2018/03/saprotectedtrees2011.pdf List of Protected Tree Species under the National Forests Act (Wet nr 84 van 1998)] == Sien ook == * [[Bas]] * [[Blaar]] * [[Boom]] * [[Lys van indringerplante in Suid-Afrika]] * [[Lys van uitheemse bome wat in Suid-Afrika voorkom]] [[Kategorie:Bome van Afrika| ]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse lyste|Bome, alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Lyste van plantspesies]] k93wzifzqx3y51vi43vc4cgnntq039t 2976606 2976587 2026-10-07T17:03:29Z Oesjaar 7467 Verbeter 2976606 wikitext text/x-wiki {{multiple image2 | align = left | direction = horizontal | total_width = 900 | footer = | image1 = Vachellia xanthophloea 20D 3046.jpg | alt1 = Koorsboom | caption1 = [[Koorsboom]] | image2 = Southafrica428yellowwood.jpg | alt2 = Outeniekwageelhout | caption2 = [[Outeniekwageelhout|Outenikwa-geelhout]] | image3 = Vachellia karroo 1947.jpg | alt3 = Soetdoring | caption3 = [[Soetdoring]] | image4 = Tarchonanthus camphoratus 1DS-II 3-4583.jpg | alt4 = Kanferbos | caption4 = [[Kanferbos]] | image5 = Olinia emarginata 1DS-II 0056.jpg | alt5 = Berghardepeer | caption5 = [[Berghardepeer]] | image6 = Cyathea dregei00.jpg | alt6 = Grasveldboomvaring | caption6 = [[Grasveldboomvaring|Grasveld-boomvaring]] | image7 = Cussonia paniculata, habitus, Phalandingwe, a.jpg | alt7 = Hoëveldkiepersol | caption7 = [[Hoëveldkiepersol]] }}{{-}} Hier volg ’n sorteerbare lys van [[inheems]]e [[boom|bome]] van Suider-Afrika met hulle FSA-nommers: {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Afrikaanse naam!!Botaniese naam!!Engelse naam!!FSA-nommer |- |[[Aartappelbos]]||''[[Phyllanthus reticulatus]]''||Potato bush||311 |- |[[Abiekwasgeelhout]]||''[[Tamarix usneoides]]''||Wild tamarisk||487 |- |[[Afrikabloubessie]]||''[[Vaccinium exul]]''||Transvaal cranberry||571 |- |[[Afrikageelmelkhout]]||''[[Garcinia livingstonei]]''||Lowveld mangosteen||486 |- |[[Afrikaharpuisboom]]||''[[Ozoroa reticulata]]''||Bushveld resin tree||376 |- |[[Afrikahondsroos]]||''[[Xylotheca kraussiana]]''||African dog-rose||493 |- |[[Afrikamoerbei]]||''[[Afromorus mesozygia]]''||African mulberry||44 |- |[[Afrikasoetlemoen]] ||''[[Maclura africana]]'' || Thorny mulberry ||44.1 |- |[[Afrikasterkastaiing]]||''[[Sterculia africana]]''||African star-chestnut||474 |- |[[Afrikawaaierpalm]]||''[[Borassus aethiopum]]''||Selati palm||25 |- |[[Akkerjakkalsbessie]]||''[[Diospyros natalensis]]''||Small-leaved jackal-berry||607 |- |[[Albaniebroodboom]] ||''[[Encephalartos latifrons]]'' ||Albany cycad ||7 |- |[[Albanierooibostee]] ||''[[Aspalathus teres]]'' ||Albany rooibos tea ||225.9 |- |[[Albinobessie]]||''[[Aphloia theiformis]]''||Albino-berry ||505 |- |[[Anaboom]]||''[[Faidherbia albida]]''||Ana tree||159 |- |[[Angolabrandnetel]] ||''[[Obetia carruthersiana]]'' ||Angola nettle ||69 |- |[[Angolakiepersol]] ||''[[Cussonia angolensis]]'' ||Angola cabbage-tree ||560.5 |- |[[Angolavingerblaar]] ||''[[Vitex angolensis]]'' ||Angola fingerleaf ||659.1 |- |[[Angolawolftoon]] ||''[[Angolawolftoon|Portulacaria carrissoana]]'' ||Angola porkbush ||103.10 |- |[[Anysbergsterboom]] ||''[[Cliffortia conifera]]'' ||Anysberg startree ||145.5 |- |[[Apiesdoring]]||''[[Senegalia galpinii]]''||Monkey thorn||166 |- |[[Apiespeul]]||''[[Senna petersiana]]''||Monkeypod||213 |- |[[Appelblaar]]||''[[Philenoptera violacea]]''||Apple leaf||238 |- |[[Assegaai (boom)]]||''[[Curtisia dentata]]''||Assegai bush||570 |- |[[Baardbessie]] ||''[[Searsia incisa]]'' ||Rubrub-berry ||385 |- |[[Baardboomheide]] ||''[[Erica triflora]]'' || Bearded tree erica ||575 |- |[[Barbertonbruidsbos]] ||''[[Pavetta barbertonensis]]'' ||Barberton brides-bush ||716.2 |- |[[Barbertonse bergsuikerbos]] ||''[[Protea comptonii]]'' ||Saddleback sugarbush ||88 |- |[[Barbertonse broodboom]] ||''[[Encephalartos paucidentatus]]'' ||Barberton cycad ||11 |- |[[Basboom]]||''[[Dais cotinifolia]]''||Pompon tree||521 |- |[[Basboontjie]]||''[[Elephantorrhiza burkei]]''||Sumach bean<br /> Elephantroot||193 |- |[[Basterkokerboom]] ||''[[Aloidendron pillansii]]'' ||Bastard quiver tree ||30 |- |[[Basterkreupelhout]] ||''[[Leucospermum patersonii]]'' ||Silver-edge pincushion ||85 |- |[[Basterstinkhout]] ||''[[Ocotea kenyensis]]'' ||Mock stinkwood ||119 |- |[[Bastersuikerappel]] ||''[[Hexalobus monopetalus]]'' ||Shakama plum ||106 |- |[[Bastersuurpruim]] of [[Bastersuurpruim|kleinvalssuurpruim]] ||''[[Olax dissitiflora]]'' ||Bastard sourplum ||101 |- |[[Bastertambotie]] ||''[[Cleistanthus schlechteri]]''||False tamboti||320 |- |[[Bastervy]] ||''[[Trilepisium madagascariense]]'' ||Bastard fig ||45 |- |[[Baviaanskloofseder]]||''[[Widdringtonia schwarzii]]'' ||Willowmore cedar||21 |- |[[Bedfordbroodboom]] ||''[[Encephalartos cycadifolius]]'' ||Bedford cycad ||14.14 |- |[[Beesganna]] ||''[[Salsola arborea]]''||Cattle ganna ||103.2 |- |[[Bergaalwyn]] ||[[Bergaalwyn|''Aloe marlothii'' subsp. ''marlothii'']] ||Mountain aloe||29.5 |- |[[Bergbamboes]] ||''[[Bergbambos tessellata]]'' ||Drakensberg bamboo ||21.5 |- |[[Bergbas]] ||''[[Osyris lanceolata]]'' ||Rock tannin bush ||100 |- |[[Bergbrandnetel]] ||''[[Obetia tenax]]'' ||Mountain nettle ||70 |- |[[Bergdoringklipels]] ||''[[Canthium kuntzeanum]]'' ||Mountain turkey-berry ||708.1 |- |[[Bergfonteinbos]] ||''[[Psoralea angustifolia]]'' ||Mountain fountain-bush ||226.15 |- |[[Berggeelkeurboom]] ||''[[Calpurnia sericea]]'' ||Mountain wild laburnum ||219.4 |- |[[Bergghwarrie]] ||''[[Euclea coriacea]]'' ||Mountain guarri ||593 |- |[[Berghardepeer]] ||''[[Olinia emarginata]]''||Mountain hard-pear<br />Transvaal hard-pear||514 |- |[[Bergkaree]] ||''[[Searsia leptodictya]]'' ||Mountain karree||387 |- |[[Bergkoeniebos]] ||''[[Searsia divaricata]]'' || Mountain kuni-bush ||381.2 |- |[[Bergmahonie]] ||''[[Entandrophragma caudatum]]''||Mountain mahogany||293 |- |[[Bergrysbos]] ||''[[Cliffortia phillipsii]]'' ||Mountain ricebush ||145.13 |- |[[Bergsalie]] ||''[[Buddleja loricata]]'' ||Mountain Sagewood ||636.2 |- |[[Bergsering]] ||''[[Kirkia wilmsii]]''||Mountain seringa||269 |- |[[Bergsipres]] ||''[[Widdringtonia nodiflora]]''||Mountain cypress||20 |- |[[Bergtaaibos]] ||''[[Searsia pyroides var. integrifolia]]'' ||Mountain firethorn currant ||392.3 |- |[[Bergvaalbos]] ||''[[Brachylaena rotundata]]'' ||Mountain silver-oak ||730 |- |[[Bergverfbos]]||''[[Indigofera frutescens]]''||Mountain Indigo ||226.3 |- |[[Bergwasbessie]] ||''[[Morella microbracteata]]'' ||Mountain waxberry ||37.2 |- |[[Bergwildemispel]] ||''[[Vangueria parvifolia]]'' ||Mountain wild-medlar ||703 |- |[[Bergwildepiesang]] ||''[[Strelitzia caudata]]''||Transvaal wild banana||33 |- |[[Bergwitboom]] ||''[[Ehretia alba]]''||White Puzzle-bush||655.5 |- |[[Besembos]] ||''[[Searsia erosa]]'' ||Broom karee ||383 |- |[[Besemkraaibessie]] ||''[[Searsia fastigiata]]'' ||Broom currant ||383.1 |- |[[Besemtrosvy]]||''[[Ficus sur]]''||Broom cluster fig||50 |- |[[Bietou]] ||''[[Osteospermum moniliferum]]'' ||Bush tickberry ||736.1 |- |[[Bitteraalwyn]] ||''[[Aloe ferox]]'' ||Bitter aloe ||29.2 |- |[[Bitterblaar]]||''[[Brachylaena elliptica]]''||Bitter leaf||725 |- |[[Bitterkaree]] ||''[[Searsia marlothii]]'' ||Bitter karee ||389.2 |- |[[Bittervalsdoring]]||''[[Albizia amara]]''||Bitter false-thorn||149 |- |[[Blaarbessie]] ||''[[Tapura fischeri]]'' ||Leafberry ||304 |- |[[Blaasdoring]] ||''[[Vachellia luederitzii var. retinens]]'' ||Balloon thorn ||174.1 |- |[[Bladdoring]] ||''[[Senegalia fleckii]]'' ||Blade thorn ||165 |- |[[Bleekbassoetdoring]] ||''[[Vachellia natalitia]]'' ||Pale-bark sweet thorn ||172.1 |- |[[Blinkblaar]]||''[[Rhamnus prinoides]]''||Dogwood||452 |- |[[Blinkblaarkanniedood]]||''[[Commiphora schimperi]]''||Glossy-leaved corkwood||287 |- |[[Blinkblaarsuurbessie]] ||''[[Dovyalis lucida]]'' ||Glossy-leaved bitterberry ||508 |- |[[Blinkblaar-wag-’n-bietjie]]||''[[Ziziphus mucronata]]''||Buffalo-thorn||447 |- |[[Blinkblaarwitessenhout]]||''[[Bersama lucens]]''||Glossy white ash||439 |- |[[Blinkbruidsbos]]||''[[Pavetta kotzei]]''||Glossy Forest Brides-bush||717.3 |- |[[Blinkfluweelkaree]] ||''[[Searsia quartiniana]]'' ||Glossy velvet karee ||393 |- |[[Blinkhardebos]] ||''[[Phylica oleifolia]]'' ||Glossy hard-leaf ||453.3 |- |[[Blinktaaibos]]||''[[Searsia lucida]]''||Glossy wild currant||388.1 |- |[[Bloedhoutbos]] ||''[[Haematoxylum dinteri]]'' ||Bloodwood-bush ||213.6 |- |[[Blombos]] ||''[[Metalasia densa]]'' ||Common flowerbush ||735.4 |- |[[Blosendesuikerbos]] of [[Blosendesuikerbos|pienksuikerbos]] ||''[[Protea stokoei]]'' ||Pink sugarbush ||97.5 |- |[[Bloubaskanniedood]] ||''[[Commiphora caerulea]]'' ||Blue-barked corkwood ||272.1 |- |[[Bloubitterbessie]] ||''[[Strychnos usambarensis]]''||Blue bitterberry||631 |- |[[Bloublaarkanniedood]] ||''[[Commiphora glaucescens]]'' ||Blue-leaved corkwood ||276 |- |[[Bloublaarpendoring]] ||''[[Gymnosporia glaucophylla]]'' ||Blue-leaved spike-thorn ||399.6 |- |[[Bloublaarrooihout]] ||''[[Ochna glauca]]'' ||Blue-leaved plane ||479.3 |- |[[Bloublaarwitbos]] ||''[[Maerua decumbens]]'' ||Blue-leaved spiderbush ||133.2 |- |[[Bloubos]]||''[[Diospyros lycioides]]''||Karoo bluebush||605.2 |- |[[Bloubotterboom]] ||''[[Tylecodon paniculatus subsp. glaucus]]'' ||Blue botterboom ||743 |- |[[Bloubroodboom]] ||''[[Encephalartos nubimontanus]]'' ||Blue cycad ||14.9 |- |[[Bloughwarrie]] ||''[[Euclea crispa]]''||Mountain guarri||594 |- |[[Blouhaak]] ||''[[Senegalia erubescens]]''||Blue thorn||164 |- |[[Blouheuningbos]] ||''[[Freylinia tropica]]'' ||Blue honeybells ||670.3 |- |[[Bloukoeniebos]] ||''[[Searsia glauca]]'' ||Blue kuni-bush ||383.2 |- |[[Bloulourier]] ||''[[Cryptocarya angustifolia]]'' ||Blue laurel ||112 |- |[[Baardsuikerbos]] ||''[[Baardsuikerbos|Protea neriifolia]]'' ||Blue sugarbush ||93.1 |- |[[Blousuurpruim]] ||[[Blousuurpruim|''Ximenia americana'' var. ''america'']] ||Blue sourplum||101.5 |- |[[Bloutaaibos]] ||''[[Searsia zeyheri]]'' ||Blue crowberry ||396.1 |- |[[Bloutolbos]] ||''[[Diospyros pallens]]'' ||Blue star-apple ||607.3 |- |[[Blyderivierbroodboom]] ||''[[Encephalartos cupidus]]'' ||Blyde River cycad ||14.13 |- |[[Blydesuikerbos]] ||''[[Protea laetans]]'' ||Blyde sugarbush ||90.4 |- |[[Bobbejaankoolbos]] ||''[[Othonna triplinervia]]'' ||Three-veined othonna ||741 |- |[[Bobbejaankos]] ||''[[Stangeria eriopus]]'' ||Natal grass cycad ||14.21 |- |[[Boesmansgif]]||''[[Acokanthera oppositifolia]]''||Common poison-bush||639 |- |[[Boesmansrivierbroodboom]] ||''[[Encephalartos trispinosus]]'' ||Bushman's River cycad ||14.18 |- |[[Boesmanstee]]||''[[Catha edulis]]''||Bushman's tea||404 |- |[[Bokbitterappel]] ||''[[Solanum aculeastrum]]''||Goat-apple||669.3 |- |[[Bokkeveldpoppiesbos]] ||''[[Paranomus bracteolaris]]'' ||Smooth-leaved tree-sceptre ||72.3 |- |[[Boomaalwyn]]||''[[Aloidendron barberae]]''||Tree aloe||28 |- |[[Boomranknetel]] ||''[[Urera trinervis]]'' ||tree climbing-nettle ||70.1 |- |[[Borselaalwyn]] ||''[[Aloe rupestris]]'' ||Bottlebrush aloe ||30.3 |- |[[Bosappelblaar]]||''[[Philenoptera sutherlandii]]''||Forest appleleaf||228 |- |[[Bosbeesklou]]||''[[Bauhinia tomentosa]]''||Bush neat's foot||208.1 |- |[[Bosblompeer]] ||''[[Dombeya tiliacea]]'' ||Forest wildpear ||472 |- |[[Bosboerboon]]||''[[Schotia latifolia]]''||Forest boerbean||204 |- |[[Bosboomvaring]]||''[[Gymnosphaera capensis]]''||Forest tree fern||2 |- |[[Bosbruidsbos]] ||''[[Pavetta inandensis]]'' ||Forest bride’s bush ||718 |- |[[Bosdoringklipels]]||''[[Canthium inerme]]''||Common turkey-berry||708 |- |[[Bosgeelmelkhout]]||''[[Garcinia gerrardii]]''||Forest mangosteen||485 |- |[[Boshardepeer]]||''[[Olinia radiata]]''||Forest hard-pear||515 |- |[[Bosjakkalskoffie]]||''[[Tricalysia capensis]]''||Forest jackal-coffee||698 |- |[[Bosjesmansbrood]] ||''[[Encephalartos afer]]'' ||Grahamstown cycad ||14.11 |- |[[Boskamhout]]||''[[Baphia racemosa]]''||Natal camwood||224 |- |[[Boskanariebessie]] ||''[[Suregada procera]]'' ||Forest canaryberry ||339 |- |[[Boskanniedood]]||''[[Commiphora woodii]]''||Forest corkwood||291 |- |[[Boskasieboswilg]] ||''[[Combretum padoides]]'' ||Thicket bushwillow ||534.1 |- |[[Boskatjiepiering]]||''[[Gardenia thunbergia]]''||Forest gardena<br />White gardenia||692 |- |[[Boskiepersol]]||''[[Cussonia sphaerocephala]]''||Natal forest cabbage tree||564.2 |- |[[Bosklouterboswilg]] ||''[[Combretum edwardsii]]'' ||Forest climbing bushwillow ||534.2 |- |[[Boskokoboom]] ||''[[Maytenus deflexa]]'' ||Forest kokotree ||402.9 |- |[[Boskoorsbessie]]||''[[Croton sylvaticus]]''||Forest fever-berry||330 |- |[[Boskoorsboom]]||''[[Anthocleista grandiflora]]''||Forest fever tree||632 |- |[[Boskranses]]||''[[Atalaya natalensis]]''||Natal krantz ash||429 |- |[[Boslaventelboom]]||''[[Heteropyxis canescens]]''||Forest lavender tree||454 |- |[[Boslepelhout]]||''[[Cassine peragua]]''||Mountain saffron||414 |- |[[Bosmelkbessie]]||''[[Manilkara discolor]]''||Forest milkberry||588 |- |[[Bosmelkhout]]||''[[Vitellariopsis marginata]]''||Natal bush milkwood||590 |- |[[Bosmirtebessie]]||''[[Eugenia natalitia]]''||Common forest myrtle||553.2 |- |[[Bosnanabessie]] ||''[[Searsia grandidens]]''||Sharp-toothed currant ||381.3 |- |[[Bosolienhout]]||''[[Olea woodiana]]''||Forest olive||620 |- |[[Bospaddaboom]]||''[[Tabernaemontana ventricosa]]''||Forest toad tree||645 |- |[[Bospeper]] of [[Bospeper|wildepeper]] ||''[[Piper capense]]'' ||Wild pepper ||34.5 |- |[[Bosperske]]||''[[Rawsonia lucida]]''||Forest peach||491 |- |[[Bospoubessie]]||''[[Margaritaria discoidea var. fagifolia]]''||Forest peacockberry||310 |- |[[Bosrooiessenhout]]||''[[Trichilia dregeana]]''||Forest mahogany||300 |- |[[Bosrooihout]] ||''[[Ochna arborea var. oconnorii]]'' ||Forest plane ||482 |- |[[Bosrooimelkhout]]||''[[Mimusops obovata]]''||Red milkwood||584 |- |[[Bosrooivingers]] ||''[[Xylopia gracilipes]]'' ||Forest redfingers ||109 |- |[[Bosrosyntjie]]||''[[Grewia lasiocarpa]]''||Forest raisin||461 |- |[[Bossaffraan]]||''[[Elaeodendron croceum]]''||Small-leaved saffron||415 |- |[[Bosstamvrug]]||''[[Chrysophyllum viridifolium]]''||Fluted milkwood||580 |- |[[Bostaaibos]] ||''[[Searsia chirindensis]]''||Red currant||380 |- |[[Bosvaalbos]] ||[[Bosvaalbos|''Brachylaena discolor'' var. ''transvaalensis'']] ||Woodland silver oak||731 |- |[[Bosvaderlandswilg]] ||''[[Combretum kraussii]]''||Forest bushwillow||540 |- |[[Bosvalsnetel]] ||''[[Acalypha glabrata]]''||Forest mock nettle||335.1 |- |[[Bosvalspendoring]] ||''[[Putterlickia verrucosa]]'' ||False forest spikethorn ||403.2 |- |[[Bosveldboekenhout]] ||''[[Faurea saligna]]''||Transvaal beech||75 |- |[[Bosveldhalfmaanranker]] ||''[[Cocculus hirsutus]]'' || Python climber ||104.6 |- |[[Bosveldharpuisboom]]||''[[Ozoroa paniculosa]]''||Broad-leaved resin tree||375 |- |[[Bosveldkandelaarnaboom]]||''[[Euphorbia cooperi]]''||Bushveld candelabra tree||346 |- |[[Bosveldkatjiepiering]]||''[[Gardenia volkensii]]''||Transvaal gardenia||691.1 |- |[[Bosveldklipels]]||''[[Psydrax livida]]''||Green quar||713 |- |[[Bosveldpendoring]] ||''[[Gymnosporia mossambicensis]]'' ||Black forest spike-thorn ||399.10 |- |[[Bosveldpoubessie]]||''[[Margaritaria discoidea var. nitida]]''||Bushveld peacockberry||310.1 |- |[[Bosveldrooiklapperbos]] ||''[[Erythrophysa transvaalensis]]''||Transvaal red balloon||436.2 |- |[[Bosveldsaffraan]]||''[[Elaeodendron transvaalense]]''||Condiment saffron||416 |- |[[Bosveldvalsdoring]]||''[[Albizia harveyi]]''||Common false-thorn||155 |- |[[Bosveldwitklokke]]||''[[Rothmannia fischeri]]''||Cape gardenia||694 |- |[[Bosveldwitysterhout]]||''[[Vepris reflexa]]''||Bushveld white ironwood||260 |- |[[Bosverfbos]]||''[[Indigofera natalensis]]''||Forest Indigo||226.6 |- |[[Bosvlamklimop]] ||''[[Combretum paniculatum]]'' ||Forest flamecreeper ||545.3 |- |[[Bosvlier]]||''[[Nuxia floribunda]]''||Forest elder||634 |- |[[Bosvy]]||''[[Ficus craterostoma]]''||Forest fig||52 |- |[[Boswaterbessie]]||''[[Syzygium gerrardii]]''||Forest waterwood||556 |- |[[Boswitsuikerbos]] ||''[[Boswitsuikerbos|Protea mundii]]''|| Forest white sugarbush || 93 |- |[[Bosysterpruim]]||''[[Drypetes gerrardii]]''||Forest ironplum||314 |- |[[Botrivierheuningklokkies]] ||''[[Freylinia helmei]]'' ||Bot River honeybells ||670.6 |- |[[Botriviersuikerbos]] ||''[[Protea compacta]]'' ||Bot River sugarbush || 87.1 |- |[[Bottelboom]]||''[[Pachypodium lealii]]''||Bottle tree||648 |- |[[Botterboom]]||''[[Tylecodon paniculatus]]''||Butter tree||137.1 |- |[[Botterklapper]]||''[[Strychnos madagascariensis]]''||Black monkey orange||626 |- |[[Braamtaaibos]] ||''[[Searsia batophylla]]'' ||Bramble currant ||377.3 |- |[[Brakdoring]] ||[[Vachellia robusta subsp. clavigera]] ||Narrow-pod robust thorn thorn ||183.1 |- |[[Brandbergdoring]] ||[[Senegalia montis-usti]] ||Brandberg thorn ||177 |- |[[Bredasdorpsuikerbos]] ||''[[Protea obtusifolia]]'' ||Bredasdorp protea ||94 |- |[[Breëblaarboekenhout]]||''[[Faurea rochetiana]]''||Broad-leaved beech||76 |- |[[Breëblaarharpuisboom]] ||''[[Ozoroa obovata]]'' ||Broad-leaved resin tree ||374 |- |[[Breëblaarkanferbos]] ||''[[Tarchonanthus trilobus var. galpinii]]'' ||Broad-leaved camphorbush ||734 |- |[[Breëblaarklipels]] ||''[[Afrocanthium pseudorandii]]'' ||Mottled-bark rock-alder ||709.2 |- |[[Breëblaarkoraalboom]]||''[[Erythrina latissima]]''||Broad-leaved coral tree||244 |- |[[Breëblaarkweper]]||''[[Cryptocarya latifolia]]''||Broad-leaved quince||113 |- |[[Breëblaarpluisbos]] ||''[[Lopholaena platyphylla]]'' || Broad-leaved fluff bush||738.1 |- |[[Breëblaarsuikerbos]] ||''[[Protea eximia]]'' ||Broad-leaf sugarbush ||88.3 |- |[[Breëblaarveselbos]]||''[[Englerodaphne ovalifolia]]''||Broad-leaved fibre-bush ||517.5 |- |[[Breëblaarwasbessie]] ||''[[Morella pilulifera]]'' ||Broad-leaved waxberry ||37 |- |[[Breëblaarwitgat]] ||''[[Boscia mossambicensis]]'' ||Broad-leaved shepherd tree ||127 |- |[[Breekhout]]||''[[Alberta magna]]''||Magnificent flame bush||701 |- |[[Breëpeulvalsdoring]]||''[[Albizia forbesii]]''||Broad-pod false-thorn<br />Broad-pod albizia||154 |- |[[Breëriviergeelhout]]||''[[Podocarpus elongatus]]''||Breede River yellowwood||15 |- |[[Brosblaar]]||''[[Galpinia transvaalica]]''||Transvaal privet||523 |- |[[Brosdoring]] ||''[[Phaeoptilum spinosum]]'' ||Brittle thorn ||103.7 |- |[[Bruinaalwyn]] of [[Bruinaalwyn|wolkbergaalwyn]] ||''[[Aloe dolomitica]]'' of ook soms ''[[Aloe vryheidensis]]'' ||Brown aloe<br />Wolkberg aloe ||29.1 |- |[[Bruinivoor]]||''[[Berchemia discolor]]''||Brown ivory||449 |- |[[Bruinstamkanniedood]] ||''[[Commiphora giessii]]'' ||Brown-stemmed corkwood || 275.5 |- |[[Bruinysterhout]] ||''[[Homalium dentatum]]''||Brown ironwood||501 |- |[[Bubuvy]] ||''[[Ficus bubu]]'' ||Bubu fig ||56 |- |[[Buig-my-nie]]||''[[Buxus macowanii]]''||Cape box||358 |- |[[Bukshardeblaar]] ||''[[Phylica buxifolia]]'' ||Box hard-leaf ||453.1 |- |[[Clanwilliamaalwyn]] ||''[[Aloe comosa]]'' ||Clanwilliam aloe ||28.7 |- |[[Clanwilliamseder]]||''[[Widdringtonia cedarbergensis]]''||Clanwilliam cedar||19 |- |[[Damarakanniedood]] ||''[[Commiphora crenato-serrata]]'' ||Damara corkwood ||274 |- |[[Delagoadoring]]||''[[Senegalia welwitschii]]''||Delagoa thorn<br />Hairy umbrella thorn||163 |- |[[Deurmekaarbos]]||''[[Ehretia rigida]]''||Puzzle bush||657 |- |[[Dikbas]]||''[[Lannea discolor]]''||Live-long||362 |- |[[Dikblaarbosmirt]] ||''[[Eugenia umtamvunensis]]'' ||Thick-leaved myrtleberry ||553.6 |- |[[Dikblaargroenappel]] ||''[[Monodora junodii|Monodora junodii var. macrantha]]'' ||Thick-leave green-apple ||107.2 |- |[[Disseldoring]] ||''[[Berkheya chamaepeuce]]'' ||Tree thistle thorn ||742 |- |[[Donkievy]] ||''[[Mestoklema arboriforme]]'' ||Donkey mesemb ||103.6 |- |[[Donsiebos]] ||''[[Senecio barbertonicus]]'' || Barberton groundsel ||738.5 |- |[[Dopperkiaat]]||''[[Pterocarpus rotundifolius]]''||Round-leaved teak||237 |- |[[Doppruim]]||''[[Pappea capensis]]''||Jacket-plum||433 |- |[[Doringbroodboom]] ||''[[Encephalartos horridus]]'' ||Eastern Cape blue cycad ||14.15 |- |[[Doringkanniedood]]||''[[Commiphora glandulosa]]''||Tall common corkwood||285.1 |- |[[Doringkatjiepiering]]||''[[Hyperacanthus amoenus]]''||Thorny gardenia||690 |- |[[Doringklipels]] ||''[[Canthium spinosum]]'' ||Thorny turkeyberry ||707 |- |[[Doringolm]]||''[[Chaetacme aristata]]''||Thorny elm||43 |- |[[Doringpeer]]||''[[Scolopia zeyheri]]''||Thorn pear||498 |- |[[Doringrooibessie]]||''[[Erythrococca berberidea]]''||Prickly redberry||332.1 |- |[[Doringtaaibos]] ||''[[Searsia longispina]]'' ||Spiny currant ||388 |- |[[Doringvalsnetel]] ||''[[Acalypha sonderiana]]'' ||Thorny false nettle ||335.2 |- |[[Dorinkiedoring]] ||''[[Senegalia brevispica subsp. dregeana]]'' ||Prickly thorn ||160.2 |- |[[Dorre haakdoring]] ||''[[Senegalia hereroensis]]'' ||Arid hook thorn ||171 |- |[[Drakensbergboomheide]] ||''[[Erica dracomontana]]'' || Dragon heath ||574.2 |- |[[Drakensbergbroodboom]] ||''[[Encephalartos ghellinckii]]''||Drakensberg cycad ||5 |- |[[Drakensbergkaree]] ||''[[Searsia montana]]'' ||Drakensberg karee ||384.1 |- |[[Drakensbergpendoring]] ||''[[Gymnosporia devenishii]]'' ||Drakensberg spike-thorn ||399.5 |- |[[Drakensbergrysbos]] ||''[[Cliffortia repens]]'' ||Drakensberg ricebush ||145.15 |- |[[Driedoring]] ||''[[Rhigozum trichotomum]]'' ||Three-thorn rhigozum ||676.1 |- |[[Driehaakdoring]]||''[[Senegalia senegal var. rostrata]]''||Bushy three-hooked thorn||185.1 |- |[[Drietandkanferbos]]||''[[Tarchonanthus trilobus]]''||Trident camphortree||735 |- |[[Dubbelkroonboom]]||''[[Julbernardia globiflora]]''||African munondo||207.1 |- |[[Duikerbessie]] ||''[[Sclerocroton integerrimus]]'' ||Duiker-berry tallow-tree||343 |- |[[Duinbroodboom]] ||''[[Encephalartos arenarius]]'' ||Alexandria cycad ||3.2 |- |[[Duinebessie]] ||''[[Muraltia scoparia]]'' ||Duneberry ||303.3 |- |[[Duinebruidsbos]]||''[[Pavetta revoluta]]''||Dune bride's bush||720 |- |[[Duineganna]] ||''[[Duineganna|Salsola nollothensis]]'' ||Dune ganna ||103.9 |- |[[Duinegeelbos]] ||''[[Leucadendron coniferum]]'' ||Dune conebush ||82 |- |[[Duineghwarrie]]||''[[Euclea racemosa]]''||Dune guarri<br />Sea guarri||599.3 |- |[[Duinegifboom]] ||''[[Acokanthera oblongifolia]]'' ||Dune poison-bush||638 |- |[[Duinekokoboom]] ||''[[Maytenus procumbens]]'' ||Dune koko tree ||401.1 |- |[[Duinekraaibessie]] ||''[[Searsia crenata]]'' ||Dune crowberry ||380.1 |- |[[Duinekriedoring]] ||''[[Lycium ferocissimum]]'' ||Dune honeythorn ||669.11 |- |[[Duinemirtebessie]]||''[[Eugenia capensis]]''||Dune myrtle||553.1 |- |[[Duine-olienhout]] ||''[[Olea exasperata]]'' ||Dune olive ||619 |- |[[Duinependoring]] ||''[[Gymnosporia arenicola]]'' ||Dune spike-thorn ||399.4 |- |[[Duineseepbessie]]||''[[Deinbollia oblongifolia]]''||Dune soap-berry||430 |- |[[Duinesoetdoring]] ||''[[Vachellia kosiensis]]'' ||Dune sweet thorn ||172.2 |- |[[Duinesterappel]] ||''[[Diospyros rotundifolia]]'' ||Dune star-apple ||608 |- |[[Duinesuurbessie]] ||''[[Dovyalis rotundifolia]]'' ||Dune sourberry ||510 |- |[[Duinesybas]]||''[[Robsonodendron maritimum]]'' ||Dune mock silky-bark ||413.1 |- |[[Duinetaaibos]] ||''[[Searsia laevigata]]'' ||Dune currant ||385.2 |- |[[Duinevalstaaibos]]||''[[Allophylus natalensis]]''||Dune false currant||426 |- |[[Duinewasbessie]] ||''[[Morella cordifolia]]'' ||Dune waxberry ||37.1 |- |[[Dunblaarfonteinbos]]||''[[Psoralea glabra]]'' || Narrow-leaf fountain-bush ||226.9 |- |[[Dwababessie]] ||''[[Monanthotaxis afra]]'' ||Dwababerry ||107.1 |- |[[Dwergbroodboom]] ||''[[Encephalartos humilis]]'' ||Dwarf cycad ||14.16 |- |[[Dwergpruimbas]] ||''[[Osyris speciosa]]'' ||Cape sumach ||100.1 |- |[[Dwergvy]] ||''[[Ficus pygmaea]]'' || Dwarf fig ||50.2 |- |[[Dwergwolftoon]] ||''[[Dwergwolftoon|Portulacaria fruticulosa]]'' ||Dwarf porkbush ||104.2 |- |[[Ebbehoutghwarrie]]||''[[Euclea pseudebenus]]''||Ebony tree<br />Black ebony||598 |- |[[Ebutsinidoring]] ||''[[Vachellia ebutsiniorum]]'' ||Ebutsini thorn ||163.5 |- |[[Eikeblaarkanniedood]] ||''[[Commiphora wildii]]'' ||Oak-leaved corkwoord ||290.1 |- |[[Enkelblaarkiepersol]]||''[[Cussonia natalensis]]''||Rock cabbage tree||562 |- |[[Enkeldoring]]||''[[Vachellia robusta]] subps. robusta''||Ankle thorn<br />Splendid thorn<br />Brack thorn<br />Broad-pod robust thorn||183 |- |[[Enkeldoringnoemnoem]]||''[[Carissa spinarum]]''||Simple-spine carissa<br />Conkerberry<br />Arabian num-num||640.4 |- |[[Enkelgroendoring]]||''[[Balanites aegyptiaca]]''||Desert date<br />Egyptian balsam||251.1 |- |[[Ertjiehout]] ||''[[Craibia zimmermannii]]'' ||Peawood ||229 |- |[[Essenhout]]||''[[Ekebergia capensis]]''||Cape ash||298 |- |[[Fluweelboswilg]]||''[[Combretum molle]]''||Velvet bushwillow||537 |- |[[Fluweelkanniedood]]||''[[Commiphora mollis]]''||Velvet corkwood||280 |- |[[Fluweelkaree]] ||''[[Searsia engleri]]'' ||Velvet karee ||382 |- |[[Fluweelklipels]]||''[[Afrocanthium gilfillanii]]''||Velvet rockalder||706 |- |[[Fluweelrooibessie]]||''[[Erythrococca menyharthii]]''||Velvet redberry||332.3 |- |[[Fluweelsoetbessie]]||''[[Bridelia mollis]]''||Velvet sweetberry||325 |- |[[Fluweelvrughardeblaar]] ||''[[Phylica purpurea]]'' ||Velvet-fruited/hardleaf ||453.5 |- |[[Fluweelvrugzanha]]||''[[Zanha africana]]''||Velvet-fruit zanha||438.5 |- |[[Fonteinbos]]||''[[Psoralea aphylla]]'' || Leafless fountain-bush ||226.8 |- |[[Fransaalwyn]]||''[[Aloe pluridens]]''||French aloe||30.1 |- |[[Fynbauhinia]]||''[[Bauhinia natalensis]]''||Dainty bauhinia||208.5 |- |[[Fynbitterblaar]]||''[[Brachylaena ilicifolia]]''||Small bitter-leaf||728 |- |[[Fynblaarboerboon]] ||''[[Schotia afra var. angustifolia]]'' ||Small-leaved boerbean||201.1 |- |[[Fynblaarbruidsbos]] ||''[[Pavetta zeyheri]]'' ||Small-leaved bride’s bush ||722 |- |[[Fynblaarbruinysterhout]] ||''[[Homalium rufescens]]'' ||Small-leaved brown-ironwood||502 |- |[[Fynblaarkanniedood]] ||''[[Commiphora kraeuseliana]]'' ||Feather-leaved corkwoord ||277.5 |- |[[Fynblaarrooihout]]||''[[Ochna serrulata]]''||Small-leaved plane||479.1 |- |[[Fynblaarwildemoerbei]]||''[[Trimeria trinervis]] ||Small-leaved wild mulberry||504 |- |[[Fynbossterappel‎]] ||''[[Diospyros glabra]]'' ||Blueberry bush ||603.1 |- |[[Fyndoring]] ||''[[Vachellia tenuispina]]'' ||Turf thorn ||187.3 |- |[[Gamtooskiepersol]] ||''[[Cussonia gamtoosensis]]'' ||Gamtoos cabbage tree||565.2 |- |[[Gannabos]] of [[Gannabos|seepganna]] ||''[[Salsola aphylla]]'' ||Lye ganna ||103.3 |- |[[Gariepbauhinia]]||''[[Adenolobus garipensis]]''||Blue neat's foot||208 |- |[[Gariepharpuisboom]]||''[[Ozoroa namaquensis]]''||Gariep resin tree ||373.2 |- |[[Gariepkanniedood]] ||''[[Commiphora gariepensis]]'' ||Gariep corkwoord ||275.3 |- |[[Gariepkaree]] ||''[[Searsia populifolia]]'' ||Gariep karee ||391.1 |- |[[Garieppendoring]] ||''[[Gymnosporia gariepensis]]'' ||Gariep spike-thorn ||401.5 |- |[[Garieppronkstert]] ||''[[Gelrebia bracteata]]'' ||Gariep plumeflower ||214.1 |- |[[Gariepsmalblaarpendoring]] ||''[[Gymnosporia linearis subsp. lanceolata]]'' ||Gariep narrow-leaved spike-thorn ||401.10 |- |[[Geelbauhinia]] ||''[[Bauhinia tomentosa]]'' ||Yellow bauhinia ||208.1 |- |[[Geelbitterbessie]] ||''[[Strychnos mitis]]'' ||Yellow bitterberry ||627 |- |[[Geelblomvoëlbessie]]||''[[Psychotria capensis]]''||Bird-berry||723 |- |[[Geeldoring]] ||''[[Rhigozum obovatum]]'' ||Yellow pomegranate ||675 |- |[[Geelhout]]||''[[Podocarpus latifolius]]''||Real yellowwood||18 |- |[[Geelkeurboom]]||''[[Calpurnia aurea]]''||Natal laburnum||219 |- |[[Geelpapierkelk]]||''[[Monotes glaber]]''||Palefruit monotes||486.5 |- |[[Geelpistoolbos]] ||''[[Justicia aconitiflora]]'' ||Lemon pistol-bush ||681.2 |- |[[Geelskulpblombos]]||''[[Bowkeria citrina]]'' ||Yellow shell-flower bush ||672.1 |- |[[Geelsuikerbos]] of [[Geelsuikerbos|geelsuikerkan]] ||[[Geelsuikerbos|''Protea aurea'' subsp. ''aurea'']] ||Common shuttlecock sugarbush ||90.3 |- |[[Geelwortelboom]]||''[[Steganotaenia araliacea]]''||Carrot tree||569 |- |[[Geneesblaarboom]] ||''[[Solanum giganteum]]''||Healing-leaf tree||669.4 |- |[[Gewone bruidsbos]] ||''[[Pavetta gardeniifolia var. gardeniifolia]]'' ||Common bride’s bush ||716 |- |[[Gewone drolpeer]] ||''[[Dombeya rotundifolia]]''||Common wild pear||471 |- |[[Gewone ghwarrie]] ||''[[Euclea undulata]]''||Common guarri||601 |- |[[Gewone haakdoring]] ||''[[Senegalia afra]]''||Common hook-thorn||162 |- |[[Gewone hardeblaar]] ||''[[Phylica paniculata]]''||Common hard-leaf||453.2 |- |[[Gewone kanariebessie]] ||''[[Suregada africana]]'' ||Common canaryberry ||338 |- |[[Gewone kanniedood]] ||''[[Commiphora pyracanthoides]]'' ||Firethorn corkwood ||285 |- |[[Gewone kraaibessie]] ||''[[Searsia pentheri]]''||Common crow-berry||391 |- |[[Gewone luisiesbos]] ||''[[Leucospermum cuneiforme]]'' ||Wart-stemmed pincushion ||84.2 |- |[[Gewone protea]] of [[Gewone protea|gewone suikerbos]] ||[[Gewone protea|''Protea afra'' subsp. ''afra'']]||Common sugarbush||87 |- |[[Gewone taaibos]] ||''[[Searsia pyroides]]''||Common wildcurrant<br />||392 |- |[[Gewone wildekweper]] ||''[[Cryptocarya transvaalensis]]'' ||Mountain wild-quince ||114 |- |[[Gewone wildepietersieliebos]]||''[[Heteromorpha arborescens]]''||Parsley-tree<br />Parsnip-tree||568 |- |[[Gewone wildevy]]||''[[Ficus burkei]]''||Common wild fig||48 |- |[[Gifbergboomvygie]] ||''[[Stoeberia giftbergensis]]'' ||Gifberg tree-vygie ||756 |- |[[Gifbruidsbos]] ||''[[Pavetta schumanniana]]'' ||Poison bride’s bush ||721 |- |[[Gifolyf]]||''[[Peddiea africana]]''||Poison-olive||517 |- |[[Gifsterappel]] ||''[[Diospyros dichrophylla]] ''||Poison star-apple ||603 |- |[[Gladblaarbaakhout]]||''[[Greyia sutherlandii]]''||Natal bottlebrush||446 |- |[[Gladdeblaarwildemispel]] ||''[[Vangueria madagascariensis]]'' ||Smooth-leaved wild-medlar ||702.1 |- |[[Gladdeblompeer]]||''[[Dombeya cymosa]]''||Natal wild pear||469 |- |[[Gladdekola]]||''[[Cola natalensis]]''||Coshwood||478 |- |[[Gladderankwitbos]] ||''[[Maerua juncea supsp. juncea]]'' ||Smooth climbing spiderbush ||133.6 |- |[[Gladdeslapmispel]]||''[[Vangueria lasiantha]]''||Natal medlar||705 |- |[[Gladdesuurpruim]] ||''[[Ximenia afra var natalensis]]'' ||Smooth-twigged sourplum ||103.1 |- |[[Gladdeveselbos]]||''[[Englerodaphne subcordata]]''||Smooth fibre-bush||519 |- |[[Glansrosyntjie]]||''[[Grewia vernicosa]]''||Glossy raisinbush||463.11 |- |[[Gordoniavalspendoring]] ||''[[Putterlickia saxatilis]]'' ||Gordonia false spikethorn ||403.4 |- |[[Goueklokkiesboontjieboom]] ||''[[Markhamia obtusifolia]]'' ||Golden bell-bean ||677.1 |- |[[Gouetee]]||''[[Aspalathus pendula]]'' || Golden tea ||225.11 |- |[[Gouevingerblaar]] ||''[[Vitex patula]]'' ||Gold fingerleaf ||662 |- |[[Granietvy]] ||[[Granietvy|''Ficus natalensis'' subsp. ''granitticola'']] ||Granite fig ||56.5 |- |[[Graskopaalwyn]] ||''[[Aloe alooides]]'' ||Graskop aloe ||28.3 |- |[[Grasveldboomvaring]] ||''[[Cyathea dregei]]'' ||Common tree fern ||1 |- |[[Grasveldrooihout]] ||''[[Ochna confusa]]'' ||Grassland plane ||479.4 |- |[[Griekwakokoboom]] ||''[[Maytenus ilicina]]'' ||Griqua kokotree ||398.5 |- |[[Griekwasuurkaree]] ||''[[Searsia tridactyla]]'' ||Griqua sour karee ||394.2 |- |[[Groefbasboomheide]] ||''[[Erica canaliculata]]'' ||Grooved-bark tree erica ||573.1 |- |[[Groefstamkanniedood]] ||''[[Commiphora karibensis]] ''||Angular-stemmed corkwoord ||277.2 |- |[[Groenappel]] ||''[[Monodora junodii var. junodii]]'' ||Green apple ||107 |- |[[Groenblaarwurmbos]] ||''[[Cadaba natalensis]]'' ||Green-leaved worm bush ||129.1 |- |[[Groenblomtolbos]] ||''[[Leucadendron loranthifolium]]'' ||Green-flower conebush ||81.5 |- |[[Groendoring]]||''[[Balanites maughamii]]''||Green thorn||251 |- |[[Groenharpuisboom]] ||''[[Ozoroa concolor]]'' ||Green resin tree ||369.1 |- |[[Groenhofiesuikerbos]] ||''[[Protea coronata]]'' ||Green sugarbush ||91.1 |- |[[Groenklapper]] ||''[[Strychnos spinosa]]''||Green monkey orange||629 |- |[[Groenkreupelhout]] ||[[Groenkreupelhout|''Leucospermum conocarpodendron'' subsp. ''viridum'']] ||Green pincushion ||84.1 |- |[[Groenstamkanniedood]]|| ''[[Commiphora neglecta]]''||Green-stem corkwood||283 |- |[[Grootblaardrakeboom]] ||''[[Dracaena aletriformis]]''||Large-leaved dragon tree||30.9 |- |[[Grootblaarkanniedood]] ||''[[Commiphora anacardiifolia]]'' ||Large-leaved corkwood ||271 |- |[[Grootblaarlaventelboom]] ||''[[Heteropyxis dehniae]]''||Large-leaved lavender tree||455.1 |- |[[Grootblaarmirtebessie]]||''[[Eugenia erythrophylla]]''||Large-leaved myrtle||553.3 |- |[[Grootblaarpieringbessie]] ||''[[Cordia africana]]''||Large-leaved saucer-berry||651 |- |[[Grootblaarrotsvy]] ||''[[Ficus abutilifolia]]''||Large-leaved rock fig||63 |- |[[Grootblaarrysbos]] ||''[[Cliffortia grandifolia]]'' ||Large-leaved ricebush ||145.4 |- |[[Grootblaarsekelbos]] ||''[[Dichrostachys cinerea subsp. nyassana]]''||Large-leaved sicklebush<br />African sicklebush||190.1 |- |[[Grootblaarsterkastaiing]]||''[[Sterculia quinqueloba]]''||Large-leaved-chestnut||476 |- |[[Grootblaaruiehout]] ||''[[Cassipourea gummiflua]]''||Large-leaved onionwood||530 |- |[[Grootblaarvalsdoring]] ||''[[Albizia versicolor]]''||Large-leaved false-thorn||158 |- |[[Grootblomkriedoring]] ||''[[Lycium amoenum]]'' ||Large-flower honeythorn ||669.6 |- |[[Grootblompendoring]] ||''[[Gymnosporia putterlickioides]]'' ||Large-flowered spike-thorn ||402.1 |- |[[Grootgeelbos]] ||''[[Leucadendron eucalyptifolium]]'' ||Gum-leaved conebush ||81 |- |[[Groothaakbessie]] || ''[[Artabotrys brachypetalus]]'' ||Large hook-berry ||105.1 |- |[[Grootmirting]] ||''[[Myrsine pillansii]]'' ||Large cape myrtle ||577.2 |- |[[Grootnoemnoem]]||''[[Carissa macrocarpa]]''||Big num-num||640.3 |- |[[Grootsuikerbos]] of [[Grootsuikerbos|witsuikerbos]] ||''[[Protea gaguedi]]'' ||African sugarbush ||89 |- |[[Grootvaalbos]] ||''[[Brachylaena uniflora]]'' ||Tall silver-oak ||732 |- |[[Grootvalsmopanie]] ||''[[Guibourtia coleosperma]]'' ||Large copalwood ||199 |- |[[Grootvrugbospendoring]] ||''[[Gymnosporia grandifolia]]'' ||Large-leaved forest spike-thorn ||399.7 |- |[[Grootvrugpendoring]] ||''[[Gymnosporia oxycarpa]]'' ||Large-fruited spike-thorn ||401.9 |- |[[Grootvrugtrospeer]] ||''[[Uvaria lucida]]'' ||Large-fruited clusterpear ||108.2 |- |[[Grootvrugtrosvy]] ||[[Grootvrugtrosvy|''Ficus sycomorus'' subsp. ''gnaphalocarpa'']] ||Large-fruited sycamore fig ||66.1 |- |[[Growweblaarkatsnorbosse]] ||''[[Rotheca myricoides]]''||Blueflower tinderwood||667.1 |- |[[Growweblaarpieringbessie]] ||''[[Cordia ovalis]]''||Satinbark saucerbush<br />Snot berry||654 |- |[[Growweblaarstinkhout]] ||''[[Celtis gomphophylla]]'' ||False white stinkwood ||40 |- |[[Growweblaartaaibos]] ||''[[Searsia refracta]]'' ||Thorny crow-berry ||389.1 |- |[[Growwelaventelkoorsbessie]] ||''[[Croton menyharthii]]'' ||Rough-leaved croton ||329.2 |- |[[Growwerankwitbos]] ||''[[Maerua juncea supsp. crustata]]'' ||Crusty climbing spiderbush ||133.5 |- |[[Grysappel]] ||''[[Parinari curatellifolia]]'' ||Mobola plum ||146 |- |[[Gryskokoboom]] ||''[[Maytenus albata]]'' ||Grey kokotree ||401.3 |- |[[Haak-en-steek]]||''[[Vachellia tortilis subsp. heteracantha]]''||Umbrella thorn||188 |- |[[Halfmens]]||''[[Pachypodium namaquanum]]''||Elephant's trunk||649 |- |[[Hangvrugkanniedood]] ||''[[Commiphora zanzibarica]]'' ||Pendant-fruit corkwood ||291.1 |- |[[Hardekool]]||''[[Combretum imberbe]]''||Leadwood||539 |- |[[Hardepeer]]||''[[Olinia ventosa]]''||Hardpear||513 |- |[[Harige doringklipels]] ||''[[Canthium ciliatum]]'' ||Hairy turkeyberry ||709 |- |[[Harige ghwarrie]]||''[[Euclea natalensis]]''||Natal guarri<br />Natal ebony|| 597 |- |[[Harige haak-en-steek]]||''[[Vachellia tortilis subsp. spirocarpa]]''||Hairy umbrella thorn||188.1 |- |[[Harige kanniedood]]||''[[Commiphora africana]]''||Hairy corkwood||270 |- |[[Harige kusbruidsbos]] ||''[[Pavetta bowkeri]]'' ||Hairy coastal bride’s bush ||719.1 |- |[[Harige mirtebessie]] ||''[[Eugenia woodii]]''||Mountain myrtle||553.4 |- |[[Harige pendoring]] ||''[[Gymnosporia pubescens]]'' ||Hairy spike-thorn ||402.4 |- |[[Harige perdepram]] ||''[[Zanthoxylum humile]]'' ||Hairy knobwood||255 |- |[[Harige rotsvy]]||''[[Ficus glumosa]]''||Mountain fig||64 |- |[[Harige Sekhukhunedoring]] ||''[[Vachellia robbertsei]]'' ||Hairy Sekhukhune thorn ||172.4 |- |[[Harige septerboom]] ||''[[Paranomus tomentosus]]'' ||Hairy-leaved tree sceptre ||72.5 |- |[[Harige witgat]] ||''[[Boscia tomentosa]]'' || Hairy shepherd's tree ||127.1 |- |[[Harpuiskatjiepiering]]||''[[Gardenia resiniflua]]''||Resin gardenia||690.2 |- |[[Hartblaarvy]] ||[[Hartblaarvy|''Ficus polita'' subsp. ''polita'']] ||Heart-leaved fig ||59 |- |[[Heideblaargeelbos]] ||''[[Leucadendron ericifolium]]'' ||Erica-leaved conebush || 80 |- |[[Heilige Venda-bamboes]] ||''[[Oxytenanthera abyssinica]]'' ||Holy Venda bamboo ||21.6 |- |[[Helikopterboom]]||''[[Gyrocarpus americanus]]''||Propeller tree||120 |- |[[Hemelbesemdoring]] ||''[[Senegalia robynsiana]]'' ||Whipstick thorn ||184 |- |[[Henkel-se-geelhout]] ||''[[Podocarpus henkelii]]''||Henkel's yellowwood||17 |- |[[Hereroharpuisboom]] ||''[[Ozoroa hereroensis]]'' ||Herero resin tree ||371.3 |- |[[Hererosesambos]]||''[[Sesamothamnus guerichii]]'' ||Herero sesame-bush||679 |- |[[Heuningboomheide]] ||''[[Erica caterviflora]]'' ||Tree heath ||574 |- |[[Heuningklokkiesbos]] ||''[[Freylinia lanceolata]]'' ||Honey bells ||670.1 |- |[[Heuningnaboom]]||''[[Euphorbia tetragona]]''||Honey euphorbia||354 |- |[[Hikklimop]] ||''[[Combretum bracteosum]]'' ||Hiccupnut ||532.2 |- |[[Hoedespeldlukwart]]||''[[Oxyanthus pyriformis]]''||Natal wildloquat||696.2 |- |[[Hoëveldkiepersol]]||''[[Cussonia paniculata]]''||Small mountain cabbage||563.1 |- |[[Hophout]]||''[[Trema orientalis]]''||Pigeonwood||42 |- |[[Horingdoring]]||''[[Vachellia grandicornuta]]''||Horned thorn||168.1 |- |[[Horingpeultjieboom]]||''[[Diplorhynchus condylocarpon]]''||Horn-pod tree||643 |- |[[Huilboerboon]]||''[[Schotia brachypetala]]''||Weeping boerbean||202 |- |[[Huilboom]]||''[[Peltophorum africanum]]''||Weeping wattle<br />Black wattle<br />African-wattle||215 |- |[[Impalalelie]]||''[[Adenium multiflorum]]''||Impala lily||647.3 |- |[[Indiese wortelboom]] ||''[[Ceriops tagal]]'' ||Indian mangrove ||525 |- |[[iSimangaliso-wildeappelkoos]] ||''[[Dovyalis revoluta]]'' ||iSimangaliso wild apricot ||760 |- |[[Jakkalsbessie]]||''[[Diospyros mespiliformis]]''||Jackalberry||606 |- |[[Jankoensedoring]] ||''[[Cliffortia ilicifolia]]'' ||Holly-leaved ricebush ||145.10 |- |[[Jasmynkatjiepiering]] ||''[[Heinsia crinita subsp. parviflora]]'' ||Jasmine-gardenia ||700.2 |- |[[Jeukpeul]] ||''[[Cnestis polyphylla]]'' ||Itchpod ||147.1 |- |[[Jozinibroodboom]] ||''[[Encephalartos senticosus]]'' || Jozini cycad ||8 |- |[[Kaapboekenhout]]||''[[Rapanea melanophloeos]]''||Cape beech||578 |- |[[Kaapse boomheide]]||''[[Erica tristis]]''||False Cape tree heath||575.1 |- |[[Kaapse fonteinbos]]||''[[Psoralea axillaris]]'' ||Cape fountainbush||226.16 |- |[[Kaapse hardepeer]]||''[[Olinia capensis]]''||Hard pear||513.1 |- |[[Kaapse kanferfoelie]]||''[[Tecoma capensis]]''||Cape honeysuckle||673.1 |- |[[Kaapse kiaat]]||''[[Strychnos decussata]]''||Cape teak||624 |- |[[Kaapse kokoboom]] ||''[[Maytenus lucida]]'' ||Cape kokotree ||401.2 |- |[[Kaapse kranses]]||''[[Atalaya capensis]]''||Cape krantz ash||428 |- |[[Kaapse kuskiepersol]]||''[[Cussonia thyrsiflora]]''||Cape coast cabbage tree||565 |- |[[Kaapse kwar]] ||''[[Psydrax capensis]]'' ||Cape quar ||747 |- |[[Kaapse kweper]]||''[[Cryptocarya woodii]]''||Cape quince||116 |- |[[Kaapse sterkastaiing]] ||''[[Sterculia alexandri]]'' || Cape star-chestnut ||473 |- |[[Kaapse stokroos]]||''[[Sparrmannia africana]]''||Cape Hollyhock||457 |- |[[Kaapse swarthout]] ||''[[Maytenus peduncularis]]'' ||Cape blackwood ||401 |- |[[Kaapse uiehout]] ||''[[Cassipourea flanaganii]]'' || Cape onionwood ||528 |- |[[Kaapse vaderlandsboswilg]] ||''[[Combretum afrum]]'' ||Cape bushwillow ||533 |- |[[Kaapse wildepiesang]]||''[[Strelitzia alba]]''||Cape wild banana||32 |- |[[Kaapse witpeer]] ||''[[Apodytes geldenhuysii]]'' ||Cape White Pear ||422.2 |- |[[Kaiingsuikerbos]] ||''[[Protea glabra]]'' ||Clanwilliam sugarbush ||89.1 |- |[[Kaapsehoopbroodboom]] ||''[[Encephalartos laevifolius]]'' ||Kaapsehoop cycad ||6 |- |[[Kalahari-appelblaar]] ||''[[Philenoptera nelsii]]'' ||Kalahari appleleaf||239 |- |[[Kalaharibauhinia]] ||''[[Bauhinia macrantha]]'' ||Kalahari bauhinia||208.3 |- |[[Kalaharidoring]] ||''[[Vachellia luederitzii var. luederitzii]]'' ||Kalahari thorn ||174 |- |[[Kalaharigeeldoring]] ||''[[Rhigozum brevispinosum]]'' ||Kalahari yellowthorn ||674 |- |[[Kalahariharpuisboom]] ||''[[Ozoroa schinzii]]'' || Kalahari resin tree ||376.5 |- |[[Kalaharikoedoebessie]] ||''[[Pseudolachnostylis maprouneifolia var. dekindtii]] ||Kalahari kuduberry ||308.1 |- |[[Kalaharipeulbessie]] ||''[[Dialium englerianum]]'' ||Kalahari podberry ||210 |- |[[Kalaharirooivingers]] ||''[[Xylopia odoratissima]]'' ||Kalahari redfingers ||110 |- |[[Kalaharitaaibos]] ||''[[Searsia tenuinervis]]'' ||Rolled-leaf currant ||393.2 |- |[[Kalahariwildemispel]]||''[[Vangueria cyanescens]]''||Kalahari wild-medlar||702.3 |- |[[Kamassie]]||''[[Gonioma kamassi]]''||Kamassi||641 |- |[[Kamdebooboekenhout]]||''[[Faurea recondita]]''||Kamdeboo beechwood||745 |- |[[Kameeldoring]] ||''[[Vachellia erioloba]]''||Camel thorn||168 |- |[[Kameelspoor]] ||''[[Piliostigma thonningii]]''||Camel's foot||209 |- |[[Kamiesbergaalwyn]] ||''[[Aloe khamiesensis]]'' ||Khamiesberg aloe ||29.3 |- |[[Kandelaaraalwyn]] ||''[[Aloe candelabrum]]'' ||Candelabrum aloe ||28.5 |- |[[Kanferbos]]||''[[Tarchonanthus camphoratus]]''||Wild camphor bush||733 |- |[[Kanferfoelieboom]] ||''[[Turraea floribunda]]'' ||Honeysuckle tree ||296 |- |[[Kaokorooibessie]] ||[[Erythrococca kaokoensis]] ||Kaoko redberry ||759 |- |[[Kaokoboswilg]] ||''[[Combretum wattii]]'' ||Kaoko bushwillow ||544 |- |[[Kaokobrandbos]] ||''[[Hymenodictyon kaokoensis]]'' ||Kaoko firebush ||765 |- |[[Kaokogeeldoring]] ||''[[Rhigozum virgatum]]'' ||Kaoko yellowthorn ||676.2 |- |[[Kaokogroendoring]]||''[[Balanites angolensis]]''||Angolan torchwood<br />Simple-thorned torchwood||252.1 |- |[[Kaokokanniedood]] ||''[[Commiphora kaokoensis]]'' ||Kaoko corkwoord ||277.1 |- |[[Kaokosesambos]] ||''[[Sesamothamnus benguellensis]]'' ||Kaoko sesame-bush ||679.1 |- |[[Kaokoswarthaak]] ||''[[Senegalia mellifera subsp. mellifera]]'' ||Kaoko black thorn ||176.1 |- |[[Kaokovlamklimop]] ||''[[Combretum oxystachyum]]'' ||Kaoko flamecreeper ||540.4 |- |[[Kaokowitgat]] ||''[[Boscia microphylla]]'' ||Kaoko shepherd's tree ||126 |- |[[Kaokowolftoon]] ||''[[Portulacaria kaokoensis]]'' ||Kaoko porkbush ||104.3 |- |[[Kaokowurmbos]] ||''[[Cadaba schroeppelii]]'' ||Kaoko wormbush ||129.2 |- |[[Karee]] ||''[[Searsia lancea]]'' ||Karree ||386 |- |[[Kareekanniedood]] || ''[[Commiphora gracilifrondosa]]'' ||Karee-leaved commiphora ||284 |- |[[Karooboerboon]] ||''[[Schotia afra]]'' ||Karoo boerbean ||201 |- |[[Karoobroodboom]] ||''[[Encephalartos lehmannii]]'' ||Karoo cycad ||8.1 |- |[[Karooheuningklokkiesbos]] ||''[[Freylinia vlokii]]'' ||Karoo honeybells ||670.7 |- |[[Karookoeniebos]] ||''[[Searsia burchellii]]'' ||Karoo kunibush ||379 |- |[[Karookruisbessie]]||''[[Grewia robusta]]''||Karoo cross-berry||463.6 |- |[[Karoonoemnoem]] ||''[[Carissa haematocarpa]]'' ||Karoo numnum ||640.2 |- |[[Karoopendoring]] ||''[[Gymnosporia karooica]]'' ||Karoo spike-thorn ||401.7 |- |[[Karooplakkiebos]] ||''[[Crassula arborescens]]'' ||Karoo tree crassula ||137.2 |- |[[Karoosalie]] ||''[[Buddleja glomerata]]''||Karoo Sagewood ||636.1 |- |[[Karoowitgat]] ||''[[Boscia oleoides]]'' ||Karoo shepherd tree ||128 |- |[[Kartelplakkiesbos]] ||''[[Crassula arboresscens subsp. undulatifolia]]'' ||Wavy tree crassula ||137.4 |- |[[Kasuur]]||''[[Pittosporum viridiflorum]]''||Cheesewood||139 |- |[[Katstertaalwyn]] ||''[[Aloe castanea]]'' ||Cat's-tail aloe ||28.6 |- |[[Kei-appel]]||''[[Dovyalis afra]]''||Kei apple||507 |- |[[Keibaakhout]]||''[[Greyia flanaganii]]''||Kei bottlebrush||444 |- |[[Keibauhinia]]||''[[Bauhinia bowkeri]]''||Kei bauhinia||208.4 |- |[[Keibroodboom]]||''[[Encephalartos princeps]]''||Kei cycad||12 |- |[[Keiharpuisbos]] ||''[[Ozoroa mucronata]]'' ||Kei resin tree ||373 |- |[[Keirooipeer]] ||''[[Scolopia flanaganii]]'' ||Kei redpear ||495 |- |[[Keivingerblaar]]||''[[Vitex obovata]]''||Kei fingerleaf||661 |- |[[Kerkeibos]]||''[[Crassula ovata]]''||Kerky-bush<br />Jade plant||137.3 |- |[[Kerriebos]]||''[[Hypericum revolutum]]''||Curry bush<br />St. John's wort||484 |- |[[Kershout]]||''[[Pterocelastrus tricuspidatus]]''||Candlewood||409 |- |[[Keurboom]]||''[[Virgilia oroboides]]''||Cape blossom tree<br />Pink blossom tree||221 |- |[[Kiaat]]||''[[Pterocarpus angolensis]]''||Wild teak||236 |- |[[Kiepersol]]||''[[Cussonia spicata]]''||Common cabbage tree||564 |- |[[Kierieklapper]]||''[[Combretum hereroense]]''||Russet bushwillow||538 |- |[[Kinaboom]]||''[[Rauvolfia afra]]''||Quinine tree||647 |- |[[Kinderbessie]] ||''[[Halleria elliptica]]'' ||Rock tree-fuschia ||670.2 |- |[[Klapperbos]]||''[[Nymania capensis]]''||Chinese lantern||295 |- |[[Kleefdoring]] ||''[[Vachellia borleae]]'' ||Sticky thorn ||160.1 |- |[[Kleefpeul]]||''[[Senna singueana]]''||Stickypod||213.1 |- |[[Kleinappelblaar]] ||''[[Philenoptera bussei]]'' ||Small apple-leaf ||238.1 |- |[[Kleinblousuurpruim]] ||[[Kleinblousuurpruim|''Ximenia americana'' var. ''microphylla'']] ||Small blue sourplum || 102 |- |[[Kleinblaardrakeboom]] ||''[[Dracaena mannii]]'' ||Small-leaved dragon tree ||30.8 |- |[[Kleinblaarkiaat]] ||''[[Pterocarpus lucens subsp. antunesii]]'' ||Small-leaved bloodwood ||236.1 |- |[[Kleinblaarkriedoring]] ||''[[Lycium cinereum]]'' ||Small-leaved honeythorn ||669.9 |- |[[Kleinblaarmirtebessie]]||''[[Eugenia verdoorniae]]''||Small-leaved myrtle||554.1 |- |[[Kleinblaarperspeuldoring]] ||''[[Senegalia goetzi subsp. microphylla]]'' ||Small-leaved purple-pod thorn ||167.1 |- |[[Kleinblaarpluisbossie]] ||''[[Lopholaena coriifolia]]'' || Small-leaved fluff bush||738 |- |[[Kleinblaarrotsvy]]||''[[Ficus tettensis]]''||Small-leaved rock fig||62 |- |[[Kleinblaarsaffraan]]||''[[Elaeodendron zeyheri]]''||Zeyher's saffronwood||412 |- |[[Kleinblaarsekelbos]]||''[[Dichrostachys cinerea subsp. africana ]]''||Small-leaved sicklebush||190 |- |[[Kleinblaartrospeer]] ||''[[Uvaria gracilipes]]'' ||Small-leaved clusterpear ||108.3 |- |[[Kleinblaarvy]] ||[[Ficus lingua'' subsp. ''depauperata'']] ||Small-leaved fig ||55.1 |- |[[Kleinblaarwilger]] ||[[''Salix mucronata'' subsp. ''mucronata'']] ||Small-leaved willow ||35 |- |[[Kleinblaarwitbos]] ||''[[Maerua parvifolia]]'' ||Small-leaved spiderbush ||135.1 |- |[[Kleinboerboon]]||''[[Schotia capitata]]''||Dwarf boerbean||203 |- |[[Kleinbosrooihout]] ||''[[Ochna gamostigmata]]'' ||Small forest plane ||479.5 |- |[[Kleingroendoring]]||''[[Balanites pedicellaris]]''||Lesser torchwood||252 |- |[[Kleinkanferfoelieboom]]||''[[Turraea obtusifolia]]''||Small honeysuckle tree||296.1 |- |[[Kleinkoraalboom]]||''[[Erythrina humeana]]''||Dwarf coral tree||243.1 |- |[[Kleinlaventelkoorsbessie]] ||''[[Croton pseudopulchellus]]'' ||Small lavender croton ||329.3 |- |[[Kleinperdepram]]||''[[Zanthoxylum capense]]''||Small knobwood||253 |- |[[Kleinpeulseeboontjie]]||''[[Entada wahlbergii]]''||Small-pod seabean ||193.4 |- |[[Kleinvalsmopanie]]||''[[Guibourtia conjugata]]''||Small copalwood||200 |- |[[Kleinvrugtrospeer]] ||''[[Uvaria afra]]'' ||Small-fruited clusterpear ||108.1 |- |[[Kliertjiesboom]] ||''[[Pavetta edentula]]'' ||Gland-leaved bride’s bush ||717 |- |[[Kliertjiesdeurmekaarbos]]||''[[Ehretia obtusifolia]]''||Hairy Puzzle-bush ||656.2 |- |[[Klipels]]||''[[Afrocanthium mundianum]]''||Rock alder||710 |- |[[Klipessenhout]] ||''[[Ekebergia pterophylla]]'' ||Rock ash ||299 |- |[[Klipharpuisbos]] ||''[[Euryops brevipapposus]]'' ||Rock resin-bush ||739 |- |[[Kliphout]]||''[[Heeria argentea]]''||Rockwood||368 |- |[[Klipkershout]]||''[[Maytenus oleoides]]''||Rock candlewood||400 |- |[[Klipkoolhout]]||''[[Lachnostylis bilocularis]]''||Rock coalwood||307.1 |- |[[Klipvalsdoring]] ||''[[Albizia brevifolia]]'' ||Rock false-thorn ||152 |- |[[Klokkiesboontjieboom]] ||''[[Markhamia zanzibarica]]'' ||Bell-bean ||677 |- |[[Klokkiespendoring]]||''[[Gymnosporia tenuispina]]''||Bell spike-thorn||402.8 |- |[[Knolharpuis]] ||''[[Othonna arbuscula]]'' || Traap baboon cabbage ||740 |- |[[Knoppiesboontjie]]||''[[Maerua angolensis]]''||Bead-bean tree||132 |- |[[Knoppiesdoring]] ||''[[Senegalia nigrescens]]'' ||Knob thorn ||178 |- |[[Knoppiesklimop]] ||''[[Combretum mossambicense]]'' ||Knobbly climbing bushwillow ||545.1 |- |[[Knoppiesvy]]||[[Knoppiesvy|''Ficus sansibarica'' subsp. ''sansibarica'']]||Knobbly fig||47 |- |[[Kobas]] ||''[[Cyphostemma currorii]]'' ||Cobas||456 |- |[[Koeniebos]] ||''[[Searsia undulata]]'' ||Kuni-bush||389 |- |[[Koeboebessie]] ||''[[Mystroxylon aethiopicum]]'' ||Kooboo-berry||410 |- |[[Koedoebessie]] ||''[[Pseudolachnostylis maprouneifolia]]''||Kudu berry||308 |- |[[Koffiebeesklou]]<br>[[Koffie bauhinia]]||''[[Bauhinia petersiana]]'' ||Coffee bauhinia<br />Natal neat's foot||208.3 |- |[[Kogelbergrysbos]] ||''[[Cliffortia heterophylla]]'' ||Kogelberg ricebush ||145.9 |- |[[Kogelbergvaalstompie]] ||''[[Mimetes arboreus]]'' ||Kogelberg pagoda ||72.1 |- |[[Kokerboom]] ||''[[Aloidendron dichotomum]]'' ||Quiver tree ||29 |- |[[Kokoboom]]||''[[Maytenus undata]]''||Koko tree||403 |- |[[Kolletjiesblaarvy]] ||''[[Ficus nigropunctata]]'' ||Busse's fig<br />Dot-leaved fig ||58 |- |[[Komkommerbos]]||''[[Thilachium africanum]]''||Cucumber bush||136.2 |- |[[Koolhout]]||''[[Lachnostylis hirta]]''||Coalwood||307 |- |[[Koorsbessie]]||''[[Croton megalobotrys]]''||Large fever-berry||329 |- |[[Koorsboom]] ||''[[Vachellia xanthophloea]]''||Fever tree||189 |- |[[Koorspeulboom]] ||''[[Holarrhena pubescens]]'' ||Fever-pod ||642 |- |[[Koperstamkanniedood]]||''[[Commiphora harveyi]]''||Red-stem corkwood||277 |- |[[Koraalboom]]||''[[Erythrina lysistemon]]''||Common coral tree||245 |- |[[Koraaltaaibos]] ||''[[Searsia magalismontana]]'' ||Coral crowberry ||384.2 |- |[[Korentebos]] ||''[[Searsia tomentosa]]'' ||Bicoloured currant ||394 |- |[[Korenteharpuisboom]] ||''[[Ozoroa sphaerocarpa]]'' ||Currant resin tree ||377 |- |[[Korthaarkapperbos]] ||''[[Capparis sepiaria var. subglabra]]'' ||Short-haired caperbush ||130.2 |- |[[Kortpeul]] ||''[[Rourea orientalis]]'' ||Shortpod ||147.2 |- |[[Kortstamnaboom]] ||''[[Euphorbia otjingandu]]'' ||Short-stemmed candelabra-tree ||748 |- |[[Kosibaairoosappel]] ||''[[Memecylon kosiense]]'' ||Kosi Bay rose-apple ||762 |- |[[Kosipalm]]||''[[Raphia australis]]''||Kosi palm||26 |- |[[Kouebasrooihout]]||''[[Ochna arborea]]''||Cape redwood||479 |- |[[Kraalkriedoring]]||''[[Lycium afrum]]''||Kraal honey-thorn||669.2 |- |[[Kraalnaboom]]||''[[Euphorbia tirucalli]]''||Rubber euphorbia||355 |- |[[Kraalpendoring]]||''[[Gymnosporia polyacantha subsp. polyacantha]]''||Kraal spike-thorn||402.2 |- |[[Kransaalwyn]] ||''[[Aloe arborescens]]'' ||Krantz aloe ||28.1 |- |[[Kransbessie]]||''[[Gerrardina foliosa]]''||Krantz berry||500 |- |[[Kranskwar]] ||''[[Psydrax locuples]]'' ||Krantz quar ||712 |- |[[Kranssuikerbos]] ||''[[Protea rupicola]]'' ||Krantz sugarbush ||88.2 |- |[[Kremetart]]||''[[Adansonia digitata]]''||Baobab||467 |- |[[Kreupelrooihout]] ||''[[Ochna inermis]]'' ||Stunted plane ||480.1 |- |[[Kringboom]]||''[[Maerua schinzii]]''||Ringwood tree||136 |- |[[Krinkhout]]||''[[Securidaca longepedunculata]]''||Violet tree||303 |- |[[Kromblaarsuikerbos]] ||[[''Protea afra'' subsp. ''falcata'']] ||Curved-leave sugarbush ||87.2 |- |[[Kruisbessie]]||''[[Grewia occidentalis]]''||Cross-berry||463 |- |[[Kruiskameeldoring]]||''[[Vachellia erioloba]]''||Hybrid camel thorn||169.1 |- |[[Kunenekanniedood]] ||''[[Commiphora kuneneana]]'' ||Kunene corkwood ||277.7 |- |[[Kunenewaterbessie]] ||''[[Syzygium kuneneense]]'' ||Kunene waterberry ||767 |- |[[Kunenewolftoon]] ||''[[Kunenewolftoon|Portulacaria kuneneana]]'' ||Kunene porkbush ||104.4 |- |[[Kurkbasdoring]] ||''[[Vachellia davyi]]'' ||Corky-barked thorn ||163.1 |- |[[Kurkbasklapper]] of Geelklapper||''[[Strychnos cocculoides]]''||Corky monkey orange||623 |- |[[Kurkbasrooihout]] ||''[[Ochna maguirei]]'' ||Corky-barked plane ||766 |- |[[Kurkbos]] ||''[[Mundulea sericea]]''||Cork bush||226 |- |[[Kurkdoringklipels]] ||''[[Canthium suberosum]]'' ||Cork turkey-berry ||709.1 |- |[[Kurkvoëlbessie]] ||''[[Psychotria suber]]'' ||Corky birdberry ||769 |- |[[Kusboontjiebos]] ||''[[Sophora inhambanensis]]'' ||Coastal bean-bush ||218 |- |[[Kusbruidsbos]] ||''[[Pavetta natalensis]]'' ||Coastal bride’s bush ||719 |- |[[Kusfonteinbos]] ||''[[Psoralea arborea]]'' ||Coastal fountainbush ||226.10 |- |[[Kusjakkalsbessie]] ||''[[Diospyros inhacaensis]]'' ||Coastal jackal-berry ||604 |- |[[Kusjakkalskoffie]] ||''[[Empogona coriacea]]'' ||Coastal jackal coffee ||700 |- |[[Kuskanferbos]] ||''[[Tarchonanthus littoralis]]''||Coastal camphor bush||733.2 |- |[[Kuskatoenboom]] ||''[[Hibiscus tiliaceus]]''||Lagoon hibiscus<br />Wild cotton tree||464 |- |[[Kuskeiappel]] ||''[[Dovyalis longispina]]'' ||Coastal Kei apple ||510.1 |- |[[Kuskoraalboom]] ||''[[Erythrina afra]]''||Coast coral tree ||242 |- |[[Kuslooibas]] of [[Kuslooibas|pruimbas]] ||''[[Osyris compressa]]'' ||Tannin bush ||99 |- |[[Kusrankdoring]] ||''[[Senegalia kraussiana]]'' ||Coastal climbing thorn|| 173.1 |- |[[Kusrooimelkhout]]||''[[Mimusops afra]]''||Coastal red milkwood||583 |- |[[Kusrysbos]] ||''[[Cliffortia longifolia]]'' ||Coastal ricebush ||145.11 |- |[[Kussigsagkapperbos]] ||''[[Capparis fascicularis var. zeyheri]]'' ||Coastal zigzag caperbush ||129.8 |- |[[Kustaaibos]] ||''[[Searsia nebulosa]]'' ||Coastal currant ||390.1 |- |[[Kusvaalbos]]||''[[Brachylaena discolor]]''||Coast silver oak||724 |- |[[Kuswildemispel]] ||''[[Vangueria randii subsp. chartacea]]'' ||Coastal wild-medlar ||702.2 |- |[[Kuswildepiesang]]||''[[Strelitzia nicolai]]''||Natal wild banana||34 |- |[[Kuswitessenhout]] ||''[[Bersama swinnyi]]'' ||Coastal white-ash ||441 |- |[[Kuswurgvy]]||[[Kuswurgvy|''Ficus natalensis'' subsp. ''natalensis'']]||Natal fig<br />Wild fig||57 |- |[[Kwar]]||''[[Psydrax obovata]]''||Coastal quar||711 |- |[[Laeveldbittertee]]||''[[Vernonia colorata]]''||Lowveld bitter-tea||723.4 |- |[[Laeveldkanferfoelieboom]] ||''[[Turraea nilotica]]'' ||Lowveld honeysuckle Tree ||297 |- |[[Laeveldkralesnoer]] ||''[[Alchornea laxiflora]]'' ||Lowveld beadstring ||334 |- |[[Laeveldmelkbessie]]||''[[Manilkara mochisia]]''||Lowveld milkberry||587 |- |[[Laeveldnaboom]]||''[[Euphorbia evansii]]''||Lowveld euphorbia||348 |- |[[Laeveldsterkastaiïng]]||''[[Sterculia murex]]''||Lowveld chestnut||475 |- |[[Laeveldvaalbos]]||''[[Brachylaena huillensis]]''||Lowveld silver oak||727 |- |[[Laeveldvy]]||''[[Ficus stuhlmannii]]''||Lowveld fig||65 |- |[[Laingsburgtolbos]] ||''[[Leucadendron osbornei]]'' ||Laingsburg conebush ||81.7 |- |[[Lalapalm]]||''[[Hyphaene coriacea]]''||Lala palm||23 |- |[[Langbeentjie]] ||''[[Leucadendron procerum]]'' ||Ivory conebush ||81.2 |- |[[Langblaarwolftoon]] ||''[[Langblaarwolftoon|Portulacaria longipedunculata]]'' ||Long-leaved porkbush ||104.5 |- |[[Langhaarkapperbos]] ||''[[Capparis sepiaria var. citrifolia]]'' ||Long-haired caperbush ||130 |- |[[Langpeuldoring]] ||''[[Vachellia sieberiana var. sieberiana]]'' ||Longpod thorn ||186.9 |- |[[Laventelboom]] ||''[[Heteropyxis natalensis]]''||Lavender tree||455 |- |[[Laventelkoorsbessie]]||''[[Croton gratissimus]]''||Lavender croton<br />Lavender fever-berry||328 |- |[[Limpopokoorsbessie]] ||[[Croton madandensis]] ||Limpopo feverberry ||328.4 |- |[[Loerietolbos]] ||''[[Leucadendron loeriense]]'' ||Loerie conebush ||80.7 |- |[[Lydenburgbroodboom]] ||''[[Encephalartos inopinus]]'' || Lydenburg cycad ||5.1 |- |[[Lebombo-aalwyn]] ||''[[Aloe spicata]]'' ||Lebombo aloe ||30.4 |- |[[Lebombobroodboom]] ||''[[Encephalartos lebomboensis]]'' || Lebombo cycad ||14.8 |- |[[Lebombo-ysterhout]]||''[[Androstachys johnsonii]]''||Lebombo ironwood||327 |- |[[Lebombokranses]]||''[[Atalaya alata]]''||Lebombo krantz ash||427 |- |[[Lebombonaboom]]||''[[Euphorbia confinalis]]''||Lebombo euphoria<br />Lebombo milktree||345 |- |[[Lebombowattel]]||''[[Newtonia hildebrandtii]]''||Lebombo-wattle||191 |- |[[Lebombowitbos]] ||''[[Maerua brevipetiolata]]'' ||Lebombo spiderbush ||132.5 |- |[[Lekkerbreek]]||''[[Ochna pulchra]]''||Peeling plane<br />Peelingbark ochna||483 |- |[[Lekkerruikpeul]]||''[[Vachellia nilotica subsp. kraussiana]]''||Scented thorn||179 |- |[[Lekkervreet]] ||''[[Opilia campestris]]'' || Parasitebush ||100.5 |- |[[Lemoenhout]]||''[[Xymalos monospora]]''||Lemonwood||111 |- |[[Lemoentjiedoring]]||''[[Cassinopsis ilicifolia]]''||Lemon thorn||420 |- |[[Leolodoring]] ||''[[Vachellia ormocarpoides]]'' ||Leolo thorn ||179.3 |- |[[Lepelhout]]||''[[Cassine schinoides]]''||Spoon-wood||418 |- |[[Lilliebroodboom]] ||''[[Encephalartos dyerianus]]'' || Lillie cycad ||14.2 |- |[[Lippeblomsuikerbos]] ||''[[Protea subvestita]]''||Waterlily sugarbush || 98 |- |[[Louriersuikerbos]] ||''[[Protea laurifolia]]''||Laurel sugarbush||90.2 |- |[[Louriervy]] ||''[[Ficus ilicina]]'' || Laurel rock fig ||53 |- |[[Maanhaarstompie]]||''[[Mimetes fimbriifolius]]''||Fringed bottlebrush||72.2 |- |[[Magaliesrooihout]] ||''[[Ochna pretoriensis]]''||Magalies redwood ||480.2 |- |[[Malbaarvaalbos]] ||''[[Brachylaena glabra]]'' ||Malabar silver-oak ||726 |- |[[Malvarosyntjie]]||''[[Grewia villosa]]''||Mallow raisin||463.3 |- |[[Manketti]]||''[[Schinziophyton rautanenii]]''||Manketti tree<br />Feather-weight tree||337 |- |[[Mannetjiebos]] ||''[[Stoeberia utilis]]'' ||White fig ||103.5 |- |[[Maputalandbruidsbos]]||''[[Pavetta vanwykiana]]''||Sand Brides-bush||721.3 |- |[[Maputalanddwababessie]] ||''[[Monanthotaxis maputensis]]'' ||Maputaland dwababerry ||758 |- |[[Maputalandkoorsbessie]] ||''[[Croton steenkampianus]]'' ||Maputaland feverberry ||329.1 |- |[[Maputalandoordeelboom]]||''[[Erythrophleum lasianthum]]''||Maputaland ordealtree<br />Swazi ordeal tree||196 |- |[[Maputalandraasblaar]]||''[[Combretum mkuzense]]''||Mkuze bushwillow||545.2 |- |[[Maputalandrankboswilg]] ||''[[Combretum eugeneanum]]'' ||Maputaland climbing bushwillow ||764 |- |[[Maroela]]||''[[Sclerocarya birrea]]''||Marula||360 |- |[[Matoppie]]||''[[Boscia albitrunca]]''||Shepherd's tree||122 |- |[[Mbasheroosappel]] ||''[[Memecylon australissimum]]''||Mbashe rose-apple ||761 |- |[[Meerstamvalsdoring]]||''[[Albizia petersiana]]''||Multi-stemmed false-thorn<br />Nala tree||153 |- |[[Melkpeer]]||''[[Inhambanella henriquesii]]''||Milk pear||591 |- |[[Middelburgbroodboom]] ||''[[Encephalartos middelburgensis]]'' ||Middelburg cycad ||14.3 |- |[[Miershoopwildemispel]] ||''[[Vangueria randii subsp. randii]]'' ||Antheap-wild-medlar ||702.5 |- |[[Mingerhout]]||''[[Breonadia salicina]]''||Matumi||684 |- |[[Mirtaartappelbos]]||''[[Phyllanthus myrtaceus]]''||Myrtle potatobush||311.5 |- |[[Mitserie]]||''[[Bridelia micrantha]]''||Mitzeeri||324 |- |[[Modjadjibroodboom]]||''[[Encephalartos transvenosus]]''||Modjadji giant-cycad||13 |- |[[Moepel]]||''[[Mimusops zeyheri]]''||Transvaal red milkwood||585 |- |[[Moerasvy]]||''[[Ficus trichopoda]]''||Swamp fig||54 |- |[[Mopanie]]||''[[Colophospermum mopane]]''||Mopane||198 |- |[[Mopanie-aalwyn]] ||''[[Aloe littoralis]]'' ||Mopane aloe ||29.4 |- |[[Mopanieaartappelbos]]||''[[Phyllanthus pinnatus]]'' ||Mopane potato bush||312.1 |- |[[Mopaniegeeldoring]] ||''[[Rhigozum zambesiacum]]'' ||Zambezi gold ||676 |- |[[Mopaniewitgat]] ||''[[Boscia matabelensis]]'' ||Mopane shepherd's tree ||125.5 |- |[[Moringaboom]]||''[[Moringa oleifrea]]''||Drumstick tree|| |- |[[Mosambiekkoffie]]||''[[Coffea racemosa]]''||Mozambique Wild Coffee||715.1 |- |[[Msasa]]||''[[Brachystegia spiciformis]]''||Spring msasa<br />Musasa||198.1 |- |[[Msinga-broodboom]]||''[[Encephalartos msinganus]]''||Msinga cycad ||14.7 |- |[[Naaldblaarrysbos]] ||''[[Cliffortia erectisepala]]'' ||Needle-leaved ricebush ||145.8 |- |[[Naaldblaarheuningbostee]] ||''[[Cyclopia maculata]]'' ||Needle-leaf honeybush tea ||224.3 |- |[[Naaldblaartolbos]] ||''[[Leucadendron nobile]]'' ||Karoo conebush ||81.1 |- |[[Naaldblaarwitbos]] ||''[[Maerua rosmarinoides]]'' ||Needle-leaved spiderbush ||135 |- |[[Naaldhardeblaar]] ||''[[Phylica villosa]]'' ||Needle hardleaf ||453.4 |- |[[Naboom]]||''[[Euphorbia ingens]]''||Common tree euphorbia||351 |- |[[Namahaarpuisboom]] ||''[[Ozoroa namaensis]]'' ||Nama resin tree ||373.1 |- |[[Namakanniedood]] ||''[[Commiphora namaensis]]'' ||Nama corkwoord ||282.1 |- |[[Namakwaboomvygie]] ||''[[Stoeberia utilis var. lerouxiae]]'' ||Namaqua tree-vygie ||757 |- |[[Namakwaharpuisboom]] ||''[[Ozoroa dispar]]'' ||Namaqua resin tree ||370 |- |[[Namakwajakkalsbessie]] ||''[[Diospyros acocksii]]'' ||Namaqua jackalberry ||602 |- |[[Namakwakanniedood]] ||''[[Commiphora capensis]]'' ||Namaqua corkwood ||273 |- |[[Namakwarooiklapperbos]]||''[[Erythrophysa alata]]''||Namaqua red balloon||436.1 |- |[[Namakwavy]]||''[[Ficus cordata]]''||Sandpaper fig||51 |- |[[Namapronkstert]]||''[[Gelrebia merxmuellerana]]''||Nama plumeflower||214.5 |- |[[Namibharpuisboom]]||''[[Ozoroa crassinervia]]''||Namibian resin tree||369 |- |[[Namibiese kriedoring]] ||''[[Lycium eenii]]'' ||Namibian honeythorn ||669.10 |- |[[Namibiese taaibos]] ||''[[Searsia pyroides var. dinteri]]'' ||Namibia firethorn crowberry ||392.1 |- |[[Namibkanniedood]] ||''[[Commiphora dinteri]]'' ||Namib corkwoord ||274.2 |- |[[Namibkapperbos]] ||''[[Capparis hereroensis]]'' ||Namib caperbush ||129.9 |- |[[Namibkoraalboom]]||''[[Erythrina decora]]''||Namib coral tree||243 |- |[[Namibpronkstert]]||''[[Hererolandia pearsonii]]''||Namib plumeflower||214.2 |- |[[Nanabessie]]||''[[Searsia dentata]]''||Nana-berry||381 |- |[[Nardouwluisiesbos]] ||''[[Leucospermum praemorsum]]'' ||Nardouw fountain pincushion ||85.1 |- |[[Natalaalwyn]] ||''[[Aloe spectabilis]]'' ||Natal aloe ||30.6 |- |[[Natalkweper]] ||''[[Cryptocarya natalensis]]'' ||Sandstone quince ||117.1 |- |[[Natalokkerneut]] ||''[[Cavacoa aurea]]'' ||Natal hickory ||332 |- |[[Natalwilger]] of [[Natalwilger|fluitjieswilger]] ||[[''Salix mucronata'' subsp. ''woodii'']] ||Natal willow ||36.2 |- |[[Natalkaree]] ||''[[Searsia natalensis]]'' ||Northern dune currant ||390 |- |[[Naukluftkaree]] ||''[[Searsia volkii]]'' ||Naukluft rhus ||396.2 |- |[[Netblaarwitbos]] ||''[[Maerua nervosa]]'' ||Lace-leaved spiderbish ||136.1 |- |[[Ngotshe-broodboom]] ||''[[Encephalartos aemulans]]'' || Ngotshe cycad ||14.5 |- |[[Ngoyedwergbroodboom]] ||''[[Encephalartos ngoyanus]]'' ||Ngoye dwarf cycad ||14.17 |- |[[Nieshout]]||''[[Ptaeroxylon obliquum]]''||Sneezewood||292 |- |[[Njalaboom]]||''[[Xanthocercis zambesiaca]]''||Nyala tree||241 |- |[[Noemnoem]] ||''[[Carissa bispinosa]]'' ||Num-num ||640.5 |- |[[Nooienskokerboom]] ||''[[Aloidendron ramosissimum]]'' ||Maiden's quiver tree ||30.2 |- |[[Noordelike boesmansdruif]]||''[[Rhoicissus tridentata subsp. cuneifolia]]''||Northern bushman's grape||456.6 |- |[[Noordelike pompombruidsbos]] ||''[[Pavetta cataractarum]]'' ||Northern pompon bride’s bush ||719.2 |- |[[Noordelike skulpblombos]]||''[[Bowkeria cymosa]]''||Escarpment Shell-flower||672 |- |[[Noordelike valspendoring]] ||''[[Putterlickia neglecta]]'' ||Northern false spikethorn ||754 |- |[[Notsung]]||''[[Halleria lucida]]''||Tree fuchsia||670 |- |[[Okavangoboswilg]] ||''[[Combretum albopunctatum]]'' ||Okavango bushwillow ||531.2 |- |[[Oleasterboswilg]] ||''[[Combretum elaeagnoides]]'' ||Oleaster bushwillow ||534.3 |- |[[Olienhout]]||''[[Olea europaea subsp. cuspidata]]''||Wild olive<br>African olive||617 |- |[[Olifantsrivierbroodboom]]||''[[Encephalartos lanatus]]''||Olifants River cycad||5.2 |- |[[Olifantsrivierboswilg]] ||''[[Combretum petrophilum]]'' ||Olifants River bushwillow ||542.1 |- |[[Omsambeet]]||''[[Millettia grandis]]''||Umzimbeet||227 |- |[[Onderbos]]||''[[Trichocladus crinitus]]''||Black hazel||142 |- |[[Oordeelboom]]||''[[Erythrophleum africanum]]''||Ordeal tree||194 |- |[[Oorlogskloofsterboom]] ||''[[Cliffortia dichotoma]]'' ||Oorlogskloof startree ||145.7 |- |[[Oos-Kaapse hardepeer]]||''[[Olinia micrantha]]''||Eastern Cape hard-pear||514.1 |- |[[Oos-Kaapse reusebroodboom]]||''[[Encephalartos altensteinii]]''||Eastern Cape cycad||3 |- |[[Oos-Kaapse smalblaarpendoring]] ||''[[Gymnosporia linearis subsp. linearis]]'' ||Eastern Cape narrow-leaved spike-thorn ||399.1 |- |[[Oostelike koeniebos]] ||''[[Searsia pallens]]'' ||Eastern kunibush ||395 |- |[[Opregte suikerbos]]||''[[Protea repens]]''||Real sugarbush||94.2 |- |[[Opregte waaierpalm]]||''[[Hyphaene petersiana]]''||Real fan palm||24 |- |[[Oranjedruiweranker]] ||''[[Hyalosepalum afrum]]'' ||Orange grape creeper ||104.8 |- |[[Otavibasboontjie]]||''[[Elephantorrhiza schinziana]]''||Otavi elephantroot||192.5 |- |[[Otjihipakanniedood]] ||''[[Commiphora otjihipana]]'' ||Otjihipa corkwoord ||284.5 |- |[[Ouhout]]||''[[Leucosidea sericea]]''||Oldwood||145 |- |[[Outeniekwa-erica]]||''[[Erica inconstans]]'' ||Outeniqua tree erica ||574.1 |- |[[Outeniekwakreupelhout]] ||''[[Leucospermum glabrum]]'' ||Outeniqua pincushion ||84.3 |- |[[Outeniekwafonteinbos]] ||''[[Psoralea diturnerae]]'' ||Outeniqua fountainbush ||750 |- |[[Outeniekwageelhout]]||''[[Afrocarpus falcatus]]''||Outeniqua yellowwood||16 |- |[[Outeniekwagonna]] ||''[[Passerina falcifolia]]'' ||Outeniqua gonna ||520 |- |[[Ovambomahonie]] ||''[[Entandrophragma spicatum]]'' ||Ovambo mahogany ||294 |- |[[Owamboperdepram]] ||''[[Zanthoxylum ovatifoliolatum]]'' ||Kaoko knobwood ||255.2 |- |[[Paddaboom]]||''[[Tabernaemontana elegans]]''||Toad tree||644 |- |[[Palmiet]] ||''[[Prionium serratum]]'' ||Palmiet ||768 |- |[[Pambatieboom]]||''[[Anastrabe integerrima]]''||Pambati tree||671 |- |[[Papegaaiboomheide]] ||''[[Erica psittacina ]]'' ||Parrot tree erica ||574.4 |- |[[Papierbasdoring]] ||''[[Vachellia sieberiana var. woodii]]''||Paper-bark thorn||187 |- |[[Papierbaskanniedood]]||''[[Commiphora marlothii]]''||Paperbark corkwood||278 |- |[[Papierbasmirtebessie]]||''[[Eugenia zuluensis]]''||Paper-bark myrtle||554 |- |[[Papierbasvalsdoring]]||''[[Albizia tanganyicensis]]''||Paperbark false-thorn||157 |- |[[Parlotabroodboom]] ||''[[Encephalartos relictus]]'' ||Parlota cycad ||12.5 |- |[[Pendoring]]||''[[Gymnosporia buxifolia]]''||Common spike-thorn||399 |- |[[Pendoringkaree]] ||''[[Searsia gueinzii]]'' ||Thorny karee ||384 |- |[[Pendoringtaaibos]] ||''[[Searsia pterota]]'' ||Winged currant ||391.2 |- |[[Peperblaarboom]]||''[[Warburgia salutaris]]''||Pepper-bark tree||488 |- |[[Peperblaarkanniedood]]||''[[Commiphora mossambicensis]]''||Pepper-leaf corkwood||281 |- |[[Perdekopspeldekussing]] ||''[[Leucospermum reflexum]]'' ||Rocket pincushion ||85.2 |- |[[Perdepis]]||''[[Clausena anisata]]''||Horsewood<br />False horsewood||265 |- |[[Perdepram]]||''[[Zanthoxylum davyi]]''||Knobwood||254 |- |[[Persbesem]]||''[[Polygala virgata]]''||Purple broom<br />Moth-fruit||302.2 |- |[[Persblaarvalsdoring]] ||''[[Albizia antunesiana]]'' ||Purple-leaved false-thorn ||151 |- |[[Perssambreelblom]]||''[[Karomia speciosa]]''||Wild parasol flower||668 |- |[[Persstamkanniedood]] ||''[[Commiphora multijuga]]'' ||Purple-stemmed corkwood ||282 |- |[[Petersvy]]||''[[Ficus petersii]]''||Peters's wild fig||48.1 |- |[[Peulmahonie]]||''[[Afzelia quanzensis]]''||Pod-mahogany||207 |- |[[Pienkbauhinia]]||''[[Bauhinia urbaniana]]''||Pink bauhinia||208.7 |- |[[Pienkblompeer]]||''[[Dombeya burgessiae]]''||Pink wild pear||468.1 |- |[[Pienkkeurboom]] ||''[[Virgilia divaricata]]'' ||Pink keurboom ||221.1 |- |[[Pienkmispel]] ||''[[Feretia aeruginescens]]'' ||Pink-medlar ||696.4 |- |[[Pistoolbos]] ||''[[Justicia adhatodoides]]'' ||Pistol bush ||681 |- |[[Platkroon]]||''[[Albizia adianthifolia]]''||Flat crown||148 |- |[[Platorandbroodboom]] ||''[[Encephalartos brevifoliolatus]]'' ||Escarpment cycad ||3.3 |- |[[Platorandperdepram]] ||''[[Zanthoxylum thorncroftii]]'' ||Escarpment knobwood ||255.3 |- |[[Platorandboekenhout]]||''[[Faurea galpinii]]''||Forest boekenhout||73 |- |[[Platorandkaree]] ||''[[Searsia transvaalensis]]'' ||Escarpment karee ||394.1 |- |[[Pluisblomjakkalskoffie]] ||''[[Empogona kirkii subsp. junodii]]'' ||Fluffy-flower jackal-coffee|| 698.3 |- |[[Poeierbaskatjiepiering]]||''[[Gardenia ternifolia]]''||Yellow gardenia<br />Powder-bark gardenia||690.3 |- |[[Poeierkwasboom]]||''[[Barringtonia racemosa]]''||Lagoon powderpufftree<br />Powder-puff tree||524 |- |[[Poerabessie]] ||''[[Vitex pooara]]'' ||Poora fingerleaf ||663 |- |[[Pokysterhout]]||''[[Noronhia foveolata]]''||Common pock ironwood||615 |- |[[Pompomrysbos]] ||''[[Cliffortia serpyllifolia]]'' ||Pompon ricebush ||145.16 |- |[[Pompombruidsbos]] ||''[[Pavetta cooperi]]'' ||Pompom brides-bush ||719.4 |- |[[Pondo-kokoboom]] ||''[[Maytenus oleosa]]'' ||Pondo kokotree ||400.1 |- |[[Pondotreurdoring]]||''[[Colubrina nicholsonii]]||Pondo weeping-thorn||453.8 |- |[[Pondowitpeer]] ||''[[Apodytes abbottii]]'' ||Pondo white pear ||422.1 |- |[[Pondoboesmanstee]] ||''[[Lydenburgia abbottii]]'' ||Pondo bushman's tea ||407 |- |[[Pondodoringklipels]] ||''[[Canthium vanwykii]]''||Pondo turkey-berry ||710.1 |- |[[Pondojakkalskoffie]] ||''[[Empogona africana]]'' ||Pondo jackal-coffee ||698.1 |- |[[Pondokruisbessie]]||''[[Grewia pondoensis]]''||Pondo crossberry||463.5 |- |[[Pondomelkbessie]] ||''[[Manilkara nicholsonii]]''||Pondo milkberry||586.1 |- |[[Pondopalm]]||''[[Jubaeopsis afra]]''||Pondo coconut||27 |- |[[Pondoranktaaibos]] ||''[[Searsia acocksii]]'' ||Pondo climbing currant ||377.2 |- |[[Pondorooihout]] ||''[[Ochna sp. nov.]]'' ||Pondo plane ||481.1 |- |[[Pondospookbos]] ||''[[Brunia trigyna]]'' ||Pondo ghostbush ||141.1 |- |[[Pondosybas]] ||''[[Maytenus abbottii]]'' ||Pondo silky-bark ||398.1 |- |[[Pondotolbos]] ||''[[Leucadendron pondoense]]'' ||Pondoland conebush ||81.4 |- |[[Pondovy]] ||''[[Ficus bizanae]]'' || Pondoland fig ||46 |- |[[Pondovalspendoring]] ||''[[Putterlickia retrospinosa]]'' ||Pondo false spikethorn ||403.3 |- |[[Pondowaterbessie]]||''[[Syzygium pondoense]]''||Pondo waterwood||558.1 |- |[[Populierblaarvy]] ||''[[Ficus fischeri]]'' ||Poplar-leaved fig ||68 |- |[[Potbergsuikerbos]]||[[Potbergsuikerbos|''Protea aurea'' subsp. ''potbergensis'']]||Potberg sugarbush ||90.6 |- |[[Pronkonderbos]]||''[[Trichocladus grandiflorus]]''||Green hazel||144 |- |[[Pronkrooihout]]||''[[Ochna natalitia]]''||Natal plane||481 |- |[[Pronkverfbos]]||''[[Indigofera jucunda]]''||Showy Indigo||226.4 |- |[[Pruimvingerblaar]] ||''[[Vitex ferruginea]]'' ||Plum fingerleaf ||659 |- |[[Pylgif]]||''[[Adenium boehmianum]]''||Namibian impalalily||647.2 |- |[[Pynbos]] ||''[[Smodingium argutum]]'' ||Agony bush ||367 |- |[[Pypsteelboom]]||''[[Vitex rehmannii]]''||Pipe-stem tree||664 |- |[[Raasblaar]]||''[[Combretum zeyheri]]''||Large-fruited bushwillow||546 |- |[[Rankboswilg]]||''[[Combretum patelliforme]]'' ||Combretum patelliforme ||534 |- |[[Rankklipels]] ||''[[Keetia gueinzii]]'' ||Climbing-turkeyberry ||714 |- |[[Rankrosyntjie]]||''[[Grewia afra]]''||Climbing raisin||459 |- |[[Ranksaffraan]] ||''[[Lauridia tetragona]]'' ||Climbing saffron ||411.1 |- |[[Ranksaffraanboom]] ||''[[Lauridia reticulata]]'' ||Tree climbing saffron ||411.3 |- |[[Ranksterappel]] ||''[[Diospyros simii]]'' ||Climbing star-apple ||609 |- |[[Rankvingerblaar]] ||''[[Vitex harveyana]]'' ||Scrambling fingerleaf ||660 |- |[[Reepbaskanniedood]] ||''[[Commiphora discolor]]'' ||Stringy-barked corkwood ||274.1 |- |[[Renosterkoffie]] ||''[[Kraussia floribunda]]'' ||Rhino-coffee ||700.1 |- |[[Reuseblaarvy]] ||''[[Ficus lutea]]'' ||Giant-leaved fig ||61 |- |[[Reusebroodboom]]||''[[Encephalartos natalensis]]''||Natal cycad||10 |- |[[Reusepokysterhout]]||''[[Noronhia peglerae]]''||Giant Pock-ironwood||616 |- |[[Reuserosyntjie]]||''[[Grewia hexamita]]''||Giant raisin||460 |- |[[Reuseseeboontjie]]||''[[Entada rheedii]]''||Giant seabean||193.3 |- |[[Riemblaarsuikerbos]] ||''[[Protea lorifolia]]'' ||Strap-leaved sugarbush ||91 |- |[[Riffelstampendoring]]||''[[Gymnosporia heterophylla]]''||Zulu spike-thorn||401.6 |- |[[Ringbaskanniedood]] ||''[[Commiphora steynii]]'' ||Ringed-bark corkwood ||288 |- |[[Rivierblompeer]] ||''[[Dombeya kirkii]]'' ||River wildpear ||470 |- |[[Rivierdwababessie]] ||''[[Monanthotaxis obovata]]'' ||River dwababerry ||108 |- |[[Rivierkriedoring]]||''[[Lycium hirsutum]]''||River honey-thorn||669.12 |- |[[Riviernaboom]]||''[[Euphorbia triangularis]]''||River euphorbia||356 |- |[[Rivierrankdoring]]||''[[Senegalia schweinfurthii var. schweinfurthii]]''||River climbing thorn||184.1 |- |[[Rivierrooipeer]]||''[[Scolopia stolzii]]''||River redpear||496.2 |- |[[Riviertaaibos]] ||''[[Searsia pyroides var. gracilis]]'' ||River firethorn crowberry ||392.2 |- |[[Riviertolbos]] |||''[[Leucadendron salicifolium]]'' ||Common stream conebush ||82.1 |- |[[Riviertrassiedoring]] |||[[''Vachellia hebeclada'' subsp. ''chobiensis'']] ||River candle-pod thorn ||170.1 |- |[[Riviervaderlandswilg]]||''[[Combretum erythrophyllum]]''||River bushwillow||536 |- |[[Rivierwildemispel]] ||''[[Vangueria proschii]]'' ||River wild-medlar ||702.4 |- |[[Rivierwitbos]] ||''[[ Maerua gilgii]]''||River spiderbush ||133.1 |- |[[Robinsonkreupelhout]] ||''[[Leucospermum pluridens]]'' ||Robinson pincushion ||84.4 |- |[[Rondeblaargifboom]] ||''[[Acokanthera rotundata]]'' ||Round-leaved poison-bush ||640 |- |[[Rondeblaarharpuisboom]] ||''[[Ozoroa longipes]]'' ||Round-leaved resin tree ||372 |- |[[Rondevrugbospendoring]] ||''[[Gymnosporia harveyana subsp. harveyana]]'' || Black forest spike-thorn ||399.2 |- |[[Rooibergsepterbos]] ||''[[Paranomus roodebergensis]]'' ||Rooiberg tree sceptre<br />Honey-scented sceptre ||72.6 |- |[[Rooibitterbessie]] ||''[[Strychnos henningsii]]'' ||Red bitterberry ||625 |- |[[Rooiblaarrotsvy]] ||''[[Ficus ingens]]''||Red-leaved fig||55 |- |[[Rooiblompendoring]] ||''[[Gymnosporia rubra]]'' ||Red-flower spike-thorn ||402.5 |- |[[Rooiboekenhout]]||''[[Protorhus longifolia]]''||Red beech||364 |- |[[Rooibos]] ||''[[Aspalathus linearis]]'' ||Rooibos tea ||225.10 |- |[[Rooiboswilg]] ||''[[Combretum apiculatum]]''||Okavango bushwillow||532 |- |[[Rooidoring]] ||''[[Vachellia gerrardii subsp. gerrardii]]'' ||Red thorn ||167 |- |[[Rooi-els (boom)|Rooi-els]] ||''[[Cunonia capensis]]''||Red alder||140 |- |[[Rooiessenhout]] ||''[[Trichilia emetica]]''||Natal mahogany ||301 |- |[[Rooihaakbessie]] ||''[[Artabotrys monteiroae]]'' ||Red hook-berry ||105.2 |- |[[Rooihaak]] ||''[[Vachellia reficiens subsp. reficiens]]'' ||Red umbrella thorn||181 |- |[[Rooihartboom]]||''[[Hymenocardia ulmoides]]''||Red-heart tree||317 |- |[[Rooi-ivoor]]||''[[Phyllogeiton zeyheri]]''||Red ivory||450 |- |[[Rooikershout]]||''[[Pterocelastrus rostratus]]''||Red candlewood||408 |- |[[Rooikweper]]||''[[Cryptocarya wyliei]]''||Red quince||117 |- |[[Rooipeer]]||''[[Scolopia mundii]]''||Red pear||496 |- |[[Rooipendoring]]||''[[Gymnosporia senegalensis]]''||Red spike-thorn||402 |- |[[Rooipronkstert]]||''[[Gelrebia rubra]]''||Red plumeflower||214.3 |- |[[Rooiranksalie]]||''[[Buddleja pulchella]]''||Red Climbing Sagewood||636.4 |- |[[Rooistinkhout]]||''[[Prunus africana]]''||Red stinkwood||147 |- |[[Rooisuikerbos]] ||''[[Protea grandiceps]]'' ||Red sugarbush ||89.2 |- |[[Rooitolbos]] ||''[[Leucadendron discolor]]'' ||Piketberg conebush ||79 |- |[[Rooivoëlbessie]] ||''[[Psychotria zombamontana]]''||Red bird-berry||723.1 |- |[[Rooivrugwitstinkhout]] ||''[[Celtis mildbraedii]]''||Natal white stinkwood||41 |- |[[Rooivy]] ||''[[Stoeberia arborea]]'' ||Red fig ||103.4 |- |[[Rooiwortelboom]]||''[[Rhizophora mucronata]]''||Red mangrove||526 |- |[[Rooiysterhout]]||''[[Ochna holstii]]''||Red ironwood||480 |- |[[Rosyntjiebos]]||''[[Grewia flava]]''||Sandpaper raisin||459.1 |- |[[Rotsblompeer]]||''[[Dombeya autumnalis]]''||Rock wildpear||468 |- |[[Rotsboswilg]] ||''[[Combretum moggii]]'' ||Rock bushwillow ||542 |- |[[Rotskanniedood]] ||''[[Commiphora saxicola]]'' ||Rock corkwood ||286 |- |[[Rotstolbos]] ||''[[Leucadendron strobilinum]]'' ||Peninsula conebush ||78 |- |[[Ruigtekriedoring]] ||''[[Lycium acutifolium]]'' ||Thicket honey-thorn ||669.5 |- |[[Saalpeultjieboom]]||''[[Wrightia natalensis]]''||Saddle pod||650 |- |[[Safsafwilger]]||[[Safsafwilger|''Salix mucronata'' subsp. subserrata'']]||Safsaf willow||36 |- |[[Sambokpeul]]||''[[Cassia abbreviata subsp. beareanna]]'' ||Sjambokpod||212 |- |[[Sandboswilg]] ||''[[Combretum engleri]]'' ||Sand bushwillow ||535 |- |[[Sandbruidsbos]] ||''[[Pavetta catophylla]]'' ||Sand bride’s bush ||719.3 |- |[[Sanddoring]] ||''[[Vachellia arenaria]]'' ||Sand thorn ||186 |- |[[Sandessenhout]]||''[[Xylia torreana]]''||Sand ash||192 |- |[[Sandivoor]]||''[[Phyllogeiton trachybasis]]''||Sandoivory||450.1 |- |[[Sandjakkalskoffie]] ||''[[Empogona maputensis]]'' ||Maputo jackal-coffee ||699.1 |- |[[Sandjasmyn]] ||''[[Schrebera trichoclada]]'' ||Sand jasmine<br />Wing-leaved wooden pear ||613 |- |[[Sandkamhout]]||''[[Baphia massaiensis]]''||Sand camwoord||223 |- |[[Sandkanariebessie]] ||''[[Suregada zanzibariensis]]'' ||Sand canaryberry ||340 |- |[[Sandkanniedood]]||''[[Commiphora angolensis]]''||Sand corkwood||272 |- |[[Sandkiepersol]] ||''[[Cussonia arenicola]]'' ||Sand cabbage-tree ||561.1 |- |[[Sandkroonbessie]] ||''[[Crossopteryx febrifuga]]'' ||Sand crown-berry ||683 |- |[[Sandnoemnoem]] ||''[[Carissa tetramera]]'' ||Sand num-num ||640.6 |- |[[Sandolien]]||''[[Dodonaea viscosa]]''||African sandolive<br />Hopbush||437.1 |- |[[Sandperdepram]] ||''[[Zanthoxylum leprieurii]]'' ||Sand knobwood ||255.1 |- |[[Sandrooihout]] ||''[[Ochna barbosae]]'' ||Sand plane ||479.2 |- |[[Sandsterappel]]||''[[Diospyros loureiriana]]''||Sand star-apple||604.1 |- |[[Sanduiehout]] ||''[[Cassipourea mossambicensis]]'' ||Sand onionwood ||531 |- |[[Sandveldhaarpuisboom]] ||''[[Ozoroa obovata var. elliptica]]'' ||Sandveld resin tree ||373.5 |- |[[Sandveldluisiesbos]] ||''[[Leucospermum rodolentum]]'' ||Sandveld pincushion ||83 |- |[[Sandveldwitgat]] ||''[[Boscia filipes]]'' ||Sandveld shepherd's tree ||123.1 |- |[[Sebrabaskanniedood]]||''[[Commiphora viminea]]'' ||Zebra-bark corkwood||279 |- |[[Sebrabergwitbos]] ||''[[Maerua sebrabergensis]]'' ||Zebra mountain spiderbush ||751 |- |[[Sebrahout]]||''[[Dalbergia melanoxylon]]''||Zebrawood||232 |- |[[Seepbos]]||''[[Noltea africana]]''||Soap bush||453 |- |[[Seepnetel]]||''[[Pouzolzia mixta]]''||Soap nettle||71 |- |[[Sekhukhunedoring]] ||''[[Vachellia sekhukhuniensis]]'' ||Sekhukhune thorn ||184.5 |- |[[Sekelblaarrysbos]] ||''[[Cliffortia recurvata]]'' ||Sickle-leaved ricebush ||145.14 |- |[[Sekelbos]]||''[[Dichrostachys cinerea]]''||Sickle-bush||190 |- |[[Sekhukhuneboesmanstee]] ||''[[Lydenburgia cassinoides]]''||Sekhukhuni bushman's tea ||406 |- |[[Sekhukhunebobbejaanstert]] ||''[[Xerophyta retinervis var. multiramosa]]'' ||Sekhukhune baboon's tail ||770 |- |[[Sekhukhunekaree]] ||''[[Searsia sekhukhuniensis]]'' ||Sekhukhune karee ||393.3 |- |[[Septeeboom]]||''[[Cordia afra]]''||Septee tree||652 |- |[[Septemberbossie]]||''[[Polygala myrtifolia]]''||September bush||302.1 |- |[[Septemberklokkies]]||''[[Rothmannia globosa]]''||Bell gardenia||695 |- |[[Serpentyndoring]] ||''[[Senegalia loetteri]]'' ||Serpentine thorn ||755 |- |[[Serpentynsuikerbos]] ||''[[Protea curvata]]'' ||Serpentine sugarbush ||88.1 |- |[[Sigsagkapperbos]] ||''[[Capparis fascicularis var. fascicularis]]'' ||Zigzag caperbush ||129.7 |- |[[Silwerblaarmelkpruim]]||''[[Englerophytum natalense]]''||Natal milkplum||582 |- |[[Silwerboom]]||''[[Leucadendron argenteum]]''||Silver tree||77 |- |[[Silwerbos]] ||[[Silwerbos|''Leucadendron uliginosum'' subsp. ''uliginosum'']] ||Outeniqua conebush ||82.6 |- |[[Silwerhoekstamrosyntjie]]||''[[Grewia gracillima]]''||Silver square-stemmed raisin||459.4 |- |[[Silwerwilger]] ||[[''Salix mucronata'' subsp. ''hirsuta'']] ||Silver willow ||35.1 |- |[[Skeweblaarbasboontjie]] ||''[[Elephantorrhiza suffruticosa]]'' ||Skew-leaved elephantroot||193.1 |- |[[Skilferbasdoring]] ||''[[Vachellia exuvialis]]'' ||Flaky-barked thorn ||164.1 |- |[[Skoensoolpeul]]||''[[Brachystegia boehmii]]''||Mufuti msasa<br />Prince-of-Wales msasa||198.2 |- ||[[Skotseratel]] ||''[[Amblygonocarpus andongensis]]'' ||Scotsman's rattle||190.2 |- |[[Skraalrysbos]] ||''[[Cliffortia denticulata]]'' ||Slender ricebush ||145.6 |- |[[Skurweblaarbos]]||''[[Ehretia amoena]]''||Sandpaper bush||656 |- |[[Skurweblaarkanniedood]]||''[[Commiphora edulis]]''||Rough-leaved corkwood||275 |- |[[Skurweblaarrosyntjie]]||''[[Grewia flavescens]]''||Velvet raisin||459.2 |- |[[Skurwevyeboom]] ||''[[Ficus capreifolia]]'' || Rough-leaved fig tree ||50.1 |- |[[Silwerblaarsuikerbos]] ||[[Silwerblaarsuikerbos|''Protea roupelliae'' subsp. ''roupelliae'']] ||Silver sugarbush ||96 |- |[[Silwerblompeer]] ||''[[Dombeya pulchra]]'' ||Silver wildpear ||470.1 |- |[[Skraalkaree]] ||''[[Searsia keetii]]'' ||Slender karee ||384.5 |- |[[Skurweblaarwitgat]] ||''[[Boscia angustifolia var. corymbosa]]'' ||Rough-leaved shepherd tree ||123 |- |[[Slaaibos]] ||''[[Didelta spinosa]]'' ||Thorny salad bush ||736.2 |- |[[Slapbergsoetdoring]] ||''[[Vachellia theronii]]'' ||Slender mountain sweet thorn ||172.3 |- |[[Slapdoring]] ||''[[Vachellia permixta]]'' ||Slender thorn ||179.1 |- |[[Slapfonteinbos]] ||''[[Psoralea affinis]]'' ||Slender fountainbush ||226.14 |- |[[Slaphoringaalwyn]] ||''[[Aloe speciosa]]'' ||Tilt-head aloe ||30.5 |- |[[Slapkanniedood]] ||''[[Commiphora virgata]]'' ||Slender corkwood ||290 |- |[[Slapkriedoring]] ||''[[Lycium bosciifolium]]'' ||Limpopo honey-thorn ||669.8 |- |[[Slaploot]] ||''[[Senegalia senegal var. leiorhachis]]'' ||Slender three-hooked thorn||185 |- |[[Slymappel]]||''[[Azanza garckeana]]''||Snot apple||466 |- ||[[Smalblaarbasboontjie]] ||''[[Elephantorrhiza goetzei]]'' ||Narrow-pod elephantroot||192.1 |- ||[[Smalblaarghwarrie]] ||''[[Euclea linearis]]'' ||Lance-leaved guarri ||596 |- |[[Smalblaarharpuisbos]]||''[[Ozoroa paniculosa var. salicina]]''||Narrow-leaved resin tree||375.1 |- |[[Smalblaarkapperbos]] ||''[[Capparis brassii]]'' ||Narrow-leaved caperbush ||129.6 |- |[[Smalblaarmosterdboom]] ||''[[Salvadora australis]]'' ||Narrow-leaved mustard-tree ||621 |- |[[Smalblaarsuikerbos]] ||''[[Protea lanceolata]]'' ||Lance-leaved sugarbush ||90.1 |- |[[Smalblaarwasbessie]]||''[[Morella serrata]]''||Lance-leaved waxberry||38 |- |[[Smalblad]]||''[[Metrosideros angustifolia]]''||Lance-leaved myrtle||559 |- |[[Snuifkalbassie]]||''[[Oncoba spinosa]]''||Snuff-box tree||492 |- |[[Soetdoring]] ||''[[Vachellia karroo]]''||Sweet thorn||172 |- |[[Soutpansbergdoring]] ||''[[Senegalia montis-salinarum]]'' ||Soutpansberg thorn ||753 |- |[[Soutpansbergmadeliefiebos]]||''[[Callilepis caerulea]]''||Soutpansberg Marguerite||736.3 |- |[[Soutpansbergroosappel]] ||''[[Memecylon soutpansbergense]]'' ||Soutpansberg rose-apple ||763 |- |[[Soutpansbergwildemispel]] ||''[[Vangueria soutpansbergensis]]'' ||Soutpansberg wild-medlar ||703.1 |- |[[Spalkpendoring]] ||''[[Gloveria integrifolia]]'' ||Splint spike-thorn ||403.9 |- |[[Spekboom]]||''[[Portulacaria afra]]''||Porkbush||104 |- |[[Spitsblaarspeldekussing]] ||''[[Leucospermum saxosum]] ''||Escarpment pincushion ||85.3 |- |[[Spoegboom]] ||''[[Commiphora cervifolia]]''|| Antler-leaved corkwood || 273.5 |- |[[Springsaadboom]] ||''[[Shirakiopsis elliptica]]'' || Jumping-seed tree ||342 |- |[[Sprokiesboom]] ||''[[Moringa ovalifolia]]'' || Phantomtree ||137 |- |[[Stamlose broodboom]] ||''[[Encephalartos villosus]]'' ||Ground cycad ||14.20 |- |[[Stamvrug]]||''[[Englerophytum magalismontanum]]''||Transvaal milkplum||581 |- |[[Stamvrugklimop]] ||''[[Tiliacora funifera]]'' ||Elbow leaf || 104.7 |- |[[Stamvrugysterpruim]]||''[[Drypetes natalensis]]''||Natal ironplum||316 |- |[[Stekelblaarklapper]]||''[[Strychnos pungens]]''||Spine-leaved monkey||628 |- ||[[Stekelsplinterboontjie]] ||''[[Adenopodia spicata]]'' ||Spiny splinterbean ||193.5 |- |[[Sterkastaiing]]||''[[Sterculia rogersii]]''||Large-leaved star-chestnut||477 |- |[[Sterboom]] ||''[[Cliffortia arborea]]'' ||Startree ||145.1 |- |[[Sterkbos]]||''[[Terminalia prunioides]]''||Lowveld cluster-leaf||550 |- |[[Sterretjierosyntjie]]||''[[Grewia sulcata]]''||Stellar raisin||463.9 |- |[[Sterretjierysbos]]||''[[Cliffortia nitidula]]''||Starry rice-bush||145.2 |- |[[Stinkbessievingerblaar]]||''[[Vitex mombassae]]''||Poora-berry||660.1 |- |[[Stinkblaarsuikerbos]] ||''[[Protea susannae]]'' ||Stink-leaf sugarbush ||98.1 |- |[[Stinkbos]] ||''[[Boscia foetida]]''||Stinkbush||124 |- |[[Stinkebbehout]] ||''[[Heywoodia lucens]]''||Stink ebony ||306 |- |[[Stinkhout]] ||''[[Ocotea bullata]]''||Stinkwood||118 |- |[[Stinkwitgat]] ||''[[Boscia foetida subsp. rehmanniana]]'' ||Stink shepherd's tree ||125 |- |[[Stompblaartaaibos]]||''[[Searsia rehmanniana]]''||Blunt-leaved currant||393.4 |- |[[Stormbos]] ||''[[Cadaba aphylla]]'' ||Leafless worm bush ||129 |- |[[Strandaalwyn]] ||''[[Aloe thraskii]]'' ||Strand aloe ||30.7 |- |[[Suidelike skulpblombos]]||''[[Bowkeria verticillata]]''||Southern Shell-flower||673 |- |[[Suidkuskiepersol]] ||''[[Cussonia nicholsonii]]''||Natal coast cabbage tree||565.1 |- |[[Suurbergbroodboom]]||''[[Encephalartos longifolius]]''||Suurberg cycad||9 |- |[[Suurbergkussingbos]]||''[[Oldenburgia grandis]]''||Suurberg cushion bush||737 |- |[[Suurbessie]]||''[[Dovyalis rhamnoides]]''||Common sourberry||509 |- |[[Suurkaree]]||''[[Searsia ciliata]]''||Sour karee||380.2 |- |[[Suurlat]] ||''[[Freylinia visseri]]'' ||Sandveld honey-bells ||670.4 |- |[[Suurpruim]] ||[[Suurpruim|''Ximenia afra'' var. ''afra'']] ||Large sour plum||103 |- |[[Suurtaaibos]] ||''[[Searsia krebsiana]]'' ||Mountain currant ||385.1 |- |[[Swakopmundkanniedood]] ||''[[Commiphora oblanceolata]]'' || Hyaena corkwood ||284.1 |- |[[Swartapiesdoring]] ||''[[Senegalia burkei]]''||Black monkey thorn||161 |- |[[Swartbaardsuikerbos]] ||''[[Protea lepidocarpodendron]]'' ||Black-bearded sugarbush ||90.5 |- |[[Swartbas]]||''[[Diospyros whyteana]]''||Bladder-nut||611 |- |[[Swartbitterbessie]] ||''[[Strychnos potatorum]]'' ||Black bitterberry ||630 |- |[[Swarthaak]] ||''[[Senegalia mellifera subsp. detinens]]'' ||Spike-flowered black-thorn ||176 |- |[[Swartvalstaaibos]]||''[[Allophylus africanus]]''||African false currant||425 |- |[[Swartwortelboom]]||''[[Bruguiera gymnorrhiza]]''||Black mangrove||527 |- |[[Swazibroodboom]] ||''[[Encephalartos aplanatus]]'' ||Swazi north-east forest cycad ||14.10 |- |[[Swazidoring]] ||''[[Vachellia swazica]]'' ||Swazi thorn ||187.2 |- |[[Swazigeelkeurboom]] ||''[[Calpurnia glabrata]]'' ||Swazi laburnum ||219.2 |- |[[Swazipendoring]] ||''[[Gymnosporia swazica]]'' ||Swazi spike-thorn ||749 |- |[[Swazi-uiehout]] ||''[[Cassipourea swaziensis]]'' ||Swazi onionwood ||531.1 |- |[[Sweepstokknoppiesboontjie]] ||''[[Maerua kaokoensis]]'' ||Kaoko beadbean ||133.8 |- |[[Sybas]]||''[[Maytenus acuminata]]''||Rock silky bark||398 |- |[[Sydoring]]||''[[Vachellia rehmanniana]]''||Silky thorn||182 |- |[[Syhaartolbos]] ||''[[Leucadendron pubescens]]'' ||Grey conebush ||81.3 |- |[[Syhaarveselbos]]||''[[Englerodaphne pilosa]]''||Silky fibre-bush||518 |- |[[Taaijakkalsbessie]] ||''[[Diospyros glandulifera]]'' ||Sticky star-apple ||603.2 |- |[[Tambotie]] ||''[[Spirostachys africana]]''||Tamboti||341 |- |[[Teerhout]] ||''[[Loxostylis alata]]''||Tarwood||365 |- |[[Teerysbos]] ||''[[Cliffortia paucistaminea]]'' ||Tea ricebush ||145.12 |- |[[Terblanzboom]] ||''[[Faurea macnaughtonii]]'' ||Terblanz beech||74 |- |[[Tolbalie]] ||''[[Empogona lanceolata]]''||Jackal-coffee ||699 |- |[[Tolvruglukwart]] ||''[[Oxyanthus speciosus subsp. stenocarpus]]'' ||Spindle-fruited loquat ||696.3 |- |[[Tongabergaalwyn]] ||[[Tongabergaalwyn|''Aloe marlothii'' subsp. ''orientalis'']] ||Tonga mountain aloe ||29.7 |- |[[Tongaboomaalwyn]] ||''[[Aloidendron tongaense]]'' ||Tonga tree aloe ||29.9 |- |[[Tongadoringkatjiepiering]] ||''[[Hyperacanthus microphyllus]]'' ||Tonga spiny gardenia ||689.7 |- |[[Tongakatjiepiering]] ||''[[Gardenia cornuta]]'' || Tonga gardenia ||690.1 |- |[[Tongakierie]] ||''[[Crateva kirkii]]'' ||Tonga kierie ||131 |- |[[Tongakwar]] ||''[[Psydrax fragrantissima]]'' ||Tonga quar ||712.1 |- |[[Tongalandbroodboom]] ||''[[Encephalartos ferox]]'' || Tongaland cycad ||3.4 |- |[[Towerghwarrie]]||''[[Euclea divinorum]]''||Magic guarri||595 |- |[[Transvaalbergsuikerbos]] of [[Transvaalbergsuikerbos|platorandsuikerbos]] ||''[[Protea rubropilosa]]'' ||Transvaal sugarbush ||97 |- |[[Transvaalsesambos]] ||''[[Sesamothamnus lugardii]]'' ||Sesame-bush ||680 |- |[[Trassiedoring]] ||''[[Vachellia hebeclada]]'' ||Candle-pod thorn ||170 |- |[[Treurbruidsbos]]||''[[Pavetta lanceolata]]''||Weeping bride's bush||718.1 |- |[[Treurharpuisboom]]||''[[Ozoroa engleri]]''||White resin tree||371 |- |[[Treurkersielemoen]]||''[[Teclea natalensis]]''||Natal cherry-orange||264 |- |[[Treursalie]]||''[[Buddleja auriculata]]''||Weeping Sagewood||636.5 |- |[[Treurtrassiedoring]]||''[[Vachellia hebeclada subsp. tristis]]'' ||Weeping candle-pod thorn ||170.2 |- |[[Trilblaarvy]] ||[[Trilblaarvy|''Ficus tremula'' subsp. ''tremula'']] ||Trembling-leaf fig ||67 |- |[[Tropiese blompeer]] ||''[[Dombeya quinqueseta]]'' ||Tropical wildpear ||470.5 |- |[[Tropiese kweper]] ||''[[Cryptocarya liebertiana]]'' ||Tropical wild quince ||113.1 |- |[[Tropiese pendoring]] ||''[[Gymnosporia maranguensis]]'' ||Tropical spike thorn ||399.9 |- |[[Troshofiesuikerbos]] ||''[[Troshofiesuikerbos|Protea welwitschii]]'' ||Cluster-head sugarbush ||98.2 |- |[[Trosvy]]||[[Trosvy|''Ficus sycomorus'' subsp. ''sycomorus'']]||Common cluster fig||66 |- |[[Tsitsikammatolbos]] ||[[Tsitsikammatolbos|''Leucadendron uliginosum'' subsp. ''glabratum'']] ||Tsitsikamma conebush ||82.5 |- |[[Tugelapendoring]] ||''[[Gymnosporia macrocarpa]]'' ||Tugela spike-thorn ||401.8 |- |[[Tugelastinkwitgat]] ||''[[Boscia foetida subsp. longipedicellata]]'' ||Tugela stinkbush ||124.1 |- |[[Tuitpeulpronkstert]] ||''[[Gelrebia rostrata]]'' ||Beaked-pod plumeflower ||214.6 |- |[[Tweeblaarkanniedood]] ||''[[Welwitschia mirabilis]]'' ||Welwitschia ||21.1 |- |[[Tweelingrooibessie]]||''[[Erythrococca trichogyne]]''||Twin red-berry||332.4 |- |[[Uiehout]]||''[[Cassipourea malosana]]''||Common onionwood||529 |- |[[Uitenhaagaalwyn]] ||''[[Aloe africana]]'' ||Uitenhage aloe ||28.2 |- |[[Umbeluzibroodboom]] ||''[[Encephalartos umbeluziensis]]'' ||Umbeluzi cycad ||14.19 |- |[[Umtiza]]||''[[Umtiza listeriana]]''||Umtiza||205 |- |[[Uniondaletolbos]] ||''[[Leucadendron rourkei]]'' ||Uniondale conebush ||81.6 |- |[[Vaalalbasterboom]] ||''[[Guilandina bonduc]]'' ||Grey nickar||214.4 |- |[[Vaalblaarwurmbos]] ||''[[Cadaba termitaria]]'' ||Grey-leaved worm bush||129.3 |- |[[Vaalboom]]||''[[Terminalia sericea]]''||Silver cluster-leaf||551 |- |[[Vaalkameeldoring]] ||''[[Vachellia haematoxylon]]'' ||Grey camel thorn ||169 |- |[[Vaalkiepersol]]||''[[Cussonia transvaalensis]]''||Transvaal cabbage tree||564.3 |- |[[Vaalkreupelhout]]|| [[Vaalkreupelhout|''Leucospermum conocarpdendron'' subsp. ''conocarpdendron'']] ||Grey pincushion||84 |- |[[Vaalpendoring]] ||''[[Gymnosporia capitata]]'' ||Ashen spike-thorn ||401.4 |- |[[Vaalpypsteelboom]]||''[[Vitex zeyheri]]''||Silver pipe-stem tree||666 |- |[[Vaalrosyntjie]]||''[[Grewia monticola]]''||Silver raisin||462 |- |[[Vaalstompie]] ||''[[Mimetes argenteus]]'' ||Silver pagoda ||72.7 |- |[[Vaaltolbos]] ||''[[Leucadendron conicum]]'' ||Garden Route conebush||78.1 |- |[[Valleibosnaboom]]||''[[Euphorbia grandidens]]''||Valley-bush euphorbia||350 |- |[[Valleiboswilg]] ||''[[Combretum stylesii]]'' ||Valley bushwillow ||545.5 |- |[[Valleirooibessie]]||''[[Erythrococca natalensis]]'' ||Valley redberry||332.5 |- |[[Valsassegaai]]||''[[Maesa lanceolata]]''||False assegai||577 |- |[[Valsbliksembos]]||''[[Pseudophyllanthus ovalis]]||False-lightningbush||305 |- |[[Valsblinkblaar]] ||''[[Itea rhamnoides]]'' || False shinyleaf ||138 |- |[[Valsbruidsbos]]||''[[Tarenna pavettoides]]''||False bride's bush||686 |- |[[Valsdoringklipels]] ||''[[Canthium armatum]]'' ||False turkeyberry ||715 |- |[[Valskatjiepiering]] ||''[[Rothmannia capensis]]''||Cape gardenia||693 |- |[[Valskiepersol]] ||''[[Neocussonia umbellifera]]''||False cabbage tree||566 |- |[[Valskralesnoer]] ||''[[Micrococca capensis]]'' ||False bead-string||332.2 |- |[[Valslekkerbreek]] ||''[[Brackenridgea zanguebarica]]'' ||Yellow false-plane ||483.1 |- |[[Valsmaroela]] ||''[[Lannea schweinfurthii]]''||False marula||363 |- |[[Valsmispel]] ||''[[Vangueriopsis lanciflora]]''||False medlar||704 |- |[[Valspendoring]] ||''[[Putterlickia pyracantha]]'' ||False spikethorn ||403.1 |- |[[Valspapierblom]] ||''[[Pisonia aculeata]]'' ||Mock bougainvillea ||103.8 |- |[[Valsperdebos]]||''[[Hippobromus pauciflorus]]''||False horsewood||438 |- |[[Valsrooipeer]]||''[[Pseudoscolopia polyantha]]''||False-redpear||499 |- |[[Valssilwerrosyntjie]]||''[[Grewia inaequilatera]]''||False-silver raisin||460.1 |- |[[Valssybas]]||''[[Robsonodendron eucleiforme]]''||False silky-bark||413 |- |[[Valstaaibos]]||''[[Allophylus decipiens]]''||Small-leaf false currant<br />Bastard currant||423 |- |[[Valsvaalrosyntjie]]||''[[Grewia subspathulata]]''||Hybrid raisin||463.8 |- |[[Vals-wag-'n-bietjie]]||''[[Ziziphus rivularis]]''||False buffalo-thorn||448 |- |[[Valswaterbessie]] ||''[[Rhynchocalyx lawsonioides]]'' ||False-waterberry ||523.1 |- |[[Valswitessenhout]] ||''[[Pseudobersama mossambicensis]]'' ||False white ash ||302 |- |[[Vanstadensbergheuningbostee]] ||''[[Cyclopia longifolia]]'' ||Van Stadensberg honeybush tea ||224.2 |- |[[Vanstadensepterboom]] ||''[[Paranomus reflexus]]'' ||Van Staden's sceptre ||72.4 |- |[[Vanwykshout]]||''[[Bolusanthus speciosus]]''||Tree wisteria||222 |- |[[Veldwildevy]] ||''[[Ficus burtt-davyi]]'' || Burtt Davy's fig ||49 |- |[[Vendabroodboom]] ||''[[Encephalartos hirsutus]]'' ||Venda cycad ||14.6 |- |[[Vendaboswilg]] ||''[[Combretum vendae]]'' ||Venda bushwillow ||540.3 |- |[[Vendasyhaarkoffie]] ||''[[Sericanthe andongensis subsp. legatti]]'' ||Venda silky-coffee ||697 |- |[[Vierblaarboswilg]] ||''[[Combretum adenogonium]]'' ||Four-leaved bushwillow ||531.4 |- |[[Viervingerbos]] ||''[[Bachmannia woodii]]'' ||Four-finger bush ||121 |- |[[Vlamdoring]]||''[[Senegalia ataxacantha]]''||Flame thorn||160 |- |[[Vlam-van-die-vlakte]]||''[[Bauhinia galpinii]]''||Pride-of-De Kaap||208.2 |- |[[Vlamklimop]] ||''[[Combretum microphyllum]]'' ||Flamecreeper ||545 |- |[[Vleidoring]] ||''[[Vachellia stuhlmannii]]'' ||Vlei thorn ||187.1 |- |[[Vleiknoppiesbos]] ||''[[Berzelia lanuginosa]]'' ||Marsh buttonbush ||141.2 |- |[[Vleirysbos]] ||''[[Cliffortia strobilifera]]'' ||Bog ricebush ||145.3 |- |[[Vleisneeubos]] ||''[[Berzelia albiflora]]'' ||Marsh snowbush ||141.3 |- |[[Vleitee]] ||''[[Cyclopia subternata]]'' ||Honeybush-tea ||224.4 |- |[[Vlerkboon]]||''[[Xeroderris stuhlmannii]]''||Wing bean||240 |- |[[Vlerkvrugpendoring]] ||''[[Gymnosporia hemipterocarpa]]'' ||Winged-fruit spike-thorn ||399.8 |- |[[Vlerkwortel]] ||''[[Polemanniopsis marlothii]]'' ||Winged-carrot ||746 |- |[[Vloedvlaktedoring]] || ''[[Vachellia kirkii subsp. kirkii var. kirkii]]'' ||Floodplain thorn ||173 |- |[[Voëlsitboom]]||''[[Antidesma venosum]]''||Tassel berry||318 |- |[[Vratjievrugbliksembos]]||''[[Clutia pulchella]]''||Warty-fruit lightning-bush||336.2 |- |[[Vratjiewitbessiebos]] ||''[[Flueggea verrucosa]]'' ||Warty white-berry bush ||309.1 |- |[[Vrystaatse geelkeurboom]] ||''[[Calpurnia reflexa]]'' || Free State golden-pea<br />Sotho laburnum ||220.1 |- |[[Waaieraalwyn]] ||''[[Kumara plicatilis]]'' ||Franschhoek aloe ||29.6 |- |[[Waboom]]||''[[Protea nitida]]''||Wagon tree||86 |- |[[Wakkerstroomrooipeer]]||''[[Scolopia oreophila]]''||Wakkerstroom red-pear||496.1 |- |[[Wasagtige broodboom]] ||''[[Encephalartos cerinus]]'' ||Waxen cycad ||14.12 |- |[[Waterbergbroodboom]] ||''[[Encephalartos eugene-maraisii]]'' ||Waterberg cycad ||3.1 |- |[[Waterbergrosyntjie]]||''[[Grewia rogersii]]''||Waterberg raisin||463.7 |- |[[Waterbessie]]||''[[Syzygium cordatum]]''||Water berry||555 |- |[[Waterboomheide]]||''[[Erica afra]]''||Water tree heath<br />Sweet scented heath||572 |- |[[Waterdoring]] ||''[[Vachellia nebrownii]]'' ||Water thorn ||177.1 |- |[[Waterkeurtjie]]||''[[Podalyria calyptrata]]''||Water blossom pea||225 |- |[[Waterpeer]]||''[[Syzygium guineense]]''||Water pear<br />Water berry||557 |- |[[Waterpokysterhout]] ||''[[Noronhia battiscombei]]'' ||Water pock-ironwood ||614 |- |[[Watersybas]] ||''[[Maytenus cordata]]'' ||Water silkybark||398.3 |- |[[Watertaaibos]] ||''[[Searsia gerrardii]]'' ||River karee ||378 |- |[[Watervaalbos]]||''[[Brachylaena neriifolia]]''||Cape silveroak<br />Water white alder||729 |- |[[Watervlier]]||''[[Nuxia oppositifolia]]''||Water elder||635 |- |[[Watervy]] ||''[[Ficus verruculosa]]'' ||Water fig ||67.1 |- |[[Waterwitsuikerbos]]||[[Waterwitsuikerbos|Protea punctata]]|| Water white sugarbush || 94.1 |- |[[Westelike geelkeurboom]] ||''[[Calpurnia intrusa]]'' ||Western wild laburnum ||219.3 |- |[[Westelike koolhout]]||''[[Lachnostylis hanekomii]]''||Western coalwood||307.2 |- |[[Westelike smalblaarwasbessie]] ||''[[Morella integra]]'' ||Western lance-leaved wax-berry ||38.1 |- |[[Wilde-amandel]]||''[[Brabejum stellatifolium]]''||Wild almond||72 |- |[[Wilde-appelkoos]]||''[[Dovyalis zeyheri]]''||Wild apricot||511 |- |[[Wildedadelboom]]||''[[Phoenix reclinata]]''||Wild date palm||22 |- |[[Wildefrangipani]]||''[[Voacanga thouarsii]]''||Wild frangipani||646 |- |[[Wildegranaat]]||''[[Burchellia bubalina]]''||Wild pomegranate||688 |- |[[Wildegroenhaarboom]]||''[[Parkinsonia africana]]''||Wild green-hair tree||214 |- |[[Wildejasmyn]]||''[[Schrebera alata]]''||Wild jasmine||612 |- |[[Wildekanferboom]] ||''[[Cryptocarya myrtifolia]]'' ||Myrtle wild quince ||115 |- |[[Wildekastaiing]] ||''[[Calodendrum capense]]'' ||Cape chestnut ||256 |- |[[Wildelukwart]]||''[[Oxyanthus speciosus]]''||Wild loquat||696 |- |[[Wildemango]]||''[[Cordyla africana]]''||Wild mango||216 |- |[[Wildemispel]]||''[[Vangueria infausta]]''||Wild medlar||702 |- |[[Wildemoerbei]]||''[[Trimeria grandifolia]]''||Wild mulberry||503 |- |[[Wildenaeltjiebos]] ||''[[Montinia caryophyllacea]]'' ||Wild-clovebush ||137.5 |- |[[Wildenartjie]]||''[[Toddaliopsis bremekampii]]''||Wild mandarin||262 |- |[[Wildepatat]] ||''[[Maerua racemulosa]]'' ||Forest bush-cherry ||134 |- |[[Wildeperske]]||''[[Kiggelaria africana]]''||Wild peach||494 |- |[[Wildepiesang]]||''[[Ensete ventricosum]]''||Wild banana||31 |- |[[Wildepopulier]]||''[[Macaranga capensis]]''||Wild poplar<br />River macaranga||335 |- |[[Wildepruim]]||''[[Harpephyllum caffrum]]''||Wild plum||361 |- |[[Wildesalie]]||''[[Buddleja salviifolia]]''||Sagewood||637 |- |[[Wildesering]]||''[[Burkea africana]]''||Wild-seringa||197 |- |[[Wildesuikerappel]] ||''[[Annona senegalensis]]''||Wild custard-apple||105 |- |[[Wildevlier]] ||''[[Nuxia congesta]]''||Common wild elder||633 |- |[[Wilgerblaarwitgat]] ||''[[Boscia salicifolia]]''||Willow-leaved shepherd's tree||128.1 |- |[[Wilgerkorentebos]] ||''[[Searsia angustifolia]]''||Willow karee||377.1 |- |[[Wilgerkriedoring]] ||''[[Lycium arenicola]]'' ||Willow honeythorn ||669.7 |- |[[Wilgerpendoring‎]] ||''[[Gymnosporia bachmannii]]''||Willow spike-thorn||398.2 |- |[[Witbessiebos]]||''[[Flueggea virosa]]''||White-berry bush||309 |- |[[Witblombos]] ||''[[Metalasia muricata]]''||White bristle bush||736 |- |[[Witblomtontelhout]]||''[[Volkameria glabra]]''||Tinderwood||667 |- |[[Witbos]]||''[[Maerua cafra]]''||Spider bush||133 |- |[[Witels]]||''[[Platylophus trifoliatus]]''||White alder||141 |- |[[Witessenhout]]||''[[Bersama tysoniana]]''||Coastal white ash||443 |- |[[Witfluweelboomheide]] ||''[[Erica simii]]''||White-velvet tree erica||576 |- |[[Withaarbroodboom]]||''[[Encephalartos friderici-guilielmi]]''||White-haired cycad||4 |- |[[Without]]||''[[Ilex mitis]]''||Cape holly||397 |- |[[Witkaree]]||''[[Searsia pendulina]]''||White karree||396 |- |[[Witkershout]]||''[[Pterocelastrus echinatus]]''||White candlewood||405 |- |[[Witmelkhout]]||''[[Sideroxylon inerme]]''||White milkwood||579 |- |[[Witolienhout]]||''[[Buddleja saligna]]''||False olive||636 |- |[[Witonderbos]]||''[[Trichocladus ellipticus]]''||White hazel<br />Natal hazel||143 |- |[[Witpeer]]||''[[Apodytes dimidiata]]''||White pear||422 |- |[[Witrosyntjie]]||''[[Grewia bicolor]]''||Bastard raisin||458 |- |[[Witseebasboom]]||''[[Avicennia marina]]''||White mangrove||669 |- |[[Witsering]] ||''[[Kirkia acuminata]]''||White seringa||267 |- |[[Witstam]] ||''[[Euclea schimperi]]'' ||Glossy guarri||600 |- |[[Witdoring]] ||''[[Senegalia polyacantha subsp. campylacantha]]'' ||White-stemmed thorn||180 |- |[[Witranksalie]]||''[[Buddleja dysophylla]]''||White Climbing Sagewood||636.3 |- |[[Witstamkanniedood]]||''[[Commiphora tenuipetiolata]]''||White-stem corkwood||289 |- |[[Witstinkhout]]||''[[Celtis africana]]''||White stinkwood||39 |- |[[Witstippelbospendoring]]||''[[Gymnosporia nemorosa]]''||White forest spike-thorn||399.3 |- |[[Witsuikerbos]]||''[[Protea lacticolor]]''||Hottentot sugarbush||90 |- |[[Witysterhout]]||''[[Vepris lanceolata]]''||White ironwood||261 |- |[[Wolbaardsuikerbos]]||''[[Protea magnifica]]''||Queen sugarbush||86.1 |- |[[Wolftoon]]||''[[Wolftoon|Portulacaria namaquensis]]''||Namaqua porkbush||104.1 |- |[[Wolkbergbroodboom]] ||''[[Encephalartos dolomiticus]]''||Wolkberg cycad||14.4 |- |[[Wolkbergdrakeboom]] ||''[[Dracaena transvaalensis]]''||Wolkberg dragon tree||30.10 |- |[[Wollerige baakhout]]||''[[Greyia radlkoferi]]''||Transvaal bottlebrush||445 |- |[[Wollerige broodboom]] ||''[[Encephalartos heenanii]]''||Woolly cycad||14.1 |- |[[Wollerige geelkeurboom]] ||''[[Calpurnia woodii]]'' ||Woolly wild laburnum ||219.5 |- |[[Wollerige kapperbos]] ||''[[Capparis tomentosa]]''||Woolly caperbush||130.1 |- |[[Wolwedoring]] ||''[[Lycium oxycarpum]]''||Karoo honey-thorn||669.1 |- |[[Wolwegifboom]] ||''[[Hyaenanche globosa]]''||Hyaena poison||319 |- |[[Wonderboomvy]]||''[[Ficus salicifolia]]''||Wild rubber fig||60 |- |[[Wonderkanniedood]] ||''[[Commiphora buruxa]]''||Wonder corkwoord||272.5 |- |[[Wonderplant]] ||''[[Tinospora fragosa]]''||Marvel creeper||104.9 |- |[[Wonderstok]] ||''[[Tinospora tenera]]''||Marvel-creeper||104.10 |- |[[Woodbroodboom]]||''[[Encephalartos woodii]]''||Wood's giant-cycad||14 |- |[[Worsboom]]||''[[Kigelia africana]]''||Sausage tree||678 |- |[[Wortelboommahonie]] ||''[[Xylocarpus granatum]]'' ||Mangrove mahogany ||294.5 |- |[[Wurmbasvalsdoring]]||''[[Albizia anthelmintica]]''||Worm-bark false-thorn||150 |- |[[Wyliespoortaalwyn]] ||''[[Aloe angelica]]''||Wyliespoort aloe||28.4 |- |[[Ysterhout]]||''[[Olea capensis]]''||Black ironwood||618 |- |[[Ystermartiens]] ||''[[Laurophyllus capensis]]''||Iron martin||366 |- |[[Zambeziboswilg]] ||''[[Combretum celastroides]]'' ||Zambezi bushwillow ||533.8 |- |[[Zambezikanferfoelieboom]] ||''[[Turraea zambesica]]'' ||Zambezi honeysuckletree ||297.1 |- |[[Zambezikiaat]]||''[[Baikiaea plurijuga]]''||Zambezi-teak||206 |- |[[Zambeziboswilg]] ||''[[Combretum celastroides]]'' ||Zambezi bushwillow ||533.8 |- |[[Zambezikaree]] ||''[[Searsia lucens]]''||Zambezi karee||388.2 |- |[[Zambezivalsnetel]] ||''[[Acalypha ornata]]'' ||Zambezi false-nettle ||335.6 |- |[[Zimbabwe-aalwyn]]||[[Zimbabwe-aalwyn|''Aloe excelsa'' var. ''excelsa'']]||Zimbabwe aloe||28.8 |- |[[Zoeloekersielemoen]]||''[[Vepris trichocarpa]]''||Zulu cherry-orange||263 |- |[[Zoeloekiepersol]] ||''[[Cussonia zuluensis]]'' ||Zulu cabbage-tree ||561 |- |[[Zoeloelukwart]]||''[[Oxyanthus latifolius]]''||Zulu loquat||696.1 |- |[[Zoeloemelkbessie]]||''[[Manilkara concolor]]''||Zulu milkberry||586 |- |[[Zoeloepeulbessie]]||''[[Dialium schlechteri]]'' ||Zulu podberry ||211 |- |[[Zoeloevalsdoring]] ||''[[Albizia suluensis]]''||Zulu false-thorn||156 |} {{clear}} == Bronne == * [http://www.treetags.co.za/indigenous-south-african-trees/numbered-FSA-tree-species-list-19-april-2010.pdf Treetags.co.za: Numbered Tree Species List in South Africa, April 2010] * [http://www.ispotnature.org/TreesSA iSpot: South African Tree Common Names] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170621164532/http://www.ispotnature.org/TreesSA |date=21 Junie 2017 }} * [http://pza.sanbi.org/ SANBI: PlantZAfrica] * [http://iscantree.co.za/catalogue/ iScanTree: Tree List] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170706150132/http://iscantree.co.za/catalogue/ |date= 6 Julie 2017 }} * [https://books.google.co.za/books?id=RFNcAgAAQBAJ&printsec=frontcover&dq=editions:ISBN1770078320 Watter Boom Is Dit?, Eugene Moll, Penguin Random House South Africa, 2013]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://redlist.sanbi.org/index.php SANBI: Rooilys van Suid-Afrikaanse Plante] * [https://www.wits.ac.za/media/migration/files/cs-38933-fix/migrated-pdf/pdfs-1/trcflist.pdf Recommended English names for South African Trees, Universiteit van die Witwatersrand, Johannesburg] * [https://books.google.com/books?isbn=9781868259229 Field Guide to Trees of Southern Africa, Braam Van Wyk en Piet Van Wyk, 1997] * [https://pilanesbergsafaris.com/useful_info_tree.php Trees of the Pilanesberg National Park] * [https://www.sanbi.org/wp-content/uploads/2018/03/saprotectedtrees2011.pdf List of Protected Tree Species under the National Forests Act (Wet nr 84 van 1998)] == Sien ook == * [[Bas]] * [[Blaar]] * [[Boom]] * [[Lys van indringerplante in Suid-Afrika]] * [[Lys van uitheemse bome wat in Suid-Afrika voorkom]] [[Kategorie:Bome van Afrika| ]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse lyste|Bome, alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Lyste van plantspesies]] rzubdg993ip9ethtdncq2bb79q9jmxg 2976607 2976606 2026-10-07T17:04:05Z Oesjaar 7467 Ai! 2976607 wikitext text/x-wiki {{multiple image2 | align = left | direction = horizontal | total_width = 900 | footer = | image1 = Vachellia xanthophloea 20D 3046.jpg | alt1 = Koorsboom | caption1 = [[Koorsboom]] | image2 = Southafrica428yellowwood.jpg | alt2 = Outeniekwageelhout | caption2 = [[Outeniekwageelhout|Outenikwa-geelhout]] | image3 = Vachellia karroo 1947.jpg | alt3 = Soetdoring | caption3 = [[Soetdoring]] | image4 = Tarchonanthus camphoratus 1DS-II 3-4583.jpg | alt4 = Kanferbos | caption4 = [[Kanferbos]] | image5 = Olinia emarginata 1DS-II 0056.jpg | alt5 = Berghardepeer | caption5 = [[Berghardepeer]] | image6 = Cyathea dregei00.jpg | alt6 = Grasveldboomvaring | caption6 = [[Grasveldboomvaring|Grasveld-boomvaring]] | image7 = Cussonia paniculata, habitus, Phalandingwe, a.jpg | alt7 = Hoëveldkiepersol | caption7 = [[Hoëveldkiepersol]] }}{{-}} Hier volg ’n sorteerbare lys van [[inheems]]e [[boom|bome]] van Suider-Afrika met hulle FSA-nommers: {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Afrikaanse naam!!Botaniese naam!!Engelse naam!!FSA-nommer |- |[[Aartappelbos]]||''[[Phyllanthus reticulatus]]''||Potato bush||311 |- |[[Abiekwasgeelhout]]||''[[Tamarix usneoides]]''||Wild tamarisk||487 |- |[[Afrikabloubessie]]||''[[Vaccinium exul]]''||Transvaal cranberry||571 |- |[[Afrikageelmelkhout]]||''[[Garcinia livingstonei]]''||Lowveld mangosteen||486 |- |[[Afrikaharpuisboom]]||''[[Ozoroa reticulata]]''||Bushveld resin tree||376 |- |[[Afrikahondsroos]]||''[[Xylotheca kraussiana]]''||African dog-rose||493 |- |[[Afrikamoerbei]]||''[[Afromorus mesozygia]]''||African mulberry||44 |- |[[Afrikasoetlemoen]] ||''[[Maclura africana]]'' || Thorny mulberry ||44.1 |- |[[Afrikasterkastaiing]]||''[[Sterculia africana]]''||African star-chestnut||474 |- |[[Afrikawaaierpalm]]||''[[Borassus aethiopum]]''||Selati palm||25 |- |[[Akkerjakkalsbessie]]||''[[Diospyros natalensis]]''||Small-leaved jackal-berry||607 |- |[[Albaniebroodboom]] ||''[[Encephalartos latifrons]]'' ||Albany cycad ||7 |- |[[Albanierooibostee]] ||''[[Aspalathus teres]]'' ||Albany rooibos tea ||225.9 |- |[[Albinobessie]]||''[[Aphloia theiformis]]''||Albino-berry ||505 |- |[[Anaboom]]||''[[Faidherbia albida]]''||Ana tree||159 |- |[[Angolabrandnetel]] ||''[[Obetia carruthersiana]]'' ||Angola nettle ||69 |- |[[Angolakiepersol]] ||''[[Cussonia angolensis]]'' ||Angola cabbage-tree ||560.5 |- |[[Angolavingerblaar]] ||''[[Vitex angolensis]]'' ||Angola fingerleaf ||659.1 |- |[[Angolawolftoon]] ||''[[Angolawolftoon|Portulacaria carrissoana]]'' ||Angola porkbush ||103.10 |- |[[Anysbergsterboom]] ||''[[Cliffortia conifera]]'' ||Anysberg startree ||145.5 |- |[[Apiesdoring]]||''[[Senegalia galpinii]]''||Monkey thorn||166 |- |[[Apiespeul]]||''[[Senna petersiana]]''||Monkeypod||213 |- |[[Appelblaar]]||''[[Philenoptera violacea]]''||Apple leaf||238 |- |[[Assegaai (boom)]]||''[[Curtisia dentata]]''||Assegai bush||570 |- |[[Baardbessie]] ||''[[Searsia incisa]]'' ||Rubrub-berry ||385 |- |[[Baardboomheide]] ||''[[Erica triflora]]'' || Bearded tree erica ||575 |- |[[Barbertonbruidsbos]] ||''[[Pavetta barbertonensis]]'' ||Barberton brides-bush ||716.2 |- |[[Barbertonse bergsuikerbos]] ||''[[Protea comptonii]]'' ||Saddleback sugarbush ||88 |- |[[Barbertonse broodboom]] ||''[[Encephalartos paucidentatus]]'' ||Barberton cycad ||11 |- |[[Basboom]]||''[[Dais cotinifolia]]''||Pompon tree||521 |- |[[Basboontjie]]||''[[Elephantorrhiza burkei]]''||Sumach bean<br /> Elephantroot||193 |- |[[Basterkokerboom]] ||''[[Aloidendron pillansii]]'' ||Bastard quiver tree ||30 |- |[[Basterkreupelhout]] ||''[[Leucospermum patersonii]]'' ||Silver-edge pincushion ||85 |- |[[Basterstinkhout]] ||''[[Ocotea kenyensis]]'' ||Mock stinkwood ||119 |- |[[Bastersuikerappel]] ||''[[Hexalobus monopetalus]]'' ||Shakama plum ||106 |- |[[Bastersuurpruim]] of [[Bastersuurpruim|kleinvalssuurpruim]] ||''[[Olax dissitiflora]]'' ||Bastard sourplum ||101 |- |[[Bastertambotie]] ||''[[Cleistanthus schlechteri]]''||False tamboti||320 |- |[[Bastervy]] ||''[[Trilepisium madagascariense]]'' ||Bastard fig ||45 |- |[[Baviaanskloofseder]]||''[[Widdringtonia schwarzii]]'' ||Willowmore cedar||21 |- |[[Bedfordbroodboom]] ||''[[Encephalartos cycadifolius]]'' ||Bedford cycad ||14.14 |- |[[Beesganna]] ||''[[Salsola arborea]]''||Cattle ganna ||103.2 |- |[[Bergaalwyn]] ||[[Bergaalwyn|''Aloe marlothii'' subsp. ''marlothii'']] ||Mountain aloe||29.5 |- |[[Bergbamboes]] ||''[[Bergbambos tessellata]]'' ||Drakensberg bamboo ||21.5 |- |[[Bergbas]] ||''[[Osyris lanceolata]]'' ||Rock tannin bush ||100 |- |[[Bergbrandnetel]] ||''[[Obetia tenax]]'' ||Mountain nettle ||70 |- |[[Bergdoringklipels]] ||''[[Canthium kuntzeanum]]'' ||Mountain turkey-berry ||708.1 |- |[[Bergfonteinbos]] ||''[[Psoralea angustifolia]]'' ||Mountain fountain-bush ||226.15 |- |[[Berggeelkeurboom]] ||''[[Calpurnia sericea]]'' ||Mountain wild laburnum ||219.4 |- |[[Bergghwarrie]] ||''[[Euclea coriacea]]'' ||Mountain guarri ||593 |- |[[Berghardepeer]] ||''[[Olinia emarginata]]''||Mountain hard-pear<br />Transvaal hard-pear||514 |- |[[Bergkaree]] ||''[[Searsia leptodictya]]'' ||Mountain karree||387 |- |[[Bergkoeniebos]] ||''[[Searsia divaricata]]'' || Mountain kuni-bush ||381.2 |- |[[Bergmahonie]] ||''[[Entandrophragma caudatum]]''||Mountain mahogany||293 |- |[[Bergrysbos]] ||''[[Cliffortia phillipsii]]'' ||Mountain ricebush ||145.13 |- |[[Bergsalie]] ||''[[Buddleja loricata]]'' ||Mountain Sagewood ||636.2 |- |[[Bergsering]] ||''[[Kirkia wilmsii]]''||Mountain seringa||269 |- |[[Bergsipres]] ||''[[Widdringtonia nodiflora]]''||Mountain cypress||20 |- |[[Bergtaaibos]] ||''[[Searsia pyroides var. integrifolia]]'' ||Mountain firethorn currant ||392.3 |- |[[Bergvaalbos]] ||''[[Brachylaena rotundata]]'' ||Mountain silver-oak ||730 |- |[[Bergverfbos]]||''[[Indigofera frutescens]]''||Mountain Indigo ||226.3 |- |[[Bergwasbessie]] ||''[[Morella microbracteata]]'' ||Mountain waxberry ||37.2 |- |[[Bergwildemispel]] ||''[[Vangueria parvifolia]]'' ||Mountain wild-medlar ||703 |- |[[Bergwildepiesang]] ||''[[Strelitzia caudata]]''||Transvaal wild banana||33 |- |[[Bergwitboom]] ||''[[Ehretia alba]]''||White Puzzle-bush||655.5 |- |[[Besembos]] ||''[[Searsia erosa]]'' ||Broom karee ||383 |- |[[Besemkraaibessie]] ||''[[Searsia fastigiata]]'' ||Broom currant ||383.1 |- |[[Besemtrosvy]]||''[[Ficus sur]]''||Broom cluster fig||50 |- |[[Bietou]] ||''[[Osteospermum moniliferum]]'' ||Bush tickberry ||736.1 |- |[[Bitteraalwyn]] ||''[[Aloe ferox]]'' ||Bitter aloe ||29.2 |- |[[Bitterblaar]]||''[[Brachylaena elliptica]]''||Bitter leaf||725 |- |[[Bitterkaree]] ||''[[Searsia marlothii]]'' ||Bitter karee ||389.2 |- |[[Bittervalsdoring]]||''[[Albizia amara]]''||Bitter false-thorn||149 |- |[[Blaarbessie]] ||''[[Tapura fischeri]]'' ||Leafberry ||304 |- |[[Blaasdoring]] ||''[[Vachellia luederitzii var. retinens]]'' ||Balloon thorn ||174.1 |- |[[Bladdoring]] ||''[[Senegalia fleckii]]'' ||Blade thorn ||165 |- |[[Bleekbassoetdoring]] ||''[[Vachellia natalitia]]'' ||Pale-bark sweet thorn ||172.1 |- |[[Blinkblaar]]||''[[Rhamnus prinoides]]''||Dogwood||452 |- |[[Blinkblaarkanniedood]]||''[[Commiphora schimperi]]''||Glossy-leaved corkwood||287 |- |[[Blinkblaarsuurbessie]] ||''[[Dovyalis lucida]]'' ||Glossy-leaved bitterberry ||508 |- |[[Blinkblaar-wag-’n-bietjie]]||''[[Ziziphus mucronata]]''||Buffalo-thorn||447 |- |[[Blinkblaarwitessenhout]]||''[[Bersama lucens]]''||Glossy white ash||439 |- |[[Blinkbruidsbos]]||''[[Pavetta kotzei]]''||Glossy Forest Brides-bush||717.3 |- |[[Blinkfluweelkaree]] ||''[[Searsia quartiniana]]'' ||Glossy velvet karee ||393 |- |[[Blinkhardebos]] ||''[[Phylica oleifolia]]'' ||Glossy hard-leaf ||453.3 |- |[[Blinktaaibos]]||''[[Searsia lucida]]''||Glossy wild currant||388.1 |- |[[Bloedhoutbos]] ||''[[Haematoxylum dinteri]]'' ||Bloodwood-bush ||213.6 |- |[[Blombos]] ||''[[Metalasia densa]]'' ||Common flowerbush ||735.4 |- |[[Blosendesuikerbos]] of [[Blosendesuikerbos|pienksuikerbos]] ||''[[Protea stokoei]]'' ||Pink sugarbush ||97.5 |- |[[Bloubaskanniedood]] ||''[[Commiphora caerulea]]'' ||Blue-barked corkwood ||272.1 |- |[[Bloubitterbessie]] ||''[[Strychnos usambarensis]]''||Blue bitterberry||631 |- |[[Bloublaarkanniedood]] ||''[[Commiphora glaucescens]]'' ||Blue-leaved corkwood ||276 |- |[[Bloublaarpendoring]] ||''[[Gymnosporia glaucophylla]]'' ||Blue-leaved spike-thorn ||399.6 |- |[[Bloublaarrooihout]] ||''[[Ochna glauca]]'' ||Blue-leaved plane ||479.3 |- |[[Bloublaarwitbos]] ||''[[Maerua decumbens]]'' ||Blue-leaved spiderbush ||133.2 |- |[[Bloubos]]||''[[Diospyros lycioides]]''||Karoo bluebush||605.2 |- |[[Bloubotterboom]] ||''[[Tylecodon paniculatus subsp. glaucus]]'' ||Blue botterboom ||743 |- |[[Bloubroodboom]] ||''[[Encephalartos nubimontanus]]'' ||Blue cycad ||14.9 |- |[[Bloughwarrie]] ||''[[Euclea crispa]]''||Mountain guarri||594 |- |[[Blouhaak]] ||''[[Senegalia erubescens]]''||Blue thorn||164 |- |[[Blouheuningbos]] ||''[[Freylinia tropica]]'' ||Blue honeybells ||670.3 |- |[[Bloukoeniebos]] ||''[[Searsia glauca]]'' ||Blue kuni-bush ||383.2 |- |[[Bloulourier]] ||''[[Cryptocarya angustifolia]]'' ||Blue laurel ||112 |- |[[Baardsuikerbos]] ||''[[Baardsuikerbos|Protea neriifolia]]'' ||Blue sugarbush ||93.1 |- |[[Blousuurpruim]] ||[[Blousuurpruim|''Ximenia americana'' var. ''america'']] ||Blue sourplum||101.5 |- |[[Bloutaaibos]] ||''[[Searsia zeyheri]]'' ||Blue crowberry ||396.1 |- |[[Bloutolbos]] ||''[[Diospyros pallens]]'' ||Blue star-apple ||607.3 |- |[[Blyderivierbroodboom]] ||''[[Encephalartos cupidus]]'' ||Blyde River cycad ||14.13 |- |[[Blydesuikerbos]] ||''[[Protea laetans]]'' ||Blyde sugarbush ||90.4 |- |[[Bobbejaankoolbos]] ||''[[Othonna triplinervia]]'' ||Three-veined othonna ||741 |- |[[Bobbejaankos]] ||''[[Stangeria eriopus]]'' ||Natal grass cycad ||14.21 |- |[[Boesmansgif]]||''[[Acokanthera oppositifolia]]''||Common poison-bush||639 |- |[[Boesmansrivierbroodboom]] ||''[[Encephalartos trispinosus]]'' ||Bushman's River cycad ||14.18 |- |[[Boesmanstee]]||''[[Catha edulis]]''||Bushman's tea||404 |- |[[Bokbitterappel]] ||''[[Solanum aculeastrum]]''||Goat-apple||669.3 |- |[[Bokkeveldpoppiesbos]] ||''[[Paranomus bracteolaris]]'' ||Smooth-leaved tree-sceptre ||72.3 |- |[[Boomaalwyn]]||''[[Aloidendron barberae]]''||Tree aloe||28 |- |[[Boomranknetel]] ||''[[Urera trinervis]]'' ||tree climbing-nettle ||70.1 |- |[[Borselaalwyn]] ||''[[Aloe rupestris]]'' ||Bottlebrush aloe ||30.3 |- |[[Bosappelblaar]]||''[[Philenoptera sutherlandii]]''||Forest appleleaf||228 |- |[[Bosbeesklou]]||''[[Bauhinia tomentosa]]''||Bush neat's foot||208.1 |- |[[Bosblompeer]] ||''[[Dombeya tiliacea]]'' ||Forest wildpear ||472 |- |[[Bosboerboon]]||''[[Schotia latifolia]]''||Forest boerbean||204 |- |[[Bosboomvaring]]||''[[Gymnosphaera capensis]]''||Forest tree fern||2 |- |[[Bosbruidsbos]] ||''[[Pavetta inandensis]]'' ||Forest bride’s bush ||718 |- |[[Bosdoringklipels]]||''[[Canthium inerme]]''||Common turkey-berry||708 |- |[[Bosgeelmelkhout]]||''[[Garcinia gerrardii]]''||Forest mangosteen||485 |- |[[Boshardepeer]]||''[[Olinia radiata]]''||Forest hard-pear||515 |- |[[Bosjakkalskoffie]]||''[[Tricalysia capensis]]''||Forest jackal-coffee||698 |- |[[Bosjesmansbrood]] ||''[[Encephalartos afer]]'' ||Grahamstown cycad ||14.11 |- |[[Boskamhout]]||''[[Baphia racemosa]]''||Natal camwood||224 |- |[[Boskanariebessie]] ||''[[Suregada procera]]'' ||Forest canaryberry ||339 |- |[[Boskanniedood]]||''[[Commiphora woodii]]''||Forest corkwood||291 |- |[[Boskasieboswilg]] ||''[[Combretum padoides]]'' ||Thicket bushwillow ||534.1 |- |[[Boskatjiepiering]]||''[[Gardenia thunbergia]]''||Forest gardena<br />White gardenia||692 |- |[[Boskiepersol]]||''[[Cussonia sphaerocephala]]''||Natal forest cabbage tree||564.2 |- |[[Bosklouterboswilg]] ||''[[Combretum edwardsii]]'' ||Forest climbing bushwillow ||534.2 |- |[[Boskokoboom]] ||''[[Maytenus deflexa]]'' ||Forest kokotree ||402.9 |- |[[Boskoorsbessie]]||''[[Croton sylvaticus]]''||Forest fever-berry||330 |- |[[Boskoorsboom]]||''[[Anthocleista grandiflora]]''||Forest fever tree||632 |- |[[Boskranses]]||''[[Atalaya natalensis]]''||Natal krantz ash||429 |- |[[Boslaventelboom]]||''[[Heteropyxis canescens]]''||Forest lavender tree||454 |- |[[Boslepelhout]]||''[[Cassine peragua]]''||Mountain saffron||414 |- |[[Bosmelkbessie]]||''[[Manilkara discolor]]''||Forest milkberry||588 |- |[[Bosmelkhout]]||''[[Vitellariopsis marginata]]''||Natal bush milkwood||590 |- |[[Bosmirtebessie]]||''[[Eugenia natalitia]]''||Common forest myrtle||553.2 |- |[[Bosnanabessie]] ||''[[Searsia grandidens]]''||Sharp-toothed currant ||381.3 |- |[[Bosolienhout]]||''[[Olea woodiana]]''||Forest olive||620 |- |[[Bospaddaboom]]||''[[Tabernaemontana ventricosa]]''||Forest toad tree||645 |- |[[Bospeper]] of [[Bospeper|wildepeper]] ||''[[Piper capense]]'' ||Wild pepper ||34.5 |- |[[Bosperske]]||''[[Rawsonia lucida]]''||Forest peach||491 |- |[[Bospoubessie]]||''[[Margaritaria discoidea var. fagifolia]]''||Forest peacockberry||310 |- |[[Bosrooiessenhout]]||''[[Trichilia dregeana]]''||Forest mahogany||300 |- |[[Bosrooihout]] ||''[[Ochna arborea var. oconnorii]]'' ||Forest plane ||482 |- |[[Bosrooimelkhout]]||''[[Mimusops obovata]]''||Red milkwood||584 |- |[[Bosrooivingers]] ||''[[Xylopia gracilipes]]'' ||Forest redfingers ||109 |- |[[Bosrosyntjie]]||''[[Grewia lasiocarpa]]''||Forest raisin||461 |- |[[Bossaffraan]]||''[[Elaeodendron croceum]]''||Small-leaved saffron||415 |- |[[Bosstamvrug]]||''[[Chrysophyllum viridifolium]]''||Fluted milkwood||580 |- |[[Bostaaibos]] ||''[[Searsia chirindensis]]''||Red currant||380 |- |[[Bosvaalbos]] ||[[Bosvaalbos|''Brachylaena discolor'' var. ''transvaalensis'']] ||Woodland silver oak||731 |- |[[Bosvaderlandswilg]] ||''[[Combretum kraussii]]''||Forest bushwillow||540 |- |[[Bosvalsnetel]] ||''[[Acalypha glabrata]]''||Forest mock nettle||335.1 |- |[[Bosvalspendoring]] ||''[[Putterlickia verrucosa]]'' ||False forest spikethorn ||403.2 |- |[[Bosveldboekenhout]] ||''[[Faurea saligna]]''||Transvaal beech||75 |- |[[Bosveldhalfmaanranker]] ||''[[Cocculus hirsutus]]'' || Python climber ||104.6 |- |[[Bosveldharpuisboom]]||''[[Ozoroa paniculosa]]''||Broad-leaved resin tree||375 |- |[[Bosveldkandelaarnaboom]]||''[[Euphorbia cooperi]]''||Bushveld candelabra tree||346 |- |[[Bosveldkatjiepiering]]||''[[Gardenia volkensii]]''||Transvaal gardenia||691.1 |- |[[Bosveldklipels]]||''[[Psydrax livida]]''||Green quar||713 |- |[[Bosveldpendoring]] ||''[[Gymnosporia mossambicensis]]'' ||Black forest spike-thorn ||399.10 |- |[[Bosveldpoubessie]]||''[[Margaritaria discoidea var. nitida]]''||Bushveld peacockberry||310.1 |- |[[Bosveldrooiklapperbos]] ||''[[Erythrophysa transvaalensis]]''||Transvaal red balloon||436.2 |- |[[Bosveldsaffraan]]||''[[Elaeodendron transvaalense]]''||Condiment saffron||416 |- |[[Bosveldvalsdoring]]||''[[Albizia harveyi]]''||Common false-thorn||155 |- |[[Bosveldwitklokke]]||''[[Rothmannia fischeri]]''||Cape gardenia||694 |- |[[Bosveldwitysterhout]]||''[[Vepris reflexa]]''||Bushveld white ironwood||260 |- |[[Bosverfbos]]||''[[Indigofera natalensis]]''||Forest Indigo||226.6 |- |[[Bosvlamklimop]] ||''[[Combretum paniculatum]]'' ||Forest flamecreeper ||545.3 |- |[[Bosvlier]]||''[[Nuxia floribunda]]''||Forest elder||634 |- |[[Bosvy]]||''[[Ficus craterostoma]]''||Forest fig||52 |- |[[Boswaterbessie]]||''[[Syzygium gerrardii]]''||Forest waterwood||556 |- |[[Boswitsuikerbos]] ||''[[Boswitsuikerbos|Protea mundii]]''|| Forest white sugarbush || 93 |- |[[Bosysterpruim]]||''[[Drypetes gerrardii]]''||Forest ironplum||314 |- |[[Botrivierheuningklokkies]] ||''[[Freylinia helmei]]'' ||Bot River honeybells ||670.6 |- |[[Botriviersuikerbos]] ||''[[Protea compacta]]'' ||Bot River sugarbush || 87.1 |- |[[Bottelboom]]||''[[Pachypodium lealii]]''||Bottle tree||648 |- |[[Botterboom]]||''[[Tylecodon paniculatus]]''||Butter tree||137.1 |- |[[Botterklapper]]||''[[Strychnos madagascariensis]]''||Black monkey orange||626 |- |[[Braamtaaibos]] ||''[[Searsia batophylla]]'' ||Bramble currant ||377.3 |- |[[Brakdoring]] ||[[Vachellia robusta subsp. clavigera]] ||Narrow-pod robust thorn thorn ||183.1 |- |[[Brandbergdoring]] ||[[Senegalia montis-usti]] ||Brandberg thorn ||177 |- |[[Bredasdorpsuikerbos]] ||''[[Protea obtusifolia]]'' ||Bredasdorp protea ||94 |- |[[Breëblaarboekenhout]]||''[[Faurea rochetiana]]''||Broad-leaved beech||76 |- |[[Breëblaarharpuisboom]] ||''[[Ozoroa obovata]]'' ||Broad-leaved resin tree ||374 |- |[[Breëblaarkanferbos]] ||''[[Tarchonanthus trilobus var. galpinii]]'' ||Broad-leaved camphorbush ||734 |- |[[Breëblaarklipels]] ||''[[Afrocanthium pseudorandii]]'' ||Mottled-bark rock-alder ||709.2 |- |[[Breëblaarkoraalboom]]||''[[Erythrina latissima]]''||Broad-leaved coral tree||244 |- |[[Breëblaarkweper]]||''[[Cryptocarya latifolia]]''||Broad-leaved quince||113 |- |[[Breëblaarpluisbos]] ||''[[Lopholaena platyphylla]]'' || Broad-leaved fluff bush||738.1 |- |[[Breëblaarsuikerbos]] ||''[[Protea eximia]]'' ||Broad-leaf sugarbush ||88.3 |- |[[Breëblaarveselbos]]||''[[Englerodaphne ovalifolia]]''||Broad-leaved fibre-bush ||517.5 |- |[[Breëblaarwasbessie]] ||''[[Morella pilulifera]]'' ||Broad-leaved waxberry ||37 |- |[[Breëblaarwitgat]] ||''[[Boscia mossambicensis]]'' ||Broad-leaved shepherd tree ||127 |- |[[Breekhout]]||''[[Alberta magna]]''||Magnificent flame bush||701 |- |[[Breëpeulvalsdoring]]||''[[Albizia forbesii]]''||Broad-pod false-thorn<br />Broad-pod albizia||154 |- |[[Breëriviergeelhout]]||''[[Podocarpus elongatus]]''||Breede River yellowwood||15 |- |[[Brosblaar]]||''[[Galpinia transvaalica]]''||Transvaal privet||523 |- |[[Brosdoring]] ||''[[Phaeoptilum spinosum]]'' ||Brittle thorn ||103.7 |- |[[Bruinaalwyn]] of [[Bruinaalwyn|wolkbergaalwyn]] ||''[[Aloe dolomitica]]'' of ook soms ''[[Aloe vryheidensis]]'' ||Brown aloe<br />Wolkberg aloe ||29.1 |- |[[Bruinivoor]]||''[[Berchemia discolor]]''||Brown ivory||449 |- |[[Bruinstamkanniedood]] ||''[[Commiphora giessii]]'' ||Brown-stemmed corkwood || 275.5 |- |[[Bruinysterhout]] ||''[[Homalium dentatum]]''||Brown ironwood||501 |- |[[Bubuvy]] ||''[[Ficus bubu]]'' ||Bubu fig ||56 |- |[[Buig-my-nie]]||''[[Buxus macowanii]]''||Cape box||358 |- |[[Bukshardeblaar]] ||''[[Phylica buxifolia]]'' ||Box hard-leaf ||453.1 |- |[[Clanwilliamaalwyn]] ||''[[Aloe comosa]]'' ||Clanwilliam aloe ||28.7 |- |[[Clanwilliamseder]]||''[[Widdringtonia cedarbergensis]]''||Clanwilliam cedar||19 |- |[[Damarakanniedood]] ||''[[Commiphora crenato-serrata]]'' ||Damara corkwood ||274 |- |[[Delagoadoring]]||''[[Senegalia welwitschii]]''||Delagoa thorn<br />Hairy umbrella thorn||163 |- |[[Deurmekaarbos]]||''[[Ehretia rigida]]''||Puzzle bush||657 |- |[[Dikbas]]||''[[Lannea discolor]]''||Live-long||362 |- |[[Dikblaarbosmirt]] ||''[[Eugenia umtamvunensis]]'' ||Thick-leaved myrtleberry ||553.6 |- |[[Dikblaargroenappel]] ||''[[Monodora junodii|Monodora junodii var. macrantha]]'' ||Thick-leave green-apple ||107.2 |- |[[Disseldoring]] ||''[[Berkheya chamaepeuce]]'' ||Tree thistle thorn ||742 |- |[[Donkievy]] ||''[[Mestoklema arboriforme]]'' ||Donkey mesemb ||103.6 |- |[[Donsiebos]] ||''[[Senecio barbertonicus]]'' || Barberton groundsel ||738.5 |- |[[Dopperkiaat]]||''[[Pterocarpus rotundifolius]]''||Round-leaved teak||237 |- |[[Doppruim]]||''[[Pappea capensis]]''||Jacket-plum||433 |- |[[Doringbroodboom]] ||''[[Encephalartos horridus]]'' ||Eastern Cape blue cycad ||14.15 |- |[[Doringkanniedood]]||''[[Commiphora glandulosa]]''||Tall common corkwood||285.1 |- |[[Doringkatjiepiering]]||''[[Hyperacanthus amoenus]]''||Thorny gardenia||690 |- |[[Doringklipels]] ||''[[Canthium spinosum]]'' ||Thorny turkeyberry ||707 |- |[[Doringolm]]||''[[Chaetacme aristata]]''||Thorny elm||43 |- |[[Doringpeer]]||''[[Scolopia zeyheri]]''||Thorn pear||498 |- |[[Doringrooibessie]]||''[[Erythrococca berberidea]]''||Prickly redberry||332.1 |- |[[Doringtaaibos]] ||''[[Searsia longispina]]'' ||Spiny currant ||388 |- |[[Doringvalsnetel]] ||''[[Acalypha sonderiana]]'' ||Thorny false nettle ||335.2 |- |[[Dorinkiedoring]] ||''[[Senegalia brevispica subsp. dregeana]]'' ||Prickly thorn ||160.2 |- |[[Dorre haakdoring]] ||''[[Senegalia hereroensis]]'' ||Arid hook thorn ||171 |- |[[Drakensbergboomheide]] ||''[[Erica dracomontana]]'' || Dragon heath ||574.2 |- |[[Drakensbergbroodboom]] ||''[[Encephalartos ghellinckii]]''||Drakensberg cycad ||5 |- |[[Drakensbergkaree]] ||''[[Searsia montana]]'' ||Drakensberg karee ||384.1 |- |[[Drakensbergpendoring]] ||''[[Gymnosporia devenishii]]'' ||Drakensberg spike-thorn ||399.5 |- |[[Drakensbergrysbos]] ||''[[Cliffortia repens]]'' ||Drakensberg ricebush ||145.15 |- |[[Driedoring]] ||''[[Rhigozum trichotomum]]'' ||Three-thorn rhigozum ||676.1 |- |[[Driehaakdoring]]||''[[Senegalia senegal var. rostrata]]''||Bushy three-hooked thorn||185.1 |- |[[Drietandkanferbos]]||''[[Tarchonanthus trilobus]]''||Trident camphortree||735 |- |[[Dubbelkroonboom]]||''[[Julbernardia globiflora]]''||African munondo||207.1 |- |[[Duikerbessie]] ||''[[Sclerocroton integerrimus]]'' ||Duiker-berry tallow-tree||343 |- |[[Duinbroodboom]] ||''[[Encephalartos arenarius]]'' ||Alexandria cycad ||3.2 |- |[[Duinebessie]] ||''[[Muraltia scoparia]]'' ||Duneberry ||303.3 |- |[[Duinebruidsbos]]||''[[Pavetta revoluta]]''||Dune bride's bush||720 |- |[[Duineganna]] ||''[[Duineganna|Salsola nollothensis]]'' ||Dune ganna ||103.9 |- |[[Duinegeelbos]] ||''[[Leucadendron coniferum]]'' ||Dune conebush ||82 |- |[[Duineghwarrie]]||''[[Euclea racemosa]]''||Dune guarri<br />Sea guarri||599.3 |- |[[Duinegifboom]] ||''[[Acokanthera oblongifolia]]'' ||Dune poison-bush||638 |- |[[Duinekokoboom]] ||''[[Maytenus procumbens]]'' ||Dune koko tree ||401.1 |- |[[Duinekraaibessie]] ||''[[Searsia crenata]]'' ||Dune crowberry ||380.1 |- |[[Duinekriedoring]] ||''[[Lycium ferocissimum]]'' ||Dune honeythorn ||669.11 |- |[[Duinemirtebessie]]||''[[Eugenia capensis]]''||Dune myrtle||553.1 |- |[[Duine-olienhout]] ||''[[Olea exasperata]]'' ||Dune olive ||619 |- |[[Duinependoring]] ||''[[Gymnosporia arenicola]]'' ||Dune spike-thorn ||399.4 |- |[[Duineseepbessie]]||''[[Deinbollia oblongifolia]]''||Dune soap-berry||430 |- |[[Duinesoetdoring]] ||''[[Vachellia kosiensis]]'' ||Dune sweet thorn ||172.2 |- |[[Duinesterappel]] ||''[[Diospyros rotundifolia]]'' ||Dune star-apple ||608 |- |[[Duinesuurbessie]] ||''[[Dovyalis rotundifolia]]'' ||Dune sourberry ||510 |- |[[Duinesybas]]||''[[Robsonodendron maritimum]]'' ||Dune mock silky-bark ||413.1 |- |[[Duinetaaibos]] ||''[[Searsia laevigata]]'' ||Dune currant ||385.2 |- |[[Duinevalstaaibos]]||''[[Allophylus natalensis]]''||Dune false currant||426 |- |[[Duinewasbessie]] ||''[[Morella cordifolia]]'' ||Dune waxberry ||37.1 |- |[[Dunblaarfonteinbos]]||''[[Psoralea glabra]]'' || Narrow-leaf fountain-bush ||226.9 |- |[[Dwababessie]] ||''[[Monanthotaxis afra]]'' ||Dwababerry ||107.1 |- |[[Dwergbroodboom]] ||''[[Encephalartos humilis]]'' ||Dwarf cycad ||14.16 |- |[[Dwergpruimbas]] ||''[[Osyris speciosa]]'' ||Cape sumach ||100.1 |- |[[Dwergvy]] ||''[[Ficus pygmaea]]'' || Dwarf fig ||50.2 |- |[[Dwergwolftoon]] ||''[[Dwergwolftoon|Portulacaria fruticulosa]]'' ||Dwarf porkbush ||104.2 |- |[[Ebbehoutghwarrie]]||''[[Euclea pseudebenus]]''||Ebony tree<br />Black ebony||598 |- |[[Ebutsinidoring]] ||''[[Vachellia ebutsiniorum]]'' ||Ebutsini thorn ||163.5 |- |[[Eikeblaarkanniedood]] ||''[[Commiphora wildii]]'' ||Oak-leaved corkwoord ||290.1 |- |[[Enkelblaarkiepersol]]||''[[Cussonia natalensis]]''||Rock cabbage tree||562 |- |[[Enkeldoring]]||''[[Vachellia robusta]] subps. robusta''||Ankle thorn<br />Splendid thorn<br />Brack thorn<br />Broad-pod robust thorn||183 |- |[[Enkeldoringnoemnoem]]||''[[Carissa spinarum]]''||Simple-spine carissa<br />Conkerberry<br />Arabian num-num||640.4 |- |[[Enkelgroendoring]]||''[[Balanites aegyptiaca]]''||Desert date<br />Egyptian balsam||251.1 |- |[[Ertjiehout]] ||''[[Craibia zimmermannii]]'' ||Peawood ||229 |- |[[Essenhout]]||''[[Ekebergia capensis]]''||Cape ash||298 |- |[[Fluweelboswilg]]||''[[Combretum molle]]''||Velvet bushwillow||537 |- |[[Fluweelkanniedood]]||''[[Commiphora mollis]]''||Velvet corkwood||280 |- |[[Fluweelkaree]] ||''[[Searsia engleri]]'' ||Velvet karee ||382 |- |[[Fluweelklipels]]||''[[Afrocanthium gilfillanii]]''||Velvet rockalder||706 |- |[[Fluweelrooibessie]]||''[[Erythrococca menyharthii]]''||Velvet redberry||332.3 |- |[[Fluweelsoetbessie]]||''[[Bridelia mollis]]''||Velvet sweetberry||325 |- |[[Fluweelvrughardeblaar]] ||''[[Phylica purpurea]]'' ||Velvet-fruited/hardleaf ||453.5 |- |[[Fluweelvrugzanha]]||''[[Zanha africana]]''||Velvet-fruit zanha||438.5 |- |[[Fonteinbos]]||''[[Psoralea aphylla]]'' || Leafless fountain-bush ||226.8 |- |[[Fransaalwyn]]||''[[Aloe pluridens]]''||French aloe||30.1 |- |[[Fynbauhinia]]||''[[Bauhinia natalensis]]''||Dainty bauhinia||208.5 |- |[[Fynbitterblaar]]||''[[Brachylaena ilicifolia]]''||Small bitter-leaf||728 |- |[[Fynblaarboerboon]] ||''[[Schotia afra var. angustifolia]]'' ||Small-leaved boerbean||201.1 |- |[[Fynblaarbruidsbos]] ||''[[Pavetta zeyheri]]'' ||Small-leaved bride’s bush ||722 |- |[[Fynblaarbruinysterhout]] ||''[[Homalium rufescens]]'' ||Small-leaved brown-ironwood||502 |- |[[Fynblaarkanniedood]] ||''[[Commiphora kraeuseliana]]'' ||Feather-leaved corkwoord ||277.5 |- |[[Fynblaarrooihout]]||''[[Ochna serrulata]]''||Small-leaved plane||479.1 |- |[[Fynblaarwildemoerbei]]||''[[Trimeria trinervis]] ||Small-leaved wild mulberry||504 |- |[[Fynbossterappel‎]] ||''[[Diospyros glabra]]'' ||Blueberry bush ||603.1 |- |[[Fyndoring]] ||''[[Vachellia tenuispina]]'' ||Turf thorn ||187.3 |- |[[Gamtooskiepersol]] ||''[[Cussonia gamtoosensis]]'' ||Gamtoos cabbage tree||565.2 |- |[[Gannabos]] of [[Gannabos|seepganna]] ||''[[Salsola aphylla]]'' ||Lye ganna ||103.3 |- |[[Gariepbauhinia]]||''[[Adenolobus garipensis]]''||Blue neat's foot||208 |- |[[Gariepharpuisboom]]||''[[Ozoroa namaquensis]]''||Gariep resin tree ||373.2 |- |[[Gariepkanniedood]] ||''[[Commiphora gariepensis]]'' ||Gariep corkwoord ||275.3 |- |[[Gariepkaree]] ||''[[Searsia populifolia]]'' ||Gariep karee ||391.1 |- |[[Garieppendoring]] ||''[[Gymnosporia gariepensis]]'' ||Gariep spike-thorn ||401.5 |- |[[Garieppronkstert]] ||''[[Gelrebia bracteata]]'' ||Gariep plumeflower ||214.1 |- |[[Gariepsmalblaarpendoring]] ||''[[Gymnosporia linearis subsp. lanceolata]]'' ||Gariep narrow-leaved spike-thorn ||401.10 |- |[[Geelbauhinia]] ||''[[Bauhinia tomentosa]]'' ||Yellow bauhinia ||208.1 |- |[[Geelbitterbessie]] ||''[[Strychnos mitis]]'' ||Yellow bitterberry ||627 |- |[[Geelblomvoëlbessie]]||''[[Psychotria capensis]]''||Bird-berry||723 |- |[[Geeldoring]] ||''[[Rhigozum obovatum]]'' ||Yellow pomegranate ||675 |- |[[Geelhout]]||''[[Podocarpus latifolius]]''||Real yellowwood||18 |- |[[Geelkeurboom]]||''[[Calpurnia aurea]]''||Natal laburnum||219 |- |[[Geelpapierkelk]]||''[[Monotes glaber]]''||Palefruit monotes||486.5 |- |[[Geelpistoolbos]] ||''[[Justicia aconitiflora]]'' ||Lemon pistol-bush ||681.2 |- |[[Geelskulpblombos]]||''[[Bowkeria citrina]]'' ||Yellow shell-flower bush ||672.1 |- |[[Geelsuikerbos]] of [[Geelsuikerbos|geelsuikerkan]] ||[[Geelsuikerbos|''Protea aurea'' subsp. ''aurea'']] ||Common shuttlecock sugarbush ||90.3 |- |[[Geelwortelboom]]||''[[Steganotaenia araliacea]]''||Carrot tree||569 |- |[[Geneesblaarboom]] ||''[[Solanum giganteum]]''||Healing-leaf tree||669.4 |- |[[Gewone bruidsbos]] ||''[[Pavetta gardeniifolia var. gardeniifolia]]'' ||Common bride’s bush ||716 |- |[[Gewone drolpeer]] ||''[[Dombeya rotundifolia]]''||Common wild pear||471 |- |[[Gewone ghwarrie]] ||''[[Euclea undulata]]''||Common guarri||601 |- |[[Gewone haakdoring]] ||''[[Senegalia afra]]''||Common hook-thorn||162 |- |[[Gewone hardeblaar]] ||''[[Phylica paniculata]]''||Common hard-leaf||453.2 |- |[[Gewone kanariebessie]] ||''[[Suregada africana]]'' ||Common canaryberry ||338 |- |[[Gewone kanniedood]] ||''[[Commiphora pyracanthoides]]'' ||Firethorn corkwood ||285 |- |[[Gewone kraaibessie]] ||''[[Searsia pentheri]]''||Common crow-berry||391 |- |[[Gewone luisiesbos]] ||''[[Leucospermum cuneiforme]]'' ||Wart-stemmed pincushion ||84.2 |- |[[Gewone protea]] of [[Gewone protea|gewone suikerbos]] ||[[Gewone protea|''Protea afra'' subsp. ''afra'']]||Common sugarbush||87 |- |[[Gewone taaibos]] ||''[[Searsia pyroides]]''||Common wildcurrant<br />||392 |- |[[Gewone wildekweper]] ||''[[Cryptocarya transvaalensis]]'' ||Mountain wild-quince ||114 |- |[[Gewone wildepietersieliebos]]||''[[Heteromorpha arborescens]]''||Parsley-tree<br />Parsnip-tree||568 |- |[[Gewone wildevy]]||''[[Ficus burkei]]''||Common wild fig||48 |- |[[Gifbergboomvygie]] ||''[[Stoeberia giftbergensis]]'' ||Gifberg tree-vygie ||756 |- |[[Gifbruidsbos]] ||''[[Pavetta schumanniana]]'' ||Poison bride’s bush ||721 |- |[[Gifolyf]]||''[[Peddiea africana]]''||Poison-olive||517 |- |[[Gifsterappel]] ||''[[Diospyros dichrophylla]] ''||Poison star-apple ||603 |- |[[Gladblaarbaakhout]]||''[[Greyia sutherlandii]]''||Natal bottlebrush||446 |- |[[Gladdeblaarwildemispel]] ||''[[Vangueria madagascariensis]]'' ||Smooth-leaved wild-medlar ||702.1 |- |[[Gladdeblompeer]]||''[[Dombeya cymosa]]''||Natal wild pear||469 |- |[[Gladdekola]]||''[[Cola natalensis]]''||Coshwood||478 |- |[[Gladderankwitbos]] ||''[[Maerua juncea supsp. juncea]]'' ||Smooth climbing spiderbush ||133.6 |- |[[Gladdeslapmispel]]||''[[Vangueria lasiantha]]''||Natal medlar||705 |- |[[Gladdesuurpruim]] ||''[[Ximenia afra var natalensis]]'' ||Smooth-twigged sourplum ||103.1 |- |[[Gladdeveselbos]]||''[[Englerodaphne subcordata]]''||Smooth fibre-bush||519 |- |[[Glansrosyntjie]]||''[[Grewia vernicosa]]''||Glossy raisinbush||463.11 |- |[[Gordoniavalspendoring]] ||''[[Putterlickia saxatilis]]'' ||Gordonia false spikethorn ||403.4 |- |[[Goueklokkiesboontjieboom]] ||''[[Markhamia obtusifolia]]'' ||Golden bell-bean ||677.1 |- |[[Gouetee]]||''[[Aspalathus pendula]]'' || Golden tea ||225.11 |- |[[Gouevingerblaar]] ||''[[Vitex patula]]'' ||Gold fingerleaf ||662 |- |[[Granietvy]] ||[[Granietvy|''Ficus natalensis'' subsp. ''granitticola'']] ||Granite fig ||56.5 |- |[[Graskopaalwyn]] ||''[[Aloe alooides]]'' ||Graskop aloe ||28.3 |- |[[Grasveldboomvaring]] ||''[[Cyathea dregei]]'' ||Common tree fern ||1 |- |[[Grasveldrooihout]] ||''[[Ochna confusa]]'' ||Grassland plane ||479.4 |- |[[Griekwakokoboom]] ||''[[Maytenus ilicina]]'' ||Griqua kokotree ||398.5 |- |[[Griekwasuurkaree]] ||''[[Searsia tridactyla]]'' ||Griqua sour karee ||394.2 |- |[[Groefbasboomheide]] ||''[[Erica canaliculata]]'' ||Grooved-bark tree erica ||573.1 |- |[[Groefstamkanniedood]] ||''[[Commiphora karibensis]] ''||Angular-stemmed corkwoord ||277.2 |- |[[Groenappel]] ||''[[Monodora junodii var. junodii]]'' ||Green apple ||107 |- |[[Groenblaarwurmbos]] ||''[[Cadaba natalensis]]'' ||Green-leaved worm bush ||129.1 |- |[[Groenblomtolbos]] ||''[[Leucadendron loranthifolium]]'' ||Green-flower conebush ||81.5 |- |[[Groendoring]]||''[[Balanites maughamii]]''||Green thorn||251 |- |[[Groenharpuisboom]] ||''[[Ozoroa concolor]]'' ||Green resin tree ||369.1 |- |[[Groenhofiesuikerbos]] ||''[[Protea coronata]]'' ||Green sugarbush ||91.1 |- |[[Groenklapper]] ||''[[Strychnos spinosa]]''||Green monkey orange||629 |- |[[Groenkreupelhout]] ||[[Groenkreupelhout|''Leucospermum conocarpodendron'' subsp. ''viridum'']] ||Green pincushion ||84.1 |- |[[Groenstamkanniedood]]|| ''[[Commiphora neglecta]]''||Green-stem corkwood||283 |- |[[Grootblaardrakeboom]] ||''[[Dracaena aletriformis]]''||Large-leaved dragon tree||30.9 |- |[[Grootblaarkanniedood]] ||''[[Commiphora anacardiifolia]]'' ||Large-leaved corkwood ||271 |- |[[Grootblaarlaventelboom]] ||''[[Heteropyxis dehniae]]''||Large-leaved lavender tree||455.1 |- |[[Grootblaarmirtebessie]]||''[[Eugenia erythrophylla]]''||Large-leaved myrtle||553.3 |- |[[Grootblaarpieringbessie]] ||''[[Cordia africana]]''||Large-leaved saucer-berry||651 |- |[[Grootblaarrotsvy]] ||''[[Ficus abutilifolia]]''||Large-leaved rock fig||63 |- |[[Grootblaarrysbos]] ||''[[Cliffortia grandifolia]]'' ||Large-leaved ricebush ||145.4 |- |[[Grootblaarsekelbos]] ||''[[Dichrostachys cinerea subsp. nyassana]]''||Large-leaved sicklebush<br />African sicklebush||190.1 |- |[[Grootblaarsterkastaiing]]||''[[Sterculia quinqueloba]]''||Large-leaved-chestnut||476 |- |[[Grootblaaruiehout]] ||''[[Cassipourea gummiflua]]''||Large-leaved onionwood||530 |- |[[Grootblaarvalsdoring]] ||''[[Albizia versicolor]]''||Large-leaved false-thorn||158 |- |[[Grootblomkriedoring]] ||''[[Lycium amoenum]]'' ||Large-flower honeythorn ||669.6 |- |[[Grootblompendoring]] ||''[[Gymnosporia putterlickioides]]'' ||Large-flowered spike-thorn ||402.1 |- |[[Grootgeelbos]] ||''[[Leucadendron eucalyptifolium]]'' ||Gum-leaved conebush ||81 |- |[[Groothaakbessie]] || ''[[Artabotrys brachypetalus]]'' ||Large hook-berry ||105.1 |- |[[Grootmirting]] ||''[[Myrsine pillansii]]'' ||Large cape myrtle ||577.2 |- |[[Grootnoemnoem]]||''[[Carissa macrocarpa]]''||Big num-num||640.3 |- |[[Grootsuikerbos]] of [[Grootsuikerbos|witsuikerbos]] ||''[[Protea gaguedi]]'' ||African sugarbush ||89 |- |[[Grootvaalbos]] ||''[[Brachylaena uniflora]]'' ||Tall silver-oak ||732 |- |[[Grootvalsmopanie]] ||''[[Guibourtia coleosperma]]'' ||Large copalwood ||199 |- |[[Grootvrugbospendoring]] ||''[[Gymnosporia grandifolia]]'' ||Large-leaved forest spike-thorn ||399.7 |- |[[Grootvrugpendoring]] ||''[[Gymnosporia oxycarpa]]'' ||Large-fruited spike-thorn ||401.9 |- |[[Grootvrugtrospeer]] ||''[[Uvaria lucida]]'' ||Large-fruited clusterpear ||108.2 |- |[[Grootvrugtrosvy]] ||[[Grootvrugtrosvy|''Ficus sycomorus'' subsp. ''gnaphalocarpa'']] ||Large-fruited sycamore fig ||66.1 |- |[[Growweblaarkatsnorbosse]] ||''[[Rotheca myricoides]]''||Blueflower tinderwood||667.1 |- |[[Growweblaarpieringbessie]] ||''[[Cordia ovalis]]''||Satinbark saucerbush<br />Snot berry||654 |- |[[Growweblaarstinkhout]] ||''[[Celtis gomphophylla]]'' ||False white stinkwood ||40 |- |[[Growweblaartaaibos]] ||''[[Searsia refracta]]'' ||Thorny crow-berry ||389.1 |- |[[Growwelaventelkoorsbessie]] ||''[[Croton menyharthii]]'' ||Rough-leaved croton ||329.2 |- |[[Growwerankwitbos]] ||''[[Maerua juncea supsp. crustata]]'' ||Crusty climbing spiderbush ||133.5 |- |[[Grysappel]] ||''[[Parinari curatellifolia]]'' ||Mobola plum ||146 |- |[[Gryskokoboom]] ||''[[Maytenus albata]]'' ||Grey kokotree ||401.3 |- |[[Haak-en-steek]]||''[[Vachellia tortilis subsp. heteracantha]]''||Umbrella thorn||188 |- |[[Halfmens]]||''[[Pachypodium namaquanum]]''||Elephant's trunk||649 |- |[[Hangvrugkanniedood]] ||''[[Commiphora zanzibarica]]'' ||Pendant-fruit corkwood ||291.1 |- |[[Hardekool]]||''[[Combretum imberbe]]''||Leadwood||539 |- |[[Hardepeer]]||''[[Olinia ventosa]]''||Hardpear||513 |- |[[Harige doringklipels]] ||''[[Canthium ciliatum]]'' ||Hairy turkeyberry ||709 |- |[[Harige ghwarrie]]||''[[Euclea natalensis]]''||Natal guarri<br />Natal ebony|| 597 |- |[[Harige haak-en-steek]]||''[[Vachellia tortilis subsp. spirocarpa]]''||Hairy umbrella thorn||188.1 |- |[[Harige kanniedood]]||''[[Commiphora africana]]''||Hairy corkwood||270 |- |[[Harige kusbruidsbos]] ||''[[Pavetta bowkeri]]'' ||Hairy coastal bride’s bush ||719.1 |- |[[Harige mirtebessie]] ||''[[Eugenia woodii]]''||Mountain myrtle||553.4 |- |[[Harige pendoring]] ||''[[Gymnosporia pubescens]]'' ||Hairy spike-thorn ||402.4 |- |[[Harige perdepram]] ||''[[Zanthoxylum humile]]'' ||Hairy knobwood||255 |- |[[Harige rotsvy]]||''[[Ficus glumosa]]''||Mountain fig||64 |- |[[Harige Sekhukhunedoring]] ||''[[Vachellia robbertsei]]'' ||Hairy Sekhukhune thorn ||172.4 |- |[[Harige septerboom]] ||''[[Paranomus tomentosus]]'' ||Hairy-leaved tree sceptre ||72.5 |- |[[Harige witgat]] ||''[[Boscia tomentosa]]'' || Hairy shepherd's tree ||127.1 |- |[[Harpuiskatjiepiering]]||''[[Gardenia resiniflua]]''||Resin gardenia||690.2 |- |[[Hartblaarvy]] ||[[Hartblaarvy|''Ficus polita'' subsp. ''polita'']] ||Heart-leaved fig ||59 |- |[[Heideblaargeelbos]] ||''[[Leucadendron ericifolium]]'' ||Erica-leaved conebush || 80 |- |[[Heilige Venda-bamboes]] ||''[[Oxytenanthera abyssinica]]'' ||Holy Venda bamboo ||21.6 |- |[[Helikopterboom]]||''[[Gyrocarpus americanus]]''||Propeller tree||120 |- |[[Hemelbesemdoring]] ||''[[Senegalia robynsiana]]'' ||Whipstick thorn ||184 |- |[[Henkel-se-geelhout]] ||''[[Podocarpus henkelii]]''||Henkel's yellowwood||17 |- |[[Hereroharpuisboom]] ||''[[Ozoroa hereroensis]]'' ||Herero resin tree ||371.3 |- |[[Hererosesambos]]||''[[Sesamothamnus guerichii]]'' ||Herero sesame-bush||679 |- |[[Heuningboomheide]] ||''[[Erica caterviflora]]'' ||Tree heath ||574 |- |[[Heuningklokkiesbos]] ||''[[Freylinia lanceolata]]'' ||Honey bells ||670.1 |- |[[Heuningnaboom]]||''[[Euphorbia tetragona]]''||Honey euphorbia||354 |- |[[Hikklimop]] ||''[[Combretum bracteosum]]'' ||Hiccupnut ||532.2 |- |[[Hoedespeldlukwart]]||''[[Oxyanthus pyriformis]]''||Natal wildloquat||696.2 |- |[[Hoëveldkiepersol]]||''[[Cussonia paniculata]]''||Small mountain cabbage||563.1 |- |[[Hophout]]||''[[Trema orientalis]]''||Pigeonwood||42 |- |[[Horingdoring]]||''[[Vachellia grandicornuta]]''||Horned thorn||168.1 |- |[[Horingpeultjieboom]]||''[[Diplorhynchus condylocarpon]]''||Horn-pod tree||643 |- |[[Huilboerboon]]||''[[Schotia brachypetala]]''||Weeping boerbean||202 |- |[[Huilboom]]||''[[Peltophorum africanum]]''||Weeping wattle<br />Black wattle<br />African-wattle||215 |- |[[Impalalelie]]||''[[Adenium multiflorum]]''||Impala lily||647.3 |- |[[Indiese wortelboom]] ||''[[Ceriops tagal]]'' ||Indian mangrove ||525 |- |[[iSimangaliso-wildeappelkoos]] ||''[[Dovyalis revoluta]]'' ||iSimangaliso wild apricot ||760 |- |[[Jakkalsbessie]]||''[[Diospyros mespiliformis]]''||Jackalberry||606 |- |[[Jankoensedoring]] ||''[[Cliffortia ilicifolia]]'' ||Holly-leaved ricebush ||145.10 |- |[[Jasmynkatjiepiering]] ||''[[Heinsia crinita subsp. parviflora]]'' ||Jasmine-gardenia ||700.2 |- |[[Jeukpeul]] ||''[[Cnestis polyphylla]]'' ||Itchpod ||147.1 |- |[[Jozinibroodboom]] ||''[[Encephalartos senticosus]]'' || Jozini cycad ||8 |- |[[Kaapboekenhout]]||''[[Rapanea melanophloeos]]''||Cape beech||578 |- |[[Kaapse boomheide]]||''[[Erica tristis]]''||False Cape tree heath||575.1 |- |[[Kaapse fonteinbos]]||''[[Psoralea axillaris]]'' ||Cape fountainbush||226.16 |- |[[Kaapse hardepeer]]||''[[Olinia capensis]]''||Hard pear||513.1 |- |[[Kaapse kanferfoelie]]||''[[Tecoma capensis]]''||Cape honeysuckle||673.1 |- |[[Kaapse kiaat]]||''[[Strychnos decussata]]''||Cape teak||624 |- |[[Kaapse kokoboom]] ||''[[Maytenus lucida]]'' ||Cape kokotree ||401.2 |- |[[Kaapse kranses]]||''[[Atalaya capensis]]''||Cape krantz ash||428 |- |[[Kaapse kuskiepersol]]||''[[Cussonia thyrsiflora]]''||Cape coast cabbage tree||565 |- |[[Kaapse kwar]] ||''[[Psydrax capensis]]'' ||Cape quar ||747 |- |[[Kaapse kweper]]||''[[Cryptocarya woodii]]''||Cape quince||116 |- |[[Kaapse sterkastaiing]] ||''[[Sterculia alexandri]]'' || Cape star-chestnut ||473 |- |[[Kaapse stokroos]]||''[[Sparrmannia africana]]''||Cape Hollyhock||457 |- |[[Kaapse swarthout]] ||''[[Maytenus peduncularis]]'' ||Cape blackwood ||401 |- |[[Kaapse uiehout]] ||''[[Cassipourea flanaganii]]'' || Cape onionwood ||528 |- |[[Kaapse vaderlandsboswilg]] ||''[[Combretum afrum]]'' ||Cape bushwillow ||533 |- |[[Kaapse wildepiesang]]||''[[Strelitzia alba]]''||Cape wild banana||32 |- |[[Kaapse witpeer]] ||''[[Apodytes geldenhuysii]]'' ||Cape White Pear ||422.2 |- |[[Kaiingsuikerbos]] ||''[[Protea glabra]]'' ||Clanwilliam sugarbush ||89.1 |- |[[Kaapsehoopbroodboom]] ||''[[Encephalartos laevifolius]]'' ||Kaapsehoop cycad ||6 |- |[[Kalahari-appelblaar]] ||''[[Philenoptera nelsii]]'' ||Kalahari appleleaf||239 |- |[[Kalaharibauhinia]] ||''[[Bauhinia macrantha]]'' ||Kalahari bauhinia||208.3 |- |[[Kalaharidoring]] ||''[[Vachellia luederitzii var. luederitzii]]'' ||Kalahari thorn ||174 |- |[[Kalaharigeeldoring]] ||''[[Rhigozum brevispinosum]]'' ||Kalahari yellowthorn ||674 |- |[[Kalahariharpuisboom]] ||''[[Ozoroa schinzii]]'' || Kalahari resin tree ||376.5 |- |[[Kalaharikoedoebessie]] ||''[[Pseudolachnostylis maprouneifolia var. dekindtii]] ||Kalahari kuduberry ||308.1 |- |[[Kalaharipeulbessie]] ||''[[Dialium englerianum]]'' ||Kalahari podberry ||210 |- |[[Kalaharirooivingers]] ||''[[Xylopia odoratissima]]'' ||Kalahari redfingers ||110 |- |[[Kalaharitaaibos]] ||''[[Searsia tenuinervis]]'' ||Rolled-leaf currant ||393.2 |- |[[Kalahariwildemispel]]||''[[Vangueria cyanescens]]''||Kalahari wild-medlar||702.3 |- |[[Kamassie]]||''[[Gonioma kamassi]]''||Kamassi||641 |- |[[Kamdebooboekenhout]]||''[[Faurea recondita]]''||Kamdeboo beechwood||745 |- |[[Kameeldoring]] ||''[[Vachellia erioloba]]''||Camel thorn||168 |- |[[Kameelspoor]] ||''[[Piliostigma thonningii]]''||Camel's foot||209 |- |[[Kamiesbergaalwyn]] ||''[[Aloe khamiesensis]]'' ||Khamiesberg aloe ||29.3 |- |[[Kandelaaraalwyn]] ||''[[Aloe candelabrum]]'' ||Candelabrum aloe ||28.5 |- |[[Kanferbos]]||''[[Tarchonanthus camphoratus]]''||Wild camphor bush||733 |- |[[Kanferfoelieboom]] ||''[[Turraea floribunda]]'' ||Honeysuckle tree ||296 |- |[[Kaokorooibessie]] ||[[Erythrococca kaokoensis]] ||Kaoko redberry ||759 |- |[[Kaokoboswilg]] ||''[[Combretum wattii]]'' ||Kaoko bushwillow ||544 |- |[[Kaokobrandbos]] ||''[[Hymenodictyon kaokoensis]]'' ||Kaoko firebush ||765 |- |[[Kaokogeeldoring]] ||''[[Rhigozum virgatum]]'' ||Kaoko yellowthorn ||676.2 |- |[[Kaokogroendoring]]||''[[Balanites angolensis]]''||Angolan torchwood<br />Simple-thorned torchwood||252.1 |- |[[Kaokokanniedood]] ||''[[Commiphora kaokoensis]]'' ||Kaoko corkwoord ||277.1 |- |[[Kaokosesambos]] ||''[[Sesamothamnus benguellensis]]'' ||Kaoko sesame-bush ||679.1 |- |[[Kaokoswarthaak]] ||''[[Senegalia mellifera subsp. mellifera]]'' ||Kaoko black thorn ||176.1 |- |[[Kaokovlamklimop]] ||''[[Combretum oxystachyum]]'' ||Kaoko flamecreeper ||540.4 |- |[[Kaokowitgat]] ||''[[Boscia microphylla]]'' ||Kaoko shepherd's tree ||126 |- |[[Kaokowolftoon]] ||''[[Portulacaria kaokoensis]]'' ||Kaoko porkbush ||104.3 |- |[[Kaokowurmbos]] ||''[[Cadaba schroeppelii]]'' ||Kaoko wormbush ||129.2 |- |[[Karee]] ||''[[Searsia lancea]]'' ||Karree ||386 |- |[[Kareekanniedood]] || ''[[Commiphora gracilifrondosa]]'' ||Karee-leaved commiphora ||284 |- |[[Karooboerboon]] ||''[[Schotia afra]]'' ||Karoo boerbean ||201 |- |[[Karoobroodboom]] ||''[[Encephalartos lehmannii]]'' ||Karoo cycad ||8.1 |- |[[Karooheuningklokkiesbos]] ||''[[Freylinia vlokii]]'' ||Karoo honeybells ||670.7 |- |[[Karookoeniebos]] ||''[[Searsia burchellii]]'' ||Karoo kunibush ||379 |- |[[Karookruisbessie]]||''[[Grewia robusta]]''||Karoo cross-berry||463.6 |- |[[Karoonoemnoem]] ||''[[Carissa haematocarpa]]'' ||Karoo numnum ||640.2 |- |[[Karoopendoring]] ||''[[Gymnosporia karooica]]'' ||Karoo spike-thorn ||401.7 |- |[[Karooplakkiebos]] ||''[[Crassula arborescens]]'' ||Karoo tree crassula ||137.2 |- |[[Karoosalie]] ||''[[Buddleja glomerata]]''||Karoo Sagewood ||636.1 |- |[[Karoowitgat]] ||''[[Boscia oleoides]]'' ||Karoo shepherd tree ||128 |- |[[Kartelplakkiesbos]] ||''[[Crassula arboresscens subsp. undulatifolia]]'' ||Wavy tree crassula ||137.4 |- |[[Kasuur]]||''[[Pittosporum viridiflorum]]''||Cheesewood||139 |- |[[Katstertaalwyn]] ||''[[Aloe castanea]]'' ||Cat's-tail aloe ||28.6 |- |[[Kei-appel]]||''[[Dovyalis afra]]''||Kei apple||507 |- |[[Keibaakhout]]||''[[Greyia flanaganii]]''||Kei bottlebrush||444 |- |[[Keibauhinia]]||''[[Bauhinia bowkeri]]''||Kei bauhinia||208.4 |- |[[Keibroodboom]]||''[[Encephalartos princeps]]''||Kei cycad||12 |- |[[Keiharpuisbos]] ||''[[Ozoroa mucronata]]'' ||Kei resin tree ||373 |- |[[Keirooipeer]] ||''[[Scolopia flanaganii]]'' ||Kei redpear ||495 |- |[[Keivingerblaar]]||''[[Vitex obovata]]''||Kei fingerleaf||661 |- |[[Kerkeibos]]||''[[Crassula ovata]]''||Kerky-bush<br />Jade plant||137.3 |- |[[Kerriebos]]||''[[Hypericum revolutum]]''||Curry bush<br />St. John's wort||484 |- |[[Kershout]]||''[[Pterocelastrus tricuspidatus]]''||Candlewood||409 |- |[[Keurboom]]||''[[Virgilia oroboides]]''||Cape blossom tree<br />Pink blossom tree||221 |- |[[Kiaat]]||''[[Pterocarpus angolensis]]''||Wild teak||236 |- |[[Kiepersol]]||''[[Cussonia spicata]]''||Common cabbage tree||564 |- |[[Kierieklapper]]||''[[Combretum hereroense]]''||Russet bushwillow||538 |- |[[Kinaboom]]||''[[Rauvolfia afra]]''||Quinine tree||647 |- |[[Kinderbessie]] ||''[[Halleria elliptica]]'' ||Rock tree-fuschia ||670.2 |- |[[Klapperbos]]||''[[Nymania capensis]]''||Chinese lantern||295 |- |[[Kleefdoring]] ||''[[Vachellia borleae]]'' ||Sticky thorn ||160.1 |- |[[Kleefpeul]]||''[[Senna singueana]]''||Stickypod||213.1 |- |[[Kleinappelblaar]] ||''[[Philenoptera bussei]]'' ||Small apple-leaf ||238.1 |- |[[Kleinblousuurpruim]] ||[[Kleinblousuurpruim|''Ximenia americana'' var. ''microphylla'']] ||Small blue sourplum || 102 |- |[[Kleinblaardrakeboom]] ||''[[Dracaena mannii]]'' ||Small-leaved dragon tree ||30.8 |- |[[Kleinblaarkiaat]] ||''[[Pterocarpus lucens subsp. antunesii]]'' ||Small-leaved bloodwood ||236.1 |- |[[Kleinblaarkriedoring]] ||''[[Lycium cinereum]]'' ||Small-leaved honeythorn ||669.9 |- |[[Kleinblaarmirtebessie]]||''[[Eugenia verdoorniae]]''||Small-leaved myrtle||554.1 |- |[[Kleinblaarperspeuldoring]] ||''[[Senegalia goetzi subsp. microphylla]]'' ||Small-leaved purple-pod thorn ||167.1 |- |[[Kleinblaarpluisbossie]] ||''[[Lopholaena coriifolia]]'' || Small-leaved fluff bush||738 |- |[[Kleinblaarrotsvy]]||''[[Ficus tettensis]]''||Small-leaved rock fig||62 |- |[[Kleinblaarsaffraan]]||''[[Elaeodendron zeyheri]]''||Zeyher's saffronwood||412 |- |[[Kleinblaarsekelbos]]||''[[Dichrostachys cinerea subsp. africana ]]''||Small-leaved sicklebush||190 |- |[[Kleinblaartrospeer]] ||''[[Uvaria gracilipes]]'' ||Small-leaved clusterpear ||108.3 |- |[[Kleinblaarvy]] ||[[Ficus lingua'' subsp. ''depauperata'']] ||Small-leaved fig ||55.1 |- |[[Kleinblaarwilger]] ||[[''Salix mucronata'' subsp. ''mucronata'']] ||Small-leaved willow ||35 |- |[[Kleinblaarwitbos]] ||''[[Maerua parvifolia]]'' ||Small-leaved spiderbush ||135.1 |- |[[Kleinboerboon]]||''[[Schotia capitata]]''||Dwarf boerbean||203 |- |[[Kleinbosrooihout]] ||''[[Ochna gamostigmata]]'' ||Small forest plane ||479.5 |- |[[Kleingroendoring]]||''[[Balanites pedicellaris]]''||Lesser torchwood||252 |- |[[Kleinkanferfoelieboom]]||''[[Turraea obtusifolia]]''||Small honeysuckle tree||296.1 |- |[[Kleinkoraalboom]]||''[[Erythrina humeana]]''||Dwarf coral tree||243.1 |- |[[Kleinlaventelkoorsbessie]] ||''[[Croton pseudopulchellus]]'' ||Small lavender croton ||329.3 |- |[[Kleinperdepram]]||''[[Zanthoxylum capense]]''||Small knobwood||253 |- |[[Kleinpeulseeboontjie]]||''[[Entada wahlbergii]]''||Small-pod seabean ||193.4 |- |[[Kleinvalsmopanie]]||''[[Guibourtia conjugata]]''||Small copalwood||200 |- |[[Kleinvrugtrospeer]] ||''[[Uvaria afra]]'' ||Small-fruited clusterpear ||108.1 |- |[[Kliertjiesboom]] ||''[[Pavetta edentula]]'' ||Gland-leaved bride’s bush ||717 |- |[[Kliertjiesdeurmekaarbos]]||''[[Ehretia obtusifolia]]''||Hairy Puzzle-bush ||656.2 |- |[[Klipels]]||''[[Afrocanthium mundianum]]''||Rock alder||710 |- |[[Klipessenhout]] ||''[[Ekebergia pterophylla]]'' ||Rock ash ||299 |- |[[Klipharpuisbos]] ||''[[Euryops brevipapposus]]'' ||Rock resin-bush ||739 |- |[[Kliphout]]||''[[Heeria argentea]]''||Rockwood||368 |- |[[Klipkershout]]||''[[Maytenus oleoides]]''||Rock candlewood||400 |- |[[Klipkoolhout]]||''[[Lachnostylis bilocularis]]''||Rock coalwood||307.1 |- |[[Klipvalsdoring]] ||''[[Albizia brevifolia]]'' ||Rock false-thorn ||152 |- |[[Klokkiesboontjieboom]] ||''[[Markhamia zanzibarica]]'' ||Bell-bean ||677 |- |[[Klokkiespendoring]]||''[[Gymnosporia tenuispina]]''||Bell spike-thorn||402.8 |- |[[Knolharpuis]] ||''[[Othonna arbuscula]]'' || Traap baboon cabbage ||740 |- |[[Knoppiesboontjie]]||''[[Maerua angolensis]]''||Bead-bean tree||132 |- |[[Knoppiesdoring]] ||''[[Senegalia nigrescens]]'' ||Knob thorn ||178 |- |[[Knoppiesklimop]] ||''[[Combretum mossambicense]]'' ||Knobbly climbing bushwillow ||545.1 |- |[[Knoppiesvy]]||[[Knoppiesvy|''Ficus sansibarica'' subsp. ''sansibarica'']]||Knobbly fig||47 |- |[[Kobas]] ||''[[Cyphostemma currorii]]'' ||Cobas||456 |- |[[Koeniebos]] ||''[[Searsia undulata]]'' ||Kuni-bush||389 |- |[[Koeboebessie]] ||''[[Mystroxylon aethiopicum]]'' ||Kooboo-berry||410 |- |[[Koedoebessie]] ||''[[Pseudolachnostylis maprouneifolia]]''||Kudu berry||308 |- |[[Koffiebeesklou]]<br>[[Koffie bauhinia]]||''[[Bauhinia petersiana]]'' ||Coffee bauhinia<br />Natal neat's foot||208.3 |- |[[Kogelbergrysbos]] ||''[[Cliffortia heterophylla]]'' ||Kogelberg ricebush ||145.9 |- |[[Kogelbergvaalstompie]] ||''[[Mimetes arboreus]]'' ||Kogelberg pagoda ||72.1 |- |[[Kokerboom]] ||''[[Aloidendron dichotomum]]'' ||Quiver tree ||29 |- |[[Kokoboom]]||''[[Maytenus undata]]''||Koko tree||403 |- |[[Kolletjiesblaarvy]] ||''[[Ficus nigropunctata]]'' ||Busse's fig<br />Dot-leaved fig ||58 |- |[[Komkommerbos]]||''[[Thilachium africanum]]''||Cucumber bush||136.2 |- |[[Koolhout]]||''[[Lachnostylis hirta]]''||Coalwood||307 |- |[[Koorsbessie]]||''[[Croton megalobotrys]]''||Large fever-berry||329 |- |[[Koorsboom]] ||''[[Vachellia xanthophloea]]''||Fever tree||189 |- |[[Koorspeulboom]] ||''[[Holarrhena pubescens]]'' ||Fever-pod ||642 |- |[[Koperstamkanniedood]]||''[[Commiphora harveyi]]''||Red-stem corkwood||277 |- |[[Koraalboom]]||''[[Erythrina lysistemon]]''||Common coral tree||245 |- |[[Koraaltaaibos]] ||''[[Searsia magalismontana]]'' ||Coral crowberry ||384.2 |- |[[Korentebos]] ||''[[Searsia tomentosa]]'' ||Bicoloured currant ||394 |- |[[Korenteharpuisboom]] ||''[[Ozoroa sphaerocarpa]]'' ||Currant resin tree ||377 |- |[[Korthaarkapperbos]] ||''[[Capparis sepiaria var. subglabra]]'' ||Short-haired caperbush ||130.2 |- |[[Kortpeul]] ||''[[Rourea orientalis]]'' ||Shortpod ||147.2 |- |[[Kortstamnaboom]] ||''[[Euphorbia otjingandu]]'' ||Short-stemmed candelabra-tree ||748 |- |[[Kosibaairoosappel]] ||''[[Memecylon kosiense]]'' ||Kosi Bay rose-apple ||762 |- |[[Kosipalm]]||''[[Raphia australis]]''||Kosi palm||26 |- |[[Kouebasrooihout]]||''[[Ochna arborea]]''||Cape redwood||479 |- |[[Kraalkriedoring]]||''[[Lycium afrum]]''||Kraal honey-thorn||669.2 |- |[[Kraalnaboom]]||''[[Euphorbia tirucalli]]''||Rubber euphorbia||355 |- |[[Kraalpendoring]]||''[[Gymnosporia polyacantha subsp. polyacantha]]''||Kraal spike-thorn||402.2 |- |[[Kransaalwyn]] ||''[[Aloe arborescens]]'' ||Krantz aloe ||28.1 |- |[[Kransbessie]]||''[[Gerrardina foliosa]]''||Krantz berry||500 |- |[[Kranskwar]] ||''[[Psydrax locuples]]'' ||Krantz quar ||712 |- |[[Kranssuikerbos]] ||''[[Protea rupicola]]'' ||Krantz sugarbush ||88.2 |- |[[Kremetart]]||''[[Adansonia digitata]]''||Baobab||467 |- |[[Kreupelrooihout]] ||''[[Ochna inermis]]'' ||Stunted plane ||480.1 |- |[[Kringboom]]||''[[Maerua schinzii]]''||Ringwood tree||136 |- |[[Krinkhout]]||''[[Securidaca longepedunculata]]''||Violet tree||303 |- |[[Kromblaarsuikerbos]] ||[[''Protea afra'' subsp. ''falcata'']] ||Curved-leave sugarbush ||87.2 |- |[[Kruisbessie]]||''[[Grewia occidentalis]]''||Cross-berry||463 |- |[[Kruiskameeldoring]]||''[[Vachellia erioloba]]''||Hybrid camel thorn||169.1 |- |[[Kunenekanniedood]] ||''[[Commiphora kuneneana]]'' ||Kunene corkwood ||277.7 |- |[[Kunenewaterbessie]] ||''[[Syzygium kuneneense]]'' ||Kunene waterberry ||767 |- |[[Kunenewolftoon]] ||''[[Kunenewolftoon|Portulacaria kuneneana]]'' ||Kunene porkbush ||104.4 |- |[[Kurkbasdoring]] ||''[[Vachellia davyi]]'' ||Corky-barked thorn ||163.1 |- |[[Kurkbasklapper]] of Geelklapper||''[[Strychnos cocculoides]]''||Corky monkey orange||623 |- |[[Kurkbasrooihout]] ||''[[Ochna maguirei]]'' ||Corky-barked plane ||766 |- |[[Kurkbos]] ||''[[Mundulea sericea]]''||Cork bush||226 |- |[[Kurkdoringklipels]] ||''[[Canthium suberosum]]'' ||Cork turkey-berry ||709.1 |- |[[Kurkvoëlbessie]] ||''[[Psychotria suber]]'' ||Corky birdberry ||769 |- |[[Kusboontjiebos]] ||''[[Sophora inhambanensis]]'' ||Coastal bean-bush ||218 |- |[[Kusbruidsbos]] ||''[[Pavetta natalensis]]'' ||Coastal bride’s bush ||719 |- |[[Kusfonteinbos]] ||''[[Psoralea arborea]]'' ||Coastal fountainbush ||226.10 |- |[[Kusjakkalsbessie]] ||''[[Diospyros inhacaensis]]'' ||Coastal jackal-berry ||604 |- |[[Kusjakkalskoffie]] ||''[[Empogona coriacea]]'' ||Coastal jackal coffee ||700 |- |[[Kuskanferbos]] ||''[[Tarchonanthus littoralis]]''||Coastal camphor bush||733.2 |- |[[Kuskatoenboom]] ||''[[Hibiscus tiliaceus]]''||Lagoon hibiscus<br />Wild cotton tree||464 |- |[[Kuskeiappel]] ||''[[Dovyalis longispina]]'' ||Coastal Kei apple ||510.1 |- |[[Kuskoraalboom]] ||''[[Erythrina afra]]''||Coast coral tree ||242 |- |[[Kuslooibas]] of [[Kuslooibas|pruimbas]] ||''[[Osyris compressa]]'' ||Tannin bush ||99 |- |[[Kusrankdoring]] ||''[[Senegalia kraussiana]]'' ||Coastal climbing thorn|| 173.1 |- |[[Kusrooimelkhout]]||''[[Mimusops afra]]''||Coastal red milkwood||583 |- |[[Kusrysbos]] ||''[[Cliffortia longifolia]]'' ||Coastal ricebush ||145.11 |- |[[Kussigsagkapperbos]] ||''[[Capparis fascicularis var. zeyheri]]'' ||Coastal zigzag caperbush ||129.8 |- |[[Kustaaibos]] ||''[[Searsia nebulosa]]'' ||Coastal currant ||390.1 |- |[[Kusvaalbos]]||''[[Brachylaena discolor]]''||Coast silver oak||724 |- |[[Kuswildemispel]] ||''[[Vangueria randii subsp. chartacea]]'' ||Coastal wild-medlar ||702.2 |- |[[Kuswildepiesang]]||''[[Strelitzia nicolai]]''||Natal wild banana||34 |- |[[Kuswitessenhout]] ||''[[Bersama swinnyi]]'' ||Coastal white-ash ||441 |- |[[Kuswurgvy]]||[[Kuswurgvy|''Ficus natalensis'' subsp. ''natalensis'']]||Natal fig<br />Wild fig||57 |- |[[Kwar]]||''[[Psydrax obovata]]''||Coastal quar||711 |- |[[Laeveldbittertee]]||''[[Vernonia colorata]]''||Lowveld bitter-tea||723.4 |- |[[Laeveldkanferfoelieboom]] ||''[[Turraea nilotica]]'' ||Lowveld honeysuckle Tree ||297 |- |[[Laeveldkralesnoer]] ||''[[Alchornea laxiflora]]'' ||Lowveld beadstring ||334 |- |[[Laeveldmelkbessie]]||''[[Manilkara mochisia]]''||Lowveld milkberry||587 |- |[[Laeveldnaboom]]||''[[Euphorbia evansii]]''||Lowveld euphorbia||348 |- |[[Laeveldsterkastaiïng]]||''[[Sterculia murex]]''||Lowveld chestnut||475 |- |[[Laeveldvaalbos]]||''[[Brachylaena huillensis]]''||Lowveld silver oak||727 |- |[[Laeveldvy]]||''[[Ficus stuhlmannii]]''||Lowveld fig||65 |- |[[Laingsburgtolbos]] ||''[[Leucadendron osbornei]]'' ||Laingsburg conebush ||81.7 |- |[[Lalapalm]]||''[[Hyphaene coriacea]]''||Lala palm||23 |- |[[Langbeentjie]] ||''[[Leucadendron procerum]]'' ||Ivory conebush ||81.2 |- |[[Langblaarwolftoon]] ||''[[Langblaarwolftoon|Portulacaria longipedunculata]]'' ||Long-leaved porkbush ||104.5 |- |[[Langhaarkapperbos]] ||''[[Capparis sepiaria var. citrifolia]]'' ||Long-haired caperbush ||130 |- |[[Langpeuldoring]] ||''[[Vachellia sieberiana var. sieberiana]]'' ||Longpod thorn ||186.9 |- |[[Laventelboom]] ||''[[Heteropyxis natalensis]]''||Lavender tree||455 |- |[[Laventelkoorsbessie]]||''[[Croton gratissimus]]''||Lavender croton<br />Lavender fever-berry||328 |- |[[Limpopokoorsbessie]] ||[[Croton madandensis]] ||Limpopo feverberry ||328.4 |- |[[Loerietolbos]] ||''[[Leucadendron loeriense]]'' ||Loerie conebush ||80.7 |- |[[Lydenburgbroodboom]] ||''[[Encephalartos inopinus]]'' || Lydenburg cycad ||5.1 |- |[[Lebombo-aalwyn]] ||''[[Aloe spicata]]'' ||Lebombo aloe ||30.4 |- |[[Lebombobroodboom]] ||''[[Encephalartos lebomboensis]]'' || Lebombo cycad ||14.8 |- |[[Lebombo-ysterhout]]||''[[Androstachys johnsonii]]''||Lebombo ironwood||327 |- |[[Lebombokranses]]||''[[Atalaya alata]]''||Lebombo krantz ash||427 |- |[[Lebombonaboom]]||''[[Euphorbia confinalis]]''||Lebombo euphoria<br />Lebombo milktree||345 |- |[[Lebombowattel]]||''[[Newtonia hildebrandtii]]''||Lebombo-wattle||191 |- |[[Lebombowitbos]] ||''[[Maerua brevipetiolata]]'' ||Lebombo spiderbush ||132.5 |- |[[Lekkerbreek]]||''[[Ochna pulchra]]''||Peeling plane<br />Peelingbark ochna||483 |- |[[Lekkerruikpeul]]||''[[Vachellia nilotica subsp. kraussiana]]''||Scented thorn||179 |- |[[Lekkervreet]] ||''[[Opilia campestris]]'' || Parasitebush ||100.5 |- |[[Lemoenhout]]||''[[Xymalos monospora]]''||Lemonwood||111 |- |[[Lemoentjiedoring]]||''[[Cassinopsis ilicifolia]]''||Lemon thorn||420 |- |[[Leolodoring]] ||''[[Vachellia ormocarpoides]]'' ||Leolo thorn ||179.3 |- |[[Lepelhout]]||''[[Cassine schinoides]]''||Spoon-wood||418 |- |[[Lilliebroodboom]] ||''[[Encephalartos dyerianus]]'' || Lillie cycad ||14.2 |- |[[Lippeblomsuikerbos]] ||''[[Protea subvestita]]''||Waterlily sugarbush || 98 |- |[[Louriersuikerbos]] ||''[[Protea laurifolia]]''||Laurel sugarbush||90.2 |- |[[Louriervy]] ||''[[Ficus ilicina]]'' || Laurel rock fig ||53 |- |[[Maanhaarstompie]]||''[[Mimetes fimbriifolius]]''||Fringed bottlebrush||72.2 |- |[[Magaliesrooihout]] ||''[[Ochna pretoriensis]]''||Magalies redwood ||480.2 |- |[[Malbaarvaalbos]] ||''[[Brachylaena glabra]]'' ||Malabar silver-oak ||726 |- |[[Malvarosyntjie]]||''[[Grewia villosa]]''||Mallow raisin||463.3 |- |[[Manketti]]||''[[Schinziophyton rautanenii]]''||Manketti tree<br />Feather-weight tree||337 |- |[[Mannetjiebos]] ||''[[Stoeberia utilis]]'' ||White fig ||103.5 |- |[[Maputalandbruidsbos]]||''[[Pavetta vanwykiana]]''||Sand Brides-bush||721.3 |- |[[Maputalanddwababessie]] ||''[[Monanthotaxis maputensis]]'' ||Maputaland dwababerry ||758 |- |[[Maputalandkoorsbessie]] ||''[[Croton steenkampianus]]'' ||Maputaland feverberry ||329.1 |- |[[Maputalandoordeelboom]]||''[[Erythrophleum lasianthum]]''||Maputaland ordealtree<br />Swazi ordeal tree||196 |- |[[Maputalandraasblaar]]||''[[Combretum mkuzense]]''||Mkuze bushwillow||545.2 |- |[[Maputalandrankboswilg]] ||''[[Combretum eugeneanum]]'' ||Maputaland climbing bushwillow ||764 |- |[[Maroela]]||''[[Sclerocarya birrea]]''||Marula||360 |- |[[Matoppie]]||''[[Boscia albitrunca]]''||Shepherd's tree||122 |- |[[Mbasheroosappel]] ||''[[Memecylon australissimum]]''||Mbashe rose-apple ||761 |- |[[Meerstamvalsdoring]]||''[[Albizia petersiana]]''||Multi-stemmed false-thorn<br />Nala tree||153 |- |[[Melkpeer]]||''[[Inhambanella henriquesii]]''||Milk pear||591 |- |[[Middelburgbroodboom]] ||''[[Encephalartos middelburgensis]]'' ||Middelburg cycad ||14.3 |- |[[Miershoopwildemispel]] ||''[[Vangueria randii subsp. randii]]'' ||Antheap-wild-medlar ||702.5 |- |[[Mingerhout]]||''[[Breonadia salicina]]''||Matumi||684 |- |[[Mirtaartappelbos]]||''[[Phyllanthus myrtaceus]]''||Myrtle potatobush||311.5 |- |[[Mitserie]]||''[[Bridelia micrantha]]''||Mitzeeri||324 |- |[[Modjadjibroodboom]]||''[[Encephalartos transvenosus]]''||Modjadji giant-cycad||13 |- |[[Moepel]]||''[[Mimusops zeyheri]]''||Transvaal red milkwood||585 |- |[[Moerasvy]]||''[[Ficus trichopoda]]''||Swamp fig||54 |- |[[Mopanie]]||''[[Colophospermum mopane]]''||Mopane||198 |- |[[Mopanie-aalwyn]] ||''[[Aloe littoralis]]'' ||Mopane aloe ||29.4 |- |[[Mopanieaartappelbos]]||''[[Phyllanthus pinnatus]]'' ||Mopane potato bush||312.1 |- |[[Mopaniegeeldoring]] ||''[[Rhigozum zambesiacum]]'' ||Zambezi gold ||676 |- |[[Mopaniewitgat]] ||''[[Boscia matabelensis]]'' ||Mopane shepherd's tree ||125.5 |- |[[Moringaboom]]||''[[Moringa oleifrea]]''||Drumstick tree|| |- |[[Mosambiekkoffie]]||''[[Coffea racemosa]]''||Mozambique Wild Coffee||715.1 |- |[[Msasa]]||''[[Brachystegia spiciformis]]''||Spring msasa<br />Musasa||198.1 |- |[[Msinga-broodboom]]||''[[Encephalartos msinganus]]''||Msinga cycad ||14.7 |- |[[Naaldblaarrysbos]] ||''[[Cliffortia erectisepala]]'' ||Needle-leaved ricebush ||145.8 |- |[[Naaldblaarheuningbostee]] ||''[[Cyclopia maculata]]'' ||Needle-leaf honeybush tea ||224.3 |- |[[Naaldblaartolbos]] ||''[[Leucadendron nobile]]'' ||Karoo conebush ||81.1 |- |[[Naaldblaarwitbos]] ||''[[Maerua rosmarinoides]]'' ||Needle-leaved spiderbush ||135 |- |[[Naaldhardeblaar]] ||''[[Phylica villosa]]'' ||Needle hardleaf ||453.4 |- |[[Naboom]]||''[[Euphorbia ingens]]''||Common tree euphorbia||351 |- |[[Namahaarpuisboom]] ||''[[Ozoroa namaensis]]'' ||Nama resin tree ||373.1 |- |[[Namakanniedood]] ||''[[Commiphora namaensis]]'' ||Nama corkwoord ||282.1 |- |[[Namakwaboomvygie]] ||''[[Stoeberia utilis var. lerouxiae]]'' ||Namaqua tree-vygie ||757 |- |[[Namakwaharpuisboom]] ||''[[Ozoroa dispar]]'' ||Namaqua resin tree ||370 |- |[[Namakwajakkalsbessie]] ||''[[Diospyros acocksii]]'' ||Namaqua jackalberry ||602 |- |[[Namakwakanniedood]] ||''[[Commiphora capensis]]'' ||Namaqua corkwood ||273 |- |[[Namakwarooiklapperbos]]||''[[Erythrophysa alata]]''||Namaqua red balloon||436.1 |- |[[Namakwavy]]||''[[Ficus cordata]]''||Sandpaper fig||51 |- |[[Namapronkstert]]||''[[Gelrebia merxmuellerana]]''||Nama plumeflower||214.5 |- |[[Namibharpuisboom]]||''[[Ozoroa crassinervia]]''||Namibian resin tree||369 |- |[[Namibiese kriedoring]] ||''[[Lycium eenii]]'' ||Namibian honeythorn ||669.10 |- |[[Namibiese taaibos]] ||''[[Searsia pyroides var. dinteri]]'' ||Namibia firethorn crowberry ||392.1 |- |[[Namibkanniedood]] ||''[[Commiphora dinteri]]'' ||Namib corkwoord ||274.2 |- |[[Namibkapperbos]] ||''[[Capparis hereroensis]]'' ||Namib caperbush ||129.9 |- |[[Namibkoraalboom]]||''[[Erythrina decora]]''||Namib coral tree||243 |- |[[Namibpronkstert]]||''[[Hererolandia pearsonii]]''||Namib plumeflower||214.2 |- |[[Nanabessie]]||''[[Searsia dentata]]''||Nana-berry||381 |- |[[Nardouwluisiesbos]] ||''[[Leucospermum praemorsum]]'' ||Nardouw fountain pincushion ||85.1 |- |[[Natalaalwyn]] ||''[[Aloe spectabilis]]'' ||Natal aloe ||30.6 |- |[[Natalkweper]] ||''[[Cryptocarya natalensis]]'' ||Sandstone quince ||117.1 |- |[[Natalokkerneut]] ||''[[Cavacoa aurea]]'' ||Natal hickory ||332 |- |[[Natalwilger]] of [[Natalwilger|fluitjieswilger]] ||[[''Salix mucronata'' subsp. ''woodii'']] ||Natal willow ||36.2 |- |[[Natalkaree]] ||''[[Searsia natalensis]]'' ||Northern dune currant ||390 |- |[[Naukluftkaree]] ||''[[Searsia volkii]]'' ||Naukluft rhus ||396.2 |- |[[Netblaarwitbos]] ||''[[Maerua nervosa]]'' ||Lace-leaved spiderbish ||136.1 |- |[[Ngotshe-broodboom]] ||''[[Encephalartos aemulans]]'' || Ngotshe cycad ||14.5 |- |[[Ngoyedwergbroodboom]] ||''[[Encephalartos ngoyanus]]'' ||Ngoye dwarf cycad ||14.17 |- |[[Nieshout]]||''[[Ptaeroxylon obliquum]]''||Sneezewood||292 |- |[[Njalaboom]]||''[[Xanthocercis zambesiaca]]''||Nyala tree||241 |- |[[Noemnoem]] ||''[[Carissa bispinosa]]'' ||Num-num ||640.5 |- |[[Nooienskokerboom]] ||''[[Aloidendron ramosissimum]]'' ||Maiden's quiver tree ||30.2 |- |[[Noordelike boesmansdruif]]||''[[Rhoicissus tridentata subsp. cuneifolia]]''||Northern bushman's grape||456.6 |- |[[Noordelike pompombruidsbos]] ||''[[Pavetta cataractarum]]'' ||Northern pompon bride’s bush ||719.2 |- |[[Noordelike skulpblombos]]||''[[Bowkeria cymosa]]''||Escarpment Shell-flower||672 |- |[[Noordelike valspendoring]] ||''[[Putterlickia neglecta]]'' ||Northern false spikethorn ||754 |- |[[Notsung]]||''[[Halleria lucida]]''||Tree fuchsia||670 |- |[[Okavangoboswilg]] ||''[[Combretum albopunctatum]]'' ||Okavango bushwillow ||531.2 |- |[[Oleasterboswilg]] ||''[[Combretum elaeagnoides]]'' ||Oleaster bushwillow ||534.3 |- |[[Olienhout]]||''[[Olea europaea subsp. cuspidata]]''||Wild olive<br>African olive||617 |- |[[Olifantsrivierbroodboom]]||''[[Encephalartos lanatus]]''||Olifants River cycad||5.2 |- |[[Olifantsrivierboswilg]] ||''[[Combretum petrophilum]]'' ||Olifants River bushwillow ||542.1 |- |[[Omsambeet]]||''[[Millettia grandis]]''||Umzimbeet||227 |- |[[Onderbos]]||''[[Trichocladus crinitus]]''||Black hazel||142 |- |[[Oordeelboom]]||''[[Erythrophleum africanum]]''||Ordeal tree||194 |- |[[Oorlogskloofsterboom]] ||''[[Cliffortia dichotoma]]'' ||Oorlogskloof startree ||145.7 |- |[[Oos-Kaapse hardepeer]]||''[[Olinia micrantha]]''||Eastern Cape hard-pear||514.1 |- |[[Oos-Kaapse reusebroodboom]]||''[[Encephalartos altensteinii]]''||Eastern Cape cycad||3 |- |[[Oos-Kaapse smalblaarpendoring]] ||''[[Gymnosporia linearis subsp. linearis]]'' ||Eastern Cape narrow-leaved spike-thorn ||399.1 |- |[[Oostelike koeniebos]] ||''[[Searsia pallens]]'' ||Eastern kunibush ||395 |- |[[Opregte suikerbos]]||''[[Protea repens]]''||Real sugarbush||94.2 |- |[[Opregte waaierpalm]]||''[[Hyphaene petersiana]]''||Real fan palm||24 |- |[[Oranjedruiweranker]] ||''[[Hyalosepalum afrum]]'' ||Orange grape creeper ||104.8 |- |[[Otavibasboontjie]]||''[[Elephantorrhiza schinziana]]''||Otavi elephantroot||192.5 |- |[[Otjihipakanniedood]] ||''[[Commiphora otjihipana]]'' ||Otjihipa corkwoord ||284.5 |- |[[Ouhout]]||''[[Leucosidea sericea]]''||Oldwood||145 |- |[[Outeniekwa-erica]]||''[[Erica inconstans]]'' ||Outeniqua tree erica ||574.1 |- |[[Outeniekwakreupelhout]] ||''[[Leucospermum glabrum]]'' ||Outeniqua pincushion ||84.3 |- |[[Outeniekwafonteinbos]] ||''[[Psoralea diturnerae]]'' ||Outeniqua fountainbush ||750 |- |[[Outeniekwageelhout]]||''[[Afrocarpus falcatus]]''||Outeniqua yellowwood||16 |- |[[Outeniekwagonna]] ||''[[Passerina falcifolia]]'' ||Outeniqua gonna ||520 |- |[[Ovambomahonie]] ||''[[Entandrophragma spicatum]]'' ||Ovambo mahogany ||294 |- |[[Owamboperdepram]] ||''[[Zanthoxylum ovatifoliolatum]]'' ||Kaoko knobwood ||255.2 |- |[[Paddaboom]]||''[[Tabernaemontana elegans]]''||Toad tree||644 |- |[[Palmiet]] ||''[[Prionium serratum]]'' ||Palmiet ||768 |- |[[Pambatieboom]]||''[[Anastrabe integerrima]]''||Pambati tree||671 |- |[[Papegaaiboomheide]] ||''[[Erica psittacina ]]'' ||Parrot tree erica ||574.4 |- |[[Papierbasdoring]] ||''[[Vachellia sieberiana var. woodii]]''||Paper-bark thorn||187 |- |[[Papierbaskanniedood]]||''[[Commiphora marlothii]]''||Paperbark corkwood||278 |- |[[Papierbasmirtebessie]]||''[[Eugenia zuluensis]]''||Paper-bark myrtle||554 |- |[[Papierbasvalsdoring]]||''[[Albizia tanganyicensis]]''||Paperbark false-thorn||157 |- |[[Parlotabroodboom]] ||''[[Encephalartos relictus]]'' ||Parlota cycad ||12.5 |- |[[Pendoring]]||''[[Gymnosporia buxifolia]]''||Common spike-thorn||399 |- |[[Pendoringkaree]] ||''[[Searsia gueinzii]]'' ||Thorny karee ||384 |- |[[Pendoringtaaibos]] ||''[[Searsia pterota]]'' ||Winged currant ||391.2 |- |[[Peperblaarboom]]||''[[Warburgia salutaris]]''||Pepper-bark tree||488 |- |[[Peperblaarkanniedood]]||''[[Commiphora mossambicensis]]''||Pepper-leaf corkwood||281 |- |[[Perdekopspeldekussing]] ||''[[Leucospermum reflexum]]'' ||Rocket pincushion ||85.2 |- |[[Perdepis]]||''[[Clausena anisata]]''||Horsewood<br />False horsewood||265 |- |[[Perdepram]]||''[[Zanthoxylum davyi]]''||Knobwood||254 |- |[[Persbesem]]||''[[Polygala virgata]]''||Purple broom<br />Moth-fruit||302.2 |- |[[Persblaarvalsdoring]] ||''[[Albizia antunesiana]]'' ||Purple-leaved false-thorn ||151 |- |[[Perssambreelblom]]||''[[Karomia speciosa]]''||Wild parasol flower||668 |- |[[Persstamkanniedood]] ||''[[Commiphora multijuga]]'' ||Purple-stemmed corkwood ||282 |- |[[Petersvy]]||''[[Ficus petersii]]''||Peters's wild fig||48.1 |- |[[Peulmahonie]]||''[[Afzelia quanzensis]]''||Pod-mahogany||207 |- |[[Pienkbauhinia]]||''[[Bauhinia urbaniana]]''||Pink bauhinia||208.7 |- |[[Pienkblompeer]]||''[[Dombeya burgessiae]]''||Pink wild pear||468.1 |- |[[Pienkkeurboom]] ||''[[Virgilia divaricata]]'' ||Pink keurboom ||221.1 |- |[[Pienkmispel]] ||''[[Feretia aeruginescens]]'' ||Pink-medlar ||696.4 |- |[[Pistoolbos]] ||''[[Justicia adhatodoides]]'' ||Pistol bush ||681 |- |[[Platkroon]]||''[[Albizia adianthifolia]]''||Flat crown||148 |- |[[Platorandbroodboom]] ||''[[Encephalartos brevifoliolatus]]'' ||Escarpment cycad ||3.3 |- |[[Platorandperdepram]] ||''[[Zanthoxylum thorncroftii]]'' ||Escarpment knobwood ||255.3 |- |[[Platorandboekenhout]]||''[[Faurea galpinii]]''||Forest boekenhout||73 |- |[[Platorandkaree]] ||''[[Searsia transvaalensis]]'' ||Escarpment karee ||394.1 |- |[[Pluisblomjakkalskoffie]] ||''[[Empogona kirkii subsp. junodii]]'' ||Fluffy-flower jackal-coffee|| 698.3 |- |[[Poeierbaskatjiepiering]]||''[[Gardenia ternifolia]]''||Yellow gardenia<br />Powder-bark gardenia||690.3 |- |[[Poeierkwasboom]]||''[[Barringtonia racemosa]]''||Lagoon powderpufftree<br />Powder-puff tree||524 |- |[[Poerabessie]] ||''[[Vitex pooara]]'' ||Poora fingerleaf ||663 |- |[[Pokysterhout]]||''[[Noronhia foveolata]]''||Common pock ironwood||615 |- |[[Pompomrysbos]] ||''[[Cliffortia serpyllifolia]]'' ||Pompon ricebush ||145.16 |- |[[Pompombruidsbos]] ||''[[Pavetta cooperi]]'' ||Pompom brides-bush ||719.4 |- |[[Pondo-kokoboom]] ||''[[Maytenus oleosa]]'' ||Pondo kokotree ||400.1 |- |[[Pondotreurdoring]]||''[[Colubrina nicholsonii]]||Pondo weeping-thorn||453.8 |- |[[Pondowitpeer]] ||''[[Apodytes abbottii]]'' ||Pondo white pear ||422.1 |- |[[Pondoboesmanstee]] ||''[[Lydenburgia abbottii]]'' ||Pondo bushman's tea ||407 |- |[[Pondodoringklipels]] ||''[[Canthium vanwykii]]''||Pondo turkey-berry ||710.1 |- |[[Pondojakkalskoffie]] ||''[[Empogona africana]]'' ||Pondo jackal-coffee ||698.1 |- |[[Pondokruisbessie]]||''[[Grewia pondoensis]]''||Pondo crossberry||463.5 |- |[[Pondomelkbessie]] ||''[[Manilkara nicholsonii]]''||Pondo milkberry||586.1 |- |[[Pondopalm]]||''[[Jubaeopsis afra]]''||Pondo coconut||27 |- |[[Pondoranktaaibos]] ||''[[Searsia acocksii]]'' ||Pondo climbing currant ||377.2 |- |[[Pondorooihout]] ||''[[Ochna sp. nov.]]'' ||Pondo plane ||481.1 |- |[[Pondospookbos]] ||''[[Brunia trigyna]]'' ||Pondo ghostbush ||141.1 |- |[[Pondosybas]] ||''[[Maytenus abbottii]]'' ||Pondo silky-bark ||398.1 |- |[[Pondotolbos]] ||''[[Leucadendron pondoense]]'' ||Pondoland conebush ||81.4 |- |[[Pondovy]] ||''[[Ficus bizanae]]'' || Pondoland fig ||46 |- |[[Pondovalspendoring]] ||''[[Putterlickia retrospinosa]]'' ||Pondo false spikethorn ||403.3 |- |[[Pondowaterbessie]]||''[[Syzygium pondoense]]''||Pondo waterwood||558.1 |- |[[Populierblaarvy]] ||''[[Ficus fischeri]]'' ||Poplar-leaved fig ||68 |- |[[Potbergsuikerbos]]||[[Potbergsuikerbos|''Protea aurea'' subsp. ''potbergensis'']]||Potberg sugarbush ||90.6 |- |[[Pronkonderbos]]||''[[Trichocladus grandiflorus]]''||Green hazel||144 |- |[[Pronkrooihout]]||''[[Ochna natalitia]]''||Natal plane||481 |- |[[Pronkverfbos]]||''[[Indigofera jucunda]]''||Showy Indigo||226.4 |- |[[Pruimvingerblaar]] ||''[[Vitex ferruginea]]'' ||Plum fingerleaf ||659 |- |[[Pylgif]]||''[[Adenium boehmianum]]''||Namibian impalalily||647.2 |- |[[Pynbos]] ||''[[Smodingium argutum]]'' ||Agony bush ||367 |- |[[Pypsteelboom]]||''[[Vitex rehmannii]]''||Pipe-stem tree||664 |- |[[Raasblaar]]||''[[Combretum zeyheri]]''||Large-fruited bushwillow||546 |- |[[Rankboswilg]]||''[[Combretum patelliforme]]'' ||Combretum patelliforme ||534 |- |[[Rankklipels]] ||''[[Keetia gueinzii]]'' ||Climbing-turkeyberry ||714 |- |[[Rankrosyntjie]]||''[[Grewia afra]]''||Climbing raisin||459 |- |[[Ranksaffraan]] ||''[[Lauridia tetragona]]'' ||Climbing saffron ||411.1 |- |[[Ranksaffraanboom]] ||''[[Lauridia reticulata]]'' ||Tree climbing saffron ||411.3 |- |[[Ranksterappel]] ||''[[Diospyros simii]]'' ||Climbing star-apple ||609 |- |[[Rankvingerblaar]] ||''[[Vitex harveyana]]'' ||Scrambling fingerleaf ||660 |- |[[Reepbaskanniedood]] ||''[[Commiphora discolor]]'' ||Stringy-barked corkwood ||274.1 |- |[[Renosterkoffie]] ||''[[Kraussia floribunda]]'' ||Rhino-coffee ||700.1 |- |[[Reuseblaarvy]] ||''[[Ficus lutea]]'' ||Giant-leaved fig ||61 |- |[[Reusebroodboom]]||''[[Encephalartos natalensis]]''||Natal cycad||10 |- |[[Reusepokysterhout]]||''[[Noronhia peglerae]]''||Giant Pock-ironwood||616 |- |[[Reuserosyntjie]]||''[[Grewia hexamita]]''||Giant raisin||460 |- |[[Reuseseeboontjie]]||''[[Entada rheedii]]''||Giant seabean||193.3 |- |[[Riemblaarsuikerbos]] ||''[[Protea lorifolia]]'' ||Strap-leaved sugarbush ||91 |- |[[Riffelstampendoring]]||''[[Gymnosporia heterophylla]]''||Zulu spike-thorn||401.6 |- |[[Ringbaskanniedood]] ||''[[Commiphora steynii]]'' ||Ringed-bark corkwood ||288 |- |[[Rivierblompeer]] ||''[[Dombeya kirkii]]'' ||River wildpear ||470 |- |[[Rivierdwababessie]] ||''[[Monanthotaxis obovata]]'' ||River dwababerry ||108 |- |[[Rivierkriedoring]]||''[[Lycium hirsutum]]''||River honey-thorn||669.12 |- |[[Riviernaboom]]||''[[Euphorbia triangularis]]''||River euphorbia||356 |- |[[Rivierrankdoring]]||''[[Senegalia schweinfurthii var. schweinfurthii]]''||River climbing thorn||184.1 |- |[[Rivierrooipeer]]||''[[Scolopia stolzii]]''||River redpear||496.2 |- |[[Riviertaaibos]] ||''[[Searsia pyroides var. gracilis]]'' ||River firethorn crowberry ||392.2 |- |[[Riviertolbos]] |||''[[Leucadendron salicifolium]]'' ||Common stream conebush ||82.1 |- |[[Riviertrassiedoring]] |||[[''Vachellia hebeclada'' subsp. ''chobiensis'']] ||River candle-pod thorn ||170.1 |- |[[Riviervaderlandswilg]]||''[[Combretum erythrophyllum]]''||River bushwillow||536 |- |[[Rivierwildemispel]] ||''[[Vangueria proschii]]'' ||River wild-medlar ||702.4 |- |[[Rivierwitbos]] ||''[[ Maerua gilgii]]''||River spiderbush ||133.1 |- |[[Robinsonkreupelhout]] ||''[[Leucospermum pluridens]]'' ||Robinson pincushion ||84.4 |- |[[Rondeblaargifboom]] ||''[[Acokanthera rotundata]]'' ||Round-leaved poison-bush ||640 |- |[[Rondeblaarharpuisboom]] ||''[[Ozoroa longipes]]'' ||Round-leaved resin tree ||372 |- |[[Rondevrugbospendoring]] ||''[[Gymnosporia harveyana subsp. harveyana]]'' || Black forest spike-thorn ||399.2 |- |[[Rooibergsepterbos]] ||''[[Paranomus roodebergensis]]'' ||Rooiberg tree sceptre<br />Honey-scented sceptre ||72.6 |- |[[Rooibitterbessie]] ||''[[Strychnos henningsii]]'' ||Red bitterberry ||625 |- |[[Rooiblaarrotsvy]] ||''[[Ficus ingens]]''||Red-leaved fig||55 |- |[[Rooiblompendoring]] ||''[[Gymnosporia rubra]]'' ||Red-flower spike-thorn ||402.5 |- |[[Rooiboekenhout]]||''[[Protorhus longifolia]]''||Red beech||364 |- |[[Rooibos]] ||''[[Aspalathus linearis]]'' ||Rooibos tea ||225.10 |- |[[Rooiboswilg]] ||''[[Combretum apiculatum]]''||Okavango bushwillow||532 |- |[[Rooidoring]] ||''[[Vachellia gerrardii subsp. gerrardii]]'' ||Red thorn ||167 |- |[[Rooi-els (boom)|Rooi-els]] ||''[[Cunonia capensis]]''||Red alder||140 |- |[[Rooiessenhout]] ||''[[Trichilia emetica]]''||Natal mahogany ||301 |- |[[Rooihaakbessie]] ||''[[Artabotrys monteiroae]]'' ||Red hook-berry ||105.2 |- |[[Rooihaak]] ||''[[Vachellia reficiens subsp. reficiens]]'' ||Red umbrella thorn||181 |- |[[Rooihartboom]]||''[[Hymenocardia ulmoides]]''||Red-heart tree||317 |- |[[Rooi-ivoor]]||''[[Phyllogeiton zeyheri]]''||Red ivory||450 |- |[[Rooikershout]]||''[[Pterocelastrus rostratus]]''||Red candlewood||408 |- |[[Rooikweper]]||''[[Cryptocarya wyliei]]''||Red quince||117 |- |[[Rooipeer]]||''[[Scolopia mundii]]''||Red pear||496 |- |[[Rooipendoring]]||''[[Gymnosporia senegalensis]]''||Red spike-thorn||402 |- |[[Rooipronkstert]]||''[[Gelrebia rubra]]''||Red plumeflower||214.3 |- |[[Rooiranksalie]]||''[[Buddleja pulchella]]''||Red Climbing Sagewood||636.4 |- |[[Rooistinkhout]]||''[[Prunus africana]]''||Red stinkwood||147 |- |[[Rooisuikerbos]] ||''[[Protea grandiceps]]'' ||Red sugarbush ||89.2 |- |[[Rooitolbos]] ||''[[Leucadendron discolor]]'' ||Piketberg conebush ||79 |- |[[Rooivoëlbessie]] ||''[[Psychotria zombamontana]]''||Red bird-berry||723.1 |- |[[Rooivrugwitstinkhout]] ||''[[Celtis mildbraedii]]''||Natal white stinkwood||41 |- |[[Rooivy]] ||''[[Stoeberia arborea]]'' ||Red fig ||103.4 |- |[[Rooiwortelboom]]||''[[Rhizophora mucronata]]''||Red mangrove||526 |- |[[Rooiysterhout]]||''[[Ochna holstii]]''||Red ironwood||480 |- |[[Rosyntjiebos]]||''[[Grewia flava]]''||Sandpaper raisin||459.1 |- |[[Rotsblompeer]]||''[[Dombeya autumnalis]]''||Rock wildpear||468 |- |[[Rotsboswilg]] ||''[[Combretum moggii]]'' ||Rock bushwillow ||542 |- |[[Rotskanniedood]] ||''[[Commiphora saxicola]]'' ||Rock corkwood ||286 |- |[[Rotstolbos]] ||''[[Leucadendron strobilinum]]'' ||Peninsula conebush ||78 |- |[[Ruigtekriedoring]] ||''[[Lycium acutifolium]]'' ||Thicket honey-thorn ||669.5 |- |[[Saalpeultjieboom]]||''[[Wrightia natalensis]]''||Saddle pod||650 |- |[[Safsafwilger]]||[[Safsafwilger|''Salix mucronata'' subsp. subserrata'']]||Safsaf willow||36 |- |[[Sambokpeul]]||''[[Cassia abbreviata subsp. beareanna]]'' ||Sjambokpod||212 |- |[[Sandboswilg]] ||''[[Combretum engleri]]'' ||Sand bushwillow ||535 |- |[[Sandbruidsbos]] ||''[[Pavetta catophylla]]'' ||Sand bride’s bush ||719.3 |- |[[Sanddoring]] ||''[[Vachellia arenaria]]'' ||Sand thorn ||186 |- |[[Sandessenhout]]||''[[Xylia torreana]]''||Sand ash||192 |- |[[Sandivoor]]||''[[Phyllogeiton trachybasis]]''||Sand ivory||450.1 |- |[[Sandjakkalskoffie]] ||''[[Empogona maputensis]]'' ||Maputo jackal-coffee ||699.1 |- |[[Sandjasmyn]] ||''[[Schrebera trichoclada]]'' ||Sand jasmine<br />Wing-leaved wooden pear ||613 |- |[[Sandkamhout]]||''[[Baphia massaiensis]]''||Sand camwoord||223 |- |[[Sandkanariebessie]] ||''[[Suregada zanzibariensis]]'' ||Sand canaryberry ||340 |- |[[Sandkanniedood]]||''[[Commiphora angolensis]]''||Sand corkwood||272 |- |[[Sandkiepersol]] ||''[[Cussonia arenicola]]'' ||Sand cabbage-tree ||561.1 |- |[[Sandkroonbessie]] ||''[[Crossopteryx febrifuga]]'' ||Sand crown-berry ||683 |- |[[Sandnoemnoem]] ||''[[Carissa tetramera]]'' ||Sand num-num ||640.6 |- |[[Sandolien]]||''[[Dodonaea viscosa]]''||African sandolive<br />Hopbush||437.1 |- |[[Sandperdepram]] ||''[[Zanthoxylum leprieurii]]'' ||Sand knobwood ||255.1 |- |[[Sandrooihout]] ||''[[Ochna barbosae]]'' ||Sand plane ||479.2 |- |[[Sandsterappel]]||''[[Diospyros loureiriana]]''||Sand star-apple||604.1 |- |[[Sanduiehout]] ||''[[Cassipourea mossambicensis]]'' ||Sand onionwood ||531 |- |[[Sandveldhaarpuisboom]] ||''[[Ozoroa obovata var. elliptica]]'' ||Sandveld resin tree ||373.5 |- |[[Sandveldluisiesbos]] ||''[[Leucospermum rodolentum]]'' ||Sandveld pincushion ||83 |- |[[Sandveldwitgat]] ||''[[Boscia filipes]]'' ||Sandveld shepherd's tree ||123.1 |- |[[Sebrabaskanniedood]]||''[[Commiphora viminea]]'' ||Zebra-bark corkwood||279 |- |[[Sebrabergwitbos]] ||''[[Maerua sebrabergensis]]'' ||Zebra mountain spiderbush ||751 |- |[[Sebrahout]]||''[[Dalbergia melanoxylon]]''||Zebrawood||232 |- |[[Seepbos]]||''[[Noltea africana]]''||Soap bush||453 |- |[[Seepnetel]]||''[[Pouzolzia mixta]]''||Soap nettle||71 |- |[[Sekhukhunedoring]] ||''[[Vachellia sekhukhuniensis]]'' ||Sekhukhune thorn ||184.5 |- |[[Sekelblaarrysbos]] ||''[[Cliffortia recurvata]]'' ||Sickle-leaved ricebush ||145.14 |- |[[Sekelbos]]||''[[Dichrostachys cinerea]]''||Sickle-bush||190 |- |[[Sekhukhuneboesmanstee]] ||''[[Lydenburgia cassinoides]]''||Sekhukhuni bushman's tea ||406 |- |[[Sekhukhunebobbejaanstert]] ||''[[Xerophyta retinervis var. multiramosa]]'' ||Sekhukhune baboon's tail ||770 |- |[[Sekhukhunekaree]] ||''[[Searsia sekhukhuniensis]]'' ||Sekhukhune karee ||393.3 |- |[[Septeeboom]]||''[[Cordia afra]]''||Septee tree||652 |- |[[Septemberbossie]]||''[[Polygala myrtifolia]]''||September bush||302.1 |- |[[Septemberklokkies]]||''[[Rothmannia globosa]]''||Bell gardenia||695 |- |[[Serpentyndoring]] ||''[[Senegalia loetteri]]'' ||Serpentine thorn ||755 |- |[[Serpentynsuikerbos]] ||''[[Protea curvata]]'' ||Serpentine sugarbush ||88.1 |- |[[Sigsagkapperbos]] ||''[[Capparis fascicularis var. fascicularis]]'' ||Zigzag caperbush ||129.7 |- |[[Silwerblaarmelkpruim]]||''[[Englerophytum natalense]]''||Natal milkplum||582 |- |[[Silwerboom]]||''[[Leucadendron argenteum]]''||Silver tree||77 |- |[[Silwerbos]] ||[[Silwerbos|''Leucadendron uliginosum'' subsp. ''uliginosum'']] ||Outeniqua conebush ||82.6 |- |[[Silwerhoekstamrosyntjie]]||''[[Grewia gracillima]]''||Silver square-stemmed raisin||459.4 |- |[[Silwerwilger]] ||[[''Salix mucronata'' subsp. ''hirsuta'']] ||Silver willow ||35.1 |- |[[Skeweblaarbasboontjie]] ||''[[Elephantorrhiza suffruticosa]]'' ||Skew-leaved elephantroot||193.1 |- |[[Skilferbasdoring]] ||''[[Vachellia exuvialis]]'' ||Flaky-barked thorn ||164.1 |- |[[Skoensoolpeul]]||''[[Brachystegia boehmii]]''||Mufuti msasa<br />Prince-of-Wales msasa||198.2 |- ||[[Skotseratel]] ||''[[Amblygonocarpus andongensis]]'' ||Scotsman's rattle||190.2 |- |[[Skraalrysbos]] ||''[[Cliffortia denticulata]]'' ||Slender ricebush ||145.6 |- |[[Skurweblaarbos]]||''[[Ehretia amoena]]''||Sandpaper bush||656 |- |[[Skurweblaarkanniedood]]||''[[Commiphora edulis]]''||Rough-leaved corkwood||275 |- |[[Skurweblaarrosyntjie]]||''[[Grewia flavescens]]''||Velvet raisin||459.2 |- |[[Skurwevyeboom]] ||''[[Ficus capreifolia]]'' || Rough-leaved fig tree ||50.1 |- |[[Silwerblaarsuikerbos]] ||[[Silwerblaarsuikerbos|''Protea roupelliae'' subsp. ''roupelliae'']] ||Silver sugarbush ||96 |- |[[Silwerblompeer]] ||''[[Dombeya pulchra]]'' ||Silver wildpear ||470.1 |- |[[Skraalkaree]] ||''[[Searsia keetii]]'' ||Slender karee ||384.5 |- |[[Skurweblaarwitgat]] ||''[[Boscia angustifolia var. corymbosa]]'' ||Rough-leaved shepherd tree ||123 |- |[[Slaaibos]] ||''[[Didelta spinosa]]'' ||Thorny salad bush ||736.2 |- |[[Slapbergsoetdoring]] ||''[[Vachellia theronii]]'' ||Slender mountain sweet thorn ||172.3 |- |[[Slapdoring]] ||''[[Vachellia permixta]]'' ||Slender thorn ||179.1 |- |[[Slapfonteinbos]] ||''[[Psoralea affinis]]'' ||Slender fountainbush ||226.14 |- |[[Slaphoringaalwyn]] ||''[[Aloe speciosa]]'' ||Tilt-head aloe ||30.5 |- |[[Slapkanniedood]] ||''[[Commiphora virgata]]'' ||Slender corkwood ||290 |- |[[Slapkriedoring]] ||''[[Lycium bosciifolium]]'' ||Limpopo honey-thorn ||669.8 |- |[[Slaploot]] ||''[[Senegalia senegal var. leiorhachis]]'' ||Slender three-hooked thorn||185 |- |[[Slymappel]]||''[[Azanza garckeana]]''||Snot apple||466 |- ||[[Smalblaarbasboontjie]] ||''[[Elephantorrhiza goetzei]]'' ||Narrow-pod elephantroot||192.1 |- ||[[Smalblaarghwarrie]] ||''[[Euclea linearis]]'' ||Lance-leaved guarri ||596 |- |[[Smalblaarharpuisbos]]||''[[Ozoroa paniculosa var. salicina]]''||Narrow-leaved resin tree||375.1 |- |[[Smalblaarkapperbos]] ||''[[Capparis brassii]]'' ||Narrow-leaved caperbush ||129.6 |- |[[Smalblaarmosterdboom]] ||''[[Salvadora australis]]'' ||Narrow-leaved mustard-tree ||621 |- |[[Smalblaarsuikerbos]] ||''[[Protea lanceolata]]'' ||Lance-leaved sugarbush ||90.1 |- |[[Smalblaarwasbessie]]||''[[Morella serrata]]''||Lance-leaved waxberry||38 |- |[[Smalblad]]||''[[Metrosideros angustifolia]]''||Lance-leaved myrtle||559 |- |[[Snuifkalbassie]]||''[[Oncoba spinosa]]''||Snuff-box tree||492 |- |[[Soetdoring]] ||''[[Vachellia karroo]]''||Sweet thorn||172 |- |[[Soutpansbergdoring]] ||''[[Senegalia montis-salinarum]]'' ||Soutpansberg thorn ||753 |- |[[Soutpansbergmadeliefiebos]]||''[[Callilepis caerulea]]''||Soutpansberg Marguerite||736.3 |- |[[Soutpansbergroosappel]] ||''[[Memecylon soutpansbergense]]'' ||Soutpansberg rose-apple ||763 |- |[[Soutpansbergwildemispel]] ||''[[Vangueria soutpansbergensis]]'' ||Soutpansberg wild-medlar ||703.1 |- |[[Spalkpendoring]] ||''[[Gloveria integrifolia]]'' ||Splint spike-thorn ||403.9 |- |[[Spekboom]]||''[[Portulacaria afra]]''||Porkbush||104 |- |[[Spitsblaarspeldekussing]] ||''[[Leucospermum saxosum]] ''||Escarpment pincushion ||85.3 |- |[[Spoegboom]] ||''[[Commiphora cervifolia]]''|| Antler-leaved corkwood || 273.5 |- |[[Springsaadboom]] ||''[[Shirakiopsis elliptica]]'' || Jumping-seed tree ||342 |- |[[Sprokiesboom]] ||''[[Moringa ovalifolia]]'' || Phantomtree ||137 |- |[[Stamlose broodboom]] ||''[[Encephalartos villosus]]'' ||Ground cycad ||14.20 |- |[[Stamvrug]]||''[[Englerophytum magalismontanum]]''||Transvaal milkplum||581 |- |[[Stamvrugklimop]] ||''[[Tiliacora funifera]]'' ||Elbow leaf || 104.7 |- |[[Stamvrugysterpruim]]||''[[Drypetes natalensis]]''||Natal ironplum||316 |- |[[Stekelblaarklapper]]||''[[Strychnos pungens]]''||Spine-leaved monkey||628 |- ||[[Stekelsplinterboontjie]] ||''[[Adenopodia spicata]]'' ||Spiny splinterbean ||193.5 |- |[[Sterkastaiing]]||''[[Sterculia rogersii]]''||Large-leaved star-chestnut||477 |- |[[Sterboom]] ||''[[Cliffortia arborea]]'' ||Startree ||145.1 |- |[[Sterkbos]]||''[[Terminalia prunioides]]''||Lowveld cluster-leaf||550 |- |[[Sterretjierosyntjie]]||''[[Grewia sulcata]]''||Stellar raisin||463.9 |- |[[Sterretjierysbos]]||''[[Cliffortia nitidula]]''||Starry rice-bush||145.2 |- |[[Stinkbessievingerblaar]]||''[[Vitex mombassae]]''||Poora-berry||660.1 |- |[[Stinkblaarsuikerbos]] ||''[[Protea susannae]]'' ||Stink-leaf sugarbush ||98.1 |- |[[Stinkbos]] ||''[[Boscia foetida]]''||Stinkbush||124 |- |[[Stinkebbehout]] ||''[[Heywoodia lucens]]''||Stink ebony ||306 |- |[[Stinkhout]] ||''[[Ocotea bullata]]''||Stinkwood||118 |- |[[Stinkwitgat]] ||''[[Boscia foetida subsp. rehmanniana]]'' ||Stink shepherd's tree ||125 |- |[[Stompblaartaaibos]]||''[[Searsia rehmanniana]]''||Blunt-leaved currant||393.4 |- |[[Stormbos]] ||''[[Cadaba aphylla]]'' ||Leafless worm bush ||129 |- |[[Strandaalwyn]] ||''[[Aloe thraskii]]'' ||Strand aloe ||30.7 |- |[[Suidelike skulpblombos]]||''[[Bowkeria verticillata]]''||Southern Shell-flower||673 |- |[[Suidkuskiepersol]] ||''[[Cussonia nicholsonii]]''||Natal coast cabbage tree||565.1 |- |[[Suurbergbroodboom]]||''[[Encephalartos longifolius]]''||Suurberg cycad||9 |- |[[Suurbergkussingbos]]||''[[Oldenburgia grandis]]''||Suurberg cushion bush||737 |- |[[Suurbessie]]||''[[Dovyalis rhamnoides]]''||Common sourberry||509 |- |[[Suurkaree]]||''[[Searsia ciliata]]''||Sour karee||380.2 |- |[[Suurlat]] ||''[[Freylinia visseri]]'' ||Sandveld honey-bells ||670.4 |- |[[Suurpruim]] ||[[Suurpruim|''Ximenia afra'' var. ''afra'']] ||Large sour plum||103 |- |[[Suurtaaibos]] ||''[[Searsia krebsiana]]'' ||Mountain currant ||385.1 |- |[[Swakopmundkanniedood]] ||''[[Commiphora oblanceolata]]'' || Hyaena corkwood ||284.1 |- |[[Swartapiesdoring]] ||''[[Senegalia burkei]]''||Black monkey thorn||161 |- |[[Swartbaardsuikerbos]] ||''[[Protea lepidocarpodendron]]'' ||Black-bearded sugarbush ||90.5 |- |[[Swartbas]]||''[[Diospyros whyteana]]''||Bladder-nut||611 |- |[[Swartbitterbessie]] ||''[[Strychnos potatorum]]'' ||Black bitterberry ||630 |- |[[Swarthaak]] ||''[[Senegalia mellifera subsp. detinens]]'' ||Spike-flowered black-thorn ||176 |- |[[Swartvalstaaibos]]||''[[Allophylus africanus]]''||African false currant||425 |- |[[Swartwortelboom]]||''[[Bruguiera gymnorrhiza]]''||Black mangrove||527 |- |[[Swazibroodboom]] ||''[[Encephalartos aplanatus]]'' ||Swazi north-east forest cycad ||14.10 |- |[[Swazidoring]] ||''[[Vachellia swazica]]'' ||Swazi thorn ||187.2 |- |[[Swazigeelkeurboom]] ||''[[Calpurnia glabrata]]'' ||Swazi laburnum ||219.2 |- |[[Swazipendoring]] ||''[[Gymnosporia swazica]]'' ||Swazi spike-thorn ||749 |- |[[Swazi-uiehout]] ||''[[Cassipourea swaziensis]]'' ||Swazi onionwood ||531.1 |- |[[Sweepstokknoppiesboontjie]] ||''[[Maerua kaokoensis]]'' ||Kaoko beadbean ||133.8 |- |[[Sybas]]||''[[Maytenus acuminata]]''||Rock silky bark||398 |- |[[Sydoring]]||''[[Vachellia rehmanniana]]''||Silky thorn||182 |- |[[Syhaartolbos]] ||''[[Leucadendron pubescens]]'' ||Grey conebush ||81.3 |- |[[Syhaarveselbos]]||''[[Englerodaphne pilosa]]''||Silky fibre-bush||518 |- |[[Taaijakkalsbessie]] ||''[[Diospyros glandulifera]]'' ||Sticky star-apple ||603.2 |- |[[Tambotie]] ||''[[Spirostachys africana]]''||Tamboti||341 |- |[[Teerhout]] ||''[[Loxostylis alata]]''||Tarwood||365 |- |[[Teerysbos]] ||''[[Cliffortia paucistaminea]]'' ||Tea ricebush ||145.12 |- |[[Terblanzboom]] ||''[[Faurea macnaughtonii]]'' ||Terblanz beech||74 |- |[[Tolbalie]] ||''[[Empogona lanceolata]]''||Jackal-coffee ||699 |- |[[Tolvruglukwart]] ||''[[Oxyanthus speciosus subsp. stenocarpus]]'' ||Spindle-fruited loquat ||696.3 |- |[[Tongabergaalwyn]] ||[[Tongabergaalwyn|''Aloe marlothii'' subsp. ''orientalis'']] ||Tonga mountain aloe ||29.7 |- |[[Tongaboomaalwyn]] ||''[[Aloidendron tongaense]]'' ||Tonga tree aloe ||29.9 |- |[[Tongadoringkatjiepiering]] ||''[[Hyperacanthus microphyllus]]'' ||Tonga spiny gardenia ||689.7 |- |[[Tongakatjiepiering]] ||''[[Gardenia cornuta]]'' || Tonga gardenia ||690.1 |- |[[Tongakierie]] ||''[[Crateva kirkii]]'' ||Tonga kierie ||131 |- |[[Tongakwar]] ||''[[Psydrax fragrantissima]]'' ||Tonga quar ||712.1 |- |[[Tongalandbroodboom]] ||''[[Encephalartos ferox]]'' || Tongaland cycad ||3.4 |- |[[Towerghwarrie]]||''[[Euclea divinorum]]''||Magic guarri||595 |- |[[Transvaalbergsuikerbos]] of [[Transvaalbergsuikerbos|platorandsuikerbos]] ||''[[Protea rubropilosa]]'' ||Transvaal sugarbush ||97 |- |[[Transvaalsesambos]] ||''[[Sesamothamnus lugardii]]'' ||Sesame-bush ||680 |- |[[Trassiedoring]] ||''[[Vachellia hebeclada]]'' ||Candle-pod thorn ||170 |- |[[Treurbruidsbos]]||''[[Pavetta lanceolata]]''||Weeping bride's bush||718.1 |- |[[Treurharpuisboom]]||''[[Ozoroa engleri]]''||White resin tree||371 |- |[[Treurkersielemoen]]||''[[Teclea natalensis]]''||Natal cherry-orange||264 |- |[[Treursalie]]||''[[Buddleja auriculata]]''||Weeping Sagewood||636.5 |- |[[Treurtrassiedoring]]||''[[Vachellia hebeclada subsp. tristis]]'' ||Weeping candle-pod thorn ||170.2 |- |[[Trilblaarvy]] ||[[Trilblaarvy|''Ficus tremula'' subsp. ''tremula'']] ||Trembling-leaf fig ||67 |- |[[Tropiese blompeer]] ||''[[Dombeya quinqueseta]]'' ||Tropical wildpear ||470.5 |- |[[Tropiese kweper]] ||''[[Cryptocarya liebertiana]]'' ||Tropical wild quince ||113.1 |- |[[Tropiese pendoring]] ||''[[Gymnosporia maranguensis]]'' ||Tropical spike thorn ||399.9 |- |[[Troshofiesuikerbos]] ||''[[Troshofiesuikerbos|Protea welwitschii]]'' ||Cluster-head sugarbush ||98.2 |- |[[Trosvy]]||[[Trosvy|''Ficus sycomorus'' subsp. ''sycomorus'']]||Common cluster fig||66 |- |[[Tsitsikammatolbos]] ||[[Tsitsikammatolbos|''Leucadendron uliginosum'' subsp. ''glabratum'']] ||Tsitsikamma conebush ||82.5 |- |[[Tugelapendoring]] ||''[[Gymnosporia macrocarpa]]'' ||Tugela spike-thorn ||401.8 |- |[[Tugelastinkwitgat]] ||''[[Boscia foetida subsp. longipedicellata]]'' ||Tugela stinkbush ||124.1 |- |[[Tuitpeulpronkstert]] ||''[[Gelrebia rostrata]]'' ||Beaked-pod plumeflower ||214.6 |- |[[Tweeblaarkanniedood]] ||''[[Welwitschia mirabilis]]'' ||Welwitschia ||21.1 |- |[[Tweelingrooibessie]]||''[[Erythrococca trichogyne]]''||Twin red-berry||332.4 |- |[[Uiehout]]||''[[Cassipourea malosana]]''||Common onionwood||529 |- |[[Uitenhaagaalwyn]] ||''[[Aloe africana]]'' ||Uitenhage aloe ||28.2 |- |[[Umbeluzibroodboom]] ||''[[Encephalartos umbeluziensis]]'' ||Umbeluzi cycad ||14.19 |- |[[Umtiza]]||''[[Umtiza listeriana]]''||Umtiza||205 |- |[[Uniondaletolbos]] ||''[[Leucadendron rourkei]]'' ||Uniondale conebush ||81.6 |- |[[Vaalalbasterboom]] ||''[[Guilandina bonduc]]'' ||Grey nickar||214.4 |- |[[Vaalblaarwurmbos]] ||''[[Cadaba termitaria]]'' ||Grey-leaved worm bush||129.3 |- |[[Vaalboom]]||''[[Terminalia sericea]]''||Silver cluster-leaf||551 |- |[[Vaalkameeldoring]] ||''[[Vachellia haematoxylon]]'' ||Grey camel thorn ||169 |- |[[Vaalkiepersol]]||''[[Cussonia transvaalensis]]''||Transvaal cabbage tree||564.3 |- |[[Vaalkreupelhout]]|| [[Vaalkreupelhout|''Leucospermum conocarpdendron'' subsp. ''conocarpdendron'']] ||Grey pincushion||84 |- |[[Vaalpendoring]] ||''[[Gymnosporia capitata]]'' ||Ashen spike-thorn ||401.4 |- |[[Vaalpypsteelboom]]||''[[Vitex zeyheri]]''||Silver pipe-stem tree||666 |- |[[Vaalrosyntjie]]||''[[Grewia monticola]]''||Silver raisin||462 |- |[[Vaalstompie]] ||''[[Mimetes argenteus]]'' ||Silver pagoda ||72.7 |- |[[Vaaltolbos]] ||''[[Leucadendron conicum]]'' ||Garden Route conebush||78.1 |- |[[Valleibosnaboom]]||''[[Euphorbia grandidens]]''||Valley-bush euphorbia||350 |- |[[Valleiboswilg]] ||''[[Combretum stylesii]]'' ||Valley bushwillow ||545.5 |- |[[Valleirooibessie]]||''[[Erythrococca natalensis]]'' ||Valley redberry||332.5 |- |[[Valsassegaai]]||''[[Maesa lanceolata]]''||False assegai||577 |- |[[Valsbliksembos]]||''[[Pseudophyllanthus ovalis]]||False-lightningbush||305 |- |[[Valsblinkblaar]] ||''[[Itea rhamnoides]]'' || False shinyleaf ||138 |- |[[Valsbruidsbos]]||''[[Tarenna pavettoides]]''||False bride's bush||686 |- |[[Valsdoringklipels]] ||''[[Canthium armatum]]'' ||False turkeyberry ||715 |- |[[Valskatjiepiering]] ||''[[Rothmannia capensis]]''||Cape gardenia||693 |- |[[Valskiepersol]] ||''[[Neocussonia umbellifera]]''||False cabbage tree||566 |- |[[Valskralesnoer]] ||''[[Micrococca capensis]]'' ||False bead-string||332.2 |- |[[Valslekkerbreek]] ||''[[Brackenridgea zanguebarica]]'' ||Yellow false-plane ||483.1 |- |[[Valsmaroela]] ||''[[Lannea schweinfurthii]]''||False marula||363 |- |[[Valsmispel]] ||''[[Vangueriopsis lanciflora]]''||False medlar||704 |- |[[Valspendoring]] ||''[[Putterlickia pyracantha]]'' ||False spikethorn ||403.1 |- |[[Valspapierblom]] ||''[[Pisonia aculeata]]'' ||Mock bougainvillea ||103.8 |- |[[Valsperdebos]]||''[[Hippobromus pauciflorus]]''||False horsewood||438 |- |[[Valsrooipeer]]||''[[Pseudoscolopia polyantha]]''||False-redpear||499 |- |[[Valssilwerrosyntjie]]||''[[Grewia inaequilatera]]''||False-silver raisin||460.1 |- |[[Valssybas]]||''[[Robsonodendron eucleiforme]]''||False silky-bark||413 |- |[[Valstaaibos]]||''[[Allophylus decipiens]]''||Small-leaf false currant<br />Bastard currant||423 |- |[[Valsvaalrosyntjie]]||''[[Grewia subspathulata]]''||Hybrid raisin||463.8 |- |[[Vals-wag-'n-bietjie]]||''[[Ziziphus rivularis]]''||False buffalo-thorn||448 |- |[[Valswaterbessie]] ||''[[Rhynchocalyx lawsonioides]]'' ||False-waterberry ||523.1 |- |[[Valswitessenhout]] ||''[[Pseudobersama mossambicensis]]'' ||False white ash ||302 |- |[[Vanstadensbergheuningbostee]] ||''[[Cyclopia longifolia]]'' ||Van Stadensberg honeybush tea ||224.2 |- |[[Vanstadensepterboom]] ||''[[Paranomus reflexus]]'' ||Van Staden's sceptre ||72.4 |- |[[Vanwykshout]]||''[[Bolusanthus speciosus]]''||Tree wisteria||222 |- |[[Veldwildevy]] ||''[[Ficus burtt-davyi]]'' || Burtt Davy's fig ||49 |- |[[Vendabroodboom]] ||''[[Encephalartos hirsutus]]'' ||Venda cycad ||14.6 |- |[[Vendaboswilg]] ||''[[Combretum vendae]]'' ||Venda bushwillow ||540.3 |- |[[Vendasyhaarkoffie]] ||''[[Sericanthe andongensis subsp. legatti]]'' ||Venda silky-coffee ||697 |- |[[Vierblaarboswilg]] ||''[[Combretum adenogonium]]'' ||Four-leaved bushwillow ||531.4 |- |[[Viervingerbos]] ||''[[Bachmannia woodii]]'' ||Four-finger bush ||121 |- |[[Vlamdoring]]||''[[Senegalia ataxacantha]]''||Flame thorn||160 |- |[[Vlam-van-die-vlakte]]||''[[Bauhinia galpinii]]''||Pride-of-De Kaap||208.2 |- |[[Vlamklimop]] ||''[[Combretum microphyllum]]'' ||Flamecreeper ||545 |- |[[Vleidoring]] ||''[[Vachellia stuhlmannii]]'' ||Vlei thorn ||187.1 |- |[[Vleiknoppiesbos]] ||''[[Berzelia lanuginosa]]'' ||Marsh buttonbush ||141.2 |- |[[Vleirysbos]] ||''[[Cliffortia strobilifera]]'' ||Bog ricebush ||145.3 |- |[[Vleisneeubos]] ||''[[Berzelia albiflora]]'' ||Marsh snowbush ||141.3 |- |[[Vleitee]] ||''[[Cyclopia subternata]]'' ||Honeybush-tea ||224.4 |- |[[Vlerkboon]]||''[[Xeroderris stuhlmannii]]''||Wing bean||240 |- |[[Vlerkvrugpendoring]] ||''[[Gymnosporia hemipterocarpa]]'' ||Winged-fruit spike-thorn ||399.8 |- |[[Vlerkwortel]] ||''[[Polemanniopsis marlothii]]'' ||Winged-carrot ||746 |- |[[Vloedvlaktedoring]] || ''[[Vachellia kirkii subsp. kirkii var. kirkii]]'' ||Floodplain thorn ||173 |- |[[Voëlsitboom]]||''[[Antidesma venosum]]''||Tassel berry||318 |- |[[Vratjievrugbliksembos]]||''[[Clutia pulchella]]''||Warty-fruit lightning-bush||336.2 |- |[[Vratjiewitbessiebos]] ||''[[Flueggea verrucosa]]'' ||Warty white-berry bush ||309.1 |- |[[Vrystaatse geelkeurboom]] ||''[[Calpurnia reflexa]]'' || Free State golden-pea<br />Sotho laburnum ||220.1 |- |[[Waaieraalwyn]] ||''[[Kumara plicatilis]]'' ||Franschhoek aloe ||29.6 |- |[[Waboom]]||''[[Protea nitida]]''||Wagon tree||86 |- |[[Wakkerstroomrooipeer]]||''[[Scolopia oreophila]]''||Wakkerstroom red-pear||496.1 |- |[[Wasagtige broodboom]] ||''[[Encephalartos cerinus]]'' ||Waxen cycad ||14.12 |- |[[Waterbergbroodboom]] ||''[[Encephalartos eugene-maraisii]]'' ||Waterberg cycad ||3.1 |- |[[Waterbergrosyntjie]]||''[[Grewia rogersii]]''||Waterberg raisin||463.7 |- |[[Waterbessie]]||''[[Syzygium cordatum]]''||Water berry||555 |- |[[Waterboomheide]]||''[[Erica afra]]''||Water tree heath<br />Sweet scented heath||572 |- |[[Waterdoring]] ||''[[Vachellia nebrownii]]'' ||Water thorn ||177.1 |- |[[Waterkeurtjie]]||''[[Podalyria calyptrata]]''||Water blossom pea||225 |- |[[Waterpeer]]||''[[Syzygium guineense]]''||Water pear<br />Water berry||557 |- |[[Waterpokysterhout]] ||''[[Noronhia battiscombei]]'' ||Water pock-ironwood ||614 |- |[[Watersybas]] ||''[[Maytenus cordata]]'' ||Water silkybark||398.3 |- |[[Watertaaibos]] ||''[[Searsia gerrardii]]'' ||River karee ||378 |- |[[Watervaalbos]]||''[[Brachylaena neriifolia]]''||Cape silveroak<br />Water white alder||729 |- |[[Watervlier]]||''[[Nuxia oppositifolia]]''||Water elder||635 |- |[[Watervy]] ||''[[Ficus verruculosa]]'' ||Water fig ||67.1 |- |[[Waterwitsuikerbos]]||[[Waterwitsuikerbos|Protea punctata]]|| Water white sugarbush || 94.1 |- |[[Westelike geelkeurboom]] ||''[[Calpurnia intrusa]]'' ||Western wild laburnum ||219.3 |- |[[Westelike koolhout]]||''[[Lachnostylis hanekomii]]''||Western coalwood||307.2 |- |[[Westelike smalblaarwasbessie]] ||''[[Morella integra]]'' ||Western lance-leaved wax-berry ||38.1 |- |[[Wilde-amandel]]||''[[Brabejum stellatifolium]]''||Wild almond||72 |- |[[Wilde-appelkoos]]||''[[Dovyalis zeyheri]]''||Wild apricot||511 |- |[[Wildedadelboom]]||''[[Phoenix reclinata]]''||Wild date palm||22 |- |[[Wildefrangipani]]||''[[Voacanga thouarsii]]''||Wild frangipani||646 |- |[[Wildegranaat]]||''[[Burchellia bubalina]]''||Wild pomegranate||688 |- |[[Wildegroenhaarboom]]||''[[Parkinsonia africana]]''||Wild green-hair tree||214 |- |[[Wildejasmyn]]||''[[Schrebera alata]]''||Wild jasmine||612 |- |[[Wildekanferboom]] ||''[[Cryptocarya myrtifolia]]'' ||Myrtle wild quince ||115 |- |[[Wildekastaiing]] ||''[[Calodendrum capense]]'' ||Cape chestnut ||256 |- |[[Wildelukwart]]||''[[Oxyanthus speciosus]]''||Wild loquat||696 |- |[[Wildemango]]||''[[Cordyla africana]]''||Wild mango||216 |- |[[Wildemispel]]||''[[Vangueria infausta]]''||Wild medlar||702 |- |[[Wildemoerbei]]||''[[Trimeria grandifolia]]''||Wild mulberry||503 |- |[[Wildenaeltjiebos]] ||''[[Montinia caryophyllacea]]'' ||Wild-clovebush ||137.5 |- |[[Wildenartjie]]||''[[Toddaliopsis bremekampii]]''||Wild mandarin||262 |- |[[Wildepatat]] ||''[[Maerua racemulosa]]'' ||Forest bush-cherry ||134 |- |[[Wildeperske]]||''[[Kiggelaria africana]]''||Wild peach||494 |- |[[Wildepiesang]]||''[[Ensete ventricosum]]''||Wild banana||31 |- |[[Wildepopulier]]||''[[Macaranga capensis]]''||Wild poplar<br />River macaranga||335 |- |[[Wildepruim]]||''[[Harpephyllum caffrum]]''||Wild plum||361 |- |[[Wildesalie]]||''[[Buddleja salviifolia]]''||Sagewood||637 |- |[[Wildesering]]||''[[Burkea africana]]''||Wild-seringa||197 |- |[[Wildesuikerappel]] ||''[[Annona senegalensis]]''||Wild custard-apple||105 |- |[[Wildevlier]] ||''[[Nuxia congesta]]''||Common wild elder||633 |- |[[Wilgerblaarwitgat]] ||''[[Boscia salicifolia]]''||Willow-leaved shepherd's tree||128.1 |- |[[Wilgerkorentebos]] ||''[[Searsia angustifolia]]''||Willow karee||377.1 |- |[[Wilgerkriedoring]] ||''[[Lycium arenicola]]'' ||Willow honeythorn ||669.7 |- |[[Wilgerpendoring‎]] ||''[[Gymnosporia bachmannii]]''||Willow spike-thorn||398.2 |- |[[Witbessiebos]]||''[[Flueggea virosa]]''||White-berry bush||309 |- |[[Witblombos]] ||''[[Metalasia muricata]]''||White bristle bush||736 |- |[[Witblomtontelhout]]||''[[Volkameria glabra]]''||Tinderwood||667 |- |[[Witbos]]||''[[Maerua cafra]]''||Spider bush||133 |- |[[Witels]]||''[[Platylophus trifoliatus]]''||White alder||141 |- |[[Witessenhout]]||''[[Bersama tysoniana]]''||Coastal white ash||443 |- |[[Witfluweelboomheide]] ||''[[Erica simii]]''||White-velvet tree erica||576 |- |[[Withaarbroodboom]]||''[[Encephalartos friderici-guilielmi]]''||White-haired cycad||4 |- |[[Without]]||''[[Ilex mitis]]''||Cape holly||397 |- |[[Witkaree]]||''[[Searsia pendulina]]''||White karree||396 |- |[[Witkershout]]||''[[Pterocelastrus echinatus]]''||White candlewood||405 |- |[[Witmelkhout]]||''[[Sideroxylon inerme]]''||White milkwood||579 |- |[[Witolienhout]]||''[[Buddleja saligna]]''||False olive||636 |- |[[Witonderbos]]||''[[Trichocladus ellipticus]]''||White hazel<br />Natal hazel||143 |- |[[Witpeer]]||''[[Apodytes dimidiata]]''||White pear||422 |- |[[Witrosyntjie]]||''[[Grewia bicolor]]''||Bastard raisin||458 |- |[[Witseebasboom]]||''[[Avicennia marina]]''||White mangrove||669 |- |[[Witsering]] ||''[[Kirkia acuminata]]''||White seringa||267 |- |[[Witstam]] ||''[[Euclea schimperi]]'' ||Glossy guarri||600 |- |[[Witdoring]] ||''[[Senegalia polyacantha subsp. campylacantha]]'' ||White-stemmed thorn||180 |- |[[Witranksalie]]||''[[Buddleja dysophylla]]''||White Climbing Sagewood||636.3 |- |[[Witstamkanniedood]]||''[[Commiphora tenuipetiolata]]''||White-stem corkwood||289 |- |[[Witstinkhout]]||''[[Celtis africana]]''||White stinkwood||39 |- |[[Witstippelbospendoring]]||''[[Gymnosporia nemorosa]]''||White forest spike-thorn||399.3 |- |[[Witsuikerbos]]||''[[Protea lacticolor]]''||Hottentot sugarbush||90 |- |[[Witysterhout]]||''[[Vepris lanceolata]]''||White ironwood||261 |- |[[Wolbaardsuikerbos]]||''[[Protea magnifica]]''||Queen sugarbush||86.1 |- |[[Wolftoon]]||''[[Wolftoon|Portulacaria namaquensis]]''||Namaqua porkbush||104.1 |- |[[Wolkbergbroodboom]] ||''[[Encephalartos dolomiticus]]''||Wolkberg cycad||14.4 |- |[[Wolkbergdrakeboom]] ||''[[Dracaena transvaalensis]]''||Wolkberg dragon tree||30.10 |- |[[Wollerige baakhout]]||''[[Greyia radlkoferi]]''||Transvaal bottlebrush||445 |- |[[Wollerige broodboom]] ||''[[Encephalartos heenanii]]''||Woolly cycad||14.1 |- |[[Wollerige geelkeurboom]] ||''[[Calpurnia woodii]]'' ||Woolly wild laburnum ||219.5 |- |[[Wollerige kapperbos]] ||''[[Capparis tomentosa]]''||Woolly caperbush||130.1 |- |[[Wolwedoring]] ||''[[Lycium oxycarpum]]''||Karoo honey-thorn||669.1 |- |[[Wolwegifboom]] ||''[[Hyaenanche globosa]]''||Hyaena poison||319 |- |[[Wonderboomvy]]||''[[Ficus salicifolia]]''||Wild rubber fig||60 |- |[[Wonderkanniedood]] ||''[[Commiphora buruxa]]''||Wonder corkwoord||272.5 |- |[[Wonderplant]] ||''[[Tinospora fragosa]]''||Marvel creeper||104.9 |- |[[Wonderstok]] ||''[[Tinospora tenera]]''||Marvel-creeper||104.10 |- |[[Woodbroodboom]]||''[[Encephalartos woodii]]''||Wood's giant-cycad||14 |- |[[Worsboom]]||''[[Kigelia africana]]''||Sausage tree||678 |- |[[Wortelboommahonie]] ||''[[Xylocarpus granatum]]'' ||Mangrove mahogany ||294.5 |- |[[Wurmbasvalsdoring]]||''[[Albizia anthelmintica]]''||Worm-bark false-thorn||150 |- |[[Wyliespoortaalwyn]] ||''[[Aloe angelica]]''||Wyliespoort aloe||28.4 |- |[[Ysterhout]]||''[[Olea capensis]]''||Black ironwood||618 |- |[[Ystermartiens]] ||''[[Laurophyllus capensis]]''||Iron martin||366 |- |[[Zambeziboswilg]] ||''[[Combretum celastroides]]'' ||Zambezi bushwillow ||533.8 |- |[[Zambezikanferfoelieboom]] ||''[[Turraea zambesica]]'' ||Zambezi honeysuckletree ||297.1 |- |[[Zambezikiaat]]||''[[Baikiaea plurijuga]]''||Zambezi-teak||206 |- |[[Zambeziboswilg]] ||''[[Combretum celastroides]]'' ||Zambezi bushwillow ||533.8 |- |[[Zambezikaree]] ||''[[Searsia lucens]]''||Zambezi karee||388.2 |- |[[Zambezivalsnetel]] ||''[[Acalypha ornata]]'' ||Zambezi false-nettle ||335.6 |- |[[Zimbabwe-aalwyn]]||[[Zimbabwe-aalwyn|''Aloe excelsa'' var. ''excelsa'']]||Zimbabwe aloe||28.8 |- |[[Zoeloekersielemoen]]||''[[Vepris trichocarpa]]''||Zulu cherry-orange||263 |- |[[Zoeloekiepersol]] ||''[[Cussonia zuluensis]]'' ||Zulu cabbage-tree ||561 |- |[[Zoeloelukwart]]||''[[Oxyanthus latifolius]]''||Zulu loquat||696.1 |- |[[Zoeloemelkbessie]]||''[[Manilkara concolor]]''||Zulu milkberry||586 |- |[[Zoeloepeulbessie]]||''[[Dialium schlechteri]]'' ||Zulu podberry ||211 |- |[[Zoeloevalsdoring]] ||''[[Albizia suluensis]]''||Zulu false-thorn||156 |} {{clear}} == Bronne == * [http://www.treetags.co.za/indigenous-south-african-trees/numbered-FSA-tree-species-list-19-april-2010.pdf Treetags.co.za: Numbered Tree Species List in South Africa, April 2010] * [http://www.ispotnature.org/TreesSA iSpot: South African Tree Common Names] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170621164532/http://www.ispotnature.org/TreesSA |date=21 Junie 2017 }} * [http://pza.sanbi.org/ SANBI: PlantZAfrica] * [http://iscantree.co.za/catalogue/ iScanTree: Tree List] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170706150132/http://iscantree.co.za/catalogue/ |date= 6 Julie 2017 }} * [https://books.google.co.za/books?id=RFNcAgAAQBAJ&printsec=frontcover&dq=editions:ISBN1770078320 Watter Boom Is Dit?, Eugene Moll, Penguin Random House South Africa, 2013]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://redlist.sanbi.org/index.php SANBI: Rooilys van Suid-Afrikaanse Plante] * [https://www.wits.ac.za/media/migration/files/cs-38933-fix/migrated-pdf/pdfs-1/trcflist.pdf Recommended English names for South African Trees, Universiteit van die Witwatersrand, Johannesburg] * [https://books.google.com/books?isbn=9781868259229 Field Guide to Trees of Southern Africa, Braam Van Wyk en Piet Van Wyk, 1997] * [https://pilanesbergsafaris.com/useful_info_tree.php Trees of the Pilanesberg National Park] * [https://www.sanbi.org/wp-content/uploads/2018/03/saprotectedtrees2011.pdf List of Protected Tree Species under the National Forests Act (Wet nr 84 van 1998)] == Sien ook == * [[Bas]] * [[Blaar]] * [[Boom]] * [[Lys van indringerplante in Suid-Afrika]] * [[Lys van uitheemse bome wat in Suid-Afrika voorkom]] [[Kategorie:Bome van Afrika| ]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse lyste|Bome, alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Lyste van plantspesies]] g8c40x9r8ru8otia5efo682gm7yspij 2976608 2976607 2026-10-07T17:04:54Z Oesjaar 7467 Verbeter 2976608 wikitext text/x-wiki {{multiple image2 | align = left | direction = horizontal | total_width = 900 | footer = | image1 = Vachellia xanthophloea 20D 3046.jpg | alt1 = Koorsboom | caption1 = [[Koorsboom]] | image2 = Southafrica428yellowwood.jpg | alt2 = Outeniekwageelhout | caption2 = [[Outeniekwageelhout|Outenikwa-geelhout]] | image3 = Vachellia karroo 1947.jpg | alt3 = Soetdoring | caption3 = [[Soetdoring]] | image4 = Tarchonanthus camphoratus 1DS-II 3-4583.jpg | alt4 = Kanferbos | caption4 = [[Kanferbos]] | image5 = Olinia emarginata 1DS-II 0056.jpg | alt5 = Berghardepeer | caption5 = [[Berghardepeer]] | image6 = Cyathea dregei00.jpg | alt6 = Grasveldboomvaring | caption6 = [[Grasveldboomvaring|Grasveld-boomvaring]] | image7 = Cussonia paniculata, habitus, Phalandingwe, a.jpg | alt7 = Hoëveldkiepersol | caption7 = [[Hoëveldkiepersol]] }}{{-}} Hier volg ’n sorteerbare lys van [[inheems]]e [[boom|bome]] van Suider-Afrika met hulle FSA-nommers: {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Afrikaanse naam!!Botaniese naam!!Engelse naam!!FSA-nommer |- |[[Aartappelbos]]||''[[Phyllanthus reticulatus]]''||Potato bush||311 |- |[[Abiekwasgeelhout]]||''[[Tamarix usneoides]]''||Wild tamarisk||487 |- |[[Afrikabloubessie]]||''[[Vaccinium exul]]''||Transvaal cranberry||571 |- |[[Afrikageelmelkhout]]||''[[Garcinia livingstonei]]''||Lowveld mangosteen||486 |- |[[Afrikaharpuisboom]]||''[[Ozoroa reticulata]]''||Bushveld resin tree||376 |- |[[Afrikahondsroos]]||''[[Xylotheca kraussiana]]''||African dog-rose||493 |- |[[Afrikamoerbei]]||''[[Afromorus mesozygia]]''||African mulberry||44 |- |[[Afrikasoetlemoen]] ||''[[Maclura africana]]'' || Thorny mulberry ||44.1 |- |[[Afrikasterkastaiing]]||''[[Sterculia africana]]''||African star-chestnut||474 |- |[[Afrikawaaierpalm]]||''[[Borassus aethiopum]]''||Selati palm||25 |- |[[Akkerjakkalsbessie]]||''[[Diospyros natalensis]]''||Small-leaved jackal-berry||607 |- |[[Albaniebroodboom]] ||''[[Encephalartos latifrons]]'' ||Albany cycad ||7 |- |[[Albanierooibostee]] ||''[[Aspalathus teres]]'' ||Albany rooibos tea ||225.9 |- |[[Albinobessie]]||''[[Aphloia theiformis]]''||Albino-berry ||505 |- |[[Anaboom]]||''[[Faidherbia albida]]''||Ana tree||159 |- |[[Angolabrandnetel]] ||''[[Obetia carruthersiana]]'' ||Angola nettle ||69 |- |[[Angolakiepersol]] ||''[[Cussonia angolensis]]'' ||Angola cabbage-tree ||560.5 |- |[[Angolavingerblaar]] ||''[[Vitex angolensis]]'' ||Angola fingerleaf ||659.1 |- |[[Angolawolftoon]] ||''[[Angolawolftoon|Portulacaria carrissoana]]'' ||Angola porkbush ||103.10 |- |[[Anysbergsterboom]] ||''[[Cliffortia conifera]]'' ||Anysberg startree ||145.5 |- |[[Apiesdoring]]||''[[Senegalia galpinii]]''||Monkey thorn||166 |- |[[Apiespeul]]||''[[Senna petersiana]]''||Monkeypod||213 |- |[[Appelblaar]]||''[[Philenoptera violacea]]''||Apple leaf||238 |- |[[Assegaai (boom)]]||''[[Curtisia dentata]]''||Assegai bush||570 |- |[[Baardbessie]] ||''[[Searsia incisa]]'' ||Rubrub-berry ||385 |- |[[Baardboomheide]] ||''[[Erica triflora]]'' || Bearded tree erica ||575 |- |[[Barbertonbruidsbos]] ||''[[Pavetta barbertonensis]]'' ||Barberton brides-bush ||716.2 |- |[[Barbertonse bergsuikerbos]] ||''[[Protea comptonii]]'' ||Saddleback sugarbush ||88 |- |[[Barbertonse broodboom]] ||''[[Encephalartos paucidentatus]]'' ||Barberton cycad ||11 |- |[[Basboom]]||''[[Dais cotinifolia]]''||Pompon tree||521 |- |[[Basboontjie]]||''[[Elephantorrhiza burkei]]''||Sumach bean<br /> Elephantroot||193 |- |[[Basterkokerboom]] ||''[[Aloidendron pillansii]]'' ||Bastard quiver tree ||30 |- |[[Basterkreupelhout]] ||''[[Leucospermum patersonii]]'' ||Silver-edge pincushion ||85 |- |[[Basterstinkhout]] ||''[[Ocotea kenyensis]]'' ||Mock stinkwood ||119 |- |[[Bastersuikerappel]] ||''[[Hexalobus monopetalus]]'' ||Shakama plum ||106 |- |[[Bastersuurpruim]] of [[Bastersuurpruim|kleinvalssuurpruim]] ||''[[Olax dissitiflora]]'' ||Bastard sourplum ||101 |- |[[Bastertambotie]] ||''[[Cleistanthus schlechteri]]''||False tamboti||320 |- |[[Bastervy]] ||''[[Trilepisium madagascariense]]'' ||Bastard fig ||45 |- |[[Baviaanskloofseder]]||''[[Widdringtonia schwarzii]]'' ||Willowmore cedar||21 |- |[[Bedfordbroodboom]] ||''[[Encephalartos cycadifolius]]'' ||Bedford cycad ||14.14 |- |[[Beesganna]] ||''[[Salsola arborea]]''||Cattle ganna ||103.2 |- |[[Bergaalwyn]] ||[[Bergaalwyn|''Aloe marlothii'' subsp. ''marlothii'']] ||Mountain aloe||29.5 |- |[[Bergbamboes]] ||''[[Bergbambos tessellata]]'' ||Drakensberg bamboo ||21.5 |- |[[Bergbas]] ||''[[Osyris lanceolata]]'' ||Rock tannin bush ||100 |- |[[Bergbrandnetel]] ||''[[Obetia tenax]]'' ||Mountain nettle ||70 |- |[[Bergdoringklipels]] ||''[[Canthium kuntzeanum]]'' ||Mountain turkey-berry ||708.1 |- |[[Bergfonteinbos]] ||''[[Psoralea angustifolia]]'' ||Mountain fountain-bush ||226.15 |- |[[Berggeelkeurboom]] ||''[[Calpurnia sericea]]'' ||Mountain wild laburnum ||219.4 |- |[[Bergghwarrie]] ||''[[Euclea coriacea]]'' ||Mountain guarri ||593 |- |[[Berghardepeer]] ||''[[Olinia emarginata]]''||Mountain hard-pear<br />Transvaal hard-pear||514 |- |[[Bergkaree]] ||''[[Searsia leptodictya]]'' ||Mountain karree||387 |- |[[Bergkoeniebos]] ||''[[Searsia divaricata]]'' || Mountain kuni-bush ||381.2 |- |[[Bergmahonie]] ||''[[Entandrophragma caudatum]]''||Mountain mahogany||293 |- |[[Bergrysbos]] ||''[[Cliffortia phillipsii]]'' ||Mountain ricebush ||145.13 |- |[[Bergsalie]] ||''[[Buddleja loricata]]'' ||Mountain Sagewood ||636.2 |- |[[Bergsering]] ||''[[Kirkia wilmsii]]''||Mountain seringa||269 |- |[[Bergsipres]] ||''[[Widdringtonia nodiflora]]''||Mountain cypress||20 |- |[[Bergtaaibos]] ||''[[Searsia pyroides var. integrifolia]]'' ||Mountain firethorn currant ||392.3 |- |[[Bergvaalbos]] ||''[[Brachylaena rotundata]]'' ||Mountain silver-oak ||730 |- |[[Bergverfbos]]||''[[Indigofera frutescens]]''||Mountain Indigo ||226.3 |- |[[Bergwasbessie]] ||''[[Morella microbracteata]]'' ||Mountain waxberry ||37.2 |- |[[Bergwildemispel]] ||''[[Vangueria parvifolia]]'' ||Mountain wild-medlar ||703 |- |[[Bergwildepiesang]] ||''[[Strelitzia caudata]]''||Transvaal wild banana||33 |- |[[Bergwitboom]] ||''[[Ehretia alba]]''||White Puzzle-bush||655.5 |- |[[Besembos]] ||''[[Searsia erosa]]'' ||Broom karee ||383 |- |[[Besemkraaibessie]] ||''[[Searsia fastigiata]]'' ||Broom currant ||383.1 |- |[[Besemtrosvy]]||''[[Ficus sur]]''||Broom cluster fig||50 |- |[[Bietou]] ||''[[Osteospermum moniliferum]]'' ||Bush tickberry ||736.1 |- |[[Bitteraalwyn]] ||''[[Aloe ferox]]'' ||Bitter aloe ||29.2 |- |[[Bitterblaar]]||''[[Brachylaena elliptica]]''||Bitter leaf||725 |- |[[Bitterkaree]] ||''[[Searsia marlothii]]'' ||Bitter karee ||389.2 |- |[[Bittervalsdoring]]||''[[Albizia amara]]''||Bitter false-thorn||149 |- |[[Blaarbessie]] ||''[[Tapura fischeri]]'' ||Leafberry ||304 |- |[[Blaasdoring]] ||''[[Vachellia luederitzii var. retinens]]'' ||Balloon thorn ||174.1 |- |[[Bladdoring]] ||''[[Senegalia fleckii]]'' ||Blade thorn ||165 |- |[[Bleekbassoetdoring]] ||''[[Vachellia natalitia]]'' ||Pale-bark sweet thorn ||172.1 |- |[[Blinkblaar]]||''[[Rhamnus prinoides]]''||Dogwood||452 |- |[[Blinkblaarkanniedood]]||''[[Commiphora schimperi]]''||Glossy-leaved corkwood||287 |- |[[Blinkblaarsuurbessie]] ||''[[Dovyalis lucida]]'' ||Glossy-leaved bitterberry ||508 |- |[[Blinkblaar-wag-’n-bietjie]]||''[[Ziziphus mucronata]]''||Buffalo-thorn||447 |- |[[Blinkblaarwitessenhout]]||''[[Bersama lucens]]''||Glossy white ash||439 |- |[[Blinkbruidsbos]]||''[[Pavetta kotzei]]''||Glossy Forest Brides-bush||717.3 |- |[[Blinkfluweelkaree]] ||''[[Searsia quartiniana]]'' ||Glossy velvet karee ||393 |- |[[Blinkhardebos]] ||''[[Phylica oleifolia]]'' ||Glossy hard-leaf ||453.3 |- |[[Blinktaaibos]]||''[[Searsia lucida]]''||Glossy wild currant||388.1 |- |[[Bloedhoutbos]] ||''[[Haematoxylum dinteri]]'' ||Bloodwood-bush ||213.6 |- |[[Blombos]] ||''[[Metalasia densa]]'' ||Common flowerbush ||735.4 |- |[[Blosendesuikerbos]] of [[Blosendesuikerbos|pienksuikerbos]] ||''[[Protea stokoei]]'' ||Pink sugarbush ||97.5 |- |[[Bloubaskanniedood]] ||''[[Commiphora caerulea]]'' ||Blue-barked corkwood ||272.1 |- |[[Bloubitterbessie]] ||''[[Strychnos usambarensis]]''||Blue bitterberry||631 |- |[[Bloublaarkanniedood]] ||''[[Commiphora glaucescens]]'' ||Blue-leaved corkwood ||276 |- |[[Bloublaarpendoring]] ||''[[Gymnosporia glaucophylla]]'' ||Blue-leaved spike-thorn ||399.6 |- |[[Bloublaarrooihout]] ||''[[Ochna glauca]]'' ||Blue-leaved plane ||479.3 |- |[[Bloublaarwitbos]] ||''[[Maerua decumbens]]'' ||Blue-leaved spiderbush ||133.2 |- |[[Bloubos]]||''[[Diospyros lycioides]]''||Karoo bluebush||605.2 |- |[[Bloubotterboom]] ||''[[Tylecodon paniculatus subsp. glaucus]]'' ||Blue botterboom ||743 |- |[[Bloubroodboom]] ||''[[Encephalartos nubimontanus]]'' ||Blue cycad ||14.9 |- |[[Bloughwarrie]] ||''[[Euclea crispa]]''||Mountain guarri||594 |- |[[Blouhaak]] ||''[[Senegalia erubescens]]''||Blue thorn||164 |- |[[Blouheuningbos]] ||''[[Freylinia tropica]]'' ||Blue honeybells ||670.3 |- |[[Bloukoeniebos]] ||''[[Searsia glauca]]'' ||Blue kuni-bush ||383.2 |- |[[Bloulourier]] ||''[[Cryptocarya angustifolia]]'' ||Blue laurel ||112 |- |[[Baardsuikerbos]] ||''[[Baardsuikerbos|Protea neriifolia]]'' ||Blue sugarbush ||93.1 |- |[[Blousuurpruim]] ||[[Blousuurpruim|''Ximenia americana'' var. ''america'']] ||Blue sourplum||101.5 |- |[[Bloutaaibos]] ||''[[Searsia zeyheri]]'' ||Blue crowberry ||396.1 |- |[[Bloutolbos]] ||''[[Diospyros pallens]]'' ||Blue star-apple ||607.3 |- |[[Blyderivierbroodboom]] ||''[[Encephalartos cupidus]]'' ||Blyde River cycad ||14.13 |- |[[Blydesuikerbos]] ||''[[Protea laetans]]'' ||Blyde sugarbush ||90.4 |- |[[Bobbejaankoolbos]] ||''[[Othonna triplinervia]]'' ||Three-veined othonna ||741 |- |[[Bobbejaankos]] ||''[[Stangeria eriopus]]'' ||Natal grass cycad ||14.21 |- |[[Boesmansgif]]||''[[Acokanthera oppositifolia]]''||Common poison-bush||639 |- |[[Boesmansrivierbroodboom]] ||''[[Encephalartos trispinosus]]'' ||Bushman's River cycad ||14.18 |- |[[Boesmanstee]]||''[[Catha edulis]]''||Bushman's tea||404 |- |[[Bokbitterappel]] ||''[[Solanum aculeastrum]]''||Goat-apple||669.3 |- |[[Bokkeveldpoppiesbos]] ||''[[Paranomus bracteolaris]]'' ||Smooth-leaved tree-sceptre ||72.3 |- |[[Boomaalwyn]]||''[[Aloidendron barberae]]''||Tree aloe||28 |- |[[Boomranknetel]] ||''[[Urera trinervis]]'' ||tree climbing-nettle ||70.1 |- |[[Borselaalwyn]] ||''[[Aloe rupestris]]'' ||Bottlebrush aloe ||30.3 |- |[[Bosappelblaar]]||''[[Philenoptera sutherlandii]]''||Forest appleleaf||228 |- |[[Bosbeesklou]]||''[[Bauhinia tomentosa]]''||Bush neat's foot||208.1 |- |[[Bosblompeer]] ||''[[Dombeya tiliacea]]'' ||Forest wildpear ||472 |- |[[Bosboerboon]]||''[[Schotia latifolia]]''||Forest boerbean||204 |- |[[Bosboomvaring]]||''[[Gymnosphaera capensis]]''||Forest tree fern||2 |- |[[Bosbruidsbos]] ||''[[Pavetta inandensis]]'' ||Forest bride’s bush ||718 |- |[[Bosdoringklipels]]||''[[Canthium inerme]]''||Common turkey-berry||708 |- |[[Bosgeelmelkhout]]||''[[Garcinia gerrardii]]''||Forest mangosteen||485 |- |[[Boshardepeer]]||''[[Olinia radiata]]''||Forest hard-pear||515 |- |[[Bosjakkalskoffie]]||''[[Tricalysia capensis]]''||Forest jackal-coffee||698 |- |[[Bosjesmansbrood]] ||''[[Encephalartos afer]]'' ||Grahamstown cycad ||14.11 |- |[[Boskamhout]]||''[[Baphia racemosa]]''||Natal camwood||224 |- |[[Boskanariebessie]] ||''[[Suregada procera]]'' ||Forest canaryberry ||339 |- |[[Boskanniedood]]||''[[Commiphora woodii]]''||Forest corkwood||291 |- |[[Boskasieboswilg]] ||''[[Combretum padoides]]'' ||Thicket bushwillow ||534.1 |- |[[Boskatjiepiering]]||''[[Gardenia thunbergia]]''||Forest gardena<br />White gardenia||692 |- |[[Boskiepersol]]||''[[Cussonia sphaerocephala]]''||Natal forest cabbage tree||564.2 |- |[[Bosklouterboswilg]] ||''[[Combretum edwardsii]]'' ||Forest climbing bushwillow ||534.2 |- |[[Boskokoboom]] ||''[[Maytenus deflexa]]'' ||Forest kokotree ||402.9 |- |[[Boskoorsbessie]]||''[[Croton sylvaticus]]''||Forest fever-berry||330 |- |[[Boskoorsboom]]||''[[Anthocleista grandiflora]]''||Forest fever tree||632 |- |[[Boskranses]]||''[[Atalaya natalensis]]''||Natal krantz ash||429 |- |[[Boslaventelboom]]||''[[Heteropyxis canescens]]''||Forest lavender tree||454 |- |[[Boslepelhout]]||''[[Cassine peragua]]''||Mountain saffron||414 |- |[[Bosmelkbessie]]||''[[Manilkara discolor]]''||Forest milkberry||588 |- |[[Bosmelkhout]]||''[[Vitellariopsis marginata]]''||Natal bush milkwood||590 |- |[[Bosmirtebessie]]||''[[Eugenia natalitia]]''||Common forest myrtle||553.2 |- |[[Bosnanabessie]] ||''[[Searsia grandidens]]''||Sharp-toothed currant ||381.3 |- |[[Bosolienhout]]||''[[Olea woodiana]]''||Forest olive||620 |- |[[Bospaddaboom]]||''[[Tabernaemontana ventricosa]]''||Forest toad tree||645 |- |[[Bospeper]] of [[Bospeper|wildepeper]] ||''[[Piper capense]]'' ||Wild pepper ||34.5 |- |[[Bosperske]]||''[[Rawsonia lucida]]''||Forest peach||491 |- |[[Bospoubessie]]||''[[Margaritaria discoidea var. fagifolia]]''||Forest peacockberry||310 |- |[[Bosrooiessenhout]]||''[[Trichilia dregeana]]''||Forest mahogany||300 |- |[[Bosrooihout]] ||''[[Ochna arborea var. oconnorii]]'' ||Forest plane ||482 |- |[[Bosrooimelkhout]]||''[[Mimusops obovata]]''||Red milkwood||584 |- |[[Bosrooivingers]] ||''[[Xylopia gracilipes]]'' ||Forest redfingers ||109 |- |[[Bosrosyntjie]]||''[[Grewia lasiocarpa]]''||Forest raisin||461 |- |[[Bossaffraan]]||''[[Elaeodendron croceum]]''||Small-leaved saffron||415 |- |[[Bosstamvrug]]||''[[Chrysophyllum viridifolium]]''||Fluted milkwood||580 |- |[[Bostaaibos]] ||''[[Searsia chirindensis]]''||Red currant||380 |- |[[Bosvaalbos]] ||[[Bosvaalbos|''Brachylaena discolor'' var. ''transvaalensis'']] ||Woodland silver oak||731 |- |[[Bosvaderlandswilg]] ||''[[Combretum kraussii]]''||Forest bushwillow||540 |- |[[Bosvalsnetel]] ||''[[Acalypha glabrata]]''||Forest mock nettle||335.1 |- |[[Bosvalspendoring]] ||''[[Putterlickia verrucosa]]'' ||False forest spikethorn ||403.2 |- |[[Bosveldboekenhout]] ||''[[Faurea saligna]]''||Transvaal beech||75 |- |[[Bosveldhalfmaanranker]] ||''[[Cocculus hirsutus]]'' || Python climber ||104.6 |- |[[Bosveldharpuisboom]]||''[[Ozoroa paniculosa]]''||Broad-leaved resin tree||375 |- |[[Bosveldkandelaarnaboom]]||''[[Euphorbia cooperi]]''||Bushveld candelabra tree||346 |- |[[Bosveldkatjiepiering]]||''[[Gardenia volkensii]]''||Transvaal gardenia||691.1 |- |[[Bosveldklipels]]||''[[Psydrax livida]]''||Green quar||713 |- |[[Bosveldpendoring]] ||''[[Gymnosporia mossambicensis]]'' ||Black forest spike-thorn ||399.10 |- |[[Bosveldpoubessie]]||''[[Margaritaria discoidea var. nitida]]''||Bushveld peacockberry||310.1 |- |[[Bosveldrooiklapperbos]] ||''[[Erythrophysa transvaalensis]]''||Transvaal red balloon||436.2 |- |[[Bosveldsaffraan]]||''[[Elaeodendron transvaalense]]''||Condiment saffron||416 |- |[[Bosveldvalsdoring]]||''[[Albizia harveyi]]''||Common false-thorn||155 |- |[[Bosveldwitklokke]]||''[[Rothmannia fischeri]]''||Cape gardenia||694 |- |[[Bosveldwitysterhout]]||''[[Vepris reflexa]]''||Bushveld white ironwood||260 |- |[[Bosverfbos]]||''[[Indigofera natalensis]]''||Forest Indigo||226.6 |- |[[Bosvlamklimop]] ||''[[Combretum paniculatum]]'' ||Forest flamecreeper ||545.3 |- |[[Bosvlier]]||''[[Nuxia floribunda]]''||Forest elder||634 |- |[[Bosvy]]||''[[Ficus craterostoma]]''||Forest fig||52 |- |[[Boswaterbessie]]||''[[Syzygium gerrardii]]''||Forest waterwood||556 |- |[[Boswitsuikerbos]] ||''[[Boswitsuikerbos|Protea mundii]]''|| Forest white sugarbush || 93 |- |[[Bosysterpruim]]||''[[Drypetes gerrardii]]''||Forest ironplum||314 |- |[[Botrivierheuningklokkies]] ||''[[Freylinia helmei]]'' ||Bot River honeybells ||670.6 |- |[[Botriviersuikerbos]] ||''[[Protea compacta]]'' ||Bot River sugarbush || 87.1 |- |[[Bottelboom]]||''[[Pachypodium lealii]]''||Bottle tree||648 |- |[[Botterboom]]||''[[Tylecodon paniculatus]]''||Butter tree||137.1 |- |[[Botterklapper]]||''[[Strychnos madagascariensis]]''||Black monkey orange||626 |- |[[Braamtaaibos]] ||''[[Searsia batophylla]]'' ||Bramble currant ||377.3 |- |[[Brakdoring]] ||[[Vachellia robusta subsp. clavigera]] ||Narrow-pod robust thorn thorn ||183.1 |- |[[Brandbergdoring]] ||[[Senegalia montis-usti]] ||Brandberg thorn ||177 |- |[[Bredasdorpsuikerbos]] ||''[[Protea obtusifolia]]'' ||Bredasdorp protea ||94 |- |[[Breëblaarboekenhout]]||''[[Faurea rochetiana]]''||Broad-leaved beech||76 |- |[[Breëblaarharpuisboom]] ||''[[Ozoroa obovata]]'' ||Broad-leaved resin tree ||374 |- |[[Breëblaarkanferbos]] ||''[[Tarchonanthus trilobus var. galpinii]]'' ||Broad-leaved camphorbush ||734 |- |[[Breëblaarklipels]] ||''[[Afrocanthium pseudorandii]]'' ||Mottled-bark rock-alder ||709.2 |- |[[Breëblaarkoraalboom]]||''[[Erythrina latissima]]''||Broad-leaved coral tree||244 |- |[[Breëblaarkweper]]||''[[Cryptocarya latifolia]]''||Broad-leaved quince||113 |- |[[Breëblaarpluisbos]] ||''[[Lopholaena platyphylla]]'' || Broad-leaved fluff bush||738.1 |- |[[Breëblaarsuikerbos]] ||''[[Protea eximia]]'' ||Broad-leaf sugarbush ||88.3 |- |[[Breëblaarveselbos]]||''[[Englerodaphne ovalifolia]]''||Broad-leaved fibre-bush ||517.5 |- |[[Breëblaarwasbessie]] ||''[[Morella pilulifera]]'' ||Broad-leaved waxberry ||37 |- |[[Breëblaarwitgat]] ||''[[Boscia mossambicensis]]'' ||Broad-leaved shepherd tree ||127 |- |[[Breekhout]]||''[[Alberta magna]]''||Magnificent flame bush||701 |- |[[Breëpeulvalsdoring]]||''[[Albizia forbesii]]''||Broad-pod false-thorn<br />Broad-pod albizia||154 |- |[[Breëriviergeelhout]]||''[[Podocarpus elongatus]]''||Breede River yellowwood||15 |- |[[Brosblaar]]||''[[Galpinia transvaalica]]''||Transvaal privet||523 |- |[[Brosdoring]] ||''[[Phaeoptilum spinosum]]'' ||Brittle thorn ||103.7 |- |[[Bruinaalwyn]] of [[Bruinaalwyn|wolkbergaalwyn]] ||''[[Aloe dolomitica]]'' of ook soms ''[[Aloe vryheidensis]]'' ||Brown aloe<br />Wolkberg aloe ||29.1 |- |[[Bruinivoor]]||''[[Phyllogeiton discolor]]''||Brown ivory||449 |- |[[Bruinstamkanniedood]] ||''[[Commiphora giessii]]'' ||Brown-stemmed corkwood || 275.5 |- |[[Bruinysterhout]] ||''[[Homalium dentatum]]''||Brown ironwood||501 |- |[[Bubuvy]] ||''[[Ficus bubu]]'' ||Bubu fig ||56 |- |[[Buig-my-nie]]||''[[Buxus macowanii]]''||Cape box||358 |- |[[Bukshardeblaar]] ||''[[Phylica buxifolia]]'' ||Box hard-leaf ||453.1 |- |[[Clanwilliamaalwyn]] ||''[[Aloe comosa]]'' ||Clanwilliam aloe ||28.7 |- |[[Clanwilliamseder]]||''[[Widdringtonia cedarbergensis]]''||Clanwilliam cedar||19 |- |[[Damarakanniedood]] ||''[[Commiphora crenato-serrata]]'' ||Damara corkwood ||274 |- |[[Delagoadoring]]||''[[Senegalia welwitschii]]''||Delagoa thorn<br />Hairy umbrella thorn||163 |- |[[Deurmekaarbos]]||''[[Ehretia rigida]]''||Puzzle bush||657 |- |[[Dikbas]]||''[[Lannea discolor]]''||Live-long||362 |- |[[Dikblaarbosmirt]] ||''[[Eugenia umtamvunensis]]'' ||Thick-leaved myrtleberry ||553.6 |- |[[Dikblaargroenappel]] ||''[[Monodora junodii|Monodora junodii var. macrantha]]'' ||Thick-leave green-apple ||107.2 |- |[[Disseldoring]] ||''[[Berkheya chamaepeuce]]'' ||Tree thistle thorn ||742 |- |[[Donkievy]] ||''[[Mestoklema arboriforme]]'' ||Donkey mesemb ||103.6 |- |[[Donsiebos]] ||''[[Senecio barbertonicus]]'' || Barberton groundsel ||738.5 |- |[[Dopperkiaat]]||''[[Pterocarpus rotundifolius]]''||Round-leaved teak||237 |- |[[Doppruim]]||''[[Pappea capensis]]''||Jacket-plum||433 |- |[[Doringbroodboom]] ||''[[Encephalartos horridus]]'' ||Eastern Cape blue cycad ||14.15 |- |[[Doringkanniedood]]||''[[Commiphora glandulosa]]''||Tall common corkwood||285.1 |- |[[Doringkatjiepiering]]||''[[Hyperacanthus amoenus]]''||Thorny gardenia||690 |- |[[Doringklipels]] ||''[[Canthium spinosum]]'' ||Thorny turkeyberry ||707 |- |[[Doringolm]]||''[[Chaetacme aristata]]''||Thorny elm||43 |- |[[Doringpeer]]||''[[Scolopia zeyheri]]''||Thorn pear||498 |- |[[Doringrooibessie]]||''[[Erythrococca berberidea]]''||Prickly redberry||332.1 |- |[[Doringtaaibos]] ||''[[Searsia longispina]]'' ||Spiny currant ||388 |- |[[Doringvalsnetel]] ||''[[Acalypha sonderiana]]'' ||Thorny false nettle ||335.2 |- |[[Dorinkiedoring]] ||''[[Senegalia brevispica subsp. dregeana]]'' ||Prickly thorn ||160.2 |- |[[Dorre haakdoring]] ||''[[Senegalia hereroensis]]'' ||Arid hook thorn ||171 |- |[[Drakensbergboomheide]] ||''[[Erica dracomontana]]'' || Dragon heath ||574.2 |- |[[Drakensbergbroodboom]] ||''[[Encephalartos ghellinckii]]''||Drakensberg cycad ||5 |- |[[Drakensbergkaree]] ||''[[Searsia montana]]'' ||Drakensberg karee ||384.1 |- |[[Drakensbergpendoring]] ||''[[Gymnosporia devenishii]]'' ||Drakensberg spike-thorn ||399.5 |- |[[Drakensbergrysbos]] ||''[[Cliffortia repens]]'' ||Drakensberg ricebush ||145.15 |- |[[Driedoring]] ||''[[Rhigozum trichotomum]]'' ||Three-thorn rhigozum ||676.1 |- |[[Driehaakdoring]]||''[[Senegalia senegal var. rostrata]]''||Bushy three-hooked thorn||185.1 |- |[[Drietandkanferbos]]||''[[Tarchonanthus trilobus]]''||Trident camphortree||735 |- |[[Dubbelkroonboom]]||''[[Julbernardia globiflora]]''||African munondo||207.1 |- |[[Duikerbessie]] ||''[[Sclerocroton integerrimus]]'' ||Duiker-berry tallow-tree||343 |- |[[Duinbroodboom]] ||''[[Encephalartos arenarius]]'' ||Alexandria cycad ||3.2 |- |[[Duinebessie]] ||''[[Muraltia scoparia]]'' ||Duneberry ||303.3 |- |[[Duinebruidsbos]]||''[[Pavetta revoluta]]''||Dune bride's bush||720 |- |[[Duineganna]] ||''[[Duineganna|Salsola nollothensis]]'' ||Dune ganna ||103.9 |- |[[Duinegeelbos]] ||''[[Leucadendron coniferum]]'' ||Dune conebush ||82 |- |[[Duineghwarrie]]||''[[Euclea racemosa]]''||Dune guarri<br />Sea guarri||599.3 |- |[[Duinegifboom]] ||''[[Acokanthera oblongifolia]]'' ||Dune poison-bush||638 |- |[[Duinekokoboom]] ||''[[Maytenus procumbens]]'' ||Dune koko tree ||401.1 |- |[[Duinekraaibessie]] ||''[[Searsia crenata]]'' ||Dune crowberry ||380.1 |- |[[Duinekriedoring]] ||''[[Lycium ferocissimum]]'' ||Dune honeythorn ||669.11 |- |[[Duinemirtebessie]]||''[[Eugenia capensis]]''||Dune myrtle||553.1 |- |[[Duine-olienhout]] ||''[[Olea exasperata]]'' ||Dune olive ||619 |- |[[Duinependoring]] ||''[[Gymnosporia arenicola]]'' ||Dune spike-thorn ||399.4 |- |[[Duineseepbessie]]||''[[Deinbollia oblongifolia]]''||Dune soap-berry||430 |- |[[Duinesoetdoring]] ||''[[Vachellia kosiensis]]'' ||Dune sweet thorn ||172.2 |- |[[Duinesterappel]] ||''[[Diospyros rotundifolia]]'' ||Dune star-apple ||608 |- |[[Duinesuurbessie]] ||''[[Dovyalis rotundifolia]]'' ||Dune sourberry ||510 |- |[[Duinesybas]]||''[[Robsonodendron maritimum]]'' ||Dune mock silky-bark ||413.1 |- |[[Duinetaaibos]] ||''[[Searsia laevigata]]'' ||Dune currant ||385.2 |- |[[Duinevalstaaibos]]||''[[Allophylus natalensis]]''||Dune false currant||426 |- |[[Duinewasbessie]] ||''[[Morella cordifolia]]'' ||Dune waxberry ||37.1 |- |[[Dunblaarfonteinbos]]||''[[Psoralea glabra]]'' || Narrow-leaf fountain-bush ||226.9 |- |[[Dwababessie]] ||''[[Monanthotaxis afra]]'' ||Dwababerry ||107.1 |- |[[Dwergbroodboom]] ||''[[Encephalartos humilis]]'' ||Dwarf cycad ||14.16 |- |[[Dwergpruimbas]] ||''[[Osyris speciosa]]'' ||Cape sumach ||100.1 |- |[[Dwergvy]] ||''[[Ficus pygmaea]]'' || Dwarf fig ||50.2 |- |[[Dwergwolftoon]] ||''[[Dwergwolftoon|Portulacaria fruticulosa]]'' ||Dwarf porkbush ||104.2 |- |[[Ebbehoutghwarrie]]||''[[Euclea pseudebenus]]''||Ebony tree<br />Black ebony||598 |- |[[Ebutsinidoring]] ||''[[Vachellia ebutsiniorum]]'' ||Ebutsini thorn ||163.5 |- |[[Eikeblaarkanniedood]] ||''[[Commiphora wildii]]'' ||Oak-leaved corkwoord ||290.1 |- |[[Enkelblaarkiepersol]]||''[[Cussonia natalensis]]''||Rock cabbage tree||562 |- |[[Enkeldoring]]||''[[Vachellia robusta]] subps. robusta''||Ankle thorn<br />Splendid thorn<br />Brack thorn<br />Broad-pod robust thorn||183 |- |[[Enkeldoringnoemnoem]]||''[[Carissa spinarum]]''||Simple-spine carissa<br />Conkerberry<br />Arabian num-num||640.4 |- |[[Enkelgroendoring]]||''[[Balanites aegyptiaca]]''||Desert date<br />Egyptian balsam||251.1 |- |[[Ertjiehout]] ||''[[Craibia zimmermannii]]'' ||Peawood ||229 |- |[[Essenhout]]||''[[Ekebergia capensis]]''||Cape ash||298 |- |[[Fluweelboswilg]]||''[[Combretum molle]]''||Velvet bushwillow||537 |- |[[Fluweelkanniedood]]||''[[Commiphora mollis]]''||Velvet corkwood||280 |- |[[Fluweelkaree]] ||''[[Searsia engleri]]'' ||Velvet karee ||382 |- |[[Fluweelklipels]]||''[[Afrocanthium gilfillanii]]''||Velvet rockalder||706 |- |[[Fluweelrooibessie]]||''[[Erythrococca menyharthii]]''||Velvet redberry||332.3 |- |[[Fluweelsoetbessie]]||''[[Bridelia mollis]]''||Velvet sweetberry||325 |- |[[Fluweelvrughardeblaar]] ||''[[Phylica purpurea]]'' ||Velvet-fruited/hardleaf ||453.5 |- |[[Fluweelvrugzanha]]||''[[Zanha africana]]''||Velvet-fruit zanha||438.5 |- |[[Fonteinbos]]||''[[Psoralea aphylla]]'' || Leafless fountain-bush ||226.8 |- |[[Fransaalwyn]]||''[[Aloe pluridens]]''||French aloe||30.1 |- |[[Fynbauhinia]]||''[[Bauhinia natalensis]]''||Dainty bauhinia||208.5 |- |[[Fynbitterblaar]]||''[[Brachylaena ilicifolia]]''||Small bitter-leaf||728 |- |[[Fynblaarboerboon]] ||''[[Schotia afra var. angustifolia]]'' ||Small-leaved boerbean||201.1 |- |[[Fynblaarbruidsbos]] ||''[[Pavetta zeyheri]]'' ||Small-leaved bride’s bush ||722 |- |[[Fynblaarbruinysterhout]] ||''[[Homalium rufescens]]'' ||Small-leaved brown-ironwood||502 |- |[[Fynblaarkanniedood]] ||''[[Commiphora kraeuseliana]]'' ||Feather-leaved corkwoord ||277.5 |- |[[Fynblaarrooihout]]||''[[Ochna serrulata]]''||Small-leaved plane||479.1 |- |[[Fynblaarwildemoerbei]]||''[[Trimeria trinervis]] ||Small-leaved wild mulberry||504 |- |[[Fynbossterappel‎]] ||''[[Diospyros glabra]]'' ||Blueberry bush ||603.1 |- |[[Fyndoring]] ||''[[Vachellia tenuispina]]'' ||Turf thorn ||187.3 |- |[[Gamtooskiepersol]] ||''[[Cussonia gamtoosensis]]'' ||Gamtoos cabbage tree||565.2 |- |[[Gannabos]] of [[Gannabos|seepganna]] ||''[[Salsola aphylla]]'' ||Lye ganna ||103.3 |- |[[Gariepbauhinia]]||''[[Adenolobus garipensis]]''||Blue neat's foot||208 |- |[[Gariepharpuisboom]]||''[[Ozoroa namaquensis]]''||Gariep resin tree ||373.2 |- |[[Gariepkanniedood]] ||''[[Commiphora gariepensis]]'' ||Gariep corkwoord ||275.3 |- |[[Gariepkaree]] ||''[[Searsia populifolia]]'' ||Gariep karee ||391.1 |- |[[Garieppendoring]] ||''[[Gymnosporia gariepensis]]'' ||Gariep spike-thorn ||401.5 |- |[[Garieppronkstert]] ||''[[Gelrebia bracteata]]'' ||Gariep plumeflower ||214.1 |- |[[Gariepsmalblaarpendoring]] ||''[[Gymnosporia linearis subsp. lanceolata]]'' ||Gariep narrow-leaved spike-thorn ||401.10 |- |[[Geelbauhinia]] ||''[[Bauhinia tomentosa]]'' ||Yellow bauhinia ||208.1 |- |[[Geelbitterbessie]] ||''[[Strychnos mitis]]'' ||Yellow bitterberry ||627 |- |[[Geelblomvoëlbessie]]||''[[Psychotria capensis]]''||Bird-berry||723 |- |[[Geeldoring]] ||''[[Rhigozum obovatum]]'' ||Yellow pomegranate ||675 |- |[[Geelhout]]||''[[Podocarpus latifolius]]''||Real yellowwood||18 |- |[[Geelkeurboom]]||''[[Calpurnia aurea]]''||Natal laburnum||219 |- |[[Geelpapierkelk]]||''[[Monotes glaber]]''||Palefruit monotes||486.5 |- |[[Geelpistoolbos]] ||''[[Justicia aconitiflora]]'' ||Lemon pistol-bush ||681.2 |- |[[Geelskulpblombos]]||''[[Bowkeria citrina]]'' ||Yellow shell-flower bush ||672.1 |- |[[Geelsuikerbos]] of [[Geelsuikerbos|geelsuikerkan]] ||[[Geelsuikerbos|''Protea aurea'' subsp. ''aurea'']] ||Common shuttlecock sugarbush ||90.3 |- |[[Geelwortelboom]]||''[[Steganotaenia araliacea]]''||Carrot tree||569 |- |[[Geneesblaarboom]] ||''[[Solanum giganteum]]''||Healing-leaf tree||669.4 |- |[[Gewone bruidsbos]] ||''[[Pavetta gardeniifolia var. gardeniifolia]]'' ||Common bride’s bush ||716 |- |[[Gewone drolpeer]] ||''[[Dombeya rotundifolia]]''||Common wild pear||471 |- |[[Gewone ghwarrie]] ||''[[Euclea undulata]]''||Common guarri||601 |- |[[Gewone haakdoring]] ||''[[Senegalia afra]]''||Common hook-thorn||162 |- |[[Gewone hardeblaar]] ||''[[Phylica paniculata]]''||Common hard-leaf||453.2 |- |[[Gewone kanariebessie]] ||''[[Suregada africana]]'' ||Common canaryberry ||338 |- |[[Gewone kanniedood]] ||''[[Commiphora pyracanthoides]]'' ||Firethorn corkwood ||285 |- |[[Gewone kraaibessie]] ||''[[Searsia pentheri]]''||Common crow-berry||391 |- |[[Gewone luisiesbos]] ||''[[Leucospermum cuneiforme]]'' ||Wart-stemmed pincushion ||84.2 |- |[[Gewone protea]] of [[Gewone protea|gewone suikerbos]] ||[[Gewone protea|''Protea afra'' subsp. ''afra'']]||Common sugarbush||87 |- |[[Gewone taaibos]] ||''[[Searsia pyroides]]''||Common wildcurrant<br />||392 |- |[[Gewone wildekweper]] ||''[[Cryptocarya transvaalensis]]'' ||Mountain wild-quince ||114 |- |[[Gewone wildepietersieliebos]]||''[[Heteromorpha arborescens]]''||Parsley-tree<br />Parsnip-tree||568 |- |[[Gewone wildevy]]||''[[Ficus burkei]]''||Common wild fig||48 |- |[[Gifbergboomvygie]] ||''[[Stoeberia giftbergensis]]'' ||Gifberg tree-vygie ||756 |- |[[Gifbruidsbos]] ||''[[Pavetta schumanniana]]'' ||Poison bride’s bush ||721 |- |[[Gifolyf]]||''[[Peddiea africana]]''||Poison-olive||517 |- |[[Gifsterappel]] ||''[[Diospyros dichrophylla]] ''||Poison star-apple ||603 |- |[[Gladblaarbaakhout]]||''[[Greyia sutherlandii]]''||Natal bottlebrush||446 |- |[[Gladdeblaarwildemispel]] ||''[[Vangueria madagascariensis]]'' ||Smooth-leaved wild-medlar ||702.1 |- |[[Gladdeblompeer]]||''[[Dombeya cymosa]]''||Natal wild pear||469 |- |[[Gladdekola]]||''[[Cola natalensis]]''||Coshwood||478 |- |[[Gladderankwitbos]] ||''[[Maerua juncea supsp. juncea]]'' ||Smooth climbing spiderbush ||133.6 |- |[[Gladdeslapmispel]]||''[[Vangueria lasiantha]]''||Natal medlar||705 |- |[[Gladdesuurpruim]] ||''[[Ximenia afra var natalensis]]'' ||Smooth-twigged sourplum ||103.1 |- |[[Gladdeveselbos]]||''[[Englerodaphne subcordata]]''||Smooth fibre-bush||519 |- |[[Glansrosyntjie]]||''[[Grewia vernicosa]]''||Glossy raisinbush||463.11 |- |[[Gordoniavalspendoring]] ||''[[Putterlickia saxatilis]]'' ||Gordonia false spikethorn ||403.4 |- |[[Goueklokkiesboontjieboom]] ||''[[Markhamia obtusifolia]]'' ||Golden bell-bean ||677.1 |- |[[Gouetee]]||''[[Aspalathus pendula]]'' || Golden tea ||225.11 |- |[[Gouevingerblaar]] ||''[[Vitex patula]]'' ||Gold fingerleaf ||662 |- |[[Granietvy]] ||[[Granietvy|''Ficus natalensis'' subsp. ''granitticola'']] ||Granite fig ||56.5 |- |[[Graskopaalwyn]] ||''[[Aloe alooides]]'' ||Graskop aloe ||28.3 |- |[[Grasveldboomvaring]] ||''[[Cyathea dregei]]'' ||Common tree fern ||1 |- |[[Grasveldrooihout]] ||''[[Ochna confusa]]'' ||Grassland plane ||479.4 |- |[[Griekwakokoboom]] ||''[[Maytenus ilicina]]'' ||Griqua kokotree ||398.5 |- |[[Griekwasuurkaree]] ||''[[Searsia tridactyla]]'' ||Griqua sour karee ||394.2 |- |[[Groefbasboomheide]] ||''[[Erica canaliculata]]'' ||Grooved-bark tree erica ||573.1 |- |[[Groefstamkanniedood]] ||''[[Commiphora karibensis]] ''||Angular-stemmed corkwoord ||277.2 |- |[[Groenappel]] ||''[[Monodora junodii var. junodii]]'' ||Green apple ||107 |- |[[Groenblaarwurmbos]] ||''[[Cadaba natalensis]]'' ||Green-leaved worm bush ||129.1 |- |[[Groenblomtolbos]] ||''[[Leucadendron loranthifolium]]'' ||Green-flower conebush ||81.5 |- |[[Groendoring]]||''[[Balanites maughamii]]''||Green thorn||251 |- |[[Groenharpuisboom]] ||''[[Ozoroa concolor]]'' ||Green resin tree ||369.1 |- |[[Groenhofiesuikerbos]] ||''[[Protea coronata]]'' ||Green sugarbush ||91.1 |- |[[Groenklapper]] ||''[[Strychnos spinosa]]''||Green monkey orange||629 |- |[[Groenkreupelhout]] ||[[Groenkreupelhout|''Leucospermum conocarpodendron'' subsp. ''viridum'']] ||Green pincushion ||84.1 |- |[[Groenstamkanniedood]]|| ''[[Commiphora neglecta]]''||Green-stem corkwood||283 |- |[[Grootblaardrakeboom]] ||''[[Dracaena aletriformis]]''||Large-leaved dragon tree||30.9 |- |[[Grootblaarkanniedood]] ||''[[Commiphora anacardiifolia]]'' ||Large-leaved corkwood ||271 |- |[[Grootblaarlaventelboom]] ||''[[Heteropyxis dehniae]]''||Large-leaved lavender tree||455.1 |- |[[Grootblaarmirtebessie]]||''[[Eugenia erythrophylla]]''||Large-leaved myrtle||553.3 |- |[[Grootblaarpieringbessie]] ||''[[Cordia africana]]''||Large-leaved saucer-berry||651 |- |[[Grootblaarrotsvy]] ||''[[Ficus abutilifolia]]''||Large-leaved rock fig||63 |- |[[Grootblaarrysbos]] ||''[[Cliffortia grandifolia]]'' ||Large-leaved ricebush ||145.4 |- |[[Grootblaarsekelbos]] ||''[[Dichrostachys cinerea subsp. nyassana]]''||Large-leaved sicklebush<br />African sicklebush||190.1 |- |[[Grootblaarsterkastaiing]]||''[[Sterculia quinqueloba]]''||Large-leaved-chestnut||476 |- |[[Grootblaaruiehout]] ||''[[Cassipourea gummiflua]]''||Large-leaved onionwood||530 |- |[[Grootblaarvalsdoring]] ||''[[Albizia versicolor]]''||Large-leaved false-thorn||158 |- |[[Grootblomkriedoring]] ||''[[Lycium amoenum]]'' ||Large-flower honeythorn ||669.6 |- |[[Grootblompendoring]] ||''[[Gymnosporia putterlickioides]]'' ||Large-flowered spike-thorn ||402.1 |- |[[Grootgeelbos]] ||''[[Leucadendron eucalyptifolium]]'' ||Gum-leaved conebush ||81 |- |[[Groothaakbessie]] || ''[[Artabotrys brachypetalus]]'' ||Large hook-berry ||105.1 |- |[[Grootmirting]] ||''[[Myrsine pillansii]]'' ||Large cape myrtle ||577.2 |- |[[Grootnoemnoem]]||''[[Carissa macrocarpa]]''||Big num-num||640.3 |- |[[Grootsuikerbos]] of [[Grootsuikerbos|witsuikerbos]] ||''[[Protea gaguedi]]'' ||African sugarbush ||89 |- |[[Grootvaalbos]] ||''[[Brachylaena uniflora]]'' ||Tall silver-oak ||732 |- |[[Grootvalsmopanie]] ||''[[Guibourtia coleosperma]]'' ||Large copalwood ||199 |- |[[Grootvrugbospendoring]] ||''[[Gymnosporia grandifolia]]'' ||Large-leaved forest spike-thorn ||399.7 |- |[[Grootvrugpendoring]] ||''[[Gymnosporia oxycarpa]]'' ||Large-fruited spike-thorn ||401.9 |- |[[Grootvrugtrospeer]] ||''[[Uvaria lucida]]'' ||Large-fruited clusterpear ||108.2 |- |[[Grootvrugtrosvy]] ||[[Grootvrugtrosvy|''Ficus sycomorus'' subsp. ''gnaphalocarpa'']] ||Large-fruited sycamore fig ||66.1 |- |[[Growweblaarkatsnorbosse]] ||''[[Rotheca myricoides]]''||Blueflower tinderwood||667.1 |- |[[Growweblaarpieringbessie]] ||''[[Cordia ovalis]]''||Satinbark saucerbush<br />Snot berry||654 |- |[[Growweblaarstinkhout]] ||''[[Celtis gomphophylla]]'' ||False white stinkwood ||40 |- |[[Growweblaartaaibos]] ||''[[Searsia refracta]]'' ||Thorny crow-berry ||389.1 |- |[[Growwelaventelkoorsbessie]] ||''[[Croton menyharthii]]'' ||Rough-leaved croton ||329.2 |- |[[Growwerankwitbos]] ||''[[Maerua juncea supsp. crustata]]'' ||Crusty climbing spiderbush ||133.5 |- |[[Grysappel]] ||''[[Parinari curatellifolia]]'' ||Mobola plum ||146 |- |[[Gryskokoboom]] ||''[[Maytenus albata]]'' ||Grey kokotree ||401.3 |- |[[Haak-en-steek]]||''[[Vachellia tortilis subsp. heteracantha]]''||Umbrella thorn||188 |- |[[Halfmens]]||''[[Pachypodium namaquanum]]''||Elephant's trunk||649 |- |[[Hangvrugkanniedood]] ||''[[Commiphora zanzibarica]]'' ||Pendant-fruit corkwood ||291.1 |- |[[Hardekool]]||''[[Combretum imberbe]]''||Leadwood||539 |- |[[Hardepeer]]||''[[Olinia ventosa]]''||Hardpear||513 |- |[[Harige doringklipels]] ||''[[Canthium ciliatum]]'' ||Hairy turkeyberry ||709 |- |[[Harige ghwarrie]]||''[[Euclea natalensis]]''||Natal guarri<br />Natal ebony|| 597 |- |[[Harige haak-en-steek]]||''[[Vachellia tortilis subsp. spirocarpa]]''||Hairy umbrella thorn||188.1 |- |[[Harige kanniedood]]||''[[Commiphora africana]]''||Hairy corkwood||270 |- |[[Harige kusbruidsbos]] ||''[[Pavetta bowkeri]]'' ||Hairy coastal bride’s bush ||719.1 |- |[[Harige mirtebessie]] ||''[[Eugenia woodii]]''||Mountain myrtle||553.4 |- |[[Harige pendoring]] ||''[[Gymnosporia pubescens]]'' ||Hairy spike-thorn ||402.4 |- |[[Harige perdepram]] ||''[[Zanthoxylum humile]]'' ||Hairy knobwood||255 |- |[[Harige rotsvy]]||''[[Ficus glumosa]]''||Mountain fig||64 |- |[[Harige Sekhukhunedoring]] ||''[[Vachellia robbertsei]]'' ||Hairy Sekhukhune thorn ||172.4 |- |[[Harige septerboom]] ||''[[Paranomus tomentosus]]'' ||Hairy-leaved tree sceptre ||72.5 |- |[[Harige witgat]] ||''[[Boscia tomentosa]]'' || Hairy shepherd's tree ||127.1 |- |[[Harpuiskatjiepiering]]||''[[Gardenia resiniflua]]''||Resin gardenia||690.2 |- |[[Hartblaarvy]] ||[[Hartblaarvy|''Ficus polita'' subsp. ''polita'']] ||Heart-leaved fig ||59 |- |[[Heideblaargeelbos]] ||''[[Leucadendron ericifolium]]'' ||Erica-leaved conebush || 80 |- |[[Heilige Venda-bamboes]] ||''[[Oxytenanthera abyssinica]]'' ||Holy Venda bamboo ||21.6 |- |[[Helikopterboom]]||''[[Gyrocarpus americanus]]''||Propeller tree||120 |- |[[Hemelbesemdoring]] ||''[[Senegalia robynsiana]]'' ||Whipstick thorn ||184 |- |[[Henkel-se-geelhout]] ||''[[Podocarpus henkelii]]''||Henkel's yellowwood||17 |- |[[Hereroharpuisboom]] ||''[[Ozoroa hereroensis]]'' ||Herero resin tree ||371.3 |- |[[Hererosesambos]]||''[[Sesamothamnus guerichii]]'' ||Herero sesame-bush||679 |- |[[Heuningboomheide]] ||''[[Erica caterviflora]]'' ||Tree heath ||574 |- |[[Heuningklokkiesbos]] ||''[[Freylinia lanceolata]]'' ||Honey bells ||670.1 |- |[[Heuningnaboom]]||''[[Euphorbia tetragona]]''||Honey euphorbia||354 |- |[[Hikklimop]] ||''[[Combretum bracteosum]]'' ||Hiccupnut ||532.2 |- |[[Hoedespeldlukwart]]||''[[Oxyanthus pyriformis]]''||Natal wildloquat||696.2 |- |[[Hoëveldkiepersol]]||''[[Cussonia paniculata]]''||Small mountain cabbage||563.1 |- |[[Hophout]]||''[[Trema orientalis]]''||Pigeonwood||42 |- |[[Horingdoring]]||''[[Vachellia grandicornuta]]''||Horned thorn||168.1 |- |[[Horingpeultjieboom]]||''[[Diplorhynchus condylocarpon]]''||Horn-pod tree||643 |- |[[Huilboerboon]]||''[[Schotia brachypetala]]''||Weeping boerbean||202 |- |[[Huilboom]]||''[[Peltophorum africanum]]''||Weeping wattle<br />Black wattle<br />African-wattle||215 |- |[[Impalalelie]]||''[[Adenium multiflorum]]''||Impala lily||647.3 |- |[[Indiese wortelboom]] ||''[[Ceriops tagal]]'' ||Indian mangrove ||525 |- |[[iSimangaliso-wildeappelkoos]] ||''[[Dovyalis revoluta]]'' ||iSimangaliso wild apricot ||760 |- |[[Jakkalsbessie]]||''[[Diospyros mespiliformis]]''||Jackalberry||606 |- |[[Jankoensedoring]] ||''[[Cliffortia ilicifolia]]'' ||Holly-leaved ricebush ||145.10 |- |[[Jasmynkatjiepiering]] ||''[[Heinsia crinita subsp. parviflora]]'' ||Jasmine-gardenia ||700.2 |- |[[Jeukpeul]] ||''[[Cnestis polyphylla]]'' ||Itchpod ||147.1 |- |[[Jozinibroodboom]] ||''[[Encephalartos senticosus]]'' || Jozini cycad ||8 |- |[[Kaapboekenhout]]||''[[Rapanea melanophloeos]]''||Cape beech||578 |- |[[Kaapse boomheide]]||''[[Erica tristis]]''||False Cape tree heath||575.1 |- |[[Kaapse fonteinbos]]||''[[Psoralea axillaris]]'' ||Cape fountainbush||226.16 |- |[[Kaapse hardepeer]]||''[[Olinia capensis]]''||Hard pear||513.1 |- |[[Kaapse kanferfoelie]]||''[[Tecoma capensis]]''||Cape honeysuckle||673.1 |- |[[Kaapse kiaat]]||''[[Strychnos decussata]]''||Cape teak||624 |- |[[Kaapse kokoboom]] ||''[[Maytenus lucida]]'' ||Cape kokotree ||401.2 |- |[[Kaapse kranses]]||''[[Atalaya capensis]]''||Cape krantz ash||428 |- |[[Kaapse kuskiepersol]]||''[[Cussonia thyrsiflora]]''||Cape coast cabbage tree||565 |- |[[Kaapse kwar]] ||''[[Psydrax capensis]]'' ||Cape quar ||747 |- |[[Kaapse kweper]]||''[[Cryptocarya woodii]]''||Cape quince||116 |- |[[Kaapse sterkastaiing]] ||''[[Sterculia alexandri]]'' || Cape star-chestnut ||473 |- |[[Kaapse stokroos]]||''[[Sparrmannia africana]]''||Cape Hollyhock||457 |- |[[Kaapse swarthout]] ||''[[Maytenus peduncularis]]'' ||Cape blackwood ||401 |- |[[Kaapse uiehout]] ||''[[Cassipourea flanaganii]]'' || Cape onionwood ||528 |- |[[Kaapse vaderlandsboswilg]] ||''[[Combretum afrum]]'' ||Cape bushwillow ||533 |- |[[Kaapse wildepiesang]]||''[[Strelitzia alba]]''||Cape wild banana||32 |- |[[Kaapse witpeer]] ||''[[Apodytes geldenhuysii]]'' ||Cape White Pear ||422.2 |- |[[Kaiingsuikerbos]] ||''[[Protea glabra]]'' ||Clanwilliam sugarbush ||89.1 |- |[[Kaapsehoopbroodboom]] ||''[[Encephalartos laevifolius]]'' ||Kaapsehoop cycad ||6 |- |[[Kalahari-appelblaar]] ||''[[Philenoptera nelsii]]'' ||Kalahari appleleaf||239 |- |[[Kalaharibauhinia]] ||''[[Bauhinia macrantha]]'' ||Kalahari bauhinia||208.3 |- |[[Kalaharidoring]] ||''[[Vachellia luederitzii var. luederitzii]]'' ||Kalahari thorn ||174 |- |[[Kalaharigeeldoring]] ||''[[Rhigozum brevispinosum]]'' ||Kalahari yellowthorn ||674 |- |[[Kalahariharpuisboom]] ||''[[Ozoroa schinzii]]'' || Kalahari resin tree ||376.5 |- |[[Kalaharikoedoebessie]] ||''[[Pseudolachnostylis maprouneifolia var. dekindtii]] ||Kalahari kuduberry ||308.1 |- |[[Kalaharipeulbessie]] ||''[[Dialium englerianum]]'' ||Kalahari podberry ||210 |- |[[Kalaharirooivingers]] ||''[[Xylopia odoratissima]]'' ||Kalahari redfingers ||110 |- |[[Kalaharitaaibos]] ||''[[Searsia tenuinervis]]'' ||Rolled-leaf currant ||393.2 |- |[[Kalahariwildemispel]]||''[[Vangueria cyanescens]]''||Kalahari wild-medlar||702.3 |- |[[Kamassie]]||''[[Gonioma kamassi]]''||Kamassi||641 |- |[[Kamdebooboekenhout]]||''[[Faurea recondita]]''||Kamdeboo beechwood||745 |- |[[Kameeldoring]] ||''[[Vachellia erioloba]]''||Camel thorn||168 |- |[[Kameelspoor]] ||''[[Piliostigma thonningii]]''||Camel's foot||209 |- |[[Kamiesbergaalwyn]] ||''[[Aloe khamiesensis]]'' ||Khamiesberg aloe ||29.3 |- |[[Kandelaaraalwyn]] ||''[[Aloe candelabrum]]'' ||Candelabrum aloe ||28.5 |- |[[Kanferbos]]||''[[Tarchonanthus camphoratus]]''||Wild camphor bush||733 |- |[[Kanferfoelieboom]] ||''[[Turraea floribunda]]'' ||Honeysuckle tree ||296 |- |[[Kaokorooibessie]] ||[[Erythrococca kaokoensis]] ||Kaoko redberry ||759 |- |[[Kaokoboswilg]] ||''[[Combretum wattii]]'' ||Kaoko bushwillow ||544 |- |[[Kaokobrandbos]] ||''[[Hymenodictyon kaokoensis]]'' ||Kaoko firebush ||765 |- |[[Kaokogeeldoring]] ||''[[Rhigozum virgatum]]'' ||Kaoko yellowthorn ||676.2 |- |[[Kaokogroendoring]]||''[[Balanites angolensis]]''||Angolan torchwood<br />Simple-thorned torchwood||252.1 |- |[[Kaokokanniedood]] ||''[[Commiphora kaokoensis]]'' ||Kaoko corkwoord ||277.1 |- |[[Kaokosesambos]] ||''[[Sesamothamnus benguellensis]]'' ||Kaoko sesame-bush ||679.1 |- |[[Kaokoswarthaak]] ||''[[Senegalia mellifera subsp. mellifera]]'' ||Kaoko black thorn ||176.1 |- |[[Kaokovlamklimop]] ||''[[Combretum oxystachyum]]'' ||Kaoko flamecreeper ||540.4 |- |[[Kaokowitgat]] ||''[[Boscia microphylla]]'' ||Kaoko shepherd's tree ||126 |- |[[Kaokowolftoon]] ||''[[Portulacaria kaokoensis]]'' ||Kaoko porkbush ||104.3 |- |[[Kaokowurmbos]] ||''[[Cadaba schroeppelii]]'' ||Kaoko wormbush ||129.2 |- |[[Karee]] ||''[[Searsia lancea]]'' ||Karree ||386 |- |[[Kareekanniedood]] || ''[[Commiphora gracilifrondosa]]'' ||Karee-leaved commiphora ||284 |- |[[Karooboerboon]] ||''[[Schotia afra]]'' ||Karoo boerbean ||201 |- |[[Karoobroodboom]] ||''[[Encephalartos lehmannii]]'' ||Karoo cycad ||8.1 |- |[[Karooheuningklokkiesbos]] ||''[[Freylinia vlokii]]'' ||Karoo honeybells ||670.7 |- |[[Karookoeniebos]] ||''[[Searsia burchellii]]'' ||Karoo kunibush ||379 |- |[[Karookruisbessie]]||''[[Grewia robusta]]''||Karoo cross-berry||463.6 |- |[[Karoonoemnoem]] ||''[[Carissa haematocarpa]]'' ||Karoo numnum ||640.2 |- |[[Karoopendoring]] ||''[[Gymnosporia karooica]]'' ||Karoo spike-thorn ||401.7 |- |[[Karooplakkiebos]] ||''[[Crassula arborescens]]'' ||Karoo tree crassula ||137.2 |- |[[Karoosalie]] ||''[[Buddleja glomerata]]''||Karoo Sagewood ||636.1 |- |[[Karoowitgat]] ||''[[Boscia oleoides]]'' ||Karoo shepherd tree ||128 |- |[[Kartelplakkiesbos]] ||''[[Crassula arboresscens subsp. undulatifolia]]'' ||Wavy tree crassula ||137.4 |- |[[Kasuur]]||''[[Pittosporum viridiflorum]]''||Cheesewood||139 |- |[[Katstertaalwyn]] ||''[[Aloe castanea]]'' ||Cat's-tail aloe ||28.6 |- |[[Kei-appel]]||''[[Dovyalis afra]]''||Kei apple||507 |- |[[Keibaakhout]]||''[[Greyia flanaganii]]''||Kei bottlebrush||444 |- |[[Keibauhinia]]||''[[Bauhinia bowkeri]]''||Kei bauhinia||208.4 |- |[[Keibroodboom]]||''[[Encephalartos princeps]]''||Kei cycad||12 |- |[[Keiharpuisbos]] ||''[[Ozoroa mucronata]]'' ||Kei resin tree ||373 |- |[[Keirooipeer]] ||''[[Scolopia flanaganii]]'' ||Kei redpear ||495 |- |[[Keivingerblaar]]||''[[Vitex obovata]]''||Kei fingerleaf||661 |- |[[Kerkeibos]]||''[[Crassula ovata]]''||Kerky-bush<br />Jade plant||137.3 |- |[[Kerriebos]]||''[[Hypericum revolutum]]''||Curry bush<br />St. John's wort||484 |- |[[Kershout]]||''[[Pterocelastrus tricuspidatus]]''||Candlewood||409 |- |[[Keurboom]]||''[[Virgilia oroboides]]''||Cape blossom tree<br />Pink blossom tree||221 |- |[[Kiaat]]||''[[Pterocarpus angolensis]]''||Wild teak||236 |- |[[Kiepersol]]||''[[Cussonia spicata]]''||Common cabbage tree||564 |- |[[Kierieklapper]]||''[[Combretum hereroense]]''||Russet bushwillow||538 |- |[[Kinaboom]]||''[[Rauvolfia afra]]''||Quinine tree||647 |- |[[Kinderbessie]] ||''[[Halleria elliptica]]'' ||Rock tree-fuschia ||670.2 |- |[[Klapperbos]]||''[[Nymania capensis]]''||Chinese lantern||295 |- |[[Kleefdoring]] ||''[[Vachellia borleae]]'' ||Sticky thorn ||160.1 |- |[[Kleefpeul]]||''[[Senna singueana]]''||Stickypod||213.1 |- |[[Kleinappelblaar]] ||''[[Philenoptera bussei]]'' ||Small apple-leaf ||238.1 |- |[[Kleinblousuurpruim]] ||[[Kleinblousuurpruim|''Ximenia americana'' var. ''microphylla'']] ||Small blue sourplum || 102 |- |[[Kleinblaardrakeboom]] ||''[[Dracaena mannii]]'' ||Small-leaved dragon tree ||30.8 |- |[[Kleinblaarkiaat]] ||''[[Pterocarpus lucens subsp. antunesii]]'' ||Small-leaved bloodwood ||236.1 |- |[[Kleinblaarkriedoring]] ||''[[Lycium cinereum]]'' ||Small-leaved honeythorn ||669.9 |- |[[Kleinblaarmirtebessie]]||''[[Eugenia verdoorniae]]''||Small-leaved myrtle||554.1 |- |[[Kleinblaarperspeuldoring]] ||''[[Senegalia goetzi subsp. microphylla]]'' ||Small-leaved purple-pod thorn ||167.1 |- |[[Kleinblaarpluisbossie]] ||''[[Lopholaena coriifolia]]'' || Small-leaved fluff bush||738 |- |[[Kleinblaarrotsvy]]||''[[Ficus tettensis]]''||Small-leaved rock fig||62 |- |[[Kleinblaarsaffraan]]||''[[Elaeodendron zeyheri]]''||Zeyher's saffronwood||412 |- |[[Kleinblaarsekelbos]]||''[[Dichrostachys cinerea subsp. africana ]]''||Small-leaved sicklebush||190 |- |[[Kleinblaartrospeer]] ||''[[Uvaria gracilipes]]'' ||Small-leaved clusterpear ||108.3 |- |[[Kleinblaarvy]] ||[[Ficus lingua'' subsp. ''depauperata'']] ||Small-leaved fig ||55.1 |- |[[Kleinblaarwilger]] ||[[''Salix mucronata'' subsp. ''mucronata'']] ||Small-leaved willow ||35 |- |[[Kleinblaarwitbos]] ||''[[Maerua parvifolia]]'' ||Small-leaved spiderbush ||135.1 |- |[[Kleinboerboon]]||''[[Schotia capitata]]''||Dwarf boerbean||203 |- |[[Kleinbosrooihout]] ||''[[Ochna gamostigmata]]'' ||Small forest plane ||479.5 |- |[[Kleingroendoring]]||''[[Balanites pedicellaris]]''||Lesser torchwood||252 |- |[[Kleinkanferfoelieboom]]||''[[Turraea obtusifolia]]''||Small honeysuckle tree||296.1 |- |[[Kleinkoraalboom]]||''[[Erythrina humeana]]''||Dwarf coral tree||243.1 |- |[[Kleinlaventelkoorsbessie]] ||''[[Croton pseudopulchellus]]'' ||Small lavender croton ||329.3 |- |[[Kleinperdepram]]||''[[Zanthoxylum capense]]''||Small knobwood||253 |- |[[Kleinpeulseeboontjie]]||''[[Entada wahlbergii]]''||Small-pod seabean ||193.4 |- |[[Kleinvalsmopanie]]||''[[Guibourtia conjugata]]''||Small copalwood||200 |- |[[Kleinvrugtrospeer]] ||''[[Uvaria afra]]'' ||Small-fruited clusterpear ||108.1 |- |[[Kliertjiesboom]] ||''[[Pavetta edentula]]'' ||Gland-leaved bride’s bush ||717 |- |[[Kliertjiesdeurmekaarbos]]||''[[Ehretia obtusifolia]]''||Hairy Puzzle-bush ||656.2 |- |[[Klipels]]||''[[Afrocanthium mundianum]]''||Rock alder||710 |- |[[Klipessenhout]] ||''[[Ekebergia pterophylla]]'' ||Rock ash ||299 |- |[[Klipharpuisbos]] ||''[[Euryops brevipapposus]]'' ||Rock resin-bush ||739 |- |[[Kliphout]]||''[[Heeria argentea]]''||Rockwood||368 |- |[[Klipkershout]]||''[[Maytenus oleoides]]''||Rock candlewood||400 |- |[[Klipkoolhout]]||''[[Lachnostylis bilocularis]]''||Rock coalwood||307.1 |- |[[Klipvalsdoring]] ||''[[Albizia brevifolia]]'' ||Rock false-thorn ||152 |- |[[Klokkiesboontjieboom]] ||''[[Markhamia zanzibarica]]'' ||Bell-bean ||677 |- |[[Klokkiespendoring]]||''[[Gymnosporia tenuispina]]''||Bell spike-thorn||402.8 |- |[[Knolharpuis]] ||''[[Othonna arbuscula]]'' || Traap baboon cabbage ||740 |- |[[Knoppiesboontjie]]||''[[Maerua angolensis]]''||Bead-bean tree||132 |- |[[Knoppiesdoring]] ||''[[Senegalia nigrescens]]'' ||Knob thorn ||178 |- |[[Knoppiesklimop]] ||''[[Combretum mossambicense]]'' ||Knobbly climbing bushwillow ||545.1 |- |[[Knoppiesvy]]||[[Knoppiesvy|''Ficus sansibarica'' subsp. ''sansibarica'']]||Knobbly fig||47 |- |[[Kobas]] ||''[[Cyphostemma currorii]]'' ||Cobas||456 |- |[[Koeniebos]] ||''[[Searsia undulata]]'' ||Kuni-bush||389 |- |[[Koeboebessie]] ||''[[Mystroxylon aethiopicum]]'' ||Kooboo-berry||410 |- |[[Koedoebessie]] ||''[[Pseudolachnostylis maprouneifolia]]''||Kudu berry||308 |- |[[Koffiebeesklou]]<br>[[Koffie bauhinia]]||''[[Bauhinia petersiana]]'' ||Coffee bauhinia<br />Natal neat's foot||208.3 |- |[[Kogelbergrysbos]] ||''[[Cliffortia heterophylla]]'' ||Kogelberg ricebush ||145.9 |- |[[Kogelbergvaalstompie]] ||''[[Mimetes arboreus]]'' ||Kogelberg pagoda ||72.1 |- |[[Kokerboom]] ||''[[Aloidendron dichotomum]]'' ||Quiver tree ||29 |- |[[Kokoboom]]||''[[Maytenus undata]]''||Koko tree||403 |- |[[Kolletjiesblaarvy]] ||''[[Ficus nigropunctata]]'' ||Busse's fig<br />Dot-leaved fig ||58 |- |[[Komkommerbos]]||''[[Thilachium africanum]]''||Cucumber bush||136.2 |- |[[Koolhout]]||''[[Lachnostylis hirta]]''||Coalwood||307 |- |[[Koorsbessie]]||''[[Croton megalobotrys]]''||Large fever-berry||329 |- |[[Koorsboom]] ||''[[Vachellia xanthophloea]]''||Fever tree||189 |- |[[Koorspeulboom]] ||''[[Holarrhena pubescens]]'' ||Fever-pod ||642 |- |[[Koperstamkanniedood]]||''[[Commiphora harveyi]]''||Red-stem corkwood||277 |- |[[Koraalboom]]||''[[Erythrina lysistemon]]''||Common coral tree||245 |- |[[Koraaltaaibos]] ||''[[Searsia magalismontana]]'' ||Coral crowberry ||384.2 |- |[[Korentebos]] ||''[[Searsia tomentosa]]'' ||Bicoloured currant ||394 |- |[[Korenteharpuisboom]] ||''[[Ozoroa sphaerocarpa]]'' ||Currant resin tree ||377 |- |[[Korthaarkapperbos]] ||''[[Capparis sepiaria var. subglabra]]'' ||Short-haired caperbush ||130.2 |- |[[Kortpeul]] ||''[[Rourea orientalis]]'' ||Shortpod ||147.2 |- |[[Kortstamnaboom]] ||''[[Euphorbia otjingandu]]'' ||Short-stemmed candelabra-tree ||748 |- |[[Kosibaairoosappel]] ||''[[Memecylon kosiense]]'' ||Kosi Bay rose-apple ||762 |- |[[Kosipalm]]||''[[Raphia australis]]''||Kosi palm||26 |- |[[Kouebasrooihout]]||''[[Ochna arborea]]''||Cape redwood||479 |- |[[Kraalkriedoring]]||''[[Lycium afrum]]''||Kraal honey-thorn||669.2 |- |[[Kraalnaboom]]||''[[Euphorbia tirucalli]]''||Rubber euphorbia||355 |- |[[Kraalpendoring]]||''[[Gymnosporia polyacantha subsp. polyacantha]]''||Kraal spike-thorn||402.2 |- |[[Kransaalwyn]] ||''[[Aloe arborescens]]'' ||Krantz aloe ||28.1 |- |[[Kransbessie]]||''[[Gerrardina foliosa]]''||Krantz berry||500 |- |[[Kranskwar]] ||''[[Psydrax locuples]]'' ||Krantz quar ||712 |- |[[Kranssuikerbos]] ||''[[Protea rupicola]]'' ||Krantz sugarbush ||88.2 |- |[[Kremetart]]||''[[Adansonia digitata]]''||Baobab||467 |- |[[Kreupelrooihout]] ||''[[Ochna inermis]]'' ||Stunted plane ||480.1 |- |[[Kringboom]]||''[[Maerua schinzii]]''||Ringwood tree||136 |- |[[Krinkhout]]||''[[Securidaca longepedunculata]]''||Violet tree||303 |- |[[Kromblaarsuikerbos]] ||[[''Protea afra'' subsp. ''falcata'']] ||Curved-leave sugarbush ||87.2 |- |[[Kruisbessie]]||''[[Grewia occidentalis]]''||Cross-berry||463 |- |[[Kruiskameeldoring]]||''[[Vachellia erioloba]]''||Hybrid camel thorn||169.1 |- |[[Kunenekanniedood]] ||''[[Commiphora kuneneana]]'' ||Kunene corkwood ||277.7 |- |[[Kunenewaterbessie]] ||''[[Syzygium kuneneense]]'' ||Kunene waterberry ||767 |- |[[Kunenewolftoon]] ||''[[Kunenewolftoon|Portulacaria kuneneana]]'' ||Kunene porkbush ||104.4 |- |[[Kurkbasdoring]] ||''[[Vachellia davyi]]'' ||Corky-barked thorn ||163.1 |- |[[Kurkbasklapper]] of Geelklapper||''[[Strychnos cocculoides]]''||Corky monkey orange||623 |- |[[Kurkbasrooihout]] ||''[[Ochna maguirei]]'' ||Corky-barked plane ||766 |- |[[Kurkbos]] ||''[[Mundulea sericea]]''||Cork bush||226 |- |[[Kurkdoringklipels]] ||''[[Canthium suberosum]]'' ||Cork turkey-berry ||709.1 |- |[[Kurkvoëlbessie]] ||''[[Psychotria suber]]'' ||Corky birdberry ||769 |- |[[Kusboontjiebos]] ||''[[Sophora inhambanensis]]'' ||Coastal bean-bush ||218 |- |[[Kusbruidsbos]] ||''[[Pavetta natalensis]]'' ||Coastal bride’s bush ||719 |- |[[Kusfonteinbos]] ||''[[Psoralea arborea]]'' ||Coastal fountainbush ||226.10 |- |[[Kusjakkalsbessie]] ||''[[Diospyros inhacaensis]]'' ||Coastal jackal-berry ||604 |- |[[Kusjakkalskoffie]] ||''[[Empogona coriacea]]'' ||Coastal jackal coffee ||700 |- |[[Kuskanferbos]] ||''[[Tarchonanthus littoralis]]''||Coastal camphor bush||733.2 |- |[[Kuskatoenboom]] ||''[[Hibiscus tiliaceus]]''||Lagoon hibiscus<br />Wild cotton tree||464 |- |[[Kuskeiappel]] ||''[[Dovyalis longispina]]'' ||Coastal Kei apple ||510.1 |- |[[Kuskoraalboom]] ||''[[Erythrina afra]]''||Coast coral tree ||242 |- |[[Kuslooibas]] of [[Kuslooibas|pruimbas]] ||''[[Osyris compressa]]'' ||Tannin bush ||99 |- |[[Kusrankdoring]] ||''[[Senegalia kraussiana]]'' ||Coastal climbing thorn|| 173.1 |- |[[Kusrooimelkhout]]||''[[Mimusops afra]]''||Coastal red milkwood||583 |- |[[Kusrysbos]] ||''[[Cliffortia longifolia]]'' ||Coastal ricebush ||145.11 |- |[[Kussigsagkapperbos]] ||''[[Capparis fascicularis var. zeyheri]]'' ||Coastal zigzag caperbush ||129.8 |- |[[Kustaaibos]] ||''[[Searsia nebulosa]]'' ||Coastal currant ||390.1 |- |[[Kusvaalbos]]||''[[Brachylaena discolor]]''||Coast silver oak||724 |- |[[Kuswildemispel]] ||''[[Vangueria randii subsp. chartacea]]'' ||Coastal wild-medlar ||702.2 |- |[[Kuswildepiesang]]||''[[Strelitzia nicolai]]''||Natal wild banana||34 |- |[[Kuswitessenhout]] ||''[[Bersama swinnyi]]'' ||Coastal white-ash ||441 |- |[[Kuswurgvy]]||[[Kuswurgvy|''Ficus natalensis'' subsp. ''natalensis'']]||Natal fig<br />Wild fig||57 |- |[[Kwar]]||''[[Psydrax obovata]]''||Coastal quar||711 |- |[[Laeveldbittertee]]||''[[Vernonia colorata]]''||Lowveld bitter-tea||723.4 |- |[[Laeveldkanferfoelieboom]] ||''[[Turraea nilotica]]'' ||Lowveld honeysuckle Tree ||297 |- |[[Laeveldkralesnoer]] ||''[[Alchornea laxiflora]]'' ||Lowveld beadstring ||334 |- |[[Laeveldmelkbessie]]||''[[Manilkara mochisia]]''||Lowveld milkberry||587 |- |[[Laeveldnaboom]]||''[[Euphorbia evansii]]''||Lowveld euphorbia||348 |- |[[Laeveldsterkastaiïng]]||''[[Sterculia murex]]''||Lowveld chestnut||475 |- |[[Laeveldvaalbos]]||''[[Brachylaena huillensis]]''||Lowveld silver oak||727 |- |[[Laeveldvy]]||''[[Ficus stuhlmannii]]''||Lowveld fig||65 |- |[[Laingsburgtolbos]] ||''[[Leucadendron osbornei]]'' ||Laingsburg conebush ||81.7 |- |[[Lalapalm]]||''[[Hyphaene coriacea]]''||Lala palm||23 |- |[[Langbeentjie]] ||''[[Leucadendron procerum]]'' ||Ivory conebush ||81.2 |- |[[Langblaarwolftoon]] ||''[[Langblaarwolftoon|Portulacaria longipedunculata]]'' ||Long-leaved porkbush ||104.5 |- |[[Langhaarkapperbos]] ||''[[Capparis sepiaria var. citrifolia]]'' ||Long-haired caperbush ||130 |- |[[Langpeuldoring]] ||''[[Vachellia sieberiana var. sieberiana]]'' ||Longpod thorn ||186.9 |- |[[Laventelboom]] ||''[[Heteropyxis natalensis]]''||Lavender tree||455 |- |[[Laventelkoorsbessie]]||''[[Croton gratissimus]]''||Lavender croton<br />Lavender fever-berry||328 |- |[[Limpopokoorsbessie]] ||[[Croton madandensis]] ||Limpopo feverberry ||328.4 |- |[[Loerietolbos]] ||''[[Leucadendron loeriense]]'' ||Loerie conebush ||80.7 |- |[[Lydenburgbroodboom]] ||''[[Encephalartos inopinus]]'' || Lydenburg cycad ||5.1 |- |[[Lebombo-aalwyn]] ||''[[Aloe spicata]]'' ||Lebombo aloe ||30.4 |- |[[Lebombobroodboom]] ||''[[Encephalartos lebomboensis]]'' || Lebombo cycad ||14.8 |- |[[Lebombo-ysterhout]]||''[[Androstachys johnsonii]]''||Lebombo ironwood||327 |- |[[Lebombokranses]]||''[[Atalaya alata]]''||Lebombo krantz ash||427 |- |[[Lebombonaboom]]||''[[Euphorbia confinalis]]''||Lebombo euphoria<br />Lebombo milktree||345 |- |[[Lebombowattel]]||''[[Newtonia hildebrandtii]]''||Lebombo-wattle||191 |- |[[Lebombowitbos]] ||''[[Maerua brevipetiolata]]'' ||Lebombo spiderbush ||132.5 |- |[[Lekkerbreek]]||''[[Ochna pulchra]]''||Peeling plane<br />Peelingbark ochna||483 |- |[[Lekkerruikpeul]]||''[[Vachellia nilotica subsp. kraussiana]]''||Scented thorn||179 |- |[[Lekkervreet]] ||''[[Opilia campestris]]'' || Parasitebush ||100.5 |- |[[Lemoenhout]]||''[[Xymalos monospora]]''||Lemonwood||111 |- |[[Lemoentjiedoring]]||''[[Cassinopsis ilicifolia]]''||Lemon thorn||420 |- |[[Leolodoring]] ||''[[Vachellia ormocarpoides]]'' ||Leolo thorn ||179.3 |- |[[Lepelhout]]||''[[Cassine schinoides]]''||Spoon-wood||418 |- |[[Lilliebroodboom]] ||''[[Encephalartos dyerianus]]'' || Lillie cycad ||14.2 |- |[[Lippeblomsuikerbos]] ||''[[Protea subvestita]]''||Waterlily sugarbush || 98 |- |[[Louriersuikerbos]] ||''[[Protea laurifolia]]''||Laurel sugarbush||90.2 |- |[[Louriervy]] ||''[[Ficus ilicina]]'' || Laurel rock fig ||53 |- |[[Maanhaarstompie]]||''[[Mimetes fimbriifolius]]''||Fringed bottlebrush||72.2 |- |[[Magaliesrooihout]] ||''[[Ochna pretoriensis]]''||Magalies redwood ||480.2 |- |[[Malbaarvaalbos]] ||''[[Brachylaena glabra]]'' ||Malabar silver-oak ||726 |- |[[Malvarosyntjie]]||''[[Grewia villosa]]''||Mallow raisin||463.3 |- |[[Manketti]]||''[[Schinziophyton rautanenii]]''||Manketti tree<br />Feather-weight tree||337 |- |[[Mannetjiebos]] ||''[[Stoeberia utilis]]'' ||White fig ||103.5 |- |[[Maputalandbruidsbos]]||''[[Pavetta vanwykiana]]''||Sand Brides-bush||721.3 |- |[[Maputalanddwababessie]] ||''[[Monanthotaxis maputensis]]'' ||Maputaland dwababerry ||758 |- |[[Maputalandkoorsbessie]] ||''[[Croton steenkampianus]]'' ||Maputaland feverberry ||329.1 |- |[[Maputalandoordeelboom]]||''[[Erythrophleum lasianthum]]''||Maputaland ordealtree<br />Swazi ordeal tree||196 |- |[[Maputalandraasblaar]]||''[[Combretum mkuzense]]''||Mkuze bushwillow||545.2 |- |[[Maputalandrankboswilg]] ||''[[Combretum eugeneanum]]'' ||Maputaland climbing bushwillow ||764 |- |[[Maroela]]||''[[Sclerocarya birrea]]''||Marula||360 |- |[[Matoppie]]||''[[Boscia albitrunca]]''||Shepherd's tree||122 |- |[[Mbasheroosappel]] ||''[[Memecylon australissimum]]''||Mbashe rose-apple ||761 |- |[[Meerstamvalsdoring]]||''[[Albizia petersiana]]''||Multi-stemmed false-thorn<br />Nala tree||153 |- |[[Melkpeer]]||''[[Inhambanella henriquesii]]''||Milk pear||591 |- |[[Middelburgbroodboom]] ||''[[Encephalartos middelburgensis]]'' ||Middelburg cycad ||14.3 |- |[[Miershoopwildemispel]] ||''[[Vangueria randii subsp. randii]]'' ||Antheap-wild-medlar ||702.5 |- |[[Mingerhout]]||''[[Breonadia salicina]]''||Matumi||684 |- |[[Mirtaartappelbos]]||''[[Phyllanthus myrtaceus]]''||Myrtle potatobush||311.5 |- |[[Mitserie]]||''[[Bridelia micrantha]]''||Mitzeeri||324 |- |[[Modjadjibroodboom]]||''[[Encephalartos transvenosus]]''||Modjadji giant-cycad||13 |- |[[Moepel]]||''[[Mimusops zeyheri]]''||Transvaal red milkwood||585 |- |[[Moerasvy]]||''[[Ficus trichopoda]]''||Swamp fig||54 |- |[[Mopanie]]||''[[Colophospermum mopane]]''||Mopane||198 |- |[[Mopanie-aalwyn]] ||''[[Aloe littoralis]]'' ||Mopane aloe ||29.4 |- |[[Mopanieaartappelbos]]||''[[Phyllanthus pinnatus]]'' ||Mopane potato bush||312.1 |- |[[Mopaniegeeldoring]] ||''[[Rhigozum zambesiacum]]'' ||Zambezi gold ||676 |- |[[Mopaniewitgat]] ||''[[Boscia matabelensis]]'' ||Mopane shepherd's tree ||125.5 |- |[[Moringaboom]]||''[[Moringa oleifrea]]''||Drumstick tree|| |- |[[Mosambiekkoffie]]||''[[Coffea racemosa]]''||Mozambique Wild Coffee||715.1 |- |[[Msasa]]||''[[Brachystegia spiciformis]]''||Spring msasa<br />Musasa||198.1 |- |[[Msinga-broodboom]]||''[[Encephalartos msinganus]]''||Msinga cycad ||14.7 |- |[[Naaldblaarrysbos]] ||''[[Cliffortia erectisepala]]'' ||Needle-leaved ricebush ||145.8 |- |[[Naaldblaarheuningbostee]] ||''[[Cyclopia maculata]]'' ||Needle-leaf honeybush tea ||224.3 |- |[[Naaldblaartolbos]] ||''[[Leucadendron nobile]]'' ||Karoo conebush ||81.1 |- |[[Naaldblaarwitbos]] ||''[[Maerua rosmarinoides]]'' ||Needle-leaved spiderbush ||135 |- |[[Naaldhardeblaar]] ||''[[Phylica villosa]]'' ||Needle hardleaf ||453.4 |- |[[Naboom]]||''[[Euphorbia ingens]]''||Common tree euphorbia||351 |- |[[Namahaarpuisboom]] ||''[[Ozoroa namaensis]]'' ||Nama resin tree ||373.1 |- |[[Namakanniedood]] ||''[[Commiphora namaensis]]'' ||Nama corkwoord ||282.1 |- |[[Namakwaboomvygie]] ||''[[Stoeberia utilis var. lerouxiae]]'' ||Namaqua tree-vygie ||757 |- |[[Namakwaharpuisboom]] ||''[[Ozoroa dispar]]'' ||Namaqua resin tree ||370 |- |[[Namakwajakkalsbessie]] ||''[[Diospyros acocksii]]'' ||Namaqua jackalberry ||602 |- |[[Namakwakanniedood]] ||''[[Commiphora capensis]]'' ||Namaqua corkwood ||273 |- |[[Namakwarooiklapperbos]]||''[[Erythrophysa alata]]''||Namaqua red balloon||436.1 |- |[[Namakwavy]]||''[[Ficus cordata]]''||Sandpaper fig||51 |- |[[Namapronkstert]]||''[[Gelrebia merxmuellerana]]''||Nama plumeflower||214.5 |- |[[Namibharpuisboom]]||''[[Ozoroa crassinervia]]''||Namibian resin tree||369 |- |[[Namibiese kriedoring]] ||''[[Lycium eenii]]'' ||Namibian honeythorn ||669.10 |- |[[Namibiese taaibos]] ||''[[Searsia pyroides var. dinteri]]'' ||Namibia firethorn crowberry ||392.1 |- |[[Namibkanniedood]] ||''[[Commiphora dinteri]]'' ||Namib corkwoord ||274.2 |- |[[Namibkapperbos]] ||''[[Capparis hereroensis]]'' ||Namib caperbush ||129.9 |- |[[Namibkoraalboom]]||''[[Erythrina decora]]''||Namib coral tree||243 |- |[[Namibpronkstert]]||''[[Hererolandia pearsonii]]''||Namib plumeflower||214.2 |- |[[Nanabessie]]||''[[Searsia dentata]]''||Nana-berry||381 |- |[[Nardouwluisiesbos]] ||''[[Leucospermum praemorsum]]'' ||Nardouw fountain pincushion ||85.1 |- |[[Natalaalwyn]] ||''[[Aloe spectabilis]]'' ||Natal aloe ||30.6 |- |[[Natalkweper]] ||''[[Cryptocarya natalensis]]'' ||Sandstone quince ||117.1 |- |[[Natalokkerneut]] ||''[[Cavacoa aurea]]'' ||Natal hickory ||332 |- |[[Natalwilger]] of [[Natalwilger|fluitjieswilger]] ||[[''Salix mucronata'' subsp. ''woodii'']] ||Natal willow ||36.2 |- |[[Natalkaree]] ||''[[Searsia natalensis]]'' ||Northern dune currant ||390 |- |[[Naukluftkaree]] ||''[[Searsia volkii]]'' ||Naukluft rhus ||396.2 |- |[[Netblaarwitbos]] ||''[[Maerua nervosa]]'' ||Lace-leaved spiderbish ||136.1 |- |[[Ngotshe-broodboom]] ||''[[Encephalartos aemulans]]'' || Ngotshe cycad ||14.5 |- |[[Ngoyedwergbroodboom]] ||''[[Encephalartos ngoyanus]]'' ||Ngoye dwarf cycad ||14.17 |- |[[Nieshout]]||''[[Ptaeroxylon obliquum]]''||Sneezewood||292 |- |[[Njalaboom]]||''[[Xanthocercis zambesiaca]]''||Nyala tree||241 |- |[[Noemnoem]] ||''[[Carissa bispinosa]]'' ||Num-num ||640.5 |- |[[Nooienskokerboom]] ||''[[Aloidendron ramosissimum]]'' ||Maiden's quiver tree ||30.2 |- |[[Noordelike boesmansdruif]]||''[[Rhoicissus tridentata subsp. cuneifolia]]''||Northern bushman's grape||456.6 |- |[[Noordelike pompombruidsbos]] ||''[[Pavetta cataractarum]]'' ||Northern pompon bride’s bush ||719.2 |- |[[Noordelike skulpblombos]]||''[[Bowkeria cymosa]]''||Escarpment Shell-flower||672 |- |[[Noordelike valspendoring]] ||''[[Putterlickia neglecta]]'' ||Northern false spikethorn ||754 |- |[[Notsung]]||''[[Halleria lucida]]''||Tree fuchsia||670 |- |[[Okavangoboswilg]] ||''[[Combretum albopunctatum]]'' ||Okavango bushwillow ||531.2 |- |[[Oleasterboswilg]] ||''[[Combretum elaeagnoides]]'' ||Oleaster bushwillow ||534.3 |- |[[Olienhout]]||''[[Olea europaea subsp. cuspidata]]''||Wild olive<br>African olive||617 |- |[[Olifantsrivierbroodboom]]||''[[Encephalartos lanatus]]''||Olifants River cycad||5.2 |- |[[Olifantsrivierboswilg]] ||''[[Combretum petrophilum]]'' ||Olifants River bushwillow ||542.1 |- |[[Omsambeet]]||''[[Millettia grandis]]''||Umzimbeet||227 |- |[[Onderbos]]||''[[Trichocladus crinitus]]''||Black hazel||142 |- |[[Oordeelboom]]||''[[Erythrophleum africanum]]''||Ordeal tree||194 |- |[[Oorlogskloofsterboom]] ||''[[Cliffortia dichotoma]]'' ||Oorlogskloof startree ||145.7 |- |[[Oos-Kaapse hardepeer]]||''[[Olinia micrantha]]''||Eastern Cape hard-pear||514.1 |- |[[Oos-Kaapse reusebroodboom]]||''[[Encephalartos altensteinii]]''||Eastern Cape cycad||3 |- |[[Oos-Kaapse smalblaarpendoring]] ||''[[Gymnosporia linearis subsp. linearis]]'' ||Eastern Cape narrow-leaved spike-thorn ||399.1 |- |[[Oostelike koeniebos]] ||''[[Searsia pallens]]'' ||Eastern kunibush ||395 |- |[[Opregte suikerbos]]||''[[Protea repens]]''||Real sugarbush||94.2 |- |[[Opregte waaierpalm]]||''[[Hyphaene petersiana]]''||Real fan palm||24 |- |[[Oranjedruiweranker]] ||''[[Hyalosepalum afrum]]'' ||Orange grape creeper ||104.8 |- |[[Otavibasboontjie]]||''[[Elephantorrhiza schinziana]]''||Otavi elephantroot||192.5 |- |[[Otjihipakanniedood]] ||''[[Commiphora otjihipana]]'' ||Otjihipa corkwoord ||284.5 |- |[[Ouhout]]||''[[Leucosidea sericea]]''||Oldwood||145 |- |[[Outeniekwa-erica]]||''[[Erica inconstans]]'' ||Outeniqua tree erica ||574.1 |- |[[Outeniekwakreupelhout]] ||''[[Leucospermum glabrum]]'' ||Outeniqua pincushion ||84.3 |- |[[Outeniekwafonteinbos]] ||''[[Psoralea diturnerae]]'' ||Outeniqua fountainbush ||750 |- |[[Outeniekwageelhout]]||''[[Afrocarpus falcatus]]''||Outeniqua yellowwood||16 |- |[[Outeniekwagonna]] ||''[[Passerina falcifolia]]'' ||Outeniqua gonna ||520 |- |[[Ovambomahonie]] ||''[[Entandrophragma spicatum]]'' ||Ovambo mahogany ||294 |- |[[Owamboperdepram]] ||''[[Zanthoxylum ovatifoliolatum]]'' ||Kaoko knobwood ||255.2 |- |[[Paddaboom]]||''[[Tabernaemontana elegans]]''||Toad tree||644 |- |[[Palmiet]] ||''[[Prionium serratum]]'' ||Palmiet ||768 |- |[[Pambatieboom]]||''[[Anastrabe integerrima]]''||Pambati tree||671 |- |[[Papegaaiboomheide]] ||''[[Erica psittacina ]]'' ||Parrot tree erica ||574.4 |- |[[Papierbasdoring]] ||''[[Vachellia sieberiana var. woodii]]''||Paper-bark thorn||187 |- |[[Papierbaskanniedood]]||''[[Commiphora marlothii]]''||Paperbark corkwood||278 |- |[[Papierbasmirtebessie]]||''[[Eugenia zuluensis]]''||Paper-bark myrtle||554 |- |[[Papierbasvalsdoring]]||''[[Albizia tanganyicensis]]''||Paperbark false-thorn||157 |- |[[Parlotabroodboom]] ||''[[Encephalartos relictus]]'' ||Parlota cycad ||12.5 |- |[[Pendoring]]||''[[Gymnosporia buxifolia]]''||Common spike-thorn||399 |- |[[Pendoringkaree]] ||''[[Searsia gueinzii]]'' ||Thorny karee ||384 |- |[[Pendoringtaaibos]] ||''[[Searsia pterota]]'' ||Winged currant ||391.2 |- |[[Peperblaarboom]]||''[[Warburgia salutaris]]''||Pepper-bark tree||488 |- |[[Peperblaarkanniedood]]||''[[Commiphora mossambicensis]]''||Pepper-leaf corkwood||281 |- |[[Perdekopspeldekussing]] ||''[[Leucospermum reflexum]]'' ||Rocket pincushion ||85.2 |- |[[Perdepis]]||''[[Clausena anisata]]''||Horsewood<br />False horsewood||265 |- |[[Perdepram]]||''[[Zanthoxylum davyi]]''||Knobwood||254 |- |[[Persbesem]]||''[[Polygala virgata]]''||Purple broom<br />Moth-fruit||302.2 |- |[[Persblaarvalsdoring]] ||''[[Albizia antunesiana]]'' ||Purple-leaved false-thorn ||151 |- |[[Perssambreelblom]]||''[[Karomia speciosa]]''||Wild parasol flower||668 |- |[[Persstamkanniedood]] ||''[[Commiphora multijuga]]'' ||Purple-stemmed corkwood ||282 |- |[[Petersvy]]||''[[Ficus petersii]]''||Peters's wild fig||48.1 |- |[[Peulmahonie]]||''[[Afzelia quanzensis]]''||Pod-mahogany||207 |- |[[Pienkbauhinia]]||''[[Bauhinia urbaniana]]''||Pink bauhinia||208.7 |- |[[Pienkblompeer]]||''[[Dombeya burgessiae]]''||Pink wild pear||468.1 |- |[[Pienkkeurboom]] ||''[[Virgilia divaricata]]'' ||Pink keurboom ||221.1 |- |[[Pienkmispel]] ||''[[Feretia aeruginescens]]'' ||Pink-medlar ||696.4 |- |[[Pistoolbos]] ||''[[Justicia adhatodoides]]'' ||Pistol bush ||681 |- |[[Platkroon]]||''[[Albizia adianthifolia]]''||Flat crown||148 |- |[[Platorandbroodboom]] ||''[[Encephalartos brevifoliolatus]]'' ||Escarpment cycad ||3.3 |- |[[Platorandperdepram]] ||''[[Zanthoxylum thorncroftii]]'' ||Escarpment knobwood ||255.3 |- |[[Platorandboekenhout]]||''[[Faurea galpinii]]''||Forest boekenhout||73 |- |[[Platorandkaree]] ||''[[Searsia transvaalensis]]'' ||Escarpment karee ||394.1 |- |[[Pluisblomjakkalskoffie]] ||''[[Empogona kirkii subsp. junodii]]'' ||Fluffy-flower jackal-coffee|| 698.3 |- |[[Poeierbaskatjiepiering]]||''[[Gardenia ternifolia]]''||Yellow gardenia<br />Powder-bark gardenia||690.3 |- |[[Poeierkwasboom]]||''[[Barringtonia racemosa]]''||Lagoon powderpufftree<br />Powder-puff tree||524 |- |[[Poerabessie]] ||''[[Vitex pooara]]'' ||Poora fingerleaf ||663 |- |[[Pokysterhout]]||''[[Noronhia foveolata]]''||Common pock ironwood||615 |- |[[Pompomrysbos]] ||''[[Cliffortia serpyllifolia]]'' ||Pompon ricebush ||145.16 |- |[[Pompombruidsbos]] ||''[[Pavetta cooperi]]'' ||Pompom brides-bush ||719.4 |- |[[Pondo-kokoboom]] ||''[[Maytenus oleosa]]'' ||Pondo kokotree ||400.1 |- |[[Pondotreurdoring]]||''[[Colubrina nicholsonii]]||Pondo weeping-thorn||453.8 |- |[[Pondowitpeer]] ||''[[Apodytes abbottii]]'' ||Pondo white pear ||422.1 |- |[[Pondoboesmanstee]] ||''[[Lydenburgia abbottii]]'' ||Pondo bushman's tea ||407 |- |[[Pondodoringklipels]] ||''[[Canthium vanwykii]]''||Pondo turkey-berry ||710.1 |- |[[Pondojakkalskoffie]] ||''[[Empogona africana]]'' ||Pondo jackal-coffee ||698.1 |- |[[Pondokruisbessie]]||''[[Grewia pondoensis]]''||Pondo crossberry||463.5 |- |[[Pondomelkbessie]] ||''[[Manilkara nicholsonii]]''||Pondo milkberry||586.1 |- |[[Pondopalm]]||''[[Jubaeopsis afra]]''||Pondo coconut||27 |- |[[Pondoranktaaibos]] ||''[[Searsia acocksii]]'' ||Pondo climbing currant ||377.2 |- |[[Pondorooihout]] ||''[[Ochna sp. nov.]]'' ||Pondo plane ||481.1 |- |[[Pondospookbos]] ||''[[Brunia trigyna]]'' ||Pondo ghostbush ||141.1 |- |[[Pondosybas]] ||''[[Maytenus abbottii]]'' ||Pondo silky-bark ||398.1 |- |[[Pondotolbos]] ||''[[Leucadendron pondoense]]'' ||Pondoland conebush ||81.4 |- |[[Pondovy]] ||''[[Ficus bizanae]]'' || Pondoland fig ||46 |- |[[Pondovalspendoring]] ||''[[Putterlickia retrospinosa]]'' ||Pondo false spikethorn ||403.3 |- |[[Pondowaterbessie]]||''[[Syzygium pondoense]]''||Pondo waterwood||558.1 |- |[[Populierblaarvy]] ||''[[Ficus fischeri]]'' ||Poplar-leaved fig ||68 |- |[[Potbergsuikerbos]]||[[Potbergsuikerbos|''Protea aurea'' subsp. ''potbergensis'']]||Potberg sugarbush ||90.6 |- |[[Pronkonderbos]]||''[[Trichocladus grandiflorus]]''||Green hazel||144 |- |[[Pronkrooihout]]||''[[Ochna natalitia]]''||Natal plane||481 |- |[[Pronkverfbos]]||''[[Indigofera jucunda]]''||Showy Indigo||226.4 |- |[[Pruimvingerblaar]] ||''[[Vitex ferruginea]]'' ||Plum fingerleaf ||659 |- |[[Pylgif]]||''[[Adenium boehmianum]]''||Namibian impalalily||647.2 |- |[[Pynbos]] ||''[[Smodingium argutum]]'' ||Agony bush ||367 |- |[[Pypsteelboom]]||''[[Vitex rehmannii]]''||Pipe-stem tree||664 |- |[[Raasblaar]]||''[[Combretum zeyheri]]''||Large-fruited bushwillow||546 |- |[[Rankboswilg]]||''[[Combretum patelliforme]]'' ||Combretum patelliforme ||534 |- |[[Rankklipels]] ||''[[Keetia gueinzii]]'' ||Climbing-turkeyberry ||714 |- |[[Rankrosyntjie]]||''[[Grewia afra]]''||Climbing raisin||459 |- |[[Ranksaffraan]] ||''[[Lauridia tetragona]]'' ||Climbing saffron ||411.1 |- |[[Ranksaffraanboom]] ||''[[Lauridia reticulata]]'' ||Tree climbing saffron ||411.3 |- |[[Ranksterappel]] ||''[[Diospyros simii]]'' ||Climbing star-apple ||609 |- |[[Rankvingerblaar]] ||''[[Vitex harveyana]]'' ||Scrambling fingerleaf ||660 |- |[[Reepbaskanniedood]] ||''[[Commiphora discolor]]'' ||Stringy-barked corkwood ||274.1 |- |[[Renosterkoffie]] ||''[[Kraussia floribunda]]'' ||Rhino-coffee ||700.1 |- |[[Reuseblaarvy]] ||''[[Ficus lutea]]'' ||Giant-leaved fig ||61 |- |[[Reusebroodboom]]||''[[Encephalartos natalensis]]''||Natal cycad||10 |- |[[Reusepokysterhout]]||''[[Noronhia peglerae]]''||Giant Pock-ironwood||616 |- |[[Reuserosyntjie]]||''[[Grewia hexamita]]''||Giant raisin||460 |- |[[Reuseseeboontjie]]||''[[Entada rheedii]]''||Giant seabean||193.3 |- |[[Riemblaarsuikerbos]] ||''[[Protea lorifolia]]'' ||Strap-leaved sugarbush ||91 |- |[[Riffelstampendoring]]||''[[Gymnosporia heterophylla]]''||Zulu spike-thorn||401.6 |- |[[Ringbaskanniedood]] ||''[[Commiphora steynii]]'' ||Ringed-bark corkwood ||288 |- |[[Rivierblompeer]] ||''[[Dombeya kirkii]]'' ||River wildpear ||470 |- |[[Rivierdwababessie]] ||''[[Monanthotaxis obovata]]'' ||River dwababerry ||108 |- |[[Rivierkriedoring]]||''[[Lycium hirsutum]]''||River honey-thorn||669.12 |- |[[Riviernaboom]]||''[[Euphorbia triangularis]]''||River euphorbia||356 |- |[[Rivierrankdoring]]||''[[Senegalia schweinfurthii var. schweinfurthii]]''||River climbing thorn||184.1 |- |[[Rivierrooipeer]]||''[[Scolopia stolzii]]''||River redpear||496.2 |- |[[Riviertaaibos]] ||''[[Searsia pyroides var. gracilis]]'' ||River firethorn crowberry ||392.2 |- |[[Riviertolbos]] |||''[[Leucadendron salicifolium]]'' ||Common stream conebush ||82.1 |- |[[Riviertrassiedoring]] |||[[''Vachellia hebeclada'' subsp. ''chobiensis'']] ||River candle-pod thorn ||170.1 |- |[[Riviervaderlandswilg]]||''[[Combretum erythrophyllum]]''||River bushwillow||536 |- |[[Rivierwildemispel]] ||''[[Vangueria proschii]]'' ||River wild-medlar ||702.4 |- |[[Rivierwitbos]] ||''[[ Maerua gilgii]]''||River spiderbush ||133.1 |- |[[Robinsonkreupelhout]] ||''[[Leucospermum pluridens]]'' ||Robinson pincushion ||84.4 |- |[[Rondeblaargifboom]] ||''[[Acokanthera rotundata]]'' ||Round-leaved poison-bush ||640 |- |[[Rondeblaarharpuisboom]] ||''[[Ozoroa longipes]]'' ||Round-leaved resin tree ||372 |- |[[Rondevrugbospendoring]] ||''[[Gymnosporia harveyana subsp. harveyana]]'' || Black forest spike-thorn ||399.2 |- |[[Rooibergsepterbos]] ||''[[Paranomus roodebergensis]]'' ||Rooiberg tree sceptre<br />Honey-scented sceptre ||72.6 |- |[[Rooibitterbessie]] ||''[[Strychnos henningsii]]'' ||Red bitterberry ||625 |- |[[Rooiblaarrotsvy]] ||''[[Ficus ingens]]''||Red-leaved fig||55 |- |[[Rooiblompendoring]] ||''[[Gymnosporia rubra]]'' ||Red-flower spike-thorn ||402.5 |- |[[Rooiboekenhout]]||''[[Protorhus longifolia]]''||Red beech||364 |- |[[Rooibos]] ||''[[Aspalathus linearis]]'' ||Rooibos tea ||225.10 |- |[[Rooiboswilg]] ||''[[Combretum apiculatum]]''||Okavango bushwillow||532 |- |[[Rooidoring]] ||''[[Vachellia gerrardii subsp. gerrardii]]'' ||Red thorn ||167 |- |[[Rooi-els (boom)|Rooi-els]] ||''[[Cunonia capensis]]''||Red alder||140 |- |[[Rooiessenhout]] ||''[[Trichilia emetica]]''||Natal mahogany ||301 |- |[[Rooihaakbessie]] ||''[[Artabotrys monteiroae]]'' ||Red hook-berry ||105.2 |- |[[Rooihaak]] ||''[[Vachellia reficiens subsp. reficiens]]'' ||Red umbrella thorn||181 |- |[[Rooihartboom]]||''[[Hymenocardia ulmoides]]''||Red-heart tree||317 |- |[[Rooi-ivoor]]||''[[Phyllogeiton zeyheri]]''||Red ivory||450 |- |[[Rooikershout]]||''[[Pterocelastrus rostratus]]''||Red candlewood||408 |- |[[Rooikweper]]||''[[Cryptocarya wyliei]]''||Red quince||117 |- |[[Rooipeer]]||''[[Scolopia mundii]]''||Red pear||496 |- |[[Rooipendoring]]||''[[Gymnosporia senegalensis]]''||Red spike-thorn||402 |- |[[Rooipronkstert]]||''[[Gelrebia rubra]]''||Red plumeflower||214.3 |- |[[Rooiranksalie]]||''[[Buddleja pulchella]]''||Red Climbing Sagewood||636.4 |- |[[Rooistinkhout]]||''[[Prunus africana]]''||Red stinkwood||147 |- |[[Rooisuikerbos]] ||''[[Protea grandiceps]]'' ||Red sugarbush ||89.2 |- |[[Rooitolbos]] ||''[[Leucadendron discolor]]'' ||Piketberg conebush ||79 |- |[[Rooivoëlbessie]] ||''[[Psychotria zombamontana]]''||Red bird-berry||723.1 |- |[[Rooivrugwitstinkhout]] ||''[[Celtis mildbraedii]]''||Natal white stinkwood||41 |- |[[Rooivy]] ||''[[Stoeberia arborea]]'' ||Red fig ||103.4 |- |[[Rooiwortelboom]]||''[[Rhizophora mucronata]]''||Red mangrove||526 |- |[[Rooiysterhout]]||''[[Ochna holstii]]''||Red ironwood||480 |- |[[Rosyntjiebos]]||''[[Grewia flava]]''||Sandpaper raisin||459.1 |- |[[Rotsblompeer]]||''[[Dombeya autumnalis]]''||Rock wildpear||468 |- |[[Rotsboswilg]] ||''[[Combretum moggii]]'' ||Rock bushwillow ||542 |- |[[Rotskanniedood]] ||''[[Commiphora saxicola]]'' ||Rock corkwood ||286 |- |[[Rotstolbos]] ||''[[Leucadendron strobilinum]]'' ||Peninsula conebush ||78 |- |[[Ruigtekriedoring]] ||''[[Lycium acutifolium]]'' ||Thicket honey-thorn ||669.5 |- |[[Saalpeultjieboom]]||''[[Wrightia natalensis]]''||Saddle pod||650 |- |[[Safsafwilger]]||[[Safsafwilger|''Salix mucronata'' subsp. subserrata'']]||Safsaf willow||36 |- |[[Sambokpeul]]||''[[Cassia abbreviata subsp. beareanna]]'' ||Sjambokpod||212 |- |[[Sandboswilg]] ||''[[Combretum engleri]]'' ||Sand bushwillow ||535 |- |[[Sandbruidsbos]] ||''[[Pavetta catophylla]]'' ||Sand bride’s bush ||719.3 |- |[[Sanddoring]] ||''[[Vachellia arenaria]]'' ||Sand thorn ||186 |- |[[Sandessenhout]]||''[[Xylia torreana]]''||Sand ash||192 |- |[[Sandivoor]]||''[[Phyllogeiton trachybasis]]''||Sand ivory||450.1 |- |[[Sandjakkalskoffie]] ||''[[Empogona maputensis]]'' ||Maputo jackal-coffee ||699.1 |- |[[Sandjasmyn]] ||''[[Schrebera trichoclada]]'' ||Sand jasmine<br />Wing-leaved wooden pear ||613 |- |[[Sandkamhout]]||''[[Baphia massaiensis]]''||Sand camwoord||223 |- |[[Sandkanariebessie]] ||''[[Suregada zanzibariensis]]'' ||Sand canaryberry ||340 |- |[[Sandkanniedood]]||''[[Commiphora angolensis]]''||Sand corkwood||272 |- |[[Sandkiepersol]] ||''[[Cussonia arenicola]]'' ||Sand cabbage-tree ||561.1 |- |[[Sandkroonbessie]] ||''[[Crossopteryx febrifuga]]'' ||Sand crown-berry ||683 |- |[[Sandnoemnoem]] ||''[[Carissa tetramera]]'' ||Sand num-num ||640.6 |- |[[Sandolien]]||''[[Dodonaea viscosa]]''||African sandolive<br />Hopbush||437.1 |- |[[Sandperdepram]] ||''[[Zanthoxylum leprieurii]]'' ||Sand knobwood ||255.1 |- |[[Sandrooihout]] ||''[[Ochna barbosae]]'' ||Sand plane ||479.2 |- |[[Sandsterappel]]||''[[Diospyros loureiriana]]''||Sand star-apple||604.1 |- |[[Sanduiehout]] ||''[[Cassipourea mossambicensis]]'' ||Sand onionwood ||531 |- |[[Sandveldhaarpuisboom]] ||''[[Ozoroa obovata var. elliptica]]'' ||Sandveld resin tree ||373.5 |- |[[Sandveldluisiesbos]] ||''[[Leucospermum rodolentum]]'' ||Sandveld pincushion ||83 |- |[[Sandveldwitgat]] ||''[[Boscia filipes]]'' ||Sandveld shepherd's tree ||123.1 |- |[[Sebrabaskanniedood]]||''[[Commiphora viminea]]'' ||Zebra-bark corkwood||279 |- |[[Sebrabergwitbos]] ||''[[Maerua sebrabergensis]]'' ||Zebra mountain spiderbush ||751 |- |[[Sebrahout]]||''[[Dalbergia melanoxylon]]''||Zebrawood||232 |- |[[Seepbos]]||''[[Noltea africana]]''||Soap bush||453 |- |[[Seepnetel]]||''[[Pouzolzia mixta]]''||Soap nettle||71 |- |[[Sekhukhunedoring]] ||''[[Vachellia sekhukhuniensis]]'' ||Sekhukhune thorn ||184.5 |- |[[Sekelblaarrysbos]] ||''[[Cliffortia recurvata]]'' ||Sickle-leaved ricebush ||145.14 |- |[[Sekelbos]]||''[[Dichrostachys cinerea]]''||Sickle-bush||190 |- |[[Sekhukhuneboesmanstee]] ||''[[Lydenburgia cassinoides]]''||Sekhukhuni bushman's tea ||406 |- |[[Sekhukhunebobbejaanstert]] ||''[[Xerophyta retinervis var. multiramosa]]'' ||Sekhukhune baboon's tail ||770 |- |[[Sekhukhunekaree]] ||''[[Searsia sekhukhuniensis]]'' ||Sekhukhune karee ||393.3 |- |[[Septeeboom]]||''[[Cordia afra]]''||Septee tree||652 |- |[[Septemberbossie]]||''[[Polygala myrtifolia]]''||September bush||302.1 |- |[[Septemberklokkies]]||''[[Rothmannia globosa]]''||Bell gardenia||695 |- |[[Serpentyndoring]] ||''[[Senegalia loetteri]]'' ||Serpentine thorn ||755 |- |[[Serpentynsuikerbos]] ||''[[Protea curvata]]'' ||Serpentine sugarbush ||88.1 |- |[[Sigsagkapperbos]] ||''[[Capparis fascicularis var. fascicularis]]'' ||Zigzag caperbush ||129.7 |- |[[Silwerblaarmelkpruim]]||''[[Englerophytum natalense]]''||Natal milkplum||582 |- |[[Silwerboom]]||''[[Leucadendron argenteum]]''||Silver tree||77 |- |[[Silwerbos]] ||[[Silwerbos|''Leucadendron uliginosum'' subsp. ''uliginosum'']] ||Outeniqua conebush ||82.6 |- |[[Silwerhoekstamrosyntjie]]||''[[Grewia gracillima]]''||Silver square-stemmed raisin||459.4 |- |[[Silwerwilger]] ||[[''Salix mucronata'' subsp. ''hirsuta'']] ||Silver willow ||35.1 |- |[[Skeweblaarbasboontjie]] ||''[[Elephantorrhiza suffruticosa]]'' ||Skew-leaved elephantroot||193.1 |- |[[Skilferbasdoring]] ||''[[Vachellia exuvialis]]'' ||Flaky-barked thorn ||164.1 |- |[[Skoensoolpeul]]||''[[Brachystegia boehmii]]''||Mufuti msasa<br />Prince-of-Wales msasa||198.2 |- ||[[Skotseratel]] ||''[[Amblygonocarpus andongensis]]'' ||Scotsman's rattle||190.2 |- |[[Skraalrysbos]] ||''[[Cliffortia denticulata]]'' ||Slender ricebush ||145.6 |- |[[Skurweblaarbos]]||''[[Ehretia amoena]]''||Sandpaper bush||656 |- |[[Skurweblaarkanniedood]]||''[[Commiphora edulis]]''||Rough-leaved corkwood||275 |- |[[Skurweblaarrosyntjie]]||''[[Grewia flavescens]]''||Velvet raisin||459.2 |- |[[Skurwevyeboom]] ||''[[Ficus capreifolia]]'' || Rough-leaved fig tree ||50.1 |- |[[Silwerblaarsuikerbos]] ||[[Silwerblaarsuikerbos|''Protea roupelliae'' subsp. ''roupelliae'']] ||Silver sugarbush ||96 |- |[[Silwerblompeer]] ||''[[Dombeya pulchra]]'' ||Silver wildpear ||470.1 |- |[[Skraalkaree]] ||''[[Searsia keetii]]'' ||Slender karee ||384.5 |- |[[Skurweblaarwitgat]] ||''[[Boscia angustifolia var. corymbosa]]'' ||Rough-leaved shepherd tree ||123 |- |[[Slaaibos]] ||''[[Didelta spinosa]]'' ||Thorny salad bush ||736.2 |- |[[Slapbergsoetdoring]] ||''[[Vachellia theronii]]'' ||Slender mountain sweet thorn ||172.3 |- |[[Slapdoring]] ||''[[Vachellia permixta]]'' ||Slender thorn ||179.1 |- |[[Slapfonteinbos]] ||''[[Psoralea affinis]]'' ||Slender fountainbush ||226.14 |- |[[Slaphoringaalwyn]] ||''[[Aloe speciosa]]'' ||Tilt-head aloe ||30.5 |- |[[Slapkanniedood]] ||''[[Commiphora virgata]]'' ||Slender corkwood ||290 |- |[[Slapkriedoring]] ||''[[Lycium bosciifolium]]'' ||Limpopo honey-thorn ||669.8 |- |[[Slaploot]] ||''[[Senegalia senegal var. leiorhachis]]'' ||Slender three-hooked thorn||185 |- |[[Slymappel]]||''[[Azanza garckeana]]''||Snot apple||466 |- ||[[Smalblaarbasboontjie]] ||''[[Elephantorrhiza goetzei]]'' ||Narrow-pod elephantroot||192.1 |- ||[[Smalblaarghwarrie]] ||''[[Euclea linearis]]'' ||Lance-leaved guarri ||596 |- |[[Smalblaarharpuisbos]]||''[[Ozoroa paniculosa var. salicina]]''||Narrow-leaved resin tree||375.1 |- |[[Smalblaarkapperbos]] ||''[[Capparis brassii]]'' ||Narrow-leaved caperbush ||129.6 |- |[[Smalblaarmosterdboom]] ||''[[Salvadora australis]]'' ||Narrow-leaved mustard-tree ||621 |- |[[Smalblaarsuikerbos]] ||''[[Protea lanceolata]]'' ||Lance-leaved sugarbush ||90.1 |- |[[Smalblaarwasbessie]]||''[[Morella serrata]]''||Lance-leaved waxberry||38 |- |[[Smalblad]]||''[[Metrosideros angustifolia]]''||Lance-leaved myrtle||559 |- |[[Snuifkalbassie]]||''[[Oncoba spinosa]]''||Snuff-box tree||492 |- |[[Soetdoring]] ||''[[Vachellia karroo]]''||Sweet thorn||172 |- |[[Soutpansbergdoring]] ||''[[Senegalia montis-salinarum]]'' ||Soutpansberg thorn ||753 |- |[[Soutpansbergmadeliefiebos]]||''[[Callilepis caerulea]]''||Soutpansberg Marguerite||736.3 |- |[[Soutpansbergroosappel]] ||''[[Memecylon soutpansbergense]]'' ||Soutpansberg rose-apple ||763 |- |[[Soutpansbergwildemispel]] ||''[[Vangueria soutpansbergensis]]'' ||Soutpansberg wild-medlar ||703.1 |- |[[Spalkpendoring]] ||''[[Gloveria integrifolia]]'' ||Splint spike-thorn ||403.9 |- |[[Spekboom]]||''[[Portulacaria afra]]''||Porkbush||104 |- |[[Spitsblaarspeldekussing]] ||''[[Leucospermum saxosum]] ''||Escarpment pincushion ||85.3 |- |[[Spoegboom]] ||''[[Commiphora cervifolia]]''|| Antler-leaved corkwood || 273.5 |- |[[Springsaadboom]] ||''[[Shirakiopsis elliptica]]'' || Jumping-seed tree ||342 |- |[[Sprokiesboom]] ||''[[Moringa ovalifolia]]'' || Phantomtree ||137 |- |[[Stamlose broodboom]] ||''[[Encephalartos villosus]]'' ||Ground cycad ||14.20 |- |[[Stamvrug]]||''[[Englerophytum magalismontanum]]''||Transvaal milkplum||581 |- |[[Stamvrugklimop]] ||''[[Tiliacora funifera]]'' ||Elbow leaf || 104.7 |- |[[Stamvrugysterpruim]]||''[[Drypetes natalensis]]''||Natal ironplum||316 |- |[[Stekelblaarklapper]]||''[[Strychnos pungens]]''||Spine-leaved monkey||628 |- ||[[Stekelsplinterboontjie]] ||''[[Adenopodia spicata]]'' ||Spiny splinterbean ||193.5 |- |[[Sterkastaiing]]||''[[Sterculia rogersii]]''||Large-leaved star-chestnut||477 |- |[[Sterboom]] ||''[[Cliffortia arborea]]'' ||Startree ||145.1 |- |[[Sterkbos]]||''[[Terminalia prunioides]]''||Lowveld cluster-leaf||550 |- |[[Sterretjierosyntjie]]||''[[Grewia sulcata]]''||Stellar raisin||463.9 |- |[[Sterretjierysbos]]||''[[Cliffortia nitidula]]''||Starry rice-bush||145.2 |- |[[Stinkbessievingerblaar]]||''[[Vitex mombassae]]''||Poora-berry||660.1 |- |[[Stinkblaarsuikerbos]] ||''[[Protea susannae]]'' ||Stink-leaf sugarbush ||98.1 |- |[[Stinkbos]] ||''[[Boscia foetida]]''||Stinkbush||124 |- |[[Stinkebbehout]] ||''[[Heywoodia lucens]]''||Stink ebony ||306 |- |[[Stinkhout]] ||''[[Ocotea bullata]]''||Stinkwood||118 |- |[[Stinkwitgat]] ||''[[Boscia foetida subsp. rehmanniana]]'' ||Stink shepherd's tree ||125 |- |[[Stompblaartaaibos]]||''[[Searsia rehmanniana]]''||Blunt-leaved currant||393.4 |- |[[Stormbos]] ||''[[Cadaba aphylla]]'' ||Leafless worm bush ||129 |- |[[Strandaalwyn]] ||''[[Aloe thraskii]]'' ||Strand aloe ||30.7 |- |[[Suidelike skulpblombos]]||''[[Bowkeria verticillata]]''||Southern Shell-flower||673 |- |[[Suidkuskiepersol]] ||''[[Cussonia nicholsonii]]''||Natal coast cabbage tree||565.1 |- |[[Suurbergbroodboom]]||''[[Encephalartos longifolius]]''||Suurberg cycad||9 |- |[[Suurbergkussingbos]]||''[[Oldenburgia grandis]]''||Suurberg cushion bush||737 |- |[[Suurbessie]]||''[[Dovyalis rhamnoides]]''||Common sourberry||509 |- |[[Suurkaree]]||''[[Searsia ciliata]]''||Sour karee||380.2 |- |[[Suurlat]] ||''[[Freylinia visseri]]'' ||Sandveld honey-bells ||670.4 |- |[[Suurpruim]] ||[[Suurpruim|''Ximenia afra'' var. ''afra'']] ||Large sour plum||103 |- |[[Suurtaaibos]] ||''[[Searsia krebsiana]]'' ||Mountain currant ||385.1 |- |[[Swakopmundkanniedood]] ||''[[Commiphora oblanceolata]]'' || Hyaena corkwood ||284.1 |- |[[Swartapiesdoring]] ||''[[Senegalia burkei]]''||Black monkey thorn||161 |- |[[Swartbaardsuikerbos]] ||''[[Protea lepidocarpodendron]]'' ||Black-bearded sugarbush ||90.5 |- |[[Swartbas]]||''[[Diospyros whyteana]]''||Bladder-nut||611 |- |[[Swartbitterbessie]] ||''[[Strychnos potatorum]]'' ||Black bitterberry ||630 |- |[[Swarthaak]] ||''[[Senegalia mellifera subsp. detinens]]'' ||Spike-flowered black-thorn ||176 |- |[[Swartvalstaaibos]]||''[[Allophylus africanus]]''||African false currant||425 |- |[[Swartwortelboom]]||''[[Bruguiera gymnorrhiza]]''||Black mangrove||527 |- |[[Swazibroodboom]] ||''[[Encephalartos aplanatus]]'' ||Swazi north-east forest cycad ||14.10 |- |[[Swazidoring]] ||''[[Vachellia swazica]]'' ||Swazi thorn ||187.2 |- |[[Swazigeelkeurboom]] ||''[[Calpurnia glabrata]]'' ||Swazi laburnum ||219.2 |- |[[Swazipendoring]] ||''[[Gymnosporia swazica]]'' ||Swazi spike-thorn ||749 |- |[[Swazi-uiehout]] ||''[[Cassipourea swaziensis]]'' ||Swazi onionwood ||531.1 |- |[[Sweepstokknoppiesboontjie]] ||''[[Maerua kaokoensis]]'' ||Kaoko beadbean ||133.8 |- |[[Sybas]]||''[[Maytenus acuminata]]''||Rock silky bark||398 |- |[[Sydoring]]||''[[Vachellia rehmanniana]]''||Silky thorn||182 |- |[[Syhaartolbos]] ||''[[Leucadendron pubescens]]'' ||Grey conebush ||81.3 |- |[[Syhaarveselbos]]||''[[Englerodaphne pilosa]]''||Silky fibre-bush||518 |- |[[Taaijakkalsbessie]] ||''[[Diospyros glandulifera]]'' ||Sticky star-apple ||603.2 |- |[[Tambotie]] ||''[[Spirostachys africana]]''||Tamboti||341 |- |[[Teerhout]] ||''[[Loxostylis alata]]''||Tarwood||365 |- |[[Teerysbos]] ||''[[Cliffortia paucistaminea]]'' ||Tea ricebush ||145.12 |- |[[Terblanzboom]] ||''[[Faurea macnaughtonii]]'' ||Terblanz beech||74 |- |[[Tolbalie]] ||''[[Empogona lanceolata]]''||Jackal-coffee ||699 |- |[[Tolvruglukwart]] ||''[[Oxyanthus speciosus subsp. stenocarpus]]'' ||Spindle-fruited loquat ||696.3 |- |[[Tongabergaalwyn]] ||[[Tongabergaalwyn|''Aloe marlothii'' subsp. ''orientalis'']] ||Tonga mountain aloe ||29.7 |- |[[Tongaboomaalwyn]] ||''[[Aloidendron tongaense]]'' ||Tonga tree aloe ||29.9 |- |[[Tongadoringkatjiepiering]] ||''[[Hyperacanthus microphyllus]]'' ||Tonga spiny gardenia ||689.7 |- |[[Tongakatjiepiering]] ||''[[Gardenia cornuta]]'' || Tonga gardenia ||690.1 |- |[[Tongakierie]] ||''[[Crateva kirkii]]'' ||Tonga kierie ||131 |- |[[Tongakwar]] ||''[[Psydrax fragrantissima]]'' ||Tonga quar ||712.1 |- |[[Tongalandbroodboom]] ||''[[Encephalartos ferox]]'' || Tongaland cycad ||3.4 |- |[[Towerghwarrie]]||''[[Euclea divinorum]]''||Magic guarri||595 |- |[[Transvaalbergsuikerbos]] of [[Transvaalbergsuikerbos|platorandsuikerbos]] ||''[[Protea rubropilosa]]'' ||Transvaal sugarbush ||97 |- |[[Transvaalsesambos]] ||''[[Sesamothamnus lugardii]]'' ||Sesame-bush ||680 |- |[[Trassiedoring]] ||''[[Vachellia hebeclada]]'' ||Candle-pod thorn ||170 |- |[[Treurbruidsbos]]||''[[Pavetta lanceolata]]''||Weeping bride's bush||718.1 |- |[[Treurharpuisboom]]||''[[Ozoroa engleri]]''||White resin tree||371 |- |[[Treurkersielemoen]]||''[[Teclea natalensis]]''||Natal cherry-orange||264 |- |[[Treursalie]]||''[[Buddleja auriculata]]''||Weeping Sagewood||636.5 |- |[[Treurtrassiedoring]]||''[[Vachellia hebeclada subsp. tristis]]'' ||Weeping candle-pod thorn ||170.2 |- |[[Trilblaarvy]] ||[[Trilblaarvy|''Ficus tremula'' subsp. ''tremula'']] ||Trembling-leaf fig ||67 |- |[[Tropiese blompeer]] ||''[[Dombeya quinqueseta]]'' ||Tropical wildpear ||470.5 |- |[[Tropiese kweper]] ||''[[Cryptocarya liebertiana]]'' ||Tropical wild quince ||113.1 |- |[[Tropiese pendoring]] ||''[[Gymnosporia maranguensis]]'' ||Tropical spike thorn ||399.9 |- |[[Troshofiesuikerbos]] ||''[[Troshofiesuikerbos|Protea welwitschii]]'' ||Cluster-head sugarbush ||98.2 |- |[[Trosvy]]||[[Trosvy|''Ficus sycomorus'' subsp. ''sycomorus'']]||Common cluster fig||66 |- |[[Tsitsikammatolbos]] ||[[Tsitsikammatolbos|''Leucadendron uliginosum'' subsp. ''glabratum'']] ||Tsitsikamma conebush ||82.5 |- |[[Tugelapendoring]] ||''[[Gymnosporia macrocarpa]]'' ||Tugela spike-thorn ||401.8 |- |[[Tugelastinkwitgat]] ||''[[Boscia foetida subsp. longipedicellata]]'' ||Tugela stinkbush ||124.1 |- |[[Tuitpeulpronkstert]] ||''[[Gelrebia rostrata]]'' ||Beaked-pod plumeflower ||214.6 |- |[[Tweeblaarkanniedood]] ||''[[Welwitschia mirabilis]]'' ||Welwitschia ||21.1 |- |[[Tweelingrooibessie]]||''[[Erythrococca trichogyne]]''||Twin red-berry||332.4 |- |[[Uiehout]]||''[[Cassipourea malosana]]''||Common onionwood||529 |- |[[Uitenhaagaalwyn]] ||''[[Aloe africana]]'' ||Uitenhage aloe ||28.2 |- |[[Umbeluzibroodboom]] ||''[[Encephalartos umbeluziensis]]'' ||Umbeluzi cycad ||14.19 |- |[[Umtiza]]||''[[Umtiza listeriana]]''||Umtiza||205 |- |[[Uniondaletolbos]] ||''[[Leucadendron rourkei]]'' ||Uniondale conebush ||81.6 |- |[[Vaalalbasterboom]] ||''[[Guilandina bonduc]]'' ||Grey nickar||214.4 |- |[[Vaalblaarwurmbos]] ||''[[Cadaba termitaria]]'' ||Grey-leaved worm bush||129.3 |- |[[Vaalboom]]||''[[Terminalia sericea]]''||Silver cluster-leaf||551 |- |[[Vaalkameeldoring]] ||''[[Vachellia haematoxylon]]'' ||Grey camel thorn ||169 |- |[[Vaalkiepersol]]||''[[Cussonia transvaalensis]]''||Transvaal cabbage tree||564.3 |- |[[Vaalkreupelhout]]|| [[Vaalkreupelhout|''Leucospermum conocarpdendron'' subsp. ''conocarpdendron'']] ||Grey pincushion||84 |- |[[Vaalpendoring]] ||''[[Gymnosporia capitata]]'' ||Ashen spike-thorn ||401.4 |- |[[Vaalpypsteelboom]]||''[[Vitex zeyheri]]''||Silver pipe-stem tree||666 |- |[[Vaalrosyntjie]]||''[[Grewia monticola]]''||Silver raisin||462 |- |[[Vaalstompie]] ||''[[Mimetes argenteus]]'' ||Silver pagoda ||72.7 |- |[[Vaaltolbos]] ||''[[Leucadendron conicum]]'' ||Garden Route conebush||78.1 |- |[[Valleibosnaboom]]||''[[Euphorbia grandidens]]''||Valley-bush euphorbia||350 |- |[[Valleiboswilg]] ||''[[Combretum stylesii]]'' ||Valley bushwillow ||545.5 |- |[[Valleirooibessie]]||''[[Erythrococca natalensis]]'' ||Valley redberry||332.5 |- |[[Valsassegaai]]||''[[Maesa lanceolata]]''||False assegai||577 |- |[[Valsbliksembos]]||''[[Pseudophyllanthus ovalis]]||False-lightningbush||305 |- |[[Valsblinkblaar]] ||''[[Itea rhamnoides]]'' || False shinyleaf ||138 |- |[[Valsbruidsbos]]||''[[Tarenna pavettoides]]''||False bride's bush||686 |- |[[Valsdoringklipels]] ||''[[Canthium armatum]]'' ||False turkeyberry ||715 |- |[[Valskatjiepiering]] ||''[[Rothmannia capensis]]''||Cape gardenia||693 |- |[[Valskiepersol]] ||''[[Neocussonia umbellifera]]''||False cabbage tree||566 |- |[[Valskralesnoer]] ||''[[Micrococca capensis]]'' ||False bead-string||332.2 |- |[[Valslekkerbreek]] ||''[[Brackenridgea zanguebarica]]'' ||Yellow false-plane ||483.1 |- |[[Valsmaroela]] ||''[[Lannea schweinfurthii]]''||False marula||363 |- |[[Valsmispel]] ||''[[Vangueriopsis lanciflora]]''||False medlar||704 |- |[[Valspendoring]] ||''[[Putterlickia pyracantha]]'' ||False spikethorn ||403.1 |- |[[Valspapierblom]] ||''[[Pisonia aculeata]]'' ||Mock bougainvillea ||103.8 |- |[[Valsperdebos]]||''[[Hippobromus pauciflorus]]''||False horsewood||438 |- |[[Valsrooipeer]]||''[[Pseudoscolopia polyantha]]''||False-redpear||499 |- |[[Valssilwerrosyntjie]]||''[[Grewia inaequilatera]]''||False-silver raisin||460.1 |- |[[Valssybas]]||''[[Robsonodendron eucleiforme]]''||False silky-bark||413 |- |[[Valstaaibos]]||''[[Allophylus decipiens]]''||Small-leaf false currant<br />Bastard currant||423 |- |[[Valsvaalrosyntjie]]||''[[Grewia subspathulata]]''||Hybrid raisin||463.8 |- |[[Vals-wag-'n-bietjie]]||''[[Ziziphus rivularis]]''||False buffalo-thorn||448 |- |[[Valswaterbessie]] ||''[[Rhynchocalyx lawsonioides]]'' ||False-waterberry ||523.1 |- |[[Valswitessenhout]] ||''[[Pseudobersama mossambicensis]]'' ||False white ash ||302 |- |[[Vanstadensbergheuningbostee]] ||''[[Cyclopia longifolia]]'' ||Van Stadensberg honeybush tea ||224.2 |- |[[Vanstadensepterboom]] ||''[[Paranomus reflexus]]'' ||Van Staden's sceptre ||72.4 |- |[[Vanwykshout]]||''[[Bolusanthus speciosus]]''||Tree wisteria||222 |- |[[Veldwildevy]] ||''[[Ficus burtt-davyi]]'' || Burtt Davy's fig ||49 |- |[[Vendabroodboom]] ||''[[Encephalartos hirsutus]]'' ||Venda cycad ||14.6 |- |[[Vendaboswilg]] ||''[[Combretum vendae]]'' ||Venda bushwillow ||540.3 |- |[[Vendasyhaarkoffie]] ||''[[Sericanthe andongensis subsp. legatti]]'' ||Venda silky-coffee ||697 |- |[[Vierblaarboswilg]] ||''[[Combretum adenogonium]]'' ||Four-leaved bushwillow ||531.4 |- |[[Viervingerbos]] ||''[[Bachmannia woodii]]'' ||Four-finger bush ||121 |- |[[Vlamdoring]]||''[[Senegalia ataxacantha]]''||Flame thorn||160 |- |[[Vlam-van-die-vlakte]]||''[[Bauhinia galpinii]]''||Pride-of-De Kaap||208.2 |- |[[Vlamklimop]] ||''[[Combretum microphyllum]]'' ||Flamecreeper ||545 |- |[[Vleidoring]] ||''[[Vachellia stuhlmannii]]'' ||Vlei thorn ||187.1 |- |[[Vleiknoppiesbos]] ||''[[Berzelia lanuginosa]]'' ||Marsh buttonbush ||141.2 |- |[[Vleirysbos]] ||''[[Cliffortia strobilifera]]'' ||Bog ricebush ||145.3 |- |[[Vleisneeubos]] ||''[[Berzelia albiflora]]'' ||Marsh snowbush ||141.3 |- |[[Vleitee]] ||''[[Cyclopia subternata]]'' ||Honeybush-tea ||224.4 |- |[[Vlerkboon]]||''[[Xeroderris stuhlmannii]]''||Wing bean||240 |- |[[Vlerkvrugpendoring]] ||''[[Gymnosporia hemipterocarpa]]'' ||Winged-fruit spike-thorn ||399.8 |- |[[Vlerkwortel]] ||''[[Polemanniopsis marlothii]]'' ||Winged-carrot ||746 |- |[[Vloedvlaktedoring]] || ''[[Vachellia kirkii subsp. kirkii var. kirkii]]'' ||Floodplain thorn ||173 |- |[[Voëlsitboom]]||''[[Antidesma venosum]]''||Tassel berry||318 |- |[[Vratjievrugbliksembos]]||''[[Clutia pulchella]]''||Warty-fruit lightning-bush||336.2 |- |[[Vratjiewitbessiebos]] ||''[[Flueggea verrucosa]]'' ||Warty white-berry bush ||309.1 |- |[[Vrystaatse geelkeurboom]] ||''[[Calpurnia reflexa]]'' || Free State golden-pea<br />Sotho laburnum ||220.1 |- |[[Waaieraalwyn]] ||''[[Kumara plicatilis]]'' ||Franschhoek aloe ||29.6 |- |[[Waboom]]||''[[Protea nitida]]''||Wagon tree||86 |- |[[Wakkerstroomrooipeer]]||''[[Scolopia oreophila]]''||Wakkerstroom red-pear||496.1 |- |[[Wasagtige broodboom]] ||''[[Encephalartos cerinus]]'' ||Waxen cycad ||14.12 |- |[[Waterbergbroodboom]] ||''[[Encephalartos eugene-maraisii]]'' ||Waterberg cycad ||3.1 |- |[[Waterbergrosyntjie]]||''[[Grewia rogersii]]''||Waterberg raisin||463.7 |- |[[Waterbessie]]||''[[Syzygium cordatum]]''||Water berry||555 |- |[[Waterboomheide]]||''[[Erica afra]]''||Water tree heath<br />Sweet scented heath||572 |- |[[Waterdoring]] ||''[[Vachellia nebrownii]]'' ||Water thorn ||177.1 |- |[[Waterkeurtjie]]||''[[Podalyria calyptrata]]''||Water blossom pea||225 |- |[[Waterpeer]]||''[[Syzygium guineense]]''||Water pear<br />Water berry||557 |- |[[Waterpokysterhout]] ||''[[Noronhia battiscombei]]'' ||Water pock-ironwood ||614 |- |[[Watersybas]] ||''[[Maytenus cordata]]'' ||Water silkybark||398.3 |- |[[Watertaaibos]] ||''[[Searsia gerrardii]]'' ||River karee ||378 |- |[[Watervaalbos]]||''[[Brachylaena neriifolia]]''||Cape silveroak<br />Water white alder||729 |- |[[Watervlier]]||''[[Nuxia oppositifolia]]''||Water elder||635 |- |[[Watervy]] ||''[[Ficus verruculosa]]'' ||Water fig ||67.1 |- |[[Waterwitsuikerbos]]||[[Waterwitsuikerbos|Protea punctata]]|| Water white sugarbush || 94.1 |- |[[Westelike geelkeurboom]] ||''[[Calpurnia intrusa]]'' ||Western wild laburnum ||219.3 |- |[[Westelike koolhout]]||''[[Lachnostylis hanekomii]]''||Western coalwood||307.2 |- |[[Westelike smalblaarwasbessie]] ||''[[Morella integra]]'' ||Western lance-leaved wax-berry ||38.1 |- |[[Wilde-amandel]]||''[[Brabejum stellatifolium]]''||Wild almond||72 |- |[[Wilde-appelkoos]]||''[[Dovyalis zeyheri]]''||Wild apricot||511 |- |[[Wildedadelboom]]||''[[Phoenix reclinata]]''||Wild date palm||22 |- |[[Wildefrangipani]]||''[[Voacanga thouarsii]]''||Wild frangipani||646 |- |[[Wildegranaat]]||''[[Burchellia bubalina]]''||Wild pomegranate||688 |- |[[Wildegroenhaarboom]]||''[[Parkinsonia africana]]''||Wild green-hair tree||214 |- |[[Wildejasmyn]]||''[[Schrebera alata]]''||Wild jasmine||612 |- |[[Wildekanferboom]] ||''[[Cryptocarya myrtifolia]]'' ||Myrtle wild quince ||115 |- |[[Wildekastaiing]] ||''[[Calodendrum capense]]'' ||Cape chestnut ||256 |- |[[Wildelukwart]]||''[[Oxyanthus speciosus]]''||Wild loquat||696 |- |[[Wildemango]]||''[[Cordyla africana]]''||Wild mango||216 |- |[[Wildemispel]]||''[[Vangueria infausta]]''||Wild medlar||702 |- |[[Wildemoerbei]]||''[[Trimeria grandifolia]]''||Wild mulberry||503 |- |[[Wildenaeltjiebos]] ||''[[Montinia caryophyllacea]]'' ||Wild-clovebush ||137.5 |- |[[Wildenartjie]]||''[[Toddaliopsis bremekampii]]''||Wild mandarin||262 |- |[[Wildepatat]] ||''[[Maerua racemulosa]]'' ||Forest bush-cherry ||134 |- |[[Wildeperske]]||''[[Kiggelaria africana]]''||Wild peach||494 |- |[[Wildepiesang]]||''[[Ensete ventricosum]]''||Wild banana||31 |- |[[Wildepopulier]]||''[[Macaranga capensis]]''||Wild poplar<br />River macaranga||335 |- |[[Wildepruim]]||''[[Harpephyllum caffrum]]''||Wild plum||361 |- |[[Wildesalie]]||''[[Buddleja salviifolia]]''||Sagewood||637 |- |[[Wildesering]]||''[[Burkea africana]]''||Wild-seringa||197 |- |[[Wildesuikerappel]] ||''[[Annona senegalensis]]''||Wild custard-apple||105 |- |[[Wildevlier]] ||''[[Nuxia congesta]]''||Common wild elder||633 |- |[[Wilgerblaarwitgat]] ||''[[Boscia salicifolia]]''||Willow-leaved shepherd's tree||128.1 |- |[[Wilgerkorentebos]] ||''[[Searsia angustifolia]]''||Willow karee||377.1 |- |[[Wilgerkriedoring]] ||''[[Lycium arenicola]]'' ||Willow honeythorn ||669.7 |- |[[Wilgerpendoring‎]] ||''[[Gymnosporia bachmannii]]''||Willow spike-thorn||398.2 |- |[[Witbessiebos]]||''[[Flueggea virosa]]''||White-berry bush||309 |- |[[Witblombos]] ||''[[Metalasia muricata]]''||White bristle bush||736 |- |[[Witblomtontelhout]]||''[[Volkameria glabra]]''||Tinderwood||667 |- |[[Witbos]]||''[[Maerua cafra]]''||Spider bush||133 |- |[[Witels]]||''[[Platylophus trifoliatus]]''||White alder||141 |- |[[Witessenhout]]||''[[Bersama tysoniana]]''||Coastal white ash||443 |- |[[Witfluweelboomheide]] ||''[[Erica simii]]''||White-velvet tree erica||576 |- |[[Withaarbroodboom]]||''[[Encephalartos friderici-guilielmi]]''||White-haired cycad||4 |- |[[Without]]||''[[Ilex mitis]]''||Cape holly||397 |- |[[Witkaree]]||''[[Searsia pendulina]]''||White karree||396 |- |[[Witkershout]]||''[[Pterocelastrus echinatus]]''||White candlewood||405 |- |[[Witmelkhout]]||''[[Sideroxylon inerme]]''||White milkwood||579 |- |[[Witolienhout]]||''[[Buddleja saligna]]''||False olive||636 |- |[[Witonderbos]]||''[[Trichocladus ellipticus]]''||White hazel<br />Natal hazel||143 |- |[[Witpeer]]||''[[Apodytes dimidiata]]''||White pear||422 |- |[[Witrosyntjie]]||''[[Grewia bicolor]]''||Bastard raisin||458 |- |[[Witseebasboom]]||''[[Avicennia marina]]''||White mangrove||669 |- |[[Witsering]] ||''[[Kirkia acuminata]]''||White seringa||267 |- |[[Witstam]] ||''[[Euclea schimperi]]'' ||Glossy guarri||600 |- |[[Witdoring]] ||''[[Senegalia polyacantha subsp. campylacantha]]'' ||White-stemmed thorn||180 |- |[[Witranksalie]]||''[[Buddleja dysophylla]]''||White Climbing Sagewood||636.3 |- |[[Witstamkanniedood]]||''[[Commiphora tenuipetiolata]]''||White-stem corkwood||289 |- |[[Witstinkhout]]||''[[Celtis africana]]''||White stinkwood||39 |- |[[Witstippelbospendoring]]||''[[Gymnosporia nemorosa]]''||White forest spike-thorn||399.3 |- |[[Witsuikerbos]]||''[[Protea lacticolor]]''||Hottentot sugarbush||90 |- |[[Witysterhout]]||''[[Vepris lanceolata]]''||White ironwood||261 |- |[[Wolbaardsuikerbos]]||''[[Protea magnifica]]''||Queen sugarbush||86.1 |- |[[Wolftoon]]||''[[Wolftoon|Portulacaria namaquensis]]''||Namaqua porkbush||104.1 |- |[[Wolkbergbroodboom]] ||''[[Encephalartos dolomiticus]]''||Wolkberg cycad||14.4 |- |[[Wolkbergdrakeboom]] ||''[[Dracaena transvaalensis]]''||Wolkberg dragon tree||30.10 |- |[[Wollerige baakhout]]||''[[Greyia radlkoferi]]''||Transvaal bottlebrush||445 |- |[[Wollerige broodboom]] ||''[[Encephalartos heenanii]]''||Woolly cycad||14.1 |- |[[Wollerige geelkeurboom]] ||''[[Calpurnia woodii]]'' ||Woolly wild laburnum ||219.5 |- |[[Wollerige kapperbos]] ||''[[Capparis tomentosa]]''||Woolly caperbush||130.1 |- |[[Wolwedoring]] ||''[[Lycium oxycarpum]]''||Karoo honey-thorn||669.1 |- |[[Wolwegifboom]] ||''[[Hyaenanche globosa]]''||Hyaena poison||319 |- |[[Wonderboomvy]]||''[[Ficus salicifolia]]''||Wild rubber fig||60 |- |[[Wonderkanniedood]] ||''[[Commiphora buruxa]]''||Wonder corkwoord||272.5 |- |[[Wonderplant]] ||''[[Tinospora fragosa]]''||Marvel creeper||104.9 |- |[[Wonderstok]] ||''[[Tinospora tenera]]''||Marvel-creeper||104.10 |- |[[Woodbroodboom]]||''[[Encephalartos woodii]]''||Wood's giant-cycad||14 |- |[[Worsboom]]||''[[Kigelia africana]]''||Sausage tree||678 |- |[[Wortelboommahonie]] ||''[[Xylocarpus granatum]]'' ||Mangrove mahogany ||294.5 |- |[[Wurmbasvalsdoring]]||''[[Albizia anthelmintica]]''||Worm-bark false-thorn||150 |- |[[Wyliespoortaalwyn]] ||''[[Aloe angelica]]''||Wyliespoort aloe||28.4 |- |[[Ysterhout]]||''[[Olea capensis]]''||Black ironwood||618 |- |[[Ystermartiens]] ||''[[Laurophyllus capensis]]''||Iron martin||366 |- |[[Zambeziboswilg]] ||''[[Combretum celastroides]]'' ||Zambezi bushwillow ||533.8 |- |[[Zambezikanferfoelieboom]] ||''[[Turraea zambesica]]'' ||Zambezi honeysuckletree ||297.1 |- |[[Zambezikiaat]]||''[[Baikiaea plurijuga]]''||Zambezi-teak||206 |- |[[Zambeziboswilg]] ||''[[Combretum celastroides]]'' ||Zambezi bushwillow ||533.8 |- |[[Zambezikaree]] ||''[[Searsia lucens]]''||Zambezi karee||388.2 |- |[[Zambezivalsnetel]] ||''[[Acalypha ornata]]'' ||Zambezi false-nettle ||335.6 |- |[[Zimbabwe-aalwyn]]||[[Zimbabwe-aalwyn|''Aloe excelsa'' var. ''excelsa'']]||Zimbabwe aloe||28.8 |- |[[Zoeloekersielemoen]]||''[[Vepris trichocarpa]]''||Zulu cherry-orange||263 |- |[[Zoeloekiepersol]] ||''[[Cussonia zuluensis]]'' ||Zulu cabbage-tree ||561 |- |[[Zoeloelukwart]]||''[[Oxyanthus latifolius]]''||Zulu loquat||696.1 |- |[[Zoeloemelkbessie]]||''[[Manilkara concolor]]''||Zulu milkberry||586 |- |[[Zoeloepeulbessie]]||''[[Dialium schlechteri]]'' ||Zulu podberry ||211 |- |[[Zoeloevalsdoring]] ||''[[Albizia suluensis]]''||Zulu false-thorn||156 |} {{clear}} == Bronne == * [http://www.treetags.co.za/indigenous-south-african-trees/numbered-FSA-tree-species-list-19-april-2010.pdf Treetags.co.za: Numbered Tree Species List in South Africa, April 2010] * [http://www.ispotnature.org/TreesSA iSpot: South African Tree Common Names] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170621164532/http://www.ispotnature.org/TreesSA |date=21 Junie 2017 }} * [http://pza.sanbi.org/ SANBI: PlantZAfrica] * [http://iscantree.co.za/catalogue/ iScanTree: Tree List] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170706150132/http://iscantree.co.za/catalogue/ |date= 6 Julie 2017 }} * [https://books.google.co.za/books?id=RFNcAgAAQBAJ&printsec=frontcover&dq=editions:ISBN1770078320 Watter Boom Is Dit?, Eugene Moll, Penguin Random House South Africa, 2013]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://redlist.sanbi.org/index.php SANBI: Rooilys van Suid-Afrikaanse Plante] * [https://www.wits.ac.za/media/migration/files/cs-38933-fix/migrated-pdf/pdfs-1/trcflist.pdf Recommended English names for South African Trees, Universiteit van die Witwatersrand, Johannesburg] * [https://books.google.com/books?isbn=9781868259229 Field Guide to Trees of Southern Africa, Braam Van Wyk en Piet Van Wyk, 1997] * [https://pilanesbergsafaris.com/useful_info_tree.php Trees of the Pilanesberg National Park] * [https://www.sanbi.org/wp-content/uploads/2018/03/saprotectedtrees2011.pdf List of Protected Tree Species under the National Forests Act (Wet nr 84 van 1998)] == Sien ook == * [[Bas]] * [[Blaar]] * [[Boom]] * [[Lys van indringerplante in Suid-Afrika]] * [[Lys van uitheemse bome wat in Suid-Afrika voorkom]] [[Kategorie:Bome van Afrika| ]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse lyste|Bome, alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Lyste van plantspesies]] mhve4y8cpp22e0imp2111e3ct7s241d 0 16547 2976733 2394525 2026-10-08T07:33:46Z Rooiratel 90342 [[:Kategorie:Gewilde saadjies]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2976733 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Bobotie-01.jpg|duimnael|regs|Bobotie met geelrys en [[blatjang]].]] [[Lêer:Bobootie 2.JPG|duimnael|regs| Bobotie in 'n bak]] '''Bobotie''' is 'n eg [[Suid-Afrika]]anse gereg wat bestaan uit [[maalvleis]] en [[spesery]]e met 'n [[Eier (voedsel)|eier]]-, [[melk]]- en [[borrie]]bolaag. Daar was lank geglo dat die resep afkomstig is van die [[VOC]] kolonies in [[Batavia]] en moontlik afgelei van die Indonesiese gereg Botok, maar dit is meer waarskynlik dat dit reeds saam met [[Jan van Riebeeck]] in die Kaap aangekom het.<ref name="geskiedenis">Die geskiedenis van Boerekos 1652-1806 (Afrikaans), Tesis vir die graad DPhil aan die [[Universiteit van Pretoria]], 2003, deur Hester Wilhelmina Claassens</ref> Die Hollanders het reeds teen die tyd geweet hoe om [[kerrie]]vleis te berei. Dit was so algemeen dat spesiale potte reeds teen 1752 daarvoor vervaardig is, soos wat blyk uit 'n boedelinventaris van die tydperk waarin 'n bobotijkeetel (bobotiepot) genoem is.<ref name="geskiedenis" /> Die dis is in [[1951]] opgeneem as 'n verteenwoordigende Suid-Afrikaanse gereg in 'n internasionale resepteboek wat deur die [[Verenigde Nasies]] gepubliseer is. Die gereg was al teen die 17de eeu bekend in die [[Kaap van Goeie Hoop]], toe dit gemaak is van 'n mengsel van [[Skaapvleis|skaap]]- en [[varkvleis]]. Deesdae word skaap- en [[beesvleis]] verkies. Die oorspronklike resepte het [[gemmer]] en [[suurlemoen]]skil bevat. Die ontdekking van [[kerrie]] het die resep vergemaklik, maar die basiese idee het dieselfde gebly. Oorspronklik was daar ook gebruik gemaak van [[rosyntjie]]s of [[sultana]]s en deesdae word [[grondboontjie]]s, [[blatjang]] en ook [[piesang]] gereeld gebruik. Bobotie is deur Suid-Afrikaanse setlaars na ander kolonies in [[Afrika]] versprei. Vandag kan resepte afkomstig van blanke setlaars gevind word in gemeenskappe in [[Kenia]], [[Botswana]], [[Zimbabwe]] en [[Zambië]]. Daar is 'n variasie vandag wat baie gewild is onder die sowat 7&nbsp;000 [[Boere]]setlaars wat hulle aan die begin van die 20ste eeu in die Chubut-riviervallei in [[Argentinië]] gevestig het. Hulle pak 'n bobotiemengsel binne in 'n groot [[pampoen]] wat hulle dan in die oond bak tot dit sag is. == Verwysings == {{Verwysings}} {{Suid-Afrikaanse kookkuns|state=autocollapse}} {{Normdata}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse kookkuns]] [[Kategorie:Gewilde saadjies]] 20m6n90cpq1qr1t8ssdk5k85tp97ccr 0 16956 2976502 2916697 2026-10-07T13:29:59Z Rooiratel 90342 Rol weergawe [[Special:Diff/2916696|2916696]] deur [[Special:Contributions/Oesjaar|Oesjaar]] ([[User talk:Oesjaar|bespreek]]) terug. 2976502 wikitext text/x-wiki [[Beeld:BKFINALESZONDAGDSC02412.jpg|duimnael|regs|300px|Swemmers maak gereed om in te duik.]] [[Beeld:JO Atlanta 1996 - Piscine.jpg|duimnael|regs|300px|'n Olimpiese swembad.]] '''Swem in Suid-Afrika''' het in die 19de eeu begin ontwikkel as 'n sport, met die stigting van klubs, soos die PE Amateurklub in [[Port Elizabeth]], wat in Maart 1898 gestig word vir die "ontwikkeling van swem en waterpolo deur middel van kompetisie",<ref>{{Cite web |url=http://www.madibabay.co.za/page.php?id=33&subid=46 |title=madibabay.co.za |access-date= 6 Desember 2006 |archive-date= 3 Oktober 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061003130103/http://www.madibabay.co.za/page.php?id=33&subid=46 |url-status=dead }}</ref> en vandag nog bestaan. == Die geskiedenis van internasionale swem in Suid-Afrika == [[Beeld:Springbok badge 13.jpg|links|duimnael|Die Groen en Goud]] === SAASU === Die Suid-Afrikaanse Swem Unie is in 1908 gestig en die volgende jaar deur FINA – die wêreldbeheerliggaam - <ref>[http://www.fina.org/FINA fina.org]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> as lid aanvaar. Op daardie stadium was daar nog geen provinsiale organisasies nie. Die nasionale het liggaam het bestaan uit provinsiale liggame wat jaarliks in vier watersporte kompeteer het – swem, waterpolo (om die Currybeker), duik en sierswem. Suid-Afrika was aktief in die werkinge van FINA. Harry Getz, voormalige voorsitter van SAASU en 'n waterpolospeler vir die WP, is in 1954 tot die Tegniese Komitee van FINA aangewys – die eerste Suid-Afrikaner wat op 'n FINA-komitee dien. Hy was die hoofbeampte van swem<ref>{{Cite web |url=http://www.jewishsports.net/PillarAchievementBios/HarryGetz.htm |title=jewishsports.net |access-date= 6 Desember 2006 |archive-date=21 Desember 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061221092053/http://jewishsports.net/PillarAchievementBios/HarryGetz.htm |url-status=dead }}</ref> tot beide die 1964 [[Olimpiese Somerspele 1964|Tokyo Spele]] en [[Olimpiese Somerspele 1968|1968 Mexikostad Olimpiese Spele]] – ten spyte van die verbod op Suid-Afrikaanse deelnemers aan daardie kompetisies. Saam met die afskaffing van SAASU in [[1994]] het die toekenning van Springbokkleure aan swemmers ook verdwyn. Die huidige beheerliggaam staan bekend as 'Swimming South Africa'.<ref>{{Cite web |url=http://www.swimsa.co.za/ |title=swimsa.co.za |access-date=20 November 2006 |archive-date=15 Augustus 2000 |archive-url=https://web.archive.org/web/20000815225727/http://www.swimsa.co.za/ |url-status=dead }}</ref> Die nuwe bedeling beteken dat internasionale kompetisies, soos die FINA-wêreldbeker <ref>{{Cite web |url=http://www.durbanworldcup.co.za/ |title=durbanworldcup.co.za |access-date= 6 Desember 2006 |archive-date=20 Januarie 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070120042957/http://www.durbanworldcup.co.za/ |url-status=dead }}</ref> wat jaarliks in Durban plaasvind, nou gereeld in SA plaasvind.<!-- die jaarlikse ding vind gereeld plaas? --> === Die vroeë jare === Net soos rugby, en elke ander sport in Suid-Afrika, het swem ook die Springbokbaadjie aan internasionale verteenwoordigers toegeken. Die eerste [https://swimhistory.co.za/index.php/springbok Springbokswemmer] in die Olimpiese Spele was G.A. Godfrey in die 1912-spele te Stockholm, en Barbara Nash by die 1920-spele in Antwerpen. Beide het ongelukkig geen finale behaal nie, maar in die 1928-spele in Amsterdam het die dames 4 x 100m [https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/1928-olympic-games vryslagaflosspan] van Kathleen Russell, Rhoda Rennie, Marie Bedford en Frederica Van Der Goes die brons medalje losgeslaan, na die spanne van die VSA en Engeland. In 1932 by Los Angeles was [https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/jennie-maakal Jenny Makaal] die eerste dame Springbok om 'n swemmedalje by die spele te wen, toe sy 'n brons wen in die 400&nbsp;m vryslag, en kom 5de in die 100&nbsp;m met 'n tyd van 1:10.8. Maakal is afgerig deur [https://swimhistory.co.za/index.php/articlescat/albums/jimmy-green Jimmy Green,] opsigter van die munisipale swembad in Pretoria. Sy wen ook silwer in die 440y kruipslag by die 1934 Empire Spele in Engeland. Saam met [[:en:Kathleen_Russell_(swimmer)|Kathleen Russel]], Molly Ryde en Enid Hayward wen Jenny silwer in the dames 4x100y kruipslag aflos. Die [[:en:Aquatics_at_the_1938_British_Empire_Games|1938 Empire Spele]] is gehou in Sydney, Australië. [https://swimhistory.co.za/index.php/commonwealth-games/carla-gerke Carla Gerke] wen silwer in die dames 220y borsslag en [https://swimhistory.co.za/index.php/commonwealth-games/hazel-holmes Hazel Holmes,] [https://swimhistory.co.za/index.php/commonwealth-games/molly-ryde Molly Ryde] en Carla Gerke is tweede in die 3 x 100y wisselslag aflos. Die enigste sukses vir die mansspan was [https://swimhistory.co.za/index.php/commonwealth-games/terry-collard Terry Collard] se silwer in die 110y kruipslagitem. By die volgende Empire Spele, gehou [[:en:Aquatics_at_the_1950_British_Empire_Games|in 1950]] in Auckland, Nieu-Seeland, wen [https://swimhistory.co.za/index.php/international-champions/graham-johnston Graham Johnston] goud in die 1650y kruipslag, met [https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/joan-harrison Joan Harrison] goud in 440 en brons in 110y kruipslag. Die volgende Olimpiese sukses vir Suid-Afrika is behaal deur Joan Harrison, toe nog net 'n sestien-jarige meisie, wat die goue medalje in die 100 rugslag gewen by die [[:en:Swimming_at_the_1952_Summer_Olympics|1952 Olimpiese]] Spele gehou in Helsinki. Haar wentyd van 1:14.3 was egter wel heelwat stadiger as die rekord van 1:10.9 wat in 1939 deur Cornelia Kint van Nederland opgestel is, wie se rekord eers in 1960 verbeter is. By die [[:en:Swimming_at_the_1956_Summer_Olympics|1956-spele]] in Melbourne wen die [https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/1956-melbourne-olympic-games Springbok dames] 4x100 vryslagaflos die brons medalje – [https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/1956-melbourne-olympic-games/toy-myburgh Natalie Ann Myburgh], [https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/1956-melbourne-olympic-games/sue-roberts Susan Elizabeth Roberts], [https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/1956-melbourne-olympic-games/moira-abernethy Miora Abernethy] and J[https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/1956-melbourne-olympic-games/moira-abernethy eanette Evelyn Myburgh], met die goud gewen deur Australië, gelei deur Dawn Fraser, en die VSA tweede. In Rome tydens die 1960 Olympiese Spele stel [https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/laura-ranwell Laura Ranwell] van Johannesburg 'n nuwe olympiese rekord in die dames [[:en:Swimming_at_the_1960_Summer_Olympics|100m rugslag]]. In die finaal van daardie item behaalsy vierde plek, alhoewel haar amptelikmtyd dieslfde was as die derde swemmer se tyd. === Die 1950's === In die 1950's was daar 'n groepie Springbok swemmer by die [https://swimhistory.co.za/index.php/articlescat/exiles/oklahoma Unversiteit van Oklahoma]. [https://swimhistory.co.za/index.php/international-champions/graham-johnston Graham Johnston], Linn Meiring, Peter Duncan, Melvin van Helsdingen, Julian Dyasonsowel as die broers Gerrie and Ernst de Jong. === Die sestiger jare === [[Beeld:Karen muir 02.jpg|duimnael|150px|Karen Muir]] [https://swimhistory.co.za/index.php/international-champions/natalie-steward Natalie Stewart,] gebore in Pretoria en later ook van Bulawayo in Rhodesia, emigreer in 1958 na Engeland. Tydens die 1960 die Britse kampioenskappe in Blackpool stel sy 'n wêreldrekord in die 110y rugslag item. By die Britse Junior Swemkampioenskappe gehou in Blackpool op 10 Augustus 1965 breek [https://swimhistory.co.za/index.php/1961-1991/karen-muir Karen Muir] <ref>{{Cite web |url=http://www.ishof.org/honorees/80/80kmuir.html |title=ishof.org |access-date= 6 Desember 2006 |archive-date= 7 Januarie 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090107114334/http://www.ishof.org/Honorees/80/80kmuir.html |url-status=dead }}</ref> van Kimberley die [https://swimhistory.co.za/index.php/articlescat/world-records wêreldrekord] in die 110 tree rugslag met sewe tiendes van 'n sekonde. Op ouderdom van 12 jaar, 10 maande en 25 dae, bly sy vandag nog die jongste atleet om 'n wêreldrekord in enige sport op te stel. Muir se rekord is die volgende Februarie 1966 verbeter – in Kimberley, deur [https://swimhistory.co.za/index.php/1961-1991/ann-fairlie Anne Fairlie] van Suid-Afrika. Daarna was dit weer Muir se beurt – een week later in Maart 1966 het sy die 100m-rekord twee keer verbeter in die Rachel Finlayson [https://swimhistory.co.za/index.php/iconic-pools/beach-baths soutwaterswembad] in Durban. Op die tweede geleentheid het die veld bestaan uit Anne Fairlie nie, asook Kathy Ferguson van die VSA – goue medaljewenner by die 1964 Olimpiese Spele in Tokyo, en Kiki Caron van Frankryk – 'n voormalige wêreldrekordhouer. Gedurende die noordelike somer van 1966 toer die Springbokke na Europa, Amerika en Kanada. Op 23 Julie 1966 te Beziers in Frankryk stel Anne Fairlie weer 'n nuwe rekord in die 100m en Karen Muir doen dieselfde in die 200m-rugslag. Die twee herhaal die vertoning 'n maand later in Vancouver. Daarna stel Karen Muir op verskeie geleenthede weer nuwe wêreldrekords op – in die 100 sowel as 200m, met haar laaste rekord in die 100m by Utrecht op 6 Julie 1969. Tussen 1965 en 1969 breek sy [https://swimhistory.co.za/index.php/1961-1991/karen-muir/karen-muir-18-wr 18 wêreldrekords] in rugslag items, waarvan die laaste gehou het tot 1973, toe [[:en:Ulrike_Richter|Ulrike Richter]] van Oos-Duitsland haar rekord van 1:05.9 in die 100m geklop het. === Die '70s === Van 1968 tot 1981 swem die Springbokke jaarliks teen Rhodesië – wat ook vanaf 1972 uit internasionale kompetisies geskors is. Rhodesië het tot 1980 as 'n ekstra provinsie aan die Suid-Afrikaanse kampioenskappe deelgeneem, en swemmers van daardie land het oor die jare baie Suid-Afrikaanse rekords opgestel. Van diegene was John Keyter, Bob Hatherley, Ken Borain en [https://swimhistory.co.za/index.php/international-champions/david-lowe David Lowe.] Gedurende hierdie tydperk – die 1970's, het Suid-Afrikaanse swem verder gegroei. Die mees merkwaardige swemmer opgelewer van die dekade was [https://swimhistory.co.za/index.php/1961-1991/jonty-skinner Jonty Skinner] van Oos-Londen. Afgerig deur sy vader Doug Skinner, het Skinner sukses behaal in die 100m vryslag by die 70ste Suid-Afrikaanse Swemkampioenskappe in Bloemfontein in 1974. Daarna is hy na die VSA en het hy by die Universiteit van Alabama en die Central Jersey Aquatic Club geswem. In die somer van 1976, na 'n onsuksesvolle poging om vroeg 'n Amerikaanse burgerskap te bekom en die land te verteenwoordig by die Olimpiese Spele in Montreal, swem hy by die Nasionale kampioenskappe in Philadelphia. In Montreal wen Jim Montgomery (VSA) goud met 'n nuwe wêreldrekord vir die 100&nbsp;m vryslag opgestel – 49.99. In Philadelphia, twee weke later, verpletter Skinner die rekord met 49.44 – wie se rekord eers in 1981 verbeter word. Vandag is hy verbonde aan die nasionale span van die VSA, as direkteur van prestasiewetenskap.<ref>{{Cite web |url=http://www.usaswimming.org/USASWeb/DesktopDefault.aspx?TabId=730&Alias=Rainbow&Lang=en |title=usaswimming.org |access-date= 7 Desember 2006 |archive-date= 2 Mei 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070502001854/http://www.usaswimming.org/USASWeb/DesktopDefault.aspx?TabId=730&Alias=Rainbow&Lang=en |url-status=dead }}</ref> === Tagtigerjare === Ná 1980 se Suid-Afrikaanse Seniorkampioenskappe in die Nuweland-swembad in Kaapstad, swem Suid-Afrika vir oulaas teen Zimbabwe-Rhodesië.[[Beeld:Zim test.jpg|regs|duimnael|100px]]Ná onafhanklikheid van Zimbabwe en die verbreking van buitelandse swembande met Suid-Afrika, het SAASU 'n groep swemmers vanaf die VSA en een van Kanada oorreed om teen die Springbokke te kom swem. Gevolglik swem Scott Spann, Rick Morley, Billy Neville, Dianne Johannigman, Allison Grant en Gail Amundrud (Kanada) in April 1981 teen die beste swemmers in Suid-Afrika. In 1982 besoek 'n groter span, insluitende swemmers van Duitsland, Kanada en VSA, Suid-Afrika. Op 4 Oktober 1988 stel [https://swimhistory.co.za/index.php/1961-1991/peter-williams Peter Williams] van Suid-Afrika, toe 'n student aan die Universiteit van Nebraska, met 'n tyd van 22,18, 'n nuwe wêreldrekord in die 50&nbsp;m vryslag op. Ongelukkig is dié prestasie, net soos dié van Jonty Skinner in 1976, nooit deur die Suid-Afrikaanse Swemvereniging erken nie. === 1992 – terug op die wêreldverhoog === Suid-Afrika word in 1992 weer toegelaat om aan die Olimpiese Spele deel te neem. Peter Williams se rekord is reeds in 1988 by die Seoul Spele deur Matt Biondi met 0,04 sekondes verbeter. === 1996 Atlanta Olimpiese Spele === Ná Joann Harrison se medalje van 1952 is die volgende keer wat Suid-Afrikaanse swemmers sukses behaal het in die Olimpiese Spele, in Atlanta toe [https://swimhistory.co.za/index.php/1992-onwards/penny-heyns Penny Heyns] van Durban 'n goue medalje wen op 21 Julie 1996. Haar wentyd van 1:07,02 was 'n nuwe wêreldrekord, en meer as twee sekondes vinniger as Amanda Beard (VSA) in die tweede plek. Behalwe Heyns het [https://swimhistory.co.za/index.php/1992-onwards/marianne-kriel Marianne Kriel] van Kaapstad brons gewen in die 100m rugslag. Altwee was ook deel van die dameswisselslagaflosspan wat 'n vierde plek behaal het. === [[Olimpiese Somerspele 2000]] === [[Penny Heyns]] wen 'n brons medalje in die 100&nbsp;m borsslag en [https://swimhistory.co.za/index.php/1992-onwards/terence-parkin Terence Parkin] wen 'n silwer medalje in die 200&nbsp;m borsslag. === [[Olimpiese Somerspele 2004]] === [https://swimhistory.co.za/index.php/1992-onwards/ryk-neethling Ryk Neethling], [https://swimhistory.co.za/index.php/1992-onwards/roland-schoeman Roland Schoeman,] [[Lyndon Ferns]] en [[Darian Townsend]] verower elk 'n goue medalje in die 4x100 meter vryslagaflos. === [[Olimpiese Somerspele 2012]] === [[Cameron van der Burgh]] wen die goue medalje in die 100&nbsp;m borsslag en [[Chad le Clos]] wen 'n goue medalje in die 200&nbsp;m-vlinderslag. == Toernooie == Die SA Swemkampioenskappe word jaarliks aan die begin van die jaar gehou. Dit is die voorste gala waaraan Suid-Afrikaanse swemmers op interprovinsiale vlak deelneem. Ander jaarlikse kompetisies soos SA Skole – Junior en Senior – SA Winterkampioenskappe, Short Course Champs, Sasol Winterkampioenskappe, en verskeie ander op interprovinsiale vlak. Met die algehele afskaffing van die tradisionele provinsies in SA – Natal, Transvaal, ens – was daar ook 'n verandering van die tradisionele jaarkalender van SA swem. Behalwe die bogenoemde, kan swemmers in SA ook aan verskeie langafstandresies deelneem – onder andere die wêreld se grootste ope water een-myl-swem, jaarliks gehou op die [[Midmardam]] in Noord-Natal.<ref>[http://www.midmarmile.co.za/ midmarmile.co.za]</ref> Die Midmar het in 1974 ontstaan, met 153 swemmers (almal mans), gewen deur Trevor Strydom. Teen die volgende jaar was daar 220 mans, en 105 dames, en meer as 17&nbsp;000 het in 2005 deelgeneem. Nog 'n bekende, en heelwat ouer myl-swem is die Redhouse Riviermyl in Port Elizabeth<ref>[http://www.rivermile.co.za/ rivermile.co.za]</ref> wat in 1924 deur Roy Gregory gewen is. Die SA Ope-waterswemvereniging<ref>{{Cite web |url=http://www.openswim.co.za/index.htm |title=argiefkopie |access-date=29 Desember 2006 |archive-date=14 Desember 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061214033024/http://openswim.co.za/index.htm |url-status=dead }}</ref> en Cape Swim<ref>{{Cite web |url=http://www.capeswim.com/about.htm |title=capeswim.com |access-date=29 Desember 2006 |archive-date= 3 Februarie 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070203145949/http://www.capeswim.com/about.htm |url-status=dead }}</ref> verskaf inligting oor langafstandswem in SA. == Die Exiles == In die 1950's begin Suid-Afrika swemmers na Amerika verloor, gelok deur beter oefenfasiliteite en strawwer kompetisie. Daar word hulle deur universiteite met studiebeurse beloon, in ruil vir verteenwoordiging in kompetisies soos die NCAA-kampionskappe.<ref>[http://www.ncaasports.com/swimming/mens ncaasports.com]</ref> Een van die heel eerste sportlui om 'n beurs na 'n Amerikaanse Universiteit te wen was Graham Johnston van Bloemfontein, by die Universiteit van Oklahoma in 1951. Johnston is vandag een van die voorste deelnemers aan meestersswem, en was in 1993 deur die Interanational Swimming Hall of Fame vereer vir die menigte (41) wêreldmeestersrekords wat hy opgestel het.<ref>{{Cite web |url=http://www.ishof.org/honorees/98/98gjohnston.html |title=ishof.org |access-date=19 Desember 2006 |archive-date=27 Oktober 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071027052323/http://www.ishof.org/honorees/98/98gjohnston.html |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.usms.org/hist/sto/index.php?ID=86&srt=]</ref> Baie swemmers het, soos Johnston, Amerikaanse burgerskap aangeneem, en nooit weer in SA kom deelneem nie. Oor die jare het dit 'n groot impak op die nasionale kampioenskappe gehad, soos die room van Suid-Afrikaanse swem jaarliks na Amerika gelok word, en dan 'n leemte veroorsaak in plaaslike kompetisie. Voorbeelde hiervan strek van die voormalige 100&nbsp;m vryslag-wêreldrekordhouer Jonty Skinner van Oos-Londen<ref>{{Cite web |url=http://www.ishof.org/honorees/85/85jskinner.html |title=ishof.org |access-date= 6 Desember 2006 |archive-date=29 Julie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140729202529/http://www.ishof.org/Honorees/85/85jskinner.html |url-status=dead }}</ref> tot Sarah Poewe, 'n Kaapse meisie wat Duitsland in die 2004 Olimpiese Spele verteenwoordig het.<ref>[http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/biography/Poewe.html jewishvirtuallibrary.org]</ref> Hieronder volg die name van sommige swemmers wat oorsee gaan swem het. Meeste van hulle het nooit teruggekeer nie. 1950's * Graham Johnston (Oklahoma) * Julian Dyason (Oklahoma) * Billy Steuart (Michigan) * Steven Mulholland (SMU) * Lin Meiring (Oklahoma) * Aubrey Burer (SMU) * Alisdair (Tiny) Barnetson (SMU) * Tudor Lacey (SMU) * Peter Duncan (Oklahoma) * Vernon Slovin (SMU) Onvolledige lys van Suid Afrikaners oorsee is hier [https://swimhistory.co.za/index.php/articlescat/exiles https://www.swimhistory.co.za/index.php/articles-main/exiles] == Sien ook == * [[Lys van Suid-Afrikaanse swemafrigters]] * [[Pieter Coetzé]] == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == * [http://www.swimhistory.co.za Geskiedenis van swem in suider Afrika] * [http://www.fina.org/ Die Internasionale Swemfederasie (FINA) se webwerf] * [[:en:List of swimmers|Swemmers van alle lande]] * [http://users.skynet.be/hermandw/olymp/intro.html Alle Olimpiese deelnemers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061215093128/http://users.skynet.be/hermandw/olymp/intro.html |date=15 Desember 2006 }} * [[:en:Swimming at the Summer Olympics|Swimming at the Olympic Games]] * [https://www.swimhistory.co.za Swimming history of southern Africa] {{Normdata}} [[Kategorie:Swem in Suid-Afrika| ]] kqri87qo45wl04m480zacnm3xquk377 2976503 2976502 2026-10-07T13:30:15Z Rooiratel 90342 Beskerming van "[[Swem in Suid-Afrika]]" opgehef 2976502 wikitext text/x-wiki [[Beeld:BKFINALESZONDAGDSC02412.jpg|duimnael|regs|300px|Swemmers maak gereed om in te duik.]] [[Beeld:JO Atlanta 1996 - Piscine.jpg|duimnael|regs|300px|'n Olimpiese swembad.]] '''Swem in Suid-Afrika''' het in die 19de eeu begin ontwikkel as 'n sport, met die stigting van klubs, soos die PE Amateurklub in [[Port Elizabeth]], wat in Maart 1898 gestig word vir die "ontwikkeling van swem en waterpolo deur middel van kompetisie",<ref>{{Cite web |url=http://www.madibabay.co.za/page.php?id=33&subid=46 |title=madibabay.co.za |access-date= 6 Desember 2006 |archive-date= 3 Oktober 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061003130103/http://www.madibabay.co.za/page.php?id=33&subid=46 |url-status=dead }}</ref> en vandag nog bestaan. == Die geskiedenis van internasionale swem in Suid-Afrika == [[Beeld:Springbok badge 13.jpg|links|duimnael|Die Groen en Goud]] === SAASU === Die Suid-Afrikaanse Swem Unie is in 1908 gestig en die volgende jaar deur FINA – die wêreldbeheerliggaam - <ref>[http://www.fina.org/FINA fina.org]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> as lid aanvaar. Op daardie stadium was daar nog geen provinsiale organisasies nie. Die nasionale het liggaam het bestaan uit provinsiale liggame wat jaarliks in vier watersporte kompeteer het – swem, waterpolo (om die Currybeker), duik en sierswem. Suid-Afrika was aktief in die werkinge van FINA. Harry Getz, voormalige voorsitter van SAASU en 'n waterpolospeler vir die WP, is in 1954 tot die Tegniese Komitee van FINA aangewys – die eerste Suid-Afrikaner wat op 'n FINA-komitee dien. Hy was die hoofbeampte van swem<ref>{{Cite web |url=http://www.jewishsports.net/PillarAchievementBios/HarryGetz.htm |title=jewishsports.net |access-date= 6 Desember 2006 |archive-date=21 Desember 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061221092053/http://jewishsports.net/PillarAchievementBios/HarryGetz.htm |url-status=dead }}</ref> tot beide die 1964 [[Olimpiese Somerspele 1964|Tokyo Spele]] en [[Olimpiese Somerspele 1968|1968 Mexikostad Olimpiese Spele]] – ten spyte van die verbod op Suid-Afrikaanse deelnemers aan daardie kompetisies. Saam met die afskaffing van SAASU in [[1994]] het die toekenning van Springbokkleure aan swemmers ook verdwyn. Die huidige beheerliggaam staan bekend as 'Swimming South Africa'.<ref>{{Cite web |url=http://www.swimsa.co.za/ |title=swimsa.co.za |access-date=20 November 2006 |archive-date=15 Augustus 2000 |archive-url=https://web.archive.org/web/20000815225727/http://www.swimsa.co.za/ |url-status=dead }}</ref> Die nuwe bedeling beteken dat internasionale kompetisies, soos die FINA-wêreldbeker <ref>{{Cite web |url=http://www.durbanworldcup.co.za/ |title=durbanworldcup.co.za |access-date= 6 Desember 2006 |archive-date=20 Januarie 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070120042957/http://www.durbanworldcup.co.za/ |url-status=dead }}</ref> wat jaarliks in Durban plaasvind, nou gereeld in SA plaasvind.<!-- die jaarlikse ding vind gereeld plaas? --> === Die vroeë jare === Net soos rugby, en elke ander sport in Suid-Afrika, het swem ook die Springbokbaadjie aan internasionale verteenwoordigers toegeken. Die eerste [https://swimhistory.co.za/index.php/springbok Springbokswemmer] in die Olimpiese Spele was G.A. Godfrey in die 1912-spele te Stockholm, en Barbara Nash by die 1920-spele in Antwerpen. Beide het ongelukkig geen finale behaal nie, maar in die 1928-spele in Amsterdam het die dames 4 x 100m [https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/1928-olympic-games vryslagaflosspan] van Kathleen Russell, Rhoda Rennie, Marie Bedford en Frederica Van Der Goes die brons medalje losgeslaan, na die spanne van die VSA en Engeland. In 1932 by Los Angeles was [https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/jennie-maakal Jenny Makaal] die eerste dame Springbok om 'n swemmedalje by die spele te wen, toe sy 'n brons wen in die 400&nbsp;m vryslag, en kom 5de in die 100&nbsp;m met 'n tyd van 1:10.8. Maakal is afgerig deur [https://swimhistory.co.za/index.php/articlescat/albums/jimmy-green Jimmy Green,] opsigter van die munisipale swembad in Pretoria. Sy wen ook silwer in die 440y kruipslag by die 1934 Empire Spele in Engeland. Saam met [[:en:Kathleen_Russell_(swimmer)|Kathleen Russel]], Molly Ryde en Enid Hayward wen Jenny silwer in the dames 4x100y kruipslag aflos. Die [[:en:Aquatics_at_the_1938_British_Empire_Games|1938 Empire Spele]] is gehou in Sydney, Australië. [https://swimhistory.co.za/index.php/commonwealth-games/carla-gerke Carla Gerke] wen silwer in die dames 220y borsslag en [https://swimhistory.co.za/index.php/commonwealth-games/hazel-holmes Hazel Holmes,] [https://swimhistory.co.za/index.php/commonwealth-games/molly-ryde Molly Ryde] en Carla Gerke is tweede in die 3 x 100y wisselslag aflos. Die enigste sukses vir die mansspan was [https://swimhistory.co.za/index.php/commonwealth-games/terry-collard Terry Collard] se silwer in die 110y kruipslagitem. By die volgende Empire Spele, gehou [[:en:Aquatics_at_the_1950_British_Empire_Games|in 1950]] in Auckland, Nieu-Seeland, wen [https://swimhistory.co.za/index.php/international-champions/graham-johnston Graham Johnston] goud in die 1650y kruipslag, met [https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/joan-harrison Joan Harrison] goud in 440 en brons in 110y kruipslag. Die volgende Olimpiese sukses vir Suid-Afrika is behaal deur Joan Harrison, toe nog net 'n sestien-jarige meisie, wat die goue medalje in die 100 rugslag gewen by die [[:en:Swimming_at_the_1952_Summer_Olympics|1952 Olimpiese]] Spele gehou in Helsinki. Haar wentyd van 1:14.3 was egter wel heelwat stadiger as die rekord van 1:10.9 wat in 1939 deur Cornelia Kint van Nederland opgestel is, wie se rekord eers in 1960 verbeter is. By die [[:en:Swimming_at_the_1956_Summer_Olympics|1956-spele]] in Melbourne wen die [https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/1956-melbourne-olympic-games Springbok dames] 4x100 vryslagaflos die brons medalje – [https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/1956-melbourne-olympic-games/toy-myburgh Natalie Ann Myburgh], [https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/1956-melbourne-olympic-games/sue-roberts Susan Elizabeth Roberts], [https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/1956-melbourne-olympic-games/moira-abernethy Miora Abernethy] and J[https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/1956-melbourne-olympic-games/moira-abernethy eanette Evelyn Myburgh], met die goud gewen deur Australië, gelei deur Dawn Fraser, en die VSA tweede. In Rome tydens die 1960 Olympiese Spele stel [https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/laura-ranwell Laura Ranwell] van Johannesburg 'n nuwe olympiese rekord in die dames [[:en:Swimming_at_the_1960_Summer_Olympics|100m rugslag]]. In die finaal van daardie item behaalsy vierde plek, alhoewel haar amptelikmtyd dieslfde was as die derde swemmer se tyd. === Die 1950's === In die 1950's was daar 'n groepie Springbok swemmer by die [https://swimhistory.co.za/index.php/articlescat/exiles/oklahoma Unversiteit van Oklahoma]. [https://swimhistory.co.za/index.php/international-champions/graham-johnston Graham Johnston], Linn Meiring, Peter Duncan, Melvin van Helsdingen, Julian Dyasonsowel as die broers Gerrie and Ernst de Jong. === Die sestiger jare === [[Beeld:Karen muir 02.jpg|duimnael|150px|Karen Muir]] [https://swimhistory.co.za/index.php/international-champions/natalie-steward Natalie Stewart,] gebore in Pretoria en later ook van Bulawayo in Rhodesia, emigreer in 1958 na Engeland. Tydens die 1960 die Britse kampioenskappe in Blackpool stel sy 'n wêreldrekord in die 110y rugslag item. By die Britse Junior Swemkampioenskappe gehou in Blackpool op 10 Augustus 1965 breek [https://swimhistory.co.za/index.php/1961-1991/karen-muir Karen Muir] <ref>{{Cite web |url=http://www.ishof.org/honorees/80/80kmuir.html |title=ishof.org |access-date= 6 Desember 2006 |archive-date= 7 Januarie 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090107114334/http://www.ishof.org/Honorees/80/80kmuir.html |url-status=dead }}</ref> van Kimberley die [https://swimhistory.co.za/index.php/articlescat/world-records wêreldrekord] in die 110 tree rugslag met sewe tiendes van 'n sekonde. Op ouderdom van 12 jaar, 10 maande en 25 dae, bly sy vandag nog die jongste atleet om 'n wêreldrekord in enige sport op te stel. Muir se rekord is die volgende Februarie 1966 verbeter – in Kimberley, deur [https://swimhistory.co.za/index.php/1961-1991/ann-fairlie Anne Fairlie] van Suid-Afrika. Daarna was dit weer Muir se beurt – een week later in Maart 1966 het sy die 100m-rekord twee keer verbeter in die Rachel Finlayson [https://swimhistory.co.za/index.php/iconic-pools/beach-baths soutwaterswembad] in Durban. Op die tweede geleentheid het die veld bestaan uit Anne Fairlie nie, asook Kathy Ferguson van die VSA – goue medaljewenner by die 1964 Olimpiese Spele in Tokyo, en Kiki Caron van Frankryk – 'n voormalige wêreldrekordhouer. Gedurende die noordelike somer van 1966 toer die Springbokke na Europa, Amerika en Kanada. Op 23 Julie 1966 te Beziers in Frankryk stel Anne Fairlie weer 'n nuwe rekord in die 100m en Karen Muir doen dieselfde in die 200m-rugslag. Die twee herhaal die vertoning 'n maand later in Vancouver. Daarna stel Karen Muir op verskeie geleenthede weer nuwe wêreldrekords op – in die 100 sowel as 200m, met haar laaste rekord in die 100m by Utrecht op 6 Julie 1969. Tussen 1965 en 1969 breek sy [https://swimhistory.co.za/index.php/1961-1991/karen-muir/karen-muir-18-wr 18 wêreldrekords] in rugslag items, waarvan die laaste gehou het tot 1973, toe [[:en:Ulrike_Richter|Ulrike Richter]] van Oos-Duitsland haar rekord van 1:05.9 in die 100m geklop het. === Die '70s === Van 1968 tot 1981 swem die Springbokke jaarliks teen Rhodesië – wat ook vanaf 1972 uit internasionale kompetisies geskors is. Rhodesië het tot 1980 as 'n ekstra provinsie aan die Suid-Afrikaanse kampioenskappe deelgeneem, en swemmers van daardie land het oor die jare baie Suid-Afrikaanse rekords opgestel. Van diegene was John Keyter, Bob Hatherley, Ken Borain en [https://swimhistory.co.za/index.php/international-champions/david-lowe David Lowe.] Gedurende hierdie tydperk – die 1970's, het Suid-Afrikaanse swem verder gegroei. Die mees merkwaardige swemmer opgelewer van die dekade was [https://swimhistory.co.za/index.php/1961-1991/jonty-skinner Jonty Skinner] van Oos-Londen. Afgerig deur sy vader Doug Skinner, het Skinner sukses behaal in die 100m vryslag by die 70ste Suid-Afrikaanse Swemkampioenskappe in Bloemfontein in 1974. Daarna is hy na die VSA en het hy by die Universiteit van Alabama en die Central Jersey Aquatic Club geswem. In die somer van 1976, na 'n onsuksesvolle poging om vroeg 'n Amerikaanse burgerskap te bekom en die land te verteenwoordig by die Olimpiese Spele in Montreal, swem hy by die Nasionale kampioenskappe in Philadelphia. In Montreal wen Jim Montgomery (VSA) goud met 'n nuwe wêreldrekord vir die 100&nbsp;m vryslag opgestel – 49.99. In Philadelphia, twee weke later, verpletter Skinner die rekord met 49.44 – wie se rekord eers in 1981 verbeter word. Vandag is hy verbonde aan die nasionale span van die VSA, as direkteur van prestasiewetenskap.<ref>{{Cite web |url=http://www.usaswimming.org/USASWeb/DesktopDefault.aspx?TabId=730&Alias=Rainbow&Lang=en |title=usaswimming.org |access-date= 7 Desember 2006 |archive-date= 2 Mei 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070502001854/http://www.usaswimming.org/USASWeb/DesktopDefault.aspx?TabId=730&Alias=Rainbow&Lang=en |url-status=dead }}</ref> === Tagtigerjare === Ná 1980 se Suid-Afrikaanse Seniorkampioenskappe in die Nuweland-swembad in Kaapstad, swem Suid-Afrika vir oulaas teen Zimbabwe-Rhodesië.[[Beeld:Zim test.jpg|regs|duimnael|100px]]Ná onafhanklikheid van Zimbabwe en die verbreking van buitelandse swembande met Suid-Afrika, het SAASU 'n groep swemmers vanaf die VSA en een van Kanada oorreed om teen die Springbokke te kom swem. Gevolglik swem Scott Spann, Rick Morley, Billy Neville, Dianne Johannigman, Allison Grant en Gail Amundrud (Kanada) in April 1981 teen die beste swemmers in Suid-Afrika. In 1982 besoek 'n groter span, insluitende swemmers van Duitsland, Kanada en VSA, Suid-Afrika. Op 4 Oktober 1988 stel [https://swimhistory.co.za/index.php/1961-1991/peter-williams Peter Williams] van Suid-Afrika, toe 'n student aan die Universiteit van Nebraska, met 'n tyd van 22,18, 'n nuwe wêreldrekord in die 50&nbsp;m vryslag op. Ongelukkig is dié prestasie, net soos dié van Jonty Skinner in 1976, nooit deur die Suid-Afrikaanse Swemvereniging erken nie. === 1992 – terug op die wêreldverhoog === Suid-Afrika word in 1992 weer toegelaat om aan die Olimpiese Spele deel te neem. Peter Williams se rekord is reeds in 1988 by die Seoul Spele deur Matt Biondi met 0,04 sekondes verbeter. === 1996 Atlanta Olimpiese Spele === Ná Joann Harrison se medalje van 1952 is die volgende keer wat Suid-Afrikaanse swemmers sukses behaal het in die Olimpiese Spele, in Atlanta toe [https://swimhistory.co.za/index.php/1992-onwards/penny-heyns Penny Heyns] van Durban 'n goue medalje wen op 21 Julie 1996. Haar wentyd van 1:07,02 was 'n nuwe wêreldrekord, en meer as twee sekondes vinniger as Amanda Beard (VSA) in die tweede plek. Behalwe Heyns het [https://swimhistory.co.za/index.php/1992-onwards/marianne-kriel Marianne Kriel] van Kaapstad brons gewen in die 100m rugslag. Altwee was ook deel van die dameswisselslagaflosspan wat 'n vierde plek behaal het. === [[Olimpiese Somerspele 2000]] === [[Penny Heyns]] wen 'n brons medalje in die 100&nbsp;m borsslag en [https://swimhistory.co.za/index.php/1992-onwards/terence-parkin Terence Parkin] wen 'n silwer medalje in die 200&nbsp;m borsslag. === [[Olimpiese Somerspele 2004]] === [https://swimhistory.co.za/index.php/1992-onwards/ryk-neethling Ryk Neethling], [https://swimhistory.co.za/index.php/1992-onwards/roland-schoeman Roland Schoeman,] [[Lyndon Ferns]] en [[Darian Townsend]] verower elk 'n goue medalje in die 4x100 meter vryslagaflos. === [[Olimpiese Somerspele 2012]] === [[Cameron van der Burgh]] wen die goue medalje in die 100&nbsp;m borsslag en [[Chad le Clos]] wen 'n goue medalje in die 200&nbsp;m-vlinderslag. == Toernooie == Die SA Swemkampioenskappe word jaarliks aan die begin van die jaar gehou. Dit is die voorste gala waaraan Suid-Afrikaanse swemmers op interprovinsiale vlak deelneem. Ander jaarlikse kompetisies soos SA Skole – Junior en Senior – SA Winterkampioenskappe, Short Course Champs, Sasol Winterkampioenskappe, en verskeie ander op interprovinsiale vlak. Met die algehele afskaffing van die tradisionele provinsies in SA – Natal, Transvaal, ens – was daar ook 'n verandering van die tradisionele jaarkalender van SA swem. Behalwe die bogenoemde, kan swemmers in SA ook aan verskeie langafstandresies deelneem – onder andere die wêreld se grootste ope water een-myl-swem, jaarliks gehou op die [[Midmardam]] in Noord-Natal.<ref>[http://www.midmarmile.co.za/ midmarmile.co.za]</ref> Die Midmar het in 1974 ontstaan, met 153 swemmers (almal mans), gewen deur Trevor Strydom. Teen die volgende jaar was daar 220 mans, en 105 dames, en meer as 17&nbsp;000 het in 2005 deelgeneem. Nog 'n bekende, en heelwat ouer myl-swem is die Redhouse Riviermyl in Port Elizabeth<ref>[http://www.rivermile.co.za/ rivermile.co.za]</ref> wat in 1924 deur Roy Gregory gewen is. Die SA Ope-waterswemvereniging<ref>{{Cite web |url=http://www.openswim.co.za/index.htm |title=argiefkopie |access-date=29 Desember 2006 |archive-date=14 Desember 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061214033024/http://openswim.co.za/index.htm |url-status=dead }}</ref> en Cape Swim<ref>{{Cite web |url=http://www.capeswim.com/about.htm |title=capeswim.com |access-date=29 Desember 2006 |archive-date= 3 Februarie 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070203145949/http://www.capeswim.com/about.htm |url-status=dead }}</ref> verskaf inligting oor langafstandswem in SA. == Die Exiles == In die 1950's begin Suid-Afrika swemmers na Amerika verloor, gelok deur beter oefenfasiliteite en strawwer kompetisie. Daar word hulle deur universiteite met studiebeurse beloon, in ruil vir verteenwoordiging in kompetisies soos die NCAA-kampionskappe.<ref>[http://www.ncaasports.com/swimming/mens ncaasports.com]</ref> Een van die heel eerste sportlui om 'n beurs na 'n Amerikaanse Universiteit te wen was Graham Johnston van Bloemfontein, by die Universiteit van Oklahoma in 1951. Johnston is vandag een van die voorste deelnemers aan meestersswem, en was in 1993 deur die Interanational Swimming Hall of Fame vereer vir die menigte (41) wêreldmeestersrekords wat hy opgestel het.<ref>{{Cite web |url=http://www.ishof.org/honorees/98/98gjohnston.html |title=ishof.org |access-date=19 Desember 2006 |archive-date=27 Oktober 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071027052323/http://www.ishof.org/honorees/98/98gjohnston.html |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.usms.org/hist/sto/index.php?ID=86&srt=]</ref> Baie swemmers het, soos Johnston, Amerikaanse burgerskap aangeneem, en nooit weer in SA kom deelneem nie. Oor die jare het dit 'n groot impak op die nasionale kampioenskappe gehad, soos die room van Suid-Afrikaanse swem jaarliks na Amerika gelok word, en dan 'n leemte veroorsaak in plaaslike kompetisie. Voorbeelde hiervan strek van die voormalige 100&nbsp;m vryslag-wêreldrekordhouer Jonty Skinner van Oos-Londen<ref>{{Cite web |url=http://www.ishof.org/honorees/85/85jskinner.html |title=ishof.org |access-date= 6 Desember 2006 |archive-date=29 Julie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140729202529/http://www.ishof.org/Honorees/85/85jskinner.html |url-status=dead }}</ref> tot Sarah Poewe, 'n Kaapse meisie wat Duitsland in die 2004 Olimpiese Spele verteenwoordig het.<ref>[http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/biography/Poewe.html jewishvirtuallibrary.org]</ref> Hieronder volg die name van sommige swemmers wat oorsee gaan swem het. Meeste van hulle het nooit teruggekeer nie. 1950's * Graham Johnston (Oklahoma) * Julian Dyason (Oklahoma) * Billy Steuart (Michigan) * Steven Mulholland (SMU) * Lin Meiring (Oklahoma) * Aubrey Burer (SMU) * Alisdair (Tiny) Barnetson (SMU) * Tudor Lacey (SMU) * Peter Duncan (Oklahoma) * Vernon Slovin (SMU) Onvolledige lys van Suid Afrikaners oorsee is hier [https://swimhistory.co.za/index.php/articlescat/exiles https://www.swimhistory.co.za/index.php/articles-main/exiles] == Sien ook == * [[Lys van Suid-Afrikaanse swemafrigters]] * [[Pieter Coetzé]] == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == * [http://www.swimhistory.co.za Geskiedenis van swem in suider Afrika] * [http://www.fina.org/ Die Internasionale Swemfederasie (FINA) se webwerf] * [[:en:List of swimmers|Swemmers van alle lande]] * [http://users.skynet.be/hermandw/olymp/intro.html Alle Olimpiese deelnemers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061215093128/http://users.skynet.be/hermandw/olymp/intro.html |date=15 Desember 2006 }} * [[:en:Swimming at the Summer Olympics|Swimming at the Olympic Games]] * [https://www.swimhistory.co.za Swimming history of southern Africa] {{Normdata}} [[Kategorie:Swem in Suid-Afrika| ]] kqri87qo45wl04m480zacnm3xquk377 2976505 2976503 2026-10-07T13:35:19Z Rooiratel 90342 Ek is nog besig met die opruim 2976505 wikitext text/x-wiki {{Nog besig}} [[Beeld:BKFINALESZONDAGDSC02412.jpg|duimnael|regs|300px|Swemmers maak gereed om in te duik.]] [[Beeld:JO Atlanta 1996 - Piscine.jpg|duimnael|regs|300px|'n Olimpiese swembad.]] '''Swem in Suid-Afrika''' het in die 19de eeu begin ontwikkel as 'n sport, met die stigting van klubs, soos die PE Amateurklub in [[Port Elizabeth]], wat in Maart 1898 gestig word vir die "ontwikkeling van swem en waterpolo deur middel van kompetisie",<ref>{{Cite web |url=http://www.madibabay.co.za/page.php?id=33&subid=46 |title=madibabay.co.za |access-date= 6 Desember 2006 |archive-date= 3 Oktober 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061003130103/http://www.madibabay.co.za/page.php?id=33&subid=46 |url-status=dead }}</ref> en vandag nog bestaan. == Die geskiedenis van internasionale swem in Suid-Afrika == [[Beeld:Springbok badge 13.jpg|links|duimnael|Die Groen en Goud]] === SAASU === Die Suid-Afrikaanse Swem Unie is in 1908 gestig en die volgende jaar deur FINA – die wêreldbeheerliggaam - <ref>[http://www.fina.org/FINA fina.org]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> as lid aanvaar. Op daardie stadium was daar nog geen provinsiale organisasies nie. Die nasionale het liggaam het bestaan uit provinsiale liggame wat jaarliks in vier watersporte kompeteer het – swem, waterpolo (om die Currybeker), duik en sierswem. Suid-Afrika was aktief in die werkinge van FINA. Harry Getz, voormalige voorsitter van SAASU en 'n waterpolospeler vir die WP, is in 1954 tot die Tegniese Komitee van FINA aangewys – die eerste Suid-Afrikaner wat op 'n FINA-komitee dien. Hy was die hoofbeampte van swem<ref>{{Cite web |url=http://www.jewishsports.net/PillarAchievementBios/HarryGetz.htm |title=jewishsports.net |access-date= 6 Desember 2006 |archive-date=21 Desember 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061221092053/http://jewishsports.net/PillarAchievementBios/HarryGetz.htm |url-status=dead }}</ref> tot beide die 1964 [[Olimpiese Somerspele 1964|Tokyo Spele]] en [[Olimpiese Somerspele 1968|1968 Mexikostad Olimpiese Spele]] – ten spyte van die verbod op Suid-Afrikaanse deelnemers aan daardie kompetisies. Saam met die afskaffing van SAASU in [[1994]] het die toekenning van Springbokkleure aan swemmers ook verdwyn. Die huidige beheerliggaam staan bekend as 'Swimming South Africa'.<ref>{{Cite web |url=http://www.swimsa.co.za/ |title=swimsa.co.za |access-date=20 November 2006 |archive-date=15 Augustus 2000 |archive-url=https://web.archive.org/web/20000815225727/http://www.swimsa.co.za/ |url-status=dead }}</ref> Die nuwe bedeling beteken dat internasionale kompetisies, soos die FINA-wêreldbeker <ref>{{Cite web |url=http://www.durbanworldcup.co.za/ |title=durbanworldcup.co.za |access-date= 6 Desember 2006 |archive-date=20 Januarie 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070120042957/http://www.durbanworldcup.co.za/ |url-status=dead }}</ref> wat jaarliks in Durban plaasvind, nou gereeld in SA plaasvind.<!-- die jaarlikse ding vind gereeld plaas? --> === Die vroeë jare === Net soos rugby, en elke ander sport in Suid-Afrika, het swem ook die Springbokbaadjie aan internasionale verteenwoordigers toegeken. Die eerste Springbokswemmer in die Olimpiese Spele was G.A. Godfrey in die 1912-spele te Stockholm, en Barbara Nash by die 1920-spele in Antwerpen.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/springbok</ref> Beide het ongelukkig geen finale behaal nie, maar in die 1928-spele in Amsterdam het die dames 4 x 100m vryslagaflosspan van Kathleen Russell, Rhoda Rennie, Marie Bedford en Frederica Van Der Goes die brons medalje losgeslaan, na die spanne van die VSA en Engeland.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/1928-olympic-games</ref> In 1932 by Los Angeles was Jenny Makaal die eerste dame Springbok om 'n swemmedalje by die spele te wen, toe sy 'n brons wen in die 400&nbsp;m vryslag, en kom 5de in die 100&nbsp;m met 'n tyd van 1:10.8.<ref> https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/jennie-maakal</ref> Maakal is afgerig deur Jimmy Green, opsigter van die munisipale swembad in Pretoria.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/articlescat/albums/jimmy-green</ref> Sy wen ook silwer in die 440y kruipslag by die 1934 Empire Spele in Engeland. Saam met [[:en:Kathleen_Russell_(swimmer)|Kathleen Russel]], Molly Ryde en Enid Hayward wen Jenny silwer in the dames 4x100y kruipslag aflos. Die [[:en:Aquatics_at_the_1938_British_Empire_Games|1938 Empire Spele]] is gehou in Sydney, Australië. Carla Gerke wen silwer in die dames 220y borsslag<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/commonwealth-games/carla-gerke</ref> en Hazel Holmes<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/commonwealth-games/hazel-holmes</ref>, Molly Ryde<ref> https://swimhistory.co.za/index.php/commonwealth-games/molly-ryde</ref>, en Carla Gerke is tweede in die 3 x 100y wisselslag aflos. Die enigste sukses vir die mansspan was Terry Collard se silwer in die 110y kruipslagitem.<ref> https://swimhistory.co.za/index.php/commonwealth-games/terry-collard</ref> By die volgende Empire Spele, gehou [[:en:Aquatics_at_the_1950_British_Empire_Games|in 1950]] in Auckland, Nieu-Seeland, wen Graham Johnston goud in die 1650y kruipslag,<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/international-champions/graham-johnston</ref> met Joan Harrison goud in 440 en brons in 110y kruipslag.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/joan-harrison</ref> Die volgende Olimpiese sukses vir Suid-Afrika is behaal deur Joan Harrison, toe nog net 'n sestien-jarige meisie, wat die goue medalje in die 100 rugslag gewen by die [[:en:Swimming_at_the_1952_Summer_Olympics|1952 Olimpiese]] Spele gehou in Helsinki. Haar wentyd van 1:14.3 was egter wel heelwat stadiger as die rekord van 1:10.9 wat in 1939 deur Cornelia Kint van Nederland opgestel is, wie se rekord eers in 1960 verbeter is. By die [[:en:Swimming_at_the_1956_Summer_Olympics|1956-spele]] in Melbourne wen die [https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/1956-melbourne-olympic-games Springbok dames] 4x100 vryslagaflos die brons medalje – [https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/1956-melbourne-olympic-games/toy-myburgh Natalie Ann Myburgh], [https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/1956-melbourne-olympic-games/sue-roberts Susan Elizabeth Roberts], [https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/1956-melbourne-olympic-games/moira-abernethy Miora Abernethy] and J[https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/1956-melbourne-olympic-games/moira-abernethy eanette Evelyn Myburgh], met die goud gewen deur Australië, gelei deur Dawn Fraser, en die VSA tweede. In Rome tydens die 1960 Olympiese Spele stel [https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/laura-ranwell Laura Ranwell] van Johannesburg 'n nuwe olympiese rekord in die dames [[:en:Swimming_at_the_1960_Summer_Olympics|100m rugslag]]. In die finaal van daardie item behaalsy vierde plek, alhoewel haar amptelikmtyd dieslfde was as die derde swemmer se tyd. === Die 1950's === In die 1950's was daar 'n groepie Springbok swemmer by die [https://swimhistory.co.za/index.php/articlescat/exiles/oklahoma Unversiteit van Oklahoma]. [https://swimhistory.co.za/index.php/international-champions/graham-johnston Graham Johnston], Linn Meiring, Peter Duncan, Melvin van Helsdingen, Julian Dyasonsowel as die broers Gerrie and Ernst de Jong. === Die sestiger jare === [[Beeld:Karen muir 02.jpg|duimnael|150px|Karen Muir]] [https://swimhistory.co.za/index.php/international-champions/natalie-steward Natalie Stewart,] gebore in Pretoria en later ook van Bulawayo in Rhodesia, emigreer in 1958 na Engeland. Tydens die 1960 die Britse kampioenskappe in Blackpool stel sy 'n wêreldrekord in die 110y rugslag item. By die Britse Junior Swemkampioenskappe gehou in Blackpool op 10 Augustus 1965 breek [https://swimhistory.co.za/index.php/1961-1991/karen-muir Karen Muir] <ref>{{Cite web |url=http://www.ishof.org/honorees/80/80kmuir.html |title=ishof.org |access-date= 6 Desember 2006 |archive-date= 7 Januarie 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090107114334/http://www.ishof.org/Honorees/80/80kmuir.html |url-status=dead }}</ref> van Kimberley die [https://swimhistory.co.za/index.php/articlescat/world-records wêreldrekord] in die 110 tree rugslag met sewe tiendes van 'n sekonde. Op ouderdom van 12 jaar, 10 maande en 25 dae, bly sy vandag nog die jongste atleet om 'n wêreldrekord in enige sport op te stel. Muir se rekord is die volgende Februarie 1966 verbeter – in Kimberley, deur [https://swimhistory.co.za/index.php/1961-1991/ann-fairlie Anne Fairlie] van Suid-Afrika. Daarna was dit weer Muir se beurt – een week later in Maart 1966 het sy die 100m-rekord twee keer verbeter in die Rachel Finlayson [https://swimhistory.co.za/index.php/iconic-pools/beach-baths soutwaterswembad] in Durban. Op die tweede geleentheid het die veld bestaan uit Anne Fairlie nie, asook Kathy Ferguson van die VSA – goue medaljewenner by die 1964 Olimpiese Spele in Tokyo, en Kiki Caron van Frankryk – 'n voormalige wêreldrekordhouer. Gedurende die noordelike somer van 1966 toer die Springbokke na Europa, Amerika en Kanada. Op 23 Julie 1966 te Beziers in Frankryk stel Anne Fairlie weer 'n nuwe rekord in die 100m en Karen Muir doen dieselfde in die 200m-rugslag. Die twee herhaal die vertoning 'n maand later in Vancouver. Daarna stel Karen Muir op verskeie geleenthede weer nuwe wêreldrekords op – in die 100 sowel as 200m, met haar laaste rekord in die 100m by Utrecht op 6 Julie 1969. Tussen 1965 en 1969 breek sy [https://swimhistory.co.za/index.php/1961-1991/karen-muir/karen-muir-18-wr 18 wêreldrekords] in rugslag items, waarvan die laaste gehou het tot 1973, toe [[:en:Ulrike_Richter|Ulrike Richter]] van Oos-Duitsland haar rekord van 1:05.9 in die 100m geklop het. === Die '70s === Van 1968 tot 1981 swem die Springbokke jaarliks teen Rhodesië – wat ook vanaf 1972 uit internasionale kompetisies geskors is. Rhodesië het tot 1980 as 'n ekstra provinsie aan die Suid-Afrikaanse kampioenskappe deelgeneem, en swemmers van daardie land het oor die jare baie Suid-Afrikaanse rekords opgestel. Van diegene was John Keyter, Bob Hatherley, Ken Borain en [https://swimhistory.co.za/index.php/international-champions/david-lowe David Lowe.] Gedurende hierdie tydperk – die 1970's, het Suid-Afrikaanse swem verder gegroei. Die mees merkwaardige swemmer opgelewer van die dekade was [https://swimhistory.co.za/index.php/1961-1991/jonty-skinner Jonty Skinner] van Oos-Londen. Afgerig deur sy vader Doug Skinner, het Skinner sukses behaal in die 100m vryslag by die 70ste Suid-Afrikaanse Swemkampioenskappe in Bloemfontein in 1974. Daarna is hy na die VSA en het hy by die Universiteit van Alabama en die Central Jersey Aquatic Club geswem. In die somer van 1976, na 'n onsuksesvolle poging om vroeg 'n Amerikaanse burgerskap te bekom en die land te verteenwoordig by die Olimpiese Spele in Montreal, swem hy by die Nasionale kampioenskappe in Philadelphia. In Montreal wen Jim Montgomery (VSA) goud met 'n nuwe wêreldrekord vir die 100&nbsp;m vryslag opgestel – 49.99. In Philadelphia, twee weke later, verpletter Skinner die rekord met 49.44 – wie se rekord eers in 1981 verbeter word. Vandag is hy verbonde aan die nasionale span van die VSA, as direkteur van prestasiewetenskap.<ref>{{Cite web |url=http://www.usaswimming.org/USASWeb/DesktopDefault.aspx?TabId=730&Alias=Rainbow&Lang=en |title=usaswimming.org |access-date= 7 Desember 2006 |archive-date= 2 Mei 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070502001854/http://www.usaswimming.org/USASWeb/DesktopDefault.aspx?TabId=730&Alias=Rainbow&Lang=en |url-status=dead }}</ref> === Tagtigerjare === Ná 1980 se Suid-Afrikaanse Seniorkampioenskappe in die Nuweland-swembad in Kaapstad, swem Suid-Afrika vir oulaas teen Zimbabwe-Rhodesië.[[Beeld:Zim test.jpg|regs|duimnael|100px]]Ná onafhanklikheid van Zimbabwe en die verbreking van buitelandse swembande met Suid-Afrika, het SAASU 'n groep swemmers vanaf die VSA en een van Kanada oorreed om teen die Springbokke te kom swem. Gevolglik swem Scott Spann, Rick Morley, Billy Neville, Dianne Johannigman, Allison Grant en Gail Amundrud (Kanada) in April 1981 teen die beste swemmers in Suid-Afrika. In 1982 besoek 'n groter span, insluitende swemmers van Duitsland, Kanada en VSA, Suid-Afrika. Op 4 Oktober 1988 stel [https://swimhistory.co.za/index.php/1961-1991/peter-williams Peter Williams] van Suid-Afrika, toe 'n student aan die Universiteit van Nebraska, met 'n tyd van 22,18, 'n nuwe wêreldrekord in die 50&nbsp;m vryslag op. Ongelukkig is dié prestasie, net soos dié van Jonty Skinner in 1976, nooit deur die Suid-Afrikaanse Swemvereniging erken nie. === 1992 – terug op die wêreldverhoog === Suid-Afrika word in 1992 weer toegelaat om aan die Olimpiese Spele deel te neem. Peter Williams se rekord is reeds in 1988 by die Seoul Spele deur Matt Biondi met 0,04 sekondes verbeter. === 1996 Atlanta Olimpiese Spele === Ná Joann Harrison se medalje van 1952 is die volgende keer wat Suid-Afrikaanse swemmers sukses behaal het in die Olimpiese Spele, in Atlanta toe [https://swimhistory.co.za/index.php/1992-onwards/penny-heyns Penny Heyns] van Durban 'n goue medalje wen op 21 Julie 1996. Haar wentyd van 1:07,02 was 'n nuwe wêreldrekord, en meer as twee sekondes vinniger as Amanda Beard (VSA) in die tweede plek. Behalwe Heyns het [https://swimhistory.co.za/index.php/1992-onwards/marianne-kriel Marianne Kriel] van Kaapstad brons gewen in die 100m rugslag. Altwee was ook deel van die dameswisselslagaflosspan wat 'n vierde plek behaal het. === [[Olimpiese Somerspele 2000]] === [[Penny Heyns]] wen 'n brons medalje in die 100&nbsp;m borsslag en [https://swimhistory.co.za/index.php/1992-onwards/terence-parkin Terence Parkin] wen 'n silwer medalje in die 200&nbsp;m borsslag. === [[Olimpiese Somerspele 2004]] === [https://swimhistory.co.za/index.php/1992-onwards/ryk-neethling Ryk Neethling], [https://swimhistory.co.za/index.php/1992-onwards/roland-schoeman Roland Schoeman,] [[Lyndon Ferns]] en [[Darian Townsend]] verower elk 'n goue medalje in die 4x100 meter vryslagaflos. === [[Olimpiese Somerspele 2012]] === [[Cameron van der Burgh]] wen die goue medalje in die 100&nbsp;m borsslag en [[Chad le Clos]] wen 'n goue medalje in die 200&nbsp;m-vlinderslag. == Toernooie == Die SA Swemkampioenskappe word jaarliks aan die begin van die jaar gehou. Dit is die voorste gala waaraan Suid-Afrikaanse swemmers op interprovinsiale vlak deelneem. Ander jaarlikse kompetisies soos SA Skole – Junior en Senior – SA Winterkampioenskappe, Short Course Champs, Sasol Winterkampioenskappe, en verskeie ander op interprovinsiale vlak. Met die algehele afskaffing van die tradisionele provinsies in SA – Natal, Transvaal, ens – was daar ook 'n verandering van die tradisionele jaarkalender van SA swem. Behalwe die bogenoemde, kan swemmers in SA ook aan verskeie langafstandresies deelneem – onder andere die wêreld se grootste ope water een-myl-swem, jaarliks gehou op die [[Midmardam]] in Noord-Natal.<ref>[http://www.midmarmile.co.za/ midmarmile.co.za]</ref> Die Midmar het in 1974 ontstaan, met 153 swemmers (almal mans), gewen deur Trevor Strydom. Teen die volgende jaar was daar 220 mans, en 105 dames, en meer as 17&nbsp;000 het in 2005 deelgeneem. Nog 'n bekende, en heelwat ouer myl-swem is die Redhouse Riviermyl in Port Elizabeth<ref>[http://www.rivermile.co.za/ rivermile.co.za]</ref> wat in 1924 deur Roy Gregory gewen is. Die SA Ope-waterswemvereniging<ref>{{Cite web |url=http://www.openswim.co.za/index.htm |title=argiefkopie |access-date=29 Desember 2006 |archive-date=14 Desember 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061214033024/http://openswim.co.za/index.htm |url-status=dead }}</ref> en Cape Swim<ref>{{Cite web |url=http://www.capeswim.com/about.htm |title=capeswim.com |access-date=29 Desember 2006 |archive-date= 3 Februarie 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070203145949/http://www.capeswim.com/about.htm |url-status=dead }}</ref> verskaf inligting oor langafstandswem in SA. == Die Exiles == In die 1950's begin Suid-Afrika swemmers na Amerika verloor, gelok deur beter oefenfasiliteite en strawwer kompetisie. Daar word hulle deur universiteite met studiebeurse beloon, in ruil vir verteenwoordiging in kompetisies soos die NCAA-kampionskappe.<ref>[http://www.ncaasports.com/swimming/mens ncaasports.com]</ref> Een van die heel eerste sportlui om 'n beurs na 'n Amerikaanse Universiteit te wen was Graham Johnston van Bloemfontein, by die Universiteit van Oklahoma in 1951. Johnston is vandag een van die voorste deelnemers aan meestersswem, en was in 1993 deur die Interanational Swimming Hall of Fame vereer vir die menigte (41) wêreldmeestersrekords wat hy opgestel het.<ref>{{Cite web |url=http://www.ishof.org/honorees/98/98gjohnston.html |title=ishof.org |access-date=19 Desember 2006 |archive-date=27 Oktober 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071027052323/http://www.ishof.org/honorees/98/98gjohnston.html |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.usms.org/hist/sto/index.php?ID=86&srt=]</ref> Baie swemmers het, soos Johnston, Amerikaanse burgerskap aangeneem, en nooit weer in SA kom deelneem nie. Oor die jare het dit 'n groot impak op die nasionale kampioenskappe gehad, soos die room van Suid-Afrikaanse swem jaarliks na Amerika gelok word, en dan 'n leemte veroorsaak in plaaslike kompetisie. Voorbeelde hiervan strek van die voormalige 100&nbsp;m vryslag-wêreldrekordhouer Jonty Skinner van Oos-Londen<ref>{{Cite web |url=http://www.ishof.org/honorees/85/85jskinner.html |title=ishof.org |access-date= 6 Desember 2006 |archive-date=29 Julie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140729202529/http://www.ishof.org/Honorees/85/85jskinner.html |url-status=dead }}</ref> tot Sarah Poewe, 'n Kaapse meisie wat Duitsland in die 2004 Olimpiese Spele verteenwoordig het.<ref>[http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/biography/Poewe.html jewishvirtuallibrary.org]</ref> Hieronder volg die name van sommige swemmers wat oorsee gaan swem het. Meeste van hulle het nooit teruggekeer nie. 1950's * Graham Johnston (Oklahoma) * Julian Dyason (Oklahoma) * Billy Steuart (Michigan) * Steven Mulholland (SMU) * Lin Meiring (Oklahoma) * Aubrey Burer (SMU) * Alisdair (Tiny) Barnetson (SMU) * Tudor Lacey (SMU) * Peter Duncan (Oklahoma) * Vernon Slovin (SMU) Onvolledige lys van Suid Afrikaners oorsee is hier [https://swimhistory.co.za/index.php/articlescat/exiles https://www.swimhistory.co.za/index.php/articles-main/exiles] == Sien ook == * [[Lys van Suid-Afrikaanse swemafrigters]] * [[Pieter Coetzé]] == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == * [http://www.swimhistory.co.za Geskiedenis van swem in suider Afrika] * [http://www.fina.org/ Die Internasionale Swemfederasie (FINA) se webwerf] * [[:en:List of swimmers|Swemmers van alle lande]] * [http://users.skynet.be/hermandw/olymp/intro.html Alle Olimpiese deelnemers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061215093128/http://users.skynet.be/hermandw/olymp/intro.html |date=15 Desember 2006 }} * [[:en:Swimming at the Summer Olympics|Swimming at the Olympic Games]] * [https://www.swimhistory.co.za Swimming history of southern Africa] {{Normdata}} [[Kategorie:Swem in Suid-Afrika| ]] ras8689lz47t6lm7z7amnxb5gk67vyu 2976511 2976505 2026-10-07T13:41:26Z Rooiratel 90342 Ek is nog besig met die opruim 2976511 wikitext text/x-wiki {{Nog besig}} [[Beeld:BKFINALESZONDAGDSC02412.jpg|duimnael|regs|300px|Swemmers maak gereed om in te duik.]] [[Beeld:JO Atlanta 1996 - Piscine.jpg|duimnael|regs|300px|'n Olimpiese swembad.]] '''Swem in Suid-Afrika''' het in die 19de eeu begin ontwikkel as 'n sport, met die stigting van klubs, soos die PE Amateurklub in [[Port Elizabeth]], wat in Maart 1898 gestig word vir die "ontwikkeling van swem en waterpolo deur middel van kompetisie",<ref>{{Cite web |url=http://www.madibabay.co.za/page.php?id=33&subid=46 |title=madibabay.co.za |access-date= 6 Desember 2006 |archive-date= 3 Oktober 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061003130103/http://www.madibabay.co.za/page.php?id=33&subid=46 |url-status=dead }}</ref> en vandag nog bestaan. == Die geskiedenis van internasionale swem in Suid-Afrika == [[Beeld:Springbok badge 13.jpg|links|duimnael|Die Groen en Goud]] === SAASU === Die Suid-Afrikaanse Swem Unie is in 1908 gestig en die volgende jaar deur FINA – die wêreldbeheerliggaam - <ref>[http://www.fina.org/FINA fina.org]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> as lid aanvaar. Op daardie stadium was daar nog geen provinsiale organisasies nie. Die nasionale het liggaam het bestaan uit provinsiale liggame wat jaarliks in vier watersporte kompeteer het – swem, waterpolo (om die Currybeker), duik en sierswem. Suid-Afrika was aktief in die werkinge van FINA. Harry Getz, voormalige voorsitter van SAASU en 'n waterpolospeler vir die WP, is in 1954 tot die Tegniese Komitee van FINA aangewys – die eerste Suid-Afrikaner wat op 'n FINA-komitee dien. Hy was die hoofbeampte van swem<ref>{{Cite web |url=http://www.jewishsports.net/PillarAchievementBios/HarryGetz.htm |title=jewishsports.net |access-date= 6 Desember 2006 |archive-date=21 Desember 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061221092053/http://jewishsports.net/PillarAchievementBios/HarryGetz.htm |url-status=dead }}</ref> tot beide die 1964 [[Olimpiese Somerspele 1964|Tokyo Spele]] en [[Olimpiese Somerspele 1968|1968 Mexikostad Olimpiese Spele]] – ten spyte van die verbod op Suid-Afrikaanse deelnemers aan daardie kompetisies. Saam met die afskaffing van SAASU in [[1994]] het die toekenning van Springbokkleure aan swemmers ook verdwyn. Die huidige beheerliggaam staan bekend as 'Swimming South Africa'.<ref>{{Cite web |url=http://www.swimsa.co.za/ |title=swimsa.co.za |access-date=20 November 2006 |archive-date=15 Augustus 2000 |archive-url=https://web.archive.org/web/20000815225727/http://www.swimsa.co.za/ |url-status=dead }}</ref> Die nuwe bedeling beteken dat internasionale kompetisies, soos die FINA-wêreldbeker <ref>{{Cite web |url=http://www.durbanworldcup.co.za/ |title=durbanworldcup.co.za |access-date= 6 Desember 2006 |archive-date=20 Januarie 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070120042957/http://www.durbanworldcup.co.za/ |url-status=dead }}</ref> wat jaarliks in Durban plaasvind, nou gereeld in SA plaasvind.<!-- die jaarlikse ding vind gereeld plaas? --> === Die vroeë jare === Net soos rugby, en elke ander sport in Suid-Afrika, het swem ook die Springbokbaadjie aan internasionale verteenwoordigers toegeken. Die eerste Springbokswemmer in die Olimpiese Spele was G.A. Godfrey in die 1912-spele te Stockholm, en Barbara Nash by die 1920-spele in Antwerpen.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/springbok</ref> Beide het ongelukkig geen finale behaal nie, maar in die 1928-spele in Amsterdam het die dames 4 x 100m vryslagaflosspan van Kathleen Russell, Rhoda Rennie, Marie Bedford en Frederica Van Der Goes die brons medalje losgeslaan, na die spanne van die VSA en Engeland.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/1928-olympic-games</ref> In 1932 by Los Angeles was Jenny Makaal die eerste dame Springbok om 'n swemmedalje by die spele te wen, toe sy 'n brons wen in die 400&nbsp;m vryslag, en kom 5de in die 100&nbsp;m met 'n tyd van 1:10.8.<ref> https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/jennie-maakal</ref> Maakal is afgerig deur Jimmy Green, opsigter van die munisipale swembad in Pretoria.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/articlescat/albums/jimmy-green</ref> Sy wen ook silwer in die 440y kruipslag by die 1934 Empire Spele in Engeland. Saam met [[:en:Kathleen_Russell_(swimmer)|Kathleen Russel]], Molly Ryde en Enid Hayward wen Jenny silwer in the dames 4x100y kruipslag aflos. Die [[:en:Aquatics_at_the_1938_British_Empire_Games|1938 Empire Spele]] is gehou in Sydney, Australië. Carla Gerke wen silwer in die dames 220y borsslag<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/commonwealth-games/carla-gerke</ref> en Hazel Holmes<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/commonwealth-games/hazel-holmes</ref>, Molly Ryde<ref> https://swimhistory.co.za/index.php/commonwealth-games/molly-ryde</ref>, en Carla Gerke is tweede in die 3 x 100y wisselslag aflos. Die enigste sukses vir die mansspan was Terry Collard se silwer in die 110y kruipslagitem.<ref> https://swimhistory.co.za/index.php/commonwealth-games/terry-collard</ref> By die volgende Empire Spele, gehou [[:en:Aquatics_at_the_1950_British_Empire_Games|in 1950]] in Auckland, Nieu-Seeland, wen Graham Johnston goud in die 1650y kruipslag,<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/international-champions/graham-johnston</ref> met Joan Harrison goud in 440 en brons in 110y kruipslag.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/joan-harrison</ref> Die volgende Olimpiese sukses vir Suid-Afrika is behaal deur Joan Harrison, toe nog net 'n sestien-jarige meisie, wat die goue medalje in die 100 rugslag gewen by die [[:en:Swimming_at_the_1952_Summer_Olympics|1952 Olimpiese]] Spele gehou in Helsinki. Haar wentyd van 1:14.3 was egter wel heelwat stadiger as die rekord van 1:10.9 wat in 1939 deur Cornelia Kint van Nederland opgestel is, wie se rekord eers in 1960 verbeter is. By die [[:en:Swimming_at_the_1956_Summer_Olympics|1956-spele]] in Melbourne wen die Springbok dames 4x100 vryslagaflos die brons medalje – Natalie Ann Myburgh, Susan Elizabeth Roberts, Miora Abernethy and Jeanette Evelyn Myburgh, met die goud gewen deur Australië, gelei deur Dawn Fraser, en die VSA tweede.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/1956-melbourne-olympic-games</ref><ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/1956-melbourne-olympic-games/toy-myburgh</ref><ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/1956-melbourne-olympic-games/sue-roberts</ref><ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/1956-melbourne-olympic-games/moira-abernethy</ref> In Rome tydens die 1960 Olympiese Spele stel Laura Ranwell van Johannesburg 'n nuwe olympiese rekord in die dames [[:en:Swimming_at_the_1960_Summer_Olympics|100m rugslag]].<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/laura-ranwell</ref> In die finaal van daardie item behaal sy vierde plek, alhoewel haar amptelikmtyd dieselfde was as die derde swemmer se tyd. === Die 1950's === In die 1950's was daar 'n groepie Springbok swemmer by die Unversiteit van Oklahoma.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/articlescat/exiles/oklahoma</ref> Graham Johnston, Linn Meiring, Peter Duncan, Melvin van Helsdingen, Julian Dyasonsowel as die broers Gerrie and Ernst de Jong.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/international-champions/graham-johnston</ref> === Die sestiger jare === [[Beeld:Karen muir 02.jpg|duimnael|150px|Karen Muir]] Natalie Stewart, gebore in Pretoria en later ook van Bulawayo in Rhodesia, emigreer in 1958 na Engeland.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/international-champions/natalie-steward</ref> Tydens die 1960 die Britse kampioenskappe in Blackpool stel sy 'n wêreldrekord in die 110y rugslag item. By die Britse Junior Swemkampioenskappe gehou in Blackpool op 10 Augustus 1965 breek Karen Muir van Kimberley die wêreldrekord in die 110 tree rugslag met sewe tiendes van 'n sekonde.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1961-1991/karen-muir</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.ishof.org/honorees/80/80kmuir.html |title=ishof.org |access-date= 6 Desember 2006 |archive-date= 7 Januarie 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090107114334/http://www.ishof.org/Honorees/80/80kmuir.html |url-status=dead }}</ref><ref>https://swimhistory.co.za/index.php/articlescat/world-records</ref> Op ouderdom van 12 jaar, 10 maande en 25 dae, bly sy vandag nog die jongste atleet om 'n wêreldrekord in enige sport op te stel. Muir se rekord is die volgende Februarie 1966 verbeter – in Kimberley, deur [https://swimhistory.co.za/index.php/1961-1991/ann-fairlie Anne Fairlie] van Suid-Afrika. Daarna was dit weer Muir se beurt – een week later in Maart 1966 het sy die 100m-rekord twee keer verbeter in die Rachel Finlayson [https://swimhistory.co.za/index.php/iconic-pools/beach-baths soutwaterswembad] in Durban. Op die tweede geleentheid het die veld bestaan uit Anne Fairlie nie, asook Kathy Ferguson van die VSA – goue medaljewenner by die 1964 Olimpiese Spele in Tokyo, en Kiki Caron van Frankryk – 'n voormalige wêreldrekordhouer. Gedurende die noordelike somer van 1966 toer die Springbokke na Europa, Amerika en Kanada. Op 23 Julie 1966 te Beziers in Frankryk stel Anne Fairlie weer 'n nuwe rekord in die 100m en Karen Muir doen dieselfde in die 200m-rugslag. Die twee herhaal die vertoning 'n maand later in Vancouver. Daarna stel Karen Muir op verskeie geleenthede weer nuwe wêreldrekords op – in die 100 sowel as 200m, met haar laaste rekord in die 100m by Utrecht op 6 Julie 1969. Tussen 1965 en 1969 breek sy [https://swimhistory.co.za/index.php/1961-1991/karen-muir/karen-muir-18-wr 18 wêreldrekords] in rugslag items, waarvan die laaste gehou het tot 1973, toe [[:en:Ulrike_Richter|Ulrike Richter]] van Oos-Duitsland haar rekord van 1:05.9 in die 100m geklop het. === Die '70s === Van 1968 tot 1981 swem die Springbokke jaarliks teen Rhodesië – wat ook vanaf 1972 uit internasionale kompetisies geskors is. Rhodesië het tot 1980 as 'n ekstra provinsie aan die Suid-Afrikaanse kampioenskappe deelgeneem, en swemmers van daardie land het oor die jare baie Suid-Afrikaanse rekords opgestel. Van diegene was John Keyter, Bob Hatherley, Ken Borain en [https://swimhistory.co.za/index.php/international-champions/david-lowe David Lowe.] Gedurende hierdie tydperk – die 1970's, het Suid-Afrikaanse swem verder gegroei. Die mees merkwaardige swemmer opgelewer van die dekade was [https://swimhistory.co.za/index.php/1961-1991/jonty-skinner Jonty Skinner] van Oos-Londen. Afgerig deur sy vader Doug Skinner, het Skinner sukses behaal in die 100m vryslag by die 70ste Suid-Afrikaanse Swemkampioenskappe in Bloemfontein in 1974. Daarna is hy na die VSA en het hy by die Universiteit van Alabama en die Central Jersey Aquatic Club geswem. In die somer van 1976, na 'n onsuksesvolle poging om vroeg 'n Amerikaanse burgerskap te bekom en die land te verteenwoordig by die Olimpiese Spele in Montreal, swem hy by die Nasionale kampioenskappe in Philadelphia. In Montreal wen Jim Montgomery (VSA) goud met 'n nuwe wêreldrekord vir die 100&nbsp;m vryslag opgestel – 49.99. In Philadelphia, twee weke later, verpletter Skinner die rekord met 49.44 – wie se rekord eers in 1981 verbeter word. Vandag is hy verbonde aan die nasionale span van die VSA, as direkteur van prestasiewetenskap.<ref>{{Cite web |url=http://www.usaswimming.org/USASWeb/DesktopDefault.aspx?TabId=730&Alias=Rainbow&Lang=en |title=usaswimming.org |access-date= 7 Desember 2006 |archive-date= 2 Mei 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070502001854/http://www.usaswimming.org/USASWeb/DesktopDefault.aspx?TabId=730&Alias=Rainbow&Lang=en |url-status=dead }}</ref> === Tagtigerjare === Ná 1980 se Suid-Afrikaanse Seniorkampioenskappe in die Nuweland-swembad in Kaapstad, swem Suid-Afrika vir oulaas teen Zimbabwe-Rhodesië.[[Beeld:Zim test.jpg|regs|duimnael|100px]]Ná onafhanklikheid van Zimbabwe en die verbreking van buitelandse swembande met Suid-Afrika, het SAASU 'n groep swemmers vanaf die VSA en een van Kanada oorreed om teen die Springbokke te kom swem. Gevolglik swem Scott Spann, Rick Morley, Billy Neville, Dianne Johannigman, Allison Grant en Gail Amundrud (Kanada) in April 1981 teen die beste swemmers in Suid-Afrika. In 1982 besoek 'n groter span, insluitende swemmers van Duitsland, Kanada en VSA, Suid-Afrika. Op 4 Oktober 1988 stel [https://swimhistory.co.za/index.php/1961-1991/peter-williams Peter Williams] van Suid-Afrika, toe 'n student aan die Universiteit van Nebraska, met 'n tyd van 22,18, 'n nuwe wêreldrekord in die 50&nbsp;m vryslag op. Ongelukkig is dié prestasie, net soos dié van Jonty Skinner in 1976, nooit deur die Suid-Afrikaanse Swemvereniging erken nie. === 1992 – terug op die wêreldverhoog === Suid-Afrika word in 1992 weer toegelaat om aan die Olimpiese Spele deel te neem. Peter Williams se rekord is reeds in 1988 by die Seoul Spele deur Matt Biondi met 0,04 sekondes verbeter. === 1996 Atlanta Olimpiese Spele === Ná Joann Harrison se medalje van 1952 is die volgende keer wat Suid-Afrikaanse swemmers sukses behaal het in die Olimpiese Spele, in Atlanta toe [https://swimhistory.co.za/index.php/1992-onwards/penny-heyns Penny Heyns] van Durban 'n goue medalje wen op 21 Julie 1996. Haar wentyd van 1:07,02 was 'n nuwe wêreldrekord, en meer as twee sekondes vinniger as Amanda Beard (VSA) in die tweede plek. Behalwe Heyns het [https://swimhistory.co.za/index.php/1992-onwards/marianne-kriel Marianne Kriel] van Kaapstad brons gewen in die 100m rugslag. Altwee was ook deel van die dameswisselslagaflosspan wat 'n vierde plek behaal het. === [[Olimpiese Somerspele 2000]] === [[Penny Heyns]] wen 'n brons medalje in die 100&nbsp;m borsslag en [https://swimhistory.co.za/index.php/1992-onwards/terence-parkin Terence Parkin] wen 'n silwer medalje in die 200&nbsp;m borsslag. === [[Olimpiese Somerspele 2004]] === [https://swimhistory.co.za/index.php/1992-onwards/ryk-neethling Ryk Neethling], [https://swimhistory.co.za/index.php/1992-onwards/roland-schoeman Roland Schoeman,] [[Lyndon Ferns]] en [[Darian Townsend]] verower elk 'n goue medalje in die 4x100 meter vryslagaflos. === [[Olimpiese Somerspele 2012]] === [[Cameron van der Burgh]] wen die goue medalje in die 100&nbsp;m borsslag en [[Chad le Clos]] wen 'n goue medalje in die 200&nbsp;m-vlinderslag. == Toernooie == Die SA Swemkampioenskappe word jaarliks aan die begin van die jaar gehou. Dit is die voorste gala waaraan Suid-Afrikaanse swemmers op interprovinsiale vlak deelneem. Ander jaarlikse kompetisies soos SA Skole – Junior en Senior – SA Winterkampioenskappe, Short Course Champs, Sasol Winterkampioenskappe, en verskeie ander op interprovinsiale vlak. Met die algehele afskaffing van die tradisionele provinsies in SA – Natal, Transvaal, ens – was daar ook 'n verandering van die tradisionele jaarkalender van SA swem. Behalwe die bogenoemde, kan swemmers in SA ook aan verskeie langafstandresies deelneem – onder andere die wêreld se grootste ope water een-myl-swem, jaarliks gehou op die [[Midmardam]] in Noord-Natal.<ref>[http://www.midmarmile.co.za/ midmarmile.co.za]</ref> Die Midmar het in 1974 ontstaan, met 153 swemmers (almal mans), gewen deur Trevor Strydom. Teen die volgende jaar was daar 220 mans, en 105 dames, en meer as 17&nbsp;000 het in 2005 deelgeneem. Nog 'n bekende, en heelwat ouer myl-swem is die Redhouse Riviermyl in Port Elizabeth<ref>[http://www.rivermile.co.za/ rivermile.co.za]</ref> wat in 1924 deur Roy Gregory gewen is. Die SA Ope-waterswemvereniging<ref>{{Cite web |url=http://www.openswim.co.za/index.htm |title=argiefkopie |access-date=29 Desember 2006 |archive-date=14 Desember 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061214033024/http://openswim.co.za/index.htm |url-status=dead }}</ref> en Cape Swim<ref>{{Cite web |url=http://www.capeswim.com/about.htm |title=capeswim.com |access-date=29 Desember 2006 |archive-date= 3 Februarie 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070203145949/http://www.capeswim.com/about.htm |url-status=dead }}</ref> verskaf inligting oor langafstandswem in SA. == Die Exiles == In die 1950's begin Suid-Afrika swemmers na Amerika verloor, gelok deur beter oefenfasiliteite en strawwer kompetisie. Daar word hulle deur universiteite met studiebeurse beloon, in ruil vir verteenwoordiging in kompetisies soos die NCAA-kampionskappe.<ref>[http://www.ncaasports.com/swimming/mens ncaasports.com]</ref> Een van die heel eerste sportlui om 'n beurs na 'n Amerikaanse Universiteit te wen was Graham Johnston van Bloemfontein, by die Universiteit van Oklahoma in 1951. Johnston is vandag een van die voorste deelnemers aan meestersswem, en was in 1993 deur die Interanational Swimming Hall of Fame vereer vir die menigte (41) wêreldmeestersrekords wat hy opgestel het.<ref>{{Cite web |url=http://www.ishof.org/honorees/98/98gjohnston.html |title=ishof.org |access-date=19 Desember 2006 |archive-date=27 Oktober 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071027052323/http://www.ishof.org/honorees/98/98gjohnston.html |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.usms.org/hist/sto/index.php?ID=86&srt=]</ref> Baie swemmers het, soos Johnston, Amerikaanse burgerskap aangeneem, en nooit weer in SA kom deelneem nie. Oor die jare het dit 'n groot impak op die nasionale kampioenskappe gehad, soos die room van Suid-Afrikaanse swem jaarliks na Amerika gelok word, en dan 'n leemte veroorsaak in plaaslike kompetisie. Voorbeelde hiervan strek van die voormalige 100&nbsp;m vryslag-wêreldrekordhouer Jonty Skinner van Oos-Londen<ref>{{Cite web |url=http://www.ishof.org/honorees/85/85jskinner.html |title=ishof.org |access-date= 6 Desember 2006 |archive-date=29 Julie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140729202529/http://www.ishof.org/Honorees/85/85jskinner.html |url-status=dead }}</ref> tot Sarah Poewe, 'n Kaapse meisie wat Duitsland in die 2004 Olimpiese Spele verteenwoordig het.<ref>[http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/biography/Poewe.html jewishvirtuallibrary.org]</ref> Hieronder volg die name van sommige swemmers wat oorsee gaan swem het. Meeste van hulle het nooit teruggekeer nie. 1950's * Graham Johnston (Oklahoma) * Julian Dyason (Oklahoma) * Billy Steuart (Michigan) * Steven Mulholland (SMU) * Lin Meiring (Oklahoma) * Aubrey Burer (SMU) * Alisdair (Tiny) Barnetson (SMU) * Tudor Lacey (SMU) * Peter Duncan (Oklahoma) * Vernon Slovin (SMU) Onvolledige lys van Suid Afrikaners oorsee is hier [https://swimhistory.co.za/index.php/articlescat/exiles https://www.swimhistory.co.za/index.php/articles-main/exiles] == Sien ook == * [[Lys van Suid-Afrikaanse swemafrigters]] * [[Pieter Coetzé]] == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == * [http://www.swimhistory.co.za Geskiedenis van swem in suider Afrika] * [http://www.fina.org/ Die Internasionale Swemfederasie (FINA) se webwerf] * [[:en:List of swimmers|Swemmers van alle lande]] * [http://users.skynet.be/hermandw/olymp/intro.html Alle Olimpiese deelnemers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061215093128/http://users.skynet.be/hermandw/olymp/intro.html |date=15 Desember 2006 }} * [[:en:Swimming at the Summer Olympics|Swimming at the Olympic Games]] * [https://www.swimhistory.co.za Swimming history of southern Africa] {{Normdata}} [[Kategorie:Swem in Suid-Afrika| ]] nype5wvjhnqzqub2wj7dh1pyijbeeyg 2976516 2976511 2026-10-07T13:46:03Z Rooiratel 90342 Amper klaar 2976516 wikitext text/x-wiki {{Nog besig}} [[Beeld:BKFINALESZONDAGDSC02412.jpg|duimnael|regs|300px|Swemmers maak gereed om in te duik.]] [[Beeld:JO Atlanta 1996 - Piscine.jpg|duimnael|regs|300px|'n Olimpiese swembad.]] '''Swem in Suid-Afrika''' het in die 19de eeu begin ontwikkel as 'n sport, met die stigting van klubs, soos die PE Amateurklub in [[Port Elizabeth]], wat in Maart 1898 gestig word vir die "ontwikkeling van swem en waterpolo deur middel van kompetisie",<ref>{{Cite web |url=http://www.madibabay.co.za/page.php?id=33&subid=46 |title=madibabay.co.za |access-date= 6 Desember 2006 |archive-date= 3 Oktober 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061003130103/http://www.madibabay.co.za/page.php?id=33&subid=46 |url-status=dead }}</ref> en vandag nog bestaan. == Die geskiedenis van internasionale swem in Suid-Afrika == [[Beeld:Springbok badge 13.jpg|links|duimnael|Die Groen en Goud]] === SAASU === Die Suid-Afrikaanse Swem Unie is in 1908 gestig en die volgende jaar deur FINA – die wêreldbeheerliggaam - <ref>[http://www.fina.org/FINA fina.org]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> as lid aanvaar. Op daardie stadium was daar nog geen provinsiale organisasies nie. Die nasionale het liggaam het bestaan uit provinsiale liggame wat jaarliks in vier watersporte kompeteer het – swem, waterpolo (om die Currybeker), duik en sierswem. Suid-Afrika was aktief in die werkinge van FINA. Harry Getz, voormalige voorsitter van SAASU en 'n waterpolospeler vir die WP, is in 1954 tot die Tegniese Komitee van FINA aangewys – die eerste Suid-Afrikaner wat op 'n FINA-komitee dien. Hy was die hoofbeampte van swem<ref>{{Cite web |url=http://www.jewishsports.net/PillarAchievementBios/HarryGetz.htm |title=jewishsports.net |access-date= 6 Desember 2006 |archive-date=21 Desember 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061221092053/http://jewishsports.net/PillarAchievementBios/HarryGetz.htm |url-status=dead }}</ref> tot beide die 1964 [[Olimpiese Somerspele 1964|Tokyo Spele]] en [[Olimpiese Somerspele 1968|1968 Mexikostad Olimpiese Spele]] – ten spyte van die verbod op Suid-Afrikaanse deelnemers aan daardie kompetisies. Saam met die afskaffing van SAASU in [[1994]] het die toekenning van Springbokkleure aan swemmers ook verdwyn. Die huidige beheerliggaam staan bekend as 'Swimming South Africa'.<ref>{{Cite web |url=http://www.swimsa.co.za/ |title=swimsa.co.za |access-date=20 November 2006 |archive-date=15 Augustus 2000 |archive-url=https://web.archive.org/web/20000815225727/http://www.swimsa.co.za/ |url-status=dead }}</ref> Die nuwe bedeling beteken dat internasionale kompetisies, soos die FINA-wêreldbeker <ref>{{Cite web |url=http://www.durbanworldcup.co.za/ |title=durbanworldcup.co.za |access-date= 6 Desember 2006 |archive-date=20 Januarie 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070120042957/http://www.durbanworldcup.co.za/ |url-status=dead }}</ref> wat jaarliks in Durban plaasvind, nou gereeld in SA plaasvind.<!-- die jaarlikse ding vind gereeld plaas? --> === Die vroeë jare === Net soos rugby, en elke ander sport in Suid-Afrika, het swem ook die Springbokbaadjie aan internasionale verteenwoordigers toegeken. Die eerste Springbokswemmer in die Olimpiese Spele was G.A. Godfrey in die 1912-spele te Stockholm, en Barbara Nash by die 1920-spele in Antwerpen.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/springbok</ref> Beide het ongelukkig geen finale behaal nie, maar in die 1928-spele in Amsterdam het die dames 4 x 100m vryslagaflosspan van Kathleen Russell, Rhoda Rennie, Marie Bedford en Frederica Van Der Goes die brons medalje losgeslaan, na die spanne van die VSA en Engeland.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/1928-olympic-games</ref> In 1932 by Los Angeles was Jenny Makaal die eerste dame Springbok om 'n swemmedalje by die spele te wen, toe sy 'n brons wen in die 400&nbsp;m vryslag, en kom 5de in die 100&nbsp;m met 'n tyd van 1:10.8.<ref> https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/jennie-maakal</ref> Maakal is afgerig deur Jimmy Green, opsigter van die munisipale swembad in Pretoria.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/articlescat/albums/jimmy-green</ref> Sy wen ook silwer in die 440y kruipslag by die 1934 Empire Spele in Engeland. Saam met [[:en:Kathleen_Russell_(swimmer)|Kathleen Russel]], Molly Ryde en Enid Hayward wen Jenny silwer in the dames 4x100y kruipslag aflos. Die [[:en:Aquatics_at_the_1938_British_Empire_Games|1938 Empire Spele]] is gehou in Sydney, Australië. Carla Gerke wen silwer in die dames 220y borsslag<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/commonwealth-games/carla-gerke</ref> en Hazel Holmes<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/commonwealth-games/hazel-holmes</ref>, Molly Ryde<ref> https://swimhistory.co.za/index.php/commonwealth-games/molly-ryde</ref>, en Carla Gerke is tweede in die 3 x 100y wisselslag aflos. Die enigste sukses vir die mansspan was Terry Collard se silwer in die 110y kruipslagitem.<ref> https://swimhistory.co.za/index.php/commonwealth-games/terry-collard</ref> By die volgende Empire Spele, gehou [[:en:Aquatics_at_the_1950_British_Empire_Games|in 1950]] in Auckland, Nieu-Seeland, wen Graham Johnston goud in die 1650y kruipslag,<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/international-champions/graham-johnston</ref> met Joan Harrison goud in 440 en brons in 110y kruipslag.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/joan-harrison</ref> Die volgende Olimpiese sukses vir Suid-Afrika is behaal deur Joan Harrison, toe nog net 'n sestien-jarige meisie, wat die goue medalje in die 100 rugslag gewen by die [[:en:Swimming_at_the_1952_Summer_Olympics|1952 Olimpiese]] Spele gehou in Helsinki. Haar wentyd van 1:14.3 was egter wel heelwat stadiger as die rekord van 1:10.9 wat in 1939 deur Cornelia Kint van Nederland opgestel is, wie se rekord eers in 1960 verbeter is. By die [[:en:Swimming_at_the_1956_Summer_Olympics|1956-spele]] in Melbourne wen die Springbok dames 4x100 vryslagaflos die brons medalje – Natalie Ann Myburgh, Susan Elizabeth Roberts, Miora Abernethy and Jeanette Evelyn Myburgh, met die goud gewen deur Australië, gelei deur Dawn Fraser, en die VSA tweede.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/1956-melbourne-olympic-games</ref><ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/1956-melbourne-olympic-games/toy-myburgh</ref><ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/1956-melbourne-olympic-games/sue-roberts</ref><ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/1956-melbourne-olympic-games/moira-abernethy</ref> In Rome tydens die 1960 Olympiese Spele stel Laura Ranwell van Johannesburg 'n nuwe olympiese rekord in die dames [[:en:Swimming_at_the_1960_Summer_Olympics|100m rugslag]].<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/laura-ranwell</ref> In die finaal van daardie item behaal sy vierde plek, alhoewel haar amptelikmtyd dieselfde was as die derde swemmer se tyd. === Die 1950's === In die 1950's was daar 'n groepie Springbok swemmer by die Unversiteit van Oklahoma.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/articlescat/exiles/oklahoma</ref> Graham Johnston, Linn Meiring, Peter Duncan, Melvin van Helsdingen, Julian Dyasonsowel as die broers Gerrie and Ernst de Jong.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/international-champions/graham-johnston</ref> === Die sestiger jare === [[Beeld:Karen muir 02.jpg|duimnael|150px|Karen Muir]] Natalie Stewart, gebore in Pretoria en later ook van Bulawayo in Rhodesia, emigreer in 1958 na Engeland.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/international-champions/natalie-steward</ref> Tydens die 1960 die Britse kampioenskappe in Blackpool stel sy 'n wêreldrekord in die 110y rugslag item. By die Britse Junior Swemkampioenskappe gehou in Blackpool op 10 Augustus 1965 breek Karen Muir van Kimberley die wêreldrekord in die 110 tree rugslag met sewe tiendes van 'n sekonde.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1961-1991/karen-muir</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.ishof.org/honorees/80/80kmuir.html |title=ishof.org |access-date= 6 Desember 2006 |archive-date= 7 Januarie 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090107114334/http://www.ishof.org/Honorees/80/80kmuir.html |url-status=dead }}</ref><ref>https://swimhistory.co.za/index.php/articlescat/world-records</ref> Op ouderdom van 12 jaar, 10 maande en 25 dae, bly sy vandag nog die jongste atleet om 'n wêreldrekord in enige sport op te stel. Muir se rekord is die volgende Februarie 1966 verbeter – in Kimberley, deur Anne Fairlie van Suid-Afrika.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1961-1991/ann-fairlie</ref> Daarna was dit weer Muir se beurt – een week later in Maart 1966 het sy die 100m-rekord twee keer verbeter in die Rachel Finlayson soutwaterswembad in Durban.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/iconic-pools/beach-baths</ref> Op die tweede geleentheid het die veld bestaan uit Anne Fairlie nie, asook Kathy Ferguson van die VSA – goue medaljewenner by die 1964 Olimpiese Spele in Tokyo, en Kiki Caron van Frankryk – 'n voormalige wêreldrekordhouer. Gedurende die noordelike somer van 1966 toer die Springbokke na Europa, Amerika en Kanada. Op 23 Julie 1966 te Beziers in Frankryk stel Anne Fairlie weer 'n nuwe rekord in die 100m en Karen Muir doen dieselfde in die 200m-rugslag. Die twee herhaal die vertoning 'n maand later in Vancouver. Daarna stel Karen Muir op verskeie geleenthede weer nuwe wêreldrekords op – in die 100 sowel as 200m, met haar laaste rekord in die 100m by Utrecht op 6 Julie 1969. Tussen 1965 en 1969 breek sy 18 wêreldrekords in rugslag items, waarvan die laaste gehou het tot 1973, toe [[:en:Ulrike_Richter|Ulrike Richter]] van Oos-Duitsland haar rekord van 1:05.9 in die 100m geklop het.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1961-1991/karen-muir/karen-muir-18-wr</ref> === Die '70s === Van 1968 tot 1981 swem die Springbokke jaarliks teen Rhodesië – wat ook vanaf 1972 uit internasionale kompetisies geskors is. Rhodesië het tot 1980 as 'n ekstra provinsie aan die Suid-Afrikaanse kampioenskappe deelgeneem, en swemmers van daardie land het oor die jare baie Suid-Afrikaanse rekords opgestel. Van diegene was John Keyter, Bob Hatherley, Ken Borain en David Lowe.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/international-champions/david-lowe</ref> Gedurende hierdie tydperk – die 1970's, het Suid-Afrikaanse swem verder gegroei. Die mees merkwaardige swemmer opgelewer van die dekade was Jonty Skinner van Oos-Londen.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1961-1991/jonty-skinner</ref> Afgerig deur sy vader Doug Skinner, het Skinner sukses behaal in die 100m vryslag by die 70ste Suid-Afrikaanse Swemkampioenskappe in Bloemfontein in 1974. Daarna is hy na die VSA en het hy by die Universiteit van Alabama en die Central Jersey Aquatic Club geswem. In die somer van 1976, na 'n onsuksesvolle poging om vroeg 'n Amerikaanse burgerskap te bekom en die land te verteenwoordig by die Olimpiese Spele in Montreal, swem hy by die Nasionale kampioenskappe in Philadelphia. In Montreal wen Jim Montgomery (VSA) goud met 'n nuwe wêreldrekord vir die 100&nbsp;m vryslag opgestel – 49.99. In Philadelphia, twee weke later, verpletter Skinner die rekord met 49.44 – wie se rekord eers in 1981 verbeter word. Vandag is hy verbonde aan die nasionale span van die VSA, as direkteur van prestasiewetenskap.<ref>{{Cite web |url=http://www.usaswimming.org/USASWeb/DesktopDefault.aspx?TabId=730&Alias=Rainbow&Lang=en |title=usaswimming.org |access-date= 7 Desember 2006 |archive-date= 2 Mei 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070502001854/http://www.usaswimming.org/USASWeb/DesktopDefault.aspx?TabId=730&Alias=Rainbow&Lang=en |url-status=dead }}</ref> === Tagtigerjare === Ná 1980 se Suid-Afrikaanse Seniorkampioenskappe in die Nuweland-swembad in Kaapstad, swem Suid-Afrika vir oulaas teen Zimbabwe-Rhodesië.[[Beeld:Zim test.jpg|regs|duimnael|100px]]Ná onafhanklikheid van Zimbabwe en die verbreking van buitelandse swembande met Suid-Afrika, het SAASU 'n groep swemmers vanaf die VSA en een van Kanada oorreed om teen die Springbokke te kom swem. Gevolglik swem Scott Spann, Rick Morley, Billy Neville, Dianne Johannigman, Allison Grant en Gail Amundrud (Kanada) in April 1981 teen die beste swemmers in Suid-Afrika. In 1982 besoek 'n groter span, insluitende swemmers van Duitsland, Kanada en VSA, Suid-Afrika. Op 4 Oktober 1988 stel Peter Williams van Suid-Afrika, toe 'n student aan die Universiteit van Nebraska, met 'n tyd van 22,18, 'n nuwe wêreldrekord in die 50&nbsp;m vryslag op.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1961-1991/peter-williams</ref> Ongelukkig is dié prestasie, net soos dié van Jonty Skinner in 1976, nooit deur die Suid-Afrikaanse Swemvereniging erken nie. === 1992 – terug op die wêreldverhoog === Suid-Afrika word in 1992 weer toegelaat om aan die Olimpiese Spele deel te neem. Peter Williams se rekord is reeds in 1988 by die Seoul Spele deur Matt Biondi met 0,04 sekondes verbeter. === 1996 Atlanta Olimpiese Spele === Ná Joann Harrison se medalje van 1952 is die volgende keer wat Suid-Afrikaanse swemmers sukses behaal het in die Olimpiese Spele, in Atlanta toe Penny Heyns van Durban 'n goue medalje wen op 21 Julie 1996.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1992-onwards/penny-heyns</ref> Haar wentyd van 1:07,02 was 'n nuwe wêreldrekord, en meer as twee sekondes vinniger as Amanda Beard (VSA) in die tweede plek. Behalwe Heyns het Marianne Kriel van Kaapstad brons gewen in die 100m rugslag.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1992-onwards/marianne-kriel</ref> Altwee was ook deel van die dameswisselslagaflosspan wat 'n vierde plek behaal het. === [[Olimpiese Somerspele 2000]] === [[Penny Heyns]] wen 'n brons medalje in die 100&nbsp;m borsslag en Terence Parkin wen 'n silwer medalje in die 200&nbsp;m borsslag.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1992-onwards/terence-parkin</ref> === [[Olimpiese Somerspele 2004]] === Ryk Neethling, Roland Schoeman, [[Lyndon Ferns]] en [[Darian Townsend]] verower elk 'n goue medalje in die 4x100 meter vryslagaflos.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1992-onwards/ryk-neethling</ref><ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1992-onwards/roland-schoeman</ref> === [[Olimpiese Somerspele 2012]] === [[Cameron van der Burgh]] wen die goue medalje in die 100&nbsp;m borsslag en [[Chad le Clos]] wen 'n goue medalje in die 200&nbsp;m-vlinderslag. == Toernooie == Die SA Swemkampioenskappe word jaarliks aan die begin van die jaar gehou. Dit is die voorste gala waaraan Suid-Afrikaanse swemmers op interprovinsiale vlak deelneem. Ander jaarlikse kompetisies soos SA Skole – Junior en Senior – SA Winterkampioenskappe, Short Course Champs, Sasol Winterkampioenskappe, en verskeie ander op interprovinsiale vlak. Met die algehele afskaffing van die tradisionele provinsies in SA – Natal, Transvaal, ens – was daar ook 'n verandering van die tradisionele jaarkalender van SA swem. Behalwe die bogenoemde, kan swemmers in SA ook aan verskeie langafstandresies deelneem – onder andere die wêreld se grootste ope water een-myl-swem, jaarliks gehou op die [[Midmardam]] in Noord-Natal.<ref>[http://www.midmarmile.co.za/ midmarmile.co.za]</ref> Die Midmar het in 1974 ontstaan, met 153 swemmers (almal mans), gewen deur Trevor Strydom. Teen die volgende jaar was daar 220 mans, en 105 dames, en meer as 17&nbsp;000 het in 2005 deelgeneem. Nog 'n bekende, en heelwat ouer myl-swem is die Redhouse Riviermyl in Port Elizabeth<ref>[http://www.rivermile.co.za/ rivermile.co.za]</ref> wat in 1924 deur Roy Gregory gewen is. Die SA Ope-waterswemvereniging<ref>{{Cite web |url=http://www.openswim.co.za/index.htm |title=argiefkopie |access-date=29 Desember 2006 |archive-date=14 Desember 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061214033024/http://openswim.co.za/index.htm |url-status=dead }}</ref> en Cape Swim<ref>{{Cite web |url=http://www.capeswim.com/about.htm |title=capeswim.com |access-date=29 Desember 2006 |archive-date= 3 Februarie 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070203145949/http://www.capeswim.com/about.htm |url-status=dead }}</ref> verskaf inligting oor langafstandswem in SA. == Die Exiles == In die 1950's begin Suid-Afrika swemmers na Amerika verloor, gelok deur beter oefenfasiliteite en strawwer kompetisie. Daar word hulle deur universiteite met studiebeurse beloon, in ruil vir verteenwoordiging in kompetisies soos die NCAA-kampionskappe.<ref>[http://www.ncaasports.com/swimming/mens ncaasports.com]</ref> Een van die heel eerste sportlui om 'n beurs na 'n Amerikaanse Universiteit te wen was Graham Johnston van Bloemfontein, by die Universiteit van Oklahoma in 1951. Johnston is vandag een van die voorste deelnemers aan meestersswem, en was in 1993 deur die Interanational Swimming Hall of Fame vereer vir die menigte (41) wêreldmeestersrekords wat hy opgestel het.<ref>{{Cite web |url=http://www.ishof.org/honorees/98/98gjohnston.html |title=ishof.org |access-date=19 Desember 2006 |archive-date=27 Oktober 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071027052323/http://www.ishof.org/honorees/98/98gjohnston.html |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.usms.org/hist/sto/index.php?ID=86&srt=]</ref> Baie swemmers het, soos Johnston, Amerikaanse burgerskap aangeneem, en nooit weer in SA kom deelneem nie. Oor die jare het dit 'n groot impak op die nasionale kampioenskappe gehad, soos die room van Suid-Afrikaanse swem jaarliks na Amerika gelok word, en dan 'n leemte veroorsaak in plaaslike kompetisie. Voorbeelde hiervan strek van die voormalige 100&nbsp;m vryslag-wêreldrekordhouer Jonty Skinner van Oos-Londen<ref>{{Cite web |url=http://www.ishof.org/honorees/85/85jskinner.html |title=ishof.org |access-date= 6 Desember 2006 |archive-date=29 Julie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140729202529/http://www.ishof.org/Honorees/85/85jskinner.html |url-status=dead }}</ref> tot Sarah Poewe, 'n Kaapse meisie wat Duitsland in die 2004 Olimpiese Spele verteenwoordig het.<ref>[http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/biography/Poewe.html jewishvirtuallibrary.org]</ref> Hieronder volg die name van sommige swemmers wat oorsee gaan swem het. Meeste van hulle het nooit teruggekeer nie. 1950's * Graham Johnston (Oklahoma) * Julian Dyason (Oklahoma) * Billy Steuart (Michigan) * Steven Mulholland (SMU) * Lin Meiring (Oklahoma) * Aubrey Burer (SMU) * Alisdair (Tiny) Barnetson (SMU) * Tudor Lacey (SMU) * Peter Duncan (Oklahoma) * Vernon Slovin (SMU) Onvolledige lys van Suid Afrikaners oorsee is hier [https://swimhistory.co.za/index.php/articlescat/exiles https://www.swimhistory.co.za/index.php/articles-main/exiles] == Sien ook == * [[Lys van Suid-Afrikaanse swemafrigters]] * [[Pieter Coetzé]] == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == * [http://www.swimhistory.co.za Geskiedenis van swem in suider Afrika] * [http://www.fina.org/ Die Internasionale Swemfederasie (FINA) se webwerf] * [[:en:List of swimmers|Swemmers van alle lande]] * [http://users.skynet.be/hermandw/olymp/intro.html Alle Olimpiese deelnemers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061215093128/http://users.skynet.be/hermandw/olymp/intro.html |date=15 Desember 2006 }} * [[:en:Swimming at the Summer Olympics|Swimming at the Olympic Games]] * [https://www.swimhistory.co.za Swimming history of southern Africa] {{Normdata}} [[Kategorie:Swem in Suid-Afrika| ]] 54qn4ltht6rk8twdtkrraz8cs1cixuq 2976517 2976516 2026-10-07T13:48:40Z Rooiratel 90342 Klaar vir nou 2976517 wikitext text/x-wiki [[Beeld:BKFINALESZONDAGDSC02412.jpg|duimnael|regs|300px|Swemmers maak gereed om in te duik.]] [[Beeld:JO Atlanta 1996 - Piscine.jpg|duimnael|regs|300px|'n Olimpiese swembad.]] '''Swem in Suid-Afrika''' het in die 19de eeu begin ontwikkel as 'n sport, met die stigting van klubs, soos die PE Amateurklub in [[Port Elizabeth]], wat in Maart 1898 gestig word vir die "ontwikkeling van swem en waterpolo deur middel van kompetisie",<ref>{{Cite web |url=http://www.madibabay.co.za/page.php?id=33&subid=46 |title=madibabay.co.za |access-date= 6 Desember 2006 |archive-date= 3 Oktober 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061003130103/http://www.madibabay.co.za/page.php?id=33&subid=46 |url-status=dead }}</ref> en vandag nog bestaan. == Die geskiedenis van internasionale swem in Suid-Afrika == [[Beeld:Springbok badge 13.jpg|links|duimnael|Die Groen en Goud]] === SAASU === Die Suid-Afrikaanse Swem Unie is in 1908 gestig en die volgende jaar deur FINA – die wêreldbeheerliggaam - <ref>[http://www.fina.org/FINA fina.org]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> as lid aanvaar. Op daardie stadium was daar nog geen provinsiale organisasies nie. Die nasionale het liggaam het bestaan uit provinsiale liggame wat jaarliks in vier watersporte kompeteer het – swem, waterpolo (om die Currybeker), duik en sierswem. Suid-Afrika was aktief in die werkinge van FINA. Harry Getz, voormalige voorsitter van SAASU en 'n waterpolospeler vir die WP, is in 1954 tot die Tegniese Komitee van FINA aangewys – die eerste Suid-Afrikaner wat op 'n FINA-komitee dien. Hy was die hoofbeampte van swem<ref>{{Cite web |url=http://www.jewishsports.net/PillarAchievementBios/HarryGetz.htm |title=jewishsports.net |access-date= 6 Desember 2006 |archive-date=21 Desember 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061221092053/http://jewishsports.net/PillarAchievementBios/HarryGetz.htm |url-status=dead }}</ref> tot beide die 1964 [[Olimpiese Somerspele 1964|Tokyo Spele]] en [[Olimpiese Somerspele 1968|1968 Mexikostad Olimpiese Spele]] – ten spyte van die verbod op Suid-Afrikaanse deelnemers aan daardie kompetisies. Saam met die afskaffing van SAASU in [[1994]] het die toekenning van Springbokkleure aan swemmers ook verdwyn. Die huidige beheerliggaam staan bekend as 'Swimming South Africa'.<ref>{{Cite web |url=http://www.swimsa.co.za/ |title=swimsa.co.za |access-date=20 November 2006 |archive-date=15 Augustus 2000 |archive-url=https://web.archive.org/web/20000815225727/http://www.swimsa.co.za/ |url-status=dead }}</ref> Die nuwe bedeling beteken dat internasionale kompetisies, soos die FINA-wêreldbeker <ref>{{Cite web |url=http://www.durbanworldcup.co.za/ |title=durbanworldcup.co.za |access-date= 6 Desember 2006 |archive-date=20 Januarie 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070120042957/http://www.durbanworldcup.co.za/ |url-status=dead }}</ref> wat jaarliks in Durban plaasvind, nou gereeld in SA plaasvind.<!-- die jaarlikse ding vind gereeld plaas? --> === Die vroeë jare === Net soos rugby, en elke ander sport in Suid-Afrika, het swem ook die Springbokbaadjie aan internasionale verteenwoordigers toegeken. Die eerste Springbokswemmer in die Olimpiese Spele was G.A. Godfrey in die 1912-spele te Stockholm, en Barbara Nash by die 1920-spele in Antwerpen.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/springbok</ref> Beide het ongelukkig geen finale behaal nie, maar in die 1928-spele in Amsterdam het die dames 4 x 100m vryslagaflosspan van Kathleen Russell, Rhoda Rennie, Marie Bedford en Frederica Van Der Goes die brons medalje losgeslaan, na die spanne van die VSA en Engeland.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/1928-olympic-games</ref> In 1932 by Los Angeles was Jenny Makaal die eerste dame Springbok om 'n swemmedalje by die spele te wen, toe sy 'n brons wen in die 400&nbsp;m vryslag, en kom 5de in die 100&nbsp;m met 'n tyd van 1:10.8.<ref> https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/jennie-maakal</ref> Maakal is afgerig deur Jimmy Green, opsigter van die munisipale swembad in Pretoria.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/articlescat/albums/jimmy-green</ref> Sy wen ook silwer in die 440y kruipslag by die 1934 Empire Spele in Engeland. Saam met [[:en:Kathleen_Russell_(swimmer)|Kathleen Russel]], Molly Ryde en Enid Hayward wen Jenny silwer in the dames 4x100y kruipslag aflos. Die [[:en:Aquatics_at_the_1938_British_Empire_Games|1938 Empire Spele]] is gehou in Sydney, Australië. Carla Gerke wen silwer in die dames 220y borsslag<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/commonwealth-games/carla-gerke</ref> en Hazel Holmes<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/commonwealth-games/hazel-holmes</ref>, Molly Ryde<ref> https://swimhistory.co.za/index.php/commonwealth-games/molly-ryde</ref>, en Carla Gerke is tweede in die 3 x 100y wisselslag aflos. Die enigste sukses vir die mansspan was Terry Collard se silwer in die 110y kruipslagitem.<ref> https://swimhistory.co.za/index.php/commonwealth-games/terry-collard</ref> By die volgende Empire Spele, gehou [[:en:Aquatics_at_the_1950_British_Empire_Games|in 1950]] in Auckland, Nieu-Seeland, wen Graham Johnston goud in die 1650y kruipslag,<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/international-champions/graham-johnston</ref> met Joan Harrison goud in 440 en brons in 110y kruipslag.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/joan-harrison</ref> Die volgende Olimpiese sukses vir Suid-Afrika is behaal deur Joan Harrison, toe nog net 'n sestien-jarige meisie, wat die goue medalje in die 100 rugslag gewen by die [[:en:Swimming_at_the_1952_Summer_Olympics|1952 Olimpiese]] Spele gehou in Helsinki. Haar wentyd van 1:14.3 was egter wel heelwat stadiger as die rekord van 1:10.9 wat in 1939 deur Cornelia Kint van Nederland opgestel is, wie se rekord eers in 1960 verbeter is. By die [[:en:Swimming_at_the_1956_Summer_Olympics|1956-spele]] in Melbourne wen die Springbok dames 4x100 vryslagaflos die brons medalje – Natalie Ann Myburgh, Susan Elizabeth Roberts, Miora Abernethy and Jeanette Evelyn Myburgh, met die goud gewen deur Australië, gelei deur Dawn Fraser, en die VSA tweede.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/1956-melbourne-olympic-games</ref><ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/1956-melbourne-olympic-games/toy-myburgh</ref><ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/1956-melbourne-olympic-games/sue-roberts</ref><ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/1956-melbourne-olympic-games/moira-abernethy</ref> In Rome tydens die 1960 Olympiese Spele stel Laura Ranwell van Johannesburg 'n nuwe olympiese rekord in die dames [[:en:Swimming_at_the_1960_Summer_Olympics|100m rugslag]].<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/laura-ranwell</ref> In die finaal van daardie item behaal sy vierde plek, alhoewel haar amptelikmtyd dieselfde was as die derde swemmer se tyd. === Die 1950's === In die 1950's was daar 'n groepie Springbok swemmer by die Unversiteit van Oklahoma.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/articlescat/exiles/oklahoma</ref> Graham Johnston, Linn Meiring, Peter Duncan, Melvin van Helsdingen, Julian Dyasonsowel as die broers Gerrie and Ernst de Jong.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/international-champions/graham-johnston</ref> === Die sestiger jare === [[Beeld:Karen muir 02.jpg|duimnael|150px|Karen Muir]] Natalie Stewart, gebore in Pretoria en later ook van Bulawayo in Rhodesia, emigreer in 1958 na Engeland.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/international-champions/natalie-steward</ref> Tydens die 1960 die Britse kampioenskappe in Blackpool stel sy 'n wêreldrekord in die 110y rugslag item. By die Britse Junior Swemkampioenskappe gehou in Blackpool op 10 Augustus 1965 breek Karen Muir van Kimberley die wêreldrekord in die 110 tree rugslag met sewe tiendes van 'n sekonde.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1961-1991/karen-muir</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.ishof.org/honorees/80/80kmuir.html |title=ishof.org |access-date= 6 Desember 2006 |archive-date= 7 Januarie 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090107114334/http://www.ishof.org/Honorees/80/80kmuir.html |url-status=dead }}</ref><ref>https://swimhistory.co.za/index.php/articlescat/world-records</ref> Op ouderdom van 12 jaar, 10 maande en 25 dae, bly sy vandag nog die jongste atleet om 'n wêreldrekord in enige sport op te stel. Muir se rekord is die volgende Februarie 1966 verbeter – in Kimberley, deur Anne Fairlie van Suid-Afrika.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1961-1991/ann-fairlie</ref> Daarna was dit weer Muir se beurt – een week later in Maart 1966 het sy die 100m-rekord twee keer verbeter in die Rachel Finlayson soutwaterswembad in Durban.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/iconic-pools/beach-baths</ref> Op die tweede geleentheid het die veld bestaan uit Anne Fairlie nie, asook Kathy Ferguson van die VSA – goue medaljewenner by die 1964 Olimpiese Spele in Tokyo, en Kiki Caron van Frankryk – 'n voormalige wêreldrekordhouer. Gedurende die noordelike somer van 1966 toer die Springbokke na Europa, Amerika en Kanada. Op 23 Julie 1966 te Beziers in Frankryk stel Anne Fairlie weer 'n nuwe rekord in die 100m en Karen Muir doen dieselfde in die 200m-rugslag. Die twee herhaal die vertoning 'n maand later in Vancouver. Daarna stel Karen Muir op verskeie geleenthede weer nuwe wêreldrekords op – in die 100 sowel as 200m, met haar laaste rekord in die 100m by Utrecht op 6 Julie 1969. Tussen 1965 en 1969 breek sy 18 wêreldrekords in rugslag items, waarvan die laaste gehou het tot 1973, toe [[:en:Ulrike_Richter|Ulrike Richter]] van Oos-Duitsland haar rekord van 1:05.9 in die 100m geklop het.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1961-1991/karen-muir/karen-muir-18-wr</ref> === Die '70s === Van 1968 tot 1981 swem die Springbokke jaarliks teen Rhodesië – wat ook vanaf 1972 uit internasionale kompetisies geskors is. Rhodesië het tot 1980 as 'n ekstra provinsie aan die Suid-Afrikaanse kampioenskappe deelgeneem, en swemmers van daardie land het oor die jare baie Suid-Afrikaanse rekords opgestel. Van diegene was John Keyter, Bob Hatherley, Ken Borain en David Lowe.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/international-champions/david-lowe</ref> Gedurende hierdie tydperk – die 1970's, het Suid-Afrikaanse swem verder gegroei. Die mees merkwaardige swemmer opgelewer van die dekade was Jonty Skinner van Oos-Londen.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1961-1991/jonty-skinner</ref> Afgerig deur sy vader Doug Skinner, het Skinner sukses behaal in die 100m vryslag by die 70ste Suid-Afrikaanse Swemkampioenskappe in Bloemfontein in 1974. Daarna is hy na die VSA en het hy by die Universiteit van Alabama en die Central Jersey Aquatic Club geswem. In die somer van 1976, na 'n onsuksesvolle poging om vroeg 'n Amerikaanse burgerskap te bekom en die land te verteenwoordig by die Olimpiese Spele in Montreal, swem hy by die Nasionale kampioenskappe in Philadelphia. In Montreal wen Jim Montgomery (VSA) goud met 'n nuwe wêreldrekord vir die 100&nbsp;m vryslag opgestel – 49.99. In Philadelphia, twee weke later, verpletter Skinner die rekord met 49.44 – wie se rekord eers in 1981 verbeter word. Vandag is hy verbonde aan die nasionale span van die VSA, as direkteur van prestasiewetenskap.<ref>{{Cite web |url=http://www.usaswimming.org/USASWeb/DesktopDefault.aspx?TabId=730&Alias=Rainbow&Lang=en |title=usaswimming.org |access-date= 7 Desember 2006 |archive-date= 2 Mei 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070502001854/http://www.usaswimming.org/USASWeb/DesktopDefault.aspx?TabId=730&Alias=Rainbow&Lang=en |url-status=dead }}</ref> === Tagtigerjare === Ná 1980 se Suid-Afrikaanse Seniorkampioenskappe in die Nuweland-swembad in Kaapstad, swem Suid-Afrika vir oulaas teen Zimbabwe-Rhodesië.[[Beeld:Zim test.jpg|regs|duimnael|100px]]Ná onafhanklikheid van Zimbabwe en die verbreking van buitelandse swembande met Suid-Afrika, het SAASU 'n groep swemmers vanaf die VSA en een van Kanada oorreed om teen die Springbokke te kom swem. Gevolglik swem Scott Spann, Rick Morley, Billy Neville, Dianne Johannigman, Allison Grant en Gail Amundrud (Kanada) in April 1981 teen die beste swemmers in Suid-Afrika. In 1982 besoek 'n groter span, insluitende swemmers van Duitsland, Kanada en VSA, Suid-Afrika. Op 4 Oktober 1988 stel Peter Williams van Suid-Afrika, toe 'n student aan die Universiteit van Nebraska, met 'n tyd van 22,18, 'n nuwe wêreldrekord in die 50&nbsp;m vryslag op.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1961-1991/peter-williams</ref> Ongelukkig is dié prestasie, net soos dié van Jonty Skinner in 1976, nooit deur die Suid-Afrikaanse Swemvereniging erken nie. === 1992 – terug op die wêreldverhoog === Suid-Afrika word in 1992 weer toegelaat om aan die Olimpiese Spele deel te neem. Peter Williams se rekord is reeds in 1988 by die Seoul Spele deur Matt Biondi met 0,04 sekondes verbeter. === 1996 Atlanta Olimpiese Spele === Ná Joann Harrison se medalje van 1952 is die volgende keer wat Suid-Afrikaanse swemmers sukses behaal het in die Olimpiese Spele, in Atlanta toe Penny Heyns van Durban 'n goue medalje wen op 21 Julie 1996.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1992-onwards/penny-heyns</ref> Haar wentyd van 1:07,02 was 'n nuwe wêreldrekord, en meer as twee sekondes vinniger as Amanda Beard (VSA) in die tweede plek. Behalwe Heyns het Marianne Kriel van Kaapstad brons gewen in die 100m rugslag.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1992-onwards/marianne-kriel</ref> Altwee was ook deel van die dameswisselslagaflosspan wat 'n vierde plek behaal het. === [[Olimpiese Somerspele 2000]] === [[Penny Heyns]] wen 'n brons medalje in die 100&nbsp;m borsslag en Terence Parkin wen 'n silwer medalje in die 200&nbsp;m borsslag.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1992-onwards/terence-parkin</ref> === [[Olimpiese Somerspele 2004]] === Ryk Neethling, Roland Schoeman, [[Lyndon Ferns]] en [[Darian Townsend]] verower elk 'n goue medalje in die 4x100 meter vryslagaflos.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1992-onwards/ryk-neethling</ref><ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1992-onwards/roland-schoeman</ref> === [[Olimpiese Somerspele 2012]] === [[Cameron van der Burgh]] wen die goue medalje in die 100&nbsp;m borsslag en [[Chad le Clos]] wen 'n goue medalje in die 200&nbsp;m-vlinderslag. == Toernooie == Die SA Swemkampioenskappe word jaarliks aan die begin van die jaar gehou. Dit is die voorste gala waaraan Suid-Afrikaanse swemmers op interprovinsiale vlak deelneem. Ander jaarlikse kompetisies soos SA Skole – Junior en Senior – SA Winterkampioenskappe, Short Course Champs, Sasol Winterkampioenskappe, en verskeie ander op interprovinsiale vlak. Met die algehele afskaffing van die tradisionele provinsies in SA – Natal, Transvaal, ens – was daar ook 'n verandering van die tradisionele jaarkalender van SA swem. Behalwe die bogenoemde, kan swemmers in SA ook aan verskeie langafstandresies deelneem – onder andere die wêreld se grootste ope water een-myl-swem, jaarliks gehou op die [[Midmardam]] in Noord-Natal.<ref>[http://www.midmarmile.co.za/ midmarmile.co.za]</ref> Die Midmar het in 1974 ontstaan, met 153 swemmers (almal mans), gewen deur Trevor Strydom. Teen die volgende jaar was daar 220 mans, en 105 dames, en meer as 17&nbsp;000 het in 2005 deelgeneem. Nog 'n bekende, en heelwat ouer myl-swem is die Redhouse Riviermyl in Port Elizabeth<ref>[http://www.rivermile.co.za/ rivermile.co.za]</ref> wat in 1924 deur Roy Gregory gewen is. Die SA Ope-waterswemvereniging<ref>{{Cite web |url=http://www.openswim.co.za/index.htm |title=argiefkopie |access-date=29 Desember 2006 |archive-date=14 Desember 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061214033024/http://openswim.co.za/index.htm |url-status=dead }}</ref> en Cape Swim<ref>{{Cite web |url=http://www.capeswim.com/about.htm |title=capeswim.com |access-date=29 Desember 2006 |archive-date= 3 Februarie 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070203145949/http://www.capeswim.com/about.htm |url-status=dead }}</ref> verskaf inligting oor langafstandswem in SA. == Die Exiles == In die 1950's begin Suid-Afrika swemmers na Amerika verloor, gelok deur beter oefenfasiliteite en strawwer kompetisie. Daar word hulle deur universiteite met studiebeurse beloon, in ruil vir verteenwoordiging in kompetisies soos die NCAA-kampionskappe.<ref>[http://www.ncaasports.com/swimming/mens ncaasports.com]</ref> Een van die heel eerste sportlui om 'n beurs na 'n Amerikaanse Universiteit te wen was Graham Johnston van Bloemfontein, by die Universiteit van Oklahoma in 1951. Johnston is vandag een van die voorste deelnemers aan meestersswem, en was in 1993 deur die Interanational Swimming Hall of Fame vereer vir die menigte (41) wêreldmeestersrekords wat hy opgestel het.<ref>{{Cite web |url=http://www.ishof.org/honorees/98/98gjohnston.html |title=ishof.org |access-date=19 Desember 2006 |archive-date=27 Oktober 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071027052323/http://www.ishof.org/honorees/98/98gjohnston.html |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.usms.org/hist/sto/index.php?ID=86&srt=]</ref> Baie swemmers het, soos Johnston, Amerikaanse burgerskap aangeneem, en nooit weer in SA kom deelneem nie. Oor die jare het dit 'n groot impak op die nasionale kampioenskappe gehad, soos die room van Suid-Afrikaanse swem jaarliks na Amerika gelok word, en dan 'n leemte veroorsaak in plaaslike kompetisie. Voorbeelde hiervan strek van die voormalige 100&nbsp;m vryslag-wêreldrekordhouer Jonty Skinner van Oos-Londen<ref>{{Cite web |url=http://www.ishof.org/honorees/85/85jskinner.html |title=ishof.org |access-date= 6 Desember 2006 |archive-date=29 Julie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140729202529/http://www.ishof.org/Honorees/85/85jskinner.html |url-status=dead }}</ref> tot Sarah Poewe, 'n Kaapse meisie wat Duitsland in die 2004 Olimpiese Spele verteenwoordig het.<ref>[http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/biography/Poewe.html jewishvirtuallibrary.org]</ref> Hieronder volg die name van sommige swemmers wat oorsee gaan swem het. Meeste van hulle het nooit teruggekeer nie. 1950's * Graham Johnston (Oklahoma) * Julian Dyason (Oklahoma) * Billy Steuart (Michigan) * Steven Mulholland (SMU) * Lin Meiring (Oklahoma) * Aubrey Burer (SMU) * Alisdair (Tiny) Barnetson (SMU) * Tudor Lacey (SMU) * Peter Duncan (Oklahoma) * Vernon Slovin (SMU) == Sien ook == * [[Lys van Suid-Afrikaanse swemafrigters]] * [[Pieter Coetzé]] == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == * [http://www.swimhistory.co.za Geskiedenis van swem in suider Afrika] * [http://www.fina.org/ Die Internasionale Swemfederasie (FINA) se webwerf] * [[:en:List of swimmers|Swemmers van alle lande]] * [http://users.skynet.be/hermandw/olymp/intro.html Alle Olimpiese deelnemers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061215093128/http://users.skynet.be/hermandw/olymp/intro.html |date=15 Desember 2006 }} * [[:en:Swimming at the Summer Olympics|Swimming at the Olympic Games]] * [https://www.swimhistory.co.za Swimming history of southern Africa] * [https://www.swimhistory.co.za/index.php/articles-main/exiles. ] {{Normdata}} [[Kategorie:Swem in Suid-Afrika| ]] rx5v1j0j5zlf67cbcvaqqbk2hhoun2t 2976520 2976517 2026-10-07T13:54:11Z Rooiratel 90342 /* Die 1950's */ Korrekte URL 2976520 wikitext text/x-wiki [[Beeld:BKFINALESZONDAGDSC02412.jpg|duimnael|regs|300px|Swemmers maak gereed om in te duik.]] [[Beeld:JO Atlanta 1996 - Piscine.jpg|duimnael|regs|300px|'n Olimpiese swembad.]] '''Swem in Suid-Afrika''' het in die 19de eeu begin ontwikkel as 'n sport, met die stigting van klubs, soos die PE Amateurklub in [[Port Elizabeth]], wat in Maart 1898 gestig word vir die "ontwikkeling van swem en waterpolo deur middel van kompetisie",<ref>{{Cite web |url=http://www.madibabay.co.za/page.php?id=33&subid=46 |title=madibabay.co.za |access-date= 6 Desember 2006 |archive-date= 3 Oktober 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061003130103/http://www.madibabay.co.za/page.php?id=33&subid=46 |url-status=dead }}</ref> en vandag nog bestaan. == Die geskiedenis van internasionale swem in Suid-Afrika == [[Beeld:Springbok badge 13.jpg|links|duimnael|Die Groen en Goud]] === SAASU === Die Suid-Afrikaanse Swem Unie is in 1908 gestig en die volgende jaar deur FINA – die wêreldbeheerliggaam - <ref>[http://www.fina.org/FINA fina.org]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> as lid aanvaar. Op daardie stadium was daar nog geen provinsiale organisasies nie. Die nasionale het liggaam het bestaan uit provinsiale liggame wat jaarliks in vier watersporte kompeteer het – swem, waterpolo (om die Currybeker), duik en sierswem. Suid-Afrika was aktief in die werkinge van FINA. Harry Getz, voormalige voorsitter van SAASU en 'n waterpolospeler vir die WP, is in 1954 tot die Tegniese Komitee van FINA aangewys – die eerste Suid-Afrikaner wat op 'n FINA-komitee dien. Hy was die hoofbeampte van swem<ref>{{Cite web |url=http://www.jewishsports.net/PillarAchievementBios/HarryGetz.htm |title=jewishsports.net |access-date= 6 Desember 2006 |archive-date=21 Desember 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061221092053/http://jewishsports.net/PillarAchievementBios/HarryGetz.htm |url-status=dead }}</ref> tot beide die 1964 [[Olimpiese Somerspele 1964|Tokyo Spele]] en [[Olimpiese Somerspele 1968|1968 Mexikostad Olimpiese Spele]] – ten spyte van die verbod op Suid-Afrikaanse deelnemers aan daardie kompetisies. Saam met die afskaffing van SAASU in [[1994]] het die toekenning van Springbokkleure aan swemmers ook verdwyn. Die huidige beheerliggaam staan bekend as 'Swimming South Africa'.<ref>{{Cite web |url=http://www.swimsa.co.za/ |title=swimsa.co.za |access-date=20 November 2006 |archive-date=15 Augustus 2000 |archive-url=https://web.archive.org/web/20000815225727/http://www.swimsa.co.za/ |url-status=dead }}</ref> Die nuwe bedeling beteken dat internasionale kompetisies, soos die FINA-wêreldbeker <ref>{{Cite web |url=http://www.durbanworldcup.co.za/ |title=durbanworldcup.co.za |access-date= 6 Desember 2006 |archive-date=20 Januarie 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070120042957/http://www.durbanworldcup.co.za/ |url-status=dead }}</ref> wat jaarliks in Durban plaasvind, nou gereeld in SA plaasvind.<!-- die jaarlikse ding vind gereeld plaas? --> === Die vroeë jare === Net soos rugby, en elke ander sport in Suid-Afrika, het swem ook die Springbokbaadjie aan internasionale verteenwoordigers toegeken. Die eerste Springbokswemmer in die Olimpiese Spele was G.A. Godfrey in die 1912-spele te Stockholm, en Barbara Nash by die 1920-spele in Antwerpen.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/springbok</ref> Beide het ongelukkig geen finale behaal nie, maar in die 1928-spele in Amsterdam het die dames 4 x 100m vryslagaflosspan van Kathleen Russell, Rhoda Rennie, Marie Bedford en Frederica Van Der Goes die brons medalje losgeslaan, na die spanne van die VSA en Engeland.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/1928-olympic-games</ref> In 1932 by Los Angeles was Jenny Makaal die eerste dame Springbok om 'n swemmedalje by die spele te wen, toe sy 'n brons wen in die 400&nbsp;m vryslag, en kom 5de in die 100&nbsp;m met 'n tyd van 1:10.8.<ref> https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/jennie-maakal</ref> Maakal is afgerig deur Jimmy Green, opsigter van die munisipale swembad in Pretoria.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/articlescat/albums/jimmy-green</ref> Sy wen ook silwer in die 440y kruipslag by die 1934 Empire Spele in Engeland. Saam met [[:en:Kathleen_Russell_(swimmer)|Kathleen Russel]], Molly Ryde en Enid Hayward wen Jenny silwer in the dames 4x100y kruipslag aflos. Die [[:en:Aquatics_at_the_1938_British_Empire_Games|1938 Empire Spele]] is gehou in Sydney, Australië. Carla Gerke wen silwer in die dames 220y borsslag<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/commonwealth-games/carla-gerke</ref> en Hazel Holmes<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/commonwealth-games/hazel-holmes</ref>, Molly Ryde<ref> https://swimhistory.co.za/index.php/commonwealth-games/molly-ryde</ref>, en Carla Gerke is tweede in die 3 x 100y wisselslag aflos. Die enigste sukses vir die mansspan was Terry Collard se silwer in die 110y kruipslagitem.<ref> https://swimhistory.co.za/index.php/commonwealth-games/terry-collard</ref> By die volgende Empire Spele, gehou [[:en:Aquatics_at_the_1950_British_Empire_Games|in 1950]] in Auckland, Nieu-Seeland, wen Graham Johnston goud in die 1650y kruipslag,<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/international-champions/graham-johnston</ref> met Joan Harrison goud in 440 en brons in 110y kruipslag.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/joan-harrison</ref> Die volgende Olimpiese sukses vir Suid-Afrika is behaal deur Joan Harrison, toe nog net 'n sestien-jarige meisie, wat die goue medalje in die 100 rugslag gewen by die [[:en:Swimming_at_the_1952_Summer_Olympics|1952 Olimpiese]] Spele gehou in Helsinki. Haar wentyd van 1:14.3 was egter wel heelwat stadiger as die rekord van 1:10.9 wat in 1939 deur Cornelia Kint van Nederland opgestel is, wie se rekord eers in 1960 verbeter is. By die [[:en:Swimming_at_the_1956_Summer_Olympics|1956-spele]] in Melbourne wen die Springbok dames 4x100 vryslagaflos die brons medalje – Natalie Ann Myburgh, Susan Elizabeth Roberts, Miora Abernethy and Jeanette Evelyn Myburgh, met die goud gewen deur Australië, gelei deur Dawn Fraser, en die VSA tweede.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/1956-melbourne-olympic-games</ref><ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/1956-melbourne-olympic-games/toy-myburgh</ref><ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/1956-melbourne-olympic-games/sue-roberts</ref><ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/1956-melbourne-olympic-games/moira-abernethy</ref> In Rome tydens die 1960 Olympiese Spele stel Laura Ranwell van Johannesburg 'n nuwe olympiese rekord in die dames [[:en:Swimming_at_the_1960_Summer_Olympics|100m rugslag]].<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1900-1960/laura-ranwell</ref> In die finaal van daardie item behaal sy vierde plek, alhoewel haar amptelikmtyd dieselfde was as die derde swemmer se tyd. === Die 1950's === In die 1950's was daar 'n groepie Springbok swemmer by die Unversiteit van Oklahoma.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/component/content/article/oklahoma?catid=8:swimming&Itemid=278</ref> Graham Johnston, Linn Meiring, Peter Duncan, Melvin van Helsdingen, Julian Dyasonsowel as die broers Gerrie and Ernst de Jong.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/international-champions/graham-johnston</ref> === Die sestiger jare === [[Beeld:Karen muir 02.jpg|duimnael|150px|Karen Muir]] Natalie Stewart, gebore in Pretoria en later ook van Bulawayo in Rhodesia, emigreer in 1958 na Engeland.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/international-champions/natalie-steward</ref> Tydens die 1960 die Britse kampioenskappe in Blackpool stel sy 'n wêreldrekord in die 110y rugslag item. By die Britse Junior Swemkampioenskappe gehou in Blackpool op 10 Augustus 1965 breek Karen Muir van Kimberley die wêreldrekord in die 110 tree rugslag met sewe tiendes van 'n sekonde.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1961-1991/karen-muir</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.ishof.org/honorees/80/80kmuir.html |title=ishof.org |access-date= 6 Desember 2006 |archive-date= 7 Januarie 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090107114334/http://www.ishof.org/Honorees/80/80kmuir.html |url-status=dead }}</ref><ref>https://swimhistory.co.za/index.php/articlescat/world-records</ref> Op ouderdom van 12 jaar, 10 maande en 25 dae, bly sy vandag nog die jongste atleet om 'n wêreldrekord in enige sport op te stel. Muir se rekord is die volgende Februarie 1966 verbeter – in Kimberley, deur Anne Fairlie van Suid-Afrika.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1961-1991/ann-fairlie</ref> Daarna was dit weer Muir se beurt – een week later in Maart 1966 het sy die 100m-rekord twee keer verbeter in die Rachel Finlayson soutwaterswembad in Durban.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/iconic-pools/beach-baths</ref> Op die tweede geleentheid het die veld bestaan uit Anne Fairlie nie, asook Kathy Ferguson van die VSA – goue medaljewenner by die 1964 Olimpiese Spele in Tokyo, en Kiki Caron van Frankryk – 'n voormalige wêreldrekordhouer. Gedurende die noordelike somer van 1966 toer die Springbokke na Europa, Amerika en Kanada. Op 23 Julie 1966 te Beziers in Frankryk stel Anne Fairlie weer 'n nuwe rekord in die 100m en Karen Muir doen dieselfde in die 200m-rugslag. Die twee herhaal die vertoning 'n maand later in Vancouver. Daarna stel Karen Muir op verskeie geleenthede weer nuwe wêreldrekords op – in die 100 sowel as 200m, met haar laaste rekord in die 100m by Utrecht op 6 Julie 1969. Tussen 1965 en 1969 breek sy 18 wêreldrekords in rugslag items, waarvan die laaste gehou het tot 1973, toe [[:en:Ulrike_Richter|Ulrike Richter]] van Oos-Duitsland haar rekord van 1:05.9 in die 100m geklop het.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1961-1991/karen-muir/karen-muir-18-wr</ref> === Die '70s === Van 1968 tot 1981 swem die Springbokke jaarliks teen Rhodesië – wat ook vanaf 1972 uit internasionale kompetisies geskors is. Rhodesië het tot 1980 as 'n ekstra provinsie aan die Suid-Afrikaanse kampioenskappe deelgeneem, en swemmers van daardie land het oor die jare baie Suid-Afrikaanse rekords opgestel. Van diegene was John Keyter, Bob Hatherley, Ken Borain en David Lowe.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/international-champions/david-lowe</ref> Gedurende hierdie tydperk – die 1970's, het Suid-Afrikaanse swem verder gegroei. Die mees merkwaardige swemmer opgelewer van die dekade was Jonty Skinner van Oos-Londen.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1961-1991/jonty-skinner</ref> Afgerig deur sy vader Doug Skinner, het Skinner sukses behaal in die 100m vryslag by die 70ste Suid-Afrikaanse Swemkampioenskappe in Bloemfontein in 1974. Daarna is hy na die VSA en het hy by die Universiteit van Alabama en die Central Jersey Aquatic Club geswem. In die somer van 1976, na 'n onsuksesvolle poging om vroeg 'n Amerikaanse burgerskap te bekom en die land te verteenwoordig by die Olimpiese Spele in Montreal, swem hy by die Nasionale kampioenskappe in Philadelphia. In Montreal wen Jim Montgomery (VSA) goud met 'n nuwe wêreldrekord vir die 100&nbsp;m vryslag opgestel – 49.99. In Philadelphia, twee weke later, verpletter Skinner die rekord met 49.44 – wie se rekord eers in 1981 verbeter word. Vandag is hy verbonde aan die nasionale span van die VSA, as direkteur van prestasiewetenskap.<ref>{{Cite web |url=http://www.usaswimming.org/USASWeb/DesktopDefault.aspx?TabId=730&Alias=Rainbow&Lang=en |title=usaswimming.org |access-date= 7 Desember 2006 |archive-date= 2 Mei 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070502001854/http://www.usaswimming.org/USASWeb/DesktopDefault.aspx?TabId=730&Alias=Rainbow&Lang=en |url-status=dead }}</ref> === Tagtigerjare === Ná 1980 se Suid-Afrikaanse Seniorkampioenskappe in die Nuweland-swembad in Kaapstad, swem Suid-Afrika vir oulaas teen Zimbabwe-Rhodesië.[[Beeld:Zim test.jpg|regs|duimnael|100px]]Ná onafhanklikheid van Zimbabwe en die verbreking van buitelandse swembande met Suid-Afrika, het SAASU 'n groep swemmers vanaf die VSA en een van Kanada oorreed om teen die Springbokke te kom swem. Gevolglik swem Scott Spann, Rick Morley, Billy Neville, Dianne Johannigman, Allison Grant en Gail Amundrud (Kanada) in April 1981 teen die beste swemmers in Suid-Afrika. In 1982 besoek 'n groter span, insluitende swemmers van Duitsland, Kanada en VSA, Suid-Afrika. Op 4 Oktober 1988 stel Peter Williams van Suid-Afrika, toe 'n student aan die Universiteit van Nebraska, met 'n tyd van 22,18, 'n nuwe wêreldrekord in die 50&nbsp;m vryslag op.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1961-1991/peter-williams</ref> Ongelukkig is dié prestasie, net soos dié van Jonty Skinner in 1976, nooit deur die Suid-Afrikaanse Swemvereniging erken nie. === 1992 – terug op die wêreldverhoog === Suid-Afrika word in 1992 weer toegelaat om aan die Olimpiese Spele deel te neem. Peter Williams se rekord is reeds in 1988 by die Seoul Spele deur Matt Biondi met 0,04 sekondes verbeter. === 1996 Atlanta Olimpiese Spele === Ná Joann Harrison se medalje van 1952 is die volgende keer wat Suid-Afrikaanse swemmers sukses behaal het in die Olimpiese Spele, in Atlanta toe Penny Heyns van Durban 'n goue medalje wen op 21 Julie 1996.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1992-onwards/penny-heyns</ref> Haar wentyd van 1:07,02 was 'n nuwe wêreldrekord, en meer as twee sekondes vinniger as Amanda Beard (VSA) in die tweede plek. Behalwe Heyns het Marianne Kriel van Kaapstad brons gewen in die 100m rugslag.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1992-onwards/marianne-kriel</ref> Altwee was ook deel van die dameswisselslagaflosspan wat 'n vierde plek behaal het. === [[Olimpiese Somerspele 2000]] === [[Penny Heyns]] wen 'n brons medalje in die 100&nbsp;m borsslag en Terence Parkin wen 'n silwer medalje in die 200&nbsp;m borsslag.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1992-onwards/terence-parkin</ref> === [[Olimpiese Somerspele 2004]] === Ryk Neethling, Roland Schoeman, [[Lyndon Ferns]] en [[Darian Townsend]] verower elk 'n goue medalje in die 4x100 meter vryslagaflos.<ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1992-onwards/ryk-neethling</ref><ref>https://swimhistory.co.za/index.php/1992-onwards/roland-schoeman</ref> === [[Olimpiese Somerspele 2012]] === [[Cameron van der Burgh]] wen die goue medalje in die 100&nbsp;m borsslag en [[Chad le Clos]] wen 'n goue medalje in die 200&nbsp;m-vlinderslag. == Toernooie == Die SA Swemkampioenskappe word jaarliks aan die begin van die jaar gehou. Dit is die voorste gala waaraan Suid-Afrikaanse swemmers op interprovinsiale vlak deelneem. Ander jaarlikse kompetisies soos SA Skole – Junior en Senior – SA Winterkampioenskappe, Short Course Champs, Sasol Winterkampioenskappe, en verskeie ander op interprovinsiale vlak. Met die algehele afskaffing van die tradisionele provinsies in SA – Natal, Transvaal, ens – was daar ook 'n verandering van die tradisionele jaarkalender van SA swem. Behalwe die bogenoemde, kan swemmers in SA ook aan verskeie langafstandresies deelneem – onder andere die wêreld se grootste ope water een-myl-swem, jaarliks gehou op die [[Midmardam]] in Noord-Natal.<ref>[http://www.midmarmile.co.za/ midmarmile.co.za]</ref> Die Midmar het in 1974 ontstaan, met 153 swemmers (almal mans), gewen deur Trevor Strydom. Teen die volgende jaar was daar 220 mans, en 105 dames, en meer as 17&nbsp;000 het in 2005 deelgeneem. Nog 'n bekende, en heelwat ouer myl-swem is die Redhouse Riviermyl in Port Elizabeth<ref>[http://www.rivermile.co.za/ rivermile.co.za]</ref> wat in 1924 deur Roy Gregory gewen is. Die SA Ope-waterswemvereniging<ref>{{Cite web |url=http://www.openswim.co.za/index.htm |title=argiefkopie |access-date=29 Desember 2006 |archive-date=14 Desember 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061214033024/http://openswim.co.za/index.htm |url-status=dead }}</ref> en Cape Swim<ref>{{Cite web |url=http://www.capeswim.com/about.htm |title=capeswim.com |access-date=29 Desember 2006 |archive-date= 3 Februarie 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070203145949/http://www.capeswim.com/about.htm |url-status=dead }}</ref> verskaf inligting oor langafstandswem in SA. == Die Exiles == In die 1950's begin Suid-Afrika swemmers na Amerika verloor, gelok deur beter oefenfasiliteite en strawwer kompetisie. Daar word hulle deur universiteite met studiebeurse beloon, in ruil vir verteenwoordiging in kompetisies soos die NCAA-kampionskappe.<ref>[http://www.ncaasports.com/swimming/mens ncaasports.com]</ref> Een van die heel eerste sportlui om 'n beurs na 'n Amerikaanse Universiteit te wen was Graham Johnston van Bloemfontein, by die Universiteit van Oklahoma in 1951. Johnston is vandag een van die voorste deelnemers aan meestersswem, en was in 1993 deur die Interanational Swimming Hall of Fame vereer vir die menigte (41) wêreldmeestersrekords wat hy opgestel het.<ref>{{Cite web |url=http://www.ishof.org/honorees/98/98gjohnston.html |title=ishof.org |access-date=19 Desember 2006 |archive-date=27 Oktober 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071027052323/http://www.ishof.org/honorees/98/98gjohnston.html |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.usms.org/hist/sto/index.php?ID=86&srt=]</ref> Baie swemmers het, soos Johnston, Amerikaanse burgerskap aangeneem, en nooit weer in SA kom deelneem nie. Oor die jare het dit 'n groot impak op die nasionale kampioenskappe gehad, soos die room van Suid-Afrikaanse swem jaarliks na Amerika gelok word, en dan 'n leemte veroorsaak in plaaslike kompetisie. Voorbeelde hiervan strek van die voormalige 100&nbsp;m vryslag-wêreldrekordhouer Jonty Skinner van Oos-Londen<ref>{{Cite web |url=http://www.ishof.org/honorees/85/85jskinner.html |title=ishof.org |access-date= 6 Desember 2006 |archive-date=29 Julie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140729202529/http://www.ishof.org/Honorees/85/85jskinner.html |url-status=dead }}</ref> tot Sarah Poewe, 'n Kaapse meisie wat Duitsland in die 2004 Olimpiese Spele verteenwoordig het.<ref>[http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/biography/Poewe.html jewishvirtuallibrary.org]</ref> Hieronder volg die name van sommige swemmers wat oorsee gaan swem het. Meeste van hulle het nooit teruggekeer nie. 1950's * Graham Johnston (Oklahoma) * Julian Dyason (Oklahoma) * Billy Steuart (Michigan) * Steven Mulholland (SMU) * Lin Meiring (Oklahoma) * Aubrey Burer (SMU) * Alisdair (Tiny) Barnetson (SMU) * Tudor Lacey (SMU) * Peter Duncan (Oklahoma) * Vernon Slovin (SMU) == Sien ook == * [[Lys van Suid-Afrikaanse swemafrigters]] * [[Pieter Coetzé]] == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == * [http://www.swimhistory.co.za Geskiedenis van swem in suider Afrika] * [http://www.fina.org/ Die Internasionale Swemfederasie (FINA) se webwerf] * [[:en:List of swimmers|Swemmers van alle lande]] * [http://users.skynet.be/hermandw/olymp/intro.html Alle Olimpiese deelnemers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061215093128/http://users.skynet.be/hermandw/olymp/intro.html |date=15 Desember 2006 }} * [[:en:Swimming at the Summer Olympics|Swimming at the Olympic Games]] * [https://www.swimhistory.co.za Swimming history of southern Africa] * [https://www.swimhistory.co.za/index.php/articles-main/exiles. ] {{Normdata}} [[Kategorie:Swem in Suid-Afrika| ]] qmit1z1n4vhplocr661jn5jg356upix 3 16957 2976523 321461 2026-10-07T14:03:39Z Rooiratel 90342 /* Swem in Suid-Afrika */ nuwe afdeling 2976523 wikitext text/x-wiki Gaan [[swem|daardie]] 'n artikel word of nie? Die bla-bla gee my die indruk dat dit sommer 'n eksperiment was, of hoe? --16:32, 20 November 2006 (UTC) Ek het met die skoonmaak-sjabloon gemerk. Soos dit nou is, is dit nie werklik op ons standaarde nie. Verbeter dit gerus sodat dit nie hoef uitgevee te word nie. --[[Gebruiker:Alias|Alias]] 20:37, 24 November 2006 (UTC) Ek wou eers kyk hoe die ding werk. Dit navorsing vat bietjie tyd -wees asb. geduldig --[[Gebruiker:kobus88|kobus88]] --15:12, 6 Nov. 2006 (UTC) ==[[:Beeld:Harry getz 2 1967.jpg]]== Haai, {{PAGENAME}} Dit is tans nie 100% duidelik wat die bron van die bogenoemde beeld is nie. Dit is nodig om die bron vir enige beeld te verskaf, ingevolge Wikipedia se beleid rakende [[Wikipedia:Verifieerbaarheid|verifieerbaarheid]]. Met "bron" word bedoel: waar jy self die beeld gekry het. Indien dit op die internet was, dan sal 'n URL ('n skakel) na die blad waarop die beeld verskyn voldoende wees. Indien dit uit 'n boek verkry is, word die boek se gegewens benodig. Indien jy self die outeur van die beeld is, meld dit asseblief duidelik. Moet asseblief nie huiwer om my te kontak indien jy enige vrae of probleme het nie. Let wel: indien 'n geldige bron nie binne 2 weke van hierdie boodskap bygevoeg word nie, mag die beeld verwyder word. Die gegewens van die bron moet asseblief by die beeld self bygevoeg word en nie hier nie. - [[Gebruiker:Anrie|Anrie]] ([[Gebruikerbespreking:Anrie|kontak]]) 15:00, 23 Mei 2008 (UTC) == Swem in Suid-Afrika == @[[Gebruiker:Kobus88|Kobus88]] ek het jou veranderings op [[Swem in Suid-Afrika]] herstel. Ek het hulle ook gewysig om by ons standaarde te voldoen. Sien asseblief my veranderings, en gebruik dit as 'n voorbeeld in die toekoms. Ons waardeer jou bydrae. Laat weet as jy hulp nodig het, of enige vrae wat ek kan beantwoord. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 14:03, 7 Oktober 2026 (UTC) qs5g3txmn6dxhlpduwkrehzqzxigue8 0 17511 2976681 2894044 2026-10-07T21:32:53Z Jcwf 4 /* Groot voëls */ 2976681 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Reservaat |reservaat_naam = Golden Gate-hoogland- Nasionale Park |ander_naam = |iucn_kategorie = |beeld = Brandwag rock.JPG |beeld_byskrif = Die bekende Brandwagrots |kaart = |kaart_byskrif = |land = [[Suid-Afrika]] |provinsie = [[Vrystaat]] |naaste_dorp = [[Clarens, Vrystaat|Clarens]] |duimdrukkerkaart = Vrystaat |duimdrukkeretiketposisie = links |duimdrukkerkaartgrootte = |duimdrukkerkaartbyskrif = |breedtegraad = 28 |breedtegraad_m = 30 |breedtegraad_s = 22 |breedtegraad_NS = S |lengtegraad = 28 |lengtegraad_m = 37 |lengtegraad_s = 0 |lengtegraad_OW = O |oppervlak = 340&nbsp;km² |openingsjaar = 1963 |besoekerstal = |besoekersjaartal = |bestuursliggaam = [[SANParke]] |webblad = [https://www.sanparks.org/parks/golden-gate-highlands Golden Gate-hoogland- Nasionale Park] }} Die '''Golden Gate-hoogland- Nasionale Park''' is geleë in die Oos-Vrystaatse bergland; dit lê aan die voetheuwels van die [[Malutiberge]]. Die park is op [[13 September]] [[1963]] geproklameer<ref>{{en}}[http://www.sanparks.org/about/news/default.php?id=55599 SANParke persvrystelling op 3 Julie 2013]</ref> en in November 2008 tot 34&nbsp;000&nbsp;ha vergroot deur die insluiting van die voormalige QwaQwa Nasionale Park.<ref>{{en}}[http://www.sanparks.org/about/annual/2009.pdf SANParks Annual Report 2009, section Golden Gate Highlands National Park (p.46)]</ref> Die hoogte van die park wissel van 1 892&nbsp;m tot 2 770&nbsp;m bo [[seevlak]]. Aan die suide van park is die [[Monantsapas]] op die grens met [[Lesotho]]. Die [[Caledonrivier]] ontspring naby die pas. Die park is vernoem na die [[goud (kleur)|goue]] [[kleur]]e wat die sandsteen aanneem wanneer die son daarop skyn. Die bekendste van die sandsteenrotse is die Brandwagrots wat bo die park en hotel uittroon. Na die suide is die [[Ribbokkop]] 'n bekende baken wat deel vorm van 'n staproete al langs die [[Ribbokspruit]] wat per voet of viertrekmotor onderneem kan word. == Akkommodasie == Akkommodasie in die park is by Glen Reenen- en die Brandwagruskampe beskikbaar. Karavaan- en tentstaanplekke met ablusie- en opwasgeriewe en 220V krag is by Glen Reenenkamp beskikbaar. 'n Kampwinkeltjie met die nodigste behoeftes en kurio's is langs ontvangs oorkant die pad, asook 'n [[vulstasie]]. Die hotel was voorheen deel van die Brandwagruskamp, maar ná sy onlangse opknapping, word dit afsonderlik deur [[SANParke]] as '''Golden Gate Hotel''' bedryf. Die naaste dorp wes van Golden Gate-hoogland- Nasionale Park is [[Clarens, Vrystaat|Clarens]], maar [[Phuthaditjhaba]] kan ook maklik via 'n goeie teerpad ([[R712 (Suid-Afrika)|R712]]) ooswaarts bereik word. Op hierdie hoofpad is ook die afdraai noord na die ''Highlands Mountain Retreat'' en suid by {{Koördinate|28.472|S|28.745|O}} na die ''Basotho Cultural Village'' se [[grasdak]][[rondawel]]s wat as oornagakkommodasie deur SANParke bestuur word. == Waterskeiding == Die oostelike gedeelte van die park vorm die waterskeiding tussen die oostelike en westelike gedeelte van [[Suid-Afrika]]. Reën wat oos van hierdie waterskeiding val, vloei uiteindelik in die [[Indiese Oseaan]] in, terwyl water aan die westelike kant in die [[Atlantiese Oseaan]] invloei. == Soogdiere == Die grasveldhabitat van die hoogland huisves verskillende soogdierspesies,<ref>{{en}}[http://www.sanparks.org/parks/golden_gate/conservation/ff/mammal_list.php Soogdierspesies in Golden Gate]</ref> insluitend: <gallery mode="packed" heights="120px"> Taurotragus oryx.jpg|[[Eland]]e Red Hartebeest (Alcelaphus caama) in mountain grassland ... (40072190393).jpg|[[Rooihartbees]] Bergriedbock 2007-08-16 201.jpg|[[Rooiribbok]]ooi Ourebia ourebi ourebi 92782585.jpg|[[Oorbietjie]] </gallery> <gallery mode="packed" heights="120px"> Blesbok (Damaliscus dorcas phillipsi) male ... (46123245775).jpg|[[Blesbok]] Burchell's Zebra (Etosha).jpg|[[Bontkwagga]] Black Wildebeest.jpg|[[Swartwildebees]] Antidorcas marsupialis, male (Etosha, 2012).jpg|[[Springbok]]ram </gallery> == Groot voëls == Daar is ook 'n groot verskeidenheid voëls wat hier aangetref word: [[witkruisarend]], [[Rooiborsjakkalsvoël|jakkalsvoël]], [[bloukraanvoël]], [[sekretarisvoël]] en verskeie ander spesies. Die skaars [[baardaasvoël|lammergier]] met 'n vlerkspan van 3&nbsp;m kom ook hier voor. <gallery mode="packed" heights=150px> Bartgeier Gypaetus barbatus front Richard Bartz.jpg|[[Baardaasvoël]] Gyps coprotheres1.jpg|[[Kransaasvoël]] Witkruisarend.jpg|[[Witkruisarend]] Blue Crane.jpg|[[Bloukraanvoël]] Sagittarius serpentarius Sekretär.JPG|[[Sekretarisvoël]] </gallery> == Amfibieë == Dit is die tuiste van die [[klareënpadda]] wat in kore sal roep as dit reën. <gallery mode="packed" heights=150px> Breviceps verrucosus 15404494.jpg Breviceps verrucosus 15436631.jpg Breviceps verrucosus 72469829.jpg </gallery> == Vislewe == [[Karp]] kom voor in die Golden Gatedam en die [[reënboogforel]] in die rivier onder die dam en ook in die Ribbokspruit. Die [[kleinbek-geelvis]] is voorheen in die [[Klein-Caledonrivier (Vrystaat)|Klein-Caledonrivier]] opgemerk, maar is vir 'n geruime tyd nog nie weer aangeteken nie, terwyl die [[dikkop-ghieliemientjie]] wydverspreid in die park voorkom. <gallery mode=packed heights=120px> Common carp.jpg|[[karp]] (uitheems) Trout.jpg|[[reënboogforel]] (uitheems) Labeobarbus aeneus, Orange river, Richtersveld.jpg|[[kleinbek-geelvis]] (voorheen aangeteken) Barbus anoplus.jpg|[[dikkop-ghieliemientjie]] (algemeen) </gallery> == Galery == <gallery mode="packed" heights="120px"> Lêer:Golden Gate Hotel.jpg|Die hotel na opknapping Lêer:Glen Reenen in Golden Gate Nasionale Park.JPG|Glen Reenenkamp-chalets Lêer:Glen Reenen longdavels.1, Golden Gate NP.jpg|Glen Reenen-longdavels Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|Mak perde by Glen Reenenkamp Lêer:Glen Reenen kampterrein, Golden Gate NP.jpg|Glen Reenen se woonwa-kampeerterrein. Bokant die kamp troon die "paddastoelrotse" uit. Lêer:Golden Gate MS2004 Bild1320.jpg|Sandsteenkranse in Golden Gate Lêer:Sandstone rocks, Golden Gate NP (1).jpg|Sandsteenrotse bo Glen Reenen Lêer:Brandwagrots, Golden Gate (majestieus).jpg|Die majestieuse Brandwagrots </gallery> ==Lees ook== * [[Katedraalgrot]] == Verwysings == {{Verwysings}} == Bronne == * [[B.P.J. Erasmus]]: ''[[Op Pad in Suid-Afrika]]''. 1995. {{ISBN|1-86842-026-4}} * {{cite book |last= Stuart|first= Chris & Mathilde |title= National Parks and Nature Reserves|year= 2012|publisher= Struik Travel and Heritage|location= |isbn= 978-1-77007-742-3}} {{Suid-Afrikaanse Nasionale Parke}} {{Normdata}} [[Kategorie:Nasionale parke van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Natuurreservate in Vrystaat]] pmflduk0ounhu2fpa6heo7zlf7uj8wx 0 19912 2976748 2975475 2026-10-08T10:23:01Z ~2026-54415-72 215837 /* Plagiaataantygings */ 2976748 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Outeur | naam = André P. Brink | bynaam = | beeld = André Brink Portrait.jpg | beeldbeskrywing = | onderskrif = André P. Brink in Lyon, Frankryk (Junie 2007) | geboortenaam = André Philippus Brink | geboortedatum = {{Geboortedatum|1935|5|29}} | geboorteplek = [[Vrede, Vrystaat]] | dood_datum = {{Sterfdatum en ouderdom|1935|5|29|2015|2|6}} | sterfteplek = Op 'n vlug onderweg van<br/>Amsterdam na Kaapstad | ouers = Daniël Brink en {{nowrap|Aletta Wilhelmina Wolmarans}} | titel = | nasionaliteit = {{vlagland|Suid-Afrika}} | beroep = Skrywer, akademikus | bekend = | salaris = | termyn = | voorganger = | opvolger = | bekende_werke = 'n Droë wit seisoen<br />Die kreef raak gewoond daaraan<br />Houd-den-bek | eerbewyse = Verskeie, sien teks. | party = | godsdiens = | huweliksmaat = Estelle Naudé (1959–1965)<br />Salomi Louw (1965–1966)<br />Alta Muller (1970–1987)<br />Marésa de Beer (1990–?)<br />Karina Dorn (2006–2015; sy dood) | kinders = Anton, Gustav Francois, Danie, Sonja | webblad = | handtekening = }} '''André Philippus Brink''' [[Orde van Ikhamanga|OIS]] (1935-2015) was ’n wêreldbekende [[Suid-Afrika]]anse skrywer en ’n professor in letterkunde. Hy het in [[Afrikaans]] en [[Engels]] geskryf (dikwels gelyktydig in albei tale) en sy werk is in minstens 20 tale vertaal. Saam met onder andere [[Breyten Breytenbach]] word hy as lid van die letterkundebeweging die [[Sestigers]] beskou.<ref name=":0">{{cite web |url=http://esat.sun.ac.za/index.php/Andr%C3%A9_P._Brink |title=André P. Brink – ESAT |website=esat.sun.ac.za |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190323194727/http://esat.sun.ac.za/index.php/Andr%C3%A9_P._Brink |archive-date=23 Maart 2019 |url-status=live |df=dmy-all |access-date=13 Oktober 2016 }}</ref> Hy het ook onder die skuilname Adrienne du Toit en Chris van Lille geskryf. Brink is op [[Vrede, Vrystaat|Vrede]] in die [[Vrystaat]] gebore. In 1955 het hy ’n [[Baccalaureus Artium|B.A.-graad]] met lof aan die [[Noordwes-Universiteit|Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys]] verwerf en ná verskeie ander grade ’n [[Magister Artium|M.A.]] in Afrikaans. Van 1959 tot 1961 het hy aan die Sorbonne in [[Parys]] studeer. Sy skryfwerk het in Parys in alle erns begin. Van Julie 1961 af het Brink aan die [[Rhodes-universiteit]] in [[Grahamstad]] doseer. Ná die verskyning van sy opspraakwekkende roman ''Lobola vir die lewe'' het hy die [[Sestigers]] leer ken en ’n leidende aandeel in die verset teen die sensuurstelsel gehad. In 1975 het hy ’n D.Litt.-graad behaal op grond van sy reeds gepubliseerde werke ''[[Aspekte van die nuwe prosa]]'', ''[[Aspekte van die nuwe drama]]'' en ''Die poësie van Breyten Breytenbach''. In 1991 het hy ’n pos as professor aan die departement Engels aan die [[Universiteit van Kaapstad]] aanvaar en was later, tot met sy dood, hoogleraar.<ref name=":1">http://www.litnet.co.za/andr-p-brink-1935/</ref> In die sewentiger- en tagtigerjare het Brink (naas die Nobelpryswenners [[Nadine Gordimer]] en [[J.M. Coetzee]]) internasionaal die bekendste [[Lys van Suid-Afrikaanse skrywers|Suid-Afrikaanse skrywer]] geword deur vertalings van sy werk in meer as dertig tale. Hy was ’n omstrede figuur in die Suid-Afrikaanse letterkunde en is gereeld gekritiseer. Weens sy liberale sienings oor die politiek en die letterkunde is hy gou deur die konserwatiewer deel van die wit bevolking as volksvreemd en ’n "[[Kommunisme|kommunis]]" gebrandmerk. Sy eksperimentele roman ''Orgie'' is deur Afrikaanse Persboekhandel (APB) aanvaar vir publikasie, maar in die proefleesstadium afgewys. Die klein onafhanklike uitgewer John Malherbe het daarna die werk gepubliseer. Brink het veral met die verskyning van ''Kennis van die aand'' in 1973 midde-in die stryd teen die apartheidsregering beland. In dié roman word krities gekyk na die dinamika van Suid-Afrika se veelrassige samelewing. Dit was dan ook die eerste Afrikaanse roman wat in terme van die streng sensuurwette van destyds verbied is. Hy het die boek self in Engels en vertaal en so ’n internasionale gehoor gekry. Van daardie tyd af het sy romans gelyktydig in Afrikaans en Engels verskyn. Die verbod op ''Kennis van die aand'' het gelei tot die stigting van Taurus Uitgewers, aangesien geen ander gevestigde uitgewer hierna bereid was om sy volgende boek, ''’n Oomblik in die wind'', uit te gee nie. Die verbod op ''Kennis van die aand'' is in [[1982]] op sekere voorwaardes opgehef. In 1979 is ''’n Droë wit seisoen'' ook verbied weens die politieke strekking daarvan, maar hierdie verbod is ook later opgehef. Nadat van Brink se familielede slagoffers was tydens die misdaadvloed in die land ná die demokrasie van 1994, het hy in 2006 belangwekkende artikels oor die droewige stand van sake in oorsese koerante geskryf, terwyl hy toenemend kritiek uitgespreek het oor sekere ander fasette van die [[ANC]]-regering se bewind, soos korrupsie en die beoogde muilband van die vrye media. Brink het ’n groot versameling werk geskryf en talle pryse ontvang, veral op die gebied van die prosa. Dié werk kan rofweg in vier fases verdeel word: tradisionele werk; eksperimentele werk; sterk “betrokke” werk van politieke aard, wat ook oorsee verskyn en van hom ’n internasionale skrywer van aansien gemaak het; en, ná die demokratiese verkiesings in Suid-Afrika, werk wat meer fokus op die individu en sy belewenis. Van sy tradisionele werk sluit in die novelle ''Die meul teen die hang''; ''Die gebondenes'' en ''Eindelose weë''. Eksperimentele romans is onder meer ''Lobola vir die lewe'' (1962), wat as sy werklike debuut as ernstige skrywer van formaat beskou kan word en as radiodrama verwerk is; ''Die ambassadeur'', waarin die verhaal uit die verskillende perspektiewe van die hoofkarakters vertel word; en ''Orgie'', wat later vir die verhoog verwerk en op die Woordfees van 2014 op [[Stellenbosch]] opgevoer is. Hierna was Brink etlike jare lank taamlik rigtingloos, tot in 1973 met die verskyning van ''Kennis van die aand''. Hierna het hy doelbewus sy romans gebruik as wapen om die dilemmas van die rasbewustheid binne die veelrassige Suid-Afrikaanse samelewing te belig. Die sentrale gegewe in ''Kennis van die aand'' is weer ’n liefdesverhouding, maar omdat die minnaar bruin en die minnares wit is, word die verloop van die handeling nie deur emosionele nie, maar deur politieke en maatskaplike faktore bepaal. Hierna het ''’n Oomblik in die wind'' gevolg, waarin die werklikhede van die eietydse politiek in ’n 18de-eeuse milieu uitgebeeld word. ''Gerugte van reën'' se titel is geneem uit die uitspraak van ’n karakter dat waar dit politieke verandering in Suid-Afrika betref, dit nes by reën net by gerugte bly. ''’n Droë wit seisoen'' was ’n hoogtepunt. Dit gaan oor ’n man wat self ondersoek instel nadat sy tuinier verdwyn en dit later blyk dat hy in aanhouding deur die veiligheidspolisie oorlede is. Dit eindig vir hom noodlottig en hy word ’n simbool van die tragiese enkeling wat hom teen die noodlot verset. ''Houd-den-Bek'' is as historiese roman gebaseer op die slawe-opstand van 1825 in die Koue Bokkeveld. ''Die kreef raak gewoond daaraan'' is ’n boekstawing van die jare van opstand en onderdrukking, geweld en brutaliteit om die blanke owerheid aan bewind te hou. ''Inteendeel'', wat in [[1993]] verskyn het, is Brink se eerste post-apartheidroman. Die titel dui op die verskeie teenstellings en weersprekings in die lewe van die hoofkarakter. In ''Sandkastele'' word die lot van swart mense in Suid-Afrika voor 1994 gekoppel met ’n ander onderdrukte groep, naamlik vroue. ''Duiwelskloof'' gebruik ou reisjoernale, die dagboeke en mistieke belewenisse van Susanna Smit en ou Boereverhale en vertellings van die [[Khoisan]] as agtergrond. Van Brink se romans ná 2000 is ''Donkermaan'', wat afspeel teen die agtergrond van die nuwe Suid-Afrika se toename in misdadigheid, bendegeweld en verswakking van openbare dienste; ''Bidsprinkaan'', wat gebaseer is op die verhaal van die eerste Khoi wat as sendeling aan die [[Kaap die Goeie Hoop]] georden is; en ''Philida'', ’n roman oor ’n slawevrou wat tussen 1820 en 1835 op die plaas Zandvliet in die Drakenstein-distrik gewoon het. Van die aansienlike getal pryse wat sy individuele boeke verower het, is die [[Eugène Maraisprys]] in 1963 vir sy drama ''Caesar'', die CNA-prys in 1978 vir sy roman ''Rumours of Rain'' (die Engelse weergawe van ''Gerugte van Reën'') en in 1982 vir ''A Chain of Voices'' (die Engelse weergawe van ''Houd-den-Bek''), die [[Hertzogprys]] in 2000 vir sy drama ''Die Jogger'' en in 2001 vir ''Donkermaan''. Daarbenewens is hy in 1979, 1980 en 1982 vir die [[Nobelprys vir Letterkunde]] benoem, waar hy in 1982 op die kortlys was. Die Franse regering het hom met verskeie hoë toekennings vereer en saam met [[Elsa Joubert]] het hy in 1996 die Afrikaans Onbeperk-toekenning by die [[Klein Karoo Nasionale Kunstefees]] ontvang. In 2006 het die president van Suid-Afrika die [[Orde van Ikhamanga]] (Silwer) aan hom toegeken. In Desember 2006 het hy ’n Suid-Afrikaanse Letterkundetoekenning vir sy lewenslange bydrae tot die Suid-Afrikaanse letterkunde ontvang. Hy het ook verskeie eredoktorsgrade ontvang. Brink is op 6 Februarie 2015 op ’n [[KLM]]-vlug van [[Amsterdam]] na [[Kaapstad]] oorlede nadat hy kort tevore ’n eredoktorsgraad in [[België]] ontvang het. == Lewe en werk == === Vroeë lewe en opleiding === André Philippus Brink is op [[29 Mei]] [[1935]] op [[Vrede, Vrystaat|Vrede]] in die [[Vrystaat]] gebore as die oudste van vier kinders. Sy vader is die magistraat en gebore Swartlander Daniël (Danie) Brink en sy ma is die onderwyseres Aletta Wilhelmina (Lettie) Wolmarans, oorspronklik van [[Bedford, Oos-Kaap|Bedford]] in die [[Oos-Kaap]]. Hy het twee susters, die jeugverhaalskrywer [[Elsabe Steenberg|Elsabé Steenberg]] en Marita, en ’n jonger broer, Johan. Al vier die Brink-kinders behaal later doktorsgrade, André en Elsabé in [[letterkunde]], Marita in [[sielkunde]] en Johan in [[fisika]]. Omdat die gesin as gevolg van die vader se beroep dikwels moet verhuis, word hy agtereenvolgens groot op Vrede en [[Jagersfontein]] in die [[Oranje-Vrystaat]], [[Brits]] in die [[Transvaal]], [[Douglas, Noord-Kaap|Douglas]] in die [[Noord-Kaap]], [[Sabie]] in die [[Oos-Transvaal]], [[Bothaville]] in die Vrystaat en [[Potchefstroom]] in die Wes-Transvaal. In [[1952]] matrikuleer hy op [[Lydenburg]]<ref>http://www.esaach.org.za/index.php?title=Brink,_Andr%C3%83%C2%A9_Philippus{{Dooie skakel|date=Januarie 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> en behaal die hoogste punte vir hierdie eksamen in Transvaal. === Verdere studies === [[Lêer:'n Jong André P. Brink.jpg|duimnael|'n Jong André P. Brink]] Daarna studeer hy aan die [[Noordwes-Universiteit|Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys]], waar hy in [[1955]] ’n B.A.-graad met lof verwerf met drie hoofvakke, naamlik Afrikaans-Nederlands, [[Engels]] en [[geskiedenis]], en hy neem ook [[Frans]]. In [[1956]] behaal hy ’n B.A. Honneursgraad in Engels met lof en die jaar daarop die Universiteitsonderwysdiploma. In [[1958]] behaal hy ’n B.A. Honneurs-graad in Afrikaans en ’n M.A.-graad in Engels (met ’n verhandeling oor ''Three South African poets: a critical study''), albei met lof. In [[1959]] verwerf hy ’n M.A.-graad in Afrikaans met ’n verhandeling oor ''Germanicus en die tragedies van Shakespeare'' (later gepubliseer as ''Orde en chaos'') ook met lof, laasgenoemde graad onder leiding van [[Gerrit Dekker]]. Tydens sy studentejare is hy aktief in die georganiseerde studentelewe en onder andere voorsitter van die Ontspanningskomitee en die PU-musiekvereniging, sekretaris van die Thalia-toneelgeselskap en lid van die redaksie van die studentetydskrif ''Besembos''. In sy derde jaar behaal hy ’n tweede plek in ’n redenaarskompetisie wat gewen is deur die latere rektor van die universiteit, [[Tjaart van der Walt]]. Hy is ook voorsitter van die Estrarte- Letterkundige Vereniging en drie jaar lank voorsitter van die Potchefstroomse tak van die Afrikaanse Skrywerskring, terwyl hy ’n deeltydse dosent is in die departement Afrikaans-Nederlands. In hierdie tyd is hy ook lid van die Ruiterwag, die Jeugbond en die Kerklike Jeugvereniging (KJV). === Verhouding met W.A. de Klerk === As jong student korrespondeer hy met [[W.A. de Klerk]] en bring vandat hy sewentien jaar oud is sommige somervakansies op De Klerk se plaas Saffier buite die [[Paarl]] deur, waar hy help in die druiwe- en vrugteboorde. De Klerk lei hom in sy leeswerk en oefen ’n groot invloed op hom uit, hoewel sy bewondering vir De Klerk later afkoel. Ná sy huwelik in Oktober 1959 met ’n medestudent, Estelle Naudé, studeer hy tot Junie [[1961]] aan die Sorbonne in [[Parys]] en voltooi sy studie in vergelykende literatuur. Sy skryfwerk begin in Parys in alle erns toe hy bewus word van moderne tendense in die oorsese literatuur en hy kan begin eksperimenteer met die roman. Dit is in hierdie tyd toe W.A. de Klerk ’n week vir hom en sy vrou in Parys kom kuier dat Brink besef hulle is nie eensgesind oor die letterkunde nie. Hy en sy vrou reis wyd in die [[Mediterreense]] lande, ’n tydperk wat in baie opsigte selfontdekkend vir sy eie skrywerskap is.<ref name=":1" /> === Loopbaan as akademikus === Sedert Julie 1961 doseer hy aan die [[Rhodes-universiteit]] in [[Grahamstad]], aanvanklik as lektor en later senior lektor, van [[1975]] af as medeprofessor en van [[1980]] tot die einde van [[1990]] as hoogleraar en hoof van die departement Afrikaans en Nederlands. Hierdie betrekking word telkens onderbreek deur korter of langer reise deur [[Europa]], onder meer in [[1968]] toe hy na Parys gaan met die vaste voorneme om nie weer terug te kom nie. Kort daarna breek studente-onluste egter in [[Frankryk]] uit en hy keer noodgedwonge terug. In Grahamstad raak hy bevriend met [[Rob Antonissen]], wat van sy manuskripte lees en hom as skrywer van advies bedien. Ná die verskyning van sy opspraakwekkende roman ''Lobola vir die lewe'' leer hy die meeste [[Sestigers]] ken en neem hy by wyse van briewe, openbare verklarings en onderhoude met die betrokke ministers ’n leidende aandeel in die verset teen die sensuurstelsel. Hy is van die derde uitgawe af redakteur van die tydskrif ''Sestiger'' en tree toe tot die redaksie van ''Standpunte''. As bestuurslid van die Afrikaanse Skrywersgilde beywer hy hom daarvoor om die gevangenisstraf van die digter [[Breyten Breytenbach]] – met wie hy reeds in die sestigerjare bevriend raak – verlig te kry. Naas sy kreatiewe werk is hy ook die skrywer wat hom die meeste uitlaat oor die teoretiese aspekte van die vernuwing van die prosa en die beginsels van die Sestigers en hulle benadering tot die prosa in vele artikels formuleer. Aanvanklik werk hy onder leiding van Antonissen aan ’n doktorale verhandeling oor tyd in die roman. Hierdie studie lei tot verskeie insiggewende verkennende artikels, maar word nooit as geheel voltooi nie. Uiteindelik ontvang hy in 1975 die D.Litt.-graad op grond van sy reeds gepubliseerde werke, ''[[Aspekte van die nuwe prosa]]'', ''[[Aspekte van die nuwe drama]]'' en ''Die poësie van Breyten Breytenbach''. Hierdie D.Litt.-graad was die eerste in die geskiedenis van die departement Afrikaans-Nederlands aan die Rhodes-universiteit. Op 1 Januarie 1991 aanvaar hy ’n pos as professor aan die departement Engels van die [[Universiteit van Kaapstad]] en hy word later hoogleraar. Hier woon hy in die voorstad [[Rosebank, Kaapstad|Rosebank]]. Ná sy aftrede in [[2001]] gee hy steeds deeltyds klas aan die universiteit. Deur die jare tree hy herhaaldelik as mentor op vir verskeie aspirantskrywers en bied ook op die internet, via die webblad [[LitNet]], ’n virtuele skryfkursus aan saam met [[Hennie Aucamp]]. Sy internasionale statuur is sodanig dat hy gereeld uitgenooi word om lesings by oorsese universiteite en op seminare en konferensies te lewer.<ref name=":1" /> === Liefdesverhoudings === [[Lêer:Ingrid Jonker 1956.jpg|duimnael|Ingrid Jonker]] Sy eerste huwelik is in 1959 met ’n medestudent, Estelle Naudé. Hulle skei in [[1965]]. ’n Seun, Anton, word uit die huwelik gebore. In April [[1963]] maak hy kennis met die digteres [[Ingrid Jonker]] en die verhouding vind neerslag in albei se werk. Jonker onderneem in [[1964]] ’n reis deur [[Wes-Europa]] met die prysgeld wat sy vir ''Rook en oker'' gewen het en Brink sluit hier by haar aan. Die reis eindig egter rampspoedig toe die verhouding verbrokkel en Jonker weens depressie in ’n Paryse hospitaal opgeneem word. In 2015 verskyn ''Vlam in die Sneeu'', die liefdesbriewe wat Jonker en Brink gedurende hul verhouding vir mekaar gestuur het.<ref>{{cite web |url=http://www.litnet.co.za/liefde-seks-vlam-in-die-sneeu-en-tristia/ |title=Liefde, seks, Vlam in die sneeu en Tristia – LitNet |date=2 Februarie 2016 |language=af |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009111842/https://www.litnet.co.za/liefde-seks-vlam-in-die-sneeu-en-tristia/ |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Hy is kortstondig (1965–1966) getroud met die aktrise [[Salomi Louw]], digteres van die bundel ''Onthuis'' en later professor in drama aan die [[Universiteit van Limpopo|Universiteit van die Noorde]]. ’n Seun, Gustav Francois, word uit hierdie huwelik gebore. In [[1970]] tree hy in die huwelik met Alta Muller, wat hy ontmoet terwyl hy in [[Bloemfontein]] is vir die opvoering van een van sy toneelstukke. Voor haar troue was sy in beheer van die garderobe by [[Sukovs]]. Hulle het twee kinders, Danie en Sonja, maar die huwelik word in [[1987]] ontbind. In 1990 tree hy weer in die huwelik, hierdie keer met Marésa de Beer, ’n kliniese sielkundige wat hy as student aan die Rhodes-universiteit ontmoet terwyl hy daar klas gee. Hierdie huwelik eindig ook in ’n egskeiding. Ná sy laaste egskeiding knoop hy ’n verhouding aan met die baie jonger Karina Dorn (gebore Szczurek), ’n Poolse Ph.D.-student van [[Salzburg]] wat hy in [[2004]] ontmoet by ’n simposium in dié stad oor ''South Africa in perspective''. Hulle trou op 20 Junie 2006 en Karina oorleef hom. === Lesings === In Oktober 1994 woon koningin [[Beatrix van Nederland]] en haar man ’n lesing van Brink by op ’n simposium wat deur die Stichting Koninklijk Paleis in Amsterdam in Nederland gereël is, waar hy die politieke verandering in Suid-Afrika bespreek onder die titel ''Anatomy of a miracle''. Verder lewer hy die [[D.F. Malherbe]]-gedenklesing in 1991 getiteld ''Afrikaans op pad na 2000''; die [[C.J. Langenhoven|Langenhoven]]-gedenklesing onder die titel ''Grense van waarskynlikheid'' tydens die [[Klein Karoo Nasionale Kunstefees]] in [[1998]]; in [[1999]] die tweede [[T.T. Cloete]]-gedenklesing (''Die duisend-en-tweede nag'') en die [[N.P. van Wyk Louw]]-gedenklesing in September [[2003]] oor ''Van Wyk Louw en die idee van vernuwing''. By die Woordfees van [[2009]] praat hy oor sy lewe en werk. In die sepie ''[[7de Laan]]'' maak hy ’n pretverskyning as homself om sy boek ''Bidsprinkaan'' bekend te stel. === Letterkundige figuur en anti-apartheidwerk === [[Lêer:Brink.jpg|duimnael|André P. Brink in 1999]] Brink is ’n omstrede figuur in die Suid-Afrikaanse letterkunde en word gereeld in die pers en op ander gebiede gekritiseer; hy raak betrokke by verskeie polemieke. Weens sy liberale sienings oor die politiek en die letterkunde word hy gou deur die meer behoudende deel van die wit bevolking gebrandmerk as volksvreemd en ’n [[Kommunisme|kommunis]], laasgenoemde die allesomvattende skeldnaam van daardie tyd vir enigiemand wat nie met die apartheidsbeleid saamgestem het nie. Sy eksperimentele roman ''Orgie'' word deur Afrikaanse Persboekhandel (APB), waar [[Bartho Smit]] aan die stuur van sake was, aanvaar vir publikasie. Die publikasie is reeds op bladproefstadium toe die hoof van APB, [[Marius Jooste]], vir Bartho Smit inroep en opdrag gee om die publikasie te stop of te bedank. Geen redes word verskaf nie, maar die vermoede is dat die opdrag van die destydse eerste minister, [[Hendrik Verwoerd|dr. Hendrik Verwoerd]], gekom het; hy is in daardie stadium voorsitter van APB se direksie. Die klein onafhanklike uitgewer, John Malherbe, publiseer daarna die werk. [[Truk]] se raad weier dat hy in 1969 die regie waarneem van die opvoering van ''Die terroriste'' van [[Albert Camus]] nadat hy reeds aangestel is. Hulle dring aan dat Francois Swart hierdie rol vervul, met Brink slegs as medewerker, maar eindelik is hy in allesbehalwe naam die regisseur. Hy gee in 1969 voor die Pretoriase Skrywerskring ’n lesing oor ''Letterkunde van 60 en 70: diagnose en voorskrif'', waarin hy die mening huldig dat letterkunde vloei uit ’n tyd waarin daar weens ontwikkeling van die wetenskap geen absolute waardes meer bestaan nie. Die letterkunde van die toekoms moet hom bemoei met die probleme van die gemeenskap van daardie tyd. Uit hierdie menings is sy standpunt teen apartheid as vernaamste probleem van daardie tyd en die rigiede voorskrifte van dogmatiese godsdiens reeds duidelik af te lei. In 1970 lewer hy ’n striemende aanval op die regering se apartheidsbeleid tydens die Gandhi-gedenklesing naby [[Durban]] (''Mahatma Gandhi and his relevance to present-day South Africa'') en in Januarie 1972 skryf hy ’n brief aan ''[[Die Transvaler]]'' waarin hy sê geen [[Afrikaners|Afrikaner]] kan homself ’n [[Christendom|Christen]] noem nie. Hy word ook gevra om in 1975 ’n toespraak tydens die oorlede Kommunistiese leier [[Bram Fischer]] se verassing te lewer. By hierdie geleentheid sê Brink as die Afrikanerdom bly voortleef, sal dit moontlik die gevolg wees van die bevrydende invloed van mense soos Fischer. Die Direkteur van Onderwys van die [[Wes-Kaap]] moet in Februarie 1974 toestemming gee dat hy uittreksels van sy werk kan voorlees aan leerlinge van Cape Town High School en in sy toestemmingsbrief bepaal hy dat Brink hom slegs by sy eie werk mag bepaal en geen kommentaar oor die politiek of enige kontensieuse onderwerp mag maak nie. Dit is veral met die verskyning van ''Kennis van die aand'' in [[1973]] dat Brink midde-in die stryd teen die [[apartheidsregering]] beland, deur ’n politiek betrokke roman te skryf wat skerp krities kyk na die dinamika van ons veelrassige samelewing. Dit word dan ook die eerste Afrikaanse roman wat in terme van die streng sensuurwette van daardie tyd verbied word. Hy vertaal die boek self in Engels en verkry sodoende ’n internasionale gehoor. Van daardie tyd af verskyn sy romans gelyktydig in Afrikaans en Engels. Die verbod op ''Kennis van die aand'' lei tot die stigting van Taurus Uitgewers (onder leiding van Ernst Lindenberg, [[Ampie Coetzee]] en [[John Miles]]), aangesien geen ander gevestigde uitgewer hierna bereid is om sy volgende boek, ''’n Oomblik in die wind'', uit te gee nie uit vrees vir verbanning en die daarmee gepaardgaande finansiële verlies. Die verbod op ''Kennis van die aand'' word in 1982 na appèl deur [[Human en Rousseau|Human & Rousseau]] opgehef, op voorwaarde dat die boek slegs in hardeband uitgegee word en slegs aan persone ouer as 18 jaar verkoop word. In 1979 word ''’n Droë wit seisoen'' ook verbied weens die politieke strekking daarvan, maar hierdie verbod word ook later opgehef.<ref>{{Cite web |url=http://www.springbokboeke.co.za/html/skrywers.html |title=argiefkopie |access-date=13 Oktober 2016 |archive-date= 2 April 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160402204618/http://www.springbokboeke.co.za/html/skrywers.html |url-status=dead }}</ref> In die sewentiger- en tagtigerjare lei sy politieke oortuigings daartoe dat Brink deur die Veiligheidspolisie dopgehou word en in verskeie voorvalle met hulle betrokke raak. Per geleentheid deursoek hulle sy huis en kantoor sonder wettige magtiging en hy word ook gereeld deur hulle ondervra. Daar word selfs een aand ’n brandbom op sy huis se dak gegooi, wat gelukkig onskadelik van die dak afrol. Oral word hy agtervolg en sy lewe word op verskeie maniere ontwrig en versuur. So word sy reisreëlings gereeld omvergegooi deur die kansellasie van sy vlugte, wat geïnisieer is deur die Veiligheidspolisie. Hy moet dus telkens onverrigter sake van die lughawe terugkeer, al het hy ’n geldige kaartjie. Op hierdie wyse word hy selfs per geleentheid in die buiteland vertraag. Selfs wanneer hy oorsee is, word elke beweging van hom dop gehou. Elkeen met wie hy in kontak is, word ook ondersoek.<ref>''’n Vurk in die pad''., in die hoofstuk oor ''Sestigers, sensors en staatsveiligheid''. op bladsye 230-281.</ref> In 1983 word hy gevra om ’n anti-apartheidsartikel te skryf vir ’n eksklusiewe publikasie wat as katalogus dien vir die internasionale kunsuitstalling met die titel ''Art against apartheid'', wat onder beskerming van die [[Verenigde Nasies]] georganiseer is. Hy is in 1987 ’n lid van die afvaardiging wat met die [[African National Congress|ANC]] in [[Dakar]] in [[Senegal]] vergader om te beraadslaag oor politieke verandering in [[Suid-Afrika]] en ontmoet die ANC weer in [[1989]] by die Victoria-watervalle in [[Zimbabwe]] as lid van die afvaardiging van skrywers. Sy uitgesproke politieke oortuigings is ook daarvoor verantwoordelik dat hy, nadat hy sedert die sestigerjare in die redaksie gedien het, in Januarie [[1976]] uit die redaksie van ''Standpunte'' moet bedank. Die bedanking volg nadat druk teen hom toeneem onder die ander redaksielede (en veral [[W.E.G. Louw]]) nadat hy onder meer in 1975 in ’n brief aan die ''[[The New York Times|New York Times]]'' die Suid-Afrikaanse ambassadeur by die destydse Verenigde Volkere-organisasie (nou die [[VN]]), [[Pik Botha]], daarvan beskuldig het dat hy Suid-Afrika se saak deur “leuens en verdraaiings” stel. Toe [[J.C. Kannemeyer]] besluit om eindredakteurskap van ''Standpunte'' aan die einde van 1983 af te lê, steek hy voelers uit na Brink om hierdie pos oor te neem. Brink verklaar hom bereidwillig, maar hierdie inisiatief van Kannemeyer vind sterk teenstand by Piet Cillié, terwyl ook [[A.P. Grové]] daarteen gekant is. Eindelik word [[Ernst van Heerden]] as versoenende figuur aangewys as eindredakteur, maar Brink word van Januarie 1984 af tot die redaksie herkies. Van Heerden dui voor die redaksievergadering van 12 September 1985 aan dat hy nie langer met die taak kan voortgaan nie en toe geen ander geskikte persoon hom bereidwillig verklaar nie, word Brink oorgehaal om “voorlopig” van Januarie 1986 af die taak op sy skouers te neem. Die regering kondig in 1986 ’n noodtoestand in die land aan weens politieke onrus, wat tot kwaai kritiek binnelands en van oorsee lei. Brink lewer in ’n ope brief van 16 Junie 1985, wat in ''De Volkskrant'' van Amsterdam en die ''New York Times'' gepubliseer word, kwaai kritiek op die regering. Hy lewer ook drie artikels vir insluiting in ''Standpunte'', naamlik vyf ''Standpuntjies'', ''Noodtoestand op Witgatworteldraai'' en ''’n Literêre noodtoestand'', wat onder die redaksielede versprei word vir kommentaar. Die verstandhouding destyds is dat die eindredakteur die prerogatief het om enige stuk in ''Standpunte'' te plaas. Regsadvies toon aan dat van die stukke óf definitief in stryd is met die noodregulasies óf grensgevalle is. Die gevolge hiervan is dat ’n reeds verdeelde redaksie verder verdeeld raak. Op versoek van A.P. Grové word daar dan op 5 Augustus 1986 ’n direksievergadering van ''Standpunte'' gehou om probleme rondom die redaksionele beleid te bespreek. Reeds voor hierdie vergadering besluit [[Naspers|Nasionale Pers]] egter om ''Standpunte'' nie langer te borg nie en nadat geen ander uitgewer die taak wil oorneem nie, kom ’n roemryke letterkundige tydskrif tot ’n einde. Terwyl die amptelike verskoning is dat die tydskrif nie langer finansieel kan oorleef nie, is dit ná die ontbinding daarvan egter duidelik dat die tydskrif steeds winsgewend was. === Uitsprake teen die ANC-regering === [[Lêer:Nadine Gordimer 01.JPG|duimnael|Nadine Gordimer]] Nadat van sy familielede gesterf het en aangerand is in die misdaadvloed wat die land na die demokrasie van 1994 teister, skryf Brink in 2006 belangwekkende artikels oor die droewige stand van sake in die Franse dagblad ''Le Monde'' en in die ''Sunday Independent'', terwyl hy toenemend kritiek uitspreek oor sekere ander fasette van die ANC-regering se bewind, soos die wydverspreide korrupsie en die beoogde muilband van die vrye media. In 2006 in die ''Sunday Independent''<ref>Sunday Independent 9 Julie 2006, ''Our model democracy is a lost dream.''</ref> stel hy dit duidelik dat hy nie dink daar is goeie rede meer om optimisties te wees oor Suid-Afrika nie. Die ANC-regering beoog onder president [[Jacob Zuma]] ook ’n wet wat inbraak maak op spraakvryheid onder die dekmantel dat daar inligting is wat om sekuriteitsredes nie aan die publiek beskikbaar gestel mag word nie en wat informante swaar kan straf. André en [[Nadine Gordimer]] is in [[2010]] van die persone wat ’n petisie opstel om beswaar te maak teen die beoogde wet op die beskerming van inligting en ander wette wat spraakvryheid in Suid-Afrika sou bedreig. === Plagiaataantygings === Brink word in 2009 in die Suid-afrikaanse literêre sirkels verskuldig van plagiaat omdat hy die aanvang van sy roman ''Sandkastele'' (wat sy self erken sy nooit gelees het nie) op [[Rina Sherman]] se roman ''Uitreis'' gebaseer het.<ref>Henry Cloete, ''Skrywers kap mekaar oor ‘plagiaat''’. in ''Rapport'' van 20 Desember 2009</ref> Rina Sherman bevestig in besitting te wees van 'n kritiek handgeteken en gedateer deur A. P. Brink van haar manuskrip verskeie jare voor eersgenoemde se boek [http://rinasherman.com/Writing/Uitreis.html ''Uitreis''] en so ook laasgenoemde se boek Sandkastele gepubliseer is. In 2009 is hy die eerste ontvanger van die [[Jan Rabie]] en Marjorie Wallace-beurs ter waarde van R350&nbsp;000, wat deur die [[Universiteit van Wes-Kaapland]] toegeken word. Die toekenning is om hom te help met die navorsing en skryf van ’n roman oor die slawevrou Philida, wat in die 19de eeu in die Franschhoek-omgewing gewoon het. ’n Groot polemiek volg op die toekenning, met verskeie mense wat die mening lug dat die beurs eerder aan ’n meer behoeftige skrywer van kleur toegewys moes gewees het, hoewel die reglement van die prys nie sulke beperkings bevat nie.<ref>Malan, Marlene. ''Herrie oor groot beurs vir André P. Brink''. Rapport, 6 Desember 2009</ref><ref>Joubert, Jan-Jan. ''Brink twyfel oor skryf ná venyn.'' Beeld, 6 April 2013.</ref> Brink verklaar later dat die nydigheid waarmee die toekenning van die beurs gepaard gegaan het, hom aan sy skrywersloopbaan laat twyfel het en ook veroorsaak het dat hierdie roman baie langer as sy ander romans geneem het om te voltooi, al is dit aan die kort kant. === Sterfte === André P. Brink is op Vrydagaand [[6 Februarie]] [[2015]] op ’n [[KLM]]-vlug vanaf [[Amsterdam]] na [[Kaapstad]] oorlede, nadat hy kort tevore ’n eredoktorsgraad van die Franssprekende Katolieke Universiteit in Louvain-la-Neuve in [[België]] ontvang het.<ref name=":0" /> Daar word vermoed dat hy ’n aneurisme gehad het. Sy gesondheid het in sy laaste paar jaar vinnig begin agteruitgaan en hy moes die eredoktorsgraad in ’n rolstoel ontvang.<ref>[http://www.netwerk24.com/nuus/2015-02-07-reus-van-letterkunde-wp-ondersteuner-sestiger-andr-p-brink-sterf Netwerk24.com maak Brink se dood bekend] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150625142607/http://www.netwerk24.com/nuus/2015-02-07-reus-van-letterkunde-wp-ondersteuner-sestiger-andr-p-brink-sterf |date=2015-06-25 }}. URL besoek op 7 Februarie 2015.</ref> Op Woensdag 11 Februarie 2015 is hy op ’n privaat geleentheid [[Verassing|veras]]. == Skryfwerk == Brink se eerste gediggie verskyn reeds op negejarige ouderdom in ''[[Die Jongspan]]''. Hoewel hy daarna verskeie gedigte skryf, neem hy hierdie genre nie ernstig op nie en bly hierdie gedigte, buiten enkeles wat in ''Standpunte'' en ''Sestiger'' verskyn, ongepubliseer. Hy skryf op 12-jarige ouderdom reeds sy eerste roman, ''Vakansie in die noorde'', waarin hy die bloeddorstige avonture vertel van vier kinders tussen kannibale en wilde diere in [[Nigerië]]. In [[1950]] volg ''Die stad van verlore Atlantis'', wat as vervolgverhaal bedoel is en handel oor ’n ontdekkingsreis na die oorblyfsels van die legendariese stad Atlantis iewers in die oerwoude van die Kongo, wat deur uitgewers afgekeur word onder meer omdat dit “te eroties” is. Onmiddellik hierna skryf hy ''Rahja, vors van die hoogland'', ’n soort Afrikaanse Tarzan-boek, wat ook vir publikasie afgekeur word. Om sy sakgeld op universiteit aan te vul skryf hy kortverhale vir tydskrifte onder skuilname om op hierdie manier meer as een kortverhaal in dieselfde uitgawe gepubliseer te kry, met sy debuut in [[1953]] in ''[[Die Brandwag]]''. Hy skryf ook kortverhale vir ''[[Rooi Rose]], [[Huisgenoot|Die Huisgenoot]], Die Huisvrou, Sarie Marais, Naweekpos, [[Vrouekeur|Keur]]'' en ''Die Taalgenoot''. Op universiteit publiseer hy ook enkele belangwekkende artikels in die studentejaarblad en die studentekoerant ''Die Wapad'', insluitende in 1957 ’n ontleding van ''Die besondere probleme van die skrywer in Suid-Afrika'' en ''Gevra: ’n paar skrywers'', waarin hy die treurige posisie van prosa in Afrikaans betreur. Terselfdertyd pleit hy reeds in hierdie tyd vir ’n meer geestelik volwasse volk wat internasionale tendense kan waardeer en sonder vrees maatskaplike en sosiale waarhede in die oë kan kyk, aangesien uitnemende skrywers slegs deur so ’n volk voortgebring kan word. Dit is veral op die gebied van die prosa wat hy aanvanklik naam maak. Rofweg beskou, kan sy prosawerk in vier fases verdeel word. Die eerste fase is tradisionele werk waar hy in [[N.P. van Wyk Louw|Van Wyk Louw]] se terme soos uiteengesit in Louw se ''Vernuwing in die prosa'' gemoedelik-lokaal-realistiese en romantiese werk lewer wat min aanduidings gee van die groot impak wat hy op die Afrikaanse letterkunde sou hê; die tweede fase is eksperimenteel van aard, veral met betrekking tot die styl en vorm van die roman, waardeur hy as lid van die Sestigers ’n groot invloed het op die vernuwing in die Afrikaanse prosa; die derde fase is sterk “betrokke” werk van politieke aard, veral om kritiek te lewer op die destyds heersende apartheid en politieke raamwerk in Suid-Afrika, met al sy werke van hierdie tyd wat ook oorsee verskyn en van hom ’n internasionale skrywer van aansien maak; en die vierde fase, ná die demokratiese verkiesings in Suid-Afrika, wat meer fokus op die individu en sy belewenis, meestal as simbool van die algemene menslikheid. === Romans === Sy eerste gepubliseerde werk is tradisioneel van aard, soos die novelle ''Die meul teen die hang'', wat die lotgevalle beskryf van ’n eensame kreupel man aan die buitewyke van ’n Oos-Transvaalse dorpgemeenskap. Hy maak vriende met ’n jong dogtertjie wat gereeld in sy meul kom speel, maar sy verongeluk onder die groot saaglem. Hierna draai die hele dorp teen hom en word sy motiewe met die dogtertjie bevraagteken. Toe rasse-onluste by die meul uitbreek, gaan die man dorp toe om hulp te soek, maar niemand is bereid om te luister nie. Op pad huis toe sien hy sy meul in vlamme opgaan. ''Die gebondenes'' is ’n roman oor die [[Voortrekkers]] wat ’n tweede prys verower in ’n landwye historiese-roman-kompetisie. Die roman is gebaseer op die Franse filosoof [[Jean-Jacques Rousseau]] se uitspraak dat die mens vry gebore is, maar oral deur bande geknel word. Hoewel die liefdesmotief en die poging om in die geskiedenis die sin van die bestaan van gewone mense te belig onbevredigend uitgewerk word, is Brink se tegniese vernuf duidelik in die hegte strukturering van die roman in drie dele. ''Eindelose weë'' is in 1955 met ’n prys bekroon in die gesinsromanwedstryd van die Vroue-Landbouvereniging, maar word aanvanklik deur Koos Human van Nasionale Boekhandel afgewys voordat dit in [[1960]] deur Tafelberg gepubliseer word. Hierdie roman handel oor die vernietiging van ’n rustige, idilliese bestaan ná die ontdekking van goud. Die industrialisering eis die geluk en selfs lewens van betrokkenes, met die stryd van diegene wat vasklou aan ’n voorheen bekende lewenswyse teen die veranderings wat goed uitgebeeld word. ==== Eksperimentele romans ==== In [[1962]] word ''Lobola vir die lewe'' (''Price for life'') gepubliseer, wat as sy werklike debuut as ernstige skrywer van formaat beskou kan word en ook ’n roman wat met sy aansluiting by die Wes-Europese romantradisies ’n baken is in die ontwikkeling van die Sestiger-beweging. Brink stuur reeds in 1961 die manuskrip van hierdie boek, toe nog onder die titel ''Naakfiguur kers en ruit'' na Nasionale Boekhandel. In ’n keurverslag vind [[W.E.G. Louw]] die boek “besonder verdienstelik”, maar beveel dit nie aan vir publikasie nie, omdat hy weens die gewaagde (vir sy tyd) aard van die boek vrees vir die gevolge daarvan vir Nasionale Boekhandel. Louw bel hierna vir [[Koos Human]] om die agtergrond te skets en so beland die manuskrip by Human & Rousseau, wat vir geruime tyd hierna al Brink se boeke publiseer. In hierdie roman verskuif die klem van die lokale realisme van uiterlike gebeure na die “binnewerklikheid” van die hoofkarakter (François Raubenheimer), ’n soort buitestaander en swerwer op soek na die sin van alles. Ten spyte van die persoonlike aard van hierdie soeke, is die hoofkarakter nie ’n unieke wese nie en verkry die situasie algemene toepaslikheid, met die ironie dat die buitestaander simbool word van die algemene menslikheid. Met die soektog na die sin as tema, word die verhaal self ingebed midde-in ’n proloog, waar die probleem hoofsaaklik in die vorm van vrae gestel word, en ’n epiloog, waar op simboliese wyse die “antwoord” gegee word.<ref name=":3">Antonissen, Rob. ''Spitsberaad.'' Nasou Beperk. Elsiesrivier. Eerste uitgawe. Eerste druk, 1966.</ref><ref>Botha, Elize. Tydskrif vir Geesteswetenskappe. Jaargang 23 no. 1, Maart 1983.</ref> Die roman word ook as radiodrama verwerk en in 2015 oor [[Radio Sonder Grense]] uitgesaai. Brink sit hierdie eksistensialistiese tendens voort met ''Die ambassadeur'' (in Engels as ''The ambassador'' en later ''File on a diplomat'') waar die verhaal vertel word uit die verskillende perspektiewe van die hoofkarakters. Volgens die manuskripgegewens wou Brink die roman aanvanklik ''Klein nag met bed en bede'' noem en later ''Die ongedurige kind''. Die roman gaan oor die liefdesdriehoek tussen ’n vrou en twee mans. Die ambassadeur in Parys, Paul van Heerden, beleef 'n [[eksistensiële krisis]] weens sy skandalige verhouding met ’n jong vrou, Nicolette. Die derde sekretaris, Stephen Keyter, het self ’n verhouding met haar. Stephen gebruik die ambassadeur se verhouding met Nicolette om sy eie loopbaan te bevorder en om sy jaloesie teenoor die ambassadeur en Nicolette te laat botvier. Hy stuur ’n verslag oor die verhouding direk aan die regering in Pretoria. Toe die ambassadeur om sy kommentaar gevra word, stuur hy die verslag sonder kommentaar terug. Eindelik beteken Nicolette dan so albei mans se ondergang. Vir Stephen is dit met sy selfmoord die einde van sy bestaan en vir die ambassadeur met die verlies van sy werk, sy vrou en kind die einde van ’n lewenslange bestaanswyse. Die stad Parys is nie slegs die agtergrond nie, maar ook die simbool van die lewensdoolhof waar lewens kruis en uiteenloop terwyl alles vreemd en onbekend bly. Interessant is die vernuftige gebruik van vertelperspektief, waar die hooffigure beurtelings in die vyf afdelings aan die woord gestel word, soms afgewissel deur ’n alsiende waarnemer.<ref name=":3" /><ref>John, Philip. Beeld, 17 Julie 2006.</ref> ''Die ambassadeur'' word in 1963 saam met ''Lobola vir die lewe'' met die [[Reina Prinsen Geerligs-prys]] bekroon. ''Orgie'' neem die eksperimentering met nuwe vorm tot ’n nuwe uiterste in die Suid-Afrikaanse letterkunde, veral deur die gebruik van die fisieke voorkoms, waar die blad van die boek dwars gedraai en in kolomme verdeel word om die gedagtegang en woorde van die twee hoofkarakters in die verhouding naas mekaar weer te gee. Soms staan die karakters se gedagtes gelyktydig langs mekaar, sodat die leser moet probeer om ook hierdie faset te verwerk. Die lettertipes wissel tussen romein, kursief en vet gedruk om die hede, verlede en tydlose duur aan te dui. Die verhaal wentel rondom ’n hy (’n skrywer en dosent en ongelukkig getroud met ''a'') en ’n sy (’n jong vrou wat nadat sy deur haar vader verstoot is en by haar grootmoeder gaan woon het, ’n verhouding aanknoop met ''x'' by wie sy later ’n kind verwag, maar wat haar tot ’n aborsie dwing en haar uiteindelik vir iemand anders verlaat). Hy en sy is albei op ’n gemaskerde bal aan die begin van die lente. Hulle het mekaar ’n jaar tevore ontmoet en hulle verhouding gaan vanaand ’n krisispunt bereik.<ref name=":3" /> ''Orgie'' word later vir die verhoog verwerk en is by die Woordfees van [[2014]] op [[Stellenbosch]] opgevoer. ''Miskien nooit'' is ’n poging tot ’n “filmroman”, waar die waarneming as’t ware deur ’n kamera-oog geskied om so die subjektiewe ervaring tot objek te maak. Die ek-verteller word by wyse van spreke in die film in ’n “hy” of derde, meer onpersoonlike mens verander wat dan aan die ervarings ’n meer algemene betekenis gee. Terselfdertyd word dit ’n dubbele verhaal, waarin benewens die verskillende perspektiewe op een persona, die ek-verteller kommentaar kan lewer oor die skeppingsproses. Hiermee eindig Brink se eksperimentele fase. ==== Apartheidsromans ==== [[Lêer:DJ Opperman.jpg|duimnael|200px|D.J. Opperman]] [[Lêer:Ron Antonissen.jpg|duimnael|200px|Ron Antonissen]] Vir etlike jare hierna dobber Brink feitlik rigtingloos voort, terwyl hy in sy skryfwerk beweeg tussen verdere eksperimente en groter betrokkenheid by die aktualiteit van Suid-Afrika. Ná die voltooiing van ''Miskien nooit'' werk hy aan ’n roman wat hy ''Die meisie'' en later ''Mirage'' noem, maar dit word nie voltooi nie. Hy voltooi die manuskrip van ''Ballade van die boer'', waarvan die titel later verander na ''Dood van ’n by''.<ref>Brink, André P. ''’n Vurk in die pad.'' Human & Rousseau. Kaapstad en Pretoria. Eerste uitgawe. 2009 bl. 211-114 & 225</ref><ref>Kannemeyer, J.C. ''D.J. Opperman: ’n biografie''. Human & Rousseau. Kaapstad en Pretoria. Eerste uitgawe, 1986. bl. 338-339.</ref><ref>Kannemeyer, J.C. ''Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 1.'' Academica. Pretoria en Kaapstad. Tweede druk, 1984. bl. 406.</ref> Die hoofkarakter is ’n boer wat sy seun doodmaak toe dié sy gesag uitdaag. Daarna verbied hy sy dogter om die lyk te begrawe, ’n duidelike verwysing na die Antigone-figuur as mitiese onderbou. Toe sy die bevel veronagsaam, maak hy haar ook dood. Daarna blyk dit sy was swanger met die kind van ’n swart arbeider. As keurder vir [[Human en Rousseau|Human & Rousseau]] wys [[D.J. Opperman]] hierdie manuskrip in 1968 egter af vir publikasie en [[Rob Antonissen]] is ook van mening dat die manuskrip nie goed sal wees vir Brink se reputasie nie. Sedert 1964 oorweeg Brink dit reeds om ’n polities meer betrokke roman te skryf en hy voltooi die manuskrip van ''90 dae'' (later herdoop tot ''Die saboteur''). Die inspirasie vir die verhaal kom van ’n groepie jongmense in Kaapstad wat gearresteer word op aanklag van sabotasie en omverwerping van die staat. In hierdie groep anti-apartheidsaktiviste is daar onder andere die later bekende regsgeleerde Albie Sachs. Brink het noue kontak met hulle en word gefassineer deur die begeerte van bevoorregte wit mense om hulle lewens op te offer vir anderskleuriges. Twee keurders van die uitgewer John Malherbe beskou dit as sy beste werk tot in daardie stadium, maar weens kommer oor die moontlike gevolge wil die uitgewer dit voor publikasie aan die Publikasieraad voorlê. Brink is nie hiermee gediend nie. Nasionale Boekhandel wys ook die boek af, omdat dit volgens hulle mening gesien sal word as uitbeelding van die soort episodes wat slegs ten doel het om die land in ’n slegte lig te stel. Onder die titel ''Terug na die son'' is dit aan Human & Rousseau voorgelê, maar Opperman as keurder beskou dit as “literêr onopwindend” en “onbeduidend”. Brink vertaal die boek in Engels, maar die manuskrip word ook in Engeland afgekeur. Hierna gebruik hy paragrawe van die boek vir sy volgende publikasie, ''Kennis van die aand''. ''Kennis van die aand'' (''Looking on darkness'') is ’n belangrike keerpunt in sy skryfwerk. Hy gebruik hierna doelbewus sy romans as wapen om die dilemmas van die rassebewustheid binne die veelrassige Suid-Afrikaanse samelewing te belig. Hiermee keer hy ook terug na ’n meer realistiese vorm van die roman. Die titel het sy oorsprong in die geskrifte van die Spaanse filosoof San Juan de la Cruz, wat verwys na die mens se kennis as “dagkennis” en “aandkennis”. Omdat ons God nie direk ken nie, is ons kennis van Hom “aandkennis”, wat nie helder is nie, maar donker. By implikasie is die wit mens se kennis van anderskleuriges ook “aandkennis”. Die sentrale gegewe in hierdie boek is weer ’n liefdesverhouding, maar omdat die minnaar bruin en die minnares wit is, word die verloop van die handeling nie deur emosionele nie, maar politieke en maatskaplike faktore bepaal.<ref>Botha, Elize. Tydskrif vir Geesteswetenskappe. Jaargang 14 no. 4, Desember 1974.</ref><ref>Burger, Willie. Beeld, 16 Augustus 2004.</ref><ref>Coetzee, Ampie. Rapport, 7 Oktober 1973.</ref><ref>Weideman, George. Rapport, 5 September 1982.</ref> ''Looking on darkness'' is in 1976 op die kortlys vir die toekenning van die prys vir die beste buitelandse boek wat in Frans vertaal is en in Swede is dit in Januarie [[1977]] die boek van die maand.<ref>Smith, Margaret. Sunday Times, 13 Oktober 1974.</ref> Brink volg hierdie boek op met ''’n Oomblik in die wind'' (''An instant in the wind''), waarin die werklikhede van die eietydse politiek in ’n 18de-eeuse milieu uitgebeeld word. Elizabeth Larsson, die Afrikanervrou van ’n Sweedse ontdekkingsreisiger, trek saam met haar man en ’n vriend die onherbergsame Kaapse binneland in met die doel om die fauna en flora op te teken. Sy word betreklik vroeg geheel en al uitgelewer aan en afhanklik van die wegloopslaaf Adam Mantoor toe die twee mans gewelddadig sterf.<ref>Eksteen, Louis. Standpunte. Nuwe reeks 126, Desember 1976.</ref><ref>Lindenberg, Ernst. Rapport, 14 Desember 1975.</ref><ref>Muller, H.C.T. Rapport, 14 Desember 1975.</ref><ref>Smuts, J.P. Beeld, 23 Augustus 1976.</ref><ref name=":4">Smuts, J.P. ''Burgerband.'' Tafelberg-Uitgewers Beperk. Kaapstad. Eerste uitgawe, 1985.</ref> ''An instant in the wind'' is in 1976 op die kortlys vir die toekenning van die prestigeryke [[Booker-prys]] in Engeland. ''Gerugte van reën'' (''Rumours of rain'') se titel kom van die uitspraak van ’n karakter dat waar dit politieke verandering in Suid-Afrika betref, dit nes by reën net by gerugte bly. Die roman behandel die betrokke politieke tema uit die oogpunt van die Afrikaanse mynmagnaat en onbeskaamde kapitalis, nasionalis en vrouejagter Martin Mynhardt, wat aan die spits staan van politieke en finansiële mag en sy posisie probeer regverdig. Dit is egter duidelik sy bevoorregte posisie is te danke aan ’n magsdrif en ekonomiese uitbuitingsmotief en dat hy arm is aan algemene menslikheidsbeginsels.<ref>Scholtz, Merwe. ''Die teken as teiken.'' Tafelberg-Uitgewers Beperk. Kaapstad. Eerste uitgawe, 1978.</ref><ref>Scholtz, Merwe. Rapport, 17 September 1978.</ref><ref>Olivier, Gerrit. Standpunte. Nuwe reeks 140, April 1979.</ref><ref>Lindenberg, Ernst. Beeld, 18 September 1978.</ref><ref>Coetzee, A.J. Die Transvaler, 16 September 1978.</ref> Die CNA-prys vir Engels word in 1978 aan ''Rumours of rain'' toegeken en in [[1978]] is hierdie boek ook op die kortlys vir die toekenning van die Booker-prys in Engeland, waar dit uiteindelik die naaswenner is.<ref>Marquard, Jean. Beeld, 28 Julie 1980</ref> ''’n Droë wit seisoen'' (''A dry white season'') is ’n hoogtepunt in sy betrokke romans. Die middeljarige Ben du Toit, ’n onderwyser en doodgewone Afrikanerman, is aanvanklik onbewus van die onmenslikheid wat deurentyd onder die apartheidsbestel gepleeg word. Hy word stelselmatig in die kern van die konflik ingetrek toe sy tuinier verdwyn en dit later blyk hy is saam met ’n ander man in aanhouding deur die Veiligheidspolisie oorlede. In ’n poging om die naasbestaandes te help, kom hy tot die gevolgtrekking dat die amptelike weergawe van die gebeure onvolledig en foutief is en begin hy self ondersoek instel. Sy ondersoek is egter vir hom noodlottig, want geleidelik word hy deur dreigemente, intimidasie, polisie-optrede en geweld geestelik en fisiek afgetakel. Sy gesinslewe word vernietig, hy word vervreem van sy vriende, kollegas en vrou, hy verloor sy werk as onderwyser en eindelik sterf hy in ’n “ongeluk” wat klaarblyklik doelbewus deur die owerhede beplan is. So word hy dan ’n simbool van die tragiese enkeling wat hom teen die noodlot verset. Paradoksaal word hy ook, in opstand teen die Afrikanerbewind, simbool van die gewete en ware Christelike waardes van die Afrikaner, terwyl die boosheid van die wandade onder hierdie bestel en die mantel van Christelikheid duidelik uitgelig word.<ref>Cloete, T.T. Rapport, 2 Desember 1979.</ref><ref>Müller, H.C.T. Beeld, 11 September 1979.</ref><ref>Olivier, Gerrit. Standpunte. Nuwe reeks 149, Oktober 1980.</ref><ref name=":4" /> Brink se Engelse verwerking van hierdie roman, ''A dry white season'', word verfilm vir die internasionale mark met internasionale sterre in die hoofrolle. Dit ontvang in 1980 die Britse Martin Luther King Memorial Prize (’n jaarlikse toekenning in Brittanje vir die bevordering van geregtigheid en gelykheid vir almal op ’n niegewelddadige manier) en in dieselfde jaar die Franse Prix Médicis Étranger vir die beste vertaalde werk. Toe ’n lys van Afrika se honderd beste boeke van die afgelope eeu in 2001 opgestel word, is ''A dry white season'' op die lys.<ref>Wilkins, Ivor. Sunday Times. 3 Februarie 1980</ref> ''Houd-den-Bek'' (''A chain of voices'') is as historiese roman gebaseer op die slawe-opstand van [[1825]] in die [[Koue Bokkeveld]] en is gebou rondom die vryheidsmotief van elke mens, waardeur veral die perd simbool word van vryheid, krag, vitaliteit en ook die seksuele. Die verhaal word deur verskillende mense (dertig vertellers in geheel) uit hulle eie subjektiewe perspektief vertel, waardeur die leser dan geleidelik te midde van weersprekings en aanvullings self die hele prentjie kan inkleur.<ref>Botha, Elize. Tydskrif vir Geesteswetenskappe. Jaargang 23 no. 1, Maart 1983</ref><ref>Kannemeyer, J.C. Rapport, 18 April 1982.</ref><ref>Müller, H.C.T. Die Transvaler. 24 Mei 1982</ref> Die CNA-prys vir Engels word in 1982 aan ''A chain of voices'' toegeken. In 2012 word hierdie boek in Occitaans vertaal, ’n skaars dialek wat in die suide van Frankryk deur slegs ’n handjie vol sprekers gepraat word. Vertaling in hierdie taal is dus seldsaam en kan as ’n groot kompliment beskou word, met selfs Nobelpryswenners soos Gabriel Garçia Marquez se werk wat byvoorbeeld nie hierin vertaal is nie. ''Die muur van die pes'' (''The wall of the plague'') het as verwysing die klipstapeling in die Vauclus-berge teen die [[Swart Dood]] in [[1721]] en die Pes van die 14de en 18de eeu. Die muur word simbool van die talle mure en grense tussen mense vanweë onder meer politieke omstandighede, waar die politiek mense van mekaar skei maar ook binding tussen hulle suggereer. Hier bevind die Kaapse bruin vrou Andrea Malgas haar as politieke uitgewekene in die buiteland, nadat sy en haar eertydse Britse minnaar in die Kaap gearresteer is op ’n [[Ontugwet|Ontugklag]]. In Parys het sy agt jaar later ’n verhouding met die uitgeweke skrywer Paul Joubert, wat haar vra om te trou. Binne die verhaal word ’n aantal bestaansvrae (“peste”) aangespreek, soos die verskillende vorms van mure wat mense teen mekaar oprig (veral met betrekking tot die Suid-Afrikaanse situasie), die soeke na identiteit en bestaansreg (veral gekoppel aan ras en geslag), die onlosmaaklike verbondenheid aan die eie en aan die verlede en die onmag van die intellektueel.<ref>Ferreira, Jeanette. Rapport, 1 April 1984.</ref><ref>Roos, Henriette. Die Burger, 29 Maart 1984.</ref><ref>Van Zyl, Ia. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 23 no. 2, Mei 1985.</ref> ''Die eerste lewe van Adamastor'' (''The first life of Adamastor'') herkonstrueer Luis Vas de Camões se epiese gedig ''Os Lusíadas'' na aanleiding van die mite van die [[Titaan (mitologie)|titaan]] [[Adamastor]] wat op die [[Nimf|seenimf]] [[Thetis]] verlief raak. Thetis se moeder beloof dat hy ’n nag by haar dogter kan deurbring as hy sy oorlog teen die leërs van die see staak. Wanneer hy egter vir Thetis wil omhels, verander hy in die ruwe berge van die Kaap van Storms, van waar hy die suidelike oseane bewaak en wraak sweer teen enigeen wat hom steur. Brink gebruik ook die Khoi (die antieke oorspronklike inwoners van hierdie gebied) se mites oor [[Heitsi-eibib]] en die bose Gaunab en transponeer dan hierdie oertekste tot Suid-Afrikaanse politieke gegewe in sy beskrywing van die heel eerste fase van kolonisering van die Kaap.<ref>Senekal, Jan. Rapport, 7 Augustus 1988.</ref><ref>De Kock, Tessa. Die Burger, 4 Mei 1993.</ref> ''Die kreef raak gewoond daaraan'' (''An act of terror'') is ’n boekstawing van die jare van opstand en onderdrukking, geweld en brutaliteit om die blanke owerheid aan bewind te hou en sodoende die bevolking geleidelik soos verminkte krewe daaraan gewoond te maak. Die boek ondersoek hoe ’n begaafde en beminde Afrikanerseun uit ’n eerbare en gerespekteerde Afrikanerfamilie hom met die ANC kan vereenselwig en selfs tot geweld oorgaan. Die gehele ''Die eerste lewe van Adamastor'' word as proloog tot hierdie verhaal ingesluit om sodoende die oergeskiedenis te skets.<ref>Kannemeyer, J.C. Insig, Oktober 1991.</ref><ref>Weideman, George. Die Burger, 15 Oktober 199.1</ref> Hiermee sluit Brink sy betrokke romans oor die apartheidsbestel af. In 1992 is ''An act of terror'' ’n finalis vir die M-Net-prys, terwyl die Afrikaanse weergawe aangewys word as die naaswenner van die ATKV-prys nadat dit in 1991 benoem is vir die Rapportprys. Die roman ''States of emergency'' word slegs in Engels gepubliseer. Deur gebruik te maak van dagboekinskrywings, word ’n jong man se liefdesgeskiedenis en verset teen die regering uitgebeeld. ==== Post-apartheidromans ==== ''Inteendeel'' (''On the contrary''), wat in 1993 verskyn, is Brink se eerste post-apartheidroman. Die titel dui op die verskeie teenstellings en weersprekings in die lewe van die hoofkarakter. Die gebeure is gegrond op die verhaal van die Kaapse rebel Estienne Barbier, wat op sy reise uitgaan om die legendariese Monomotapa te ontdek, maar eerder tot selfontdekking kom. Hy onderneem sy reise met ''Don Quijote'' in sy knapsak en die avonture van hierdie ridder (en die geskiedenis van [[Johanna van Arkel|Jeanne d’Arc]] met wie sy eie lewe ’n parallel toon) vorm dan ook intertekste en kommentaar op sy eie avonture en liegstories. Barbier word veral diep geraak deur sy interaksie met die slavin Rosette, waar hy eers onstuimige seks met haar het en haar dan wreed tot die beskikking stel van sekshonger bandiete.<ref>Gouws, Tom. Beeld, 20 September 1993.</ref><ref>Huisamen, Tim. Rapport, 10 Oktober 1993.</ref><ref>Kannemeyer, J.C. Insig, September 1993.</ref><ref>Kannemeyer, J.C. ''Op weg na 2000.'' Tafelberg-Uitgewers Beperk. Eerste uitgawe, 1998,</ref><ref>Weideman, George. Die Burger, 14 September 1993.</ref> ''The first life of Adamastor'' en ''Inteendeel'' word in 1994 vir die M-Net-prys benoem, die eerste keer dat verskillende boeke in verskillende tale van ’n skrywer tegelykertyd benoem word. ''Inteendeel'' is in [[1996]] ook op die kortlys vir die toekenning van die [[Helgaard Steyn-prys]]. ''Sandkastele'' (''Imaginings of sand'') vertel die verhaal uit ’n vrou se oogpunt en die eerste algemene demokratiese verkiesing word as aktuele agtergrond gebruik. In die roman word die lot van swart mense in Suid-Afrika voor 1994 gekoppel met ’n ander onderdrukte groep, naamlik vroue. Die hoofkarakter en verteller, Kristien, keer ná ongeveer 11 jaar se selfopgelegde ballingskap uit Londen terug na Suid-Afrika om haar ouma Kristina, 103 jaar oud, in die Klein-Karoo by te staan in haar sterwensdae.<ref>Glorie, Jonker. Rapport, 17 September 1995</ref><ref>Wybenga, Gretel. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 35 no. 2, Mei 1997</ref> In 1997 wen Brink in Italië die gesogte Mondello-Vyf Kontinente-prys vir Wêreldliteratuur vir ''Imaginings of sand'' en die boek is in 1998 ook op die kortlys vir [[Ierland]] se gesogte Impac Dublin-boekprys. ''Duiwelskloof'' (''Devil’s Valley'') gebruik ou reisjoernale, die dagboeke en mistieke belewenisse van Susanna Smit en ou Boereverhale en vertellings van die [[Khoisan]] as agtergrond. Die roman vertel die fiktiewe verhaal van ’n groep Voortrekkers wat hulle onder leiding van die patriarg Lukas Lermiet van die res afskei en hulle in ’n ontoeganklike vallei vestig, waar hulle die ras suiwer hou en ’n selfgenoegsame gemeenskap opbou. Deur ondertrouery oor baie geslagte is die gemeenskap egter deurtrek van gedrogtelike wesens met fisiese en geestelike abnormaliteite en die streng wette en reëls lei tot wreedhede en ’n verwronge etiese kode.<ref>Hambidge, Joan. Boekewêreld. 18 November 1998</ref><ref>Olivier, Gerrit. Beeld, 26 Oktober 1998</ref><ref>Venter, L.S. Rapport, 1 November 1998</ref> Die [[W.A. Hofmeyr-prys]] word in 1999 aan ''Duiwelskloof'' toegeken. ==== Romans ná 2000 ==== ''Donkermaan'' (''The rights of desire'') teken die dinamiek van ’n verhouding tussen ’n ouer man (Ruben Olivier) en ’n veel jonger vrou, teen die agtergrond van die nuwe Suid-Afrika se toename in misdadigheid, bendegeweld in bruin en swart woonbuurte, verswakking van openbare dienste en aantasting van die regstelsel. Dit alles lei tot gebrek aan sekuriteit, fisiek sowel as emosioneel.<ref>Botha, Elize. Beeld, 25 September 2000</ref><ref>Gerwel, Jakes. Insig, Oktober 2000</ref><ref>Venter, L.S. Rapport, 5 November 2000</ref><ref>Wasserman, Herman www.litnet.co.za</ref><ref>Botha, Elize. Beeld, 31 Julie 2000</ref> Die Akademie ken uiteindelik, ná vele jare se polemiek, die [[Hertzogprys]] aan hom toe, vir drama in [[2000]] en vir prosa in 2001, met ''Donkermaan''. In 2001 is ''Donkermaan'' en ''The rights of desire'' albei op die kortlyste vir die toekenning van die Afrikaanse en Engelse M-Net-pryse. ''Anderkant die stilte'' (''The other side of silence'') vertel die verhaal van ’n Duitse weesmeisie (Hanna) wat uit Duitsland na Duitswes-Afrika (Namibië) verskeep word as bruid vir een van die Duitse koloniste. Op die vaart word sy egter deur ’n soldaat en sy dronk makkers vermink, met die gevolg dat niemand by hulle aankoms in Duitswes in haar as bruid belangstel nie. Saam met ander vroue in ’n soortgelyke situasie word hulle dan in die kasteel Frauenstein aangehou, waar hulle erg mishandel word. Sy maak ’n man dood wat ’n jong meisie wil verkrag en begin dan ’n pelgrimstog deur die woestyn na Windhoek, saam met ander misbruiktes en lydendes, om die man te vind wat haar vermink het. Dit is veral die pyn en lyding van die vrou in die samelewing wat hier onder die loep kom, terwyl die geweld wat uitgebeeld word simptomaties is van ’n wesentlik siek samelewing. Op intertekstuele wyse word daar ook in gesprek getree met ’n breë geskiedenis van hierdie onderwerp, insluitende Jeanne d’Arc, historiese dokumente uit die stryd van die [[Herero|Herero’s]] teen die Duitsers en Westerse en inheemse volksverhale. Hedendaagse aktuele kwessies wat belig word sluit in vroueregte, seksuele mishandeling en grondregte. Die titel verwys na die strewe om anderkant die verhale na die werklike betekenis te gaan soek.<ref>Burger, Willie. Rapport, 20 Oktober 2002</ref><ref>Landman, Christina “Insig” Januarie/Februarie 2003</ref><ref>Roodt, Dan. Beeld, 5 Oktober 2002</ref> ''The other side of silence'' wen in 2003 die Commonwealth Writers Prize for Africa asook die ''Sunday Times'' se Alan Paton-prys vir Fiksie. ''Voor ek vergeet'' (''Before I forget'') vertel van ’n bejaarde skrywer (Chris Minnaar – ’n betekenisvolle naam) wat bieg oor sy lewe. Die fokus is veral op die talle verhoudings wat hy gehad het, waardeur hy meermale moeilikheid optel en selfs politieke probleme ondervind. Sy skrywery is ’n poging om deur sy herinneringe te probeer vashou, maar hy kom mettertyd tot die insig dat die enigste manier om werklik te behou is om te laat gaan.<ref>Du Plooy, Heilna. Rapport, 30 Januarie 2005</ref><ref>Willemse, Hein. Tydskrif vir Letterkunde, Jaargang 42 no. 1, 2005</ref> ''Before I forget'' is in [[2005]] op die kortlys vir die toekenning van die Commonwealth Writers Prize for Africa. ''Bidsprinkaan'' (''Praying mantis'') is gebaseer op die lewe van die historiese figuur Kupido Kakkerlak (c. 1760–1825), die eerste Khoi wat as sendeling aan die [[Kaap die Goeie Hoop]] georden is. Die raaisel van ’n mens se lewe word egter ten beste met die verbeelding benader. Kupido is nie gebore nie, ’n arend het hom gebring. In daardie tyd het ook ’n bidsprinkaan verskyn, wat ’n teken van die gode is. Nadat Heitsi-Eibib in die veld aan Kupido verskyn het, raak hy as baasjagter bekend tot ver buite die grense van die boereplaas waar hy grootword en hy is ook die drinker, leuenaar, minnaar en bakleier van die kontrei. Onder die sendeling dr. [[J.T. van der Kemp]] se invloed word hy egter die eerste Khoi wat as sendeling aan die Kaap die Goeie Hoop georden is.<ref>Burger, Willie. Beeld, 4 Julie 2005</ref><ref>Hugo, Daniël. Insig, Augustus 2005</ref><ref>Malan, Charles. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 42 no. 2, Lente 2005</ref><ref>Venter, Eben. Rapport, 31 Julie 2005</ref> In 2006 word die Universiteit van Johannesburg-prys aan ''Bidsprinkaan'' toegeken, die boek wen in dieselfde jaar die M-Net-prys vir langerformaatprosa en is op die kortlys vir die W.A. Hofmeyr-prys. In 2006 is ''Praying mantis'' op die kortlys vir die James Tait Black Memorial Prize, ''[[Sunday Times]]'' se fiksieprys en die Commonwealth Writers Prize for Africa. [[Saartjie Botha]] verwerk ''Bidsprinkaan'' vir die verhoog en dit debuteer in [[2013]] by die Suidoosterfees in [[Kaapstad]]. ''Die blou deur'' (''The blue door'') sluit aan by [[Kafka]] se ''The Metamorphosis'', waar die realistiese en surrealistiese vermeng raak. Die skilder David Roux besit ’n kothuisie, maar toe hy die blou voordeur ná ’n inkopietog oopmaak, vind hy ’n ander wêreld agter die deur, een waarin ’n vreemde bruin vrou en twee kinders hom as man en pa eien. Sy eie vrou en woonplek het asof in die niet verdwyn.<ref>Van Vuuren, Helize. Beeld, 18 September 2006</ref> Hierdie verhaal is ook die eerste van drie novelles wat in ''Ander lewens'' (''Other lives'') saamgebundel word.<ref>Anker, Johan. Tydskrif vir Letterkunde, Jaargang 46 no. 1, Herfs 2009</ref><ref>Human, Thys. Beeld, 21 April 2008</ref> In ''Spieël'' vind die argitek Steve dat hy oornag swart geword het, wat aanleiding gee tot ’n soeke na identiteit. Sy ervaring is verder vreemd omdat slegs buitestaanders soos die bergies en die au pair hom as swart eien, terwyl sy eie familie en kollegas niks anders aan hom opmerk nie. Dinge word op ’n spits gedryf toe hy en sy vrou Carla in ’n restaurant deur ’n groep gewapende mans oorval word. ''Appassionata'' vertel van die pianis Derek Hugo wat gedroom het van ’n loopbaan as konsertpianis, maar eindelik les gee aan begaafde leerlinge en goeie sangers begelei. Hy raak betrokke by die bekende sangeres Nina Rousseau met ’n donker verlede, en die leser raak ál meer bewus van ’n komende tragedie. Die verhaal bereik sy klimaks op haar verlate familieplaas buite Tulbagh. In hierdie roman word die grens tussen feit en fiksie, tussen werklikheid en droom opgehef. Hoewel dit drie afsonderlike verhale bevat, oorvleuel dit op verrassende wyse en is daar ’n wisselwerking van situasies, karakters en motiewe wat sake vanuit verskillende hoeke belig. In al drie verhale is die soeke na identiteit ’n kerntema, met ’n totaal onverwagte gebeurtenis wat die karakters dwing om te besin en die werklikheid voortaan op ’n ander manier te beoordeel en ook hulle donker geheime te konfronteer. ''Philida'' is ’n roman oor die slawevrou Philida wat tussen 1820 en 1835 op die plaas Zandvliet in die Drakenstein-distrik gewoon het. Die plaaseienaar is Cornelis Brink en Philida het vier kinders by Frans, Cornelis se seun. Die wrede Cornelis is op sy beurt die kind van Philida se peet-ouma Petronella, nadat sy pa rondgeloop het.<ref name="auto">Cochrane, Neil. Tydskrif vir Letterkunde. Vierde reeks 50 (2) Lente 2013</ref><ref name="auto" /><ref>Greeff, Rachelle. Rapport, 2 September 2012</ref><ref>Jansen, Ena. Beeld, 3 September 2012</ref> Die Engelse weergawe van ''Philida'' is in [[2012]] op die langlys vir die toekenning van die Booker-prys. In 2013 is ''Philida'' op die kortlys vir die toekenning van die M-Net-prys en die Universiteit van Johannesburg-prys. [[Lêer:J.M. Coetzee.JPG|duimnael|J.M. Coetzee]] In die sewentiger- en tagtigerjare raak Brink (naas die Nobelpryswenners [[Nadine Gordimer]] en [[J.M. Coetzee]]) internasionaal die bekendste [[Lys van Suid-Afrikaanse skrywers|Suid-Afrikaanse skrywer]] deur vertalings van sy werk in meer as dertig tale, insluitende Albanies, Brasiliaans, Bulgaars, Chinees, Deens, Duits, Engels, Esties, Fins, Frans, Grieks, Hebreeus, Hongaars, Italiaans, Japannees, Litaus, Ndonga, Nederlands, Noors, Occitaans, Pools, Portugees, Roemeens, Russies, Serwo-Kroaties, Slowaaks, Spaans, Sweeds, Tsjeggies, Turks, Viëtnamees, Xhosa en Yslands. Onder skuilname publiseer hy ook twee ontspanningsverhale, naamlik ''Spanning op blou einders'' onder die skuilnaam Chris van Lille en ''Vlinder in die vlamkring'' as Adrienne du Toit. As Chris van Lille is hy ook vir verskeie vertalings verantwoordelik. === Ander prosa === Verskeie ander vorms van prosa word ook deur hom beoefen. Jeugverhale skryf hy vroeg reeds met die tweeluik oor Bakkies en sy maats, onderskeidelik ''Die bende'' en ''Platsak''. Vir die jeug vertel hy ook die historiese ''Die verhaal van Julius Caesar''. Sy humoristiese verhale, waarvan die meeste oorspronklik as rubrieke in koerante en tydskrifte verskyn, word gebundel in ''Die klap van die meul'', ''Die wyn van bowe'', ''’n Emmertjie wyn'', ''Die fees van die malles'' (’n keur saamgestel deur [[Abraham H. de Vries]]), ''Loopdoppies'', ''Mal en ander stories'' en ''Met ’n glimlag''. Hierdie verhale is meestal ’n tong-in-die-kiesweergawe van ’n grappige insident of storie, bedoel vir plesier en een-een lees vir ontspanning. ''Die klap van die meul'' bevat sketse wat eers in ''[[Beeld]]'' en later in sy rubriek "Sout en peper" in ''[[Rapport]]'' verskyn het,<ref name="auto1">Botha, Elize. Tydskrif vir Geesteswetenskappe. Jaargang 19 no. 4, Desember 1979</ref><ref>Van der Walt, P.D. Die Transvaler, 26 Augustus 1974</ref> met ’n tweede keur hieruit wat onder die titel ''Die wyn van bowe'' gebundel word. In die tydskrif ''Wynboer'' verskyn sy gereelde rubriek "’n Emmertjie wyn", met hoofsaaklik snaakse stories oor drinkebroers en die gevolge van die vrug van die druif. Hieruit word ’n keur saamgestel en gepubliseer as ''’n Emmertjie wyn'' en die gewildheid hiervan lei later tot ’n tweede keur onder die titel ''Loopdoppies''. ’n Keur uit al hierdie bundels word later uitgegee as ''Mal en ander stories''.<ref>Grobler, Daan. Rapport, 6 Februarie 2000</ref> Later word essays uit ''Mal en ander stories'' en die reisverhaal ''Parys-Parys retoer'' gekeur en uitgegee as ''Met ’n glimlag''. Hierdie keuses is almal daarop gemik om by die leser ’n “stille grynslaggie” te ontlok, maar die herkenbare karaktertipes en die onderwerpe wat aangeroer word, gaan dikwels ook gepaard met ’n goeie skeut satire.<ref>Coetser, Johan. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 44 no. 2, Lente 2007</ref><ref>Du Plessis, Clinton V. Rapport, 12 November 2006</ref> ==== Versamelbundels ==== Van sy korter werk word in verskeie versamelbundels opgeneem, insluitende ''Borde borde boordevol'' saamgestel deur [[Hennie Aucamp]]. ''Rooi'' is ’n versamelbundel van prominente skrywers (hoofsaaklik Sestigers) se sketse en essays wat in 1965 deur die uitgewer John Malherbe gepubliseer word. Van Brink word die stukke ''Rooi'', ''Vesting'', ''Drie vroue en ’n flentertjie'', ''Maskers en mense'' en ''Klein eiland'' hierin opgeneem, wat ook die eerste keer is dat hierdie bydraes gepubliseer word. ''Maskers en mense'' word later ook deur Merwe Scholtz in ''Vertellers 2'' opgeneem. Die kortverhaal ''Dertien'' verskyn in Augustus 1964 onder sy eie naam in ''Standpunte'', en is ’n vernuftige weergawe van die mens se onvermoë om by ’n ander mens en by God uit te kom. ’n Fabriekwerker woon op die 13de vloer van ’n woonstelgebou, langs ’n vrou wat hy nooit sien nie. Hy kom agtuur in die oggend van sy werk terug en begin om middernag werk. Sy obsessie met die vrou langsaan vergroot en hy verwaarloos sy werk en word afgedank en aangesê om te verhuis. Dan klim hy naak van sy balkon na hare toe oor en word doodgeskiet. Hierdie kortverhaal word deur Hennie Aucamp in ''Bolder'', Merwe Scholtz in ''Vertellers'' en Abraham H. de Vries in ''Die Afrikaanse kortverhaalboek'' opgeneem. Baie kortverhale van hom word onder skuilname in tydskrifte gepubliseer. Hy skryf die humoristiese stories oor die nagkardrywer Kootjie Emmer. In ''Die geskiedenis van Oom Kootjie Emmer van Witgatworteldraai'' (wat ook verfilm word), is die lykbesorger en nagkardrywer Kootjie Emmer die hoofkarakter, omring deur kleurryke dorpsgenote soos Dominee Dooieweerdt, Miss Libbie Plessie, oom Sagrys Noodskoot, oom Poepies Pontak, Koekie Rautenbach, sersant Gryp-en-Ryp Koesee en die weduwee Oop-en-toe.<ref name="auto1" /> ''Oom Kootjie Emmer en die nuwe bedeling'' is ’n satire na aanleiding van staatspresident [[P.W. Botha]] se nuwe politieke bedeling van die tagtigerjare waarin bruin mense en Indiërs ook verteenwoordiging in afsonderlike parlemente gegee word, maar swart mense steeds uitgesluit bly. Brink beskryf die wynbedryf in sy meerdere fasette in ''Brandewyn in Suid-Afrika'', ''Dessertwyn in Suid-Afrika'' (wat albei ook in Engels gepubliseer word) en ''Essence of the grape''. In Oktober 2006 vereer die Suid-Afrikaanse Brandewyngilde hom vir sy bydrae tot die brandewynbedryf in Suid-Afrika na aanleiding van sy boeke ''Brandewyn in Suid-Afrika'' (1970) en ''Essence of the Grape'' (1992). Verder stel hy die publikasie ''Heildronk'' saam, wat vele knap sketse bevat (waarvan talle deur homself), asook kort stukkies wyngeskiedenis en resepte.<ref>Anoniem. Rapport, 16 Junie 1985</ref> ==== Outobiografiese werke ==== ’n Aantal werke is outobiografies van aard. ''’n Vurk in die pad'' (''A fork in the road'') is sy outobiografie, waarin hy sy lewe in oënskou neem, hoofsaaklik om aan sy vyfde vrou ’n geheelbeeld van sy lewe te verskaf. Hierin wei hy uit oor die problematiese verhoudings met sy pa en met sy suster, die skryfster Elsabé Steenberg. Opvallend is dat hy wat sy verhoudings met vroue betref, vir Ingrid Jonker en Karina Dorn as die belangrikste uitsonder en nie eens ’n foto van die ander vier vroue met wie hy getroud was in die boek insluit nie.<ref>Anker, Johan. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 46 no. 2, Lente 2009</ref><ref>Olivier, Fanie. Beeld, 2 Maart 2009</ref> ''A fork in the road'' word in 2009 op die langlys geplaas vir die toekenning van die Samuel Johnson-prys en is in 2010 op die kortlys vir die Alan Paton-prys. Sy essay ''Skuld en boete'' word spesiaal geskryf vir opname in ''Herinnering se wei'', ’n versamelbundel met jeugherinneringe. Sy briefwisseling met die digter Ingrid Jonker word ná sy dood deur Francis Galloway geredigeer en onder die titel ''Vlam in die sneeu'' gepubliseer. Brink het Jonker se oorspronklike briewe aan hom en afskrifte van sy briewe aan haar van die sestigerjare af bewaar. Die titel van die boek suggereer reeds die onstuimige en veranderende aard van die liefdesverhouding tussen die briefskrywers. Die briewe gee ook insig in die politieke en literêre landskap van die vroeë sestigerjare.<ref>Hambidge, Joan. Beeld, 16 November 2015</ref> ==== Reisverhale ==== In die sestigerjare skryf hy verskeie reisverhale oor hoofsaaklik die [[Wes-Europa|Wes-Europese lande]]. Hierdie reisbundels is ''Pot-pourri'', ''Sempre diritto'', ''Olé'', ''Midi'', ''Parys-Parys retoer'' en ''Fado''. ''Pot-pourri'' is ’n aantal sketse oor die lewe in [[Parys]] tydens sy studentejare, wat oorspronklik eers in koerante verskyn het en ’n verwerking is van die joernale wat hy tussen 1959 en 1961 gehou het. Opmerklik is sy fyn waarnemingsvermoë waardeur hy van klein detail betekenisvolle afleidings kan maak. A.P. Grové neem ''Min vir ’n sikspens'' uit hierdie bundel op in ''Trekvoëls'', ’n versamelbundel van reissketse, en Koos Human neem ''’n Reël is ’n reël'' op in ''Willekeur''. ''Sempre diritto'' (wat beteken “hou reguit aan”) beskryf ’n besoek aan Italië, waarin hy plekke soos [[Florence]], [[Assisi]] en [[Rome]] besoek en die boek opkikker met staaltjies oor mites, folklore en die geskiedenis van die gebied. Vier sketse oor die lewe in [[Frankryk]] word opgeneem in die versamelbundel ''Rooi''. ''Olé'' is ’n Spaanse reisverhaal, geskryf na aanleiding van ’n besoek van twee maande aan [[Spanje]] in 1964. Die titel is na aanleiding van die juigkreet van bewondering by ’n stiergeveg en die woord is volgens Lorca ook verwant aan “Allah”, sodat dit saam met die juigkreet ook die religieuse aard van die land saamvat. Brink onderneem die reis as ’n soort pelgrimstog op die spoor van Don Quijote en begin waar Don Quijote eindig. Sodoende besoek hy onder meer [[Barcelona]], [[Córdoba]], [[Sevilla]], [[Granada]] en [[La Mancha]]. Hy slaag daarin om in die siel van die land en mense in te dring en open dieper perspektiewe deur sy beskrywings.<ref>Bekker, Pirow. Standpunte. Nuwe reeks 61, Oktober 1965</ref> Die CNA-prys word in 1965 aan ''Olé'' toegeken. A.P. Grové neem ''Mañana'' uit hierdie boek op in die versamelbundel ''Trekvoëls''. ''Midi'' is ’n verslag oor ’n verblyf in die suide van Frankryk. Midi beteken “middag” en die Midi is die naam waarmee min of meer die hele suide van Frankryk aangedui word. Dit is die middagland of die land van die son. Hier is dit veral sy beskrywings van die gewone mense wat bekoor. Die relaas van sy reis word voorafgegaan deur die mites, legendes en geskiedenis van hierdie streek as die agtergrond waarteen die mense van vandag hulle lewens lei. ''Parys-Parys retoer'' is ’n herbesoek aan Parys en bevat sketse wat hoofsaaklik voorheen in koerante en tydskrifte verskyn het, met veral die skets oor [[Uys Krige]] se besoek aan Parys wat bekoor. ''Fado'' beskryf ’n reis deur [[Portugal]] met ’n verkenning van die Portugese geskiedenis, legendes en literatuur. Hy gebruik die epos van Camões, ''Os Lusiadas'', as raamwerk vir hierdie beskrywings om so aan te dui hoe die hede sy beslag uit die verlede gekry het. Die titel verwys na ’n tradisionele Portugese melancholiese tipe sang, wat in moderne tye ontaard het tot verdigsel en romantiek. ’n Keur uit die sketse in al sy reisverhale verskyn as ''Latynse reise''. Uit die sketse in ''Pot-pourri'' en ''Parys-Parys retoer'' word ’n keur gemaak wat uitgegee word as ''Herinneringe aan Parys'', en ''Mediterreense herinneringe'' bevat die beste stories uit sy reissketse oor Italië (''Sempre diritto''), Spanje (''Olé'') en die suide van Frankryk (''Midi). Van sy reissketse word opgeneem in die versamelbundel Kompas.'' Hy publiseer ook die fotoboek ''Portret van die vrou as ’n meisie'' en die kunsboek oor ''Jan Vermeiren: a Flemish artist in South Africa''. Vir Paul Alberts se fotoboek ''In Kamera'', waarin fotostudies van kunstenaars oor ’n wye spektrum opgeneem word, skryf hy ’n inleiding. === Letterkundige en kritiese werke === [[Lêer:9.13.09BreytenBreytenbachByLuigiNovi1.jpg|duimnael|Breyten Breytenbach]] [[Lêer:Jan Rabie.jpg|duimnael|Jan Rabie]] As akademikus en kritikus lewer hy ’n belangrike bydrae deur publikasies soos ''Orde en chaos'', ''[[Aspekte van die nuwe prosa]]'', ''[[Aspekte van die nuwe drama]]'', die blokboeke oor ''Die poësie van Breyten Breytenbach'' en ''Jan Rabie se ‘21’'', die keur uit sy boekresensies in ''Rapport'' wat as ''Voorlopige Rapport'' en ''Tweede Voorlopige Rapport'' verskyn, ''Waarom literatuur'', ''Literatuur in die strydperk'' en ''Vertelkunde''. Aanvanklik publiseer hy resensies oor nuwe werke in ''Die Huisgenoot'', ''Tydskrif vir Letterkunde'', ''Kriterium'' en ''Dagbreek en Sondagnuus'', terwyl artikels oor die aard van die nuwe literatuur in ''Sestiger'' verskyn en sy vertoë om ’n beter sensuurbedeling meestal in die briewekolomme van die dagbladpers gepubliseer word. In ’n aantal artikels in ''Standpunte'' en in bydraes tot die bundel ''Die Sestigers'' verskaf hy belangrike sleutels tot ’n begrip van sy eie werk. ''Orde en chaos'' is ’n publikasie van sy verhandeling vir sy meestersgraad, waarin hy ’n grondige ondersoek doen na die tragedie as kunsvorm na aanleiding van ’n ondersoek van Shakespeare se tragedies en ''Germanicus'' van N.P. van Wyk Louw. Soos die titel aandui, ondersoek hy hoe al hierdie dramas werk met chaos as raamwerk waarbinne die aksie plaasvind, met die teenwig daarvan die rol van die ordeskeppende held. ''[[Aspekte van die nuwe prosa]]'' is die eerste werk wat die letterkundige bydrae van die Sestigers tot op daardie stadium literêr-teoreties bespreek en dit afspeel teen die wêreldsituasie asook die vormingskragte wat daarop ingespeel het, plaaslik en in die wêreldletterkunde.<ref>Van der Walt, P.D. Standpunte. Nuwe reeks 77, Junie 1968</ref> ''[[Aspekte van die nuwe drama]]'' is ’n tydige uiteensetting van die vernaamste kenmerke van die ontwikkelingslyne van die Nuwe Drama, wat hy kundig teenoor die klassieke drama stel en dan die dramas wat in Afrikaans aan aspekte van die Nuwe Drama voldoen, bespreek.<ref>Van der Walt, P.D. Die Transvaler, 3 Junie 1974</ref> Sy blokboek oor ''Die poësie van Breyten Breytenbach'' is ’n belangrike oorsig oor die oorsprong, denke en werkwyse agter hierdie digter se poësie en het ’n belangrike invloed op studies wat van Breytenbach gemaak word en die oordeel oor sy werk. Die blokboek oor ''Jan Rabie se ‘21’'' is eweneens verhelderend oor die verhale in hierdie bundel.<ref>Vermeulen, H.J. Tydskrif vir Geesteswetenskappe. Jaargang 20 no. 3, September 1980</ref> In ''Voorlopige Rapport'' bundel hy resensies oor 67 literêre werke wat hy in die tydperk 1970–1975 geskryf het en belig sodoende die belangrikste werke van hierdie tydperk.<ref>Pheiffer, R.H. Beeld, 4 April 1977</ref><ref>Venter, L.S. Standpunte. Nuwe reeks 140, April 1979</ref> ''Tweede voorlopige Rapport'' bevat resensies oor die belangrikste literêre werke ná 1975 en die twee bundels saam gee dan ’n oorkoepelende beeld van die Afrikaanse literatuur van die dekade van sewentig.<ref>Lindenberg, Ernst. Beeld, 6 April 1981</ref><ref>Van Eetveldt, H.J. Die Transvaler, 8 Junie 1981</ref> Hy lewer verder ’n oorsig oor die Afrikaanse prosa in ''Inleiding tot die Afrikaanse letterkunde'' onder redaksie van Ernst Lindenberg. ''Waarom literatuur?'' bevat ’n keur uit die opstelle wat hy tussen die jare 1960 en 1984 geskryf het, waarin dit veral om literêre besinning gaan,<ref name="auto2">Venter, L.S. Die Burger, 19 September 1985</ref> terwyl ''Literatuur in die strydperk'' opstelle en referate uit dieselfde tydperk bundel, maar met meer polemiese temas. Belangwekkend in laasgenoemde bundel is opstelle soos ''Geslag van Sestig'' (waarin hy nie alleen nuwe drama en prosa vir Afrikaans opeis nie, maar ook nuwe kritiek), ''Oor die religieuse en die seksuele'' (waarin hy hierdie voorheen taboe onderwerpe vir die literatuur opeis) en ''Kortsluiting in die kritiek?'' (waarin hy voorbrand maak vir ’n nuwe manier van skryf oor die literatuur). Hierdie kritiek is net so kreatief soos die literatuur van daardie vernuwende tyd en ’n broodnodige aanvulling daartoe.<ref name="auto2" /> In ''Vertelkunde'' poog hy volgens die voorskrif om vir studente en ander belangstellendes (wat nie oor diepgaande kundigheid in hierdie verband beskik nie) ’n stel gereedskap te gee waarmee die verhaalkuns omgesit kan word in vertelkunde, met ander woorde om lesers te leer hoe om ’n verhaal te interpreteer. Dit vermag hy deur die konstruksie van die driedelige program van storie, vertelteks en vertelproses en deur sy insiggewende bespreking van gebeure en ruimte binne die teks.<ref>Ina Gräbe. Die Burger, 14 Mei 1987</ref><ref>Lombard, Jean. Rapport, 17 Mei 1987</ref> Benewens bogenoemde werk voorsien hy ook Simon Vestdijk se belangrike roman ''Terug tot Ina Damman'' se publikasie in Human & Rousseau se reeks Literatuur van die Lae Lande van ’n inleiding, aantekeninge en woordverklarings.<ref>Nienaber-Luitingh, M. Beeld, 2 June 1980</ref> In pas met sy wêreldwye aansien lewer hy belangrike kritiese en teoretiese werke in Engels. ''The novel: language and narratives from Cervantes to Calvino'' is ’n verkenning van prosateorie aan die hand van romans wat klassiek is in die wêreldletterkunde, soos die titel aandui vanaf Cervantes se ''Don Quijote'' tot in die moderne tyd Calvino se ''If on a winter’s night a traveller''. Hy dui aan die hand van voorbeelde aan hoe die roman met die tyd ontwikkel het en wat die konvensies vir die roman in die verskillende ontwikkelingstadiums was.<ref>Hambidge, Joan. Plus, 8 September 1998</ref><ref>·Oom Kootjie Emmer en die nuwe bedeling</ref><ref>Olivier, Fanie. Rapport, 25 September 1983</ref> Meer polities aktueel skryf hy oor ''Mapmakers:'' ''Writing in a state of siege'', ’n versameling van sy sosio-politieke en literêr-politieke geskrifte en toesprake wat hy regdeur die wêreld tussen 1967 en 1982 gelewer het in plekke soos [[Japan]], [[Mexiko]] en [[Swede]]. Die boek word in Amerika gepubliseer onder die titel ''Writing in a state of siege: Essays on Politics and Literature''. ’n Soortgelyke werk is ''Reinventing a continent: writing and politics in South Africa 1982–1995'', ’n versameling van verspreide politieke en taal-essays wat in diverse publikasies verskyn het. === Drama === Ook op die gebied van die drama lewer hy belangrike werk. Soortgelyk aan sy prosa is sy eerste pogings tradisioneel van aard, soos ''Die band om ons harte''. Hierin word die lotgevalle van ’n Setlaarsgesin, die Wards, oor vyftien maande tussen Desember 1820 en Maart 1822 gedramatiseer. ''Caesar'' is ’n historiese versdrama, waarin die laaste jaar van Julius Caesar se lewe in vyf episodes uitgebeeld word. Die gebeure is egter oorbekend, wat die dramatiese impak daarvan verlaag, terwyl die versvorm waarskynlik nie die skrywer se vernaamste sterkpunt is nie. Dit is nogtans ’n rasegte tragedie, waarin Brink ook toespelings maak op die eietydse politiek, veral die onvermoë tot daadwerklike optrede, die morele korrupsie wat uit welvaart vloei en ’n afkeer van die idee van ’n “verligte diktatuur” wat deur eietydse intellektuele as ’n potensiële politieke oplossing gesien is.<ref name=":3" /><ref>Grobler, P. du P. Standpunte. Nuwe reeks 38-39, Desember 1961-Februarie 1962</ref> Die Eugène Marais-prys word in 1963 vir ''Caesar'' toegeken. Met ''Bagasie'' (''Die koffer'', ''Die trommel'' en ''Die tas'') bring hy vernuwing aangesien hierdie drie eenbedrywe van die eerste uitings in Afrikaans van die Teater van die Absurde is. Getrou aan die aard van hierdie soort drama word die betekenis slegs gesuggereer en is die dramas oop vir vele verskillende interpretasies. Sommige van die handelinge is so duister dat dit selfs blyk om sonder sin te wees. Die gebrek aan kohesie tussen woord en handeling, verbandlose en irrasionele dialoog is alles stylmiddele van hierdie tipe drama wat die moderne mens in sy eensaamheid, verwardheid, angs en gebrek aan sekerheid wil skets. In hierdie stukke lê Brink oënskynlik uiteenlopende maar tog verwante beelde van die problematiek van die menslike bestaan naas mekaar.<ref name=":3" /><ref>Antonissen, Rob. Standpunte. Nuwe reeks 62, Desember 1965</ref> ''Elders mooi weer en warm'' is aanvanklik as novelle onder die titel ''Elders bewolk en koel'' en later as ''Die seun'' geskryf, maar kry uiteindelik as drama sy finale beslag. Dit word verdeel in drie bedrywe, wat deur die voorspel tot elkeen aangedui word as vroeglente, somer en herfs, met ’n verdere interpolasie in die laaste bedryf wat oor die winter handel. Die stuk beweeg dus simbolies vanaf die belofte van nuwe lewe en groei tot by koue en dood.<ref name=":3" /><ref name=":2">Antonissen, Rob. Standpunte. Nuwe reeks 66, Augustus 1966</ref><ref name="auto3">Spangenberg, D.F. Tydskrif vir Letterkunde. Nuwe reeks 13 no. 4, November 1975</ref> Antonissen beskou hierdie drama as “die sterkste werk wat die jongste generasie tot die Afrikaanse drama bygedra het”.<ref name=":2" /> Die eerste uitgawe van die drama word reeds in 1965 gepubliseer, maar beleef eers in September 1969 sy eerste opvoering in die Rhodes-teater in [[Grahamstad]], onder spelleiding van die skrywer self. Hierna bring hy etlike veranderinge aan vir die professionele aanbieding deur Sukovs in April 1970 in [[Bloemfontein]], waarna die stuk verder ingekort en verander word vir die publikasie van die tweede uitgawe in 1974. ''Die verhoor'' en ''Die rebelle'' behandel die historiese gegewe van die Slagtersnek-opstand as agtergrond vir die teenstelling van individuele vryheid en verantwoordelikheid teenoor die mag en gesag van die owerheid. ''Die verhoor'' word in 1980 deur Brink self as sy mees bevredigende drama beskryf. Die drama slaag daarin om die vernaamste probleme en standpunte van die koloniale samelewing (waarvan apartheid ’n vorm is) uit te beeld.<ref>Bruwer, Johan. Rapport, 16 Maart 1980</ref> In ''Die verhoor'' lewer ’n alomteenwoordige verteller kommentaar en praat direk met ander karakters, maar die feit dat hy nie soos Frederik in ''Die rebelle'' direk betrokke was nie, maak hierdie struktuur minder oortuigend. ''Pavane'' se titel verwys na ’n statige, plegtige dans, vermoedelik afgelei van die Spaanse woord vir pou. Die pou is ook die roepvoël van die dood, waardeur die idee van die dood sentraal geplaas word in die drama. Die drama bied ’n ontleding van die filosofiese en menslike dinamiek wat by ’n bevrydingstryd na vore kom. Vier Suid-Amerikaanse vryheidsvegters (Mario, Miguel, Antonio en Pepe) ontvoer die dogter (Claudia) van ’n vooraanstaande Amerikaanse diplomaat om haar as gyselaar aan te hou in hulle strewe na die bevryding van sewe van hulle makkers.<ref>Odendaal, L.B. Tydskrif vir Geesteswetenskappe. Jaargang 16 no. 2, Junie 1976</ref><ref>Roodt, Dan. Rapport, 15 Junie 1980</ref><ref name="auto3" /> Die drama word deur Anthony Akerman in Engels vertaal en onder meer in Brittanje opgevoer. ''Die jogger'' is ’n greep uit die geskiedenis van Suid-Afrika onder apartheid, wat in die tyd van die [[Waarheid-en-versoeningskommissie]] afspeel.<ref>Beukes, Marthinus. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 35 no. 4, Augustus 1997</ref><ref>Conradie, Pieter. Insig, April 1997</ref><ref>Van der Westhuizen, P.C. Beeld, 16 Junie 1997</ref> Die Akademie ken uiteindelik, na vele jare se polemiek, die Hertzogprys vir drama in 2000 aan Brink toe vir ''Die jogger''. ''Die jogger'' word ook bekroon met agt Vita-toekennings. Hy skryf ook die blyspel ''Afrikaners is plesierig'', waarin deur ’n oorsig van die Suid-Afrikaanse geskiedenis kommentaar gelewer word op sekere kernfigure en tipes in die Suid-Afrikaanse politiek. Ware Jakob, die “ware Afrikaner”, word aan die einde ontmasker as ’n onaangename karakter. Die meeste van die karakters is op tydgenootlike figure gebaseer, met die hippie Buiten Buitengewoon wat uiteraard verwys na Breyten Breytenbach.<ref name="auto3" /> Verskeie van sy dramas is gebaseer op reeds bestaande werke. Hy verwerk Shakespeare se ''[[The Comedy of Errors]]'' as ''Kinkels innie kabel'' en plaas dit midde-in ’n plaaslike milieu, naamlik die denkbeeldige vissersdorpie Witbaai naby Kaapstad. Twee pare identiese tweelinge word as kinders deur omstandighede geskei. As jong volwassenes beland hulle toevallig op dieselfde plek, waar hulle in die slottoneel mekaar en hulle eie en aangenome vader vind. Brink se tegniese vernuf blyk duidelik uit hoe hy die dubbelsinnighede in die dialoog (’n vermenging van die Kaapse streektaal en Shakespeare se dialoog) en situasies skep en benut.<ref>Kannemeyer, J.C. ''Konfrontasies''. Academica. Pretoria en Kaapstad. Eerste uitgawe, 1977.</ref> ''Bobaas van die boendoe'' is gebaseer op ''The playboy of the Western world'' van J.M. Synge. Hierin word Synge se gegewe op vernuftige wyse verwerk om dit van toepassing te maak op die sosiale milieu van die Kaapse bruin mense. Dit is veral die realistiese en pittige taalgebruik wat imponeer.<ref name="auto3" /> ’n Soortgelyke verwerking van Molière se ''Les fourberies de Scapin'' (''Die skelmstreke van Scapino'') wat ook in die wêreld van die Kaapse bruin mense afspeel, is nie gepubliseer nie. [[Mikro]] se verhale oor die karakter Toiings is die basis vir die drama ''Toiings op die langpad''. Die drama verwerk materiaal uit al die Toiings-romans en dek beide die jong en ou Toiings, waardeur sy ontwikkeling duidelik word. Die aksie word egter nie chronologies aangebied nie, maar eerder vanuit die oogpunt van die ou Totius, wat gereeld in sy herinnering terugflitse uit die verlede beleef.<ref>Johl, Ronèl. Die Transvaler, 8 Desember 1979</ref> ''Die hamer van die hekse'' is ’n interessante eksperiment in ons letterkunde wat die klassieke teks van ''Die heks'' van [[C. Louis Leipoldt]] as sentrale gegewe neem. Leipoldt se drama word beskou as ’n uitsonderlike drama in ons vroeë letterkunde, waar die kardinaal tydens die grootskaalse [[heksejag]] in die [[Middeleeue]] uitvind dat die “heks” wat nou voor hom verskyn, sy jeugliefde is. Die einde is onbevredigend aangesien die kardinaal in ’n floute verval en die keuse wat hy moet maak tussen sy jeugliefde (wat hy nou weet onskuldig is) en die kerk (wat haar dood eis) sodoende vryspring. Brink neem die teks van Leipoldt se drama grootliks onveranderd oor, met geringe stilistiese veranderinge, wat insluit die dramatiese aanbieding van die getuienis teen die hekse. Hy skryf ’n episode aan die begin en twee episodes aan die einde by, wat die kardinaal dwing om ’n besluit te neem óf vir sy jeugliefde (wat hom as ketter teen die kerk sal brandmerk) óf vir die kerk (wat sy jeugliefde brandstapel toe sal stuur). Die keuse sluit ook aan by die eietydse deurdat die kardinaal ’n beginselvaste man is wat sterk glo in die kerk as sosiale bestel, ten spyte van die werkinge van hierdie bestel wat soms baie onmenslik is. So word die boodskap van die drama versterk, asook die spanning in die handeling. Die ondergang van ’n man soos in Leipoldt se drama lei dan tot die ondergang van ’n stelsel.<ref>Van der Walt, P.D. Die Transvaler, 21 Januarie 1977</ref><ref>Van Zyl, Hannes. Beeld, 13 September 1976</ref> Op ander gebiede maak hy ook ’n groot bydrae. In die sestiger- en sewentigerjare neem hy by herhaling die regie van sy dramas waar en ontwikkel hy tot toonaangewende kritikus met sy gereelde boekresensies in ''Rapport''. Op filmgebied skryf hy in 1972 die draaiboek vir die film ''Peetpa'', ’n satire op ''The godfather'', wat verfilm is met [[Koos Roets]] as die regisseur. In 1975 is hy die verwerker en regisseur van die verfilming van [[C.M. van den Heever]] se ''Somer''. Sy boek oor ''Kootjie Emmer'' word ook verfilm. Hy lewer ook werk vir die televisie deur die draaiboeke te skryf vir die televisiereekse ''The Settlers'', oor 1820 se Britse Setlaars, en ''Glitter'', oor Kimberley en die [[diamantbedryf]]. Verder verwerk hy [[Herman Charles Bosman]] se verhaal ''The picture of Gysbert Jonker'' vir televisie en [[Olive Schreiner]] se ''Story of an African farm'' vir die verhoog. === Samesteller, redakteur en vertaler === Ook as samesteller en redakteur van boeke is hy belangrik, veral met die samestelling van ''Groot verseboek'' in 2000 en die heruitgawe van 2008, waarvoor hy die totale Afrikaanse poësie in Afrikaans moes bestudeer. Hy versorg die bundel ''Oggendlied'', wat uitgegee word ter ere van [[Uys Krige]] met sy verjaarsdag op [[4 Februarie]] [[1977]], stel die tweetalige bundels ''S.A. 27 April 1994'' en ''27 April one year later / 27 April een jaar later'' saam, waarin verskeie skrywers hulle gedagtes op die historiese dag van volle demokrasie vir Suid-Afrika neerpen en stel ook drie bundels gedigte en prosa saam wat in 1982, 1983 en 1985 onder die titel ''Aspersie'' deur Rhodes-universiteit uitgegee word. Saam met J.M. Coetzee is hy mederedakteur van die versamelbundel ''A land apart'', waarin hulle ’n verteenwoordigende keuse maak uit die Engelse kortverhale van Suid-Afrikaanse skrywers, insluitende Nadine Gordimer, Gcina Mhlope, Ahmed Essop, Chris van Wyk, Mazisi Kunene, Christopher Hope, Mike Nicol en Oupa Thando Mthimkulu. As vertaler is hy verantwoordelik vir die vertaling van ’n groot aantal boeke uit die wêreldliteratuur in Afrikaans. Die Akademieprys vir Vertaalde Werk word in 1971 aan hom toegeken vir sy vertaling van ''Alice deur die spieël'' van [[Lewis Carroll]]. Sy vertalings in Afrikaans sluit in Cervantes se ''Die vindingryke ridder Don Quijote de la Mancha'', Marguerite Duras se ''Moderato cantabile'', Graham Greene se ''Die eendstert'', Lewis Carroll se ''Die avonture van Alice'' en ''Alice deur die spieël'', André Dhôtel se ''Reisigers na die groot land'', Mark Twain se ''Die avonture van Huckleberry Finn'', Nina Berberova se ''Die begeleidster'' en Eugene O’Neill se ''’n Lang dagreis na die nag'', terwyl hy Dan Sleigh se ''Eilande'' en Jeanne Goosen se ''Ons is nie almal so nie''<ref>Toerien, Barend J. Die Burger, 28 Desember 1992</ref> in Engels vertaal. Hy lewe ook ’n groot aantal vertalings van veral kinder- en jeuglektuur onder die skuilnaam Chris van Lille. ’n Volledige lys van sy vertalings word onder sy lys van publikasies hieronder uiteengesit. Sy en [[Antjie Krog]] se Engelse vertaling van Ingrid Jonker se gedigte (''Black butterflies – selected poems'') is in 2009 op die kortlys vir die literêre vertalingsprys van die Suid-Afrikaanse Vertalersinstituut. In 2011 verskyn sy naam op IBBY se erelys vir sy bydrae tot letterkunde vir die jeug en kinders in Suid-Afrika vir sy vertaling van ''Die avonture van Alice in Wonderland''. In opdrag van die streeksrade vertaal hy verskeie dramas, waarvan ''Richard III'' van [[William Shakespeare]], ''Romeo en Juliet'' <ref>Ferguson, Ian. Rapport, 4 Julie 1976.</ref><ref>Malan, Gideon. Beeld, 19 Januarie 1976</ref>van Shakespeare, ''Die seemeeu'' van Anton Tsjechof en ''Hedda Gabler'' van Henrik Ibsen gepubliseer word. Hy vertaal ook Albert Camus se ''Die terroriste'', Edmond Rostand se ''Cyrano de Bergerac'', Georges Feydeau se ''Hond se gedagte'', Eugène Marin Labiche se ''Al om die ander'', Michel de Ghelderode se ''Eskoriaal'', Nikolai Erdmann se ''Die selfmoordenaar'', Fritz Hochwälder se ''Die staatsaanklaer'', Federico Garçia Lorca se ''Bloedbruilof'' en Richard Nash se ''Die reënmaker''. Ongepubliseerde verwerkings van dramas sluit verder in ''Die hand vol vere'' (na aanleiding van Aristophanes se ''Die voëls''), ''’n Lang dagreis na die nag'' (''A long day’s journey into night'' van Eugene O’Neill) en ’n verwerking van ''Story of an African farm'' van Olive Schreiner vir die verhoog. Daar is ook twee verwerkings in Engels, ''That skelm Scapino'' na aanleiding van Molière se ''Les fourberies de Scapin'' en Pavel Kohout se ''Roulette.'' == Toekennings en eerbewyse == === Eerbewyse === [[Lêer:Elsa Joubert.jpg|duimnael|Elsa Joubert]] Benewens die aansienlike aantal pryse wat sy individuele boeke verower, word sy werk en persoon op talryke maniere bekroon. Hy word in 1979, 1980 en 1982 vir die [[Nobelprys vir Letterkunde]] benoem en bevind hom in 1982 op die kortlys vir hierdie prys, wat daardie jaar aan Gabriel Garçia Marquez toegeken word. In 1983 word hy deur die Franse regering vereer deur ingehuldig te word as ridder van die [[Legioen van Eer]] en in 1987 vereer dieselfde regering hom weer toe hy ’n offisier van l’Ordre des Arts et Lettres word, die hoogste moontlike toekenning van die Franse regering. Die Universiteit van Uppsala in [[Swede]] ken in 1993 die Monisamiën-prys vir menseregte aan hom toe, wat al om die ander jaar toegeken word, en met hierdie toekenning sluit hy aan by vorige ontvangers soos [[Lech Wałęsa|Lech Walesa]] van Pole en die Koreaanse digter Kim Chi Ha. Hy dien ook op die jurie vir die toekenning van die Jacques Rousseau-prys vir [[Filosofie]] in [[Switserland]], saam met die Nobelpryswenner Saul Bellow die enigste buitelander op die jurie. Toe die Akademie in 1994 aan hom die [[Gustav Prellerprys vir Literatuurwetenskap en Letterkundige Kritiek|Gustav Preller-prys]] vir literêre kritiek toeken, weier Brink die prys, omdat hy reeds meer as vier jaar vantevore vanuit die Afrikaanse na die Engelse kritiek oorbeweeg het en dus geen nuwe bydrae gemaak het wat die toekenning van die prys sou regverdig nie. Saam met [[Elsa Joubert]] ontvang hy in 1996 die Afrikaans Onbeperk-toekenning by die [[Klein Karoo Nasionale Kunstefees]] en die motivering word deur [[Adam Small]] gedoen. In 2000 word hy aangewys as Boekjoernalis van die Jaar vir bydraes gelewer in ''Leadership'', ''Insig'' en ''The Sunday Independent''. Tydens die ''Volksblad''-Kunstefees in [[2002]] reël die Departement Afrikaans-Nederlands van die [[Universiteit van die Vrystaat]] ’n André P. Brink-seminaar waaraan vele vooraanstaande figure in die Afrikaanse letterkunde deelneem. Brink word ook aangewys as die Feeskunstenaar en ’n uitgawe van die letterkundige tydskrif ''Stilet'' word aan hom gewy. ''Tydskrif vir Letterkunde'' wy in 2005 ten tye van sy sewentigste verjaarsdag ’n spesiale uitgawe aan sy lewe en werk. Die staatspresident ken in September 2006 die [[Orde van Ikhamanga]] (Silwer) aan hom toe. In Desember 2006 ontvang hy ’n Suid-Afrikaanse Letterkundetoekenning, geborg deur die Departement van Kuns en Kultuur, vir sy lewensbydrae tot die Suid-Afrikaanse letterkunde. Die departement Afrikaans van die [[Universiteit van Pretoria]] bied in Maart 2013 ’n tweedaagse kongres oor sy werk aan onder die titel ''On the contrary: André Brink and his oeuvre''. Verskeie plaaslike en buitelandse letterkundiges neem daaraan deel. Hy word in 2013 deur die stad [[Parys]] vereer met hulle hoogste eer, die Médaille Grand Vermeil De La Ville, wat toegeken word aan leiers wat ’n belangrike invloed uitoefen. In 2014 word hy deur die Arts and Culture Trust vir sy lewenslange bydrae tot die letterkunde vereer. Hy ontvang verskeie eredoktorsgrade, onder meer van die [[Universiteit van die Witwatersrand]] in 1985, die [[Universiteit van die Vrystaat|Universiteit van die Oranje-Vrystaat]] in [[1995]], [[Rhodes-universiteit|Rhodes Universiteit]], die Franse universiteit Montpellier, die [[Universiteit van Pretoria]] in 2003 en in 2015 die Franssprekende Katolieke Universiteit in Louvain-la-Neuve in België. Verskeie boeke word oor hom en sy werk gepubliseer. Die letterkundige J.H. Senekal stel in [[1988]] ’n bundel saam onder die titel ''[[Donker Weerlig: Literêre opstelle oor die werk van André P. Brink]]'', wat letterkundige opstelle oor sy skryfwerk bevat. In 1990 publiseer Bas Peters in Nederland ''Op zoek naar Afrika: over het verbod op ‘Kennis van die aand’ van André P. Brink''. Onder redaksie van Karina Szczurek verskyn ''Encounters with André Brink'' in 2010 waarin Brink se vriende en kollegas vertel van hulle herinneringe aan hom. In 2013 word die bundel ''Contrary: Critical responses to the novels of André Brink'' deur Willie Burger en Karina Szczurek saamgestel, met literêre opstelle deur verskeie literatore in beide Afrikaans en Engels wat daarin opgeneem word.<ref>Fourie, Reinhardt. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 51 no. 2, Vierde reeks Lente 2014</ref> === Toekennings === Brink was 'n veelbekroonde skrywer. Hy ontvang onder andere die volgende toekennings: * 1963 [[Eugène Maraisprys]] van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] vir sy drama ''Caesar'' * 1964 [[Reina Prinsen Geerligs-prys]] * 1965 [[Central News Agency-prys vir Letterkunde|CNA-prys]] vir sy reisverhale ''Olé'' * 1970 Akademieprys vir Vertaalde Werk van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir sy vertaling van ''Alice deur die Spieël'' ([[Lewis Carroll]]) * 1978 CNA-prys vir sy roman ''Rumours of Rain'' (die Engelse weergawe van ''Gerugte van Reën'') * 1980 Prix Médicis Étranger (Frankryk) * 1980 Martin Luther King Memorial Prize (VK) * 1982 Ridder van die Franse [[Legioen van Eer]] (Frankryk) * 1982 CNA-prys vir sy roman ''A Chain of Voices'' (die Engelse weergawe van ''Houd-den-Bek'') * 1987 Offisier van die l’Ordre des Arts et Lettres (Frankryk) * 1994 Gustav Prellerprys vir Literatuurwetenskap en Letterkundige Kritiek van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns * 2000 [[Hertzogprys]] van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir sy drama ''Die Jogger'' * 2001 Hertzogprys vir sy roman ''Donkermaan'' * [[Orde van Ikhamanga]] (Silwer) van die [[president van Suid-Afrika]]. == Publikasies == Die volgende publikasies het uit Brink se pen verskyn:<ref>{{cite web |url=http://www.dbnl.org/auteurs/auteur.php?id=brin022 |title=André Brink · dbnl |last=DBNL |website=DBNL |language=nl |archive-url=https://web.archive.org/web/20190816155924/https://www.dbnl.org/auteurs/auteur.php?id=brin022 |archive-date=16 Augustus 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.worldcat.org/search?q=au:LILLE,+Chris+van,&qt=hot_author|title=Results for 'au:LILLE, Chris van,' [WorldCat.org]|website=www.worldcat.org}}</ref> === Romans === * 1958: ''Meul teen die Hang''<ref>https://openlibrary.org/books/OL52897864M/Die_meul_teen_die_hang</ref> * 1958/9: ''Die Gebondenes'' * 1960: ''Eindelose Weë'' * 1962: ''Lobola vir die Lewe'' * 1963: ''Die Ambassadeur'' * 1965: ''Orgie'' * 1967: ''Miskien Nooit'' * 1973: ''Kennis van die Aand'' * 1975: ''’n Oomblik in die Wind'' * 1978: ''Gerugte van Reën'' * 1979: ''’n Droë Wit Seisoen'' * 1982: ''Houd-den-Bek'' * 1984: ''Die Muur van die Pes'' * 1988: ''Die Eerste Lewe van Adamastor'' * 1988: ''States of Emergency'' * 1991: ''Die Kreef Raak Gewoond Daaraan'' * 1993: ''Inteendeel'' * 1995: ''Sandkastele'' * 1998: ''Duiwelskloof'' * 2000: ''Donkermaan'' * 2002: ''Anderkant die Stilte'' * 2004: ''Voor Ek Vergeet'' * 2005: ''Bidsprinkaan'' * 2006: ''Die Blou Deur/The Blue Door'' * 2008: ''Ander Lewens'' * 2012: ''Philida'' === Dramas === * 1956: ''Die Band om ons Harte'' * 1961: ''Caesar'' * 1962: ''Die Koffer'' * 1965: ''Bagasie (Koffer, Tas, Trommel)'' * 1965: ''Elders Mooiweer en Warm'' * 1970: ''Die Verhoor'' * 1970: ''Die Rebelle'' * 1971: ''Kinkels innie Kabel'' * 1973: ''Die Bobaas van die Boendoe'' * 1973: ''Afrikaners is Plesierig'' * 1974: ''Pavane'' * 1976: ''Die Hamer van die Hekse'' * 1979: ''Toiings op die Langpad'' * 1997: ''Die Jogger'' === Reisverhale === * 1962/3: ''Pot-Pourri'' * 1963: ''Sempre Diritto'' * 1965: ''Olé'' * 1969: ''Midi'' * 1969: ''Parys-Parys Retoer'' * 1970: ''Fado'' === Akademiese Werke === * 1959: ''Orde en Chaos'' * 1967: ''[[Aspekte van die Nuwe Prosa]]'' * 1971: ''Die Poësie van Breyten Breytenbach'' * 1974: ''[[Aspekte van die Nuwe Drama]]'' * 1976: ''Voorlopige Rapport'' * 1977: ''Jan Rabie se 21'' * 1980: ''Tweede Voorlopige Rapport'' * 1983: ''Mapmakers: Writing in a State of Siege'' * 1985: ''Literatuur in die Strydperk'' * 1985: ''Waarom Literatuur?'' * 1987: ''Vertelkunde'' * 1996: ''Reinventing a Continent: Writing and Politics in South Africa'' * 1996: ''Destabilising Shakespeare'' * 1998: ''The Novel: Language and Narrative from Cervantes to Calvino'' === Ander Werke === * 1961: ''Bakkies en sy Maats – 1 Die Bende'' * 1962: ''Bakkies en sy Maats – 2 Platsak'' * 1963: ''Die Verhaal van Julius Caesar '' * 1965: ''Rooi'' (5 kortverhale in bundel; met ander) * 1973: ''Portret van die Vrou as ’n Meisie'' * 1973: ''Die Geskiedenis van Oom Kootjie Emmer van Witgatworteldraai'' * 1973: ''Brandewyn in Suid-Afrika'' * 1974: ''Dessertwyn in Suid-Afrika'' * 1974: ''Die Klap van die Meul'' * 1974: ''Die Wyn van Bowe'' * 1979: ''In Camera: Portraits of South African Artists/In Kamera: Portrette van Suid-Afrikaanse Kunstenaars'' * 1981: ''’n Emmertjie Wyn'' * 1981: ''Heildronk'' * 1983: ''Oom Kootjie Emmer en die Nuwe Bedeling'' * 1984: ''Loopdoppies'' * 2009: '' 'n Vurk in die Pad'' (outobiografie) === Omnibusse === * 1982: ''Die Fees van die Malles'' * 1986: ''Mal en Ander Stories'' * 1990: ''Latynse Reise'' * 2006: ''Met ’n Glimlag'' === Samestellings === * 1977: ''Oggendlied: ’n Bundel vir Uys Krige op sy Verjaardag'' * 1979: ''Klein Avontuur'' (Top Naeff) * 1986: ''A Land Apart: A South African Reader'' (saam met [[J.M. Coetzee]]) * 1994: ''SA 27 April 1994'' * 1995: ''27 April – One Year Later/Een Jaar Later'' * 2000: ''Groot Verseboek 2000'' * 2008: ''Groot Verseboek 2008 –'' in drie bande === Vertalings === * 1962: ''Reisigers na die Groot Land'' (Andre Dhôtel) * 1962: ''Die Wonderhande'' (Joseph Kessel) * 1962: ''Die Brug oor die Rivier Kwai'' (Pierre Boulle) * 1962: ''Nuno, de Visserseun'' (LN Lavolle) * 1963: ''Moderato Cantabile'' (Marguerite Duras) * 1963: ''Verhale uit Limousin'' (Léonce Bourliaguet) * 1963: ''Die Slapende Berg'' (Léonce Bourliaguet) * 1963: ''Land van die Farao's'' (Leonard Cottrell) * 1963: ''Die Bos van Kokelunde'' (Michel Rouzé) * 1963: ''Die Goue Kruis'' (Paul-Jacques Bonzon) * 1964: ''Land van die Twee Riviere'' (Leonard Cottrell) * 1964: ''Volke van Afrika'' (CM Turnbull) * 1965: ''[[Alice se Avonture in Wonderland]]'' (Lewis Carroll) * 1966: ''Die Mooiste Verhale uit die Arabiese Nagte'' * 1966: ''Die Avonture van Don Quijote'' (oorvertel deur J Reeves) * 1966: ''[[Don Quijote (boek)|Die Vindingryke Ridder Don Quijote de la Mancha]]'' (Cervantes) * 1966: ''Die Swerfling'' ([[Colette]]) * 1966: ''Ek was Cicero'' (Elyesa Bazna) * 1966: ''Koning Babar'' (Jean de Brunhoff) * 1966: ''Speurder Maigret'' (Simenon) * 1967: ''Maigret en sy Dooie'' (Simenon) * 1967: ''Die Eenspaaier'' (Ester Wier) * 1967: ''Die Mooiste Sprokies van Moeder Gans'' (C Perrault) * 1967: ''Die Eendstert'', oorspronklike Engelse titel: ''Brighton Rock'' ([[Graham Greene]]) * 1967: ''Mary Poppins in Kersieboomlaan'' (PL Travers) * 1967(?): ''Die Towenaar se Neef'' (CS Lewis) * 1968: ''Die Groot Boek oor ons Dieremaats'' (met ander vertalers) * 1968: ''Koning Arthur en sy Ridders van die Ronde Tafel'' * 1968: ''Die Kinders van Groenkop'' (Lucy Boston) * 1968: ''Maigret en die Lang Derm'' (Simenon) * 1968: ''Bontnek. Die Verhaal van ’n Duif'' (Dhan Gopal Mukerji) * 1968: ''Alice deur die Spieël'' (Lewis Carrol) * 1968: ''Die Botsende Rotse'' ([[Ian Serraillier]]) * 1968: ''Die Bul in die Doolhof'' (Ian Serraillier) * 1968: ''Die Horing van Ivoor'' (Ian Serraillier) * 1968: ''Die Kop van die Gorgoon'' (Ian Serraillier) * 1968: ''Die Draai van die Skroef'' ([[Henry James]]) * 1969: ''Die Gelukkige Prins en Ander Sprokies'' ([[Oscar Wilde]]) * 1969: ''Maigret en die Spook'' (Simenon) * 1969: ''Die Gestewelde Kat'' (Charles Perrault) * 1969: ''Die Groot Golf'' (Pearl S Buck) * 1969: ''Die Nagtegaal'' (Hans Christiaan Andersen) * 1969: ''Richard III'' ([[Shakespeare]]) * 1970: ''Die Terroriste'' (Camus) * 1971: ''Eskoriaal'' (Michel de Ghelderode) * 1972: ''Ballerina'' (Nada Ćurčija-Prodanovič) * 1973: ''Jonathan Livingston Seemeeu'' (Richard Bach) * 1974: ''Hedda Gabler'' ([[Henrik Ibsen]]) * 1974: ''Die Wind in die Wilgers'' (Kenneth Grahame) * 1975: ''Die Tragedie van Romeo en Juliet'' ([[Shakespeare]]) * 1976: ''Die Seemeeu'' ([[Anton Tsjechof]]) * 1978: ''Die Tierbrigade'' (Claude Desailly) * 1979: ''Nuwe Avonture van die Tierbrigade'' (Claude Desailly) * 1980: ''Die Nagtegaal en die Roos'' ([[Oscar Wilde]]) * 1981: ''Rot op Reis'' (Kenneth Grahame) * 1981: ''Adam van die Pad'' (Elizabeth Janet Gray) * 1983: ''Klein Duimpie'' (Charles Perrault) * 1987: ''Die Avonture van Alice'' (Lewis Carroll) * 1992: ''Not All of Us'' ([[Jeanne Goosen]]) * 1993: ''Die Begeleidster'' (Nina Berberova) * 1994: ''Die Klein Prinsie'' ([[Antoine de Saint-Exupéry]]) * 2007: ''Black Butterflies – Selected Poems'' ([[Ingrid Jonker]]) (saam met [[Antjie Krog]]) === Chris van Lille === * 1977: ''Spanning op blou einders'' === Adrienne du Toit === * 1967: ''Vlinder in die vlamkring'' == Akademiese Publikasies oor André P Brink se Werk == ===Boeke=== * 1988: ''[[Donker Weerlig: Literêre opstelle oor die werk van André P. Brink]]'' (onder redaksie van J.H. Senekal) * 1991: ''The Lives of Adamastor'' (deur Anthony J. Hassall, in ''International Literature in English'', onder redaksie van Pobert L. Ross) * 1996: ''Colonization, Violence, and Narration in White South African Writing: André Brink, Breyten Breytenbach, and J.M. Coetzee'' (Rosemary Jane Jolly) ===Vakkundige artikels=== *Anker, Johan. 2009. Mise en abyme en Ander Lewens van André P. Brink. ''LitNet Akademies Geesteswetenskappe.'' *Beer, Linde. 2019. Afrikaanse populêre fiksie oor die Kongo (DRK) tydens die koloniale era, met spesiale verwysing na Die Swart Luiperd- reeks en “Stad uit die verlede” (André P. Brink). ''Stilet.'' *Borowska, Natalia. 2011. Een omstreden schrijver Nederlandse recensenten over André P. Brink. ''Tydskrif vir Nederlands en Afrikaans.'' *Botha, Elize. 2002. Die tweegesig-leser - 'n persoonlike leesverslag van André P Brink, Donkermaan (2000). ''Stilet.'' *Bothma, Mathilda en Henriette Roos. 2006. Intertekstuele skakels. Die terugreik na 'n Westerse wêreld vanuit 'n Afrika-sentiment in enkele romans van André P Brink. ''Stilet.'' *Bothma, Mathilda. 2013. Verbeelding en realiteit in Bidsprinkaan deur André P Brink. ''Stilet.'' *Bothma, Mathilda. 2015. Ambivalensie in die verhouding tussen slaaf en meester in Philida deur André P Brink . ''Tydskrif vir Letterkunde.'' *Breitenbach, JH. 1977. Relativering van die werklikheid in die romans van André P. Brink. ''Koers.'' *Brittan, Alice. 2005. Reading sex and violence in André P Brink's Rumours of Rain and A Dry White Season . ''Tydskrif vir Letterkunde.'' *Burger, Willie. 2015. Reading can be disturbing- a tribute to André Brink . ''Tydskrif vir Letterkunde.'' *Chaudhari, Shamiega. 2017. Stilte en agentskap in die slaweroman Philida van André P. Brink. ''LitNet Akademies Geesteswetenskappe.'' *Cochrane, Neil. 2005. Die pikareske tematiek in André P Brink se Inteendeel . ''Tydskrif vir Letterkunde.'' *Cochrane, Neil. 2005. 'n Ondersoek na die pikareske motiewe in Anderkant die stilte van André P Brink. ''Stilet.'' *Coetser, JL. 1988. Don Quijote (Cervantes) en Ole (Brink). ''Tydskrif vir Letterkunde.'' *Coetzee, Ampie. 2002. Seksualiteit in die werk van André P Brink. ''Stilet.'' *Crous, Marius. 2006. “Note on sex for the aged widower”- On André P Brink’s The Rights of Desire . ''Tydskrif vir Letterkunde.'' *Diala, Isidore. 2003. André Brink and the Implications of Tragedy for Apartheid South Africa. ''Journal of Southern African Studies.'' *Diala, Isidore. 2005. André P Brink- An aesthetics of response . ''Tydskrif vir Letterkunde.'' *Diala, Isidore. 2015. Tribute André Brink - In defiance of boundaries. ''Tydskrif vir Letterkunde.'' *Ester, Hans. 2005. André P Brink en de marxistische literatuuropvatting . ''Tydskrif vir Letterkunde.'' *Fourie, Reinhardt. 2014. Contrary- Critical Responses to the Novels of André P Brink. ''Tydskrif vir Letterkunde.'' *Fourie, Reinhardt. 2016. Vlam in die sneeu. Die liefdesbriewe van André P Brink en Ingrid Jonker. ''Tydskrif vir Letterkunde.'' *Grzęda, Paulina. 2019. “A Sense of an Absent Future.” Pervading Post-apartheid South African Literature- Re-conceptualisations of Temporality in André Brink’s Transitional Writings . ''Werkwinkel.'' *Horn, Anette en Peter Horn. 2005. "It is much more complicated and much more fluid than mere linearity" Female genealogies in André P Brink's Imaginings of Sand . ''Tydskrif vir Letterkunde.'' *Human, Thys. 2002. Die glansende skadu van haar afwesigheid - die logika van supplementariteit in André P Brink se Donkermaan. ''Stilet.'' *Human, Thys. 2013. Anderkant die stilte (2002) deur André P. Brink as postkoloniale, Gotiese roman. ''Stilet.'' *John, Philip. 2003. Verowering in Duiwelskloof (1998) (André P Brink) en The heart of redness (2000) - implikasies van ons siening van die verlede vir ons toekoms. ''Stilet.'' *John, Philip. 2005. Globale paradys of plaaslike hel? 'n Lesing van Duiwelskloof (André P Brink), Lituma en los Andes (Mario Vargas Llosa) en Paradise (Toni Morrison) . ''Tydskrif vir Letterkunde.'' *John, Philip. 2006. n "Nuwe" Afrikaanse literêrkritiese paradigma? Enkele gedagtes aan die hand van 'n analise van André P Brink se Voor ek vergeet (2004). ''Stilet.'' *Kossew, Sue. 1997. Reinventing history; reimagining the novel- The politics of reading André Brink's imaginings of Sand . ''Journal of Literary Studies.'' *Kossew, Sue. 2005. Giving Voice- Narrating silence, history and memory in André P Brink’s The Other Side of Silence and Before I Forget . ''Tydskrif vir Letterkunde.'' *le Cordeur, Michael. 2013. Philida - van slavin tot geëmansipeerde vrou. Philida 'n slawerom, André P Brink. ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe.'' *Lehmann, Elmar. 2005. Brinkmanship- Storytellers and the novelist (André P Brink). ''Tydskrif vir Letterkunde.'' *Lemmer, Erika. 1997. Verkleurmannetjiegenres - Mutasies in metafiksionele tekste van Cervantes en Brink. ''Tydskrif vir Letterkunde.'' *Louw, Salomi. 2006. Ruimte in André P Brink se Die jogger. ''Stilet.'' *Meintjes, Godfrey. 1998. Postcolonial imaginings- An exploration of postcolonial tendencies in André P Brink's prose oeuvre . ''Journal of Literary Studies.'' *Mouton, M.. 1983. Tyd as karakteriseringsmiddel in Die Ambassadeur van André P. Brink. ''Literator.'' *Neethling, Bertie. 2009. Naamgewingstrategieë in André P. Brink se Duiwelskloof en Devil's Valley- 'n vergelykende perspektief. ''LitNet Akademies Geesteswetenskappe.'' *Pieterse, Henning. 2015. Tribute Birthing me - André P Brink (1935-2015). ''Tydskrif vir Letterkunde.'' *Rich, Paul. 1982. Tradition and Revolt in South African Fiction The Novels of Andre Brink, Nadine Gordimer and J. M. Coetzee. ''Journal of Southern African Studies.'' *Roos, Henriette. 2007. Bidsprinkaan 'n ware storie, André P Brink. ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe.'' *Senekal, Burgert. 2015. André P Brink se posisie in die Afrikaanse literêre sisteem van die 1960’s . ''Tydskrif vir Letterkunde.'' *Slagter, Inez en Ena Jansen. 2009. Het literair motto een raadsel dat om ontcijfering vraagt. Drie motto’s in Bidsprinkaan, ’n ware storie (2005) van André P. Brink. ''Tydskrif vir Nederlands en Afrikaans.'' *Stachura, Natalia. 2015. In memoriam André P Brink (1935-2015) . ''Werkwinkel.'' *Steenberg, DH. 1974. Die lewensiening in die teoretiese prosa van André P Brink. ''Tydskrif vir Letterkunde.'' *Steenekamp, Carina. 2022. The power of exclusion in the works of André Brink and Assia Djebar. ''Tydskrif vir Letterkunde.'' *Titlestad, Michael en Mike Kissack. 2005. A wrecked life : allegorical transcendence in André Brink's An instant in the wind. ''Scrutiny2.'' *Van Wyk, JH. 1986. Die politieke dimensie in die romankuns van André P. Brink- 'n Etiese evaluering. ''Koers.'' *Van Wyk, Steward. 2013. “Een negerin, een slavin en meer niet” aspekte van die uitbeelding van slawerny in Hoe duur was de suiker? (Cynthia McLeod) en Philida ’n slaweroman (André P. Brink). ''Tydskrif vir Nederlands en Afrikaans.'' *Van Zyl, Dorothea. 2002. André P Brink, retorikus par excellence. ''Stilet.'' *Van Zyl, Wium. 2005. Karakters en betoog in André P Brink se Gerugte van reën . ''Tydskrif vir Letterkunde.'' *Vermeulen, Liezel. 2005. Die vertelsituasie in Sandkastele (1995) deur André P Brink. ''Stilet.'' *Viljoen, Louise. 1995. Re-writing history- André Brink’s An Act of Terror (1991) and On the Contrary (1993). ''Koers.'' *Viljoen, Louise. 2002. Kan die slaaf praat? Die stem van die slaaf in enkele André P Brink-romans. ''Stilet.'' *Wenzel, M. 2001. Reading the ideological subtext in André Brink’s An Instant in the Wind and Patrick White’s A Fringe of Leaves. ''Literator.'' *Willemse, Hein. 2004. André P. Brink- 'n erkenning . ''Tydskrif vir Letterkunde.'' *Willemse, Hein. 2015. Huldeblyk André P Brink se bevrydende woord en dissidensie. ''Tydskrif vir Letterkunde.'' == Verwysings == {{Verwysings|3}} == Bronne == === Boeke === {{refbegin|3}} * Antonissen, Rob. ''Die Afrikaanse letterkunde van aanvang tot hede''. Nasou Beperk. Derde hersiene uitgawe. Tweede druk, 1964. * Antonissen, Rob. ''Spitsberaad''. Nasou Beperk. Elsiesrivier. Eerste uitgawe. Eerste druk, 1966. * Antonissen, Rob. ''Verkenning en kritiek''. H.A.U.M. Pretoria. Eerste uitgawe. Eerste druk, 1979. * Aucamp, Hennie. ''Kort voor lank''. Tafelberg-Uitgewers Bpk. Kaapstad. Eerste uitgawe, Tweede druk, 1980. * Beukes, Marthinus. ''André P. Brink (1935-)'' Deel II. in Van Coller, H.P. (red.) ''Perspektief en Profiel Deel I''. J.L. van Schaik-Uitgewers. Pretoria. Eerste uitgawe, 1998. * Beukes, W.D. (red.) ''Boekewêreld: Die Nasionale Pers in die uitgewersbedryf tot 1990''. Nasionale Boekhandel Bpk. Kaapstad. Eerste uitgawe, eerste druk, 1992. * Brink, André P. ''Skuld en boete''. in ''Herinnering se wei.'' Perskor-uitgewery. Johannesburg. Tweede uitgawe. Eerste druk, 1977. * Brink, André P. ''Aspekte van die nuwe drama.'' Academica. Pretoria en Kaapstad. Tweede hersiene uitgawe, 1986. * Brink, André P. e.a. ''Rooi.'' John Malherbe Edms. Bpk. Kaapstad. Tweede hersiene uitgawe, 1982. * Brink, André P. ''Vertelkunde.'' Academica. Pretoria en Kaapstad. Eerste uitgawe, 1987. * Brink, André P. ’''n Vurk in die pad''. Human & Rousseau. Kaapstad en Pretoria. Eerste uitgawe, 2009. * Cloete, T.T. (red.) ''Die Afrikaanse literatuur sedert sestig''. Nasou Beperk. Eerste uitgawe, 1980. * Dekker, G. ''Afrikaanse Literatuurgeskiedenis.'' Nasou Beperk. Kaapstad. Elfde druk, 1970. * De Vries, Abraham H. ''Kortom''. Academica. Pretoria, Kaapstad en Johannesburg. Eerste uitgawe, 1983. * De Vries, Abraham H. ''Kortom 2''. Human & Rousseau. Kaapstad en Pretoria. Eerste uitgawe, 1989. * Grobler, Hilda. ''Bolder.'' Blokboeke 57 Academica. Pretoria en Kaapstad. Eerste uitgawe, 1988. * Grové, A.P. ''Letterkundige sakwoordeboek vir Afrikaans''. Nasou Beperk. Vyfde uitgawe. Eerste druk, 1988. * Grové, A.P. ''Trekvoëls''. Voortrekkerpers Beperk. Johannesburg, 1969. * Kannemeyer, J.C. ''Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 1''. Academica. Pretoria en Kaapstad. Tweede druk, 1984. * Kannemeyer, J.C. ''Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur'' ''2''. Academica. Pretoria, Kaapstad en Johannesburg. Eerste uitgawe. Eerste druk, 1983. * Kannemeyer, J.C. ''D.J. Opperman: ’n biografie.'' Human & Rousseau. Kaapstad en Pretoria. Eerste uitgawe, 1986. * Kannemeyer, J.C. ''Die Afrikaanse literatuur 1652–2004.'' Human & Rousseau. Kaapstad en Pretoria. Eerste uitgawe, 2005. * Lindenberg, Anita. ''André P. Brink (1935-)'' Deel I. in Van Coller, H.P. (red.) ''Perspektief en Profiel Deel I.'' J.L. van Schaik-Uitgewers. Pretoria. Eerste uitgawe, 1998. * Lindenberg, E. ''Onsydige toets.'' Academica. Kaapstad en Pretoria. Eerste uitgawe, 1965. * Lindenberg, E. (red.) ''Inleiding tot die Afrikaanse letterkunde''. Academica. Pretoria en Kaapstad. Vierde uitgawe. Eerste druk, 1973. * Moodie, Anita. ''André P. Brink.'' in Nienaber, P.J. et al. ''Perspektief en Profiel.'' Afrikaanse Pers-Boekhandel. Johannesburg. Derde hersiene uitgawe, 1969. * Nienaber, P.J,; Senekal, J.H en Bothma, T.C. ''Mylpale in die geskiedenis van die Afrikaanseletterkunde''. Afrikaanse Pers-Boekhandel. Tweede hersiene uitgawe, 1963. * Nienaber, P.J. et al. ''Perspektief en Profiel''. Afrikaanse Pers-Boekhandel. Johannesburg. Derde hersiene uitgawe, 1969. * Senekal, Jan. (samesteller'') Donker weerlig''. Jutalit. Eerste uitgawe. Eerste druk, 1988. * Smuts, J.P. ''Karakterisering in die Afrikaanse roman.'' Hollandsch Afrikaansche Uitgevers Maatschappij. Kaapstad en Pretoria. Eerste uitgawe, 1975. * Smuts, J.P. (Red.) ''Kompas''. HAUM. Kaapstad. Eerste uitgawe, 1965. * Van Biljon, Madeleine. ''Geliefde leesgoed.'' Quellerie-Uitgewers Edms. Bpk. Kaapstad. Eerste uitgawe, 1996. * Van Coller, H.P. (red.) ''Perspektief en Profiel Deel I.'' J.L. van Schaik-Uitgewers. Pretoria. Eerste uitgawe, 1998. * Van Coller, H.P. (red.) ''Perspektief en Profiel Deel 3''. Van Schaik-Uitgewers. Pretoria. Eerste uitgawe, 2006. * Van Coller, H.P. ''Tussenkoms''. HAUM. Pretoria. Eerste uitgawe. Eerste druk, 1990. {{refend}} === Tydskrifte en koerante === {{refbegin|3}} * Anker, Johan. ''Magiese realisme en die religieuse in ‘Bidsprinkaan’''. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 45 no. 2, Lente 2008 * Anoniem. ''Klassieke Kersgeskenke.'' Rapport, 5 Desember 2004 * Anoniem. ''André P. Brink deur ACT vereer.'' Beeld, 2 Desember 2014 * Bothma, Mathilda. ''Ambivalensie in die verhouding tussen slaaf en meester in Philida deur André P. Brink''. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 52 no.1 Vierde reeks Herfs 2015 * Brittan, Alice. ''Reading sex and violence in André Brink’s ‘Rumours of rain’ and “A dry white season’.'' Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 42 no. 1, 2005 * Brümmer, Willemien. ''Om kaal te loop''. By, 14 Februarie 2009 * Brümmer, Willemien. ''Vreemde leegte bly oor''. Beeld, 13 Februarie 2015 * Bruwer, Johan. ''Die ewige siklus.'' Rapport, 9 Maart 1980 * Burger, Willie. ''Reading can be disturbing: a tribute to André Brink.'' Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 52 no. 2 Lente 2015 * Cloete, Henry en Brink, André P. ''Daar was nêrens bymotiewe nie''. Rapport, 13 Desember 2009 * Cloete, Henry. ''Skrywers kap mekaar oor ‘plagiaat’''. Rapport, 20 Desember 2009 * Cochrane, Neil. ''Die pikareske tematiek in André P. Brink se ‘Inteendeel’.'' Tydskrif vir Letterkunde.Jaargang 42 no. 1, 2005 * Coetser, J.L. ''Don Quijote (Cervantes) en Olé (Brink).'' Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 26 no. 4, November 1988 * Crous, Marius. ''’Note on sex for the aged widower’: On André Brink’s ‘The rights of desire’.'' Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 43 no. 2, Lente 2006 * De Vries, Willem. ''Aangrypende briewe gepubliseer.'' Beeld, 5 Augustus 2015 * Diala, Isidore. ''André Brink: In defiance of boundaries.'' Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 52 no. 2 Lente 2015 * Ester, Hans. ''André Brink en de marxistische literatuuropvatting.'' Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 42 no. 1, 2005 * Fagan, Eduard. ''Enkele struktuurprobleme in André P. Brink se ‘Houd-den-Bek’''. Standpunte. Nuwe reeks 178, Augustus 1985 * Ferreira, Jeanette. ''Historiese fiksie / politieke roman: ‘Houd-den-Bek’.'' Standpunte. Nuwe reeks 176, April 1985 * Galloway, Francis. ''Die verbod op ‘Kennis van die aand’ – ’n historiese oorsig''. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 23 no. 2, Mei 1985 * Grobler, Hilda. ''’n Verwerking van André Brink.'' Tydskrif vir Letterkunde. Nuwe reeks 16 no. 1, Februarie 1978 * Hambidge, Joan''. ’n Ingewikkelde metateks.'' Standpunte. Nuwe reeks 175, Februarie 1985 * Hambidge, Joan. ''Anderkant die stilte praat ons gelukkig weer.'' Rapport, 13 Oktober 2002 * Horn, Annette and Horn, Peter. ''‘It is much more complicated and much more fluid than mere linearity’: Female genealogies in André Brink’s ‘Imaginings of sand’.'' Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 42 no. 1, 2005 * Hugo, D.J. ''Woord en geweld by André Brink.'' Standpunte. Nuwe reeks 171, Junie 1984 * Human, Koos. ''Dis André Brink of niemand anders''. Rapport, 26 Mei 1985 * John, Philip. ''Globale paradys of plaaslike hel? ’n Lesing van ‘Duiwelskloof (André P. Brink), ‘Lituma en los Andes (Mario Vargas Llosa) en ‘Paradise’ (Toni Morrison).'' Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 42 no. 1, 2005 * Kemp, Theo en Burger, Willie. ’''n Botsing met die self.'' Boeke-Insig. No. 3 Herfs 2008 * Kloppers, Albert. ''Perspektiewe op verhale uit ‘Bolder’''. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 27 no. 1, Februarie 1989 * Kossew, Sue. ''Giving voice: Narrating silence, history and memory in André Brink’s ‘The other side of silence’ and ‘Before I forget’.'' Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 42 no. 1, 2005 * Lehmann, Elmar. ''Brinkmanship: Storytellers and the novelist.'' Tydskrif vir Letterkunde, Jaargang 42 no. 1, 2005 * Lemmer, Erika. ''Verkleurmannetjiegenres: Mutasies in metafiksionele tekste van Cervantes en Brink''. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 35 no. 2, Mei 1997 * Malan, Charles. ''André P. Brink en ideologie: Uit die ‘ivore tronen’ na die strydperk.'' Standpunte. Nuwe Reeks 181, Februarie 1986 * Malan, Marlene. ''Gilde eer Brink oor brandewyn.'' Rapport, 8 Oktober 2006 * Malan, Marlene. ''Brink se antwoord op kritiek: ‘Philida’''. Rapport, 29 Julie 2012 * Malan, Pieter. ''Heroïese gees gegroet.'' Rapport, 8 Februarie 2015 * Meiring, Martie Retief. ''Brink swiep wyd''. Rapport, 22 Februarie 2009 * Muller, Wayne. ''Beurs laat André skryf oor slawerny''. Beeld, 4 Desember 2009 * Nieuwoudt, Stephanie. ''Met ‘Donkermaan’ kry hy berusting.'' Beeld, 24 Augustus 2000 * Olivier, Fanie. B''rink se Afrikaanse woorde blink.'' Plus, 3 Junie 2005 * Olivier, Gerrit. ''’n Eerste verkenning van enkele aspekte van André P. Brink se kritiese werksaamhede.'' Tydskrif vir Letterkunde. Nuwe reeks 13 no. 4, November 1975 * Pieterse, Henning. ''Braam Fischer en Bernard Franken: die figuur en die dokument.'' Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 23 no. 2, Mei 1985 * Pieterse, Henning. ''Birthing me: André P. Brink (1935–2015)'' Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 52 no. 2 Lente 2015 * Pocock, Tony. ''Brink in die buiteland.'' Insig, Mei 1995 * Pretorius, Willem. ''Oorsee is Brink ’n Tolstoi, plaaslik ’n ploert''. Die Burger, 28 November 1991 * Prins, Jo. ''Geweldmisdaad laat Brink se optimisme oor SA opdroog''. Beeld, 10 Julie 2006 * Prins, M.J. ''Aspekte van die verhouding tussen ouer en kind in ‘Die kreef raak gewoond daaraan’.'' Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 35 no. 1, Februarie 1997 * Rautenbach, Elmari. ''Om die vurk in die pad te vat.'' Boeke Insig. No. 7, Herfs 2009 * Retief, Hanlie. ''Geen droë wit seisoen op 70 nie!'' Rapport, 19 Junie 2005 * Richards, Kobie. ''André P. is verrassend alledaags.'' Beeld, 17 April 1982 * Scholtz, Hettie. ''André P. Brink – ’n Ware Renaissance-mens.'' Insig, September 2000 * Senekal, Burgert A. ''André P. Brink se posisie in die Afrikaanse literêre sisteem van die 1960’s''. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 52 no. 1 Herfs 2015 * Slabber, Coenie. ''’n Profeet wat nie hoef te bloos''. Insig, Mei 1995 * Smith, M.E. ''Relatiewe werklikhede en Josef Malan in ‘Kennis van die aand’.'' Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 23 no. 2, Mei 1985 * Smith, M.E. ''Reisiger en vader.'' Standpunte. Nuwe reeks 184, Augustus 1986 * Standpunte Redaksie. ''Die beslissing oor ‘Kennis van die aand’.'' Standpunte. Nuwe reeks 164, April 1983 * Stehle, Rudolf. ''Tuks hou kongres oor Brink.'' Beeld, 15 Maart 2013 * Steinmair, Deborah. Booker: ''Te gou om bly te word, sê Brink''. Beeld, 27 Julie 2012 * Toerien, Barend J. ''Brink steeds wydste van alle SA skrywers gelees.'' Insig, September 1992 * Van Coller, H.P. ''’Anderkant die stilte’ (André P. Brink) en die verwerking van trauma.'' Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 42 no. 1, 2005 * Van der Merwe, C.N. ''Enkele aspekte van Brink se ‘Aspekte van die Nuwe Drama’.'' Standpunte. Nuwe reeks 138, Desember 1978 * [[Irna van Zyl|Van Zyl, Irna]]. ''Oomblikke uit die verlede''. Boeke-Insig. no. 1 Lente 2007 * Van Zyl, Wium. ''Karakters en betoog in André Brink se ‘Gerugte van reën’.'' Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 42 no. 1, 2005 * Vaughan, Rike. ''Aantekeninge by ‘Pavane’.'' Standpunte. Nuwe reeks 127, Februarie 1977 * Viljoen, Louise. ''’n Batige saldo vir Afrikaanse digkuns''. Insig, Maart 2001 * Viljoen, Louise. ''In gesprek met André P. Brink''. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 42 no. 1, 2005 * Willemse, Hein. André P. Brink: ’n erkenning. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 41 no. 1, Somer 2004 * Willemse, Hein. ''André P. Brink se bevrydende woord en dissidensie.'' Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 52 no. 2 Lente 2015 * Wroe, Nicholas. ''Die lewe en liefdes van André P. Brink.'' Insig, November 2004 {{refend}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|André Brink|André P. Brink}} * [http://andrebrink.book.co.za/ André Brink se blog] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110103184331/http://andrebrink.book.co.za/ |date= 3 Januarie 2011 }} * [http://www.litnet.co.za/andr-p-brink-1935/ Profiel op LitNet] * {{en}} {{IMDb naam|0109537}} {{Sestigers|state=autocollapse}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} {{DEFAULTSORT:Brink, Andre P.}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse anti-apartheidsaktiviste]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse dramaturge]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse vertalers]] [[Kategorie:Afrikaners]] [[Kategorie:Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Geboortes in 1935]] [[Kategorie:Sterftes in 2015]] [[Kategorie:Akademiese personeel van die Universiteit Kaapstad]] [[Kategorie:Alumni van die Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys]] [[Kategorie:Afrikaanse digters]] [[Kategorie:Alumni van Noordwes-Universiteit]] 7wmqq34z1x73u7sszaaiczptmkp6q44 14 20136 2976663 1856613 2026-10-07T20:37:59Z JMK 649 commons 2976663 wikitext text/x-wiki {{Broodkrummels}} {{commonskat|Presidents of the South African Republic|Presidente van die Zuid-Afrikaansche Republiek}} [[Kategorie:Politici van die Zuid-Afrikaansche Republiek]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse presidente|Zuid-Afrikaansche Republiek]] fnwqoq9mkzx05xdx3d3wwjd6pokuuv5 0 24845 2976615 2863312 2026-10-07T18:00:04Z SpesBona 2720 + 2026 2976615 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas pryse |naam = {{nowrap|{{Kleurstreep|#FAF0BE|[[Lêer:Nobel prize medal.svg|50px]] Nobelprys vir Chemie}}}} |beeld = AlfredNobel adjusted.jpg |breedte = 200 |onderskrif = Die Sweedse chemikus [[Alfred Nobel]], wat in sy testament voorsiening vir die Nobelprys gemaak het. |toegeken = Uitstaande bydraes vir die mensdom in chemie |borg = Koninklike Sweedse Akademie vir Wetenskappe |land = {{vlagland|Swede}} |datum = 10 Desember |vorigenaam = |eerste = {{Geboortedatum en ouderdom|1901|12|10}} |ander = |webtuiste = [http://www.nobelprize.org/ nobelprize.org] }} Die '''Nobelprys vir Chemie''' ([[Sweeds]]: ''Nobelpriset i kemi'') is ’n jaarlikse prys wat deur die Koninklike [[Swede|Sweedse]] Akademie vir Wetenskappe toegeken word aan mense wat wêreldwyd die uitmuntendste bydraes op die gebied van [[chemie]] gelewer het. Dit is een van vyf pryse waarvoor [[Alfred Nobel]] in sy testament voorsiening gemaak en sedert 1901 toegeken word; die ander is die [[Nobelprys]]e vir [[Nobelprys vir fisika|fisika]], [[Nobelprys vir Fisiologie of Geneeskunde|fisiologie of geneeskunde]], [[Nobelprys vir Letterkunde|letterkunde]] en [[Nobelprys vir Vrede|vrede]]. [[Lêer:Main building of the Royal Swedish Academy of Sciences (Kungliga Vetenskapsakademien), Frescati, Norra Djurgården, Stockholm.jpg|duimnael|links|Hoofgebou van die Koninklike Sweedse Akademie vir Wetenskappe]] Die akademie kondig die naam van die Nobelpryswenners jaarliks vroeg in Oktober aan,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nobelprize.org/nomination/chemistry/ |title=Nomination and selection of Chemistry Laureates |website=Nobelprize.org |publisher=Nobel Media 2026 |date=7 Oktober 2026 |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200510012444/https://www.nobelprize.org/nomination/chemistry/ |archive-date=10 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> met die Nobelprys vir Chemie tradisioneel derde en op 'n Woensdag. Die prys word jaarliks in [[Stockholm]], Swede, toegeken op 10 Desember, die herdenking van Nobel se dood. Tot en met 2026 is die prys aan altesaam 200 individue toegeken.<ref>{{en}} {{cite web |title=All Nobel Laureates in Chemistry |website=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/lists/all-nobel-prizes-in-chemistry/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200523074546/https://www.nobelprize.org/prizes/lists/all-nobel-prizes-in-chemistry |archive-date=23 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Nog net agt vroue het dit gekry: [[Marie Curie]] en [[Irène Joliot-Curie]] in 1935, [[Dorothy Crowfoot Hodgkin]] in 1964, [[Ada Yonath]] in 2009, [[Frances Arnold]] in 2018, [[Emmanuelle Charpentier]] en [[Jennifer Doudna]] in 2020, asook [[Carolyn R. Bertozzi]] in 2022.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nobelprize.org/prizes/lists/nobel-prize-awarded-women-3/ |title=Nobel Prize Awarded Women |website=Nobelprize.org |publisher=Nobel Media 2026 |date=7 Oktober 2026 |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181106194036/https://www.nobelprize.org/prizes/lists/nobel-prize-awarded-women-3/ |archive-date=6 November 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Twee Nobelprys vir Chemie-wenners, naamlik die [[Duitsers]] [[Richard Kuhn]] (1938) en [[Adolf Butenandt]] (1939), was deur hul regering, die destydse [[Nazi-Duitsland]], nie toegelaat om die prys te aanvaar nie. Hulle sou later, ná die afloop van die [[Tweede Wêreldoorlog]], 'n medalje en diploma ontvang, maar nie die prysgeld nie. [[Frederick Sanger]] is een van drie bekroondes wat twee keer die Nobelprys in dieselfde vak toegeken is, in 1958 en in 1980. [[Karl Barry Sharpless]] is ook twee keer met die Nobelprys vir Chemie bekroon, in 2001 en 2022. [[John Bardeen]] is twee keer met die Nobelprys vir fisika bekroon, in 1956 en in 1972. Twee ander het Nobelpryse twee keer gewen, een in chemie en een in 'n ander vak: [[Marie Curie|Maria Skłodowska-Curie]] (fisika in 1903 en chemie in 1911) en [[Linus Pauling]] (chemie in 1954 en vrede in 1962).<ref>{{en}} {{cite web |title=Nobel Laureates Facts |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/facts/nobel-prize-facts/ |date=7 Oktober 2026 |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517193756/https://www.nobelprize.org/prizes/facts/nobel-prize-facts |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die 2026-Nobelprys vir Chemie is toegeken aan [[Henri B. Kagan]] en [[Kenso Soai]] "vir die ontdekking van nielineêre effekte en outokatalise in asimmetriese organiese sintese".<ref name=nobelprize>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 2026 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2026/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026}}</ref> Die pryse, wat 'n bedrag geld ([[Sweedse kroon|SEK]]9&nbsp;miljoen, omtrent [[Amerikaanse dollar|VSA]]$1&nbsp;miljoen per pryskategorie, wat dan gelykop onder die Bekroondes verdeel word),<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nobelprize.org/uploads/2018/06/prize_amounts_18.pdf |title=The Nobel Prize Amounts |publisher=Nobelprize.org |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181002020440/https://www.nobelprize.org/uploads/2018/06/prize_amounts_18.pdf |archive-date=2 Oktober 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> 'n goue medalje en 'n diploma insluit, word op 10 Desember, die herdenking van Nobel se sterfdag in 1896, tydens 'n seremonie deur die Sweedse koning, tans [[Carl XVI Gustaf van Swede]], in die Stockholmse Konsertsaal uitgedeel. Hieronder volg 'n lys van die ontvangers van die Nobelprys vir Chemie vanaf 1901 tot op hede. In 1916–1917, 1919, 1924, 1933 en 1940–1942 is die prys nie toegeken nie. [[#1900's|1900's]] – [[#1910's|1910's]] – [[#1920's|1920's]] – [[#1930's|1930's]] – [[#1940's|1940's]] – [[#1950's|1950's]] – [[#1960's|1960's]] – [[#1970's|1970's]] – [[#1980's|1980's]] – [[#1990's|1990's]] – [[#2000's|2000's]] – [[#2010's|2010's]] – [[#2020's|2020's]] == 1900's == {| border="1" cellpadding="2" class="wikitable" |+ '''Nobelprys vir Chemie, 1900's''' !Jaar !colspan='2' | Naam !Land !Beweegrede |- | [[1901]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1901 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1901/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521193619/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1901/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Vant Hoff.jpg|75px]] | [[Jacobus Henricus van 't Hoff]] | {{vlagland|Nederland}} | "uit erkenning vir die buitengewone dienste wat hy gelewer het deur die ontdekking van die wette van [[Chemiese kinetika|chemiese dinamika]] en die osmotiese druk in oplossings" |- | [[1902]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1902 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1902/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521193629/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1902/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Hermann Emil Fischer. Photograph by Atelier Victoria, 1895. Wellcome V0027668 (cropped).jpg|75px]] | [[Emil Fischer|Hermann Emil Fischer]] | {{vlagland|Duitse Keiserryk}} | "uit erkenning vir die buitengewone dienste wat hy gelewer het deur sy werk ten opsigte van [[Suikers|suiker]]- en puriensintese" |- | [[1903]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1903 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1903/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521193639/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1903/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Arrhenius2.jpg|75px]] | [[Svante Arrhenius]] | {{vlagland|Swede}} | "uit erkenning vir die buitengewone dienste wat hy gelewer het ten opsigte van die bevordering van chemie deur sy [[Elektroliet|elektrolitiese]] teorie van dissosiasie" |- | [[1904]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1904 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1904/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521193649/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1904/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:William Ramsay.jpg|75px]] | [[William Ramsay]] | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} | "uit erkenning vir sy dienste deur die ontdekking van die [[Edelgasse|onreaktiewe gasvormige elemente in lug]] en sy bepaling van hul posisie in die [[Periodieke tabel|Periodieke Stelsel]]" |- | [[1905]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1905 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1905/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521193656/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1905/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Adolf von Baeyer CIPB0531 (cropped).jpg|75px]] | [[Adolf von Baeyer]] | {{vlagland|Duitse Keiserryk}} | "uit erkenning vir sy dienste ter bevordering van organiese chemie en die chemiese nywerheid deur sy werk ten opsigte van organiese kleurstowwe en hidro-[[aromatiese verbinding]]s" |- | [[1906]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1906 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1906/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521193707/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1906/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Henri Moissan.jpg|75px]] | [[Henri Moissan]] | {{vlagland|Frankryk}} | "uit erkenning vir die reuse-dienste deur hom gelewer in sy navorsing en vir die isolering van die element [[fluoor]], asook vir die ingebruikname in diens van die wetenskap van die elektriese oond wat na hom genoem is" |- | [[1907]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1907 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1907/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521193715/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1907/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Eduard Buchner (Nobel 1907).jpg|75px]] | [[Eduard Buchner]] | {{vlagland|Duitse Keiserryk}} | "vir sy biochemiese navorsing en sy ontdekking van selvrye fermentasie" |- | [[1908]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1908 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1908/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521193724/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1908/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Ernest Rutherford (Nobel).jpg|75px]] | [[Ernest Rutherford]] | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}}<br />{{vlagland|Nieu-Seeland}} | "vir sy ondersoeke na die disintegrasie van die elemente en die chemie van [[Radioaktiwiteit|radioaktiewe]] stowwe" |- | [[1909]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1909 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1909/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521193736/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1909/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Ostwald.jpg|75px]] | [[Wilhelm Ostwald]] | {{vlagland|Duitse Keiserryk}} | "uit erkenning vir sy werk ten opsigte van [[Katalisator|katalise]] en vir sy ondersoeke na die fundamentele beginsels wat chemiese ekwilibria en reaksietempo beheer" |} == 1910's == {| border="1" cellpadding="2" class="wikitable" " |+ '''Nobelprys vir Chemie, 1910's''' !Jaar !colspan='2' | Naam !Land !Beweegrede |- | [[1910]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1910 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1910/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521193802/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1910/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Otto Wallach.jpg|75px]] | [[Otto Wallach]] | {{vlagland|Duitse Keiserryk}} | "uit erkenning vir sy dienste aan organiese chemie en die chemiese nywerheid deur sy pionierswerk op die gebied van alisikliese verbinding" |- | [[1911]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1911 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1911/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522204457/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1911/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Marie Curie (Nobel-Chem).jpg|75px]] | [[Marie Curie]] | {{vlagland|Pole}}<br />{{vlagland|Frankryk}} | "uit erkenning vir haar dienste ten opsigte van die bevordering van chemie deur die ontdekking van die elemente [[radium]] en [[polonium]] deur die isolering van radium en die bestudering van die aard en die verbindings van hierdie merkwaardige element" |- | rowspan='2' | [[1912]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1912 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1912/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521193804/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1912/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Viktor-grignard (cropped).jpg|75px]] | [[Victor Grignard]] | rowspan='2' | {{vlagland|Frankryk}} | "vir die ontdekking van die sogenaamde Grignard-reagens wat die vordering van organiese chemie grootliks bevorder het" |- | [[Lêer:Paul Sabatier.jpg|75px]] | [[Paul Sabatier]] | "vir sy metode om organiese verbindings in die teenwoordigheid van fyn gedisintegreerde metale te hidrogeniseer, waardeur die vooruitgang van organiese chemie grootliks bevorder is" |- | [[1913]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1913 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1913/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521193812/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1913/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Alfred Werner.jpg|75px]] | [[Alfred Werner]] | {{vlagland|Switserland}} | "uit erkenning vir sy werk ten opsigte van die binding van [[atoom|atome]] in molekule, waardeur hy nuwe lig op vroeëre navorsing gewerp en nuwe navorsingsvelde in veral anorganiese chemie toeganklik gemaak het" |- | [[1914]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1914 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1914/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521193815/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1914/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Theodore william richards.jpg|75px]] | [[Theodore William Richards]] | {{vlagland|Verenigde State|1912}} | "uit erkenning vir sy akkurate vasstelling van die [[atoomgewig]] van 'n groot aantal chemiese elemente" |- | [[1915]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1915 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1915/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521193827/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1915/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Richard Willstätter ETH-Bib PI 55-BO-0022.jpg|75px]] | [[Richard Willstätter]] | rowspan='2' | {{vlagland|Duitse Keiserryk}} | "vir sy navorsing ten opsigte van plantpigmente, en in die besonder chlorofil" |- | [[1918]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1918 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1918/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521193835/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1918/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Fritz Haber.png|75px]] | [[Fritz Haber]] | "vir die sintese van [[ammoniak]] en die elemente daarvan" |} == 1920's == {| border="1" cellpadding="2" class="wikitable" |+ '''Nobelprys vir Chemie, 1920's''' !Jaar !colspan='2' | Naam !Land !Beweegrede |- | [[1920]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1920 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1920/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517174115/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1920/summary/ |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Walther Nernst.jpg|75px]] | [[Walther Nernst]] | {{vlagland|Republiek van Weimar}} | "uit erkenning vir sy werk in termochemie" |- | [[1921]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1921 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1921/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521193855/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1921/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Frederick Soddy.jpg|75px]] | [[Frederick Soddy]] | rowspan='2' | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} | "vir sy bydrae tot ons kennis van die chemie van radioaktiewe stowwe en sy navorsing ten opsigte van die oorsprong en aard van [[Isotoop|isotope]]" |- | [[1922]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1922 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1922/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521193920/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1922/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Francis William Aston.jpg|75px]] | [[Francis William Aston]] | "vir sy ontdekking – deur middel van sy massaspektograaf – van isotope in 'n groot aantal nieradioaktiewe elemente, en vir sy formulering van die heelgetalreël" |- | [[1923]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1923 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1923/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521193914/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1923/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Fritz Pregl.jpg|75px]] | [[Fritz Pregl]] | {{vlagland|Oostenryk}}<br />{{vlagland|Joego-Slawië|koninkryk}} | "vir die uitvind van die metode van mikroanalise van organiese stowwe" |- | [[1925]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1925 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1925/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521193927/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1925/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Richard Adolf Zsigmondy LOC.jpg|75px]] | [[Richard Adolf Zsigmondy]] | {{vlagland|Republiek van Weimar}}<br />{{vlagland|Hongarye}} | "vir sy demonstrasie van die heterogene aard van [[Kolloïede|kolloïedoplossings]] en vir die metodes wat hy gebruik het en wat sedertdien fundamenteel in moderne kolloïedchemie geword het" |- | [[1926]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1926 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1926/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521193952/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1926/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:The-svedberg-1.jpg|75px]] | [[Theodor Svedberg]] | {{vlagland|Swede}} | "vir sy werk ten opsigte van dispersiestelsels" |- | [[1927]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1927 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1927/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521193946/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1927/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Heinrich Wieland.jpg|75px]] | [[Heinrich Otto Wieland]] | rowspan='2' | {{vlagland|Republiek van Weimar}} | "vir sy navorsing ten opsigte van die samestelling van die galsure en verwante stowwe" |- | [[1928]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1928 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1928/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521193957/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1928/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Windaus.jpg|75px]] | [[Adolf Windaus]] | "vir die dienste gelewer deur sy navorsing ten opsigte van sterole en hul verwantskap met [[vitamien]]e" |- | rowspan='2' | [[1929]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1929 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1929/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194010/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1929/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:ArthurHarden.jpg|75px]] | [[Arthur Harden]] | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} | rowspan='2' | "vir hul navorsing ten opsigte van die fermentasie van suiker en fermentatiewe ensieme" |- | [[Lêer:Euler-chelpin.jpg|75px]] | [[Hans von Euler-Chelpin]] | {{vlagland|Swede}} |} == 1930's == {| border="1" cellpadding="2" class="wikitable" |+ '''Nobelprys vir Chemie, 1930's''' !Jaar !colspan='2' | Naam !Land !Beweegrede |- | [[1930]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1930 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1930/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194017/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1930/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Hans Fischer (Nobel).jpg|75px]] | [[Hans Fischer]] | rowspan='3' | {{vlagland|Republiek van Weimar}} | "vir sy navorsing ten opsigte van die samestelling van hemien en chlorofil, en veral sy sintese van hemien" |- | rowspan='2' | [[1931]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1931 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1931/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194029/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1931/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Carl Bosch.jpg|75px]] | [[Carl Bosch]] | rowspan='2' | "uit erkenning vir hul bydraes tot die uitvinding en ontwikkeling van chemiese hoëdrukmetodes" |- | [[Lêer:Bergius.jpg|75px]] | [[Friedrich Bergius]] |- | [[1932]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1932 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1932/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194037/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1932/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Langmuir.jpg|75px]] | [[Irving Langmuir]] | rowspan='2' | {{vlagland|Verenigde State|1912}} | "vir sy ontdekkings en navorsing ten opsigte van oppervlakchemie" |- | [[1934]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1934 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1934/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522191602/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1934/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Urey.jpg|75px]] | [[Harold Urey]] | "vir sy ontdekking van [[Deuterium|swaar waterstof]]" |- | rowspan='2' | [[1935]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1935 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1935/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522204518/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1935/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Joliot-fred.jpg|75px]] | [[Frédéric Joliot-Curie]] | rowspan='2' | {{vlagland|Frankryk}} | rowspan='2' | "uit erkenning vir hul sintese van nuwe radioaktiewe elemente" |- | [[Lêer:Joliot-curie.jpg|75px]] | [[Irène Joliot-Curie]] |- | [[1936]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1936 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1936/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194110/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1936/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Debye100.jpg|75px]] | [[Peter Debye]] | {{vlagland|Nederland}} | "vir sy bydraes tot ons kennis van die molekulêre struktuur deur sy navorsing ten opsigte van dipoolmomente en die diffraksie van [[X-strale]] en elektrone in gasse" |- | rowspan='2' | [[1937]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1937 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1937/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194121/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1937/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Norman Haworth.jpg|75px]] | [[Norman Haworth]] | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} | "vir sy navorsing ten opsigte van [[Koolhidraat|koolhidrate]] en [[vitamien C]]" |- | [[Lêer:Paul Karrer.jpg|75px]] | [[Paul Karrer]] | {{vlagland|Switserland}} | "vir sy navorsing ten opsigte van karotenoïede, flavien en vitamiene [[Vitamien A|A]] en [[Riboflavien|B2]]" |- | [[1938]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1938 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1938/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194129/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1938/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Richard Kuhn ETH-Bib Dia 248-065.jpg|75px]] | [[Richard Kuhn]] | rowspan='2' | {{vlagland|Nazi-Duitsland}} | "vir sy werk ten opsigte van karotenoïede en [[vitamien]]e." Die owerheid van sy land het hom die prys van die hand laat wys, maar hy het later wel die diploma en die medalje ontvang |- | rowspan='2' | [[1939]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1939 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1939/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194150/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1939/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:A. Butenandt 1921.jpg|75px]] | [[Adolf Butenandt]] | "vir sy werk ten opsigte van geslagshormone." Die owerheid van sy land het hom die prys van die hand laat wys, maar hy het wel later die diploma en die medalje ontvang. |- | [[Lêer:Leopold Ruzicka ETH-Bib Portr 00239.jpg|75px]] | [[Leopold Ružička]] | {{vlagland|Joego-Slawië|koninkryk}}<br />{{vlagland|Switserland}} | "vir sy werk ten opsigte van polimetilene en hoëre terpene" |} == 1940's == {| border="1" cellpadding="2" class="wikitable" |+ '''Nobelprys vir Chemie, 1940's''' !Jaar !colspan='2' | Naam !Land !Beweegrede |- | [[1943]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1943 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1943/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194149/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1943/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:George de Hevesy.jpg|75px]] | [[George de Hevesy]] | rowspan='2' | {{vlagland|Nazi-Duitsland}} | "vir sy werk ten opsigte van die gebruik van isotope as spoorders in die bestudering van chemiese prosesse" |- | [[1944]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1944 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1944/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194159/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1944/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Bundesarchiv Bild 183-46019-0001, Otto Hahn.jpg|75px]] | [[Otto Hahn]] | "vir sy ontdekking van die [[Kernsplyting|splyting]] van swaar kerne" |- | [[1945]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1945 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1945/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194213/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1945/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Virtanen.jpg|75px]] | [[Artturi Ilmari Virtanen]] | {{vlagland|Finland}} | "vir sy navorsing en uitvindings op die gebied van [[landbou]]- en [[voeding]]schemie, en veral vir sy metode om voer te preserveer" |- | rowspan='3' | [[1946]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1946 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1946/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522191641/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1946/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:James Batcheller Sumner.jpg|75px]] | [[James B. Sumner]] | rowspan='3' | {{vlagland|Verenigde State|1912}} | "vir sy ontdekking dat [[ensiem]]e gekristalliseer kan word" |- | [[Lêer:John Howard Northrop.jpg|75px]] | [[John Howard Northrop]] | rowspan='2' | "vir hul bereiding van ensieme en [[virus]]proteïene in 'n suiwer vorm" |- | [[Lêer:Wendell Meredith Stanley.jpg|75px]] | [[Wendell Meredith Stanley]] |- | [[1947]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1947 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1947/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194231/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1947/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Robert Robinson organic chemist.jpg|75px]] | [[Robert Robinson]] | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} | "vir sy ondersoeke ten opsigte van plantprodukte van biologiese belang – veral die [[alkaloïede]]" |- | [[1948]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1948 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1948/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194247/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1948/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Arne Tiselius.jpg|75px]] | [[Arne Tiselius]] | {{vlagland|Swede}} | "vir sy navorsing ten opsigte van [[elektroforese]] en adsorpsieanalise, en veral vir sy ontdekkings aangaande die komplekse aard van die serumproteïene" |- | [[1949]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1949 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1949/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194243/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1949/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | | [[William Giauque]] | {{vlagland|Verenigde State|1912}} | "vir sy bydrae op die gebied van chemiese termodinamika, veral wat die gedrag van stowwe teen uiters lae temperature betref" |} == 1950's == {| border="1" cellpadding="2" class="wikitable" |+ '''Nobelprys vir Chemie, 1950's''' !Jaar !colspan='2' | Naam !Land !Beweegrede |- | rowspan='2' | [[1950]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1950 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1950/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194247/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1950/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Otto Paul Hermann Diels.jpg|75px]] | [[Otto Diels]] | rowspan='2' | {{vlagland|Wes-Duitsland}} | rowspan='2' | "vir hul ontdekking en ontwikkeling van die dieensintese" |- | [[Lêer:Kurt Alder Nobel.jpg|75px]] | [[Kurt Alder]] |- | rowspan='2' | [[1951]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1951 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1951/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194256/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1951/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Mcmillan postcard.jpg|75px]] | [[Edwin McMillan]] | rowspan='2' | {{vlagland|Verenigde State|1912}} | rowspan='2' | "vir hul ontdekkings in die chemie van die [[transuraan]]elemente" |- | [[Lêer:Glenn Seaborg 1964.jpg|75px]] | [[Glenn T. Seaborg]] |- | rowspan='2' | [[1952]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1952 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1952/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194308/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1952/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Archer John Porter Martin Nobel.jpg|75px]] | [[Archer Martin]] | rowspan='2' | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} | rowspan='2' | "vir hul uitvinding van verdelingschromatografie" |- | [[Lêer:Richard Laurence Millington Synge.jpg|75px]] | [[Richard Laurence Millington Synge]] |- | [[1953]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1953 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1953/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194319/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1953/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Hermann Staudinger.jpg|75px]] | [[Hermann Staudinger]] | {{vlagland|Wes-Duitsland}} | "vir sy ontdekkings op die gebied van [[Polimeerchemie|makromolekulêre chemie]]" |- | [[1954]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1954 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1954/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194328/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1954/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Pauling.jpg|75px]] | [[Linus Pauling]] | rowspan='2' | {{vlagland|Verenigde State|1912}} | "vir sy navorsing ten opsigte van die chemiese binding en die toepassing daarvan in die opheldering van die struktuur van komplekse stowwe" |- | [[1955]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1955 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1955/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194339/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1955/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Dr. Vincent du Vigneaud.jpg|75px]] | [[Vincent du Vigneaud]] | "vir sy werk ten opsigte van biochemies belangrike swaelverbindings, veral vir die eerste sintese van 'n polipeptiedhormoon" |- | rowspan='2' | [[1956]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1956 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1956/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194348/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1956/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Cyril Norman Hinshelwood Nobel.jpg|75px]] | [[Cyril Norman Hinshelwood]] | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} | rowspan='2' | "vir hul navorsing ten opsigte van die meganisme van [[chemiese reaksie]]s" |- | [[Lêer:Nikolay Semyonov Nobel.jpg|75px]] | [[Nikolai Semjonof]] | {{vlagland|Sowjetunie|1955}} |- | [[1957]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1957 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1957/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194408/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1957/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Alexander Todd Nobel.jpg|75px]] | [[Alexander R. Todd]] | rowspan='2' | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} | "vir sy werk ten opsigte van [[nukleotied]]e en nukleotied-koënsieme" |- | [[1958]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1958 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1958/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194407/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1958/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Frederick Sanger2.jpg|75px]] | [[Frederick Sanger]] | "vir sy werk aan die struktuur van proteïene en veral dié van [[insulien]]" |- | [[1959]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1959 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1959/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194418/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1959/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Heyrovsky Jaroslav crop.jpg|75px]] | [[Jaroslav Heyrovský]] | {{vlagland|Tsjeggoslowakye}} | "vir die ontdekking en ontwikkeling van die polarografiese ontledingsmetodes" |} == 1960's == {| border="1" cellpadding="2" class="wikitable" |+ '''Nobelprys vir Chemie, 1960's''' !Jaar !colspan='2' | Naam !Land !Beweegrede |- | [[1960]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1960 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1960/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522191749/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1960/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Willard Libby in Lab.jpg|75px]] | [[Willard Libby]] | rowspan='2' | {{vlagland|Verenigde State}} | "vir sy metode van die gebruik van [[koolstof-14]] vir die [[Radiokoolstofdatering|vasstelling van ouderdom]] in [[argeologie]], [[geofisika]] en ander vertakkinge van die wetenskap" |- | [[1961]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1961 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1961/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517174654/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1961/summary/ |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Melvin Calvin.jpg|75px]] | [[Melvin Calvin]] | "vir sy navorsing oor die assimilasie van koolstofdioksied in plante" |- | rowspan='2' | [[1962]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1962 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1962/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522171103/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1962/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Max Perutz.jpg|75px]] | [[Max Perutz]] | rowspan='2' | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} | rowspan='2' | "vir hul ondersoeke na die strukture van globulêre proteïene" |- | [[Lêer:John Kendrew Nobel.jpg|75px]] | [[John Kendrew]] |- | rowspan='2' | [[1963]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1963 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1963/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194455/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1963/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Karl Ziegler Nobel.jpg|75px]] | [[Karl Ziegler]] | {{vlagland|Wes-Duitsland}} | rowspan='2' | "vir hul ontdekkings op die gebied van die chemie en tegnologie van lang polimere" |- | [[Lêer:Giulio Natta Nobel.jpg|75px]] | [[Giulio Natta]] | {{vlagland|Italië}} |- | [[1964]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1964 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1964/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522204549/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1964/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Professor Dorothy Hodgkin.jpg|75px]] | [[Dorothy Crowfoot Hodgkin]] | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} | "vir haar bepaling van die strukture van belangrike biochemiese stowwe deur middel van [[X-straalkristallografie|X-straaltegnieke]]" |- | [[1965]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1965 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1965/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194516/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1965/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Robert Burns Woodward in 1965.jpg|75px]] | [[Robert Burns Woodward]] | rowspan='2' | {{vlagland|Verenigde State}} | "vir sy hoogstaande prestasies op die gebied van organiese sintese" |- | [[1966]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1966 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1966/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194527/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1966/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Mulliken,Robert 1929 Chicago.jpg|75px]] | [[Robert S. Mulliken]] | "vir sy fundamentele werk oor chemiese bindinge en die elektroniese strukture van molekule deur middel van die molekuul-orbitaalmetode" |- | rowspan='3' | [[1967]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1967 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1967/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194535/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1967/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Eigen,Manfred 1996 Göttingen.jpg|75px]] | [[Manfred Eigen]] | {{vlagland|Wes-Duitsland}} | rowspan='3' | "vir hul ondersoeke na uiters vinnige [[chemiese reaksie]]s wat ontstaan deur die versteuring van die ewewig deur middel van baie kort energiepulse" |- | [[Lêer:Ronald George Wreyford Norrish.jpg|75px]] | [[Ronald George Wreyford Norrish]] | rowspan='2' | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} |- | [[Lêer:George Porter Nobel.jpg|75px]] | [[George Porter]] |- | [[1968]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1968 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1968/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194545/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1968/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Onsager 1968.jpg|75px]] | [[Lars Onsager]] | {{vlagland|Verenigde State}} | "vir die ontdekking van die wederkerige verhoudings wat na hom genoem is en wat fundamenteel vir die termodinamika van onomkeerbare prosesse is" |- | rowspan='2' | [[1969]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1969 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1969/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194557/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1969/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Derek-Harold-Richard-Barton.jpg|75px]] | [[Derek Barton]] | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} | rowspan='2' | "vir hul bydraes tot die ontwikkeling van die konsep konformasie en die toepassing daarvan in chemie" |- | [[Lêer:Odd Hassel.jpg|75px]] | [[Odd Hassel]] | {{vlagland|Noorweë}} |} == 1970's == {| border="1" cellpadding="2" class="wikitable" |+ '''Nobelprys vir Chemie, 1970's''' !Jaar !colspan='2' | Naam !Land !Beweegrede |- | [[1970]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1970 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1970/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522191922/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1970/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Luis Federico Leloir - young.jpg|75px]] | [[Luis Federico Leloir]] | {{vlagland|Argentinië}} | "vir sy ontdekking van suikernukleotiede en hul rol in die biosintese van koolhidrate" |- | [[1971]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1971 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1971/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194612/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1971/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Herzberg,Gerhard 1952 London.jpg|75px]] | [[Gerhard Herzberg]] | {{vlagland|Kanada}}<br />{{vlagland|Wes-Duitsland}} | "vir sy bydraes tot die kennis van die elektroniese strukture en geometrie van molekule, in die besonder [[Radikaal (chemie)|vrye radikale]]" |- | rowspan='3' | [[1972]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1972 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1972/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522192017/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1972/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Christian B. Anfinsen, NIH portrait, 1969.jpg|75px]] | [[Christian B. Anfinsen]] | rowspan='3' | {{vlagland|Verenigde State}} | "vir sy werk aan ribonuklease, veral wat die verband tussen die aminosuurvolgorde en sy biologies-aktiewe bevestiging betref" |- | | [[Stanford Moore]] | rowspan='2' | "vir hul bydrae tot die begrip van die verband tussen die chemiese strukture en katalitiese aktiwiteit van die aktiewe sentrum van die ribonuklease-molekuul" |- | | [[William Howard Stein]] |- | rowspan='2' | [[1973]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1973 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1973/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194632/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1973/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Ernst Otto Fischer Stamp Germany 2018.jpg|75px]] | [[Ernst Otto Fischer]] | {{vlagland|Wes-Duitsland}} | rowspan='2' | "vir hul baanbrekerswerk wat onafhanklik van mekaar uitgevoer is ten opsigte van die chemie van die [[Organometaalchemie|organometaalverbindings]] – die sogenaamde toebroodjieverbindings" |- | [[Lêer:Geoffrey Wilkinson (ca. 1976).jpg|75px]] | [[Geoffrey Wilkinson]] | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} |- | [[1974]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1974 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1974/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194641/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1974/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Paul Flory 1973.jpg|75px]] | [[Paul Flory]] | {{vlagland|Verenigde State}} | "vir sy fundamentele prestasies, beide teoreties en eksperimenteel, in die fisiese chemie van [[Polimeer|makromolekule]]" |- | rowspan='2' | [[1975]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1975 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1975/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194652/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1975/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:John Cornforth 1975.jpg|75px]] | [[John Cornforth]] | {{vlagland|Australië}}<br />{{vlagland|Verenigde Koninkryk}} | "vir sy werk oor die stereochemie van ensiemgekataliseerde reaksies" |- | [[Lêer:Vladimir Prelog ETH-Bib Portr 00214.jpg|75px]] | [[Vladimir Prelog]] | {{vlagland|Joego-Slawië}}<br />{{vlagland|Switserland}} | "vir sy navorsing oor die stereochemie van organiese molekule en reaksies" |- | [[1976]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1976 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1976/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194702/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1976/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:William n lipscomb jr.jpg|75px]] | [[William Lipscomb]] | {{vlagland|Verenigde State}} | "vir sy ondersoeke na die struktuur van borane wat die probleme van chemiese binding toelig" |- | [[1977]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1977 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1977/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194723/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1977/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Ilya Prigogine 1977c.jpg|75px]] | [[Ilya Prigogine]] | {{vlagland|België}} | "vir sy bydraes tot nieewewigstermodinamika en in die besonder die teorie van dissiperende strukture" |- | [[1978]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1978 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1978/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194721/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1978/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:36. Tagung 1986 Chemiker; Pressekonferenz Peter D. Mitchell - W134Nr.125218c - Willy Pragher (cropped).jpg|75px]] | [[Peter D. Mitchell]] | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} | "vir sy bydrae tot die insig in biologiese energie-oordrag deur die formulering van die chemiosmotiese teorie" |- | rowspan='2' | [[1979]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1979 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1979/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194734/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1979/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:33. Tagung 1983 Chemiker Herbert C. Brown - W134Nr.120809d - Willy Pragher (cropped).jpg|75px]] | [[Herbert C. Brown]] | {{vlagland|Verenigde State}} | rowspan='2' | "vir hul ontwikkeling van die gebruik van verbindings wat boron en fosfor bevat in belangrike reagense in organiese sintese" |- | | [[Georg Wittig]] | {{vlagland|Wes-Duitsland}} |} == 1980's == {| border="1" cellpadding="2" class="wikitable" |+ '''Nobelprys vir Chemie, 1980's''' !Jaar !colspan='2' | Naam !Land !Beweegrede |- | rowspan='3' | [[1980]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1980 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1980/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194744/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1980/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Paul Berg in 1980.jpg|75px]] | [[Paul Berg]] | rowspan='2' | {{vlagland|Verenigde State}} | "vir sy basiese ondersoeke ten opsigte van die biochemie van nukleïensure, met bepaalde betrekking tot rekombinante [[DNS|Deoksiribonukleïensuur]]" |- | [[Lêer:WalterGilbert2.jpg|75px]] | [[Walter Gilbert]] | rowspan='2' | "vir hul bydraes ten opsigte van die bepaling van basisvolgordes in nukleïensure" |- | [[Lêer:Frederick Sanger2.jpg|75px]] | [[Frederick Sanger]] | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} |- | rowspan='2' | [[1981]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1981 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1981/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522192152/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1981/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Kenichi Fukui.jpg|75px]] | [[Kenichi Fukui]] | {{vlagland|Japan}} | rowspan='2' | "vir die teorieë wat hulle onafhanklik van mekaar ontwikkel het aangaande die verloop van chemiese reaksies" |- | [[Lêer:Roald Hoffmann.jpg|75px]] | [[Roald Hoffmann]] | {{vlagland|Verenigde State}}<br />{{vlagland|Pole}} |- | [[1982]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1982 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1982/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194804/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1982/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Aaron Klug 1979.jpg|75px]] | [[Aaron Klug]] | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} | "vir die ontwikkeling van kristallografiese elektronmikroskopie en sy struktuuropheldering van biologies belangrike nukleïensuur-proteïen-komplekse" |- | [[1983]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1983 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1983/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194829/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1983/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:HD.3F.005 (11086397086).jpg|75px]] | [[Henry Taube]] | rowspan='5' | {{vlagland|Verenigde State}} | "vir sy werk ten opsigte van die meganismes van elektronoordragreaksies, veral in metaalkomplekse" |- | [[1984]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1984 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1984/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194824/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1984/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:R. B. Merrifield.jpg|75px]] | [[Robert Bruce Merrifield]] | "vir die ontwikkeling van metodologie vir chemiese sintese op 'n vaste matrys" |- | rowspan='2' | [[1985]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1985 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1985/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522122751/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1985/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Herbert Hauptman - UB 2009.jpg|75px]] | [[Herbert A. Hauptman]] | rowspan='2' | "vir hul uitsonderlike prestasies ten opsigte van die ontwikkeling van direkte metodes vir die bepaling van kristalstruktuur" |- | [[Lêer:Jerome Karle.jpg|75px]] | [[Jerome Karle]] |- | rowspan='3' | [[1986]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1986 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1986/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194845/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1986/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Herschbach cropped.JPG|75px]] | [[Dudley R. Herschbach]] | rowspan='3' | "vir hul bydraes ten opsigte van die dinamika van chemies-elementêre prosesse" |- | [[Lêer:李遠哲資政.jpg|75px]] | [[Yuan T. Lee]] | {{vlagland|Verenigde State}}<br />{{vlagland|Republiek China}} |- | [[Lêer:John Polanyi 01.jpg|75px]] | [[John Polanyi]] | {{vlagland|Kanada}}<br />{{vlagland|Hongarye}} |- | rowspan='3' | [[1987]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1987 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1987/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194856/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1987/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | | [[Donald J. Cram]] | {{vlagland|Verenigde State}} | rowspan='3' | "vir hul ontwikkeling en gebruik van molekule met struktuurspesifieke interaksies van hoë selektiwiteit" |- | [[Lêer:Bundesarchiv B 145 Bild-F088117-0003, Jean-Marie Lehn.jpg|75px]] | [[Jean-Marie Lehn]] | {{vlagland|Frankryk}} |- | [[Lêer:Charles J Pedersen playing tennis.jpg|75px]] | [[Charles J. Pedersen]] | {{vlagland|Verenigde State}} |- | rowspan='3' | [[1988]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1988 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1988/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194906/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1988/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:39. Tagung 1989 Chemiker; Pressekonferenz Johann Deisenhofer - W134Nr.126215c - Willy Pragher (cropped).jpg|75px]] | [[Johann Deisenhofer]] | rowspan='3' | {{vlagland|Wes-Duitsland}} | rowspan='3' | "vir die bepaling van die driedimensionele struktuur van 'n fotosintetiese reaksiesentrum" |- | [[Lêer:Robert Huber.JPG|75px]] | [[Robert Huber]] |- | [[Lêer:Michel, Hartmut (1948).jpg|75px]] | [[Hartmut Michel]] |- | rowspan='2' | [[1989]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1989 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1989/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522192943/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1989/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Sidney Altman crop.jpg|75px]] | [[Sidney Altman]] | {{vlagland|Kanada}}<br />{{vlagland|Verenigde State}} | rowspan='2' | "vir hul ontdekking van die katalitiese eienskappe van ribonukleïensuur (DNS)" |- | [[Lêer:Thomas r. cech.jpg|75px]] | [[Thomas Cech]] | {{vlagland|Verenigde State}} |} == 1990's == {| border="1" cellpadding="2" class="wikitable" |+ '''Nobelprys vir Chemie, 1990's''' !Jaar !colspan='2' | Naam !Land !Beweegrede |- | [[1990]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1990 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1990/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194931/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1990/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:E.J.Coreyx240.jpg|75px]] | [[Elias James Corey]] | {{vlagland|Verenigde State}} | "vir sy ontwikkeling van die teorie en metodologie van organiese sintese" |- | [[1991]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1991 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1991/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521194941/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1991/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Richard R Ernst.jpg|75px]] | [[Richard R. Ernst]] | {{vlagland|Switserland}} | "vir sy bydraes tot die ontwikkeling van die metodologie van hoë-resolusie [[kernmagnetiese resonansie]]spektroskopie (KMR-spektroskopie)" |- | [[1992]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1992 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1992/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190403115425/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1992/summary/ |archive-date=3 April 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Prof. Dr. Rudolph A. Marcus.jpg|75px]] | [[Rudolph A. Marcus]] | {{vlagland|Verenigde State}}<br />{{vlagland|Kanada}} | "vir sy bydraes tot die teorie van elektronoordragreaksies in chemiese stelsels" |- | rowspan='2' | [[1993]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1993 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1993/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200508052606/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1993/summary/ |archive-date=8 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Kary Mullis.jpg|75px]] | [[Kary Mullis]] | {{vlagland|Verenigde State}} | "toegeken vir bydraes tot die ontwikkeling van metodes binne DNS-gebaseerde chemie […] vir sy uitvind van die [[Polimerase kettingreaksiemetode|polimerase kettingreaksiemetode (PKR)]]" |- | [[Lêer:Michael Smith cropped.jpg|75px]] | [[Michael Smith]] | {{vlagland|Kanada}} | "vir bydraes tot die ontwikkeling van metodes binne DNS-gebaseerde chemie […] vir sy fundamentele bydraes tot die totstandkoming van oligonukleotied-gebaseerde, teikengerigte mutagenese en die ontwikkeling daarvan vir proteïenondersoeke" |- | [[1994]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1994 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1994/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190403124122/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1994/summary/ |archive-date=3 April 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Oláh György előadása 8299.jpg|75px]] | [[George Andrew Olah]] | {{vlagland|Verenigde State}}<br />{{vlagland|Hongarye}} | "vir sy bydrae tot karbokatioonchemie" |- | rowspan='3' | [[1995]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1995 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1995/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522181342/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1995/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Paul Jozef Crutzen 128.jpg|75px]] | [[Paul J. Crutzen]] | {{vlagland|Nederland}} | rowspan='3' | "vir hul werk in atmosferiese chemie, veral wat die vorming en afbreek van osoon betref" |- | [[Lêer:Mario Molina 1c389 8387.jpg|75px]] | [[Mario J. Molina]] | {{vlagland|Meksiko}} |- | [[Lêer:F. Sherwood Rowland.jpg|75px]] | [[F. Sherwood Rowland]] | rowspan='2' | {{vlagland|Verenigde State}} |- | rowspan='3' | [[1996]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1996 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1996/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190404035557/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1996/summary/ |archive-date=4 April 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Robert Curl crop 2009 CHAO.jpg|75px]] | [[Robert Curl]] | rowspan='3' | "vir hul ontdekking van Buckminsterfullerene" |- | [[Lêer:Harold Kroto 1c389 8471.sweden.jpg|75px]] | [[Harry Kroto]] | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} |- | [[Lêer:Richard Smalley.png|75px]] | [[Richard Smalley]] | rowspan='2' | {{vlagland|Verenigde State}} |- | rowspan='3' | [[1997]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1997 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1997/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521195035/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1997/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Paul D. Boyer.jpg|75px]] | [[Paul D. Boyer]] | rowspan='2' | "vir hul opheldering van die ensimatiese meganisme onderliggend aan die sintese van adenosientrifosfatase (ATPase)" |- | [[Lêer:John Ernest Walker.jpg|75px]] | [[John E. Walker]] | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} |- | [[Lêer:Skou2008crop.jpg|75px]] | [[Jens Christian Skou]] | {{vlagland|Denemarke}} | "vir die eerste ontdekking van 'n ioondraende ensiem, Na+, K+-ATPase" |- | rowspan='2' | [[1998]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1998 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1998/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521195042/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1998/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:WalterKohnGraz21042006 1.jpg|75px]] | [[Walter Kohn]] | {{vlagland|Verenigde State}} | "vir sy ontwikkeling van die digtheidsfunksionele teorie" |- | [[Lêer:John Anthony Pople.png|75px]] | [[John Pople]] | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} | "vir sy ontwikkeling van berekeningsmetodes in kwantumchemie" |- | [[1999]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1999 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1999/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521195053/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1999/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Ahmed Zewail.jpg|75px]] | [[Ahmed Zewail]] | {{vlagland|Verenigde State}}<br />{{vlagland|Egipte}} | "vir sy ondersoeke na die oorgangstoestande van chemiese reaksies met behulp van femtosekondspektroskopie" |} == 2000's == {| border="1" cellpadding="2" class="wikitable" |+ '''Nobelprys vir Chemie, 2000's''' !Jaar !colspan='2' | Naam !Land !Beweegrede |- | rowspan='3' | [[2000]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 2000 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2000/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521195102/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2000/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Heeger, Alan J. (1936).jpg|75px]] | [[Alan J. Heeger]] | {{vlagland|Verenigde State}} | rowspan='3' | "vir die ontdekking en ontwikkeling van geleidende polimere" |- | [[Lêer:Alan MacDiarmid 2005.017.004e crop.tif|75px]] | [[Alan MacDiarmid]] | {{vlagland|Verenigde State}}<br />{{vlagland|Nieu-Seeland}} |- | [[Lêer:Hideki Shirakawa (cropped).jpg|75px]] | [[Hideki Shirakawa]] | {{vlagland|Japan}} |- | rowspan='3' | [[2001]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 2001 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2001/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522192559/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2001/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | | [[William Standish Knowles]] | {{vlagland|Verenigde State}} | rowspan='2' | "vir hul werk aan chiraalgekataliseerde hidrogenasiereaksies" |- | [[Lêer:Rioji Noyori.jpg|75px]] | [[Ryōji Noyori]] | {{vlagland|Japan}} |- | [[Lêer:Barry Sharpless 02.jpg|75px]] | [[Karl Barry Sharpless]] | rowspan='2' | {{vlagland|Verenigde State}} | "vir sy werk aan chiraalgekataliseerde oksidasiereaksies" |- | rowspan='3' | [[2002]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 2002 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2002/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521195122/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2002/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:John B Fenn01.jpg|75px]] | [[John Fenn]] | rowspan='2' | "vir hul ontwikkeling van sagte desorbering-ionisasiemetodes vir massaspektrometriese analises van biologiese makromolekule" |- | [[Lêer:Koichi Tanaka 2003.jpg|75px]] | [[Koichi Tanaka]] | {{vlagland|Japan}} |- | [[Lêer:Kurt-Wuethrich.jpg|75px]] | [[Kurt Wüthrich]] | {{vlagland|Switserland}} | "vir sy ontwikkeling van kernmagnetiese resonansiespektroskopie vir die bepaling van die driedimensionele struktuur van biologiese makromolekule in oplossing" |- | rowspan='2' | [[2003]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 2003 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2003/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521195133/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2003/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Peter Agre.jpg|75px]] | [[Peter Agre]] | rowspan='2' | {{vlagland|Verenigde State}} | "vir ontdekkings rakende kanale in selmembrane […] vir die ontdekking van waterkanale" |- | [[Lêer:Roderick MacKinnon, M.D..jpg|75px]] | [[Roderick MacKinnon]] | "vir ontdekkings rakende kanale in selmembrane […] vir strukturele en meganistiese studies van ioon-kanale" |- | rowspan='3' | [[2004]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 2004 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2004/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521195143/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2004/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Nobel2004chemistrylaurets-Ciehanover.jpg|75px]] | [[Aaron Ciechanover]] | rowspan='2' | {{vlagland|Israel}} | rowspan='3' | "vir die ontdekking van ubikitien-bemiddelde proteïen-afbreking." Hierdie chemici het aan die begin van die 1980's een van die sel se mees belangrike sikliese prosesse, naamlik die afbreking van die proteïne waaruit alle lewende wesens opgebou is, ontdek. |- | [[Lêer:Nobel2004chemistrylaurets-Hershko.jpg|75px]] | [[Avram Hershko]] |- | [[Lêer:Nobel2004chemistrylaurets-Rose.jpg|75px]] | [[Irwin Rose]] | {{vlagland|Verenigde State}} |- | rowspan='3' | [[2005]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 2005 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2005/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522192636/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2005/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Chauvin, Yves (1930-2015).jpg|75px]] | [[Yves Chauvin]] | {{vlagland|Frankryk}} | rowspan='3' | "vir die ontwikkeling van die metatese-metode in organiese sintese" |- | [[Lêer:Robert Grubbs.jpg|75px]] | [[Robert H. Grubbs]] | rowspan='3' | {{vlagland|Verenigde State}} |- | [[Lêer:R. Schrock 2012b.jpg|75px]] | [[Richard R. Schrock]] |- | [[2006]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 2006 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2006/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521195213/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2006/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Roger.Kornberg.JPG|75px]] | [[Roger D. Kornberg]] | "vir sy studies van die molekulêre basis van eukariotiese transkripsie" |- | [[2007]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 2007 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2007/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521195211/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2007/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Prof Ertl-Portrait.jpg|75px]] | [[Gerhard Ertl]] | {{vlagland|Duitsland}} | "vir sy studies van chemiese prosesse op vaste oppervlakke" |- | rowspan='3' | [[2008]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 2008 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2008/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522192737/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2008/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Osamu Shimomura-press conference Dec 06th, 2008-2.jpg|75px]] | [[Osamu Shimomura]] | {{vlagland|Japan}} | rowspan='3' | "vir die ontdekking en ontwikkeling van die groen fluoresserende proteïen, GFP" |- | [[Lêer:Martin Chalfie-press conference Dec 07th, 2008-4.jpg|75px]] | [[Martin Chalfie]] | rowspan='2' | {{vlagland|Verenigde State}} |- | [[Lêer:Roger Tsien-press conference Dec 07th, 2008-2.jpg|75px]] | [[Roger Y. Tsien]] |- | rowspan='3' | [[2009]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 2009 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2009/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522204756/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2009/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Nobel Prize 2009-Press Conference KVA-04.jpg|75px]] | [[Venkatraman Ramakrishnan]] | {{vlagland|Verenigde State}}<br />{{vlagland|Indië}}<br />{{vlagland|Verenigde Koninkryk}} | rowspan='3' | "vir die studie van die struktuur en funksie van die ribosoom" |- | [[Lêer:Nobel Prize 2009-Press Conference KVA-10.jpg|75px]] | [[Thomas A. Steitz]] | {{vlagland|Verenigde State}} |- | [[Lêer:Nobel Prize 2009-Press Conference KVA-15.jpg|75px]] | [[Ada Yonath]] | {{vlagland|Israel}} |} == 2010's == {| border="1" cellpadding="2" class="wikitable" |+ '''Nobelprys vir Chemie, 2010's''' !Jaar !colspan='2' | Naam !Land !Beweegrede |- | rowspan='3' | [[2010]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 2010 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2010/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521195247/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2010/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Richard F. Heck2010.jpg|75px]] | [[Richard F. Heck]] | {{vlagland|Verenigde State}} | rowspan='3' | "vir palladium gekataliseerde kruis koppelings in organiese sintese" |- | [[Lêer:Nobel Prize 2010-Press Conference KVA-DSC 7397.jpg|75px]] | [[Ei-ichi Negishi]] | rowspan='2' | {{vlagland|Japan}} |- | [[Lêer:Nobel Prize 2010-Press Conference KVA-DSC 7370.jpg|75px]] | [[Akira Suzuki]] |- | [[2011]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 2011 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2011/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521195258/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2011/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Nobel Prize 2011-Nobel interviews KVA-DSC 8039.jpg|75px]] | [[Dan Shechtman]] | {{vlagland|Israel}} | "vir die ontdekking van bykans-kristalle" |- | rowspan='2' | [[2012]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 2012 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2012/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522192857/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2012/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Lefkowitz3.jpg|75px]] | [[Robert Lefkowitz]] | rowspan='2' | {{vlagland|Verenigde State}} | rowspan='2' | "vir studies van G-proteïen-gekoppelde reseptore" |- | [[Lêer:Brian Kobilka (649437151).jpg|75px]] | [[Brian Kobilka]] |- | rowspan='3' | [[2013]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 2013 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2013/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522193051/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2013/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Martin Karplus Nobel Prize 22 2013.jpg|75px]] | [[Martin Karplus]] | {{vlagland|Verenigde State}}<br />{{vlagland|Oostenryk}} | rowspan='3' | "vir die ontwikkeling van multiskaal modelle vir komplekse chemiese stelsels" |- | [[Lêer:Michael Levitt.jpg|75px]] | [[Michael Levitt]] | {{vlagland|Verenigde State}}<br />{{vlagland|Verenigde Koninkryk}}<br />{{vlagland|Israel}} |- | [[Lêer:AW TW PS.jpg|75px]] | [[Arieh Warshel]] | {{vlagland|Verenigde State}}<br />{{vlagland|Israel}} |- | rowspan='3' | [[2014]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 2014 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2014/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521195330/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2014/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Eric Betzig.jpg|75px]] | [[Eric Betzig]] | {{vlagland|Verenigde State}} | rowspan='3' | "vir die ontwikkeling van super-oplossende fluoressensie mikroskopie" |- | [[Lêer:Stefan W Hell.jpg|75px]] | [[Stefan Hell]] | {{vlagland|Duitsland}}<br />{{vlagland|Roemenië}} |- | [[Lêer:WE Moerner.jpg|75px]] | [[William E. Moerner]] | {{vlagland|Verenigde State}} |- | rowspan='3' | [[2015]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 2015 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2015/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521195335/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2015/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Tomas Lindahl 0209.jpg|75px]] | [[Tomas Lindahl]] | {{vlagland|Swede}}<br />{{vlagland|Verenigde Koninkryk}} | rowspan='3' | "vir meganistiese studies van DNA-herstelling" |- | [[Lêer:Paul L. Modrich 0151.jpg|75px]] | [[Paul L. Modrich]] | {{vlagland|Verenigde State}} |- | [[Lêer:Aziz Sancar 0176.jpg|75px]] | [[Aziz Sancar]] | {{vlagland|Verenigde State}}<br />{{vlagland|Turkye}} |- | rowspan='3' | [[2016]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 2016 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2016/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521195340/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2016/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Nobel Laureates 0828 (30679373053).jpg|75px]] | [[Jean-Pierre Sauvage]] | {{vlagland|Frankryk}} | rowspan='3' | "vir die ontwerp en sintese van molekulêre masjiene" |- | [[Lêer:Nobel Laureates 0953 (31117136180).jpg|75px]] | [[Fraser Stoddart]] | {{vlagland|Verenigde State}}<br />{{vlagland|Verenigde Koninkryk}} |- | [[Lêer:FeringaWiki.jpg|75px]] | [[Ben Feringa]] | {{vlagland|Nederland}} |- | rowspan='3' | [[2017]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 2017 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2017/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522192815/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2017/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Jacques Dubochet D81 4506 (38005029785).jpg|75px]] | [[Jacques Dubochet]] | {{vlagland|Switserland}} | rowspan='3' | "vir die ontwikkeling van krio-elektronmikroskopie vir die hoë-resolusie struktuurbepaling van biomolekules in oplossing" |- | [[Lêer:Joachim Frank.jpg|75px]] | [[Joachim Frank]] | {{vlagland|Duitsland}}<br />{{vlagland|Verenigde State}} |- | [[Lêer:Richard Henderson D81 4486 (38005042695).jpg|75px]] | [[Richard Henderson]] | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} |- | rowspan='3' | [[2018]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 2018 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2018/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200511133401/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2018/summary/ |archive-date=11 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Frances Arnold 2012.png|75px]] | [[Frances Arnold]] | rowspan='2' | {{vlagland|Verenigde State}} | "vir die gerigte [[evolusie]] van [[ensieme]]" |- | [[Lêer:George Smith EM1B5849 (31295409687).jpg|75px]] | [[George P. Smith]] | rowspan='2' | "vir die fagevertoning van peptiede en teenliggaampies" |- | [[Lêer:Gregory Winter in the Master's Garden at Trinity College by Aga Machaj .jpg|75px]] | [[Greg Winter]] | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} |- | rowspan='3' | [[2019]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 2019 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2019/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521195355/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2019/summary/ |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:John B. Goodenough (cropped).jpg|75px]] | [[John B. Goodenough]] | {{vlagland|Duitsland}}<br />{{vlagland|Verenigde State}} | rowspan='3' | "vir die ontwikkeling van [[litiumioonbattery]]e" |- | [[Lêer:Stanley Whittingham 2020.jpg|75px]] | [[M. Stanley Whittingham]] | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}}<br />{{vlagland|Verenigde State}} |- | [[Lêer:Akira Yoshino cropped 2 Akira Yoshino 201910.jpg|75px]] | [[Akira Yoshino]] | {{vlagland|Japan}} |} == 2020's == {| border="1" cellpadding="2" class="wikitable" |+ '''Nobelprys vir Chemie, 2020's''' !Jaar !colspan='2' | Naam !Land !Beweegrede |- | rowspan='2' | [[2020]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 2020 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2020/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026}}</ref> | [[Lêer:Emmanuelle Charpentier.jpg|75px]] | [[Emmanuelle Charpentier]] | {{vlagland|Frankryk}} | rowspan='2' | "vir die ontwikkeling van 'n metode vir genoomredigering" |- | [[Lêer:Professor Jennifer Doudna ForMemRS.jpg|75px]] | [[Jennifer Doudna]] | {{vlagland|Verenigde State}} |- | rowspan='2' | [[2021]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 2021 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2021/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026}}</ref> | [[Lêer:Empfang für Benjamin List im Rathaus Köln-7597-crop.jpg|75px]] | [[Benjamin List]] | {{vlagland|Duitsland}} | rowspan='2' | "vir die ontwikkeling van asimmetriese organokatalise" |- | [[Lêer:David MacMillan.jpg|75px]] | [[David MacMillan]] | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} |- | rowspan='3' | [[2022]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 2022 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2022/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026}}</ref> | [[Lêer:Carolyn Bertozzi IMG 9384.jpg|75px]] | [[Carolyn R. Bertozzi]] | {{vlagland|Verenigde State}} | rowspan='3' | "vir die ontwikkeling van klikchemie en bioortogonale chemie" |- | [[Lêer:MortenMeldal23 (cropped).jpg|75px]] | [[Morten P. Meldal]] | {{vlagland|Denemarke}} |- | [[Lêer:Barry Sharpless 02.jpg|75px]] | [[Karl Barry Sharpless]] | {{vlagland|Verenigde State}} |- | rowspan='3' | [[2023]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 2023 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2023/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026}}</ref> | [[Lêer:US Embassy Sweden 2023 Nobel Reception (53390424864) (cropped).jpg|75px]] | [[Moungi Bawendi]] | {{vlagland|Verenigde State}}<br />{{vlagland|Frankryk}}<br />{{vlagland|Tunisië}} | rowspan='3' | "vir die ontdekking en sintese van kwantumpunte" |- | [[Lêer:Louis E Brus.jpg|75px]] | [[Louis E. Brus]] | {{vlagland|Verenigde State}} |- | [[Lêer:US Embassy Sweden 2023 Nobel Reception (53390424929) (cropped).jpg|75px]] | [[Alexej Ekimof]] | {{vlagland|Rusland}} |- | rowspan='3' | [[2024]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 2024 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2024/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026}}</ref> | [[Lêer:DBaker SparkPlugMtn July2013.JPG|75px]] | [[David Baker]] | {{vlagland|Verenigde State}} | "vir rekenkundige proteïenontwerp" |- | [[Lêer:Demis Hassabis Royal Society.jpg|75px]] | [[Demis Hassabis]] | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} | rowspan='2' | "vir die voorspelling van proteïenstruktuur" |- | [[Lêer:John M Jumper Google DeepMind (14 Sep 2024) - img 01.jpg|75px]] | [[John M. Jumper]] | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}}<br />{{vlagland|Verenigde State}} |- | rowspan='3' | [[2025]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 2025 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2025/summary/ |accessdate=7 Oktober 2026}}</ref> | [[Lêer:Susumu Kitagawa cropped Susumu Kitagawa 20191212.jpg|75px]] | [[Susumu Kitagawa]] | {{vlagland|Japan}} | rowspan='3' | "vir die ontwikkeling van 'n metaal-organiese raamwerk" |- | [[Lêer:Richard Robson 2025 Nobel laureates in chemistry at Stockholm University (cropped).jpg|75px]] | [[Richard Robson]] | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} |- | [[Lêer:Omar Yaghi 413953 by Christopher Michel 1-7-2025.jpg|75px]] | [[Omar M. Yaghi]] | {{vlagland|Jordanië}}<br />{{vlagland|Saoedi-Arabië}}<br />{{vlagland|Staat Palestina}} |- | rowspan='2' | [[2026]]<ref name=nobelprize /> | [[Lêer:Henri Kagan.jpg|75px]] | [[Henri B. Kagan]] | {{vlagland|Frankryk}} | rowspan='2' | "vir die ontdekking van nielineêre effekte en outokatalise in asimmetriese organiese sintese" |- | | [[Kenso Soai]] | {{vlagland|Japan}} |} == Sien ook == * [[Nobelprys vir Ekonomiese Wetenskappe]] * [[Nobelprys vir fisika]] * [[Nobelprys vir Fisiologie of Geneeskunde]] * [[Nobelprys vir Letterkunde]] * [[Nobelprys vir Vrede]] == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Nobel Prize in Chemistry|Nobelprys vir Chemie}} * {{en}} {{cite web | title = All Nobel Laureates in Chemistry | website= Nobelprize.org | publisher=Nobel Media AB | url = https://www.nobelprize.org/prizes/lists/all-nobel-prizes-in-chemistry/ |accessdate=7 Oktober 2026}} * {{en}} {{cite web | title = Winners of the Nobel Prize for Chemistry | work= [[Encyclopædia Britannica]] | url = https://www.britannica.com/topic/Winners-of-the-Nobel-Prize-for-Chemistry-1846695 |accessdate=7 Oktober 2026}} * [[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is vertaal uit die [[:en:Nobel Prize in Chemistry|Engelse Wikipedia]] {{Nobelprys vir Chemie}} {{Normdata}} [[Kategorie:Chemie]] [[Kategorie:Lyste van Nobelpryse|Chemie]] [[Kategorie:Toekennings]] ikdg3mwrcs8d7erhlmbyvd43y5typfv 0 25284 2976677 2976269 2026-10-07T21:00:34Z SpesBona 2720 Paar goed 2976677 wikitext text/x-wiki : ''Hierdie artikel handel oor die Japannese nasionale mansrugbyspan. Vir die artikel oor die nasionale vrouerugbyspan, sien [[Japannese nasionale vrouerugbyspan]].'' {{Inligtingskas Rugbyspan | land = Japan | beeld = Kenteken van die Japannese nasionale rugbyspan.svg | unie = [[Japannese Rugbyvoetbalunie]] (JRFU) | bynaam = Kersiebloeisels, Sakura, Dapper Bloeisels | embleem = die Sakura | stadion = [[Chichibunomiya Rugbystadion]], [[Tokio]] | kapasiteit = 27&nbsp;188 | kaptein = [[Warner Dearns]] | afrigter = {{vlagikoon|Australië}}{{vlagikoon|Japan}} [[Eddie Jones]] <small>(sedert 2024)</small> | patroon_la1 = _JpnRugby25left1 | patroon_b1 = _JpnRugby25body1 | patroon_ra1 = _JpnRugby25right1 | patroon_sh1 = _JpnRugby23shorts1 | patroon_so1 = _JpnRugby23socks1 | linkerarm1 = CC0000 | liggaam1 = CC0000 | regterarm1 = CC0000 | broek1 = FFFFFF | kouse1 = FFFFFF | patroon_la2 = _JpnRugby25left2 | patroon_b2 = _JpnRugby25body2 | patroon_ra2 = _JpnRugby25right2 | patroon_sh2 = _JpnRugby23shorts2 | patroon_so2 = _JpnRugby23socks2 | linkerarm2 = 133CD0 | liggaam2 = 133CD0 | regterarm2 = 133CD0 | broek2 = 133CD0 | kouse2 = 133CD0 | statistiek = Statistiek | toetse = [[Hitoshi Ono]] (98)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=matches;team=23;template=results;type=player |title=Most matches |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 September 2025}}</ref> | toptoetspuntebehaler = [[Ayumu Goromaru]] (708)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=points;team=23;template=results;type=player |title=Most points |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 September 2025}}</ref> | meestedrieë = [[Daisuke Ohata]] (69)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=tries;team=23;template=results;type=player |title=Most tries |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 September 2025}}</ref> | jongstespeler = | eerste = {{JPNru}} 9–8 [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]] {{vlagikoon|Kanada|1921}}<br />([[Osaka]], [[Japan]]; 31 Januarie 1932) | grootwen = {{JPNru}} 155–3 {{TPEru-r}}<br />([[Tokio]], [[Japan]]; 1 Julie 2002) | grootverloor = {{NZLru}} 145–17 {{JPNru-r}}<br />([[Bloemfontein]], [[Suid-Afrika]]; 4 Junie 1995) | Wêreldbekerverskynings = 10/10 | jaar = 1987 | beste = Kwarteindrondte in [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] | url = | unieurl = www.rugby-japan.jp }} Die '''Japannese nasionale rugbyspan''' ([[Japannees]]: ラグビー日本代表, ''Ragubī Nihon Daihyō'') is die nasionale [[rugby]]span wat [[Japan]] in internasionale wedstryde (toetswedstryde) verteenwoordig. Hulle dra die byname '''Kersiebloeisels''', '''Sakura''' of die '''Dapper Bloeisels''' en word as die beste rugbyspan in [[Asië]] beskou. Rugby word in Japan deur die [[Japannese Rugbyvoetbalunie]] ([[Engels]]: ''Japan Rugby Football Union'', JRFU; Japannees: 日本ラグビーフットボール協会, ''Nihon ragubī futtobōru kyōkai'') geadministreer. Japannese rugby dateer terug na 1866, toe dit deur Britse matrose in die verdragshawens gespeel is. Die eerste plaaslike universiteitsspanne is in 1899 gestig en Japan het sy eerste toetswedstryd in 1932 teen [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]] gespeel. Die beheerliggaam [[Wêreldrugby]] beskou Japan saam met tien ander as ’n vlak-een-span. Japan se belangrikste internasionale verskyning is tydens die vierjaarlikse [[rugbywêreldbeker]]toernooi wat sedert [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]] beslis word. Die span het aan al tien die wêreldbekertoernooie deelgeneem en hul beste prestasie was die kwarteindstryd tydens die [[Rugbywêreldbeker 2019]] op eie bodem. Japan is onoorwonne ten opsigte van die meeste ander nasionale rugbyspanne van Asië behalwe vir [[Hongkongse nasionale rugbyspan|Hongkong]] (die laaste keer in 1998) en [[Koreaanse nasionale rugbyspan|Korea]] (mees onlangs in 2002). Gevolglik het hulle ook die Asiatiese Rugbykampioenskap oorheers en tot in 2017 het Japan dié toernooi 25 keer gewen, by verre meer as enige ander span; slegs vyf keer het Suid-Korea met die titel weggestap. Die span neem aan die jaarlikse [[Stille Oseaan-nasiesbeker]] deel, saam met [[Fidjiaanse nasionale rugbyspan|Fidji]], [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Samoa]] en [[Tongaanse nasionale rugbyspan|Tonga]]. Die Japannese rugbyspan is tans (September 2025) 13de op [[Wêreldrugby]] se wêreldranglys gelys.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/rankings |title=Women’s and Men’s Rankings |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=21 September 2025}}</ref> Twee voormalige Japannese rugbyspelers is in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem. Japan speel tradisioneel in rooi-wit-gestreepte truie wit broeke en wit sokkies met rooi strepe – wat aan die kleure van die [[vlag van Japan]] ontleen is. == Beheerliggaam == {{Hoofartikel|Japannese Rugbyvoetbalunie}} Die beheerliggaam vir rugby in Japan is die Japannese Rugbyvoetbalunie (Engels: ''Japan Rugby Football Union'', JRFU; Japannees: 日本ラグビーフットボール協会, ''Nihon ragubī futtobōru kyōkai''). Die JRFU is op 30 November 1926 gestig<ref>{{en}} {{cite book |authors=John R. Jones; Maurice Golesworthy |title=Encyclopedia of Rugby Union Football |url=https://archive.org/details/encyclopaediaofr0000jone |publisher=Robert Hale |location=Londen |year=1976 |isbn=0-7091-5394-5 |pages=[https://archive.org/details/encyclopaediaofr0000jone/page/69 69]}}</ref> en het in 1987 ’n volle lid van die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) geword.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/organisation/membership/asia/japan |title=Japan |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=21 September 2025}}</ref> Daarmee het die JRFU gelyktydig ’n setel by die wêreldbeheerligaam se uitvoerende raad ingeneem.<ref>{{en}} {{cite book |author=Huw Richards |title=A Game for Hooligans: The History of Rugby Union |url=https://archive.org/details/gameforhooligans0000rich |publisher=Mainstream |location=Edinburgh |year=2007 |isbn=978-1-84596-255-5 |pages=[https://archive.org/details/gameforhooligans0000rich/page/212 212]}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=Complete Book of Rugby |url=https://archive.org/details/rugby0000rich |publisher=Seven Oaks |year=1997 |isbn=1-86200-013-1 |pages=[https://archive.org/details/rugby0000rich/page/69 69]}}</ref> Daarbenewens was die JRFU in 1968 ’n stigterslid van die Asiatiese Rugbyvoetbalunie (Engels: ''Asian Rugby Football Union'', ARFU; nou [[Asië Rugby]], AR).<ref name="Asië Rugby">{{en}} {{cite web |url=http://www.irb.com/newsmedia/features/newsid=2030803.html |title=Asian Championship reaches its 40th birthday |publisher=[[Wêreldrugby]] |author=Chris Thau |date=22 April 2009 |accessdate=19 Junie 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090619080258/http://www.irb.com/newsmedia/features/newsid=2030803.html |archive-date=19 Junie 2009 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die [[Japan Rugby League One]], waaraan twaalf professionele spanne deelneem, is die belangrikste rugbyliga in Japan. Dit is in 2003 ten einde van die Japannese rugby se verdere ontwikkeling gestig. Sedertdien is die meeste spelers van die Japannese nasionale span uit dié liga afkomstig. Van 2016 tot 2020 het met die [[Sunwolves (Superrugbyspan)|Sunwolves]] ’n Japannese span deelgeneem aan die [[Superrugby]]toernooi, die [[Suidelike Halfrond]] se internasionale rugbyliga. Naas die amptelike nasionale span roep die Japannese Rugbyvoetbalunie ook ander keurspanne byeen. ''Junior Japan'' is die tweede nasionale span van Japan. Sedert 2013 neem hulle aan Wêreldrugby se Stille Oseaan-uitdaagtoernooi deel, saam met die tweede spanne uit Fidji, Samoa en Tonga. Die ''Japan Sevens'' is die Japannese [[sewesrugby]]span en hulle neem aan internasionale toernooie soos Wêreldrugby se Sewesreeks, Sewesrugbywêreldbeker en [[Olimpiese Somerspele]] deel. Net soos ander rugbylande beskik Japan oor ’n o/20-nasionale span wat aan die [[Wêreldrugby o/20-kampioenskap]] deelneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/tournaments/u20/championship |title=World Rugby U20 Championship |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=21 September 2025}}</ref> Kinders en jongmense word reeds op skool aan rugby bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting. == Geskiedenis == === Invoering en vestiging van rugby === [[Lêer:Rugby football japan.jpg|duimnael|links|Afbeelding van ’n rugbywedstryd in Japan in ''Harpers Magazine'' in 1874]] [[Lêer:Ginnosuke Tanaka.jpg|duimnael|upright|Ginnosuke Tanaka, een van Japannese rugby se baanbrekers]] [[Lêer:Prince Chichibu2.jpg|duimnael|links|upright|Prins Chichibu, die jonger broer van keiser [[Hirohito]], was ’n ywerige sportman en het gehelp om rugby in Japan te bevorder]] Die voorheen in Japan wydverspreide balspel ''Kemari'', wat op die Chinese ''Cuju'' geskoei is,<ref>{{en}} {{cite book |author=Richard Witzig |title=The Global Art of Soccer |url=https://archive.org/details/globalartofsocce0000witz |publisher=Cusiboy Publishing |location=New Orleans |year=2006 |isbn=978-0-9776688-0-9 |pages=[https://archive.org/details/globalartofsocce0000witz/page/5 5]}}</ref> het sekere ooreenkomste met die huidige [[sokker]] en in ’n mindere mate met rugby gehad. Die eerste verwysing dateer uit 644 tydens die Asuka-tydperk. Gedurende die 13de eeu het ’n stel reëls gevestig. Die doelwit van die speel was om ’n uit hertleer gemaakte bal so lank as moontlik in die lug te beweeg, waarby die spelers saamgewerk het.<ref>{{en}} {{cite book |authors=Allen Guttmann, Lee-Austin Thompson |title=Japanese sports: a history |url=https://archive.org/details/japanesesportshi0000gutt |publisher=University of Hawaii Press |location=Honolulu |year=2001 |isbn=978-0-8248-2464-8 |pages=[https://archive.org/details/japanesesportshi0000gutt/page/26 26]–27}}</ref> Soos baie ander [[Weste]]rse gewoontes het ook die rugbyspel na Japan gekom, nadat in 1854 die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] en [[Europa|Europese]] magte se kanonbootdiplomasie die [[Sakoku|selfopgelegde isolasie]] van Japan beëindig het. In 1866 is met die Jokohama Voetbalklub die eerste rugbyklub gestig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/49878877 |title=Rugby World Cup: One man's search into Japan's mysterious rugby past |publisher=[[BBC]] |author=Becky Grey |date=1 Oktober 2019 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Die reëlkommissie het uit gegradueerdes van die Rugby-skool, die Radley-kollege en die Winchester-kollege bestaan. Die bemanning van verskillende skepe wat in [[Jokohama]] voor anker geleë het, het hoofsaaklik teen mekaar gespeel, waarvoor hulle die terrein van die Britse garnisoen in die Yamate-distrik gebruik het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.japantimes.co.jp/life/2014/03/15/lifestyle/1866-and-all-that-the-untold-early-history-of-rugby-in-japan/#.XfYHFT7QiUl |title=1866 and all that: the untold early history of rugby in Japan |publisher=The Japan Times |author=Mike Galbraith |date=15 Maart 2014 |accessdate=21 September 2025}}</ref> In 1874 is die eerste amptelik gedokumenteerde wedstryd gespeel. In ander verdragshawens soos [[Kobe]] is ook rugbywedstryde tussen langtermyn-buitelandse inwoners en besoekende seevaarders en garnisoene gespeel, maar Japannese deelname was skaars.<ref name="richards99">{{en}} {{cite book |author=Huw Richards |title=A Game for Hooligans: The History of Rugby Union |url=https://archive.org/details/gameforhooligans0000rich |publisher=Mainstream |location=Edinburgh |year=2007 |isbn=978-1-84596-255-5 |pages=99}}</ref> 1899 word as die jaar van [[Japanners]] se eerste bekende deelname aan rugbywedstryde beskou. Die in Jokohama gebore letterkundeprofessor Edward Bramwell Clarke het saam met Ginnosuke Tanaka – albei gegradueerdes van die [[Universiteit van Cambridge]] – die sportsoort aan sy studente by die Kei-universiteit bekendgestel, sodat hulle iets nuttigs in hul vrye tyd kon doen en nie „deur lekker rondsit die mooi herfsweer“ mors nie.<ref name="richards99" /> Vanaf Keio het rugby vinnig na ander universiteite versprei, wat almal tot vandag toe as rugbyvestings beskou word. Die rugbysport het op die hoogtepunt van die Anglo-Japannese alliansie spoedig gegroei; gedurende die 1920’s was daar amper 1&nbsp;500 rugbyklubs en meer as 60&nbsp;000 geregistreerde spelers. Ondanks dié indrukwekkende syfers was die Japannese rugby veral om geografiese redes grootliks geïsoleer.<ref>{{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=Complete Book of Rugby |url=https://archive.org/details/rugby0000rich |publisher=Seven Oaks |year=1997 |isbn=1-86200-013-1 |pages=[https://archive.org/details/rugby0000rich/page/70 70]}}</ref> Organisatories het die land ook agter geraak met internasionale verwikkelinge. Die nasionale beheerliggaam [[Japannese Rugbyvoetbalunie]] (日本ラグビーフットボール協会, ''Nihon Ragubi- Futtobo-ru Kyo-kai'') is eers op 30 November 1926 gestig.<ref name="Asië Rugby" /> Nogtans is die beheerliggaam vanaf sy stigting deur die keiserlike gesin, waaronder veral prins Chichibu, ondersteun. Hy het hom aktief vir die verspreiding van rugby beywer en was van 1947 tot en met sy dood erepresident van die beheerliggaam.<ref>{{en}} {{cite book |author=Huw Richards |title=A Game for Hooligans: The History of Rugby Union |url=https://archive.org/details/gameforhooligans0000rich |publisher=Mainstream |location=Edinburgh |year=2007 |isbn=978-1-84596-255-5 |pages=130}}</ref> === Die nasionale span se eerste jare === Vier jaar ná sy stigting het die beheerliggaam die eerste nasionale span saamgestel wat in September 1930 ’n aantal wedstryde teen klubs en keurspanne in die [[Kanada|Kanadese]] provinsie [[Brits-Columbië]] gespeel het. Skaars een en ’n halwe jaar later het die [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanadese]] teenbesoek as deel van ’n regeringsbefondsde handelsafvaardiging gevolg. Op 31 Januarie 1932 is in Higashiōsaka die eerste amptelike toetswedstryd gespeel en het in ’n naelskraapse 9–8-oorwinning vir Japan geëindig. Elf dae later het die gasheer in [[Tokio]] met 38–5 geseëvier.<ref>{{en}} {{cite book |author=Keith Young |title=Complete Rugby Union Compendium |url=https://archive.org/details/completerugbyuni0000youn_q5i8 |chapter=Japan |publisher=Arena Sport |location=Edinburg |year=2015 |isbn=978-1-909715-34-9}}</ref> Die Kanadese het hul nederlae toegeskryf aan ’n „oormatige vermaak, te veel wedstryde in ’n kort tydperk en die geïnspireerde speelstyl van die Japanners voor die hoë adel“.<ref>{{en}} {{cite book |author=Huw Richards |title=A Game for Hooligans: The History of Rugby Union |url=https://archive.org/details/gameforhooligans0000rich |publisher=Mainstream |location=Edinburgh |year=2007 |isbn=978-1-84596-255-5 |pages=[https://archive.org/details/gameforhooligans0000rich/page/143 143]}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theglobeandmail.com/sports/more-sports/canadian-rugby-pioneer-pinkham-dies/article4330783/ |title=Canadian rugby pioneer Pinkham dies |publisher=The Globe and Mail |author=Ian Kennedy |date=31 Oktober 2010 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Vir die volgende meer as drie en ’n halwe dekades sou dit die enigste Japannese toetswedstryde wees. In 1934 en 1936 het keurspanne van [[Australië|Australiese]] en [[Nieu-Seeland]]se universiteite die [[eilandstaat]] besoek.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/76 |title=1934 Australian Universities tour to Japan and Hong Kong |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://rugbyarchive.net/tour/82 |title=1936 New Zealand Universities tour to Japan and Hong Kong |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Ná die uitbreek van die Stille Oseaan-oorlog het die [[Fascisme|fascistiese]] regime ten spyte van die voortgesette ondersteuning deur die keiserlike gesin ’n toenemend vyandelike houding jeens rugby ingeneem en dit as baie vreemd en „onjapannees“ beskou. Gevolglik is dit in ''tokyu'' hernoem, wat as „vegbal“ vertaal kan woord. Ondanks die oorlog se ontberinge kon die spelbedryf tot in 1943 voortgaan, voordat militêre beheer van die speelvelde en die gebrek aan beskikbare spelers hul tol geëis het. Die rugbysport het tydens die [[Besetting van Japan|naoorloogse tydperk]], ten spyte van massiewe skade aan die infrastruktuur en die dood van baie spelers, spoedig herstel.<ref>{{en}} {{cite book |author=Huw Richards |title=A Game for Hooligans: The History of Rugby Union |url=https://archive.org/details/gameforhooligans0000rich |publisher=Mainstream |location=Edinburgh |year=2007 |isbn=978-1-84596-255-5 |pages=150}}</ref> Aan die einde van 1945 het die staal- en masjineriemaatskappy Kobe Steel van sy werknemers aangemoedig om rugby te speel en sodoende ’n presedent geskep vir die groot toewyding van Japannese maatskappye aan die rugbysport.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/japans-rugby-story-past-present-and-future/ |title=Japan’s rugby story: Past, present and future |publisher=Planet Rugby |date=23 Augustus 2019 |accessdate=21 September 2025}}</ref> In 1952 het die internasionale spelbedryf weer begin, nadat vername universiteitsspanne na Japan begin reis het, waaronder die Engelse universiteite [[Universiteit van Oxford|Oxford]] en [[Universiteit van Cambridge|Cambridge]].<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/114 |title=1952 Oxford University tour to Japan and Hong Kong |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/117 |title=1953 Cambridge University tour to Japan |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Ander lande se nasionale spanne het egter steeds weggeskram van die lang reis, waarvolgens die Japanners in 1958 met die ''Junior All Blacks'' (die tweede Nieu-Seelandse span) se besoek tevrede moes wees.<ref>{{en}} {{cite book |author=Huw Richards |title=A Game for Hooligans: The History of Rugby Union |url=https://archive.org/details/gameforhooligans0000rich |publisher=Mainstream |location=Edinburg |year=2007 |isbn=978-1-84596-255-5 |pages=165}}</ref> Dié situasie het tot in die 1960’s aangehou. Die eerste Japannese oorsese toer ná meer as drie dekades was in 1963 na Brits-Columbië. Die noemenswaardigste sukses gedurende dié tydperk, wat deur universiteitsspanne gekenmerk is, was op 3 Junie 1968 ’n 23–19-wegoorwinning oor die Junior All Blacks in [[Wellington, Nieu-Seeland|Wellington]], wat ook ’n opskudding in die Britse media veroorsaak het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://news.google.com/newspapers?id=Ct89AAAAIBAJ&sjid=OEgMAAAAIBAJ&pg=4364%2C425310 |title=Japanese defeat N.Z. Under-23s |publisher=[[The Herald]] |date=4 Junie 1968 |accessdate=21 September 2025}}</ref> === Leidende posisie in Asië === In Desember 1968 is op inisiatief van die Japannese Rugbyvoetbalunie in [[Bangkok]] die vastelandse beheerliggaam Asiatiese Rugbyvoetbalunie (Engels: ''Asian Rugby Football Union'', ARFU; nou [[Asië Rugby]], AR) gestig; die ander stigterslede was [[Hongkongse Rugbyunie|Hongkong]], Maleisië, die [[Chinese Taipei Rugbyvoetbalunie|Republiek China]], Singapoer, Sri Lanka, [[Koreaanse Rugbyunie|Suid-Korea]] en Thailand. Van dié vastelandse beheerliggaam se stigtingsdoelwitte was om die spel deur ’n jaarlikse Asiatiese Rugbykampioenskap te bevorder en sodoende vriendskaplike bande tussen die lidlande te versterk.<ref name="Asië Rugby" /> Hulle het ook gehoop dat ’n meer mededingende omgewing die geografiese isolasie ten opsigte van ander groot rugbylande sou kon breek. Gevolglik het Japan reeds in Maart die volgende jaar as gasheer van die eerste Asiatiese Rugbykampioenskap opgetree. Met oorwinnings in hul eerste vier toetswedstryde sedert 1932 het hulle die toernooi oorheers en die titel gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/156?Stagione=1969 |title=1969 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Gedurende die eerste sewe toernooie tot in 1980 het Japan onoorwonne gebly en hul toenemende verskyning op internasionale vlak het tot ’n toenemende belangstelling van ander nasionale spanne gelei om teen Japan te speel (hoewel die meeste van dié wedstryde nie as toetswedstryde erken is nie). Onder andere het Japan in September 1971 [[Engelse nasionale rugbyspan|Engeland]] vir twee wedstryde verwelkom en albei net naelskraap verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/220 |title=1971 England tour to Far East |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Volgens die invloedryke rugbyborg Shigeru „Shiggy“ Konno was die Japanners se kleiner liggaamsgrootte ’n probleem; andersins was dit glo ook ’n voordeel, aangesien dit „makliker is om die bal op te tel, dieper in ’n skrum in te gaan en oor die algemeen vinniger te beweeg. Dit is ons krag en ons moet dit uitspeel.“<ref>{{en}} {{cite book |author=Huw Richards |title=A Game for Hooligans: The History of Rugby Union |url=https://archive.org/details/gameforhooligans0000rich |publisher=Mainstream |location=Edinburgh |year=2007 |isbn=978-1-84596-255-5 |pages=204}}</ref> Gedurende [[herfs]] 1973 het die Japanners vir elf wedstryde na Europa getoer.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/239 |title=1973 Japan tour to Europe |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Ná nieamptelike wedstryde teen [[Walliese nasionale rugbyspan|Wallis]] en die Engelse o/23-span het op 27 Oktober 1973 in [[Bordeaux]] die eerste toetswedstryd teen ’n vername Europese span gevolg, waarby die Japanners deur [[Franse nasionale rugbyspan|Frankryk]] met 30–18 geklop is.<ref>{{en}} {{cite book |author=Vivian Jenkins |title=Rothmans Rugby Yearbook 1974–75 |publisher=Queen Anne Press |year=1974 |isbn=0-362-00173-1 |pages=27–32}}</ref> In Augustus 1975 het Japan tydens sy Australiese toer in sy eerste twee wedstryde teen die [[Wallabies]] gespeel, wat ook as toetswedstryde erken is.<ref>{{en}} {{cite book |author=Vivian Jenkins |title=Rothmans Rugby Yearbook 1976–77 |url=https://archive.org/details/isbn_0362002819 |publisher=Queen Anne Press |year=1976 |isbn=0-362-00281-9 |pages=[https://archive.org/details/isbn_0362002819/page/40 40]–43}}</ref> Die wedstryde in 1975 tuis teen Wallis, asook in 1976 weg en in 1977 tuis teen [[Skotse nasionale rugbyspan|Skotland]] het nie dié status geniet nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/263 |title=1975 Wales tour to Far East |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/292 |title=1976 Japan tour to Europe |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/303 |title=1977 Scotland tour to Far East |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Op 13 Mei 1979 was die Japanners in Higashiōsaka op die punt van ’n sensasie, nadat hulle teen Engeland net voor die eindfluitjie voorgeloop het, maar toe met 21–19 verslaan is.<ref>{{en}} {{cite book |author=Vivian Jenkins |title=Rothmans Rugby Yearbook 1980–81 |url=https://archive.org/details/rothmansrugbyyea0000unse_e8x7 |publisher=Queen Anne Press |year=1980 |isbn=0-362-02018-3 |pages=[https://archive.org/details/rothmansrugbyyea0000unse_e8x7/page/39 39]–43}}</ref> Gedurende die 1980’s het die nasionale span gesukkel en hul leidende posisie in Asië tydelik kwytgeraak. Tydens die Asiatiese Rugbykampioenskappe in 1982, 1986, 1988 en 1990 is hulle in die eindstryd deur [[Koreaanse nasionale rugbyspan|Suid-Korea]] geklop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/156?Stagione=1982 |title=1982 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/156?Stagione=1986 |title=1986 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/156?Stagione=1988 |title=1988 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/156?Stagione=1990 |title=1990 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref> ’n Aantal vriendskaplike wedstryde sonder toetsstatus teen al die destydse [[Sesnasies-toernooi|Vyfnasies-spanne]] het almal in nederlae geëindig. Nogtans was die Japanners in sekere van dié wedstryde in staat om mee te ding; onder andere is hulle op 22 Oktober 1983 in [[Cardiff]] deur Wallis net naelskraap met 29–24 verslaan.<ref>{{en}} {{cite book |title=Rothmans Rugby Yearbook 1984–85 |url=https://archive.org/details/rothmansrugbyyea0000unse_x6e6 |editor=Stephen Jones |publisher=Queen Anne Press |year=1984 |isbn=0-356-10448-6 |pages=[https://archive.org/details/rothmansrugbyyea0000unse_x6e6/page/47 47]–51}}</ref> Die Trans-Stille-Oseaan-ontmoetings het ook toegeneem: In April 1982 het hulle ná 50 jaar weer teen Kanada te staan gekom en drie jaar later het die eerste wedstryd teen die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]] gevolg.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/366 |title=1982 Canada tour to Japan |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/417 |title=1985 United States tour to Japan |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref> In Mei 1985 het die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) op die invoering van die [[rugbywêreldbeker]]toernooi besluit, wat aanvanklik net ’n eksklusiewe toernooi vir die destydse IRVR-lede sou wees. Op druk deur die [[Franse Rugbyfederasie]] het die IRVR ingestem om ook ander nasionale spanne toe te laat.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/culture/1987-rugby-world-cup/the-world-cup-is-born |title=1987 Rugby World Cup: The long road to the cup |publisher=New Zealand History |accessdate=21 September 2025}}</ref> Gevolglik het die Japannese Rugbyvoetbalunie voor die eerste toernooi ’n volle lid van die IRVR geword en die nasionale span is vir die [[Rugbywêreldbeker 1987]] in Australië en Nieu-Seeland uitgenooi. In die groepfase was hulle sonder enige kans en is ná nederlae teen die Verenigde State, Engeland en Australië in die laaste plek uit die toernooi geskakel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1987/overview |title=Rugby World Cup 1987: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=21 September 2025}}</ref> In 1989 het tydens die Skotse Japantoer een van die opspraakwekkendste suksesse in die amateurtydperk plaasgevind. In die finale wedstryd tussen albei nasionale spanne op 28 Mei 1989 in Tokio het die gasheer met 28–24 ’n verrassende oorwinning aangeteken. Die Skotte was sonder nege van hul sleutelspelers, wat destyds saam met die [[Britse en Ierse Leeus]] op toer in Australië was, hul nederlaag word nogtans as een van die vernederendste nederlae in hul rugbygeskiedenis beskou. Vir die Japanners was dit die laaste wedstryd teen ’n „rugbymag“ waarvan toetsstatus geweier is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/rugby-world-cup/2019/10/12/scotlands-28-24-loss-japan-1989-still-ranks-one-humiliating/ |title=Scotland’s 28-24 loss to Japan in 1989 still ranks as one of the most humiliating days in Scottish rugby history |publisher=The Daily Telegraph |author=Richard Bath |date=13 Oktober 2019 |accessdate=21 September 2025}}</ref> === Geleidelike professionalisering === Vir ’n lank tydperk was die Japanners stoere ondersteuners van amateurisme in die rugbysport, veral weens die sterk verbintenis met die universiteitsport. In 1978 en veral aan die begin van die 1990’s het ’n aantal maatskappye begin om van hul werkspanne met oorsese spelers op te knap. Hulle het die nuwe spelers doelbewus as voorbeelde gebruik om jong Japanners vir die sport te wen. Buitelandse afrigters het nuwe metodes en taktieke ingevoer wat die speelgehalte positief beïnvloed het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://ir.canterbury.ac.nz/handle/10092/2277 |title=The influence of foreign players on the transformation of Japanese rugby over the last three decades |publisher=Universiteit van Canterbury |author=Hiroshi Sakata |date=2004 |accessdate=21 September 2025 |pages=47–48}}</ref> Daarmee het egter ook beskuldigings van „skynamateurisme“ gepaard gegaan. Die Australiese nasionale speler Ian Williams, wat vyf jaar vir Kobe Steel se span gespeel het, het in 1994 geraam dat sowat honderd buitelanders by werkspanne gespeel het. Hulle het glo die dubbele salaris van ’n gewone werknemer ontvang en net ’n halwe dosyn het oor „regte werk“ beskik. Toe die IRVR in 1995 op internasionale vlak die tydperk van professionele tydperk van die rugbyspel ingelui het, het Shigeru Konno in ’n memorandum aan die wêreldbeheerliggaam geskryf, dat hy onseker is „dat ons instruksies [rakende professionaliteit] tot dusver gevolg is.“ Die tradisionaliste in die Japannese Rugbyvoetbalunie kon die ontwikkeling net enkele jare teenstaan en die maatskappye se toenemende invloed het in 2003 eindelik tot die invoering van die professionele [[Japan Rugby League One|Top League]] gelei.<ref>{{en}} {{cite book |author=Huw Richards |title=A Game for Hooligans: The History of Rugby Union |url=https://archive.org/details/gameforhooligans0000rich |publisher=Mainstream |location=Edinburgh |year=2007 |isbn=978-1-84596-255-5 |pages=237}}</ref> Volgens die wêreldbeheerliggaam se bepalinge is in die rugbysport, om vir die nasionale span te speel, nie die burgerskap van die land verpligtend nie. In 1986 het die Japannese Rugbyvoetbalunie dié bepaling begin gebruik, toe hulle die twee [[Tonga]]anse spelers Hopoi Taione en Nofomuli Taumoefolau vir die Japannese nasionale span genomineer het. Sedertdien draf vir die nasionale span buitelandse spelers uit, waarvan baie later die Japannese burgerskap aanvaar.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://ir.canterbury.ac.nz/handle/10092/2277 |title=The influence of foreign players on the transformation of Japanese rugby over the last three decades |publisher=Universiteit van Canterbury |author=Hiroshi Sakata |date=2004 |accessdate=21 September 2025 |pages=104}}</ref> In 1990 het Japan aan die rugbywêreldbekerkwalifisering deelgeneem en met oorwinnings oor [[Tongaanse nasionale rugbyspan|Tonga]] en Suid-Korea, asook ’n nederlaag teen [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Wes-Samoa]], vir die 1991-toernooi gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/175?Stagione=1991 |title=1991 Rugby World Cup – Asia/Oceania qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Aan die begin van 1991 het ’n teleurstellende [[Noord-Amerika]]anse toer met drie nederlae gevolg.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/526 |title=1991 Japan tour to North America |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Tydens die daaropvolgende [[Rugbywêreldbeker 1991]] in die destydse Vyfnasies het Japan ná swak nederlae teen Skotland en Ierland, asook ’n uitstekende 52–8-oorwinning oor [[Zimbabwiese nasionale rugbyspan|Zimbabwe]] in die derde groepplek geëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1991/overview |title=Rugby World Cup 1991: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=21 September 2025}}</ref> In 1992 het die Japanners ná agt jaar weer die Asiatiese Rugbykampioenskap gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/156?Stagione=1992 |title=1992 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref> In Mei 1993 het die eerste toetswedstryde teen [[Argentynse nasionale rugbyspan|Argentinië]] gevolg en in Oktober dieselfde jaar tydens ’n kort toer die eerste toetswedstryd teen Wallis.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/561 |title=1993 Japan tour to Argentina |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/572 |title=1993 Japan tour to Wales |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Met hul oorwinning tydens die Asiatiese Rugbykampioenskap 1994 het hulle vir die [[Rugbywêreldbeker 1995]] gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/156?Stagione=1994 |title=1994 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Ná ’n oortuigende 34–21-tuisoorwinning in hul eerste toetswedstryd teen [[Roemeense nasionale rugbyspan|Roemenië]] het die hoofafrigter Seiji Hirao gemeen, dat sy span tydens die Rugbywêreldbeker 1995 in Suid-Afrika in staat sou wees om tydens die groepfase „met baie toewyding alle verwagtinge te oortref en twee oorwinnings te behaal“.<ref name="wm1995">{{ja}} {{cite web |url=https://www.rugby-japan.jp/news/2015/08/04/11844 |title=過去のワールドカップ - 第3回大会 |publisher=[[Japannese Rugbyvoetbalunie]] |date=4 Augustus 2015 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Die toernooi het egter heeltemal teleurstellend verloop. Ná ’n 10–57-nederlaag teen Wallis en ’n 28–50-nederlaag teen Ierland kon hulle die laaste plek nie meer vermy nie. In hul laaste groepwedstryd is die Japanners deur die Nieu-Seelandse [[All Blacks]] met 145–17 afgeransel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1995/overview |title=Rugby World Cup 1995: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Daarmee het hulle die ergste nederlaag gely wat ’n nasionale span in dié tyd tydens ’n rugbywêreldbekertoernooi teëgekom het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/rugby_world_cup/history/3090865.stm |title=World Cup records |publisher=[[BBC]] |date=26 September 2003 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Die Nieu-Seelander Kevin Schuler, wat later in Japan as speler en afrigter werksaam was, het gemeen: „Natuurlik wou ons aan die All Blacks-naam voldoen, en ons het voorbereid en op wag die wedstryd teen Japan betree. Die Japannese spelers het ons gerespekteer asof ons gode was. Ons het met dié houding aan die wedstryd deelgeneem, en daarom was die verskil in punte só groot. Ek dink egter daar is nie so ’n groot verskil in krag nie.“<ref name="wm1995" /> Die Asiatiese Rugbykampioenskappe in 1996 en 1998 het weereens met Japannese oorwinnings geëindig, terwyl hulle in die eindstryd van die Asiatiese Spele in 1998 in Bangkok deur Suid-Korea verslaan is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/156?Stagione=1996 |titel=1996 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/156?Stagione=1998 |titel=1998 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/89?Stagione=1998 |titel=1998 Asian Games |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref> In 1999 het Japan vir die eerste keer die Stille Oseaan-rugbykampioenskap gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/177?Stagione=1999 |title=1999 Pacific Rim |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Dié toernooi het as ’n voorbereiding op die [[Rugbywêreldbeker 1999]] in die destydse Vyfnasies gedien. Na die span is destyds soms as ''Cherry Blacks'' verwys, aangesien hulle vyf Nieu-Seelanders opgeroep het; daarbenewens was Andrew McCormick die eerste spankaptein met ’n buitelandse herkoms. Sy tak was om die kollektiewe spangees, wat as ’n hindernis beskou is, te beëindig en sy spanmaats tot leierskapverantwoordelikheid en individuele besluite aan te moedig. Die Japanners het egter nie daarin geslag om aan die hoë verwagtinge te voldoen nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://ir.canterbury.ac.nz/handle/10092/2277 |title=The influence of foreign players on the transformation of Japanese rugby over the last three decades |publisher=Universiteit van Canterbury |author=Hiroshi Sakata |date=2004 |accessdate=21 September 2025 |pages=113–116}}</ref> Hulle is in al drie hul groepwedstryde deur Samoa, Wallis en Argentinië geklop, hoewel die nederlae minder swak was as vier jaar vroeër.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1999/overview |title=Rugby World Cup 1999: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Hirao het sy span na die Asiatiese Rugbykampioenskapstitel in 2000 geneem en aan die einde van die jaar afgetree.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/156?Stagione=2000 |title=2000 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Hy is deur Shōgo Mukai opgevolg.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.japantimes.co.jp/sports/2000/12/30/more-sports/mukai-named-new-japan-rugby-coach/#.UcnxAvnVDzk |title=Mukai named new Japan rugby coach |publisher=The Japan Times |date=30 Desember 2000 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Mukai se strategie het staat gemaak op vinnige aanvalle en ’n vloeiende speelstyl wat meer geskik is vir die Japanners se liggaamsbou. Die beslissende maatstaf vir die keuse van buitelandse versterkingspelers was nie hul uitstaande individuele vaardighede nie, maar die vermoë om die deur die afrigter voorafbepaalde konsep uit te voer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://ir.canterbury.ac.nz/handle/10092/2277 |title=The influence of foreign players on the transformation of Japanese rugby over the last three decades |publisher=Universiteit van Canterbury |author=Hiroshi Sakata |date=2004 |accessdate=21 September 2025 |pages=117}}</ref> Hul teenstanders het daarop gereageer deur Japan se swakhede in die vastespel soos skrum of lynstaan konsekwent uit te buit. Gevolglik het hulle in die daaropvolgende drie jaar slegs twee oorwinnings oor nie-Asiatiese spanne aangeteken. Tydens die rugbywêreldbekerkwalifisering het die Japanners op 5 Julie 2002 hulle hoogste oorwinning in dié tyd aangeteken, toe hulle die [[Taiwannese nasionale rugbyspan|Republiek China]] met 155–3 verneder het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.japantimes.co.jp/sports/2002/07/07/more-sports/japan-humbles-taiwan-in-qualifier-matches-record-with-155-3-victory/ |title=Japan humbles Taiwan in qualifier, matches record with 155–3 victory |publisher=The Japan Times |author=Richard Freeman |date=7 Julie 2002 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Tydens beide die Asiatiese Spele in 2002 en die Asiatiese Rugbykampioenskap dieselfde jaar is hulle in die eindstryd deur Suid-Korea geklop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/89?Stagione=2002 |titel=2002 Asian Games |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/156?Stagione=2002 |titel=2002 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Tydens die [[Rugbywêreldbeker 2003]] in Australië was Japan teen die heeltemal sterker spanne Skotland en Frankryk deels in staat om tred te hou, maar hulle is nogtans verslaan. Die wedstryde teen Fidji en die Verenigde State het ook in nederlae geëindig, waardeur Japan weer as laaste in hul groep uit die toernooi geskakel is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.japantimes.co.jp/sports/2003/10/08/more-sports/carrying-asian-hopes/#.Ucn3UPnVDzl |title=Carrying Asian hopes |publisher=The Japan Times |author=Richard Freeman |date=8 Oktober 2003 |accessdate=21 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2003/overview |title=Rugby World Cup 2003: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=21 September 2025}}</ref> === Aanhoudende stagnasie === [[Lêer:Japan v Tonga at Kitakyushu.JPG|duimnael|links|Japan teen Tonga op Honjo-stadion in [[Kitakyushu]], 4 Junie 2006]] [[Lêer:Yoshiro mori 2.jpg|duimnael|upright|Die voormalige Japannese eerste minister [[Yoshirō Mori]] het van 2005 tot 2015 as president van die Japannese Rugbyvoetbalunie gedien]] [[Lêer:RWC-2007-AUSvsJAP.JPG|duimnael|links|Australië teen Japan tydens die [[Rugbywêreldbeker 2007]] in Frankryk]] [[Lêer:Japan v Australia A IRB Pac Nations 2008 June 8.JPG|duimnael|Japan teen Australië A op Level-5-stadion in [[Fukuoka]], 8 Junie 2008]] [[Lêer:John Kirwan press conference RWC 2011.jpg|duimnael|John Kirwan saam met die Japannese rugbyspeler Takashi Kikutani tydens ’n perskonferensie gedurende die [[Rugbywêreldbeker 2011]] in Nieu-Seeland]] Ná Mukai se aftrede is in Maart 2004 Mitsutake Hagimoto as nuwe hoofafrigter benoem. Nadat sy voorganger vir die keuring van baie nie-Japanners gekritiseer is, wou hy wegdoen met buitelandse versterkingsspelers en meer op opkomende spelers staat maak. Dié konsep het aanvanklik vrugte afgewerp, nadat hulle Kanada en [[Russiese nasionale rugbyspan|Rusland]] verslaan en nog ’n Asiatiese Rugbykampioenskapstitel ingepalm het, waarmee hulle in dié toernooi ’n onoorwonne tydperk van 13 jaar ingelui het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/156?Stagione=2004 |title=2004 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Daarteenoor was die uitslae tydens die [[2004 eindjaarrugbytoetsreeks]] in November rampspoedig: Japan het met 8–100 teen Skotland, met 10–25 teen Roemenië en met 0–98 teen Wallis verloor. Sowel vir die Skotte<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/international/4002983.stm |title=Scotland 100–8 Japan |publisher=[[BBC]] |date=13 November 2004 |accessdate=21 September 2025}}</ref> as vir die Walliesers was dit hul hoogste oorwinnings in dié tyd.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/international/4046731.stm |title=Wales 98–0 Japan |publisher=[[BBC]] |date=26 November 2004 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Dié in alle belange teleurstellende Europese toer het Hagimoto tot heroorweging gedwing, waarvolgens hy weer buitelanders vir die nasionale span gekeur het. Tydens die [[2005 midjaarrugbytoetsreeks]] het hulle egter weer erge nederlae teen [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]], Argentinië en Ierland gely. Oor die algemeen was Hagimotos se wenrekord die swakste in dié tyd. Hy is afgedank en in Julie 2005 met sy assistent, die Fransman Jean-Pierre Élissalde, vervang.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.co.uk/rugby/story/_/id/15381046/elissalde-takes-charge-japan |title=Elissalde takes charge of Japan |publisher=ESPNscrum |date=21 Julie 2005 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Élissalde was die eerste buitelandse hoofafrigter ooit en hy het ’n goeie begin met vier opeenvolgende oorwinnings gehad, waardeur die Japanners nog ’n Asiatiese Rugbykampioenskapstitel ingepalm het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/156?Stagione=2006 |title=2006 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref> In hul eerste ontmoeting met [[Georgiese nasionale rugbyspan|Georgië]] op 14 Mei 2006, wat Japan met 32–7 gewen het, het [[Daisuke Ōhata]] ’n nuwe wêreldrekord vir die meeste drieë in toetswedstryde aangeteken; hy het altesaam 65 drieë gedruk, een meer as die vorige rekordhouer [[David Campese]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.japantimes.co.jp/sports/2006/05/15/more-sports/ohata-sets-record-in-georgia-win/ |title=Ohata sets record in Georgia win |publisher=The Japan Times |date=15 Mei 2006 |accessdate=8 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230408000937/https://www.japantimes.co.jp/sports/2006/05/15/more-sports/ohata-sets-record-in-georgia-win/ |archive-date=8 April 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Daarop het vier swak nederlae teen Tonga, [[Italiaanse nasionale rugbyspan|Italië]], Samoa en Fidji gevolg, wat die Japannese span se gebreke ontbloot het. Die beheerliggaam het Élissalde in Julie 2006 sy vertroue uitgespreek, maar hom drie maande later nogtans afgedank: Hy het die pos van sportbestuurder by die Franse klub Aviron Bayonnais aanvaar sonder om die Japannese Rugbyvoetbalunie in te lig. Die spanbestuurder Osamu Ōta het toe die voorlopige afrigter geword.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/5384774.stm |title=Elissalde sacked as Japan coach |publisher=[[BBC]] |date=27 September 2006 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Onder hom het Japan weereens vir die rugbywêreldbekertoernooi gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/173?Stagione=2007 |title=2007 Rugby World Cup – Asian qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Ōta het ook daarvoor gesorg dat die Japannese Rugbyvoetbalunie op 25 Oktober 2006 die aansluiting van die rugbyster John Kirwan kon aankondig (dié Nieu-Seelander het voorheen saam met Ōta by NEC Green Rockets gespeel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.com/rugby/story/_/id/15393543/kirwan-named-new-japan-coach |title=Kirwan named new Japan coach |publisher=ESPNscrum |date=27 September 2006 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Aan die begin van 2007 het Kirwan die nuwe hoofafrigter geword. Hy was van voorneme om ’n Japannese rugbyspel in die „gees van die [[Samoerai]]“ te ontwikkel. Daarmee sou veral die span se reputasie herstel word, wat sedert die Rugbywêreldbeker 1995 in die openbaar agteruitgegaan en die verdere ontwikkeling van die rugbysport belemmer het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.scmp.com/article/572080/cultivating-cherry-blossoms |title=Cultivating Cherry Blossoms |publisher=South China Morning Post |author=Alvin Sallay |date=19 November 2006 |accessdate=21 September 2025}}</ref> In April 2007 het die nuus by NHK oor die span se oefenkamp berig, wat aan ’n groeiende belangstelling toegeskryf is. Die eerste toetswedstryd onder Kirwan het in ’n maklike 82–0-oorwinning oor Suid-Korea geëindig. Tydens die [[Rugbywêreldbeker 2007]]-groepfase in Frankryk het hy op die derde plek gemik, waarmee hulle hul regstreekse kwalifisering vir die daaropvolgende toernooi sou kon verseker. Gevolglik sou die sleutelspelers teen die „groot“ spanne gespaar word. As gevolg van dié strategie het die Japanners teen die Wallabies swak met 3–91 en teen die Walliesers met 18–72 verloor. Hulle is deur Fidji naelskraap met 35–31 verslaan, waardeur hulle hul doelwit nie meer kon bereik nie. Hul laaste groepwedstryd teen Kanada het met 12–12 gelykop geëindig. Nietemin het hulle ná 14 rugbywêreldbekerwedstryde ’n nederlaag vermy en vir die eerste keer nie in die laaste plek geëindig nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2007/overview |title=Rugby World Cup 2007: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Hoewel hulle hul minimumdoelwit nie bereik het nie, het die Japannese Rugbyvoetbalunie met Kirwan voortgegaan en die kort voorbereidingstyd en die beserings van sekere spelers aangevoer. In 2008 het Japan die Asiatiese Rugbykampioenskap op ’n oortuigende manier beklink.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/156?Stagione=2008 |title=2008 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Hulle het dié sukses in die daaropvolgende twee jaar herhaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/156?Stagione=2009 |title=2009 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/156?Stagione=2010 |title=2010 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Die toewysing van die [[Rugbywêreldbeker 2019]] in Julie 2009 aan Japan het tot groot entoesiasme gelei en aan die Japannese rugbysport ’n langtermyn-toekomsperspektief besorg.<ref name="Rugbywêreldbeker 2015" /> In 2011 het die Japanners tydens hul sesde deelname aan die [[Stille Oseaan-nasiesbeker]] dié toernooi gewen. Tonga het met ewe veel tabelpunte die beter punteverskil gehad, maar Japan het as gevolg van die regstreekse ontmoeting met die titel weggestap.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/31239/2011-japan-claim-first-pnc-crown |title=2011: Japan claim first PNC crown |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=1 Desember 2011 |accessdate=30 Junie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210630110556/https://www.world.rugby/news/31239/2011-japan-claim-first-pnc-crown |archive-date=30 Junie 2021 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Ondanks dié belowende beginposisie het die [[Rugbywêreldbeker 2011]] in Nieu-Seeland teleurstellend verloop en hulle het die derde plek tydens die groepfase weereens misgeloop. Terwyl hulle in die eerste groepwedstryd teen Frankryk soms tred kon hou, is hulle deur Nieu-Seeland met 83–7 geklop. Hulle is deur Tonga met 18–31 verslaan en die die wedstryd teen Kanada het met 23–23 gelykop geëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2011/overview |title=Rugby World Cup 2011: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Kirwan is ná die uitskakeling gekritiseer en hy het sy afdanking aangekondig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.com/rugby/story/_/id/15319554/john-kirwan-step-japan-coach |title=Kirwan to step down as Japan coach |publisher=ESPNscrum |date=13 Oktober 2011 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Hoewel die nasionale span tydens die rugbywêreldbekertoernooi weer geen oorwinning aangeteken het nie, was Kirwan se wenrekord oor die algemeen positief. Aan die einde van Desember 2011 het die Japannese Rugbyvoetbalunie Eddie Jones as nuwe hoofafrigter aangestel. Die Australiër met ’n Japannese herkoms was in 1996 hulpafrigter van die nasionale span en hy het vroeër die klub Suntory Sungoliath vir drie jaar afgerig. Hy was van voorneme om Japan se worsteling met die vastespel te beëindig, aangesien dit glo die enigste manier was hoe Japan met sterker nasionale spanne kon meeding.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.smh.com.au/sport/rugby-union/eddie-jones-appointed-coach-of-japan-20111226-1pa6c.html |title=Eddie Jones appointed coach of Japan |publisher=The Sydney Morning Herald |date=26 Desember 2011 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Vir die Asiatiese Rugbykampioenskap 2012 het Jones op tien nuwelinge staat gemaak, nogtans het Japan die toernooi oorheers en sy 20ste titel ingepalm.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/156?Stagione=2012 |title=2012 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Tydens die 106–3-oorwinning oor die [[Verenigde Arabiese Emirate]] op 5 Mai het die 18-jaarige Yoshikazu Fujita met ses drieë ’n nuwe Asiatiese rekord vir die meeste drieë in ’n toetswedstryd aangeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://jrfu.org/index.php?option=com_content&view=article&id=694:fujita-in-line-for-historic-debut&catid=39:mens-15-a-side |title=Fujita in line for historic debut |publisher=[[Japannese Rugbyvoetbalunie]] |date=2 Mei 2012 |accessdate=10 Julie 2012 |archive-url=https://archive.is/20120710014004/http://jrfu.org/index.php?option=com_content&view=article&id=694:fujita-in-line-for-historic-debut&catid=39:mens-15-a-side |archive-date=10 Julie 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> By die Asiatiese Rugbykampioenskap 2013 was al hul teenstanders weereens sonder enige kans.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/156?Stagione=2013 |title=2013 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Tydens die [[2013 midjaarrugbytoetsreeks]] het Japan die Walliesers vir twee toetswedstryde verwelkom. Terwyl hulle die eerste naelskraap met 18–22 verloor het, het hulle die tweede op 15 Junie met 23–8 gewen. Dit was Japan se eerste oorwinning oor dié span ooit.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/22909676 |title=Japan record historic first win over Wales |publisher=[[BBC]] |date=15 Junie 2013 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Op 16 Oktober 2013 is Jones met ’n vermoedelike beroerte in die hospitaal opgeneem, maar hy is twee dae later ontslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.abc.net.au/news/2013-10-16/jones-suffers-suspected-stroke/5027204 |title=Eddie Jones hospitalised after Japan rugby coach suffers suspected stroke |publisher=ABC |date=16 Oktober 2013 |accessdate=21 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.dailytelegraph.com.au/sport/rugby/eddie-jones-released-from-intensive-care-after-stroke-but-will-miss-japans-test-with-all-blacks/news-story/2af7d19f2335d62c4e95d0e78c06b922 |title=Eddie Jones released from intensive care after stroke but will miss Japan's Test with All Blacks |publisher=The Daily Telegraph |date=18 Oktober 2013 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Hy het Japan se wedstryde tydens die [[2013 eindjaarrugbytoetsreeks]] misgeloop en tydens sy herstel het sy Australiese assistent Scott Wisemantel vir hom ingestaan.<ref>{{fr}} {{cite web |url=http://www.japonrugby.net/scott-wisemantel-entraineur-par-interim-du-japon.php |title=Scott Wisemantel entraîneur par intérim du Japon |publisher=Japon Rugby |date=18 Oktober 2013 |accessdate=15 Desember 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191215190015/http://www.japonrugby.net/scott-wisemantel-entraineur-par-interim-du-japon.php |archive-date=15 Desember 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Met Jones terug in sy pos het Japan die Asiatiese Rugbykampioenskap 2014 oorheers en in dieselfde jaar sy tweede titel tydens die Stille Oseaan-nasiesbeker gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/156?Stagione=2014 |title=2014 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/8?Stagione=2014 |title=2014 Pacific Nations Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Daarbenewens het hulle tydens die [[2014 midjaarrugbytoetsreeks]] vir die eerste keer Italië geklop. Met dié tiende opeenvolgende toetswedstrydoorwinning was Japan vir die eerste keer onder die tien beste spanne op die wêreldranglys.<ref>{{ja}} {{cite web |url=https://sports.yahoo.co.jp/column/detail/201406240001-spnavi |title=日本代表のスクラムが強くなった理由 - 世界ランクは過去最高の１０位に |publisher=Yahoo Sports |date=14 Junie 2014 |accessdate=21 September 2025}}</ref> === Aansluiting by die wêreldklas === [[Lêer:ARC2016-Top3 Champions 20160529a.jpg|duimnael|Japan ná hul oorwinning tydens die Asiatiese Rugbykampioenskap 2016]] [[Lêer:JPNxGEO rugby match-2018-06-23.jpg|duimnael|Georgië teen Japan op die Toyota-stadion in 2018]] [[Lêer:20260704japan rugby.png|duimnael|Die Japannese span in 2026]] Japan se titeloorwinning tydens die Asiatiese Rugbykampioenskap 2015 was nooit in gevaar nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/156?Stagione=2015 |title=2015 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Die finale wedstryd teen [[Hongkongse nasionale rugbyspan|Hongkong]] moes ná enkele minute afgelas en as ’n 0–0-gelykop geag word, nadat sterk reën die speelveld oorstroom het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.asiarugby.com/news/2015/05/japan-men-2015-asia-rugby-champions |title=Japan Men 2015 Asia Rugby Champions |publisher=[[Asië Rugby]] |date=25 Mei 2015 |accessdate=23 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923175253/https://www.asiarugby.com/news/2015/05/japan-men-2015-asia-rugby-champions |archive-date=23 September 2015 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Met hul vierde plek tydens die daaropvolgende Stille Oseaan-nasiesbeker 2015 het die Japanners nie aan hul hoë verwagtinge voldoen nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/8?Stagione=2015 |title=2015 Pacific Nations Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Nogtans het hulle tydens die opwarmingswedstryde voor die rugbywêreldbekertoernooi twee maklike oorwinnings oor Uruguay en ’n naelskraapse oorwinning oor Georgië aangeteken. Gevolglik was die publiek se verwagtinge voor die begin van die [[Rugbywêreldbeker 2015]] in Engeland beskeie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.therugbyblog.com/rugby-world-cup-2015-south-africa-vs-japan-prediction/ |title=Rugby World Cup 2015: South Africa vs Japan Prediction |publisher=The Rugby Blog |author=Andrew Daniel |date=18 September 2015 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Heeltemal onverwags en teenstrydig met alle voorspellings het die Japanners in hul eerste groepwedstryd in [[Brighton]] die groot gunsteling [[Springbokke|Suid-Afrika]] met 34–32 geklop. Dié sukses deur die as hopeloos geklassifiseerde buitestaander word as een van die grootste verrassings in die rugbygeskiedenis beskou.<ref>{{de}} {{cite web |url=https://www.spiegel.de/sport/sonst/rugby-wm-japan-schafft-sensation-gegen-suedafrika-a-1053809.html |title=Japan bejubelt Sensation |publisher=Der Spiegel |date=19 September 2015 |accessdate=21 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/34269878 |title=Rugby World Cup 2015: South Africa 32–34 Japan |publisher=[[BBC]] |date=19 September 2020 |accessdate=21 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2015/sep/19/south-africa-japan-rugby-world-cup-2015-match-report |title=Japan beat South Africa |publisher=[[The Guardian]] |date=19 September 2015 |accessdate=21 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nytimes.com/2015/09/22/sports/rugby/with-shocking-upset-japan-grabs-rugbys-attention-and-the-worlds.html?_r=0 |title=Rugby World Cup: Japan’s Shocking Upset Commands Attention |publisher=[[The New York Times]] |date=21 September 2015 |accessdate=21 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/2015-rugby-world-cup/rugby/story/275293.html |title=Japan pull off greatest shock in World Cup history |publisher=ESPNscrum |date=19 September 2015 |accessdate=21 September 2025}}</ref> ’n Aantal rugbydeskundiges het dit met [[yshokkie]] se „wonderwerk op ys“ vergelyk.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.bbc.com/sport/0/rugby-union/34306779 |title=Rugby World Cup 2015: Japan's win over South Africa 'a miracle' |publisher=[[BBC]] |date=20 September 2015 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Weens die kort hersteltydperk het die Japanners net vir een halftyd met die Skotte tred gehou en is met 45–10 verslaan. Daarna het hulle Samoa met 26–5 en die Verenigde State met 28–18 geklop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/34492412 |title=Rugby World Cup 2015: Japan beat USA in final pool game |publisher=[[BBC]] |date=11 Oktober 2015 |accessdate=21 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2015/overview |title=Rugby World Cup 2015: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Ondanks drie oorwinnings het Japan die kwarteindrondte misgeloop; daarmee is vir die eerste keer ’n span uitgeskakel wat drie wedstryde tydens die groepfase gewen het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2015/oct/11/usa-japan-rugby-world-cup-match-report |title=Japan sign off with third win of the tournament by beating the USA |publisher=[[The Guardian]] |author=Paul Rees |date=11 Oktober 2015 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Ná die rugbywêreldbekertoernooi het Jones op eie versoek bedank. Die Japannese Rugbyvoetbalunie het in Januarie 2016 die Nieu-Seelander Jamie Joseph as nuwe hoofafrigter aangestel, maar hy was nog tot in Augustus gebonde aan sy kontrak by die [[Highlanders (Superrugbyspan)|Highlanders]] in [[Dunedin]]. Totdat hy die pos kon oorneem het Ryūji Nakatake en Mark Hammett as tussentydse afrigters waargeneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.smh.com.au/sport/rugby-union/highlanders-jamie-joseph-confirmed-as-japan-coach-after-super-rugby-2016-season-20160121-gmakau.html |title=Highlanders' Jamie Joseph confirmed as Japan coach after Super Rugby 2016 season |publisher=The Sydney Morning Herald |date=21 Januarie 2016 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Sowel in 2016 as in 2017 het die Japanners die Asiatiese Rugbykampioenskap onoorwonne gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/156?Stagione=2016 |title=2016 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/156?Stagione=2017 |title=2017 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Tydens die [[2017 eindjaarrugbytoetsreeks]] het hulle nog ’n verrassende sukses aangeteken, toe hulle teen die Franse weg met 23–23-gelykop gespeel het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.smh.com.au/sport/rugby-union/agony-as-missed-kick-leads-to-japan-draw-in-france-20171126-gzsyve.html |title=Agony as missed kick leads to Japan draw in France |publisher=The Sydney Morning Herald |date=26 November 2017 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Die Asiatiese Rugbykampioenskappe in 2018 en 2019 het as rugbywêreldbekerkwalifisering gedien; aangesien die Japanners as gasheer reeds vir die 2019-toernooi gekwalifiseer was, het hulle nie daaraan deelgeneem nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/156?Stagione=2018 |title=2018 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/156?Stagione=2019 |title=2019 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref> In 2018 het hulle onder andere tuisoorwinnings oor Italië en Georgië aangeteken. In die daaropvolgende jaar het hulle die Stille Oseaan-nasiesbeker 2019 gewen, nadat hulle Fidji, Tonga en die Verenigde State verslaan het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/8?Stagione=2019 |title=2019 Pacific Nations Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref> In voorbereiding op die rugbywêreldbekertoernooi op eie bodem het hulle twee weke voorheen Suid-Afrika verwelkom en hulle is maklik met 41–7 verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/49611537 |title=Japan 7-41 South Africa: Makazole Mapimpi scores hat-trick in World Cup warm-up |publisher=[[BBC]] |date=9 Junie 2019 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Die [[Rugbywêreldbeker 2019]], die eerste in Asië en buite die „tradisionele“ rugbylande, het alle verwagtinge oortref. Dit het ’n ware oplewing in die gasheerland veroorsaak, wat die beheerliggaam wil gebruik om die gewildheid van rugby op ’n langtermynbasis te verseker en ’n breë spelerpoel te skep.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2019/oct/31/rugby-mania-japan-world-cup |title=Rugby mania has gripped Japan. Will it continue after the World Cup? |publisher=[[The Guardian]] |author=Justin McCurry |date=31 Oktober 2019 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Die Japannese nasionale span se sukses het hierin ’n groot rol gespeel. Ná die verwagte 30–10-oorwinning in die openingswedstryd oor Rusland het hulle ’n verrassing aangeteken en Ierland in die tweede wedstryd met 19–12 verslaan. Die manier, hoe hulle die wêreldranglyseerstes oorheers het, het selfs deskundiges verras.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/49863974 |title=Japan 19–12 Ireland: Shock victory 'will ignite Rugby World Cup' |publisher=[[BBC]] |date=28 September 2019 |accessdate=21 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/world/2019/sep/28/high-fives-and-cheeky-guinness-as-japan-celebrates-rugby-biggest-shock |title=High fives and Guinness as Japan celebrates latest rugby shock |publisher=[[The Guardian]] |authors=Justin McCurry; Jamie Doward |date=28 September 2019 |accessdate=21 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/rugby-world-cup/2019/09/28/rugby-world-cup-2019-japan-vs-ireland-live-score-latest-updates/ |title=Sensation of Shizuoka: Japan shock Ireland with another historic Rugby World Cup upset |publisher=The Telegraph |authors=Tom Cary; Ali Stokes |date=28 September 2019 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Ná die verwagte 38–19-sukses oor Samoa was daar deels vrese dat die laaste groepwedstryd teen Skotland in [[Jokohama]] weens die tifoon Hagibis afgelas moes word. Dié wedstryd het egter soos beplan voortgegaan en in ’n 28–21-sukses vir die Japanners geëindig, wat vir die eerste keer onoorwonne die uitklopfase gehaal het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/50022086 |title=Japan 28–21 Scotland: Gregor Townsend's side out of Rugby World Cup |publisher=[[BBC]] |date=13 Oktober 2019 |accessdate=21 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2019/oct/13/japan-scotland-rugby-world-cup-match-report |title=Japan hang on to reach Rugby World Cup last eight and send Scotland out |publisher=[[The Guardian]] |author=Robert Kitson |date=13 Oktober 2019 |accessdate=21 September 2025}}</ref> In die kwarteindstryd is hulle deur die latere wêreldkampioen Suid-Afrika met 26–3 geklop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/50114773 |title=South Africa 26–3 Japan: Springboks through to Rugby World Cup semi-finals |publisher=[[BBC]] |date=20 Oktober 2019 |accessdate=21 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/520197 |title=Springboks 'push the right buttons' to end Japan’s party |publisher=Rugby World Cup |date=20 Oktober 2019 |accessdate=21 September 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/513241 |title=Joyous fans roar Japan to thrilling win and place in the knockouts |publisher=Rugby World Cup |date=13 Oktober 2019 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Weens hul uitstekende prestasies is die span in 2020 as Laureus se “deurbraak van die jaar” genomineer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.laureus.com/world-sports-awards/2020 |title=Laureus World Sports Awards 2020 winners & nominees |publisher=Laureus Wêreldsporttoekennings |date=2020 |accessdate=21 September 2025}}</ref> As gevolg van dié sukses het [[Wêreldrugby]] in Mei 2020 besluit om Japan as eerste Asiatiese land in die eerste sterkteklas (vlak een) op te neem. Daarmee gepaard gaan meer toetswedstryde teen die ander gevestigde rugbylande.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.ultimaterugby.com/news/japan-set-to-become-a-tier-1-nation/626949 |title=Japan set to become a Tier 1 Nation |publisher=Ultimate Rugby |date=4 Mei 2020 |accessdate=21 September 2025}}</ref> As gevolg van die reisbeperkings tydens die wêreldwye [[Covid-19-pandemie]] het die Japannese span in 2020 nie in ’n enkele wedstryd gespeel nie. Tydens die [[Britse en Ierse Leeus]] se Suid-Afrikaanse 2021-toer het hulle vir die eerste keer teen die Britse en Ierse Leeus – die keurspan van die beste spelers uit Engeland, Ierland, Skotland en Wallis – te staan gekom en is met 28–10 verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lionsrugby.com/preview/preview-the-british-irish-lions-v-japan/#report |title=The British & Irish Lions v Japan |publisher=[[Britse en Ierse Leeus]] |date=26 Junie 2021 |accessdate=9 Desember 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241209020330/https://www.lionsrugby.com/preview/preview-the-british-irish-lions-v-japan/#report |archive-date=9 Desember 2024 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tydens die Stille Oseaan-nasiesbeker 2023 het die Japanners ná ’n oorwinning oor Tonga, maar ook nederlae teen Fidji en Samoa, die derde plek behaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/8?Stagione=2023 |title=2023 Pacific Nations Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Vanweë die sukses tydens die rugbywêreldbeker op eie bodem het Japan regstreeks vir die daaropvolgende toernooi in Frankryk gekwalifiseer, waar hulle ná oorwinnings oor die nuweling [[Chileense nasionale rugbyspan|Chili]] (met 42–12) en Samoa (met 28–22), maar ook nederlae teen Engeland (met 12–34) en Argentinië (met 27–39), die derde plek in hul groep behaal het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/876972/japan-rugby-world-cup-2023-review |title=Japan: Rugby World Cup 2023 review |publisher=rugbyworldcup.com |date=10 Oktober 2023 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Daarmee het die Japanners regstreeks vir die [[Rugbywêreldbeker 2027|2027-toernooi]] in Australië gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.ruck.co.uk/england-among-12-teams-to-automatically-qualify-for-2027-rugby-world-cup/ |title=England among 12 teams to automatically qualify for 2027 Rugby World Cup |publisher=Ruck |date=14 Oktober 2023 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Die Stille Oseaan-nasiesbeker 2024 het die Japanners ná ’n eindstrydnederlaag teen Fidji in die tweede plek afgesluit,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/pacific-nations-cup/en/news/959093/asahi-super-dry-pacific-nations-cup-final-recap |title=Asahi Super Dry Pacific Nations Cup: Brilliant Fiji claim sixth title |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=21 September 2024 |accessdate=21 September 2025}}</ref> sowel as tydens die Stille Oseaan-nasiesbekertoernooi 2025.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/pacific-nations-cup/en/news/1016505/asahi-super-dry-pacific-nations-cup-2025-final-fiji-v-japan |title=Asahi Super Dry Pacific Nations Cup 2025: 7-up for Fiji after epic final win over Japan |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=21 September 2025 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Tydens die Stille Oseaan-nasiesbeker 2026 het Japan Fidji in die eindstryd geklop en daarmee sy vierde toernooititel ingepalm.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/1046877/japan-crowned-asahi-super-dry-pacific-nations-cup-2026-champions-after-tight-win-over-fiji |title=Japan crowned Asahi Super Dry Pacific Nations Cup 2026 champions after tight win over Fiji |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=19 September 2026 |accessdate=6 Oktober 2026}}</ref> == Kleure, embleem en bynaam == [[Lêer:Walers Japan Rugby World Cup 2007 09 20 supporters1.jpg|duimnael|Japannese en Walliese ondersteuners tydens die [[Rugbywêreldbeker 2007]]]] [[Lêer:Rugby World Cup Japan vs Russia 20190920a.jpg|duimnael|Japan in hul trui vir die Rugbywêreldbeker 2019 in Japan]] Japan speel tradisioneel in wit en rooi gestreepte truie (met ’n wit kraag en boeie) met ’n geborduurde Sakura (’n Japannese kersiebloeisel) op die bors, saam met ’n wit kortbroek en wit sokkies met rooi spatsels, ontleen aan die kleure van die [[Vlag van Japan|nasionale vlag]]. Tussen 2003 en 2011 was die hemp hoofsaaklik wit met twee parallele wit hoepels op die bors met ’n wit aksent, soms saam met swart of donkerblou sokkies en broeke. Op Donderdag, 4 Julie 2019, het die Japannese Rugbyvoetbalunie die span se trui vir die Rugbywêreldbeker 2019 bekendgemaak, die hemp vertoon ’n samoeraihelmmotief (Kabuto) wat die tradisie van Japan se veggees verteenwoordig. Die kombinasie van Samoerai en Sakura (kersiebloom) is lankal in die Japannese kultuur bekend.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://english.kyodonews.net/news/2019/07/a66e4af3da3b-rugby-japans-world-cup-jersey-with-samurai-helmet-motif-unveiled.html |title=Rugby: Japan's World Cup jersey with samurai helmet motif unveiled |publisher=Kyodo News |date=4 Julie 2019 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Die wegtrui bestaan gewoonlik uit ’n donkerblou hemp, wit of donkerblou broeke en donkerblou sokkies, soms met ’n wit kraag of panele, of swart aksente. Sedert die 1960’s is die truiverskaffer Canterbury. Tans tree Lipovitan D (voorkant) en [[Toshiba]] (agterkant) as die trui se borge op. Tussen 1997 en 2000 was die hempborg Epson. Die Sakura-kenteken van die beheerliggaam en die nasionale span toon drie kersiebloeisels in volle blom. Met die stigting van die nasionale span in 1930 het die kenteken ’n knop, ’n blom wat oopgaan en ’n blom wat heeltemal oop is getoon. In 1952 was al drie Sakuras in volle blom. Wanneer en hoe dié verandering geïmplementeer is, kan nie meer bepaal word nie. Wat wel bekend is, is dat die oorspronklike ontwerp van die sportgoedhandelaar Ishi Fukui (1892–1993) kom. Sy het van 1922 af in [[Kioto]] ’n winkel bestuur, waar sy onder andere ingevoerde rugby-items verkoop het, en sy was bevriend met verskeie spelers en afrigters, waarvolgens sy in latere jare „rugby-ouma“ genoem is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://english.kyodonews.net/news/2019/09/bc34ccc8fff4-rugby-grandma-designer-behind-japan-teams-cherry-blossom-emblem.html |title="Rugby Grandma": Designer behind Japan team's cherry blossom emblem |publisher=Kyodo News |date=20 September 2019 |accessdate=9 Januarie 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250109054038/https://english.kyodonews.net/news/2019/09/bc34ccc8fff4-rugby-grandma-designer-behind-japan-teams-cherry-blossom-emblem.html |archive-date=9 Januarie 2025 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die nasionale span het in Japan oor dekades heen geen werklike bynaam gehad nie, terwyl hulle in die buiteland soms ''Sakuras'' of ''Cherry Blossoms'' („kersiebloeisels“) genoem is. Tydens die Rugbywêreldbeker 2003 was die Engelse joernalis Richard Freeman van Japan se buitengewoon sterk verdedigingsprestasie teen Skotland baie beïndruk, waarvolgens hy in artikels vir ''The Japan Times'' na hulle as ''Brave Blossoms'' („dapper blomme“) verwys het. Die Japannese Rugbyvoetbalunie het aanvanklik nie daarvan gehou nie, maar ná die oorwinning oor Suid-Afrika in 2015 het hulle van mening verander en dié bynaam aktief begin bemark.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/509770 |title=How Cherry Blossoms became Brave Blossoms – against Scotland |publisher=rugbyworldcup.com |date=13 Oktober 2019 |accessdate=21 September 2025}}</ref> In [[Japannees]] word die [[Engels]]e term onveranderd gebruik, maar in die [[Katakana]]-skrif ブレイブ・ブロッサムズ geskryf, waarvan die uitspraak ''Bureibu burossamuzu'' afgelei is. == Truiverskaffers en -borge == [[Lêer:Summer Nations Series '23- Italia vs Giappone-45 (53148622315).jpg|duimnael|Japan in hul trui soos dit tydens die Rugbywêreldbeker 2023 in Frankryk gebruik is]] Sedert 1982 het die volgende truiverskaffers en -borge verskyn: {| class="wikitable toptextcells" style="text-align:center;" ! colspan=2| Truiverskaffer ! colspan=2| Truiborg |- ! scope="col" style="width:6.6em;"| Tydperk ! scope="col" style="width:8.9em;"| Handelsmerk ! scope="col" style="width:8.9em;"| Handelsmerk ! scope="col" style="width:6.6em;"| Tydperk |- |1982 |Suzuki Sports |rowspan="2"| – |1982 |- |1987–1995 |Sceptre |1987–1995 |- |rowspan="2"|sedert 1997 |rowspan="2"|[[Canterbury of New Zealand|Canterbury]] |[[SoftBank Telecom]] |1997–2001 |- |[[Lipovitan]] (voorkant) & [[Toshiba]] (agterkant) |hede |} == Tuisstadion == {{Hoofartikel|Chichibunomiya Rugbystadion}} [[Lêer:Chichibunomiya3.JPG|duimnael|Die Chichibunomiya Rugbystadion in Tokio, Japan se tradisionele tuisstadion]] Japan se tradisionele tuisstadion vir rugby is die Chichibunomiya Rugbystadion in Tokio, waar ook die Japannese Rugbyvoetbalunie se hoofkantoor gesetel is. Dié stadion is in 1947 opgerig en in 1953 na die oorlede Prins Chichibu, die jonger broer van die destydse [[Keiser van Japan|Tennō]] [[Hirohito]], genoem om sy groot ondersteuning vir rugby in Japan te herdenk. Hier is meer as die helfte van alle tuiswedstryde van die nasionale span aangebied. Van 2016 tot 2020 het dit saam met die [[Nasionale Stadion, Singapoer|Nasionale Stadion]], [[Singapoer]], as tuiste vir Japan se [[Superrugby]]span, die [[Sunwolves (Superrugbyspan)|Sunwolves]], gedien. Die Chichibunomiya Rugbystadion is nie tydens die Rugbywêreldbeker 2019 gebruik nie en sal ná die [[Olimpiese Somerspele 2020]] in Tokio afgebreek en met ’n [[bofbal]]stadion vervang word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.japantimes.co.jp/news/2015/04/02/national/tokyo-to-rebuild-iconic-jingu-chichibunomiya-stadiums/#.XfYAID7QiUl |title=Tokyo to rebuild iconic Jingu, Chichibunomiya stadiums |publisher=The Japan Times |location=Tokio, Japan |date=2 April 2015 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Gelyktydig sal die naburige [[Meiji-jingū Yakyūjō]] ook afgebreek en met ’n nuwe rugbystadion vervang word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.japantimes.co.jp/news/2015/04/02/national/tokyo-to-rebuild-iconic-jingu-chichibunomiya-stadiums/ |title=Tokyo to rebuild iconic Jingu, Chichibunomiya stadiums |publisher=The Japan Times |date=2 April 2015 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Die naasmeeste toetswedstryde het op die Kintetsu-Hanazono-rugbystadion in [[Higashiōsaka]], ’n voorstad van [[Osaka]], plaasgevind. Dit is die Kintetsu Liners se tuisstadion en het ’n kapasiteit van 30&nbsp;000. In 1932 is hier die eerste toetswedstryd teen Kanada aangebied. Sedert die middel-1990’s let die Japannese Rugbyvoetbalunie daarop dat wedstryde ook in ander streke aangebied word, waarvoor veral sokkerstadions gebruik word. === Rugbywêreldbekerstadions === {{Hoofartikel|Rugbywêreldbeker 2019}} [[Lêer:Yamazaki-nabisco-Cup final 2004.jpg|duimnael|links|Die Olimpiese Stadion in Tokio, kern van die Japannese bod, was nie betyds klaar vir die Rugbywêreldbeker 2019 nie]] [[Lêer:NISSANSTADIUM20080608.JPG|duimnael|Die Internasionale Stadion Jokohama was die hoofstadion van die Rugbywêreldbeker 2019 en het onder andere die eindstryd tussen Engeland en Suid-Afrika aangebied]] Tydens ’n spesiale vergadering van die Internasionale Rugbyraad op 28 Julie 2009 in [[Dublin]] is die Rugbywêreldbeker 2019 aan Japan toegeken, terwyl die Rugbywêreldbeker 2015 aan [[Engeland]] toegewys is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/rugbyunion/international/england/5925771/England-to-host-2015-Rugby-World-Cup-with-Japan-chosen-for-2019.html |title=England to host 2015 Rugby World Cup with Japan chosen for 2019 |publisher=The Telegraph |date=28 Julie 2009 |accessdate=21 September 2025}}</ref><ref name="Rugbywêreldbeker 2015">{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/8170488.stm |title=England will host 2015 World Cup |publisher=[[BBC]] |date=28 Julie 2009 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Japan het voorheen ook ’n bod ingedien om die [[Rugbywêreldbeker 2011]] te huisves, maar dié toernooi is aan [[Nieu-Seeland]] toegewys.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/international/4433818.stm |title=New Zealand handed 2011 World Cup |publisher=[[BBC]] |date=17 November 2005 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Die Internasionale Rugbyraad was destyds van mening dat Japan nie volle stadions sou kon waarborg nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/international/4447330.stm |title=Japan frustrated by 2011 decision |publisher=[[BBC]] |date=17 November 2005 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Beide [[Hongkong]] en [[Singapoer]] het aangebied om van die wedstryde te huisves en het deel gevorm van die Japannese Rugbyvoetbalunie se oorspronklike suksesvolle gasheerbod,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/rugby/international/70702164/ |title=World Rugby to meet Japan's 2019 World Cup organisers over stadium scrapping |publisher=stuff.co.nz |date=30 Julie 2015 |accessdate=21 September 2025}}</ref> maar albei was nie deel van die 14 plekke wat die organiseerders op 5 November 2014 amptelik as gasheerstede aangekondig het nie.<ref name="Rugbywêreldbeker 2015" /> Die kernpunt van die Japannese bod was die Olimpiese Stadion in Tokio, wat met die oog op die Olimpiese Somerspele 2020 deur [[Zaha Hadid]] ontwerp is. Met ’n beplande kapasiteit van 80&nbsp;000 sou dit die grootste stadion wees; dit was ook as plek vir die eindstryd en ander belangrike wedstryde beplan. Weens ’n massiewe koste-oorskryding het die destydse eerste minister, [[Shinzō Abe]], op 17 Julie 2015 aangekondig dat dié projek geskrap en ’n nuwe aansoek ingedien sou word. As gevolg van dié vertraging was die nuwe Olimpiese Stadion nie vir die Rugbywêreldbeker 2019 beskikbaar nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.yahoo.com/japan-pm-orders-full-review-2020-olympic-stadium-070207621--spt.html |title=Japan rips up 2020 Olympic stadium plan |publisher=[[Yahoo!]] |date=15 Julie 2015 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Op 28 September 2015 het Wêreldrugby ’n ooreenkoms met die reëlingskomitee oor ’n nuwe stadionkonsep bekend gemaak. Die belangrikste stadion was nou die Internasionale Stadion Jokohama, met die [[Ajinomoto-stadion]], in ’n voorstad van Tokio, [[Chōfu]], wat ook gebruik is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/101763 |title=World Rugby approves revised Japan 2019 hosting roadmap |publisher=rugbyworldcup.com |date=28 September 2015 |accessdate=21 September 2025}}</ref> Die twaalf Japannese rugbystadions wat tydens die Rugbywêreldbeker 2019 gebruik is, was soos volg: Die Ajinomoto-stadion in Chōfu, Internasionale Stadion Jokohama, Shizuoka-stadion in Fukuroi, Higashi Osaka Hanazono Rugbystadion in Higashiosaka, Level-5-stadion in [[Fukuoka]], Toyota-stadion in [[Toyota, Aichi|Toyota]], Sapporo Dome in [[Sapporo]], Ōita Bank Dome in Ōita, Umakana Yokana-stadion in Kumamoto, Noevir Stadion Kobe in [[Kobe]], Kumagaya Atletiekstadion in Kumagaya en Kamaishi Recovery Memorial Stadion in Kamaishi.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/venues |title=RWC 2019 Match Venues |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=7 Mei 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200507140653/https://www.rugbyworldcup.com/venues |archive-date=7 Mei 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> == Toetswedstryde == [[Lêer:Japan IRB World Rankings.png|duimnael|400px|Japan se plek op [[Wêreldrugby]] se ranglys van 10 Oktober 2003 tot op hede]] Japan het 219 van sy 377 toetswedstryde gewen, ’n wenrekord van 58,09%. Japan se statistieke in toetswedstryde teen alle lande, in alfabetiese volgorde, is soos volg (korrek teen September 2026):<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=23;template=results;type=team;view=opposition |title=International Rugby Union Statistics – Japan |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 September 2025}}</ref> {| class="sortable wikitable" ! Teenstander ! Gespeel ! Gewen ! Verloor ! Gelykop ! % Gewen |- bgcolor="#d0ffd0" align="center" |- | [[Lêer:GCC Flag.svg|20px]] Arabië || 3 || 3 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{ARGru}} || 7 || 1 || 6 || 0 || 14,29 |- | {{AUSru}} || 9 || 0 || 9 || 0 || 0,00 |- | {{CHIru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{ENGru}} || 6 || 0 || 6 || 0 || 0,00 |- | {{FIJru}} || 22 || 5 || 17 || 0 || 22,73 |- | {{PHLru}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{FRAru}} || 9 || 0 || 8 || 1 || 0,00 |- | {{GEOru}} || 8 || 6 || 2 || 0 || 75,00 |- | {{HKGru}} || 36 || 31 || 4 || 1 || 86,11 |- | {{IRLru}} || 12 || 1 || 11 || 0 || 8,33 |- | {{ITAru}} || 11 || 3 || 8 || 0 || 27,27 |- | {{CANru}} || 28 || 18 || 8 || 2 || 64,29 |- | {{KASru}} || 6 || 6 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{KORru}} || 41 || 33 || 7 || 1 || 80,49 |- | {{MYSru}} || 6 || 6 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{NZLru}} || 6 || 0 || 6 || 0 || 0,00 |- | {{NEDru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00 |- | {{PORru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{TPEru}} || 17 || 17 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{ROMru}} || 6 || 5 || 1 || 0 || 83,33 |- | {{RUSru}} || 7 || 6 || 1 || 0 || 85,71 |- | {{SAMru}} || 20 || 7 || 13 || 0 || 35,00 |- | {{SGPru}} || 8 || 8 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{SCOru}} || 8 || 1 || 7 || 0 || 12,50 |- | {{ESPru}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{LKAru}} || 10 || 10 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{RSAru}} || 4 || 1 || 3 || 0 || 25,00 |- | {{THAru}} || 9 || 9 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{TGAru}} || 20 || 11 || 9 || 0 || 55,00 |- | {{URUru}} || 6 || 5 || 1 || 0 || 83,33 |- | {{WALru}} || 13 || 2 || 11 || 0 || 15,38 |- | {{UAEru}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{USAru}} || 27 || 13 || 13 || 1 || 48,15 |- | {{ZIMru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | align="left" | '''Algeheel''' || '''377''' || '''219''' || '''152''' || '''6''' || '''58,09''' |} Baie wedstryde van die nasionale span het nie oor amptelike toetswedstrydstatus beskik nie. Gedurende die eerste dekades was dit veral wedstryde teen Britse, Australiese en Nieu-Seelandse universiteitsspanne. Van die 1970’s af het ook wedstryde teen tradisionele nasionale rugbyspanne gevolg. Die Britse en Ierse Leeus se opwarmingswedstryd voor hul Suid-Afrikaanse 2021-toer teen Japan word deur die Leeus nie as ’n toetswedstryd erken nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworld.com/featured/have-the-british-irish-lions-ever-played-in-the-uk-or-ireland-177414 |title=Have the British & Irish Lions ever played in the UK or Ireland? |publisher=Rugby World |author=Richard Edwards |date=20 Junie 2025 |accessdate=6 Oktober 2024}}</ref> == Rekords == === Wêreldbekerrekord === [[Lêer:Ajinomoto Stadium 190920a.jpg|duimnael|Openingswedstryd van die [[Rugbywêreldbeker 2019]] teen Rusland in [[Chōfu]]]] Japan het tot dusver aan elke [[rugbywêreldbeker]]toernooi deelgeneem. Met net een oorwinning oor [[Zimbabwiese nasionale rugbyspan|Zimbabwe]] tydens die [[Rugbywêreldbeker 1991]] en elk een gelykop teen [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]] tydens die rugbywêreldbekertoernooie in [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]] en [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]] was hul wenrekord tot die [[Rugbywêreldbeker 2015]] egter beskeie. In 2015 het Japan Suid-Afrika verrassend met 34–32 verslaan (hul eerste oorwinning sedert 1991), waarop oorwinnings oor [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Samoa]] en die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]] gevolg het. Japan was gasheer van die [[Rugbywêreldbeker 2019]]. Die nasionale span het die groepfase ná vier oorwinnings in die eerste plek afgesluit en hulle is in die kwarteindstryd deur die latere kampioen Suid-Afrika uit die toernooi geskakel. {| class="wikitable" ! Jaar !! Uitslag |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] || Kwarteindrondte |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2027|2027]] || ''gekwalifiseer'' |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2031|2031]] || {{n.v.t.}} |} === Asiatiese Rugbykampioenskappe === Die Japannese nasionale rugbyspan het van 1969 tot 2017 aan die Asiatiese Rugbykampioenskap deelgeneem en in dié tydperk 25 titels gewen, saam met vyf tweede plekke. Japan het tydens Asiatiese Rugbykampioenskappe elke keer in die eindstryd verskyn. Sedert 2018 het Japan nie meer aan die toernooi deelgeneem nie, waardeur dit in 2018 en 2022 as kwalifiserings vir die rugbywêreldbekertoernooie in 2019 en 2023 kon dien. * Toernooititels (25): 1969, 1970, 1972, 1974, 1976, 1978, 1980, 1984, 1992, 1994, 1996, 1998, 2000, 2004, 2006–07, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017 === Stille Oseaan-nasiesbeker === Japan word gereeld vir die [[Stille Oseaan-nasiesbeker]] uitgenooi, die jaarlikse toernooi tussen die drie Stille Oseaan-rugbylande Fidji, Samoa en Tonga. Japan het reeds met vier toernooititels weggestap. * Toernooititels (4): 2011, 2014, 2019, 2026 Die vorige toernooi Stille Oseaanrand Rugbykampioenskap het die Japanners een keer gewen: * Toernooititel (1): 1999 === Asiatiese Spele === Tydens die Asiatiese Spele is in 1998 en 2002 rugbytoernooie aangebied (sedertdien word [[sewesrugby]] ingespan). Tydens albei toernooie het Japan met die silwermedalje weggestap. === Ander toetswedstryde === Gedurende die amateurtydperk het Japan deels maandelange oorsese toere onderneem, waartydens hulle teen ander nasionale spanne, plaaslike saamgestelde spanne en klubspanne gespeel het. Eweneens het hulle ander nasionale spanne in Japan gehuisves. Teen die jaar 2000 het die oorsese toere volgens die ou tradisie tot ’n einde gekom, aangesien die professionalisering van die rugbyspel te min tyd vir toere oorlaat. Deesdae is toetswedstryde teen die spanne van die Suidelike Halfrond tweekeer per jaar moontlik. Gedurende Juniemaand se [[midjaarrugbytoetsreeks]] vertrek Japan na die Suidelike Halfrond en gedurende Novembermaand se [[eindjaarrugbytoetsreeks]] tree Japan as gasheer op. In teenstelling met die meeste ander rugbylande speel Japan nie vir enige trofee teen sy teenstanders nie. == Spelers == === Spelerkeuring === Japan beskou homself gewoonlik as ’n staat met ’n baie homogene bevolking; sowat 98% van die bevolking is etniese [[Japanners]]. Die nasionale rugbyspan vorm ’n opvallende kontras hiermee en dien as ’n simbool van ’n andersins skaars bestaande diversiteit. Tydens die Rugbywêreldbeker 2019 was die helfte van die span óf etniese nie-Japanners óf van ’n gemengde herkoms ''(Hafu)''. 16 van die 31 spanlede was afkomstig van Nieu-Seeland, Samoa, Suid-Afrika, Suid-Korea of Tonga. Volgens Wêreldrugby se reëls hoef nasionale spelers nie die nasionale burgerskap van die land, wat hulle verteenwoordig, te hê nie. Een ouer of grootouer gebore in die betrokke land<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thehindu.com/news/international/the-multiracialism-of-the-brave-blossoms/article29865184.ece |title=The multiracialism of the Brave Blossoms |publisher=The Hindu |author=Pallavi Aiyar |date=2 November 2019 |accessdate=21 September 2025}}</ref> of permanente verblyf vir vyf jaar is voldoende (tot aan die einde 2020 was dit drie jaar).<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/39868065 |title=World Rugby raises international eligibility period from three to five years |publisher=[[BBC]] |date=10 Mei 2017 |accessdate=21 September 2025}}</ref> In reaksie op die teleurstellende Rugbywêreldbeker 1987 het die Japannese Rugbyvoetbalunie veral die voorspan se posisies met buitelandse spelers begin versterk. Hiermee sou veral die Japanners se fisiese nadeel tydens skrums kompenseer word. Aan die ander kant sou die gehalte van die inheemse spelers verhoog word, waardeur hulle met die heeltemal groter medespelers tred kon hou.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://ir.canterbury.ac.nz/handle/10092/2277 |title=The influence of foreign players on the transformation of Japanese rugby over the last three decades |publisher=Universiteit van Canterbury |author=Hiroshi Sakata |date=2004 |accessdate=21 September 2025 |pages=105–106}}</ref> Vir ’n lang tyd was dié strategie onsuksesvol, aangesien inheemse en buitelandse spelers met verskeie speelstyle opgelei is. Daarbenewens het die probleem bestaan dat buitelanders ’n duidelike voordeel in sekere posisies gehad het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://ir.canterbury.ac.nz/handle/10092/2277 |title=The influence of foreign players on the transformation of Japanese rugby over the last three decades |publisher=Universiteit van Canterbury |author=Hiroshi Sakata |date=2004 |accessdate=21 September 2025 |pages=109–110}}</ref> Eers van die laat 2000’s af kon stadigaan ’n balans gevind word, waardeur hulle by die wêreldbestes aangesluit het. === Huidige span === Die volgende spelers het die Japannese span gevorm tydens die [[Stille Oseaan-nasiesbeker]] 2025:<ref>{{en}} {{cite web |url=https://en.rugby-japan.jp/2025/08/14/brave-blossoms-2025-pnc-squad-announced |title=Brave Blossoms’ 2025 PNC Squad Announced |publisher=[[Japannese Rugbyvoetbalunie]] |date=14 Augustus 2025 |accessdate=21 September 2025}}</ref> {| | valign="top"| {| class="wikitable" |+ Agterspelers ''(backs)'' |- ! Speler !! Posisie !! Klub !! Toetswedstryde |- | [[Shinobu Fujiwara]] || [[Skrumskakel]] || [[Kubota Spears Funabashi Tokyo Bay|Kubota Spears]] || style="text-align:center" | 12 |- | [[Kenta Fukuda]] || Skrumskakel || [[Tokyo Sungoliath]] || style="text-align:center" | {{0}}1 |- | [[Shuntaro Kitamura]] || Skrumskakel || [[Shizuoka Blue Revs]] || style="text-align:center" | {{0}}1 |- | [[Sam Greene]] || [[Losskakel]] || [[Shizuoka Blue Revs]] || style="text-align:center" | {{0}}1 |- | [[Ichigo Nakakusu]] || Losskakel || [[Black Rams Tokyo]] || style="text-align:center" | {{0}}2 |- | [[Lee Seung-Sin]] || Losskakel || [[Kobelco Kobe Steelers|Kobe Steelers]] || style="text-align:center" | 20 |- | [[Yuki Ikeda]] || [[Senter]] || [[Black Rams Tokyo]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Shōgo Nakano]] || Senter || [[Tokyo Sungoliath]] || style="text-align:center" | {{0}}9 |- | [[Tomoki Osada]] || Senter || [[Panasonic Wild Knights]] || style="text-align:center" | 17 |- | [[Dylan Riley]] || Senter || [[Panasonic Wild Knights]] || style="text-align:center" | 30 |- | [[Siosaia Fifita]] || [[Vleuel]] || [[Toyota Verblitz]] || style="text-align:center" | 16 |- | [[Kippei Ishida]] || Vleuel || [[Yokohama Canon Eagles]] || style="text-align:center" | {{0}}2 |- | [[Haruto Kida]] || Vleuel || [[Kubota Spears Funabashi Tokyo Bay|Kubota Spears]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Malo Tuitama]] || Vleuel || [[Shizuoka Blue Revs]] || style="text-align:center" | {{0}}8 |- | [[Jingo Takenoshita]] || [[Heelagter]] || [[Meiji-universiteit]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |} | | valign="top"| {| class="wikitable" |+ Voorspelers ''(forwards)'' |- ! Speler !! Posisie !! Klub !! Toetswedstryde |- | [[Hayate Era]] || [[Haker]] || [[Kubota Spears Funabashi Tokyo Bay|Kubota Spears]] || style="text-align:center" | {{0}}1 |- | [[Mamoru Harada]] || Haker || [[Toshiba Brave Lupus Tokyo|Toshiba Brave Lupus]] || style="text-align:center" | 12 |- | [[Kenji Sato]] || Haker || [[Panasonic Wild Knights]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Yota Kamimori]] || [[Stut]] || [[Kubota Spears Funabashi Tokyo Bay|Kubota Spears]] || style="text-align:center" | {{0}}2 |- | [[Sanshiro Kihara]] || Stut || [[Tokyo Sungoliath]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Sena Kimura]] || Stut || [[Toshiba Brave Lupus Tokyo|Toshiba Brave Lupus]] || style="text-align:center" | {{0}}1 |- | [[Kenta Kobayashi]] || Stut || [[Tokyo Sungoliath]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Shuhei Takeuchi]] || Stut || [[Tokyo Sungoliath]] || style="text-align:center" | 15 |- | [[Keijiro Tamefusa]] || Stut || [[Kubota Spears Funabashi Tokyo Bay|Kubota Spears]] || style="text-align:center" | 11 |- | [[Jack Cornelsen]] || [[Slot (rugby)|Slot]] || [[Panasonic Wild Knights]] || style="text-align:center" | 22 |- | [[Warner Dearns]] [[Lêer:Captain sports.svg|15px|Kaptein]] || Slot || [[Toshiba Brave Lupus Tokyo|Toshiba Brave Lupus]] || style="text-align:center" | 23 |- | [[Shohei Ito]] || Slot || [[Toshiba Brave Lupus Tokyo|Toshiba Brave Lupus]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Waisake Raratubua]] || Slot || [[Kobelco Kobe Steelers|Kobe Steelers]] || style="text-align:center" | {{0}}2 |- | [[Epineri Uluviti]] || Slot || [[Mitsubishi Sagamihara DynaBoars|Sagamihara DynaBoars]] || style="text-align:center" | {{0}}8 |- | [[Tiennan Costley]] || [[Losvoorspeler]] || [[Kobelco Kobe Steelers|Kobe Steelers]] || style="text-align:center" | {{0}}6 |- | [[Amato Fakatava]] || Losvoorspeler || [[Black Rams Tokyo]] || style="text-align:center" | 14 |- | [[Ben Gunter]] || Losvoorspeler || [[Panasonic Wild Knights]] || style="text-align:center" | 11 |- | [[Faulua Makisi]] || Losvoorspeler || [[Kubota Spears Funabashi Tokyo Bay|Kubota Spears]] || style="text-align:center" | 16 |- | [[Akito Okui]] || Losvoorspeler || [[Toyota Verblitz]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Amanaki Saumaki]] || Losvoorspeler || [[Kobelco Kobe Steelers]] || style="text-align:center" | {{0}}5 |- | [[Kanji Shimokawa]] || Losvoorspeler || [[Tokyo Sungoliath]] || style="text-align:center" | 14 |- | [[Shu Yamamoto]] || Losvoorspeler || [[Black Rams Tokyo]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |} |} === Bekende spelers === [[Lêer:Daisuke Ohata IMG 2221r 20151220.JPG|duimnael|upright|Daisuke Ohata (2015)]] Twee voormalige Japannese spelers is vir hul uitstekende prestasies in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem:<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/halloffame/inductees |title=Inductees |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=21 September 2025}}</ref> {| class="wikitable" ! Speler !! Posisie !! Inskrywing |- | [[Daisuke Ohata]] || [[Vleuel]], [[Senter]] || 2016 |- | [[Yoshihiro Sakata]] || [[Vleuel]] || 2012 |} Daarbenewens is Shigeru „Shiggy“ Konno (vir dekades se bevordering van rugby in Japan) ingeskryf.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/halloffame/inductees/706692 |title=Shiggy Konno |work=World Rugby Hall of Fame |accessdate=21 September 2025}}</ref> === Spelerstatistieke === [[Lêer:Yukio Motoki.jpg|duimnael|upright|Yukio Motoki (2013)]] [[Lêer:Fumiaki Tanaka 2014.jpg|duimnael|upright|Fumiaki Tanaka (2014)]] [[Lêer:Michael Leitch, 2014-06-21.jpg|duimnael|upright|Michael Leitch (2014)]] Vervolgens die belangrikste statistieke van Japan se spelers. Die spelers wat met <nowiki>*</nowiki> gekenmerk is, is nog aktief en kan hul statistieke verbeter. <small>(Korrek teen September 2025)</small> {| | {| class="wikitable" |+ Meeste toetswedstryde<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=23;template=results;type=player |title=Total matches played (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 September 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Toetswedstryde |- | {{0}}1 || [[Hitoshi Ono]] || 2004–2016 || 98 |- | {{0}}2 || [[Michael Leitch]] * || 2008–2025 || 89 |- | {{0}}3 || [[Hirotoki Onozawa]] || 2001–2013 || 81 |- | {{0}}4 || [[Yukio Motoki]] || 1991–2005 || 79 |- | {{0}}5 || [[Kensuke Hatakeyama]] || 2008–2016 || 78 |- | {{0}}6 || [[Shota Horie]] || 2009–2023 || 76 |- | {{0}}7 || [[Fumiaki Tanaka]] || 2008–2019 || 75 |- | {{0}}8 || [[Luke Thompson]] || 2007–2019 || 71 |- | {{0}}9 || [[Yu Tamura]] || 2012–2022 || 70 |- | 10 || [[Takashi Kikutani]] || 2005–2014 || 68 |} | {| class="wikitable" |+ Meeste toetswedstryde as kaptein<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?captain=1;class=1;filter=advanced;orderby=matches;team=23;template=results;type=player |title=Total matches played as captain (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 September 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Toetswedstryde |- | {{0}}1 || [[Takuro Miuchi]] || 2002–2008 || 45 |- | {{0}}2 || [[Michael Leitch]] * || 2014–2025 || 40 |- | {{0}}3 || [[Takashi Kikutani]] || 2008–2013 || 34 |- | {{0}}4 || [[Toshiaki Hirose]] || 2012–2013 || 18 |- | {{0}}5 || [[Masahiro Kunda]] || 1993–1998 || 14 |- | {{0}}6 || [[Yukio Motoki]] || 1996–1997 || 12 |- | {{0}}7 || [[Seiji Hirao]] || 1989–1991 || 11 |- | {{0}}8 || [[Toshiyuki Hayashi]] || 1986–1987 || 10 |- | {{0}}9 || [[Andrew McCormick]] || 1998–1999 || 10 |- | 10 || [[Akira Yokoi]] || 1970–1974 || 10 |} |- | {| class="wikitable" |+ Meeste punte aangeteken<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=points;team=23;template=results;type=player |title=Total points scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 September 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Punte |- | {{0}}1 || [[Ayumu Goromaru]] || 2005–2015 || 708 |- | {{0}}2 || [[Keiji Hirose]] || 1994–2005 || 422 |- | {{0}}3 || [[Toru Kurihara]] || 2000–2003 || 347 |- | {{0}}4 || [[Daisuke Ohata]] || 1996–2006 || 345 |- | {{0}}5 || [[Yu Tamura]] || 2012–2022 || 303 |- | {{0}}6 || [[James Arlidge]] || 2007–2011 || 286 |- | {{0}}7 || [[Hirotoki Onozawa]] || 2001–2013 || 275 |- | {{0}}8 || [[Lee Seung-sin]] * || 2022–2025 || 224 |- | {{0}}9 || [[Shaun Webb]] || 2008–2011 || 198 |- | 10 || [[Ryan Nicholas]] || 2008–2012 || 193 |} | {| class="wikitable" |+ Meeste drieë gedruk<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=tries;team=23;template=results;type=player |title=Total tries scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=21 September 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Drieë |- | {{0}}1 || [[Daisuke Ohata]] || 1996–2006 || 69 |- | {{0}}2 || [[Hirotoki Onozawa]] || 2001–2013 || 55 |- | {{0}}3 || [[Takashi Kikutani]] || 2005–2014 || 32 |- | {{0}}4 || [[Terunori Masuho]] || 1991–2001 || 29 |- | {{0}}5 || [[Yoshikazu Fujita]] || 2012–2017 || 26 |- | {{0}}6 || [[Kenki Fukuoka]] || 2013–2019 || 25 |- | {{0}}7 || [[Kotaro Matsushima]] || 2014–2023 || 23 |- | {{0}}8 || [[Koliniasi Holani]] || 2008–2016 || 22 |- | {{0}}9 || [[Michael Leitch]] * || 2008–2025 || 22 |- | 10 || [[Alisi Tupuailei]] || 2009–2011 || 21 |} |} == Afrigters == [[Lêer:Seiji Hirao 1.jpg|duimnael|upright|Seiji Hirao (2000)]] [[Lêer:Eddie Jones Rugby.jpg|duimnael|upright|Eddie Jones (2009)]] [[Lêer:James Whitinui Joseph-1.jpg|duimnael|upright|Jamie Joseph (2018)]] In 1930 het die Japannese Rugbyvoetbalunie met Shigeru Kayama die eerste hoofafrigter benoem. Sedert 2024 dien die Australiër [[Eddie Jones]] as hoofafrigter. {| class="wikitable sortable" ! Naam !! Tydperk |- | {{vlagikoon|Japan}} Shigeru Kayama || 1930–1934 |- | {{vlagikoon|Japan}} Chūji Kitajima || 1936, 1956 |- | {{vlagikoon|Japan}} Takenosuke Okumura || 1952–1953 |- | {{vlagikoon|Japan}} Kozo Nishino || 1958 |- | {{vlagikoon|Japan}} Tomoo Chiba || 1959 |- | {{vlagikoon|Japan}} Masao Wada || 1959 |- | {{vlagikoon|Japan}} Yasujiro Kasai || 1963 |- | {{vlagikoon|Japan}} Tetsunosuke Ōnishi || 1966–1971 |- | {{vlagikoon|Japan}} Hitoshi Oka || 1972, 1975, 1985–1986 |- | {{vlagikoon|Japan}} Hisashi Yokoi || 1972, 1976, 1978–1979 |- | {{vlagikoon|Japan}} Ryō Saitō || 1974, 1976–1978, 1980–1981 |- | {{vlagikoon|Japan}} Hiroshi Hibino || 1976, 1982–1984, 1987–1988 |- | {{vlagikoon|Japan}} Katsumi Miyaji || 1978, 1984, 1987 |- | {{vlagikoon|Japan}} Ryōzō Imazato || 1979 |- | {{vlagikoon|Japan}} Iwao Yamamoto || 1980, 1982, 1996 |- | {{vlagikoon|Japan}} Hiroaki Shukuzawa || 1989–1991 |- | {{vlagikoon|Japan}} Osamu Koyabu || 1992–1995 |- | {{vlagikoon|Japan}} Seiji Hirao || 1995–2000 |- | {{vlagikoon|Japan}} Shōgo Mukai || 2001–2003 |- | {{vlagikoon|Japan}} Mitsutake Hagimoto || 2004–2005 |- | {{vlagikoon|Frankryk}} Jean-Pierre Élissalde || 2005–2006 |- | {{vlagikoon|Japan}} Osamu Ōta || 2006 |- | {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} John Kirwan || 2007–2011 |- | {{vlagikoon|Australië}}{{vlagikoon|Japan}} [[Eddie Jones]] || 2012–2015 |- | {{vlagikoon|Australië}} Scott Wisemantel || 2013 |- | {{vlagikoon|Japan}} Ryūji Nakatake || April/Mei 2016 |- | {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Mark Hammett || Junie 2016 |- | {{vlagikoon|Nieu-Seeland}}{{vlagikoon|Japan}} Jamie Joseph || 2016–2023 |- | {{vlagikoon|Australië}}{{vlagikoon|Japan}} [[Eddie Jones]] || sedert 2024 |} == Sien ook == {{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}} * [[Japannese nasionale vrouerugbyspan]] * [[Japannese nasionale sokkerspan]] == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == * {{en}} {{cite book |author=Alison Nish |title=Britain & Japan: Biographical Portraits |chapter=Britain's Contribution to the Development of Rugby Football in Japan 1874–1998 |edition=III |publisher=Japan Library |year=1999 |isbn=1-873410-89-1}} * {{en}} {{cite book |author=Keith Young |title=Complete Rugby Union Compendium |url=https://archive.org/details/completerugbyuni0000youn_q5i8 |chapter=Japan |publisher=Arena Sport |location=Edinburg |year=2015 |isbn=978-1-909715-34-9}} * {{en}} {{cite book |author=Huw Richards |title=A Game for Hooligans: The History of Rugby Union |url=https://archive.org/details/gameforhooligans0000rich |publisher=Mainstream Publishing |location=Edinburgh |year=2007 |isbn=978-1-84596-255-5}} * {{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=Complete Book of Rugby |url=https://archive.org/details/rugby0000rich |publisher=Seven Oaks |year=1997 |isbn=1-86200-013-1}} * {{en}} {{cite web |url=https://ir.canterbury.ac.nz/handle/10092/2277 |title=The influence of foreign players on the transformation of Japanese rugby over the last three decades |publisher=Universiteit van Canterbury |author=Hiroshi Sakata |date=2004 |accessdate=21 September 2025}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Japan national rugby union team|Japannese nasionale rugbyspan}} * {{en}} {{ja}} [https://www.rugby-japan.jp/ Amptelike webwerf van die Japannese Rugbyvoetbalunie] * {{en}} [https://www.world.rugby/organisation/membership/asia/japan Japan by Wêreldrugby] * {{en}} [https://www.asiarugby.com/unions/japan/ Japan by Asië Rugby] (vastelandse beheerliggaam) * {{en}} [https://www.planetrugby.com/team/japan/ Japan by Planet Rugby] * {{fr}} [https://www.asierugby.com/blog/categories/japon Japan by Asie Rugby] (rugbynuus) {{Nasionale rugbyspanne}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Rugby in Japan]] [[Kategorie:Nasionale rugbyspanne van Asië]] a79p1tcppx6jta6uhbgtx87hmpo87r5 0 26287 2976479 2868713 2026-10-07T13:00:41Z Aliwal2012 39067 duplikasie verwyder 2976479 wikitext text/x-wiki {{Etniese groep | beeld = [[Lêer:Julius Malema 2011-09-14.jpg|70x82px|Julius Malema]][[Lêer:Mamphela Ramphele.jpg|70x82px|Mamphela Ramphele]][[Lêer:20090819 Caster Semenya cropped.jpg|70x82px|Caster Semenya]][[Lêer:Kgalema Motlanthe, 2009 World Economic Forum on Africa-1.jpg|70x82px|Kgalema Motlanthe]] | onderskrif = [[Julius Malema]]{{·}} [[Mamphela Ramphele]]{{·}} [[Caster Semenya]]{{·}} [[Kgalema Motlanthe]] | groep = Noord-Sotho's | bevolking = 4&nbsp;782&nbsp;576 | plek = {{vlagland|Suid-Afrika}} 4&nbsp;618&nbsp;576 (2011-sensus)<br />{{vlagland|Zimbabwe}} 150&nbsp;000<br />{{vlagland|Botswana}} 14&nbsp;000 | taal = [[Noord-Sotho (taal)|Noord-Sotho]] | geloof = [[Christendom|Christene]], Afrika Tradisionele Godsdiens | verwante = [[Basotho]] en [[Tswanas]] }} Die '''Noord-Sotho's''', ook bekend as '''Pedi''' ([[Sotho]]: ''Bapedi''), '''Marota''' en '''Pedies''', is 'n etniese groep wat in die noordooste van [[Suid-Afrika]] leef. Hulle praat verskeie dialekte van [[Noord-Sotho (taal)|Noord-Sotho]] as moedertaal. == Geskiedenis == [[Lêer:SouthAfrica1885.jpg|duimnael|links|Suid-Afrika in 1885]] Die Noord-Sotho word verbind met die hele gebied tussen die [[Tswanas]] in die weste, die [[Ndebele (stam)|Ndebele]] in die suide, die [[Vendas]] in die noorde en die [[Tsongas]] in die ooste. Alhoewel daar aansienlike diversiteit onder hulle voorkom, is daar ook groot mate van eenheid. Bo en behalwe hul stamname, verwys die Suid-Sotho en Tswana ook na hulle as 'Ma-awa' (van hulle woord awa, wat "nee" beteken). == Vandag == Die Noord-Sothovolk bestaan uit 'n aantal stamgroepe van Sotho-oorsprong wat almal in die noordooste van die voormalige [[Transvaal]] woon. Hierdie groepe is nie almal onderling verwant nie en vorm ook geen politieke eenheid nie, maar hul tradisionele leefwyse stem in breë trekke ooreen. Hulle kan onderverdeel word in drie hoofgroepe: eerstens die Laeveld-Sotho (Kolobe, Nareng, Koni, Lobedu en Phalaborwa); tweedens die plato-Sotho (Kgaga, Hanawa en Birwa); en laastens die stamme van [[Sekhukhune-distriksmunisipaliteit|Sekoekoeniland]] (Pedi, Roka en Tau). Hul hooftuisland was [[Lebowa]], geleë in die noordoostelike deel van [[Suid-Afrika]] en bestaande uit ongeveer 123 kapteinskappe. Ander groepe is die Pulana, Pai, Kutswe, Kgaga-Kone, Thlou, Thlokawa, Gananwa en Hlaloga. Die amptelike taal van die Noord-Sotho is Sepedi, wat afgelei is van die oorspronklike taal van die koninklike huis van die Pedi. Die Lobedu is een van die mees fassinerende van al die stamme, met hul legendariese reënkoningin wat as stamhoof erken word. [[Modjadji]] het van 'n matrilineêre huwelikslyn afgestam - met ander woorde, sy "trou" met ander vroue vir opvolging. Die bekendste verteenwoordigers is die Pedi en die Lobedu. Die Pedi bestaan uit 'n aantal stamme wat vroeër tot 'n magtige ryk verenig was en teenswoordig nog die grootste groep uitmaak. Die Lobedu is bekend vanweë hul verering van die reënkoningin [[Modjadji]], wat volgens oorlewering reën kan maak en wat vroeër in Suider-Afrika wyd gevrees en gerespekteer is. == Totems == Die belangrikste en bekendste groep is die [[Pedi]] of [[Bapedi]], wat hoofsaaklik in Sekoekoeniland (destyds in [[Lebowa]]) woon. Die verwantskap van die stamme van die onderskeie groepe word aangedui deurdat hulle dieselfde totem of embleem het. Die totem is altyd 'n wilde dier wat deur die betrokke groep vereer word en nie deur die lede van daardie groep doodgemaak mag word nie. So het die Pedi byvoorbeeld die [[ystervark]] as totem, die Pulana die [[leeu]], die Nareng die [[buffel]], die Kolobe die [[bosvark]], die Thlou die [[olifant]], die Thlokwa die [[tier]], die Gananwa die [[bobbejaan]] en die Hlaloga die [[krokodil]]. == Tradisionele leefwyse == Omdat die onderskeie stamgroepe nie onderling verwant is en geen politieke eenheid vorm nie, bestaan daar heelparty onderlinge kulturele verskille. Hul tradisionele leefwyse kom egter in breë trekke ooreen. Die sosiale organisasie berus by alle stamme en groepe op die familiegroep, wat dikwels 'n groot aantal individuele gesinne insluit. Terwyl die meeste ander Swart volke huwelike binne dieselfde familiegroep verbied of ontmoedig, is dit by die Noord-Sotho's juis 'n vaste gebruik dat binne die eie familiegroep getrou word. Daar word trouens van 'n man verwag om met die dogter van sy moeder se broer te trou. Die onderliggende beweegrede vir huwelike binne die familiegroep is dat die beeste wat 'n man aan sy bruid se ouers betaal ([[lobola]]), binne die groep moet bly. 'n Jong man gebruik, waar moontlik, die beeste wat sy suster se man betaal het om sy skoonouers mee te betaal vir sy bruid. Daar word dan van hom verwag om op sy beurt die beeste te verskaf waarmee sy suster se oudste seun sy toekomstige bruid moet "koop". Mans mag met meer as een vrou trou (poligamie), maar die dogter van sy oom aan moederskant is altyd die senior vrou. Aangesien die familiegroep gewoonlik bymekaar woon, is die Noord-Sothokrale groter as dié van ander Swart volke. Die familiehoof is ook die kraalhoof en sy posisie word oorerflik bepaal. Die oudste seun van die hoofman se senior vrou volg hom op. Dieselfde geld vir stamhoofde. Die Noord-Sotho's is akkerbouers en herders. Die akkerbou word hoofsaaklik deur die vroue behartig, terwyl die mans na die beeste omsien. Kenmerkend vir die volk is dat werk altyd in groepe gedoen word en selfs kinders vorm groepe of bendes voordat hulle geïnisieer word. Inisiasieskole vir tienerseuns en -meisies is 'n vaste gebruik, en 'n belangrike aspek is die verpligte besnydenis van die seuns. == Godsdiens en toordokters == In die Noord-Sotho's se tradisionele godsdiens word 'n opperwese erken wat die wêreld en die mens geskep het. Oor die algemeen is hierdie opperwese egter vaag omskryf en hy word nie regstreeks aanbid nie. Baie belangriker is die verering van voorvadergeeste. Daar word geglo dat die geeste die lewens van hul nakomelinge kan beïnvloed en hulle moet dus deur aanbidding en offerande gepaai word. Volgens sommige stamme woon die geeste in die lug en volgens ander ondergronds. By alle stamme speel die toordokter 'n baie belangrike rol aangesien hy oor bonatuurlike magte sou beskik om siektes te genees, bose geeste te besweer en die oorsaak van dood en rampe vas te stel. 'n Belangrike deel van sy toerusting is die dolosse, wat gegooi word om voorspellings te maak. Die toordokter maak ook van selfhipnose gebruik om uitsprake te lewer en daar word ook geglo dat hy die oorsaak van 'n ramp kan "uitruik". == Kleredrag == Die tradisionele kleredrag van die Noord-Sotho's bestaan uit diervelle. Mans dra 'n lendestuk en 'n skouerkombers en die vroue voor- en agterskote. Meisies en getroude vroue word onderskei deur die lengte van die voorskote: dié van die meisies is kort en dié van die getroude vroue lank. Mans en vroue versier hulle met stringe krale en koperringe, terwyl jong meisies armbande van gras dra. Die stukkies been of horing wat soms aan 'n leertoutjie om die buik gedra word, is geen versiering nie, maar 'n geskenk van die toordokter om bose geeste af te weer. Vir feestelike geleenthede word die voorskote en komberse met krale versier en hoofmanne dra dan lang mantels van luiperdvel. == Die Pedi == === Die Pediryk === Die eens magtige Pediryk het uit 'n klein groep [[Tswanas]] ontstaan wat hulle waarskynlik in die 17e eeu suid van die [[Olifantsrivier (Limpopo)|Olifantsrivier]] gevestig het. Die opeenvolgende stamhoofde het mettertyd 'n groot aantal Noord-Sothostamme uit die omgewing onderwerp en sodoende 'n ryk opgebou wat aan die begin van die 19e eeu onder opperhoof [[Thulare]] (oorl. 1824) op sy magtigste was. Die bloeityd is kortgeknip deur die Ndebeleleier [[Silkaats]] (Mzilikazi), wat uit Natal noordwaarts getrek en op sy beurt weer talle Pedistamme onderwerp het. Nadat Silkaats deur die Voortrekkers na die destydse Rhodesië (huidige [[Zimbabwe]]) uitgedryf is, het een van Thulare se seuns, Sekwati, die verbrokkelde ryk weer in 'n mate opgebou. Dit het egter nooit weer so magtig soos vroeër geword nie, onder meer weens die kontak met Blankes. Na Sekwati se dood het daar 'n leierskaptwis tussen sy erfopvolger, Mampoeroe, en Sekoekoenie, seun van 'n vorige regent, ontstaan. Dit het uiteindelik tot 'n oorlog gelei wat deur die ingryping van Britse troepe beëindig is. Daarna is die Pedi onder die beheer van die Blanke owerheid geplaas. Hoewel die Pediryk 'n politieke eenheid gevorm het, was dit streng gesproke geen kulturele eenheid nie; kulturele assimilasie het egter wel mettertyd tussen die onderskeie stamme plaasgevind. === Kraal- en hutuitleg === Die Pedi se kraal- en hutuitleg is op enkele uitsonderings na verteenwoordigend van die van al die Noord-Sothostamme. Die kern van die Pedikraal is ʼn sirkelvormige plein wat met boomtakke omhein is. Die ruimte dien as die mans se vergaderplek, terwyl die beeskraal en die grafte ook daarbinne geleë is. Die wooneenhede is in 'n halfsirkel agter die plein gerangskik. Elke eenheid bestaan uit 'n hoofhut en een of meer kleiner hutte wat hoofsaaklik as bergplekke gebruik word. Die wooneenheid word deur 'n lae, wigvormige klipmuur omring en het 2 ingange: Die voorste ingang lei na die sogenaamde lapa, waar vriende en familie onthaal word en waar die kookplek is, terwyl die agterste ingang net deur die gesin gebruik word en die deel van die werf streng privaat is. Die wooneenhede word volgens senioriteit gerangskik. Die wonings van die mees senior lid van die kraal is reg agter die agterste ingang van die plein. Regs daarvan is die eenheid van die tweede en links die van die derde mees senior lid. Wanneer 'n man meer as een vrou het, het elke vrou haar eie lapa, wat ook volgens senioriteit links of regs van die hooflapa geleë is. Die hutte is rond, met 'n kegelvormige grasdak. Die mure bestaan uit houtpale wat langs mekaar ingeplant en met modder besmeer word. === Politieke organisasie === Die Pediryk het uit 'n aantal kapteinskappe bestaan. Die onderskeie hoofmanne was ondergeskik aan die opperhoof, maar hulle het binne hul kapteinskappe 'n mate van outonomie gehad. Die regerende groep het hom deur middel van politiek gemotiveerde huwelike gevestig. Nadat 'n man hoofman geword het, het sy raadgewers vir hom 'n vrou uitgesoek wat aan die regerende groep verwant was. Dit was nie noodwendig sy eerste vrou nie, maar sy het die status van hoofvrou geniet en haar eerste seun was die regmatige opvolger van sy vader. Aangesien hierdie huwelik tot voordeel van die onderdane gestrek het, is die bruidsprys (lobola) dan ook deur hulle bymekaargemaak. === Seremonies en tradisies === Die Pedi is naas veeherders ook besonder toegewyde akkerbouers, met 'n goeie kennis van die grond. Die bewerking van die landerye geskied tradisioneel volgens 'n vaste patroon. Die plantseisoen word ingelui met 'n reënseremonie. Alle jong meisies wat nog nie geïnisieer is nie, moet water uit die verskillende drinkplekke skep en by die hoofman se hut in 'n groot pot gooi, waar dit met "medisyne" gemeng word. Die mengsel word dan op die landerye en in die kraal gesprinkel. As die reën steeds wegbly, moet 'n dier ter ere van die gestorwe hoofmanne geslag word, en as dit nie help nie, word die mans op 'n jagekspedisie gestuur om 'n klipspringer en 'n tarentaal te skiet, waarvan die vleis by die mengsel gevoeg word. Daar mag nie gesaai word voordat die saad nie teen bose geeste behandel is nie, en die bewerking van die hoofman se landerye geniet altyd voorkeur. Die oestyd word weer voorafgegaan deur 'n fees waartydens alle gesinshoofde by die hut van die hoofman vergader om van die eerste vrugte te eet. Die vrugte is deur die toordokter behandel, en voordat die etery kan begin, moet die hoofman 'n mondvol daarvan in die 4 windrigtings spoeg en so sy dank betuig aan die elemente wat dit moontlik gemaak het dat die vrugte kon groei. Na die geleentheid kan met die oeswerk begin word en namate elke produk geoes word, moet 'n deel daarvan aan die hoofman se voorvaders geoffer word. 'n Ander belangrike tradisie is die inisiasie van tienerseuns en -meisies. Dit word voorafgegaan deur 'n seremonie waartydens die kinders 'n kraal in die kleine bou en 'n huweliksplegtigheid uitspeel. Gedurende die inisiasieseremonie word die seuns geslaan, hul koppe word kaal geskeer en hulle word in 'n rivier besny. Daarna word hulle vir sowat 3 maande in afsondering gehou en alles omtrent die volwasse lewe geleer. Die seremonie van die meisies is minder straf. Hulle ondergaan 'n skynbesnydenis en hul afsonderingstydperk is nie so lank soos dié van die seuns nie. Na die inisiasie mag die meisies trou, maar hulle word eers as volwassenes beskou nadat hulle eerste kind gebore is. == Die Lobedu == === Legende van die reënkoningin === Die Lobedu is uniek onder die Swart volke van Suider-Afrika deurdat hulle deur 'n koningin, die reënkoningin of Modjadji, regeer word. Volgens oorlewering is die Lobedu afkomstig van 'n klein groepie volgelinge van 'n kleindogter van Monomotapa, wat 'n magtige regent van die [[Karangaryk]] in die huidige Zimbabwe was. Die meisie, Dzungudini, moes voor haar vader vlug omdat sy 'n buite-egtelike kind gehad het. Voordat sy op die vlug geslaan het, sou haar moeder haar geleer het om reën te maak en haar sekere middels en heilige krale vir die doel gegee het. Sy en haar enkele volgelinge het suidwaarts getrek en hulle nakomelinge het hulle in Limpopo gevestig en ander Sothostamme onderwerp. Aanvanklik is die Lobedu deur mans regeer, maar na 'n leierskapstwis het Modjadji I (die naam beteken "regent van die dag") die eerste reënkoningin geword. Sy het baie bekend geword en is in Suider-Afrika wyd gevrees en gerespekteer, selfs deur magtige leiers soos Shaka en Mosjesj. === Modjadji se rol === Hoewel Modjadji die opperhoof van die Lobedu is, is sy dit net in naam, aangesien sy geen militêre magte het nie en slegs uitsprake van haar raadgewers bevestig. Haar mag berus op die feit dat sy reën kan maak en dus vir haar onderdane lewensbelangrik is. Haar mag word ook bepaal deur die feit dat sy aan die regerende groep verbind is. Hierdie verbintenis kom tot stand deurdat die hoofmanne een van hulle dogters vir haar gee "om mee te trou". Sy mag self nie trou nie, maar wel kinders hê en word gewoonlik deur een van haar dogters opgevolg. Die geheim van haar reënmakery het goed bewaar gebly. Net sy het toegang tot die "reënmedisyne", wat, volgens vertellinge, naas seewater, vet, wortels en vere, ook stukkies vel van vorige hoofmanne en haar voorgangers bevat. Wanneer reën gemaak moet word, word sy altyd vergesel deur 'n assistent, wat die skuld moet dra as die reën steeds wegbly. Tradisioneel word van die Modjadji verwag om selfmoord te pleeg wanneer sy oud word. Net voordat sy die gif drink, deel sy die reënmaakgeheim met haar vertrouelinge, wat by haar bly terwyl sy sterf. Haar dood word nie onmiddellik bekend gemaak nie en sy word in die geheim begrawe nadat 'n stukkie vel vir die reënmedisyne van haar lyk verwyder is. Die Lobedu erken teenswoordig steeds die opperhoofskap van Modjadji. Die huidige Modjadji woon in 'n [[Modjadji Hoofkraal|Lobedukraal]] naby [[Duiwelskloof]] en hoewel sy nog gerespekteer word, het haar invloed op die stamlede baie afgeneem. == Bronnelys == * [[Wêreldspektrum]], 1982, {{ISBN|0908409621}}, volume 21, bl. 61 {{Navigasie etniese groepe in Suid-Afrika}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Noord-Sotho}} [[Kategorie:Bantoevolke]] [[Kategorie:Etniese groepe in Botswana]] [[Kategorie:Etniese groepe in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Etniese groepe in Zimbabwe]] [[Kategorie:Inheemse volke van Suider-Afrika]] sz985tu3zl8jrn7o3rzqyt6dgr8h6aw 4 27153 2976751 2976145 2026-10-08T11:25:54Z Aliwal2012 39067 2976751 wikitext text/x-wiki {{Sandput}} <!-- Wysig asseblief slegs hieronder --> ==Renvaardigheid== Volgens Karun Chandhok is Russell "oor die algemeen een van die skoonste renjaers" in F1.<ref>{{Cite web |last=Chandhok |first=Karun |date=29 April 2023 |title="I understand why Max was upset..." |url=https://x.com/karunchandhok/status/1652327537291190278 |access-date=24 November 2024 |website=Twitter}}</ref> Verskeie jaers het Russell se skoon renprestasie op die baan opgemerk, insluitend spanmaats Lewis Hamilton<ref>{{Cite web |date=28 October 2024 |title='Neither of us are silly' says Hamilton after Russell battle |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/neither-of-us-are-silly-says-hamilton-as-he-bests-russell-in-mercedes-mexico.21dukBtjffXIAdbTxXkWTy |access-date=5 December 2024 |website=Formula 1® - The Official F1® Website}}</ref> en [[Sebastian Vettel]].<ref>{{Cite web |last=Gale |first=Ewan |date=25 October 2021 |title=Vettel praises "fair" Russell racecraft after points return |url=https://www.gpfans.com/en/f1-news/71325/vettel-praises-fair-russell-racecraft-after-points-return/ |access-date=24 November 2024 |website=GPfans}}</ref> Daarbenewens het Russell tydens die [[2022 Britse Grand Prix]] uit sy motor gespring om [[Zhou Guanyu]] te help na 'n groot ongeluk in die eerste rondte, al het dit sy eie uittrede uit die wedren veroorsaak.<ref>{{Cite web |date=4 July 2022 |title='I wanted to see if I could help' – Russell on his post-Zhou crash reaction, and why he was frustrated not to take the restart |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.i-wanted-to-see-if-i-could-help-russell-on-his-brave-post-zhou-crash.1W0qQ5zoChzwYaIpcbhWG2.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220704115526/https://www.formula1.com/en/latest/article.i-wanted-to-see-if-i-could-help-russell-on-his-brave-post-zhou-crash.1W0qQ5zoChzwYaIpcbhWG2.html |archive-date=4 July 2022 |access-date=4 July 2022 |website=Formula1}}</ref> (Die ongeluk het plaasgevind nadat [[Pierre Gasly]] en Russell aan die begin van die wedren gebots het en Russell teen Zhou gestamp het.<ref>{{Cite news |last=Benson |first=Andrew |date=3 July 2022 |title=British Grand Prix: George Russell says Formula 1 needs to learn from Zhou Guanyu crash |url=https://www.bbc.com/sport/formula1/62031509 |access-date=5 March 2025 |work=BBC Sport |language=en}}</ref>) Nadat Russell egter Charles Leclerc se verdedigingstaktieke tydens die [[2023 Britse Grand Prix]] bevraagteken het, het Ferrari-spanhoof [[Frédéric Vasseur]] opgemerk dat Russell soortgelyke taktieke gebruik het om sy posisie in vorige wedrenne te verdedig, en verduidelik dat "dis die lewe" in Formule Een.<ref>{{Cite web |date=10 July 2023 |title=Ferrari boss hits back at George Russell over Charles Leclerc criticism |url=https://metro.co.uk/2023/07/10/f1-george-russell-called-out-after-slamming-charles-leclerc-at-british-gp-19100260/ |access-date=5 March 2025 |website=Metro |language=en}}</ref> Russell se renvaardighede het kritiek ontlok, aangesien Russell nie altyd hoë plasings op die rooster in goeie uitslae kon omskakel nie. As 'n nuweling is Russell geteister deur swak wegspringe; daardie jaar het hy "11 keer rondte twee agter spanmaat Robert Kubica begin ten spyte van sy kwalifiserende superioriteit."<ref name=":7">{{Cite web |last=Straw |first=Edd |date=7 September 2021 |title=Is Mercedes swapping one 'Mr Saturday' for another? |url=https://www.the-race.com/formula-1/is-mercedes-swapping-one-mr-saturday-for-another/ |access-date=24 November 2024 |website=The Race}}</ref> Verder het dit Russell twee en 'n half seisoene geneem om sy eerste punte by Williams aan te teken. ''The Race'' het geantwoord dat Russell se probleme op die rendag by Williams hoofsaaklik die motor se skuld was, en het geredeneer dat Russell se sterk roosterplasings by Williams "in 'n voortdurende stryd teen regressie na die gemiddelde" was, en dit was "onvermydelik dat sy Sondag-uitslae minder indrukwekkend sou wees".<ref name=":7" /> Gedurende Russell se jare by Williams het [[Fernando Alonso]] gesê dat Russell oor groot natuurlike spoed beskik wat "my elke naweek verras".<ref name=":29" /> Na Russell se tweede plek by die [[2025 Bahreinse Grand Prix]], het Peter Windsor Russell se ren "een van die bestes wat ek in 'n lang tyd gesien het" genoem, en sy bandbestuur geprys (Russell het 'n stel gebruikte sagte bande vir meer as twintig rondtes beskerm), onmiddellike aanpassings aan verskeie meganiese probleme, en verdedigende posisionering teen die derde geplaasde [[Lando Norris]], wat die vinniger motor en die bandvoordeel aan die einde van die wedren gehad het.<ref name=":29" /> Russell se bandbestuur is afwisselend geprys en gekritiseer. Hy is geprys vir sy bandbestuur by Williams.<ref name=":7" /> Nadat hy by Mercedes aangesluit het, het hy sy bande verskeie kere te veel gestrek, wat tot teleurstellende resultate bygedra het.<ref>{{Cite web |last=Anderson |first=Ben |date=17 June 2024 |title=Is Russell too limited to become Mercedes' F1 team leader? |url=https://www.the-race.com/formula-1/is-george-russell-too-error-prone-to-lead-mercedes/ |access-date=24 November 2024 |website=The Race}}</ref> Sy bandbestuur het hernude lof ontvang gedurende die 2024-seisoen, na sterk vertonings by [[2024 Belgiese Grand Prix|Spa]],<ref>{{Cite web |last=Noble |first=Jonathan |date=29 July 2024 |title=Were Russell's Worn Tyres the Cause of His Spa F1 Disqualification? |url=https://www.motorsport.com/f1/news/were-russells-worn-tyres-the-cause-of-his-spa-f1-disqualification/10640095/ |access-date=24 November 2024 |website=Motorsport.com}}</ref> [[2024 Verenigde State Grand Prix|Austin]],<ref>{{Cite web |last=Szabo |first=Balazs |date=21 October 2024 |title=Mercedes takes delight in encouraging tyre management after tough Austin weekend |url=https://www.f1technical.net/news/25665 |access-date=24 November 2024 |website=www.f1technical.net}}</ref> en [[2024 Monaco Grand Prix|Monaco]].<ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=dQqfkALAwvQ |title=2024 F1 Monaco GP analysis by Peter Windsor |date=26 May 2024 |last=Peter Windsor |access-date=5 March 2025 |via=YouTube}} (8:30-8:33)</ref> 4ar0fiua92t054fuvzybayhr88uppyb 0 31619 2976545 2449008 2026-10-07T14:34:14Z SteveK 95771 ([[c:GR|GR]]) [[File:Coat of Furtwangen.svg]] → [[File:DEU Furtwangen im Schwarzwald COA.svg]] Coat of arms according to information from the city 2976545 wikitext text/x-wiki {| align="right" cellpadding="2" cellspacing="0" style="border:1px solid #88a; background:#CEDAF2; padding:5px; font-size: 85%; margin: 0 0 0.5em 1em; border-collapse:collapse;" ! align="center" colspan="2" style="color: #000000; background: #f7f8ff; padding: 4px; font-size:170%;" | '''Furtwangen'''<br /> [[Beeld:Furtwangen von Meisterberg.jpg|280px]] |- style="background: #CEDAF2; text-align:center;border-bottom:1px solid #999" | '''Swartwoud-Baar-distrik''' |style="border-left:1px solid #999"| '''Wapen''' |- style="background:white" |rowspan=6| [[Beeld:Lage des Schwarzwald-Baar-Kreises in Deutschland.png|center|120px]] |- style="background: white" |style="border-left:1px solid #999"| [[Beeld:DEU Furtwangen im Schwarzwald COA.svg|75px|center]] |- style="background: #f7f8ff;border-top:1px solid #999; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999"| |- style="background: #CEDAF2; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Vlag''' |- style="background: white; border-top:1px solid #999;" |style="border-left:1px solid #999; text-align:center;" | Voer geen vlag nie |- style="background: #f7f8ff; border-top:1px solid #999; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999"| |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Land''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | [[Beeld:Flag of Germany.svg|20px]] [[Duitsland]] |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Deelstaat''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | [[Beeld:Flag of Baden-Württemberg.svg|20px]] [[Baden-Württemberg]] |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Koördinate''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" |48°3′ N, 8°13' O |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Stigting''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | Voor 1179 |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Stadstatus''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 1873 |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Oppervlak:''' | style="background: #f7f8ff" | &nbsp; |- | &nbsp;- Totaal | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 82,57 [[vierkante kilometer|vk km]] |- | &nbsp;'''Hoogte bo seevlak''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 850-1150 m |- style="border-top:1px solid #999;" |- style="border-top:1px solid #999;" |- |&nbsp;'''Bevolking:''' | style="background: #f7f8ff" | &nbsp; |- | &nbsp;- Totaal (31 Desember 2013) | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 9&nbsp;192<ref>[https://www.destatis.de/DE/ZahlenFakten/LaenderRegionen/Regionales/Gemeindeverzeichnis/Administrativ/Archiv/GVAuszugJ/31122013_Auszug_GV.xls?__blob=publicationFile ''Statistisches Bundesamt'']</ref> |- | &nbsp;- Bevolkingsdigtheid | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 111,3/vk km |- |&nbsp;'''Tydsone''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | [[UTC]] +1 (MET) |- style="border-top:1px solid #999;" |- |- style="border-top:1px solid #999;" |- |&nbsp;'''Burgemeester''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | Josef Herdner |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Amptelike Webwerf''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | [http://www.furtwangen.de ''www.furtwangen.de''] |- style="border-top:1px solid #999;" |} '''Furtwangen im Schwarzwald''' is 'n klein stad in die [[Swartwoud|Swartwoud-bergreeks]] van die [[Duitsland|Suidwes-Duitse]] deelstaat [[Baden-Württemberg]] met 'n oppervlakte van 82,57 vierkante kilometer en 'n bevolking van 9&nbsp;192 (soos op 31 Desember 2013). Die stad, wat in administratiewe opsig deel uitmaak van die Swartwoud-Baar-distrik, is die setel van die ''Hochschule Furtwangen'', 'n tersiêre onderwysinstelling, en die ''Deutsches Uhrenmuseum'' (Duitse Klokmuseum) met sy internasionaal bekende versameling van [[Swartwoudklok]]ke. == Geografie == [[Beeld:Bregquelle bei Furtwangen.jpg|duimnael|links|250px|Die Bregrivier, wat in hierdie fontein naby Furtwangen ontspring, word as een van die geografiese bronne van die [[Donau]] beskou. Die fontein is tot natuurmonument verklaar]] Furtwangen is in die hartland van die Swartwoud geleë, sowat 25 kilometer wes van Villingen-Schwenningen (die administratiewe hoofstad van Swartwoud-Baar) en sowat 27 kilometer oos van [[Freiburg im Breisgau]]. Met 'n hoogte bo seevlak tussen 850 en 1&nbsp;150 meter bo seevlak is Furtwangen die tweede hoogs geleë nedersetting met stadstatus in die deelstaat Baden-Württemberg ná Meßstetten. Die hoogste bergspits Brend (1&nbsp;149 meter) is noordwes van Furtwangen geleë. Furtwangen se stadsbuurt Neukirch het vanweë sy verruklike ligging in die berglandskap van die Swartwoud en suiwer lug die amptelike status van ''Luftkurort'' ('n ontspanningsplek en herstellingsoord wat aan bepaalde vereistes moet voldoen) en is daarnaas 'n gewilde bestemming vir staptoere en wintersport. Die stad beskik nogtans oor 'n nywerheidsbasis en is die setel van die Hochschule Furtwangen, 'n soort technikon met sowat 3&nbsp;800 studente (waarvan 2&nbsp;420 op die Furtwangen-kampus) wat grade in ekonomie en tegniese vakke aanbied. Die Breg, die langste bronrivier van die [[Donau]] wat naby Donaueschingen met die Brigach saamvloei, ontspring aan die stadsrand van Furtwangen. Alhoewel die Donau nie oor 'n amptelike "oorsprong" beskik nie (ten spyte van die naam ''Donauquelle'' of "Bron van die Donau" wat aan 'n fontein in die Slotspark van Donaueschingen gegee is), is Furtwangen by 'n humeurige geskil oor die werklike brongebied van die Donau betrokke. == Geskiedenis == [[Beeld:Furtwangen_1808.jpg|duimnael|links|250px|Furtwangen in die jaar 1808]] [[Beeld:Tracht_Furtwangen_1999.jpg|duimnael|links|250px|Die tradisionele kleredrag van Furtwangen]] Furtwangen is eers in die Hoë Middeleeue deur monnike van die klooster St. Georgen by die kruispunt van drie valleie gestig.<ref>{{Cite web |url=http://www.badische-seiten.de/furtwangen/ |title=''Badische Seiten: Die geskiedenis van Furtwangen'' |access-date=10 Junie 2008 |archive-date=28 Oktober 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071028214832/http://www.badische-seiten.de/furtwangen/ |url-status=dead }}</ref> Die eerste historiese verwysing na Furtwangen kom in 'n oorkonde van pous [[Pous Alexander III|Alexander III]] uit die jaar 1179 voor waarin die klooster St. Georgen as eienaar van die dorp en sy kerkgebou genoem word. Die bestaan van 'n plaaslike kerkgemeente dui daarop dat Furtwangen in hierdie tydperk al 'n beduidende nedersetting was, alhoewel die gemeente moontlik net enkele jare vroeër gestig is. Die dorp was aanvanklik 'n besitting van die hertoë van Zähringen en deur hul plaaslike administrateurs geregeer. Toe die dinastie uitgesterf het, het die grawe van Freiburg die heerskappy oor die gebied uitgeoefen en deur die here van [[Triberg]] geadministreer. In die 14de eeu het Furtwangen 'n besitting van die huis Habsburg geword en is eers in 1806 by die Duitse groothertogdom Baden ingelyf. Oor die eeue heen het Furtwangen in ekonomiese opsig steeds belangriker geword. Die dorp is gedurende die [[Dertigjarige Oorlog]] geplunder. Markte is hier al in die vroeë 17de eeu gehou - ondanks die kritiek van sommige buurstede. Eers in 1761 het keiserin Maria Theresia aan Furtwangen, wat destyds deel uitgemaak het van Voor-Oostenryk, die amptelike status van markdorp verleen. Desondanks het Furtwangen eers in die jaar 1873 stadstatus gekry - vroeëre aansoeke is nie goedgekeur nie aangesien die dorp nog nie oor 'n raadsaal beskik het nie. Ná 'n reeks verwoestende brande in die jaar 1857 het plaaslike burgers in Augustus van dieselfde jaar die ''Pompier Corps'' of brandweer van Furtwangen volgens die voorbeeld van Villingen gestig. Naas die stadstatus het ook die bou van die spoorlyn deur die Breg-vallei, die Bregtalbahn wat Furtwangen met Donaueschingen verbind het, die ekonomiese groei van die stad bevorder. Die spoorlyn is in 1972 gesluit. Die plaaslike ekonomie is deur die klok- en horlosiebedryf oorheers wat met die stigting van die Horlosiemakerskool Furtwangen deur die Badiese regering in 1850 'n beduidende hupstoot gekry het. Die eerste skoolhoof was die bekende ingenieur Robert Gerwig. Die instelling het tot die stigting van 'n beroepskool en die ''Hochschule Furtwangen'' bygedra, en die plaaslike klok- en horlosiesbedryf is tot 'n professionele nywerheid uitgebrei. Talle klokfabrieke is in Furtwangen en sy omgewing gestig. Ná die [[Eerste Wêreldoorlog]] het die bedryf egter 'n ekonomiese krisis beleef. Nogtans het uit hierdie bedryf 'n beduidende nywerheidsektor begin ontwikkel wat metaalverwerking, presisie-toerusting en elektroniese nywerhede insluit en suksesvol op die wêreldmark meeding. Die stad het een van die laagste werkloosheidsyfers in Duitsland. == Kultuur, toerisme en besienswaardighede == [[Lêer:Deutsches Uhrenmuseum 2088.jpg|regs|duimnael|250px|'n 19de eeuse klokke-ateljee in die ''Deutsches Uhrenmuseum'' (Duitse Klokmuseum). Sien die artikel [[Swartwoudklok]] vir voorbeelde van klokke wat hier vertoon word]] Furtwangen is aan twee bekende toeristeroetes geleë, die federale grootpad (''Bundesstaße'') B 500 en die ''Deutsche Uhrenstraße'' (Duitse Klokroete). Die ''Deutsches Uhrenmuseum'' (Duitse Klokmuseum) pronk met 'n eersterangse versameling van sowat 5&nbsp;000 klokke en horlosies uit alle wêrelddele, maar veral uit die Swartwoud. Die museum dokumenteer sodoende die nou bande van Furtwangen met hierdie tradisionele Swartwoud-bedryf. Net soos die Klokmuseum is ook die ''Rechnermuseum'' (Rekenaarmuseum) op die kampus van die plaaslike technikon geleë. Die museum maak deel uit van die Departement Ekonomie en Informatika en behandel die ontwikkeling van die eerste rekenmasjiene tot moderne rekenaars asook die geskiedenis van buromasjiene en wiskundige apparate. Die ''Fasnet'' of [[Swabies-Alemanniese Karnaval]] is een van die hoogtepunte van die kulturele lewe, en balle en straatoptogte word gereeld in Furtwangen gehou. Naas die jaarlikse vlooimark in laat Augustus, die grootste in die omgewing, word tegelykertyd ook die sogenaamde ''Antikuhrenbörse'' gehou, die beduidenste handelskou vir antieke klokke, horlosies en onderdele in Europa wat besoekers uit alle wêrelddele lok. Gewilde toeristetrekpleisters in Furtwangen en sy omgewing is die bergspits Brend wat met sy uitkyktoring tydens gunstige weerstoestande 'n pragtige uitsig tot by die [[Switserland|Switserse]] [[Alpe]]-bergspitse en die [[Frankryk|Franse]] [[Vogese|Vogese-bergreeks]] in [[Elsas]] bied, die Donauquelle of "Donau-oorsprong" naby die ''Martinskapelle'' (Sint-Maarten-kapel) en die watermeule ''Hexenlochmühle'' in die stadsbuurt Neukirch. == Verwysings == {{Vertaling/Verwysing|de|Furtwangen im Schwarzwald|vertaaldatum=10 Junie 2008}} {{Verwysings}} == Eksterne skakels == {{Commons|Furtwangen}} * [http://www.furtwangen.de/ ''Die amptelike webwerf van Furtwangen im Schwarzwald''] {{Normdata}} [[Kategorie:Nedersettings in Baden-Württemberg]] [[Kategorie:Swartwoud]] hng5rsmqd60ll0spicmvrn37nmr07jz 0 34301 2976727 2911360 2026-10-08T06:57:03Z Aliwal2012 39067 /* Ontstaan */ Baviaansrivier (Oos-Kaap, lat -32,37, long 26,08) 2976727 wikitext text/x-wiki [[Lêer:NG kerk Bedford 2012 voor.jpg|duimnael|regs|270px|Bedford se huidige kerk is deur die argitekte [[Anthonie Smith]] en Douw Gerbrand Steenkamp in die tentstyl ontwerp as een van die vroeë voorbeelde van die sogenaamde kappiekerk. Steenkamp was die ontwerp-argitek. Ds. J.D. Thom het die hoeksteen gelê op [[9 Augustus]] [[1957]] en die bouaannemers was Swart & Kemp (Edms.) Bpk.<ref name="artef">[http://www.artefacts.co.za/main/Buildings/bldgframes.php?bldgid=8412 Artefacts.co.za se lys van Steemkamp en Smith se kerke]</ref>]] [[Lêer:Ou NG kerk Bedford Glen Lynden.jpg|duimnael|regs|270px|Die hoeksteen van die ou kerk op [[Bedford, Oos-Kaap|Bedford]] is in 1894 gelê. Dit dien as kerksaal sedert die ingebruikneming van die nuwe kerk.]] '''Glen Lynden''' is die 19de oudste gemeente van die [[Nederduitse Gereformeerde Kerk]] in [[Suid-Afrika]] en die sesde oudste in die teenswoordige [[NG Kerk in Oos-Kaapland|Sinode van Oos-Kaapland]]. Dit is op [[17 Julie]] [[1829]] gestig op die gelyknamige [[Oos-Kaap]]se dorpie, maar die swaartepunt van die gemeente het van [[1891]] af na die dorpie [[Bedford, Oos-Kaap|Bedford]] verskuif met Glen Lynden vandag net 'n buitewyk. Die gemeente het in [[2009]] 153 belydende en 53 dooplidmate gehad, teenoor presies 99 meer van elk in [[1985]]. == Ontstaan == Daar word gesê dat Glen Lynden se geskiedenis die ingewikkeldste onder al die NG gemeentes is. Dieselfde geld die dogtergemeente [[NG gemeente Adelaide|Adelaide]]. As antwoord op die regering se aanbod van plase aan die Oostelike grens van die [[Kaapkolonie]], het Afrikaners en, in [[1820]], Skotse setlaars hulle langs die [[Baviaansrivier (Oos-Kaap, lat -32,37, long 26,08)|Baviaansrivier]] gaan vestig. Hulle tydelike woonplek het hulle Glen Lynden genoem. [[Lêer:John Pears.jpg|duimnael|links|220px|Ds. [[John Pears]], 'n [[Skotse predikante in die NG Kerk|Skotse predikant]], was die eerste leraar van Glen Lynden nadat hy op 1 Mei 1829 op die nedersetting aan die Baviaansrivier aankom.]] Omdat sowel Afrikaans- as Engelssprekendes sterk verlang het na 'n eie gemeente, het hulle in [[1826]] 'n versoekskrif aan die regering gerig om 'n predikant en kerkgeboue. As reaksie op die gunstige antwoord is op [[5 Januarie]] [[1827]] – die stigtingsdatum van die gemeente – 'n bestuurskomitee gekies vir die benoeming van 'n predikant en die beplanning van die geboue. Die kerk, wat in 1964 oorgedra is aan die NG Kerk in Afrika, is in [[1828]] voltooi en op [[1 Mei]] [[1829]] is die eerste predikant, die [[Skotse predikante in die NG Kerk|Skotse]] ds. [[John Pears]], na wie [[Pearston]] vernoem is, verwelkom. Reeds in [[1830]] het hy die kansel egter met 'n professoraat in [[Kaapstad]] verwissel. Ontmoedig deur sy swartgallige verslag oor Glen Lynden, waar hy dit onmoontlik gevind het om ’n gemeente op te bou met boere wat nie in die kerk belanggestel het nie, het die regering eers in 1833 vir ds. [[Alexander Welsh]] as sy opvolger gestuur. Hy was eweneens 'n [[Skotse predikante in die NG Kerk|predikant uit Skotland]]. In [[1855]] is [[Bedford]] as dorp tussen Glen Lynden en Adelaide aangelê. En van toe af was daar hardnekkige wedywering tussen die drie plekke om voorrang as kerksentrum te kry omdat Adelaide nie vir Bedford of Glen Lynden kon bevredig nie. Bedford het egter 'n ongelyke stryd gehad, want beide Glen Lynden en Adelaide het probeer verhinder dat Bedford in aanmerking kom, omdat nie een van hulle as gemeente sonder Bedford kon bestaan nie. Vroeër reeds het die adjunk-goewerneur van die Oostelike Provinsie, sir [[Andries Stockenström]], ook probeer hulp verleen. Op las van goewerneur sir [[Galbraith Lowry Cole|Lowry Cole]] het hy in Maart 1830 die plaas Glen Lynden as kerklike gemeente-eiendom geproklameer. Die moeilikheid met Glen Lynden was so ernstig dat Stockenström op [[9 Junie]] [[1830]], as gesaghebbende in die Oostelike Provinsie, aanbeveel dat Glen Lynden verlaat word en die plaas Koonapspos (die latere Adelaide) vir die gemeente as middelpunt geneem word. Ná ds. Pears se bedanking het Stockenström alle belangstelling in die saak verloor en dit daargelaat. Toe die gemeente Glen Lynden met die vakature kennis neem dat die goewerneur hulle bestaan op Glen Lynden afkeur, het ouderling Robert Hart en ander belangstellendes met ’n nuwe voorstel vorendag gekom. Hulle beveel aan dat Stockenström ’n stuk van sy plaas Maasstroom (die latere dorpie Bedford) vir ’n gemeentemiddelpunt moes gee. Hy het eers geaarsel, maar later ingewillig. Ook dié plan het misluk. In ’n brief wat [[Thomas Pringle]] onverwyld na hom skryf oor die saak, berispe hy hom en Robert Hart dat hulle Glen Lynden wou ondermyn om Maasstroom se waarde te verhoog. ’n Kwaai brief van sir Andries, soos net hy dit kon skryf, was die antwoord daarop. En hiermee was die plan ook vereers van die baan. == Ds. Welsh se dienstyd op Glen Lynden == Ds. Welsh is op [[17 Augustus]] [[1833]] deur ds. [[John Taylor]] op Glen Lynden bevestig. Sy bediening was moeilik gewees en met die grootste moeite kon die transporte van die kerkgrond op Glen Lynden en Koonapspos nie gekry word voor 1859 nie. In sy tyd het die gemeente drie bloedige Grensoorloë met hulle verwoesting moes deurmaak. Die [[Groot Trek]] van die Voortrekkers het ook sy gemeente se ledetal uitgedun. Die leiers, [[Piet Retief]] en Van Rensburg, was twee van ds. Welsh se lidmate. [[Louis Trichardt]] se plaas in die Kolonie het ook binne die gemeentegrense geval. Die stryd met die Engelssprekende lidmate van Glen Lynden was sedert ds. Welsh se koms daar, maar teen 1839 was hulle ledetal uiters gering. Ook het die geskenk van die grond aan die Koonaprivier lank vir die kerkraad moeilikheid opgelewer. In Maart 1848 gee sir [[Harry Smith]] die hele stuk grond aan die kerkraad, maar daardie Julie herroep hy dit. In Augustus 1848 word die landmeter gelas om die grondbrief vir die hele stuk grond op te stel, maar in Februarie die volgende jaar word dit herroep. Die kerkraad het die saak voor die Ring en Sinode gebring, sonder dat hulle juis vordering gemaak het, maar aan sir Andries is dit in 1854 opgedra om dit voor die eerste Kaapse Parlement te bring. Vooraf moes die landmeter eers die plaaslike toestande kom ondersoek. Die parlement het toe beslis dat al die grond aan die gemeente behoort, maar eers in 1858 ontvang die gemeente kaart en transport van sowel Glen Lynden as Koonapspos. Net soos in die tyd van ds. Pears het die regering dus steeds getwyfel aan die voortbestaan van die gemeente; daarom het hy hom sy volle grondregte so volstandig onthou. Steeds was die saak van die gemeente op Glen Lynden onuitvoerbaar en nou was dit weer so ’n moeilike saak omdat die twee middelpunte meer as 50 km uitmekaar was. Destyds was dit ’n groot afstand wat net met moeite afgelê kon word. Die onsekerheid het gemaak dat Koonapspos ook nooit kon groei nie en maar ’n sukkelende dorpe van 1840 af gebly het. == Eerste kerk op Koonapspos == Ds. Welsh moes nietemin die helfte van sy jaarlikse arbeid op Koonapspos bestee. Oor die bou van 'n [[pastorie]] word besluit in 1839, maar daar het niks van gekom nie tot 1859. Van 1840 af toe die kerk daar klaargekom het, word die meeste kerkraadsvergaderings op Koonapspos gehou. Die kerkgebou is van klein en stene gebou, 17 x 7 x 3,3 m. Die hoeksteen is gelê in 1838 en die koste van £263.13.0. Van die tyd tot die koms van ds. Stegmann in 1859 is op Koonap 39 kerkraadsvergaderings en op Glen Lynden 18 gehou. In Junie 1849 het die kerkraad selfs die nuwe dorp Adelaide genoem en toe dieselfde naam aan die gemeente Glen Lynden en die Oos-Rietrivier gegee. Van daardie jaar af het die kerkraad op klein skaal begin erwe verkoop. Die regering het die nuwe naam goedgekeur. Die verwarring oor die kernpunt van Glen Lynden het selfs in 1868 voor ’n gekose komitee van die Kaapse Parlement gedien toe die lede by dr. [[Andrew Murray]], moderator van die Kaapse Kerk, wou weet: "Dit is ’n feit dat die kerk te Koonap en die kerk te Glen Lynden een en dieselfde is?" Waarop hy antwoord: "Ja, dit is één parogie wat tot hiertoe bekend gestaan het as die parogie van Glen Lynden en nou word dit die parogie van Adelaide genoem." Aan dieselfde kommissie is deur ds. [[William Robertson]], die skriba van die Sinode, ’n sertifikaat oorhandig waarop geskrywe staan: "Hiermee sertifiseer ek dat die parogie vroeër bekend as Glen Lynden dieselfde is soos dié wat nou Adelaide genoem word." Nietemin was die amptelike naam van die gemeente op die Ringsittings van daardie datum tot en met die stigting van Adelaide altyd Glen Lynden. Dit kan moontlik wees omdat ds. Welsh van die vyf Ringsittings van 1849, 1850, 1853, 1854 en 1855 net die sitting van 1855 bygewoon het en kort daarna oorlede is. So het die naamsverandering waarskynlik vergete gebly, veral omdat hy siek was en die heersende Grensoorlog van groter belang was. == Adelaide word swaartepunt == [[Lêer:Ds DJ Pienaar Hartebeestfontein.jpg|duimnael|links|160px|Ds. Daniel Jozua Pienaar was twee maal leraar van Glen Lynden: van 1891 tot 1896 en van 1898 tot 1900.]] Die swaartepunt van die gemeente het ná die voltooiing van die kerk in 1840 al hoe meer na Koonapspos oorgekom. Met die gee van die naam Adelaide in 1849 lyk dit of die kerkraad die saak van die gemeentelike sentrum ’n trap verder wou bevorder. Die kerkraadsvergaderings word om die beurt op Glen Lynden en Adelaide gehou tot in 1855. Van toe af is almal op Adelaide gehou. Die dorpie Bedford is eers in 1853 gestig, maar weens die vertraging met die verkryging van die transport op Koonapspos, was Adelaide tot 1855 onseker om as dorp aan te bou. Bedford was vry van hierdie moeilikhede. Maar Adelaide as kerksentrum kon nie die lidmate van Glen Lynden wat rondom Bedford gewoon het, se moeilikhede oplos nie. Op [[13 Oktober]] [[1855]] vergader die kerkraad en bespreek ’n petisie wat vra dat ’n kerk en pastorie op Bedford gebou moet word. Die kerkraad weier om dit binne enige dae voor die Ring te lê omdat die ondertekening daarvan nie in orde was nie. Die Ring sit op [[19 Oktober]] op [[Uitenhage]] en ds. Welsh en ouderling J.A. Raubenheimer is ook teenwoordig, soos reeds gemeld die eerste sitting uit vyf wat die leraar bywoon. Dieselfde versoekskrif en petisionarisse is ook daar. Hulle vra ’n kerk op Bedford en ’n leraar daarvoor. Hulle en die lede van die vergadering bepleit die saak en wys op die ongeskiktheid van Glen Lynden as woonplek vir die leraar en as kerkplek vir die gemeente. Op voorstel van ds. [[Adrian Roux]] besluit die vergadering eenparig om by die kerkraad van Glen Lynden aan te beveel dat die woning van die leraar verplaas moet word, óf na Bedford óf na Adelaide. En om ’n kerk op Bedford te bou. In Desember 1855 besluit die kerkraad om ’n pastorie op Adelaide te bou en ’n kerk op Bedford, maar van dié plan het niks gekom nie tot in 1859, toe alleen met die bou van die pastorie op Adelaide ’n begin gemaak is en ook met die mooi, groot klipkerk. In die godsdiensverslag vir die Ringsitting van Oktober 1856 (ds. Welsh was toe reeds oorlede), kom voordat ’n begin gemaak is met die besluit van die Ring om die pastorie op Adelaide te bou, vir die verplasing van die leraar daarheen en dat Adelaide beter geleë vir die gemeente is en beter geskik as Bedford. So eindig die eerste vasberade slag vir die kerksentrum op Bedford na die verkenningswerk in ds. Pears se tyd. Die dood van ds. Welsh in Julie 1856 het vir ’n tydjie die stryd laat bedaar. [[Beeld:Ds Georg Stegmann.jpg|duimnael|regs|180px|Ds. [[Georg Stegmann|G.W. Stegmann]], toe hy leraar van Glen Lynden was.]] == Die koms van ds. Stegmann == Ds. Stegmann, wat kort vantevore beroep is as nuwe leraar vir Glen Lynden, het in Augustus 1858 op sy versoek sake self kom ondersoek en die kerkraad het toe beloftes gedoen vir ’n nuwe kerk en pastorie. Hy is bevestig Februarie 1859 en dadelik is ’n begin gemaak met die twee geboue. Die moeilikheid met die kerkgrond het nou tot ’n einde gekom en die kerkraad kon onbelemmerd met die uitlê van die dorp en die verkoop van erwe voortgaan. Die nuwe kerkgebou was ’n dankbetuiging aan die Here vir die beëindiging van die agt verskriklike Grensoorloë. Blykbaar het die drie groot sake, naamlik die bou van ’n kerk, ’n pastorie en die uitlê van die dorp, die deurslag gegee vir die hele bediening van ds. Stegmann. Sy dienstyd was 31 jaar en 17 jaar van dié tyd het die gemeente onder sware skuld gebuk gegaan. Vir die erwe het hulle £11&nbsp;488 gekry, maat die kerk het hulle oor die £17&nbsp;000 gekos buite die orrel en die pastorie ’n verder £2&nbsp;548. Die [[NG gemeente Beaufort-Wes]] se pastorie het ruim 45 jaar later sowat £400 minder gekos en daardie dorp se NG kerk, eweneens vier dekades later, sowat £3&nbsp;500 minder. Adelaide se mooi balkon is eers in 1928 aangebou. Daarby moes hulle die ou kerk vergroot en herstel teen amper £500. Hulle het van 1859 gebou tot Februarie 1862, toe die kerk ingewy is. Die pastorie was toe reeds klaar. Om geld te bespaar het hulle nie ’n opgeleide argitek aangestel nie, maar die toesig aan ds. Stegmann en boumeester Campbell opgedra. Die kerk is uit pure klip gebou. Die gebou is nie alleen sierlik nie, maar ook net deeglik en die akoestiek is perfek. Adelaide se kerkterrein is in 1928 omhein met ’n mooi traliewerk, die kerk is net en skoongemaak en van binne opnuut geverf. Keer op keer moes spesiale kerkraadsvergaderings gehou word en spesiale bydraes in die gemeente gevra word om die skuldeisers tegemoet te kom en om hulle rekening te vereffen. Baie kerkraadsvergaderings in die jaar was ds. Stegmann se reël. Hy het gebou tot agt, nege en 10 per jaar. Teen die einde van sy lewe het hy gedaal tot vier, drie en twee. En van die 175 vergaderings in die 31 jaar tyd, het hy één op Glen Lynden gehou. [[Beeld:Andrew Murray.JPG|duimnael|links|180px|Dr. [[Andrew Murray]] het herlewingsdienste op Adelaide kom hou.]] Dr. [[Andrew Murray]] het in 1877 herlewingsdienste kom hou op Adelaide. In dieselfde jaar was daar ’n sware droogte en nogeens ’n Grensoorlog. In 1883 is aanhoudende droogte en in 1885 weer. Op [[1 Maart]] [[1885]] word ’n algemene biddag vasgestel. In daardie jaar is dr. [[Andrew Murray]] weer hier vir spesiale dienste; ook in Maart 1888. Drie jaar vantevore, in September 1885, het diewe die kerk se brandkluis oopgebreek en die kaart en transport en geldelike aantekeninge vernietig. In 1887 koop die kerkraad ’n nuwe brandkluis aan teen £5. In die dienstyd van ds. Stegmann moes die grens tussen Glen Lynden en die [[NG gemeente Somerset-Oos]] opnuut bepaal word. Op die Ringsitting van 1865 op [[Somerset-Oos]] word ’n kommissie aangestel om ondersoek in te stel na die geskil wat opnuut oor die grens ontstaan het. Op die sitting van 1860 na rapport deur die kommissie en breedvoerige samespreking, besluit die vergadering dat die plate Witmussieskloof, Klipfontein, Fonteinshoek, Elandsdrif, Esterhuispoort, Kookhuisdrif aan Somerset sal val, maar op voorwaarde ook dat die kerkrade hulle eers oor die beslissing sal uitspreek. Eers in 1869 op die sitting weer op Somerset-Oos word finaal vasgestel dat Leeuwdrif, Baviaanskrans, Krugerspos, Esterhuispoort, Wynandskraal, Stoltzkloofmond, Fonteinshoek, Groothoek, Klipfonetin, Van der Lindeskraal en Witmussieskloof aan Somerset sal val tensy die teenswoordige of latere bewoners liewer onder Glen Lynden wil sorteer. [[Beeld:Adelaide kerk 1929.jpg|duimnael|regs|300px|Adelaide se kerkgebou is in 1862 voltooi teen die ongekende bedrag van £17&nbsp;000. Tydens die [[Anglo-Boereoorlog]] het die Britse militêre gesag 'n kanon op die byna 30&nbsp;m hoë toring staangemaak. Die Britte het indertyd die kerk onder hulle beheer gehad.]] == Moeilikheid met 1820-setlaars == In 1855 kom daar weer moeilikheid met die Skotse setlaars in die midde van die gemeente. ’n Deputasie is naamlik onder leiding van die prokureur C.W. Hutton, skoonseun van sir [[Andries Stockenström]], in Oktober na die Ringsitting op [[Uitenhage]] gegaan om te vra vir ’n eie leraar en ’n kerk op Bedford. Nou was daar groot verwarring op kerklike gebied vir Glen Lynden, Adelaide sowel as Bedford. Dit was ’n groot stryd tussen die drie plekke waar die gemeente se middelpunt moes wees en elkeen was te klein om alleen te staan. Hieraan het die Engelssprekendes ook hulle aandeel gehad. Die weiniges van hulle wat om Glen Lynden gewoon het, was met hulle een diens per maande tevrede. Op Adelaide het in 1860 ’n aantal, volgens besluit op ’n vergadering deur hulle belê, ds. Stegmann kom vra om in verband met sy kerk vir hulle afsonderlik in Engels te bedien. Die versoek is na die aktuarius van die Sinode verwys, maar daar is nie weer van gehoor nie. Op Bedford het hulle ’n heeltemal ander plan uit die moeilikheid gevind. In 1856 het drie van hulle die trustees geword van ’n vereniging vir die stigting van wat hulle die "Free Church" genoem het met Engels as amptelike taal. Die enigste vereiste vir lidmaatskap was geloof in die Here Jesus Christus. Aan die begin het hulle vyf manlike lidmate gehad. Hulle kerk van 1856 is vergroot in 1856 en het later as kerksaal gedien. In 1874, dieselfde jaar dat die tweede Glen Lyndense kerkgebou ingewy is, het die lidmate van die Free Church hulle kerk se hoeksteen gelê. Dit is die volgende jaar ingewy en die boukoste het £3 000 beloop. Die kerk het dekades lank buite enige kerkverband gestaan, hoewel hy beskou is as indirek behorende tot die Kongregasionele Kerk. Selfs teen 1925 was daar op Glen Lynden nog vier Engelssprekendes wie se naam op die NG kerk se register voorgekom het. Nadat die name in 1839 op die register byna nie meer bestaan het nie, het enkele later weer aangesluit, net om weer later uit die kerk te verdwyn. Die kinders en jongmense het egter heeltemal uit kerkverband met die NG Kerk gebly. [[Lêer:Glen Lyndenkerk 1874.jpg|duimnael|links|320px|Glen Lynden se kerkgebou, opgerig in 1874.]] == Die Bedford-plan == [[Beeld:Ds AM Murray.jpg|duimnael|regs|160px|Ds. Andrew Milne Murray, hulpleraar van 1888 tot 1891.]] Moeilikheid met die kerklike middelpunt het in 1861 weer opgevlam toe ondersteuners van die sogenaamde Bedford-plan onderhandelinge aangeknoop het. Die nuwe kerk en pastorie op Adelaide was toe net in aanbou. Die Free Church het reeds op Bedford gestaan terwyl die kerk op Glen Lynden baie bouvallig was. In Mei 1861 maak ds. Stegmann aan sy kerkraad bekend dat hy kennis dra dat die Bedford-deel van die gemeente ernstige voornemens het om hulle eie gemeente daar te stig. Die kerkraad is eenparig daarteen gekant. Volgens heer C.W. Hutton het hy vooraf met ds. Stegmann ’n onderhoud oor die saak gehad, toe die dominee hom stellig laat verstaan het dat hy dit dringend noodsaaklik ag dat die Glen Lynden-deel (Bedford ingesluit) van die gemeente moet afstig en dat hy dit met sekerheid daardie jaar nog op die Ringsitting sou bepleit. Op [[13 Junie]] [[1861]] ontvang ds. Stegmann ’n brief van die heer Hutton wat vra vir die dominee se samewerking om by die volgende Nagmaal op Glen Lynden die saak met die gemeente te bespreek. Bedford sou ’n deputasie afvaardig en wou dan hê dat die saak na die Ringsitting daardie Oktober moes gaan. Ds. Stegmann se antwoord hierop was dat hy dit voor die kerkraad sou lê. Op Maandag [[8 Julie]] [[1861]] doen hy verslag aan sy kerkraad op [[Adelaide]]. Hy maak ook bekend dat die heer Hutton by die laaste kerkdiens op Glen Lynden teenwoordig was en aangedring het om hom oor die saak te spreek, maar dat hy volstandig geweier het. Ook het die heer I. de Klerk ’n memorielys daar gehad om te laat onderteken. Enige lede van Somerset-Oos en Riebeek-Oos ([[NG gemeente Albanie]]) het ook daarop geteken. Verder rapporteer die voorsitter van ’n onderhoud op Saterdag [[6 Julie]] met die here Meyer, De Klerk en Triegaardt toe die belofte gedoen is dat hulle daardie dag die saak met die kerkraad kon bespreek. Net die heer Meyer verskyn. Die kerkraad verklaar dat hy nie gewillig is om die kerk se werksaamhede te laat uitbrei nie, maar keur dit af dat lidmate op onwettige wyse sal te werk gaan. Daar word besluit om dit per brief aan die memorialiste (lidmate wat die afstigting versoek het) te laat weet. Die brief word gerig aan I. de Klerk, L. Triegaardt en C. Meyer en verklaar: #Dat die kerkraad direk met die lede wil onderhandel en nie met die heer Hutton, wat nie ’n lidmaat is nie. #Dat die kerkraad die drie lidmate uitgenooi het en dat net die heer Meyer opgedaag het. #Dat die heer C. Meyer meegedeel het dat die memorialiste Bedford as middelpunt van ’n afsonderlike gemeente wil hê. Die kerkraad wys daarop dat Baviaansrivier sal moet saamwerk. Adelaide sal Goba, Oos-Rietrivier en Kaga moet afgee, Somerset en Riebeek sal gedeeltes moet afgee, anders sal die nuwe gemeente te klein wees. Verder wys die kerkraad op artikel 54 dat lidmate nie propaganda mag maak sonder die kennis en samewerking van die voorsitter en kerkraad nie. Die kerkraad verstaan dat Baviaansrivier en Kaga nie wil saamwerk nie; daarom besluit hy om met die saak nie verder voort te gaan nie. Op [[13 Augustus]] [[1861]] in antwoord op die brief skryf die heer Hutton dat hy nie agent is van die memorialiste nie. Hy is een van hulle kommissielede en hoewel hy selfs nie ’n lidmaat van die NG Kerk is nie, stel hy groot belang in die bevordering van die godsdiens; sy vrou is wel ’n lidmaat en hy het self ook al Nagmaal in die Kerk gebruik. Op 13 Oktober is die Ringsitting op Adelaide gehou. Die kommissie lewer hulle petisie in en noem hulle lidmate en ondersteuners van die NG Kerk in die distrik Bedford. Hulle vra om ’n kerk op Bedford te bou en rapporteer dat die kerkraad hulle versoek afgewys het. Op hulle lys was toe al £1 138 ingeteken (beloftes van geldelike skenkings vir die bou van die kerk). ’n Tweede petisie van bywoners en eienaars van plase om Bedford word ook ingedien. Die versoek hierin is teen die afsnyding van Adelaide. Verder word ook oorhandig ’n brief van die Bedford-plan-kommissie aan die kerkraad waarin sy verlof en samewerking gevra word om te werk vir die stigting van ’n gemeente met Bedford as kernpunt. Sutton kry geleentheid om die vergadering toe te spreek nadat ds. Stegmann daarteen beswaar gemaak het, waarskynlik omdat hy nie ’n NG lidmaat was nie. Sutton skets die verloop van sake en sê dat die bedoeling nie was om Glen Lynden af te sny nie. Ná hom kom ds. Stegmann aan die beurt en verklaar weer dat Bedford as middelpunt nie van Adelaide afgesny wil wees nie en Bedford as middelpunt wil hê nie, dat ook die lidmate naby Bedford dit nie wil hê nie en dat as dit moes plaasvind, die gemeente Adelaide te klein sou wees om sinvol voort te bestaan. Op ’n vraag van ds. [[Adrian Roux]] van [[NG gemeente Albanie|Albanie]] of die memorialiste met ’n kerk op Bedford tevrede sou wees, antwoord hulle bevestigend. Hierop besluit die Ring dat dit dan ’n saak vir die kerkraad is en verwys dit daarheen. [[Lêer:Glen Lynden gemeentegroep Bedford.jpg|duimnael|links|320px|Lidmate bymekaar voor die kerk op Bedford tydens die viering van die gemeente se honderdste bestaansjaar.]] Op [[21 Oktober]] [[1861]] vergader die kerkraad met die nuwe lig wat die jongste Ringsitting op die probleem gewerp het. Hy besluit om geen verdere stappe met die saak te doen nie. Op [[27 November]] [[1861]] skryf die heer Hutton ’n lang brief waarin hy op openhartige wyse die kommissie se standpunt verdedig teen al die besware in die besonder op die kerkraadsvergaderings en voor die Ring in die jaar voorgebring. Op die teenpetisie van die kant van Bedford ingelewer by die Ring, wys hy daarop dat dit veroorsaak is deur ds. Stegmann se aanbeveling om die grens van Kowiesnek regdeur Esterhuispoort te trek, sodat Bedford net inkom aan die onderkant van die nuwe gemeente waar Glen Lynden dan nog die middelpunt sal bly. Ook verklaar hy dat ds. Pears van Somerset-Oos, vroeër van Glen Lynden, eers geraadpleeg is en dat hy die kommissie se werk gunstig gesind was en dat Riebeek-Oos geen belang by die saak sal hê nie. Hy betreur die kwaadpratery en verkeerde gerugte, onder meer dat hy vir sakesentrum werk. Hy optima est legum interpres consuetudo baie die agterlike toestand op geestelike gebied in die afdeling. Op [[15 Augustus]] [[1863]], dit is 18 maande nadat die £17 000-pond op Adelaide opgerig is, skryf Hutton weer ’n brief om die samewerking van die kerkraad te vra vir die bou van ’n kerk op Bedford. Hy meld ook die som geld wat toe al bymekaargebring is. Die kerkraad antwoord dat hy die saak gunstig gesind is, maar nie in staat is om te sê watter stappe hy gedoen moet word nie. Op [[19 Augustus]] [[1867]] ontvang die kerkraad weer ’n brief oor die saak. Die voorsitter kry volmag om dit te beantwoord. Op [[5 Oktober]] [[1874]] is ’n versoekskrif voor die vergadering onderteken deur S.A. Cloete en andere wat vra vir ondersteuning om ’n kerk op Bedford te bou en ’n eie leraar daar te hê. ’n Kommissie uit die kerkraad kry opdrag om die saak te ondersoek en verslag te doen. Die groot kerkskuld van Adelaide is twee jaar later afbetaal. In April 1875 berig die kommissie dat hulle die memorialiste na ’n byeenkoms in die konsistorie opgeroep het, maar dat niemand opgedaag het nie. Op [[2 Oktober]] [[1882]] lê die voorsitter voor ’n gekombineerde kerkraadsvergadering ’n versoekskrif voor uit die afdeling Bedford wat voorgee n die naam van 90 hoofde van huisgesinne geskryf te wees en onderteken deur N. van der Meulen en P. Botha wat vra vir ’n afsonderlike gemeente op Bedford. Hy rapporteer ook dat daar al twee keer by hom aangeklop is om deputasies te ontvang in verband met die petisie, maar dat hy nie die vrymoedigheid gehad het om met hulle in onderhandeling te tree nie; hy het wel so vêr gegaan as om aan die voorsitter van die deputasie, die heer Bamberger, ’n afskrif te gee van die kerklike wette en bepalinge. Die kerkraad besluit dat die petisie nie aan die vereistes van die kerklike wette en bepalinge voldoen nie en dat die 90 hoofde van huisgesinne hulle name nie daaronder geteken het nie en daarom kan hy nie verdere stappe doen nie. == Versoekskrif van Bedford == Op [[4 Augustus]] [[1886]] lê die voorsitter weer voor ’n gekombineerde kerkraadsvergadering ’n petisie van ’n aantal lidmate in die nabyheid van Bedford wat vra vir een maal per maand kerk op Bedford. Die memorialiste stel voordat hulle kommissie die saak met die kerkraad wil bespreek. Die vergadering besluit om die kommissie op die 18de Oktober te ontmoet. Die kerkraad is op daardie dag nie voltallig nie en daar word besluit om die vergadering tot Maandag [[8 November]] uit te stel. Op die datum is P. Botha jr. in belang van die Bedfordse petisie sonder sy medeafgevaardigdes op die vergadering. By ondervraging is hy nie gereed om te antwoord oor die gebruik van die Bondseëls, katkisasie en so meer nie. Su opdrag is om enkel te vra dat die leraar die tweede Sondag in die maand vir dienste aan Bedford sal afstaan. Die koste van die werk kon uit kollektes kom en die balans in die kerkkas gestort word. Hierop verlaat hy die vergadering en dit word besluit om op weeksdae in buitewyke, veral onder die mindervermoënde lidmate, dienste te laat hou, daar dit nie aangesien dit nie bevorderlik is vir die gemeente om ’n hele Sondag elke maand aan Bedford af te staan nie. Op [[8 April]] [[1889]] is daar ’n laaste brief; daar word besluit om dit nie te beantwoord nie. [[Lêer:Glen Lynden gemeentegroep Glen Lynden.jpg|duimnael|regs|320px|Lidmate bymekaar voor die kerk op Glen Lynden tydens die viering van die gemeente se honderdste bestaansjaar.]] [[Lêer:Befordkerk 1895.jpg|duimnael|links|320px|Bedford se kerkgebou, opgerig in 1895.]] == Gemeente te groot vir een leraar == Ondanks die kerkraad se onwilligheid om ’n deel van die gemeente Adelaide aan Bedford af te staan, het dit teen die einde van ds. Stegmann se tyd al hoe duideliker geword dat dit onmoontlik was vir ’n enkele leraar om so ’n groot gemeente te bedien en dat die bevordering van die gemeentelike werk in die twee dele van Baviaansrivier en Adelaide jammerlik begin ly het. Op [[13 Mei]] [[1861]] op ’n vergadering van die kerkraad spreek ds. Stegmann die hoop uit dat Glen Lynden vroeër of later ’n eie leraar sou hê; ook is daar besluit dat by die volgende verkiesing van kerkraadslede twee afsonderlike kerkrade gekies sou word, met aparte kerklike boeke. Omtrent die swak toestande van die geboue op Glen Lynden is dit begryplik dat met die sware uitgaaf op Adelaide, die kerkraad geen verdere koste kon gedoog nie en hierin hulle magteloosheid gevoel het. Al die praktiese gevolge wat Glen Lynden uit die goeie voornemens in hulle belang sien, is dat hulle op die volgende vergadering, in Julie 1861, aangemoedig word om erwe vir tuishuisies te verkoop om ’n fonds vir ’n nuwe kerkgebou te stig. Die jaar daarop en wel in Julie 1862 besluit die kerkraad om erwe te laat opmeet en met regeringstoestemming aan private eienaars te verkoop. Intussen is daar op die vergadering van [[21 Oktober]] [[1861]] besluit om met betrekking tot die sake op die vergadering van [[13 Mei]] [[1861]] niks verder te doen in verband met die skeiding van Glen Lynden en Adelaide nie en by verkiesing van kerkraadslede in November 1862 word ’n ouderling en twee diakens plaaslik vir Glen Lynden verkies. Met die koms van ds. S.F. Feneysey in November 1925 was dit die reël om die kerkraadslede net om die helfte vir die twee middelpunte Glen Lynden en Bedford te kies, maar een van die Glen Lynden-lede moes ’n Engelssprekende wees in belang van die paar Engelssprekende lidmate. Toe die paar Engelssprekendes kort daarna die kerk vergoed verlaat en die ou Glen Lynden-deel van die gemeente so uiters klein word, is daar vereers een diaken minder aan die Glen Lynden-kant gekies. Die eerste vergadering wat daarna lig gewerp het op die Glen Lynden-sake is dié van [[1 Maart]] [[1869]]. Dit was die een vergadering uit 176 wat ds. Stegmann in sy 31 jaar lange dienstyd op Glen Lynden laat hou het. Op die vergadering verklaar die voorsitter dat dit die begeerte van die broeders van Glen Lynden is en dat dit ook sy voornemens was, so dikwels hy ’n kworum op die Maandag ná Nagmaal kon kry, hy op Glen Lynden sou vergader om plaaslike aangeleenthede te bespreek. By die aankondiging het dit gebly. Nooit is so ’n vergadering gehou nie. Op dieselfde vergadering kom die bouvallige toestand van die kerk op Glen Lynden ter sprake, toe die voorsitter dit nie raadsaam ag om vir herstelwerk onkoste aan te gaan nie, maar liewer die geld te bespaar vir ’n nuwe kerkgebou; ook hoop die voorsitter om al die broeders van Baviaansrivier by die volgende Nagmaal op Adelaide teenwoordig te sien. [[Lêer:Ds D du P Steyn.jpg|duimnael|regs|170px|Ds. [[Daniël Steyn|Daniël Du Plessis Steyn]], leraar van 1900 tot 1906 en weer van 1908 tot 1912. Hy was in die tussentyd leraar van die gemeente [[NG gemeente Harare|Salisbury]]. Van 1912 tot 1915 was hy die sesde leraar van die [[NG gemeente Britstown]].]] [[Lêer:Ds GWS Hofmeyr.jpg|duimnael|links|320px|Ds. [[Georg Hofmeyr|Georg Wilhelm Stegmann Hofmeyr]] was leraar hier van 1920 tot 1925. Hy was een van vyf seuns van ds. [[Jan Hendrik Hofmeyr (predikant)|J.H. Hofmeyr]] van die [[NG gemeente Somerset-Oos]] wat predikant geword het.]] [[Beeld:Ds OA Cloete.jpg|duimnael|170px|Ds. Ockert Almero Cloete, leraar van 1934 - 1941. Een van die jong lidmate van sy gemeente, [[Vidius Nel]], was van 1950 tot 1952 sy medeleraar in die [[NG gemeente Somerset-Wes]].]] In Januarie 1872 maak die voorsitter weer melding van die bouvallige toestand van die Glen Lyndense kerk. Hy verklaar dat dié deel van die gemeente baie bereid is om by te dra tot ’n fonds vir ’n nuwe kerk daar en daar word besluit dat Glen Lynden die reg sal hê om te bou, maar dat min of geen hulp van Adelaide se kant kan verwag word nie omdat die gemeente nog in skuld was. Die Glen Lynden-deel het toe ’n doelmatige en stewige gebou opgerig wat in 1873 voltooi is en ingewy in die eerste helfte van 1874. Ongelukkig is daar geen enkele woord oor die aanvang, voortsetting of voltooiing van die gebou in die notule van die kerkraadsvergaderings nie. Uit ’n opgaaf met datum [[28 Januarie]] [[1875]] blyk dit dat die totale koste van die gebou se oprigting £2 703.2.8 was en op dieselfde datum was £61.7, wat ook beloof is, nog uitstaande. Die hele verantwoordelikheid van die onderneming het alleen op die Baviaansrivierse inwoners gerus. == Einde van ds. Stegmann se tyd == Ds. Stegmann het al in 1885 van bedanking begin praat vanweë siekte en sy gevorderde ouderdom. Twee maal het hy ses maande lank verlof gekry, die eerste in 1885 en die tweede in 1888. Die tweede keer het hy prop. A.M. Murray as tydelike plaasvervanger laat kom. In Oktober 1889 gee hy kennis om aan die einde van die jaar af te tree. Die kerkraad neem sy bedanking aan op die vergadering van [[17 Februarie]] [[1890]], waarop die konsulent, ds. J.H. Hofmeyr van die [[NG gemeente Somerset-Oos]], as voorsitter teenwoordig is. In dieselfde jaar en wel op [[14 Oktober]], is ds. Stegmann in die ouderdom van 75 jaar, 10 maande en 20 dae sy ewige rus ingegaan ná ’n lang en moeilike dienstyd. Tydens sy dienstyd het die getal kerkraadslede vermeerder van ses aan die begin tot 17 aan die einde. Die dominee het die gebruik ingevoer om alleen die notule van die kerkraadsvergadering te onderteken. Net enkele kere het die kerkraadslede dit saam onderteken. == Eindelike afstigting van Adelaide == Met ds. Stegmann se vertrek breek ’n baie belangrike tydstip in die gemeente se bestaan aan. Die lang, sware stryd oor die verdeling van die gemeente en die beter bearbeiding van Bedford en Glen Lynden kom nou tot ’n punt. Ongelukkig vir die twee dele, toe Adelaide bygevoeg is, het hulle aan Somerset-Oos en [[NG gemeente Albanie|Riebeek-Oos]] gedeeltes vry afgestaan wat hulle nou node kan mis nadat Adelaide sy volle deel vir ’n selfstandige gemeente ontvang het. Op die vergadering van [[7 Oktober]] [[1889]] gee die jong diaken Robert Pringle van Lynedoch, Glen Lynden, kennis dat die nodige stappe gedoen sal word om die grote gemeente van Glen Lynden te verdeel en op [[17 Februarie]] [[1890]] rapporteer ds. J.H. Hofmeyr dat hy al drie memories, wat vra om verdeling, uit Glen Lynden ontvang het. Ook rapporteer hy dat die saak voor die Ring op [[Alexandria, Oos-Kaap|Alexandria]] in Oktober 1889 gedien het en dat aan die Ringskommissie volmag gegee is om die gemeente te verdeel. Daar word besluit dat die kommissie op [[31 Maart]] [[1890]] op Adelaide met alle belanghebbendes sal vergader. Dit het op die bepaalde tyd gebeur. Oor ’n saak wat al soveel jare lank oorweeg is en dekades lank soveel moeilikheid veroorsaak het, sou daar natuurlik nie maklik eensgesindheid wees nie en so is die samekoms op Adelaide gekenmerk deur die ontevredenheid van die Glen Lynden-deel. So ontevrede soos hulle gekom het, so ontevrede is hulle weer daar weg. [[Lêer:NG kerk Bedford 2012 sy.jpg|duimnael|links|270px|Die NG kerk op [[Bedford]] is opgerig in die tentstyl, die sogenaamde kappiekerk, wat die opvolger van die Neo-Bisantynse kerktipe was as die gewildste boustyl vir NG kerke in Suid-Afrika sedert die jare 50 van die vorige eeu. Soortgelyke kerke in die onmiddellike omgewing is dié van die [[NG gemeente King William's Town]] en die [[NG gemeente Stutterheim]].]] Op [[22 Februarie]] [[1890]] is die kommissie op ’n vergadering van lede woonagtig langs die Baviaansrivier gekies. Dié vier lede moes die kerkraad help op die vergadering van [[31 Maart]] in belang van die inwoners van daardie deel van die toe nog uitgestrekte gemeente. Hulle petisie, onderteken deur 195 lidmate wat die dienste op Glen Lynden bywoon, vra dat die verdeling so gelyk moontlik gemaak moet word en dat Bedford dus by Glen Lynden aangesluit moet word. Die kommissie besluit by meerderheid van stemme dat Bedford, wat twee uur per kar van Adelaide maar drie van Glen Lynden is, mits die leraar van Glen Lynden gereeld dienste op Bedford sal hou, sal verkies om die kerk op Glen Lynden te besoek en sodoende sal Bedford later die middelpunt van die gemeente word en sal Adelaide en [[NG gemeente Albanie|Albanie]] moet ly. Solank dié gevaar bestaan het, besluit die kommissie, moet die grensskeiding so ’n moontlikheid verydel. Dié voorwaarde word nou die kommissie se eerste vereiste. Hulle besluit dan ook om net met Adelaide en Glen Lynden as middelpunte rekening te hou. Die skeiding moet dan sovêr as moontlik halfpad tussen die twee punte lê. Ná die kommissie besluit het oor watter plase onder watter gemeente sou val, maar aan plaasbewoners die reg gegee het om voor 1 Oktober te kies onder watter gemeente hulle wou ressorteer, besluit hulle dat Bedford neutraal sou bly: Albei leraars sou daar dienste hou, maar sal sorg om minstens twee Sondae in die maand in hulle hoofkerke op Adelaide en Glen Lynden te preek en dat Bedford nie die middelpunt van ’n afsonderlike gemeente sou word nie, solank die bogenoemde besware nie ophou bestaan nie. [[Beeld:Ds GI Moolman.jpg|duimnael|regs|170px|Ds. G.I. Moolman, wat in 1947 as leraar bevestig is. Hy was van 1941 tot 1947 leraar van die [[NG gemeente Walmer]], toe nog NG gemeente Port Elizabeth-Suid.]] == Probleme met verdeling == [[Beeld:Ds Sydney Feneysey.jpg|duimnael|regs|170px|Ds. Sydney Feneysey (1875-1963<ref>[http://www.eggsa.org/library/main.php?g2_itemId=1474183 Genealogiese Vereniging van Suid-Afrika se versameling graffoto's.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151029160600/http://www.eggsa.org/library/main.php?g2_itemId=1474183 |date=29 Oktober 2015 }} URL besoek op 19 Augustus 2013.</ref>) was die leraar van 1925 - 1933 toe hy moes bedank weens verdeeldheid in die gemeente oor sy bandering tot Christenskap.]] Al die belanghebbendes het tot 15 Mei gekry om te verklaar dat hulle met die verdeling tevrede is en indien nie, dan verval al die besluite oor die verdeling. Verder is beslis oor die name van die twee gemeentes as die verdeling aangeneem sou word, ook oor die Predikantepensioenfonds, dienende kerkraadslede en konsulente. Op [[26 April]] [[1890]] gee die belanghebbendes van Glen Lynden kennis dat hulle die verdeling nie aanneem nie. Op [[28 April]] is ds. Rosseau van Albanie by hulle om hulle met raad te help. Hulle vergader weer en herroep hulle besluit van die 26ste en neem die verdeling aan met verandering van dié deel van die grens beginnende by Vaalkop. Hiertoe is hulle aangemoedig van gesaghebbende kant. Baie briefwisseling was nodig oor en weer om die gemoedere tot bedaring te bring en die verdeling te laat deurgaan. Dit het ’n bietjie tyd in beslag geneem want nog in Oktober 1891 met die Ringsitting op [[Cradock]] dien twee beskrywingspunte van Adelaide en Glen Lynden. Albei gemeentes eis dat Bedford binne hul parogie sal val. Na breedvoerige bespreking word op die vergadering besluit dat die grenslyn van Cowiesnek na Bedford, aan die Donkinstraat waar dit by die berug begin, naby die kerkhof en met die straat deurloop tot die brug oor die Maasströmrivier, met ander woord, die dorp word middeldeur gesny sodat die een helfte aan Glen Lynden en die ander helfte aan Adelaide behoort. Die een helfte van Bedford se inwoners moet dan Sondae twee uur vêr na Adelaide gaan vir die hoofdienste daar en die ander helfte drie uur vêr na Glen Lynden. Van Bedford af het die grenslyn verder die grootpad, wat van Cradock na Vaalkop loop, gevolg tot waar dit uitdraai na die Visrivierrand soos in die begin deur die Ringskommissie bepaal. Dié onbevredigende verdeling het tot 1914 voortbestaan toe besluit is dat al Bedford se dorpsbewoners onder Glen Lynden sou val. Hoewel Bedford eers in 1895 ’n nuwe kerk gekry het, het hy vanaf omstreeks 1891 die swaartepunt van die gemeente geword toe die nuwe leraar, ds. A.F. Malan, daar gaan woon het. Hoewel die moedergemeente die naam Glen Lynden behou het, het die plek self mettertyd net ’n buitewyk van die gemeente geword is die kerkie daar in 1964 aan die NG Kerk in Afrika oorgedra. [[Beeld:Ds ML de Villiers 1917.jpg|links|duimnael|190px|Ds. [[M.L. de Villiers]], leraar van September 1912 tot Desember 1919. Dié foto is omstreeks 1916 tydens sy dienstyd in Glen Lynden geneem]] == Ds. M.L. de Villiers == Prop. [[M.L. de Villiers]] het in 1912 'n beroep na die gemeente aangeneem nadat dit nie lank vakant was nie. Vandat die vakature in Junie 1912 begin het, het die kerkraad ook vir ds. (later prof.) [[George Murray Pellissier]] van die [[NG gemeente Pietermaritzburg]] beroep. Prop. De Villiers was die tweede beroep. In die tyd dat hy op [[Bedford]] was, het hy twee beroepe gehad wat hy bedank het. Dit was ook die tyd van die [[Eerste Wêreldoorlog]] van 1914 tot 1918 en die gevreesde [[Spaanse griep in Suid-Afrika|Spaanse griep]] teen die end van 1918. Die wonderlike en geseënde Helpmekaar-beweging val saam met dié gebeurtenisse. Die dienende en oud-kerkraadslede in die gemeente het in Oktober 1917 £100 tot die Helpmekaar bygedra. Die [[NG gemeente Grahamstad]], wat eers in 1916 van die [[NG gemeente Albanie]] sou afstig, het aanhoudend ondersteuning vir die hulpprediker daar gekry, want die NG lidmate in die Engelse stad het skaars honderd getel. Ds. De Villiers het met buitengewone moeite die arbeid onder die jongmense bevorder. As bewys hiervan moet dien die oprigting van 'n debatsvereniging vir hulle een maal per maand en 'n klein Sondagskool-leeskamer. 'n Ring-Sondagskoolkonferensie is op 'n keer gehou en met een Kersfees was daar vir die kinders 'n Kersboom. Op die pastorieterrein is 'n tennisbaan vir die vermaak van die jongmense aangelê. In dié tyd is die Dingaansfees op Vleiplaas gevier. 'n Tweede sou saam met die [[NG gemeente Somerset-Oos]] gevier word, maar weens die Griep kon dit nie plaasvind nie. Op Bedford was ds. De Villiers se pastorie die middelpunt van 'n ongekende musieklewe. Hy het dankofferkonserte gereël, kamermusiekaande in die pastorie aangebied, orreluitvoerings in die kerk gelewer en selfs 'n salonorkes met vyf viole, tjello, klarinet en klavier op die been gebring. Hier, net soos later op [[Simonstad]], het hy hom verder musikaal-skeppend besig gehou. Op Bedford skryf hy baie liedere, dikwels met 'n patriotiese inslag, onder meer ''Ik ken 'n liefste Volksman'', ''Helpmekaarslied'' en ''Slagtersnek'', oor die [[Slagtersnek-rebellie]] wat in die [[Oos-Kaap]] plaasgevind het en in 'n groot mate aanleiding tot die [[Groot Trek]] gegee het. [[Lêer:Kunstenaarsvoorstelling NG kerk Bedford.jpg|duimnael|regs|280px|So het die argitekte die nuwe kerk in die middel jare 50 in die vooruitsig gestel.]] == Ds. Georg Hofmeyr se dienstyd == Ds. [[Georg Hofmeyr]], die leraar van 1920 tot 1925, was 'n harde werker en liefdadigheid was 'n kenmerk van sy bediening op Bedford. Met sy koms na sy nuwe gemeente was dit geweldig droog en het hy die boere in hulle nood getrou bygestaan. Daar is besluit om 'n jaarlikse donasie aan die plaaslike hospitaal in die vorm van 'n kollekte te skenk. Dit was veral op die gebied van die onderwys dat hy die kerkraad aangespoor het om meer as hulle deel by te dra sodat behoeftige leerlinge skoolgeld, boeke en klere kon ontvang. Ds. Hofmeyr was 'n sterk voorstander daarvan dat die kerkraad die plaaslike koshuis oorneem. Op 'n spesiale kerkraadsvergadering waarop ds. J.H. van Wyk van [[NG gemeente Adelaide|Adelaide]] ook teenwoordig was, is gevra dat die kerkraad die koshuis van die skoolraad oorneem. Ná 'n lang bespreking besluit die kerkraad om tot hierdie stap oor te gaan as hulle van die huurgeld vrygestel word. Nadat 'n kompromis aangegaan is, word die versoek aanvaar en 'n koshuiskommissie gekies wat bestaan het uit ds. Hofmeyr (voorsitter), oudl. P. Maré, namens die kerkraad, mevv. F. Hofmeyr, L. Vosloo en mnr. G.R. van Niekerk. Mnr. en mev. H.S. Farrel is as koshuisouers aangestel onder wie se leiding die koshuis nuwe hoogtes bereik het. Ds. en mev. Hofmeyr het geen moeite ontsien om vir die behoeftige leerlinge 'n ware tuiste te help skep nie. Daar is ook besluit om 'n kerksaal vir gemeentelike gebruik in Cradockstraat te bou en 'n klavier en 150 stoele word aangekoop. Dit word die Saamtreksaal genoem en is op [[13 Mei]] [[1922]] ingewy. Die kerkraad besluit om drie jaar lank die [[NG gemeente Alice|gemeente Alice]], geldelik te help, terwyl £10 vir die kerkgebou van die [[NG gemeente Namakwaland]] op [[Springbok, Noord-Kaap|Springbok]] gestuur sou word. 'n Voorstel is ingedien waarop die leraar versoek is om in Afrikaans te preek, en hy ontvang volmag van die kerkraad om dit te doen. Gedurende die tyd spreek die kerkraad hom uit ten gunste van die vereniging van die afsonderlike NG Kerke in een sinodale verband. Die kerkraad besluit eenparig dat die Gewetensklousule vir Hoër Onderwys behoue moet bly. Begin 1924 word besluit om die salaris van die leraar tot £400 te verhoog plus reiskoste van £75 per jaar. Die kerkraad het by wyse van bonusse sy dankbaarheid betoon vir die goeie dienste wat die leraar gelewer het. 'n Nuwe Ford-motor word teen £164 vir sy gebruik aangekoop, maar £30 word gedurende die eerste jaar aan herstelwerk bestee. Daar is besluit om die kerkgebou, saal en pastorie op Bedford te elektrifiseer, terwyl ds. Hofmeyr die kerkraad verteenwoordig op die landswye Sondagskoolkonferensie wat op [[Bloemfontein]] gehou is. Nadat die leraar vir 'n beroep na [[NG gemeente Robertson|Robertson]] bedank het, bied die kerkraad hom 'n bonus van £25 aan en bedank die pastoriepaar vir die goeie werk wat hulle in belang van die Here in die gemeente doen. Die kerkplaas, Glen Lynden, het gedurig aandag geverg, terwyl die leraar op 'n taktvolle manier die probleme help oplos het. Die kerkraad is vir die doel in verskillende kommissies verdeel, naamlik 'n huur-, 'n turksvy- en 'n waterkommissie. Die turksvyplaag het soms so 'n bedreiging geword dat die hele kerkraad moes inspring om probleme te voorkom. Ds. Hofmeyr ontvang op 25 Julie sy demissie, nadat hy 'n beroep na Greytown in Natal aangeneem het. == Nuwe kerk == Bedford het in 1957 'n nuwe kerk in die sogenaamde tentstyl gekry, een van die vroeë voorbeelde van dié boustyl wat soos 'n veldbrand deur die land versprei het en waarvan voorbeelde in die onmiddellike omgewing die kerkgebou van die [[NG gemeente Stutterheim]] en [[NG gemeente King William's Town]] is. Die argiteksfirma was dié van Johannes Anthonie Smith en Douw Gerbrand Steenkamp, wat die ontwerp-argitek was. Ds. J.D. Thom het die hoeksteen gelê op [[9 Augustus]] [[1957]] en die bouaannemers was Swart & Kemp (Edms.) Bpk.<ref name="artef" /> == Latere ontwikkelings == Ds. Hennie Geyer het op [[15 Januarie]] [[1960]] leraar van Glen Lynden geword. Dit was reeds die 35-jarige predikant se derde gemeente. Hy het gereeld huisbesoek gedoen in die klein (wat getalle betref) gemeente. In sy dienstyd moes ingrypende besluite oor die geskiedkundige kerksentrum in die Baviaansriviervallei neem en is dit dan ook aan die destyds NG Kerk in Afrika oorgedra om as sendingkerk te dien. Hy bly hier tot aan die begin van 1966 tot hy na die [[NG gemeente Aliwal-Noord]] vertrek. Ds. Geyer, wat in die distrik [[Jamestown]] gebore is en in die distrik [[Sterkstroom]] grootgeword het, is op [[4 Mei]] [[2011]] in die ouderdom van 87 jaar oorlede. In 2012 berig die Ring van Albanie in sy herderlike brief aan gemeentes: "Die gemeentes Glen Lynden, Adelaide en Fort-Beaufort het onlangs besluit om nouer saam te werk en gaan voortaan as die Smaldeel NG Kerke hulle kragte saamspan in projekte wat hul andersins nooit alleen sou kon aanpak nie. Dit sluit jeugwerk, kinderdienste, huweliks- en gesinskampe, retraites en ander projekte in."<ref>{{Cite web |url=http://ngkok.co.za/kennisg/201239/albanie.pdf |title=Herderlike brief aan die nege gemeentes in die Ring van Albanie |access-date= 3 Desember 2012 |archive-date=29 Oktober 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151029160614/http://ngkok.co.za/kennisg/201239/albanie.pdf |url-status=dead }}</ref> == Enkele leraars == * [[John Pears]], 1829 - 1830 * [[Alexander Welsh]], 1833 - Julie 1856 (oorlede in die amp) * [[Georg Stegmann|Georg Wilhelm Stegmann]], 1859 - 1890 (emeriteer; oorlede op [[14 Oktober]] [[1890]]) * Daniel Jozua Pienaar, 1891 - 1896, 1898 - 1900 * [[Daniël Steyn|Daniël Du Plessis Steyn]], 1900 - 1906, 1908 - 1912 * [[M.L. de Villiers]], 1912 - 1918 * [[G.W.S. Hofmeyr|Georg Wilhelm Stegmann Hofmeyr]], 1920 - 1925 * Sydney Francis Feneysey, 1925 - 1933 * Ockert Almero Cloete, 1934 - 1941 * Johannes George Fourie van Rooyen, 1941 - 1946 * Gerhardus Igantius Moolman, 1947 - (?1952) * Jacob Daniël Thom, 1953 - 1959 * Hendrik (Hennie) Belsazar Geyer, 1960 - 1966 * Luther Delport, 1966 - 1971 * Willem Johannes Jacobus Oosthuizen, [[23 Januarie]] [[1971]] - 31 Maart 1977 * Mornay du Plessis le Roux, 1978 - 1982 * Jerry Fourie, 1983 - 1989 * Alwyn Jacobus Burger, 1989 - 2003 * Lindsay Rudolf (Rudi) Swanepoel, 2004 - 2008 * Stefanus (Stefan) Thomas Malan, 2012 - hede == Sien ook == *[[Lys van eerste 100 NG gemeentes in Suid-Afrika]] == Bronne == * [[Andries Dreyer|Dreyer, eerw. A]]. 1935.''Gedenkboek van die Nederduits-Gereformeerde Kerk Somerset Oos''. Kaapstad: Cape Times Beperk. * Armstrong, Elizabeth: Thomas Pringle - Brilliant Journalist of the South African Scene, 1820-1826. In: Lantern. Tydskrif vir Kennnis en Kultuur. Jaargang 9, nr. 2, Oktober 1959 * Feneysey, ds. S.F. 1930. ''Die Nederduits-Gereformeerde Gemeente Glen Lynden Gedurende 'n Honderd Jare 1829-1929''. Kaapstad, Stellenbosch en Bloemfontein: [[Nasionale Pers]], Beperk. * [[Phil Olivier|Olivier, ds. P.L.]] (samesteller), ''[[Ons gemeentelike feesalbum]]''. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers, 1952. * Symington, Johan (et. al.), ''Jaarboek van die NG Kerke'', Tydskriftemaatskappy, Kaapstad en Wellington, 1985, 2008. * [http://www.ngkok.co.za/NGKOK/Gemeentes-OK-2010.pdf Lys van Oos-Kaapse gemeentes, 2010] == Verwysings == {{Verwysings}} {{DEFAULTSORT:Glen Lynden, NG gemeente}} [[Kategorie:Nederduitse Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Oos-Kaap]] c2rpqyhxdc2l25kddb52vdgq78ajthk 2976728 2976727 2026-10-08T07:09:27Z Aliwal2012 39067 /* Eindelike afstigting van Adelaide */ 2976728 wikitext text/x-wiki [[Lêer:NG kerk Bedford 2012 voor.jpg|duimnael|regs|270px|Bedford se huidige kerk is deur die argitekte [[Anthonie Smith]] en Douw Gerbrand Steenkamp in die tentstyl ontwerp as een van die vroeë voorbeelde van die sogenaamde kappiekerk. Steenkamp was die ontwerp-argitek. Ds. J.D. Thom het die hoeksteen gelê op [[9 Augustus]] [[1957]] en die bouaannemers was Swart & Kemp (Edms.) Bpk.<ref name="artef">[http://www.artefacts.co.za/main/Buildings/bldgframes.php?bldgid=8412 Artefacts.co.za se lys van Steemkamp en Smith se kerke]</ref>]] [[Lêer:Ou NG kerk Bedford Glen Lynden.jpg|duimnael|regs|270px|Die hoeksteen van die ou kerk op [[Bedford, Oos-Kaap|Bedford]] is in 1894 gelê. Dit dien as kerksaal sedert die ingebruikneming van die nuwe kerk.]] '''Glen Lynden''' is die 19de oudste gemeente van die [[Nederduitse Gereformeerde Kerk]] in [[Suid-Afrika]] en die sesde oudste in die teenswoordige [[NG Kerk in Oos-Kaapland|Sinode van Oos-Kaapland]]. Dit is op [[17 Julie]] [[1829]] gestig op die gelyknamige [[Oos-Kaap]]se dorpie, maar die swaartepunt van die gemeente het van [[1891]] af na die dorpie [[Bedford, Oos-Kaap|Bedford]] verskuif met Glen Lynden vandag net 'n buitewyk. Die gemeente het in [[2009]] 153 belydende en 53 dooplidmate gehad, teenoor presies 99 meer van elk in [[1985]]. == Ontstaan == Daar word gesê dat Glen Lynden se geskiedenis die ingewikkeldste onder al die NG gemeentes is. Dieselfde geld die dogtergemeente [[NG gemeente Adelaide|Adelaide]]. As antwoord op die regering se aanbod van plase aan die Oostelike grens van die [[Kaapkolonie]], het Afrikaners en, in [[1820]], Skotse setlaars hulle langs die [[Baviaansrivier (Oos-Kaap, lat -32,37, long 26,08)|Baviaansrivier]] gaan vestig. Hulle tydelike woonplek het hulle Glen Lynden genoem. [[Lêer:John Pears.jpg|duimnael|links|220px|Ds. [[John Pears]], 'n [[Skotse predikante in die NG Kerk|Skotse predikant]], was die eerste leraar van Glen Lynden nadat hy op 1 Mei 1829 op die nedersetting aan die Baviaansrivier aankom.]] Omdat sowel Afrikaans- as Engelssprekendes sterk verlang het na 'n eie gemeente, het hulle in [[1826]] 'n versoekskrif aan die regering gerig om 'n predikant en kerkgeboue. As reaksie op die gunstige antwoord is op [[5 Januarie]] [[1827]] – die stigtingsdatum van die gemeente – 'n bestuurskomitee gekies vir die benoeming van 'n predikant en die beplanning van die geboue. Die kerk, wat in 1964 oorgedra is aan die NG Kerk in Afrika, is in [[1828]] voltooi en op [[1 Mei]] [[1829]] is die eerste predikant, die [[Skotse predikante in die NG Kerk|Skotse]] ds. [[John Pears]], na wie [[Pearston]] vernoem is, verwelkom. Reeds in [[1830]] het hy die kansel egter met 'n professoraat in [[Kaapstad]] verwissel. Ontmoedig deur sy swartgallige verslag oor Glen Lynden, waar hy dit onmoontlik gevind het om ’n gemeente op te bou met boere wat nie in die kerk belanggestel het nie, het die regering eers in 1833 vir ds. [[Alexander Welsh]] as sy opvolger gestuur. Hy was eweneens 'n [[Skotse predikante in die NG Kerk|predikant uit Skotland]]. In [[1855]] is [[Bedford]] as dorp tussen Glen Lynden en Adelaide aangelê. En van toe af was daar hardnekkige wedywering tussen die drie plekke om voorrang as kerksentrum te kry omdat Adelaide nie vir Bedford of Glen Lynden kon bevredig nie. Bedford het egter 'n ongelyke stryd gehad, want beide Glen Lynden en Adelaide het probeer verhinder dat Bedford in aanmerking kom, omdat nie een van hulle as gemeente sonder Bedford kon bestaan nie. Vroeër reeds het die adjunk-goewerneur van die Oostelike Provinsie, sir [[Andries Stockenström]], ook probeer hulp verleen. Op las van goewerneur sir [[Galbraith Lowry Cole|Lowry Cole]] het hy in Maart 1830 die plaas Glen Lynden as kerklike gemeente-eiendom geproklameer. Die moeilikheid met Glen Lynden was so ernstig dat Stockenström op [[9 Junie]] [[1830]], as gesaghebbende in die Oostelike Provinsie, aanbeveel dat Glen Lynden verlaat word en die plaas Koonapspos (die latere Adelaide) vir die gemeente as middelpunt geneem word. Ná ds. Pears se bedanking het Stockenström alle belangstelling in die saak verloor en dit daargelaat. Toe die gemeente Glen Lynden met die vakature kennis neem dat die goewerneur hulle bestaan op Glen Lynden afkeur, het ouderling Robert Hart en ander belangstellendes met ’n nuwe voorstel vorendag gekom. Hulle beveel aan dat Stockenström ’n stuk van sy plaas Maasstroom (die latere dorpie Bedford) vir ’n gemeentemiddelpunt moes gee. Hy het eers geaarsel, maar later ingewillig. Ook dié plan het misluk. In ’n brief wat [[Thomas Pringle]] onverwyld na hom skryf oor die saak, berispe hy hom en Robert Hart dat hulle Glen Lynden wou ondermyn om Maasstroom se waarde te verhoog. ’n Kwaai brief van sir Andries, soos net hy dit kon skryf, was die antwoord daarop. En hiermee was die plan ook vereers van die baan. == Ds. Welsh se dienstyd op Glen Lynden == Ds. Welsh is op [[17 Augustus]] [[1833]] deur ds. [[John Taylor]] op Glen Lynden bevestig. Sy bediening was moeilik gewees en met die grootste moeite kon die transporte van die kerkgrond op Glen Lynden en Koonapspos nie gekry word voor 1859 nie. In sy tyd het die gemeente drie bloedige Grensoorloë met hulle verwoesting moes deurmaak. Die [[Groot Trek]] van die Voortrekkers het ook sy gemeente se ledetal uitgedun. Die leiers, [[Piet Retief]] en Van Rensburg, was twee van ds. Welsh se lidmate. [[Louis Trichardt]] se plaas in die Kolonie het ook binne die gemeentegrense geval. Die stryd met die Engelssprekende lidmate van Glen Lynden was sedert ds. Welsh se koms daar, maar teen 1839 was hulle ledetal uiters gering. Ook het die geskenk van die grond aan die Koonaprivier lank vir die kerkraad moeilikheid opgelewer. In Maart 1848 gee sir [[Harry Smith]] die hele stuk grond aan die kerkraad, maar daardie Julie herroep hy dit. In Augustus 1848 word die landmeter gelas om die grondbrief vir die hele stuk grond op te stel, maar in Februarie die volgende jaar word dit herroep. Die kerkraad het die saak voor die Ring en Sinode gebring, sonder dat hulle juis vordering gemaak het, maar aan sir Andries is dit in 1854 opgedra om dit voor die eerste Kaapse Parlement te bring. Vooraf moes die landmeter eers die plaaslike toestande kom ondersoek. Die parlement het toe beslis dat al die grond aan die gemeente behoort, maar eers in 1858 ontvang die gemeente kaart en transport van sowel Glen Lynden as Koonapspos. Net soos in die tyd van ds. Pears het die regering dus steeds getwyfel aan die voortbestaan van die gemeente; daarom het hy hom sy volle grondregte so volstandig onthou. Steeds was die saak van die gemeente op Glen Lynden onuitvoerbaar en nou was dit weer so ’n moeilike saak omdat die twee middelpunte meer as 50 km uitmekaar was. Destyds was dit ’n groot afstand wat net met moeite afgelê kon word. Die onsekerheid het gemaak dat Koonapspos ook nooit kon groei nie en maar ’n sukkelende dorpe van 1840 af gebly het. == Eerste kerk op Koonapspos == Ds. Welsh moes nietemin die helfte van sy jaarlikse arbeid op Koonapspos bestee. Oor die bou van 'n [[pastorie]] word besluit in 1839, maar daar het niks van gekom nie tot 1859. Van 1840 af toe die kerk daar klaargekom het, word die meeste kerkraadsvergaderings op Koonapspos gehou. Die kerkgebou is van klein en stene gebou, 17 x 7 x 3,3 m. Die hoeksteen is gelê in 1838 en die koste van £263.13.0. Van die tyd tot die koms van ds. Stegmann in 1859 is op Koonap 39 kerkraadsvergaderings en op Glen Lynden 18 gehou. In Junie 1849 het die kerkraad selfs die nuwe dorp Adelaide genoem en toe dieselfde naam aan die gemeente Glen Lynden en die Oos-Rietrivier gegee. Van daardie jaar af het die kerkraad op klein skaal begin erwe verkoop. Die regering het die nuwe naam goedgekeur. Die verwarring oor die kernpunt van Glen Lynden het selfs in 1868 voor ’n gekose komitee van die Kaapse Parlement gedien toe die lede by dr. [[Andrew Murray]], moderator van die Kaapse Kerk, wou weet: "Dit is ’n feit dat die kerk te Koonap en die kerk te Glen Lynden een en dieselfde is?" Waarop hy antwoord: "Ja, dit is één parogie wat tot hiertoe bekend gestaan het as die parogie van Glen Lynden en nou word dit die parogie van Adelaide genoem." Aan dieselfde kommissie is deur ds. [[William Robertson]], die skriba van die Sinode, ’n sertifikaat oorhandig waarop geskrywe staan: "Hiermee sertifiseer ek dat die parogie vroeër bekend as Glen Lynden dieselfde is soos dié wat nou Adelaide genoem word." Nietemin was die amptelike naam van die gemeente op die Ringsittings van daardie datum tot en met die stigting van Adelaide altyd Glen Lynden. Dit kan moontlik wees omdat ds. Welsh van die vyf Ringsittings van 1849, 1850, 1853, 1854 en 1855 net die sitting van 1855 bygewoon het en kort daarna oorlede is. So het die naamsverandering waarskynlik vergete gebly, veral omdat hy siek was en die heersende Grensoorlog van groter belang was. == Adelaide word swaartepunt == [[Lêer:Ds DJ Pienaar Hartebeestfontein.jpg|duimnael|links|160px|Ds. Daniel Jozua Pienaar was twee maal leraar van Glen Lynden: van 1891 tot 1896 en van 1898 tot 1900.]] Die swaartepunt van die gemeente het ná die voltooiing van die kerk in 1840 al hoe meer na Koonapspos oorgekom. Met die gee van die naam Adelaide in 1849 lyk dit of die kerkraad die saak van die gemeentelike sentrum ’n trap verder wou bevorder. Die kerkraadsvergaderings word om die beurt op Glen Lynden en Adelaide gehou tot in 1855. Van toe af is almal op Adelaide gehou. Die dorpie Bedford is eers in 1853 gestig, maar weens die vertraging met die verkryging van die transport op Koonapspos, was Adelaide tot 1855 onseker om as dorp aan te bou. Bedford was vry van hierdie moeilikhede. Maar Adelaide as kerksentrum kon nie die lidmate van Glen Lynden wat rondom Bedford gewoon het, se moeilikhede oplos nie. Op [[13 Oktober]] [[1855]] vergader die kerkraad en bespreek ’n petisie wat vra dat ’n kerk en pastorie op Bedford gebou moet word. Die kerkraad weier om dit binne enige dae voor die Ring te lê omdat die ondertekening daarvan nie in orde was nie. Die Ring sit op [[19 Oktober]] op [[Uitenhage]] en ds. Welsh en ouderling J.A. Raubenheimer is ook teenwoordig, soos reeds gemeld die eerste sitting uit vyf wat die leraar bywoon. Dieselfde versoekskrif en petisionarisse is ook daar. Hulle vra ’n kerk op Bedford en ’n leraar daarvoor. Hulle en die lede van die vergadering bepleit die saak en wys op die ongeskiktheid van Glen Lynden as woonplek vir die leraar en as kerkplek vir die gemeente. Op voorstel van ds. [[Adrian Roux]] besluit die vergadering eenparig om by die kerkraad van Glen Lynden aan te beveel dat die woning van die leraar verplaas moet word, óf na Bedford óf na Adelaide. En om ’n kerk op Bedford te bou. In Desember 1855 besluit die kerkraad om ’n pastorie op Adelaide te bou en ’n kerk op Bedford, maar van dié plan het niks gekom nie tot in 1859, toe alleen met die bou van die pastorie op Adelaide ’n begin gemaak is en ook met die mooi, groot klipkerk. In die godsdiensverslag vir die Ringsitting van Oktober 1856 (ds. Welsh was toe reeds oorlede), kom voordat ’n begin gemaak is met die besluit van die Ring om die pastorie op Adelaide te bou, vir die verplasing van die leraar daarheen en dat Adelaide beter geleë vir die gemeente is en beter geskik as Bedford. So eindig die eerste vasberade slag vir die kerksentrum op Bedford na die verkenningswerk in ds. Pears se tyd. Die dood van ds. Welsh in Julie 1856 het vir ’n tydjie die stryd laat bedaar. [[Beeld:Ds Georg Stegmann.jpg|duimnael|regs|180px|Ds. [[Georg Stegmann|G.W. Stegmann]], toe hy leraar van Glen Lynden was.]] == Die koms van ds. Stegmann == Ds. Stegmann, wat kort vantevore beroep is as nuwe leraar vir Glen Lynden, het in Augustus 1858 op sy versoek sake self kom ondersoek en die kerkraad het toe beloftes gedoen vir ’n nuwe kerk en pastorie. Hy is bevestig Februarie 1859 en dadelik is ’n begin gemaak met die twee geboue. Die moeilikheid met die kerkgrond het nou tot ’n einde gekom en die kerkraad kon onbelemmerd met die uitlê van die dorp en die verkoop van erwe voortgaan. Die nuwe kerkgebou was ’n dankbetuiging aan die Here vir die beëindiging van die agt verskriklike Grensoorloë. Blykbaar het die drie groot sake, naamlik die bou van ’n kerk, ’n pastorie en die uitlê van die dorp, die deurslag gegee vir die hele bediening van ds. Stegmann. Sy dienstyd was 31 jaar en 17 jaar van dié tyd het die gemeente onder sware skuld gebuk gegaan. Vir die erwe het hulle £11&nbsp;488 gekry, maat die kerk het hulle oor die £17&nbsp;000 gekos buite die orrel en die pastorie ’n verder £2&nbsp;548. Die [[NG gemeente Beaufort-Wes]] se pastorie het ruim 45 jaar later sowat £400 minder gekos en daardie dorp se NG kerk, eweneens vier dekades later, sowat £3&nbsp;500 minder. Adelaide se mooi balkon is eers in 1928 aangebou. Daarby moes hulle die ou kerk vergroot en herstel teen amper £500. Hulle het van 1859 gebou tot Februarie 1862, toe die kerk ingewy is. Die pastorie was toe reeds klaar. Om geld te bespaar het hulle nie ’n opgeleide argitek aangestel nie, maar die toesig aan ds. Stegmann en boumeester Campbell opgedra. Die kerk is uit pure klip gebou. Die gebou is nie alleen sierlik nie, maar ook net deeglik en die akoestiek is perfek. Adelaide se kerkterrein is in 1928 omhein met ’n mooi traliewerk, die kerk is net en skoongemaak en van binne opnuut geverf. Keer op keer moes spesiale kerkraadsvergaderings gehou word en spesiale bydraes in die gemeente gevra word om die skuldeisers tegemoet te kom en om hulle rekening te vereffen. Baie kerkraadsvergaderings in die jaar was ds. Stegmann se reël. Hy het gebou tot agt, nege en 10 per jaar. Teen die einde van sy lewe het hy gedaal tot vier, drie en twee. En van die 175 vergaderings in die 31 jaar tyd, het hy één op Glen Lynden gehou. [[Beeld:Andrew Murray.JPG|duimnael|links|180px|Dr. [[Andrew Murray]] het herlewingsdienste op Adelaide kom hou.]] Dr. [[Andrew Murray]] het in 1877 herlewingsdienste kom hou op Adelaide. In dieselfde jaar was daar ’n sware droogte en nogeens ’n Grensoorlog. In 1883 is aanhoudende droogte en in 1885 weer. Op [[1 Maart]] [[1885]] word ’n algemene biddag vasgestel. In daardie jaar is dr. [[Andrew Murray]] weer hier vir spesiale dienste; ook in Maart 1888. Drie jaar vantevore, in September 1885, het diewe die kerk se brandkluis oopgebreek en die kaart en transport en geldelike aantekeninge vernietig. In 1887 koop die kerkraad ’n nuwe brandkluis aan teen £5. In die dienstyd van ds. Stegmann moes die grens tussen Glen Lynden en die [[NG gemeente Somerset-Oos]] opnuut bepaal word. Op die Ringsitting van 1865 op [[Somerset-Oos]] word ’n kommissie aangestel om ondersoek in te stel na die geskil wat opnuut oor die grens ontstaan het. Op die sitting van 1860 na rapport deur die kommissie en breedvoerige samespreking, besluit die vergadering dat die plate Witmussieskloof, Klipfontein, Fonteinshoek, Elandsdrif, Esterhuispoort, Kookhuisdrif aan Somerset sal val, maar op voorwaarde ook dat die kerkrade hulle eers oor die beslissing sal uitspreek. Eers in 1869 op die sitting weer op Somerset-Oos word finaal vasgestel dat Leeuwdrif, Baviaanskrans, Krugerspos, Esterhuispoort, Wynandskraal, Stoltzkloofmond, Fonteinshoek, Groothoek, Klipfonetin, Van der Lindeskraal en Witmussieskloof aan Somerset sal val tensy die teenswoordige of latere bewoners liewer onder Glen Lynden wil sorteer. [[Beeld:Adelaide kerk 1929.jpg|duimnael|regs|300px|Adelaide se kerkgebou is in 1862 voltooi teen die ongekende bedrag van £17&nbsp;000. Tydens die [[Anglo-Boereoorlog]] het die Britse militêre gesag 'n kanon op die byna 30&nbsp;m hoë toring staangemaak. Die Britte het indertyd die kerk onder hulle beheer gehad.]] == Moeilikheid met 1820-setlaars == In 1855 kom daar weer moeilikheid met die Skotse setlaars in die midde van die gemeente. ’n Deputasie is naamlik onder leiding van die prokureur C.W. Hutton, skoonseun van sir [[Andries Stockenström]], in Oktober na die Ringsitting op [[Uitenhage]] gegaan om te vra vir ’n eie leraar en ’n kerk op Bedford. Nou was daar groot verwarring op kerklike gebied vir Glen Lynden, Adelaide sowel as Bedford. Dit was ’n groot stryd tussen die drie plekke waar die gemeente se middelpunt moes wees en elkeen was te klein om alleen te staan. Hieraan het die Engelssprekendes ook hulle aandeel gehad. Die weiniges van hulle wat om Glen Lynden gewoon het, was met hulle een diens per maande tevrede. Op Adelaide het in 1860 ’n aantal, volgens besluit op ’n vergadering deur hulle belê, ds. Stegmann kom vra om in verband met sy kerk vir hulle afsonderlik in Engels te bedien. Die versoek is na die aktuarius van die Sinode verwys, maar daar is nie weer van gehoor nie. Op Bedford het hulle ’n heeltemal ander plan uit die moeilikheid gevind. In 1856 het drie van hulle die trustees geword van ’n vereniging vir die stigting van wat hulle die "Free Church" genoem het met Engels as amptelike taal. Die enigste vereiste vir lidmaatskap was geloof in die Here Jesus Christus. Aan die begin het hulle vyf manlike lidmate gehad. Hulle kerk van 1856 is vergroot in 1856 en het later as kerksaal gedien. In 1874, dieselfde jaar dat die tweede Glen Lyndense kerkgebou ingewy is, het die lidmate van die Free Church hulle kerk se hoeksteen gelê. Dit is die volgende jaar ingewy en die boukoste het £3 000 beloop. Die kerk het dekades lank buite enige kerkverband gestaan, hoewel hy beskou is as indirek behorende tot die Kongregasionele Kerk. Selfs teen 1925 was daar op Glen Lynden nog vier Engelssprekendes wie se naam op die NG kerk se register voorgekom het. Nadat die name in 1839 op die register byna nie meer bestaan het nie, het enkele later weer aangesluit, net om weer later uit die kerk te verdwyn. Die kinders en jongmense het egter heeltemal uit kerkverband met die NG Kerk gebly. [[Lêer:Glen Lyndenkerk 1874.jpg|duimnael|links|320px|Glen Lynden se kerkgebou, opgerig in 1874.]] == Die Bedford-plan == [[Beeld:Ds AM Murray.jpg|duimnael|regs|160px|Ds. Andrew Milne Murray, hulpleraar van 1888 tot 1891.]] Moeilikheid met die kerklike middelpunt het in 1861 weer opgevlam toe ondersteuners van die sogenaamde Bedford-plan onderhandelinge aangeknoop het. Die nuwe kerk en pastorie op Adelaide was toe net in aanbou. Die Free Church het reeds op Bedford gestaan terwyl die kerk op Glen Lynden baie bouvallig was. In Mei 1861 maak ds. Stegmann aan sy kerkraad bekend dat hy kennis dra dat die Bedford-deel van die gemeente ernstige voornemens het om hulle eie gemeente daar te stig. Die kerkraad is eenparig daarteen gekant. Volgens heer C.W. Hutton het hy vooraf met ds. Stegmann ’n onderhoud oor die saak gehad, toe die dominee hom stellig laat verstaan het dat hy dit dringend noodsaaklik ag dat die Glen Lynden-deel (Bedford ingesluit) van die gemeente moet afstig en dat hy dit met sekerheid daardie jaar nog op die Ringsitting sou bepleit. Op [[13 Junie]] [[1861]] ontvang ds. Stegmann ’n brief van die heer Hutton wat vra vir die dominee se samewerking om by die volgende Nagmaal op Glen Lynden die saak met die gemeente te bespreek. Bedford sou ’n deputasie afvaardig en wou dan hê dat die saak na die Ringsitting daardie Oktober moes gaan. Ds. Stegmann se antwoord hierop was dat hy dit voor die kerkraad sou lê. Op Maandag [[8 Julie]] [[1861]] doen hy verslag aan sy kerkraad op [[Adelaide]]. Hy maak ook bekend dat die heer Hutton by die laaste kerkdiens op Glen Lynden teenwoordig was en aangedring het om hom oor die saak te spreek, maar dat hy volstandig geweier het. Ook het die heer I. de Klerk ’n memorielys daar gehad om te laat onderteken. Enige lede van Somerset-Oos en Riebeek-Oos ([[NG gemeente Albanie]]) het ook daarop geteken. Verder rapporteer die voorsitter van ’n onderhoud op Saterdag [[6 Julie]] met die here Meyer, De Klerk en Triegaardt toe die belofte gedoen is dat hulle daardie dag die saak met die kerkraad kon bespreek. Net die heer Meyer verskyn. Die kerkraad verklaar dat hy nie gewillig is om die kerk se werksaamhede te laat uitbrei nie, maar keur dit af dat lidmate op onwettige wyse sal te werk gaan. Daar word besluit om dit per brief aan die memorialiste (lidmate wat die afstigting versoek het) te laat weet. Die brief word gerig aan I. de Klerk, L. Triegaardt en C. Meyer en verklaar: #Dat die kerkraad direk met die lede wil onderhandel en nie met die heer Hutton, wat nie ’n lidmaat is nie. #Dat die kerkraad die drie lidmate uitgenooi het en dat net die heer Meyer opgedaag het. #Dat die heer C. Meyer meegedeel het dat die memorialiste Bedford as middelpunt van ’n afsonderlike gemeente wil hê. Die kerkraad wys daarop dat Baviaansrivier sal moet saamwerk. Adelaide sal Goba, Oos-Rietrivier en Kaga moet afgee, Somerset en Riebeek sal gedeeltes moet afgee, anders sal die nuwe gemeente te klein wees. Verder wys die kerkraad op artikel 54 dat lidmate nie propaganda mag maak sonder die kennis en samewerking van die voorsitter en kerkraad nie. Die kerkraad verstaan dat Baviaansrivier en Kaga nie wil saamwerk nie; daarom besluit hy om met die saak nie verder voort te gaan nie. Op [[13 Augustus]] [[1861]] in antwoord op die brief skryf die heer Hutton dat hy nie agent is van die memorialiste nie. Hy is een van hulle kommissielede en hoewel hy selfs nie ’n lidmaat van die NG Kerk is nie, stel hy groot belang in die bevordering van die godsdiens; sy vrou is wel ’n lidmaat en hy het self ook al Nagmaal in die Kerk gebruik. Op 13 Oktober is die Ringsitting op Adelaide gehou. Die kommissie lewer hulle petisie in en noem hulle lidmate en ondersteuners van die NG Kerk in die distrik Bedford. Hulle vra om ’n kerk op Bedford te bou en rapporteer dat die kerkraad hulle versoek afgewys het. Op hulle lys was toe al £1 138 ingeteken (beloftes van geldelike skenkings vir die bou van die kerk). ’n Tweede petisie van bywoners en eienaars van plase om Bedford word ook ingedien. Die versoek hierin is teen die afsnyding van Adelaide. Verder word ook oorhandig ’n brief van die Bedford-plan-kommissie aan die kerkraad waarin sy verlof en samewerking gevra word om te werk vir die stigting van ’n gemeente met Bedford as kernpunt. Sutton kry geleentheid om die vergadering toe te spreek nadat ds. Stegmann daarteen beswaar gemaak het, waarskynlik omdat hy nie ’n NG lidmaat was nie. Sutton skets die verloop van sake en sê dat die bedoeling nie was om Glen Lynden af te sny nie. Ná hom kom ds. Stegmann aan die beurt en verklaar weer dat Bedford as middelpunt nie van Adelaide afgesny wil wees nie en Bedford as middelpunt wil hê nie, dat ook die lidmate naby Bedford dit nie wil hê nie en dat as dit moes plaasvind, die gemeente Adelaide te klein sou wees om sinvol voort te bestaan. Op ’n vraag van ds. [[Adrian Roux]] van [[NG gemeente Albanie|Albanie]] of die memorialiste met ’n kerk op Bedford tevrede sou wees, antwoord hulle bevestigend. Hierop besluit die Ring dat dit dan ’n saak vir die kerkraad is en verwys dit daarheen. [[Lêer:Glen Lynden gemeentegroep Bedford.jpg|duimnael|links|320px|Lidmate bymekaar voor die kerk op Bedford tydens die viering van die gemeente se honderdste bestaansjaar.]] Op [[21 Oktober]] [[1861]] vergader die kerkraad met die nuwe lig wat die jongste Ringsitting op die probleem gewerp het. Hy besluit om geen verdere stappe met die saak te doen nie. Op [[27 November]] [[1861]] skryf die heer Hutton ’n lang brief waarin hy op openhartige wyse die kommissie se standpunt verdedig teen al die besware in die besonder op die kerkraadsvergaderings en voor die Ring in die jaar voorgebring. Op die teenpetisie van die kant van Bedford ingelewer by die Ring, wys hy daarop dat dit veroorsaak is deur ds. Stegmann se aanbeveling om die grens van Kowiesnek regdeur Esterhuispoort te trek, sodat Bedford net inkom aan die onderkant van die nuwe gemeente waar Glen Lynden dan nog die middelpunt sal bly. Ook verklaar hy dat ds. Pears van Somerset-Oos, vroeër van Glen Lynden, eers geraadpleeg is en dat hy die kommissie se werk gunstig gesind was en dat Riebeek-Oos geen belang by die saak sal hê nie. Hy betreur die kwaadpratery en verkeerde gerugte, onder meer dat hy vir sakesentrum werk. Hy optima est legum interpres consuetudo baie die agterlike toestand op geestelike gebied in die afdeling. Op [[15 Augustus]] [[1863]], dit is 18 maande nadat die £17 000-pond op Adelaide opgerig is, skryf Hutton weer ’n brief om die samewerking van die kerkraad te vra vir die bou van ’n kerk op Bedford. Hy meld ook die som geld wat toe al bymekaargebring is. Die kerkraad antwoord dat hy die saak gunstig gesind is, maar nie in staat is om te sê watter stappe hy gedoen moet word nie. Op [[19 Augustus]] [[1867]] ontvang die kerkraad weer ’n brief oor die saak. Die voorsitter kry volmag om dit te beantwoord. Op [[5 Oktober]] [[1874]] is ’n versoekskrif voor die vergadering onderteken deur S.A. Cloete en andere wat vra vir ondersteuning om ’n kerk op Bedford te bou en ’n eie leraar daar te hê. ’n Kommissie uit die kerkraad kry opdrag om die saak te ondersoek en verslag te doen. Die groot kerkskuld van Adelaide is twee jaar later afbetaal. In April 1875 berig die kommissie dat hulle die memorialiste na ’n byeenkoms in die konsistorie opgeroep het, maar dat niemand opgedaag het nie. Op [[2 Oktober]] [[1882]] lê die voorsitter voor ’n gekombineerde kerkraadsvergadering ’n versoekskrif voor uit die afdeling Bedford wat voorgee n die naam van 90 hoofde van huisgesinne geskryf te wees en onderteken deur N. van der Meulen en P. Botha wat vra vir ’n afsonderlike gemeente op Bedford. Hy rapporteer ook dat daar al twee keer by hom aangeklop is om deputasies te ontvang in verband met die petisie, maar dat hy nie die vrymoedigheid gehad het om met hulle in onderhandeling te tree nie; hy het wel so vêr gegaan as om aan die voorsitter van die deputasie, die heer Bamberger, ’n afskrif te gee van die kerklike wette en bepalinge. Die kerkraad besluit dat die petisie nie aan die vereistes van die kerklike wette en bepalinge voldoen nie en dat die 90 hoofde van huisgesinne hulle name nie daaronder geteken het nie en daarom kan hy nie verdere stappe doen nie. == Versoekskrif van Bedford == Op [[4 Augustus]] [[1886]] lê die voorsitter weer voor ’n gekombineerde kerkraadsvergadering ’n petisie van ’n aantal lidmate in die nabyheid van Bedford wat vra vir een maal per maand kerk op Bedford. Die memorialiste stel voordat hulle kommissie die saak met die kerkraad wil bespreek. Die vergadering besluit om die kommissie op die 18de Oktober te ontmoet. Die kerkraad is op daardie dag nie voltallig nie en daar word besluit om die vergadering tot Maandag [[8 November]] uit te stel. Op die datum is P. Botha jr. in belang van die Bedfordse petisie sonder sy medeafgevaardigdes op die vergadering. By ondervraging is hy nie gereed om te antwoord oor die gebruik van die Bondseëls, katkisasie en so meer nie. Su opdrag is om enkel te vra dat die leraar die tweede Sondag in die maand vir dienste aan Bedford sal afstaan. Die koste van die werk kon uit kollektes kom en die balans in die kerkkas gestort word. Hierop verlaat hy die vergadering en dit word besluit om op weeksdae in buitewyke, veral onder die mindervermoënde lidmate, dienste te laat hou, daar dit nie aangesien dit nie bevorderlik is vir die gemeente om ’n hele Sondag elke maand aan Bedford af te staan nie. Op [[8 April]] [[1889]] is daar ’n laaste brief; daar word besluit om dit nie te beantwoord nie. [[Lêer:Glen Lynden gemeentegroep Glen Lynden.jpg|duimnael|regs|320px|Lidmate bymekaar voor die kerk op Glen Lynden tydens die viering van die gemeente se honderdste bestaansjaar.]] [[Lêer:Befordkerk 1895.jpg|duimnael|links|320px|Bedford se kerkgebou, opgerig in 1895.]] == Gemeente te groot vir een leraar == Ondanks die kerkraad se onwilligheid om ’n deel van die gemeente Adelaide aan Bedford af te staan, het dit teen die einde van ds. Stegmann se tyd al hoe duideliker geword dat dit onmoontlik was vir ’n enkele leraar om so ’n groot gemeente te bedien en dat die bevordering van die gemeentelike werk in die twee dele van Baviaansrivier en Adelaide jammerlik begin ly het. Op [[13 Mei]] [[1861]] op ’n vergadering van die kerkraad spreek ds. Stegmann die hoop uit dat Glen Lynden vroeër of later ’n eie leraar sou hê; ook is daar besluit dat by die volgende verkiesing van kerkraadslede twee afsonderlike kerkrade gekies sou word, met aparte kerklike boeke. Omtrent die swak toestande van die geboue op Glen Lynden is dit begryplik dat met die sware uitgaaf op Adelaide, die kerkraad geen verdere koste kon gedoog nie en hierin hulle magteloosheid gevoel het. Al die praktiese gevolge wat Glen Lynden uit die goeie voornemens in hulle belang sien, is dat hulle op die volgende vergadering, in Julie 1861, aangemoedig word om erwe vir tuishuisies te verkoop om ’n fonds vir ’n nuwe kerkgebou te stig. Die jaar daarop en wel in Julie 1862 besluit die kerkraad om erwe te laat opmeet en met regeringstoestemming aan private eienaars te verkoop. Intussen is daar op die vergadering van [[21 Oktober]] [[1861]] besluit om met betrekking tot die sake op die vergadering van [[13 Mei]] [[1861]] niks verder te doen in verband met die skeiding van Glen Lynden en Adelaide nie en by verkiesing van kerkraadslede in November 1862 word ’n ouderling en twee diakens plaaslik vir Glen Lynden verkies. Met die koms van ds. S.F. Feneysey in November 1925 was dit die reël om die kerkraadslede net om die helfte vir die twee middelpunte Glen Lynden en Bedford te kies, maar een van die Glen Lynden-lede moes ’n Engelssprekende wees in belang van die paar Engelssprekende lidmate. Toe die paar Engelssprekendes kort daarna die kerk vergoed verlaat en die ou Glen Lynden-deel van die gemeente so uiters klein word, is daar vereers een diaken minder aan die Glen Lynden-kant gekies. Die eerste vergadering wat daarna lig gewerp het op die Glen Lynden-sake is dié van [[1 Maart]] [[1869]]. Dit was die een vergadering uit 176 wat ds. Stegmann in sy 31 jaar lange dienstyd op Glen Lynden laat hou het. Op die vergadering verklaar die voorsitter dat dit die begeerte van die broeders van Glen Lynden is en dat dit ook sy voornemens was, so dikwels hy ’n kworum op die Maandag ná Nagmaal kon kry, hy op Glen Lynden sou vergader om plaaslike aangeleenthede te bespreek. By die aankondiging het dit gebly. Nooit is so ’n vergadering gehou nie. Op dieselfde vergadering kom die bouvallige toestand van die kerk op Glen Lynden ter sprake, toe die voorsitter dit nie raadsaam ag om vir herstelwerk onkoste aan te gaan nie, maar liewer die geld te bespaar vir ’n nuwe kerkgebou; ook hoop die voorsitter om al die broeders van Baviaansrivier by die volgende Nagmaal op Adelaide teenwoordig te sien. [[Lêer:Ds D du P Steyn.jpg|duimnael|regs|170px|Ds. [[Daniël Steyn|Daniël Du Plessis Steyn]], leraar van 1900 tot 1906 en weer van 1908 tot 1912. Hy was in die tussentyd leraar van die gemeente [[NG gemeente Harare|Salisbury]]. Van 1912 tot 1915 was hy die sesde leraar van die [[NG gemeente Britstown]].]] [[Lêer:Ds GWS Hofmeyr.jpg|duimnael|links|320px|Ds. [[Georg Hofmeyr|Georg Wilhelm Stegmann Hofmeyr]] was leraar hier van 1920 tot 1925. Hy was een van vyf seuns van ds. [[Jan Hendrik Hofmeyr (predikant)|J.H. Hofmeyr]] van die [[NG gemeente Somerset-Oos]] wat predikant geword het.]] [[Beeld:Ds OA Cloete.jpg|duimnael|170px|Ds. Ockert Almero Cloete, leraar van 1934 - 1941. Een van die jong lidmate van sy gemeente, [[Vidius Nel]], was van 1950 tot 1952 sy medeleraar in die [[NG gemeente Somerset-Wes]].]] In Januarie 1872 maak die voorsitter weer melding van die bouvallige toestand van die Glen Lyndense kerk. Hy verklaar dat dié deel van die gemeente baie bereid is om by te dra tot ’n fonds vir ’n nuwe kerk daar en daar word besluit dat Glen Lynden die reg sal hê om te bou, maar dat min of geen hulp van Adelaide se kant kan verwag word nie omdat die gemeente nog in skuld was. Die Glen Lynden-deel het toe ’n doelmatige en stewige gebou opgerig wat in 1873 voltooi is en ingewy in die eerste helfte van 1874. Ongelukkig is daar geen enkele woord oor die aanvang, voortsetting of voltooiing van die gebou in die notule van die kerkraadsvergaderings nie. Uit ’n opgaaf met datum [[28 Januarie]] [[1875]] blyk dit dat die totale koste van die gebou se oprigting £2 703.2.8 was en op dieselfde datum was £61.7, wat ook beloof is, nog uitstaande. Die hele verantwoordelikheid van die onderneming het alleen op die Baviaansrivierse inwoners gerus. == Einde van ds. Stegmann se tyd == Ds. Stegmann het al in 1885 van bedanking begin praat vanweë siekte en sy gevorderde ouderdom. Twee maal het hy ses maande lank verlof gekry, die eerste in 1885 en die tweede in 1888. Die tweede keer het hy prop. A.M. Murray as tydelike plaasvervanger laat kom. In Oktober 1889 gee hy kennis om aan die einde van die jaar af te tree. Die kerkraad neem sy bedanking aan op die vergadering van [[17 Februarie]] [[1890]], waarop die konsulent, ds. J.H. Hofmeyr van die [[NG gemeente Somerset-Oos]], as voorsitter teenwoordig is. In dieselfde jaar en wel op [[14 Oktober]], is ds. Stegmann in die ouderdom van 75 jaar, 10 maande en 20 dae sy ewige rus ingegaan ná ’n lang en moeilike dienstyd. Tydens sy dienstyd het die getal kerkraadslede vermeerder van ses aan die begin tot 17 aan die einde. Die dominee het die gebruik ingevoer om alleen die notule van die kerkraadsvergadering te onderteken. Net enkele kere het die kerkraadslede dit saam onderteken. == Eindelike afstigting van Adelaide == Met ds. Stegmann se vertrek breek ’n baie belangrike tydstip in die gemeente se bestaan aan. Die lang, sware stryd oor die verdeling van die gemeente en die beter bearbeiding van Bedford en Glen Lynden kom nou tot ’n punt. Ongelukkig vir die twee dele, toe Adelaide bygevoeg is, het hulle aan Somerset-Oos en [[NG gemeente Albanie|Riebeek-Oos]] gedeeltes vry afgestaan wat hulle nou node kan mis nadat Adelaide sy volle deel vir ’n selfstandige gemeente ontvang het. Op die vergadering van [[7 Oktober]] [[1889]] gee die jong diaken Robert Pringle van Lynedoch, Glen Lynden, kennis dat die nodige stappe gedoen sal word om die grote gemeente van Glen Lynden te verdeel en op [[17 Februarie]] [[1890]] rapporteer ds. J.H. Hofmeyr dat hy al drie memories, wat vra om verdeling, uit Glen Lynden ontvang het. Ook rapporteer hy dat die saak voor die Ring op [[Alexandria, Oos-Kaap|Alexandria]] in Oktober 1889 gedien het en dat aan die Ringskommissie volmag gegee is om die gemeente te verdeel. Daar word besluit dat die kommissie op [[31 Maart]] [[1890]] op Adelaide met alle belanghebbendes sal vergader. Dit het op die bepaalde tyd gebeur. Oor ’n saak wat al soveel jare lank oorweeg is en dekades lank soveel moeilikheid veroorsaak het, sou daar natuurlik nie maklik eensgesindheid wees nie en so is die samekoms op Adelaide gekenmerk deur die ontevredenheid van die Glen Lynden-deel. So ontevrede soos hulle gekom het, so ontevrede is hulle weer daar weg. [[Lêer:NG kerk Bedford 2012 sy.jpg|duimnael|links|270px|Die NG kerk op [[Bedford]] is opgerig in die tentstyl, die sogenaamde kappiekerk, wat die opvolger van die Neo-Bisantynse kerktipe was as die gewildste boustyl vir NG kerke in Suid-Afrika sedert die jare 1850. Soortgelyke kerke in die onmiddellike omgewing is dié van die [[NG gemeente King William's Town]] en die [[NG gemeente Stutterheim]].]] Op 22 Februarie 1890 is die kommissie op ’n vergadering van lede woonagtig langs die Baviaansrivier gekies. Dié vier lede moes die kerkraad help op die vergadering van [[31 Maart]] in belang van die inwoners van daardie deel van die toe nog uitgestrekte gemeente. Hulle petisie, onderteken deur 195 lidmate wat die dienste op Glen Lynden bywoon, vra dat die verdeling so gelyk moontlik gemaak moet word en dat Bedford dus by Glen Lynden aangesluit moet word. Die kommissie besluit by meerderheid van stemme dat Bedford, wat twee uur per kar van Adelaide maar drie van Glen Lynden is, mits die leraar van Glen Lynden gereeld dienste op Bedford sal hou, sal verkies om die kerk op Glen Lynden te besoek en sodoende sal Bedford later die middelpunt van die gemeente word en sal Adelaide en [[NG gemeente Albanie|Albanie]] moet ly. Solank dié gevaar bestaan het, besluit die kommissie, moet die grensskeiding so ’n moontlikheid verydel. Dié voorwaarde word nou die kommissie se eerste vereiste. Hulle besluit dan ook om net met Adelaide en Glen Lynden as middelpunte rekening te hou. Die skeiding moet dan sovêr as moontlik halfpad tussen die twee punte lê. Ná die kommissie besluit het oor watter plase onder watter gemeente sou val, maar aan plaasbewoners die reg gegee het om voor 1 Oktober te kies onder watter gemeente hulle wou ressorteer, besluit hulle dat Bedford neutraal sou bly: Albei leraars sou daar dienste hou, maar sal sorg om minstens twee Sondae in die maand in hulle hoofkerke op Adelaide en Glen Lynden te preek en dat Bedford nie die middelpunt van ’n afsonderlike gemeente sou word nie, solank die bogenoemde besware nie ophou bestaan nie. [[Beeld:Ds GI Moolman.jpg|duimnael|regs|170px|Ds. G.I. Moolman, wat in 1947 as leraar bevestig is. Hy was van 1941 tot 1947 leraar van die [[NG gemeente Walmer]], toe nog NG gemeente Port Elizabeth-Suid.]] == Probleme met verdeling == [[Beeld:Ds Sydney Feneysey.jpg|duimnael|regs|170px|Ds. Sydney Feneysey (1875-1963<ref>[http://www.eggsa.org/library/main.php?g2_itemId=1474183 Genealogiese Vereniging van Suid-Afrika se versameling graffoto's.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151029160600/http://www.eggsa.org/library/main.php?g2_itemId=1474183 |date=29 Oktober 2015 }} URL besoek op 19 Augustus 2013.</ref>) was die leraar van 1925 - 1933 toe hy moes bedank weens verdeeldheid in die gemeente oor sy bandering tot Christenskap.]] Al die belanghebbendes het tot 15 Mei gekry om te verklaar dat hulle met die verdeling tevrede is en indien nie, dan verval al die besluite oor die verdeling. Verder is beslis oor die name van die twee gemeentes as die verdeling aangeneem sou word, ook oor die Predikantepensioenfonds, dienende kerkraadslede en konsulente. Op [[26 April]] [[1890]] gee die belanghebbendes van Glen Lynden kennis dat hulle die verdeling nie aanneem nie. Op [[28 April]] is ds. Rosseau van Albanie by hulle om hulle met raad te help. Hulle vergader weer en herroep hulle besluit van die 26ste en neem die verdeling aan met verandering van dié deel van die grens beginnende by Vaalkop. Hiertoe is hulle aangemoedig van gesaghebbende kant. Baie briefwisseling was nodig oor en weer om die gemoedere tot bedaring te bring en die verdeling te laat deurgaan. Dit het ’n bietjie tyd in beslag geneem want nog in Oktober 1891 met die Ringsitting op [[Cradock]] dien twee beskrywingspunte van Adelaide en Glen Lynden. Albei gemeentes eis dat Bedford binne hul parogie sal val. Na breedvoerige bespreking word op die vergadering besluit dat die grenslyn van Cowiesnek na Bedford, aan die Donkinstraat waar dit by die berug begin, naby die kerkhof en met die straat deurloop tot die brug oor die Maasströmrivier, met ander woord, die dorp word middeldeur gesny sodat die een helfte aan Glen Lynden en die ander helfte aan Adelaide behoort. Die een helfte van Bedford se inwoners moet dan Sondae twee uur vêr na Adelaide gaan vir die hoofdienste daar en die ander helfte drie uur vêr na Glen Lynden. Van Bedford af het die grenslyn verder die grootpad, wat van Cradock na Vaalkop loop, gevolg tot waar dit uitdraai na die Visrivierrand soos in die begin deur die Ringskommissie bepaal. Dié onbevredigende verdeling het tot 1914 voortbestaan toe besluit is dat al Bedford se dorpsbewoners onder Glen Lynden sou val. Hoewel Bedford eers in 1895 ’n nuwe kerk gekry het, het hy vanaf omstreeks 1891 die swaartepunt van die gemeente geword toe die nuwe leraar, ds. A.F. Malan, daar gaan woon het. Hoewel die moedergemeente die naam Glen Lynden behou het, het die plek self mettertyd net ’n buitewyk van die gemeente geword is die kerkie daar in 1964 aan die NG Kerk in Afrika oorgedra. [[Beeld:Ds ML de Villiers 1917.jpg|links|duimnael|190px|Ds. [[M.L. de Villiers]], leraar van September 1912 tot Desember 1919. Dié foto is omstreeks 1916 tydens sy dienstyd in Glen Lynden geneem]] == Ds. M.L. de Villiers == Prop. [[M.L. de Villiers]] het in 1912 'n beroep na die gemeente aangeneem nadat dit nie lank vakant was nie. Vandat die vakature in Junie 1912 begin het, het die kerkraad ook vir ds. (later prof.) [[George Murray Pellissier]] van die [[NG gemeente Pietermaritzburg]] beroep. Prop. De Villiers was die tweede beroep. In die tyd dat hy op [[Bedford]] was, het hy twee beroepe gehad wat hy bedank het. Dit was ook die tyd van die [[Eerste Wêreldoorlog]] van 1914 tot 1918 en die gevreesde [[Spaanse griep in Suid-Afrika|Spaanse griep]] teen die end van 1918. Die wonderlike en geseënde Helpmekaar-beweging val saam met dié gebeurtenisse. Die dienende en oud-kerkraadslede in die gemeente het in Oktober 1917 £100 tot die Helpmekaar bygedra. Die [[NG gemeente Grahamstad]], wat eers in 1916 van die [[NG gemeente Albanie]] sou afstig, het aanhoudend ondersteuning vir die hulpprediker daar gekry, want die NG lidmate in die Engelse stad het skaars honderd getel. Ds. De Villiers het met buitengewone moeite die arbeid onder die jongmense bevorder. As bewys hiervan moet dien die oprigting van 'n debatsvereniging vir hulle een maal per maand en 'n klein Sondagskool-leeskamer. 'n Ring-Sondagskoolkonferensie is op 'n keer gehou en met een Kersfees was daar vir die kinders 'n Kersboom. Op die pastorieterrein is 'n tennisbaan vir die vermaak van die jongmense aangelê. In dié tyd is die Dingaansfees op Vleiplaas gevier. 'n Tweede sou saam met die [[NG gemeente Somerset-Oos]] gevier word, maar weens die Griep kon dit nie plaasvind nie. Op Bedford was ds. De Villiers se pastorie die middelpunt van 'n ongekende musieklewe. Hy het dankofferkonserte gereël, kamermusiekaande in die pastorie aangebied, orreluitvoerings in die kerk gelewer en selfs 'n salonorkes met vyf viole, tjello, klarinet en klavier op die been gebring. Hier, net soos later op [[Simonstad]], het hy hom verder musikaal-skeppend besig gehou. Op Bedford skryf hy baie liedere, dikwels met 'n patriotiese inslag, onder meer ''Ik ken 'n liefste Volksman'', ''Helpmekaarslied'' en ''Slagtersnek'', oor die [[Slagtersnek-rebellie]] wat in die [[Oos-Kaap]] plaasgevind het en in 'n groot mate aanleiding tot die [[Groot Trek]] gegee het. [[Lêer:Kunstenaarsvoorstelling NG kerk Bedford.jpg|duimnael|regs|280px|So het die argitekte die nuwe kerk in die middel jare 50 in die vooruitsig gestel.]] == Ds. Georg Hofmeyr se dienstyd == Ds. [[Georg Hofmeyr]], die leraar van 1920 tot 1925, was 'n harde werker en liefdadigheid was 'n kenmerk van sy bediening op Bedford. Met sy koms na sy nuwe gemeente was dit geweldig droog en het hy die boere in hulle nood getrou bygestaan. Daar is besluit om 'n jaarlikse donasie aan die plaaslike hospitaal in die vorm van 'n kollekte te skenk. Dit was veral op die gebied van die onderwys dat hy die kerkraad aangespoor het om meer as hulle deel by te dra sodat behoeftige leerlinge skoolgeld, boeke en klere kon ontvang. Ds. Hofmeyr was 'n sterk voorstander daarvan dat die kerkraad die plaaslike koshuis oorneem. Op 'n spesiale kerkraadsvergadering waarop ds. J.H. van Wyk van [[NG gemeente Adelaide|Adelaide]] ook teenwoordig was, is gevra dat die kerkraad die koshuis van die skoolraad oorneem. Ná 'n lang bespreking besluit die kerkraad om tot hierdie stap oor te gaan as hulle van die huurgeld vrygestel word. Nadat 'n kompromis aangegaan is, word die versoek aanvaar en 'n koshuiskommissie gekies wat bestaan het uit ds. Hofmeyr (voorsitter), oudl. P. Maré, namens die kerkraad, mevv. F. Hofmeyr, L. Vosloo en mnr. G.R. van Niekerk. Mnr. en mev. H.S. Farrel is as koshuisouers aangestel onder wie se leiding die koshuis nuwe hoogtes bereik het. Ds. en mev. Hofmeyr het geen moeite ontsien om vir die behoeftige leerlinge 'n ware tuiste te help skep nie. Daar is ook besluit om 'n kerksaal vir gemeentelike gebruik in Cradockstraat te bou en 'n klavier en 150 stoele word aangekoop. Dit word die Saamtreksaal genoem en is op [[13 Mei]] [[1922]] ingewy. Die kerkraad besluit om drie jaar lank die [[NG gemeente Alice|gemeente Alice]], geldelik te help, terwyl £10 vir die kerkgebou van die [[NG gemeente Namakwaland]] op [[Springbok, Noord-Kaap|Springbok]] gestuur sou word. 'n Voorstel is ingedien waarop die leraar versoek is om in Afrikaans te preek, en hy ontvang volmag van die kerkraad om dit te doen. Gedurende die tyd spreek die kerkraad hom uit ten gunste van die vereniging van die afsonderlike NG Kerke in een sinodale verband. Die kerkraad besluit eenparig dat die Gewetensklousule vir Hoër Onderwys behoue moet bly. Begin 1924 word besluit om die salaris van die leraar tot £400 te verhoog plus reiskoste van £75 per jaar. Die kerkraad het by wyse van bonusse sy dankbaarheid betoon vir die goeie dienste wat die leraar gelewer het. 'n Nuwe Ford-motor word teen £164 vir sy gebruik aangekoop, maar £30 word gedurende die eerste jaar aan herstelwerk bestee. Daar is besluit om die kerkgebou, saal en pastorie op Bedford te elektrifiseer, terwyl ds. Hofmeyr die kerkraad verteenwoordig op die landswye Sondagskoolkonferensie wat op [[Bloemfontein]] gehou is. Nadat die leraar vir 'n beroep na [[NG gemeente Robertson|Robertson]] bedank het, bied die kerkraad hom 'n bonus van £25 aan en bedank die pastoriepaar vir die goeie werk wat hulle in belang van die Here in die gemeente doen. Die kerkplaas, Glen Lynden, het gedurig aandag geverg, terwyl die leraar op 'n taktvolle manier die probleme help oplos het. Die kerkraad is vir die doel in verskillende kommissies verdeel, naamlik 'n huur-, 'n turksvy- en 'n waterkommissie. Die turksvyplaag het soms so 'n bedreiging geword dat die hele kerkraad moes inspring om probleme te voorkom. Ds. Hofmeyr ontvang op 25 Julie sy demissie, nadat hy 'n beroep na Greytown in Natal aangeneem het. == Nuwe kerk == Bedford het in 1957 'n nuwe kerk in die sogenaamde tentstyl gekry, een van die vroeë voorbeelde van dié boustyl wat soos 'n veldbrand deur die land versprei het en waarvan voorbeelde in die onmiddellike omgewing die kerkgebou van die [[NG gemeente Stutterheim]] en [[NG gemeente King William's Town]] is. Die argiteksfirma was dié van Johannes Anthonie Smith en Douw Gerbrand Steenkamp, wat die ontwerp-argitek was. Ds. J.D. Thom het die hoeksteen gelê op [[9 Augustus]] [[1957]] en die bouaannemers was Swart & Kemp (Edms.) Bpk.<ref name="artef" /> == Latere ontwikkelings == Ds. Hennie Geyer het op [[15 Januarie]] [[1960]] leraar van Glen Lynden geword. Dit was reeds die 35-jarige predikant se derde gemeente. Hy het gereeld huisbesoek gedoen in die klein (wat getalle betref) gemeente. In sy dienstyd moes ingrypende besluite oor die geskiedkundige kerksentrum in die Baviaansriviervallei neem en is dit dan ook aan die destyds NG Kerk in Afrika oorgedra om as sendingkerk te dien. Hy bly hier tot aan die begin van 1966 tot hy na die [[NG gemeente Aliwal-Noord]] vertrek. Ds. Geyer, wat in die distrik [[Jamestown]] gebore is en in die distrik [[Sterkstroom]] grootgeword het, is op [[4 Mei]] [[2011]] in die ouderdom van 87 jaar oorlede. In 2012 berig die Ring van Albanie in sy herderlike brief aan gemeentes: "Die gemeentes Glen Lynden, Adelaide en Fort-Beaufort het onlangs besluit om nouer saam te werk en gaan voortaan as die Smaldeel NG Kerke hulle kragte saamspan in projekte wat hul andersins nooit alleen sou kon aanpak nie. Dit sluit jeugwerk, kinderdienste, huweliks- en gesinskampe, retraites en ander projekte in."<ref>{{Cite web |url=http://ngkok.co.za/kennisg/201239/albanie.pdf |title=Herderlike brief aan die nege gemeentes in die Ring van Albanie |access-date= 3 Desember 2012 |archive-date=29 Oktober 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151029160614/http://ngkok.co.za/kennisg/201239/albanie.pdf |url-status=dead }}</ref> == Enkele leraars == * [[John Pears]], 1829 - 1830 * [[Alexander Welsh]], 1833 - Julie 1856 (oorlede in die amp) * [[Georg Stegmann|Georg Wilhelm Stegmann]], 1859 - 1890 (emeriteer; oorlede op [[14 Oktober]] [[1890]]) * Daniel Jozua Pienaar, 1891 - 1896, 1898 - 1900 * [[Daniël Steyn|Daniël Du Plessis Steyn]], 1900 - 1906, 1908 - 1912 * [[M.L. de Villiers]], 1912 - 1918 * [[G.W.S. Hofmeyr|Georg Wilhelm Stegmann Hofmeyr]], 1920 - 1925 * Sydney Francis Feneysey, 1925 - 1933 * Ockert Almero Cloete, 1934 - 1941 * Johannes George Fourie van Rooyen, 1941 - 1946 * Gerhardus Igantius Moolman, 1947 - (?1952) * Jacob Daniël Thom, 1953 - 1959 * Hendrik (Hennie) Belsazar Geyer, 1960 - 1966 * Luther Delport, 1966 - 1971 * Willem Johannes Jacobus Oosthuizen, [[23 Januarie]] [[1971]] - 31 Maart 1977 * Mornay du Plessis le Roux, 1978 - 1982 * Jerry Fourie, 1983 - 1989 * Alwyn Jacobus Burger, 1989 - 2003 * Lindsay Rudolf (Rudi) Swanepoel, 2004 - 2008 * Stefanus (Stefan) Thomas Malan, 2012 - hede == Sien ook == *[[Lys van eerste 100 NG gemeentes in Suid-Afrika]] == Bronne == * [[Andries Dreyer|Dreyer, eerw. A]]. 1935.''Gedenkboek van die Nederduits-Gereformeerde Kerk Somerset Oos''. Kaapstad: Cape Times Beperk. * Armstrong, Elizabeth: Thomas Pringle - Brilliant Journalist of the South African Scene, 1820-1826. In: Lantern. Tydskrif vir Kennnis en Kultuur. Jaargang 9, nr. 2, Oktober 1959 * Feneysey, ds. S.F. 1930. ''Die Nederduits-Gereformeerde Gemeente Glen Lynden Gedurende 'n Honderd Jare 1829-1929''. Kaapstad, Stellenbosch en Bloemfontein: [[Nasionale Pers]], Beperk. * [[Phil Olivier|Olivier, ds. P.L.]] (samesteller), ''[[Ons gemeentelike feesalbum]]''. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers, 1952. * Symington, Johan (et. al.), ''Jaarboek van die NG Kerke'', Tydskriftemaatskappy, Kaapstad en Wellington, 1985, 2008. * [http://www.ngkok.co.za/NGKOK/Gemeentes-OK-2010.pdf Lys van Oos-Kaapse gemeentes, 2010] == Verwysings == {{Verwysings}} {{DEFAULTSORT:Glen Lynden, NG gemeente}} [[Kategorie:Nederduitse Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Oos-Kaap]] a4o1mu8r37dcc21maybvgixrnkqdo36 3 36185 2976497 2975712 2026-10-07T13:26:53Z Rooiratel 90342 /* Swem in SA */ Antwoord 2976497 wikitext text/x-wiki {{argiefboks|13 | argief1 = [[/argief2011|2009-11]] | argief2 = [[/argief2012|2012-13]] | argief3 = [[/argief2014|2014]] | argief4 = [[/argief2015|2015]] | argief5 = [[/argief2016|2016]] | argief6 = [[/argief2017|2017]] | argief7 = [[/argief2018-19|2018–19]] | argief8 = [[/argief2020|2020]] | argief9 = [[/argief2021|2021]] | argief10 = [[/argief2022|2022]] | argief11 = [[/argief2023|2023]] | argief12 = [[/argief2024|2024]] | argief13 = [[/argief2025|2025]] }} == [[Lophiidae]] == Waarom het jy dit teruggerol? [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 14:05, 4 Januarie 2026 (UTC) : Jammer, hulle noem dit dik vingers sindroom. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:15, 4 Januarie 2026 (UTC) == Wikistats ding == Hi @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] Sien : https://phabricator.wikimedia.org/T413949 Ek het die fout met die stats daar gerapporteer. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:16, 7 Januarie 2026 (UTC) : [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]], dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:40, 7 Januarie 2026 (UTC) == Happy First Edit Anniversary Oesjaar 🎉 == Hey @[[User:Oesjaar|Oesjaar]]. Your wiki edit anniversary was 1 day ago, marking 17 years of dedicated contributions to Afrikaans Wikipedia. Your passion for sharing knowledge and your remarkable contributions have not only enriched the project, but also inspired countless others to contribute. Thank you for your amazing contributions. Wishing you many more wonderful years ahead in the Wiki journey and a blessed New Year. :) -[[Gebruiker:Gnoeee|Gnoeee]] ([[Gebruikerbespreking:Gnoeee|kontak]]) 15:29, 7 Januarie 2026 (UTC) == ''Babiana socotrana'' is now ''Cyanixia socotrana'' == Hello Oesjaar, Please be informed that the former ''Babiana socotrana'' has been moved to a separate genus.<ref name=u>Goldblatt, J. C. Manning, J. Davies, [[Vincent Savolainen|V. Savolainen]] and S. Rezai (2003). [http://journals.cambridge.org/action/displayAbstract?fromPage=online&aid=214957 ''Cyanixia'', a new genus for the Socotran endemic ''Babiana socotrana'' (Iridaceae–Crocoideae).] Edinburgh Journal of Botany, 60, pp 517-532</ref> There is a stub on the English Wikipedia. Regards, [[Gebruiker:Dwergenpaartje|Dwergenpaartje]] ([[Gebruikerbespreking:Dwergenpaartje|kontak]]) 23:19, 22 Februarie 2026 (UTC) {{reflist}} :: {{ping|Dwergenpaartje}}, I have actually created [[Cyanixia socotrana]] during Nov 2021 already with a note in [[Babiana]]! Thanks for your concern! Regards. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:19, 23 Februarie 2026 (UTC) == Klappenavraag == Saterdagaand, Ongeveer 19:22 Goeie naand, Oesjaar Iets het fout gegaan met die bladsy waar jy jou terme geplaas het, so ek plaas my antwoorde hier. ·        Plain flap Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap. Hy kom ook by van die ander beskrywings van klappe voor. '''VB = gewone klap''' ·        Split flap Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap. Hy kom ook by van die ander beskrywings van klappe voor. '''VB = splitklap''' ·        Slotted flap Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap. Hy kom ook by van die ander beskrywings van klappe voor. '''VB = slotted flap (slot flap) = gleufklap''' ·        Fowler flap - ek dink Fowlerklap kan doen hier. Vernoem na Harlan D Fowler – so ja, Fowlerklap behoort te werk. ·        Junkers flap Uitgevind deur Otto Mader by Junkers, aanvanklik op Junkers-vliegtuie gebruik – oënskynlik na Junkers-maatskappy vernoem. '''So, Junkers-klap''' ·        Gouge flap Uitgevind deur Arthur Gouge vir Short Brothers. '''Dus, Gouge-klap''' ·        Fairey-Youngman flap Oënskynlik oorspronklik deur die vliegtuigmaatskappy Fairey gebruik. '''Stel voor Fairey-Youngman-klap''' ·        Zap flap Uitgevind deur Edward F Zaparka; lyk asof die “Zap” ’n verkorting van sy van is. '''Dus Zap-klap?''' ·        Krueger flap - bestaan reeds as [[Krueger-klap]] ·        Gurney flap '''Na Dan Gurney vernoem – dus die Gurney-klap.''' ·        Leading edge flap (leirandklap)? Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap. '''VB = voorrandklap''' ·        Blown flap Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap. '''Nie gekry nie.''' ''blaasklap, luggeblaaste klap?'' Al hierdie terme kom voor in ’n Wikipedia-artikel met die titel “Flap (auronautics)”. Dit bestaan uit beskrywings van verskillende soorte klappe. '''“VB” staan vir Vliegtuigbouterme.''' Hoop dit help! Laat weet asseblief as jy nog hulp verlang. Groete, Gaius [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 17:28, 28 Februarie 2026 (UTC) == Terp == Beste Oesjaar, Sal u asseblief nagaan of die kategorieë in die artikel Terp korrek is soos hulle is, of of meer bygevoeg moet word? Groete. [[Gebruiker:Drewes|Drewes]] ([[Gebruikerbespreking:Drewes|kontak]]) 17:17, 15 Maart 2026 (UTC) :{{ping|Drewes}}, dankie vir hierdie artikel. Ek sien jou moedertaal is [[Wes-Fries]]. My vrou se grootouers is in Groningen gebore, my skoonma kan nog Nederlands praat. Ek het nie 'n probleem met die Kategorieë nie. Waar woon jy? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:38, 15 Maart 2026 (UTC) ::Ek woon in Drachten, maar is in Metslawier gebore. Ongeveer 'n vyfde van my familie kom van die provinsie Groningen. Omstreeks die jaar 1800 het hulle na die gemeente Kollumerland in Friesland verhuis. My oupa aan vaderskant het nog die Groningse dialek gepraat. Nederlands was vir skool en amptelike geleenthede. Dit is heel moontlik dat jou skoonma ook Gronings by die huis gepraat het. Vriendelike groete, [[Gebruiker:Drewes|Drewes]] ([[Gebruikerbespreking:Drewes|kontak]]) 19:24, 15 Maart 2026 (UTC) :::My skoonma is in Gronigen gebore en het Gronings by die huis gepraat. Sy was 6 toe hulle na Suid-Afrika geëmigreer het. Ek hoop ons kommunikeer meermale en dat jy sal help om ons Wikipedia uit te bou. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:28, 15 Maart 2026 (UTC) == Dankie == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;" |rowspan="2" valign="middle" | [[File:Original Barnstar Hires.svg|100px]] |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''Die Oorspronklike Skur-stêr''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | Vir u uitsonderlike bydraes tot die Afrikaanse Wikipedia. Ek erken u toegewydheid, het lesse geleer uit ons onlangse interaksie, en sien uit na vreedsame samewerking in die toekoms. --[[Gebruiker:Kurgenera|Kurgenera]] ([[Gebruikerbespreking:Kurgenera|kontak]]) 15:56, 22 Maart 2026 (UTC) |} == [[Charente-Maritime]] == Daardie skakel werk nie, daarom het ek dit verwyder. Daardie webwerf bestaan ​​nie meer nie, soos dit lyk. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 16:52, 6 April 2026 (UTC) == [[Apollo 13]] == {{Gebruikervoorblad|Apollo 13}} Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Geïnspireer deur RSG se ''Sterre en Planete'', waar hulle oor die bekende sin gesels het, waarna ek in Duitsland geluister het. Baie dankie vir hierdie voorbladartikel, moet ek maar persoonlik ook sê. Heel gepas op ons voorblad tydens die 56ste herdenking. As ek op "wysig" kliek, is daar 'n fout by die notas, maar nie as ek dié artikel lees nie. Weet nie waar dit vandaan kom nie. Enige idee? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 19:35, 12 April 2026 (UTC) :Geluk Oesjaar, dit was baie harde werk aan jou kant! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 19:40, 12 April 2026 (UTC) == Jou navraag oor admin status == Hallo Oesjaar. Dit is Rooiratel. Ek gebruik maar 'n temprekening omdat my skootrekenaar situasie. Sien hier : https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Spesiaal%3AGebruikersRegte&user=Oesjaar Jy moet per gebruiker sien wanner hulle status verander. Groete. - [[Spesiaal:Bydraes/&#126;2026-22503-02|&#126;2026-22503-02]] ([[Gebruikerbespreking:&#126;2026-22503-02|talk]]) 08:31, 17 April 2026 (UTC) :: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:33, 17 April 2026 (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will week between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 18:29, 28 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30471712 --> == Kontak epos-adres == @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ek het toe uitgevind hoe ons die epos wat na "info-af@wikimedia.org" kan lees. Ek sal die besonderhede met jou bespreek wanner ons volgende week bymekaar kom. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 20:47, 13 Mei 2026 (UTC) == Koffie-afspraak == Goeie middag, @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]. Dit lyk my jy wil iewers gaan koffie drink? '''Moet my asseblief nie bel nie'''. Dit is nie nou geleë om telefonies met jou te kommunikeer nie. Die 15de Mei, 16de Mei en 18 Mei 2026 het ek reeds ander afsprake. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 14:49, 14 Mei 2026 (UTC) == Navraag oor Wikipedia-artikel vir PRBB Trailers == Goeie dag Deon, Ek hoop dit gaan goed. Ek kontak jou namens PRBB Trailers. Ons stel daarin belang om meer te leer oor die korrekte proses om ’n Wikipedia-artikel vir ons maatskappy op te stel, en ons het gesien dat jy baie ervaring het binne die Wikimedia/Wikipedia-gemeenskap. Ons wil graag seker maak dat alles professioneel, neutraal en volgens Wikipedia se riglyne gedoen word. Sou jy dalk beskikbaar wees om ons hiermee te adviseer of moontlik te help met die proses? Ek hoor graag van jou. Chane chane@prbb.co.za [[Spesiaal:Bydraes/&#126;2026-30140-60|&#126;2026-30140-60]] ([[Gebruikerbespreking:&#126;2026-30140-60|talk]]) 10:18, 20 Mei 2026 (UTC) ::Chane ::Ons is 'n ensiklopedie, nie 'n bemarkingsmeganisme nie. Ons laat nie bemarkings/bekendstellings artikels toe nie. Enige sodanige poging sal verwyder word. Jou maatskappy het geen ensiklopediese waarde nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:00, 20 Mei 2026 (UTC) :Hallo Chane! Ek antwoord jou sommer namens Deon. :As ek reg verstaan is PRBB Trailers 'n kommersiële onderneming wat sleepwaens en bykomstighede vervaardig en bemark. :Dit spyt my dat ons Wikipedia GEEN advertensies of bemarking toelaat nie, dus sal 'n Wikipedia-artikel vir die maatskappy nie hier welkom wees nie. Daar is tog letterlik 1000'e plekke soos tydskrifte, nuusblaaie, of deesdae elektroniese media, waar julle jul ding kan doen (teen betaling natuurlik)! :Sterkte daarmee, en weereens jammer om jou teleur te stel. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:03, 20 Mei 2026 (UTC) ::NS: Jammer Deon, ek het klaar 'n antwoord geplaas toe joune ook deurkom! Maar dit sê dieselfde ding. Groete, Gert ::: Geen skade gedoen nie. Dankie in elk geval. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:12, 20 Mei 2026 (UTC) == [[G.A. Watermeyer]] == Kan jy [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Fred_le_Roux&diff=prev&oldid=2907267 op hierdie manier] deduplikeer? Die bladsy is beskerm. Die dubbele verwysing is: <nowiki><ref>Antonissen, Rob “Kern en tooi” Nasou Beperk Eerste uitgawe Eerste druk Elsiesrivier 1963</ref></nowiki>. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 15:34, 26 Mei 2026 (UTC) :{{ping|Jcb}} ek het die dubbele verwysing herstel! Dankie, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:23, 26 Mei 2026 (UTC) ::Baie dankie! [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 21:10, 26 Mei 2026 (UTC) == Skryfwedstryd 2026 == Hi Oesjaar! Moet asb nie aan artikels vir die [[Wikipedia:Skryfwedstryd 2026|skryfwedstryd]] verander nie, die paneel moet hulle nog beoordeel. Groete! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:20, 2 Junie 2026 (UTC) :Ongelukkig het die artikels foute in wat deur die compiler uitgeskop word. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:48, 2 Junie 2026 (UTC) ::Dit is so ja, maar weerhou jou asb daarvan, die wedstryd is nou byna voltooi. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:15, 2 Junie 2026 (UTC) :::Nie een van die artikels dra 'n teken dat dit deel van die kompetisie is nie. Dumbassman het in elk geval ook vanoggend aan 'n artikel verander. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:26, 2 Junie 2026 (UTC) NS Laat nuus: Ek sien jy het verjaar op 3 Junie Oesjaar! Veels geluk! (Jammer ek het dit gemis Woensdag). Groetnis, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:17, 5 Junie 2026 (UTC) == Afrikaans == :Hi Oesjaar, lees gerus [https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/konvokasie-waarsku-oor-afrikaans-by-maties/?mc_cid=9a61f2d509&mc_eid=8e57a652fb hierdie] oor Afrikaans by Maties. Groete, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 14:43, 10 Junie 2026 (UTC) :{{ping|Aliwal2012}}, ek vind nou die dag met 'n skok uit dat daar nie een Afrikaanse skool meer in [[Pietermaritzburg]] is nie. Die naaste is in Pinetown. Dit beteken dat daardie kinders se kontak met tegniese Afrikaans slegs via Wikipedia kan geskied. Ons het 'n moerse groot taak voor my vriend! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:04, 10 Junie 2026 (UTC) == [[M.T. Steynmedalje vir Natuurwetenskaplike en Tegniese Prestasie]] == Kan jy [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Fred_le_Roux&diff=prev&oldid=2907267 op hierdie manier] deduplikeer? Die bladsy is beskerm. Die dubbele verwysing is: <nowiki><ref>{{Cite web|url=https://www.akademie.co.za/pryse-en-bekronings/pryse-bekronings|title=Pryse & Bekronings{{!}} SA Akademie vir Wetenskap en Kuns|website=www.akademie.co.za|access-date=2026-05-06}}</ref></nowiki>. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 15:34, 26 Mei 2026 (UTC) : [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] Moet ek die een verwysing verwyder? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:09, 12 Junie 2026 (UTC) ::Die eerste een sal hierdie wees: <nowiki><ref name="akad">{{Cite web|url=https://www.akademie.co.za/pryse-en-bekronings/pryse-bekronings|title=Pryse & Bekronings{{!}} SA Akademie vir Wetenskap en Kuns|website=www.akademie.co.za|access-date=2026-05-06}}</ref></nowiki>. Die tweede een sal hierdie wees: <nowiki><ref name="akad" /></nowiki>. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 16:39, 12 Junie 2026 (UTC) :::Baie dankie! [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 20:59, 12 Junie 2026 (UTC) == [[Ivy Mike- kerntoets]] == {{Gebruikervoorblad|Ivy Mike- kerntoets}} Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 19:34, 5 Julie 2026 (UTC) == Christiaan Bakkes wikipedia page afrikaans == I am Christiaan Bakkes, the person the page is about. I made several edits about myself which you blocked me from making. I do not want my ex wife mentioned, I wanted to change some wording to be more accurate and I wanted to update information about myself. I am the person this page is about. Please let me edit information about my own life, otherwise ai will request the page be removed if I cannot make edits to be accurate about my own life. Thank you. [[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 16:07, 6 Julie 2026 (UTC) :Die artikel volg die beleid van neutraliteit soos vereis word deur die Wikipedia beleid. Artikels word geskryf deur 3de partye. Ons het geen wet oortree nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:12, 6 Julie 2026 (UTC) ::There is incorrect information about me in the article that I want to correct. How do I do this if someone blocks me from making the change? [[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 16:18, 6 Julie 2026 (UTC) ::: Watter inligting is volgens jou verkeerd? [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:20, 6 Julie 2026 (UTC) ::::The one about my ex wife and my divorce is incorrect. There is more about her than the woman I married in 2015 that the article doesn't even say I married! My stories are also not about hunting, but about conservation. [[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 16:25, 6 Julie 2026 (UTC) ::::All the latest correct information is widely abailable on the internet but the wiki page doesn't match this. ::::* Huisgenoot: https://www.netwerk24.com/huisgenoot/bekendes/hg-in-addo-saam-met-christiaan-bakkes-ekt-my-ma-se-as-hier-kom-strooi-toe-vind-ek-my-plek-tussen-die-groot-gryses-20260205-1013 ::::* Sarie: https://www.netwerk24.com/sarie/boeke/christiaan-bakkes-ek-wil-die-waarheid-manipuleer-20260218-0670 ::::* Die GROOT Ontbyt: https://www.youtube.com/watch?v=1Ue0cnJVC10 ::::* Maroela Media: https://maroelamedia.co.za/afrikaans/boeke/luister-addo-se-byna-verlore-olifante/ ::::* Daily Maverick Articles by Christiaan Bakkes: https://www.dailymaverick.co.za/author/christiaan-bakkes/ ::::* Talk of the Town: https://www.talkofthetown.co.za/2018/09/15/a-cultural-treat-at-kenton-book-launch/ ::::* Weg: https://www.netwerk24.com/weg/nuus/ontmoet-die-skrywer-christiaan-bakkes-20190121 ::::* Talk of the Town: https://www.talkofthetown.co.za/2019/09/28/school-pupils-march-to-save-the-planet/ ::::* Daily Maverick: https://www.dailymaverick.co.za/article/2016-09-30-op-ed-namibia-ducks-elephant-census/ ::::* LEAD Wildlife Crime Educational Comic Book by Christiaan Bakkes and Marcia Fargnoli: http://www.lac.org.na/projects/lead/Pdf/comic_wildlife_crime.pdf ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/youth-unite-against-wildlife-crime/ ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/end-of-the-game/ ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/end-of-the-lion/ ::::* Travel Namibia: https://travelnam.com/guide-namibian-voted-one-africas-best-guides/ ::::{{Authority control}} ::::[[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 16:30, 6 Julie 2026 (UTC) ::::Naand Oesjaar. ::::Die informasie oor my eerste vrou en egskeiding is nie korrek nie. Verwyder dit asseblief uit die teks. Dit skep 'n verkeerde indruk. Ek is tans getroud met my huidige vrou sedert 2015 ons het Namibië in 2018 verlaat en bly tans in Suid Afrika. Dit beskryf verder my skryfwerk as jagverhale terwyl dit in werklikheid natuurbewaringsverhale hoofsaaklik behels. ::::Die volgende artikels is in die publieke domein en ek wil dit asb. ingesluit hê, want dit is onlangse publikasies wat my huidige skryfwerk uiteensit. ::::Ek sal dit waardeer as u op hierdie veranderinge reageer. Plaas asseblief die informasie wat ek aangeheg het terug. Dit was outomaties verwyder nadat ek dit gekorrigeer het. ::::Baie Dankie ::::Christiaan Bakkes ::::* Huisgenoot: https://www.netwerk24.com/huisgenoot/bekendes/hg-in-addo-saam-met-christiaan-bakkes-ekt-my-ma-se-as-hier-kom-strooi-toe-vind-ek-my-plek-tussen-die-groot-gryses-20260205-1013 ::::* Sarie: https://www.netwerk24.com/sarie/boeke/christiaan-bakkes-ek-wil-die-waarheid-manipuleer-20260218-0670 ::::* Die GROOT Ontbyt: https://www.youtube.com/watch?v=1Ue0cnJVC10 ::::* Maroela Media: https://maroelamedia.co.za/afrikaans/boeke/luister-addo-se-byna-verlore-olifante/ ::::* Daily Maverick Articles by Christiaan Bakkes: https://www.dailymaverick.co.za/author/christiaan-bakkes/ ::::* Talk of the Town: https://www.talkofthetown.co.za/2018/09/15/a-cultural-treat-at-kenton-book-launch/ ::::* Weg: https://www.netwerk24.com/weg/nuus/ontmoet-die-skrywer-christiaan-bakkes-20190121 ::::* Talk of the Town: https://www.talkofthetown.co.za/2019/09/28/school-pupils-march-to-save-the-planet/ ::::* Daily Maverick: https://www.dailymaverick.co.za/article/2016-09-30-op-ed-namibia-ducks-elephant-census/ ::::* LEAD Wildlife Crime Educational Comic Book by Christiaan Bakkes and Marcia Fargnoli: http://www.lac.org.na/projects/lead/Pdf/comic_wildlife_crime.pdf ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/youth-unite-against-wildlife-crime/ ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/end-of-the-game/ ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/end-of-the-lion/ ::::* Travel Namibia: https://travelnam.com/guide-namibian-voted-one-africas-best-guides/ ::::[[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 17:16, 6 Julie 2026 (UTC) :::::Hallo @[[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]], wat @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] nie genoem het nie, is dat dit teen die reëls van Wikipedia is om 'n Wikipedia artikel oor jouself te skep of wysig. Dit is die rede hoekom jou veranderings terug gerol was. :::::Ek waardeer dat jy nou bronne verskaf het vir die verandering wat jy wil maak, dit help baie. :::::Wees ook bewus dat Wikipedia 'n vrywilligersorganisasie, en niemand is verplig om werk te doen nie. :::::Omdat jy die moeite gedoen het om bronne te verskaf, sal ek 'n wederkerige poging aanwend om die artikel op te dateer en te kyk of ek ander kan oortuig om te help. Maar ek bied geen waarborge nie. Ek verstaan ​​jou frustrasie. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:33, 7 Julie 2026 (UTC) ::::::Baie dankie hiervoor, Rooiratel. Ek verstaan en waardeer wat jy doen. Informasie wat buite konteks aangehaal word doen skade en mense kry seer. Daar is 'n neiging om my lewe te sensasionaliseer deur skrywers van artikels, resensies en rubrieke. ::::::Ek is bewus dat Wikipedia se reëls is om nie hulle teks te sensasionaliseer nie. As jy na die oorspronklike Litnet pos kyk (waarop my Afrikaanse Wikipedia blad gebaseer is), sal jy sien dat die Wikipedia blad 'n groot deel van my lewe na my egskeiding uitsluit, wat wel ingesluit word in die Litnet pos. https://www.litnet.co.za/christiaan-bakkes-1965/ ::::::Die paragraaf begin met my gewese vrou en eindig met my huidige vrou (die Wikipedia blad laat dit lyk asof sy net "nog 'n meisie" is). Daar word geen verwysing gemaak dat sy my huidige vrou is en dat ons sedert 2015 getroud is nie. Dit is nou elf jaar later. Dit skep die indruk dat ek my vorige vrou vir 'n ander vrou gelos het. Dit lees soos sensasie. Die realiteite is veel meer kompleks. ::::::Ek en my vrou voel albei dat my lewe soveel meer behels. Ons veldtogte vir die behoud van die omgewing en die natuur word gereeld oor die hoof gesien. In plek daarvan kry die safari avonture en onderonsies met wilde diere voorkeur. Dawid De Wet se resensie vang die essensie vas van wat ek probeer doen met my skryfwerk. ::::::Plunderwoestyn deur Christiaan Bakkes: omgewingskwessies oopgevlek in aangrypende verhaal ::::::'''[https://www.litnet.co.za/author/dawid-de-wet/ Dawid de Wet]'''''[https://www.litnet.co.za/category/resensies-reviews Reviews]2018-10-24 Litnet'' ::::::https://www.litnet.co.za/plunderwoestyn-deur-christiaan-bakkes-omgewingskwessies-oopgevlek-in-aangrypende-verhaal/ ::::::Behalwe vir my publieke persona as skrywer, verkies ek om my lewe privaat te hou en my te bemoei met omgewingskwessies en bedreiging van die natuur. Sodoende maak ek vyande en het selfs lede van my familie vervreem. Ek en my vrou Marcia verkies om die kalklig te vermy en lewe apart van die samelewing naby aan die natuur. Ek probeer 'n bydrae maak deur stories oor bewaring te skryf. [[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 11:23, 7 Julie 2026 (UTC) == Swem in SA == ek het hierdie blaai oorsproklik begin - destyds toe ek my swimhistory website begin het. Nou is skakel na my website gebreek, en mag hom nie herstel nie. Hoe so? [[Gebruiker:Kobus88|Kobus88]] ([[Gebruikerbespreking:Kobus88|kontak]]) 12:51, 9 Julie 2026 (UTC) : Eerstens enige artikel hier geskep behoort aan die Afrikaanse gemeenskap en NIE aan die outeur nie. Tweedens, volgens Wikipedia reëls; geen eksterne skakels binne in artikels nie. Eksterne skakels kan slegs onder die Hoof: Eksterne skakels geplaas word. Dié skakels moet direk relevant tot die artikel wees. Ons laat slegs interne skakels toe. Jy het 'n magdom eksterne skakels ingevoeg; party kan as direkte bemarking gesien word. As jy inligting oor swemmers wil gee skep dan aparte Wikipedia artikels oor hulle volgens die reëls. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:06, 9 Julie 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Kobus88|Kobus88]] jy kan ook eksterne skakels binne verwysings gebruik. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 13:26, 7 Oktober 2026 (UTC) == Vraag == Hallo. Ek het die artikel [[Boris Pertsjatkin]] herskryf. Kan ek die {{tl|gaan taal na}}-sjabloon daaruit verwyder? [[Gebruiker:Asorev|Asorev]] ([[Gebruikerbespreking:Asorev|kontak]]) 16:50, 25 Julie 2026 (UTC) :: Twee dinge: Moskwe is verkeerd. Ook, die leestekens bv. 'n punt kom voor die verwysings en nie daarna nie. Maak dit ook asb reg anders verskyn dit op ons sintaks verslag op 1 Augustus. Wat gebruik jy as vertaler? As jy die dinge reggemaak het kan jy die sjabloon verwyder. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:56, 25 Julie 2026 (UTC) :::Ek het die Moskwe-vertaling en punktuasie reggestel. Die aanvanklike vertaling is deur Google Gemini gedoen, die tweede deur ChatGPT. [[Gebruiker:Asorev|Asorev]] ([[Gebruikerbespreking:Asorev|kontak]]) 17:18, 25 Julie 2026 (UTC) :::: Ek is seker Moskwe is [[Moskou]]. Jy regstelling is verkeerd om: die punt VOOR die <nowiki><ref></nowiki>. Ek het die eerste een reggemaak. Asseblief! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:38, 25 Julie 2026 (UTC) :::::Dankie vir die wenke. Ek het die foute reggestel. [[Gebruiker:Asorev|Asorev]] ([[Gebruikerbespreking:Asorev|kontak]]) 18:05, 25 Julie 2026 (UTC) :Hallo weer. {{u|Johannnes89}} het per abuis die artikel oor [[Boris Pertsjatkin]] as 'n ongeverifieerde masjienvertaling uitgevee. Hoe kan ek dit herstel? Moet ek dit aan die plaaslike ekwivalent van bladsy [[:en:Wikipedia:Requests for undeletion]] rapporteer? [[Gebruiker:Asorev|Asorev]] ([[Gebruikerbespreking:Asorev|kontak]]) 05:58, 5 Oktober 2026 (UTC) :: {{ping|Rooiratel|Pynappel|Sobaka|BurgertB}}, julle advies sal waardeer word asb! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:01, 5 Oktober 2026 (UTC) :::I didn’t "accidentally" (or "mistakenly"?) delete the article as an unreviewed machine translation. It was an intentional decision to delete the article on all global sysop wikis given that the user inserted it as an AI translation to 100+ wikis :::[https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Miscellaneous#c-Johannnes89-20261003200500-Discussion_on_Using_AI_to_Translate_Wikipedia_Articles] (without even reviewing it for obvious errors [https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Miscellaneous#c-JavaHurricane-20261003134000-JavaHurricane-20261001094400]). Local admins may of course restore the article if the quality happens to be good/acceptable on a particular wiki. [[Gebruiker:Johannnes89|Johannnes89]] ([[Gebruikerbespreking:Johannnes89|kontak]]) 08:24, 5 Oktober 2026 (UTC) ::::Obviously, you made a mistake by deleting this article, since in [[:meta:Steward requests/Miscellaneous#Using AI to Translate Wikipedia Articles|this table]] I wrote opposite this article: "First Gemini's version was marked as a machine translation, later ChatGPPT rewrote the article and local bureaucrat {{u|Oesjaar}} approved the version". [[Gebruiker:Asorev|Asorev]] ([[Gebruikerbespreking:Asorev|kontak]]) 08:44, 5 Oktober 2026 (UTC) :::::Ek het die artikel teruggeplaas - dit is reeds deur die gemeenskap geproeflees. @[[Gebruiker:Asorev|Asorev]] ek neem aan u is nie 'n moedertaalspreker van Afrikaans nie. Ek stel voor u skep u artikels eerder in die konsepnaamruimte (bv. in hierdie geval sou u die artikel by [[Konsep:Boris Pertsjatkin]] plaas) en vra dan vir die gemeenskap om die taal na te gaan alvorens dit na die hoofnaamruimte geskuif word. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:48, 5 Oktober 2026 (UTC) == Sjabloon:vliegtuigenjin == Kom ons kyk: |naam = |beeld = |byskrifte = |tipe enjin = |land van oorsprong = |vervaardiger = |ontwerpspan = |ontwerper = |builder = |designer = |eerste veldtoets = |primere toepassings = |status = |produksie tyd = |aantal geproduseer = |ontwikkel van = |variante met eie artikels = |ontwikkel na = [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:10, 31 Julie 2026 (UTC) == Welkom heet ens.... == Hallo Oesjaar, ek weet nie of jy [[gebruiker:Elmarie Waltman]] opdrag gegee het nie, maar die gemeenskap het mos besluit ons groet nie meer elke nuweling nie, veral nie dié met name soos [[Gebruiker:補給兵]] en [[Gebruiker:Detärdesmåsmådetaljerna]] nie! Wat staan ons nou te doen, sy skep 'n kraaines hier? Groete! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:07, 4 September 2026 (UTC) : {{ping|Aliwal2012}}, skies ek hardloop rond. Die windjie uit Kaapstad het so paar kragdrade, veselkabels en bome hier in my woonbuurt omgewaai. Sal jou antwoord. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:17, 4 September 2026 (UTC) :: Daardie manne wat skroot metaal versamel en verkoop gaan 'n fees hê hier in my dorp. Die foto's wys net geleiers wat op die grond lê... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:30, 4 September 2026 (UTC) :::Goeie more, krag is hier ook al 15 ure af, ligte reen maar baie wind. Wifi aan 'n karbattery gesit... [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 05:17, 5 September 2026 (UTC) : {{ping|Aliwal2012}}, ek bly al 38 jaar hier in my huis. ...en gister toe waai die wind een van my blombakke om... Ander mense het groter skade gehad. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:42, 6 September 2026 (UTC) == Vraag oor my wikipedia-artikel == hallo Oesjaar Dankie vir u Kommentaar op my artickel.Kan u asseblief vir my se watter brone ek nodig het vir my artikel? Dankie. [[Gebruiker:Zoulla|Zoulla]] ([[Gebruikerbespreking:Zoulla|kontak]]) 18:00, 6 September 2026 (UTC) :: Daar waar jy inligting vandaan gekry het. Of het jy geraai...? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:40, 6 September 2026 (UTC) == Meer informasie oor bedryfsverband == Hi oesjaar Kan my asb spesifiseer oor bedryfsverband, ek het die hele seksie verwyder( nie seker of dit is wat jy na verwys het nie), kan jy net kyk of dit nou reg is, of as daar nog enige ander wysings nodig is vir Malherbe Uitgewers artikel. Dankie vir jou terugvoerding. [[Gebruiker:Iamniekie|Iamniekie]] ([[Gebruikerbespreking:Iamniekie|kontak]]) 12:06, 20 September 2026 (UTC) rip3ibk2kjl0j16w8yywn9jtoyohyk2 2976501 2976497 2026-10-07T13:29:41Z Rooiratel 90342 /* Swem in SA */ Antwoord 2976501 wikitext text/x-wiki {{argiefboks|13 | argief1 = [[/argief2011|2009-11]] | argief2 = [[/argief2012|2012-13]] | argief3 = [[/argief2014|2014]] | argief4 = [[/argief2015|2015]] | argief5 = [[/argief2016|2016]] | argief6 = [[/argief2017|2017]] | argief7 = [[/argief2018-19|2018–19]] | argief8 = [[/argief2020|2020]] | argief9 = [[/argief2021|2021]] | argief10 = [[/argief2022|2022]] | argief11 = [[/argief2023|2023]] | argief12 = [[/argief2024|2024]] | argief13 = [[/argief2025|2025]] }} == [[Lophiidae]] == Waarom het jy dit teruggerol? [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 14:05, 4 Januarie 2026 (UTC) : Jammer, hulle noem dit dik vingers sindroom. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:15, 4 Januarie 2026 (UTC) == Wikistats ding == Hi @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] Sien : https://phabricator.wikimedia.org/T413949 Ek het die fout met die stats daar gerapporteer. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:16, 7 Januarie 2026 (UTC) : [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]], dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:40, 7 Januarie 2026 (UTC) == Happy First Edit Anniversary Oesjaar 🎉 == Hey @[[User:Oesjaar|Oesjaar]]. Your wiki edit anniversary was 1 day ago, marking 17 years of dedicated contributions to Afrikaans Wikipedia. Your passion for sharing knowledge and your remarkable contributions have not only enriched the project, but also inspired countless others to contribute. Thank you for your amazing contributions. Wishing you many more wonderful years ahead in the Wiki journey and a blessed New Year. :) -[[Gebruiker:Gnoeee|Gnoeee]] ([[Gebruikerbespreking:Gnoeee|kontak]]) 15:29, 7 Januarie 2026 (UTC) == ''Babiana socotrana'' is now ''Cyanixia socotrana'' == Hello Oesjaar, Please be informed that the former ''Babiana socotrana'' has been moved to a separate genus.<ref name=u>Goldblatt, J. C. Manning, J. Davies, [[Vincent Savolainen|V. Savolainen]] and S. Rezai (2003). [http://journals.cambridge.org/action/displayAbstract?fromPage=online&aid=214957 ''Cyanixia'', a new genus for the Socotran endemic ''Babiana socotrana'' (Iridaceae–Crocoideae).] Edinburgh Journal of Botany, 60, pp 517-532</ref> There is a stub on the English Wikipedia. Regards, [[Gebruiker:Dwergenpaartje|Dwergenpaartje]] ([[Gebruikerbespreking:Dwergenpaartje|kontak]]) 23:19, 22 Februarie 2026 (UTC) {{reflist}} :: {{ping|Dwergenpaartje}}, I have actually created [[Cyanixia socotrana]] during Nov 2021 already with a note in [[Babiana]]! Thanks for your concern! Regards. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:19, 23 Februarie 2026 (UTC) == Klappenavraag == Saterdagaand, Ongeveer 19:22 Goeie naand, Oesjaar Iets het fout gegaan met die bladsy waar jy jou terme geplaas het, so ek plaas my antwoorde hier. ·        Plain flap Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap. Hy kom ook by van die ander beskrywings van klappe voor. '''VB = gewone klap''' ·        Split flap Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap. Hy kom ook by van die ander beskrywings van klappe voor. '''VB = splitklap''' ·        Slotted flap Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap. Hy kom ook by van die ander beskrywings van klappe voor. '''VB = slotted flap (slot flap) = gleufklap''' ·        Fowler flap - ek dink Fowlerklap kan doen hier. Vernoem na Harlan D Fowler – so ja, Fowlerklap behoort te werk. ·        Junkers flap Uitgevind deur Otto Mader by Junkers, aanvanklik op Junkers-vliegtuie gebruik – oënskynlik na Junkers-maatskappy vernoem. '''So, Junkers-klap''' ·        Gouge flap Uitgevind deur Arthur Gouge vir Short Brothers. '''Dus, Gouge-klap''' ·        Fairey-Youngman flap Oënskynlik oorspronklik deur die vliegtuigmaatskappy Fairey gebruik. '''Stel voor Fairey-Youngman-klap''' ·        Zap flap Uitgevind deur Edward F Zaparka; lyk asof die “Zap” ’n verkorting van sy van is. '''Dus Zap-klap?''' ·        Krueger flap - bestaan reeds as [[Krueger-klap]] ·        Gurney flap '''Na Dan Gurney vernoem – dus die Gurney-klap.''' ·        Leading edge flap (leirandklap)? Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap. '''VB = voorrandklap''' ·        Blown flap Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap. '''Nie gekry nie.''' ''blaasklap, luggeblaaste klap?'' Al hierdie terme kom voor in ’n Wikipedia-artikel met die titel “Flap (auronautics)”. Dit bestaan uit beskrywings van verskillende soorte klappe. '''“VB” staan vir Vliegtuigbouterme.''' Hoop dit help! Laat weet asseblief as jy nog hulp verlang. Groete, Gaius [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 17:28, 28 Februarie 2026 (UTC) == Terp == Beste Oesjaar, Sal u asseblief nagaan of die kategorieë in die artikel Terp korrek is soos hulle is, of of meer bygevoeg moet word? Groete. [[Gebruiker:Drewes|Drewes]] ([[Gebruikerbespreking:Drewes|kontak]]) 17:17, 15 Maart 2026 (UTC) :{{ping|Drewes}}, dankie vir hierdie artikel. Ek sien jou moedertaal is [[Wes-Fries]]. My vrou se grootouers is in Groningen gebore, my skoonma kan nog Nederlands praat. Ek het nie 'n probleem met die Kategorieë nie. Waar woon jy? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:38, 15 Maart 2026 (UTC) ::Ek woon in Drachten, maar is in Metslawier gebore. Ongeveer 'n vyfde van my familie kom van die provinsie Groningen. Omstreeks die jaar 1800 het hulle na die gemeente Kollumerland in Friesland verhuis. My oupa aan vaderskant het nog die Groningse dialek gepraat. Nederlands was vir skool en amptelike geleenthede. Dit is heel moontlik dat jou skoonma ook Gronings by die huis gepraat het. Vriendelike groete, [[Gebruiker:Drewes|Drewes]] ([[Gebruikerbespreking:Drewes|kontak]]) 19:24, 15 Maart 2026 (UTC) :::My skoonma is in Gronigen gebore en het Gronings by die huis gepraat. Sy was 6 toe hulle na Suid-Afrika geëmigreer het. Ek hoop ons kommunikeer meermale en dat jy sal help om ons Wikipedia uit te bou. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:28, 15 Maart 2026 (UTC) == Dankie == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;" |rowspan="2" valign="middle" | [[File:Original Barnstar Hires.svg|100px]] |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''Die Oorspronklike Skur-stêr''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | Vir u uitsonderlike bydraes tot die Afrikaanse Wikipedia. Ek erken u toegewydheid, het lesse geleer uit ons onlangse interaksie, en sien uit na vreedsame samewerking in die toekoms. --[[Gebruiker:Kurgenera|Kurgenera]] ([[Gebruikerbespreking:Kurgenera|kontak]]) 15:56, 22 Maart 2026 (UTC) |} == [[Charente-Maritime]] == Daardie skakel werk nie, daarom het ek dit verwyder. Daardie webwerf bestaan ​​nie meer nie, soos dit lyk. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 16:52, 6 April 2026 (UTC) == [[Apollo 13]] == {{Gebruikervoorblad|Apollo 13}} Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Geïnspireer deur RSG se ''Sterre en Planete'', waar hulle oor die bekende sin gesels het, waarna ek in Duitsland geluister het. Baie dankie vir hierdie voorbladartikel, moet ek maar persoonlik ook sê. Heel gepas op ons voorblad tydens die 56ste herdenking. As ek op "wysig" kliek, is daar 'n fout by die notas, maar nie as ek dié artikel lees nie. Weet nie waar dit vandaan kom nie. Enige idee? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 19:35, 12 April 2026 (UTC) :Geluk Oesjaar, dit was baie harde werk aan jou kant! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 19:40, 12 April 2026 (UTC) == Jou navraag oor admin status == Hallo Oesjaar. Dit is Rooiratel. Ek gebruik maar 'n temprekening omdat my skootrekenaar situasie. Sien hier : https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Spesiaal%3AGebruikersRegte&user=Oesjaar Jy moet per gebruiker sien wanner hulle status verander. Groete. - [[Spesiaal:Bydraes/&#126;2026-22503-02|&#126;2026-22503-02]] ([[Gebruikerbespreking:&#126;2026-22503-02|talk]]) 08:31, 17 April 2026 (UTC) :: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:33, 17 April 2026 (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will week between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 18:29, 28 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30471712 --> == Kontak epos-adres == @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ek het toe uitgevind hoe ons die epos wat na "info-af@wikimedia.org" kan lees. Ek sal die besonderhede met jou bespreek wanner ons volgende week bymekaar kom. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 20:47, 13 Mei 2026 (UTC) == Koffie-afspraak == Goeie middag, @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]. Dit lyk my jy wil iewers gaan koffie drink? '''Moet my asseblief nie bel nie'''. Dit is nie nou geleë om telefonies met jou te kommunikeer nie. Die 15de Mei, 16de Mei en 18 Mei 2026 het ek reeds ander afsprake. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 14:49, 14 Mei 2026 (UTC) == Navraag oor Wikipedia-artikel vir PRBB Trailers == Goeie dag Deon, Ek hoop dit gaan goed. Ek kontak jou namens PRBB Trailers. Ons stel daarin belang om meer te leer oor die korrekte proses om ’n Wikipedia-artikel vir ons maatskappy op te stel, en ons het gesien dat jy baie ervaring het binne die Wikimedia/Wikipedia-gemeenskap. Ons wil graag seker maak dat alles professioneel, neutraal en volgens Wikipedia se riglyne gedoen word. Sou jy dalk beskikbaar wees om ons hiermee te adviseer of moontlik te help met die proses? Ek hoor graag van jou. Chane chane@prbb.co.za [[Spesiaal:Bydraes/&#126;2026-30140-60|&#126;2026-30140-60]] ([[Gebruikerbespreking:&#126;2026-30140-60|talk]]) 10:18, 20 Mei 2026 (UTC) ::Chane ::Ons is 'n ensiklopedie, nie 'n bemarkingsmeganisme nie. Ons laat nie bemarkings/bekendstellings artikels toe nie. Enige sodanige poging sal verwyder word. Jou maatskappy het geen ensiklopediese waarde nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:00, 20 Mei 2026 (UTC) :Hallo Chane! Ek antwoord jou sommer namens Deon. :As ek reg verstaan is PRBB Trailers 'n kommersiële onderneming wat sleepwaens en bykomstighede vervaardig en bemark. :Dit spyt my dat ons Wikipedia GEEN advertensies of bemarking toelaat nie, dus sal 'n Wikipedia-artikel vir die maatskappy nie hier welkom wees nie. Daar is tog letterlik 1000'e plekke soos tydskrifte, nuusblaaie, of deesdae elektroniese media, waar julle jul ding kan doen (teen betaling natuurlik)! :Sterkte daarmee, en weereens jammer om jou teleur te stel. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:03, 20 Mei 2026 (UTC) ::NS: Jammer Deon, ek het klaar 'n antwoord geplaas toe joune ook deurkom! Maar dit sê dieselfde ding. Groete, Gert ::: Geen skade gedoen nie. Dankie in elk geval. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:12, 20 Mei 2026 (UTC) == [[G.A. Watermeyer]] == Kan jy [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Fred_le_Roux&diff=prev&oldid=2907267 op hierdie manier] deduplikeer? Die bladsy is beskerm. Die dubbele verwysing is: <nowiki><ref>Antonissen, Rob “Kern en tooi” Nasou Beperk Eerste uitgawe Eerste druk Elsiesrivier 1963</ref></nowiki>. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 15:34, 26 Mei 2026 (UTC) :{{ping|Jcb}} ek het die dubbele verwysing herstel! Dankie, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:23, 26 Mei 2026 (UTC) ::Baie dankie! [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 21:10, 26 Mei 2026 (UTC) == Skryfwedstryd 2026 == Hi Oesjaar! Moet asb nie aan artikels vir die [[Wikipedia:Skryfwedstryd 2026|skryfwedstryd]] verander nie, die paneel moet hulle nog beoordeel. Groete! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:20, 2 Junie 2026 (UTC) :Ongelukkig het die artikels foute in wat deur die compiler uitgeskop word. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:48, 2 Junie 2026 (UTC) ::Dit is so ja, maar weerhou jou asb daarvan, die wedstryd is nou byna voltooi. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:15, 2 Junie 2026 (UTC) :::Nie een van die artikels dra 'n teken dat dit deel van die kompetisie is nie. Dumbassman het in elk geval ook vanoggend aan 'n artikel verander. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:26, 2 Junie 2026 (UTC) NS Laat nuus: Ek sien jy het verjaar op 3 Junie Oesjaar! Veels geluk! (Jammer ek het dit gemis Woensdag). Groetnis, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:17, 5 Junie 2026 (UTC) == Afrikaans == :Hi Oesjaar, lees gerus [https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/konvokasie-waarsku-oor-afrikaans-by-maties/?mc_cid=9a61f2d509&mc_eid=8e57a652fb hierdie] oor Afrikaans by Maties. Groete, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 14:43, 10 Junie 2026 (UTC) :{{ping|Aliwal2012}}, ek vind nou die dag met 'n skok uit dat daar nie een Afrikaanse skool meer in [[Pietermaritzburg]] is nie. Die naaste is in Pinetown. Dit beteken dat daardie kinders se kontak met tegniese Afrikaans slegs via Wikipedia kan geskied. Ons het 'n moerse groot taak voor my vriend! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:04, 10 Junie 2026 (UTC) == [[M.T. Steynmedalje vir Natuurwetenskaplike en Tegniese Prestasie]] == Kan jy [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Fred_le_Roux&diff=prev&oldid=2907267 op hierdie manier] deduplikeer? Die bladsy is beskerm. Die dubbele verwysing is: <nowiki><ref>{{Cite web|url=https://www.akademie.co.za/pryse-en-bekronings/pryse-bekronings|title=Pryse & Bekronings{{!}} SA Akademie vir Wetenskap en Kuns|website=www.akademie.co.za|access-date=2026-05-06}}</ref></nowiki>. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 15:34, 26 Mei 2026 (UTC) : [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] Moet ek die een verwysing verwyder? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:09, 12 Junie 2026 (UTC) ::Die eerste een sal hierdie wees: <nowiki><ref name="akad">{{Cite web|url=https://www.akademie.co.za/pryse-en-bekronings/pryse-bekronings|title=Pryse & Bekronings{{!}} SA Akademie vir Wetenskap en Kuns|website=www.akademie.co.za|access-date=2026-05-06}}</ref></nowiki>. Die tweede een sal hierdie wees: <nowiki><ref name="akad" /></nowiki>. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 16:39, 12 Junie 2026 (UTC) :::Baie dankie! [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 20:59, 12 Junie 2026 (UTC) == [[Ivy Mike- kerntoets]] == {{Gebruikervoorblad|Ivy Mike- kerntoets}} Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 19:34, 5 Julie 2026 (UTC) == Christiaan Bakkes wikipedia page afrikaans == I am Christiaan Bakkes, the person the page is about. I made several edits about myself which you blocked me from making. I do not want my ex wife mentioned, I wanted to change some wording to be more accurate and I wanted to update information about myself. I am the person this page is about. Please let me edit information about my own life, otherwise ai will request the page be removed if I cannot make edits to be accurate about my own life. Thank you. [[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 16:07, 6 Julie 2026 (UTC) :Die artikel volg die beleid van neutraliteit soos vereis word deur die Wikipedia beleid. Artikels word geskryf deur 3de partye. Ons het geen wet oortree nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:12, 6 Julie 2026 (UTC) ::There is incorrect information about me in the article that I want to correct. How do I do this if someone blocks me from making the change? [[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 16:18, 6 Julie 2026 (UTC) ::: Watter inligting is volgens jou verkeerd? [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:20, 6 Julie 2026 (UTC) ::::The one about my ex wife and my divorce is incorrect. There is more about her than the woman I married in 2015 that the article doesn't even say I married! My stories are also not about hunting, but about conservation. [[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 16:25, 6 Julie 2026 (UTC) ::::All the latest correct information is widely abailable on the internet but the wiki page doesn't match this. ::::* Huisgenoot: https://www.netwerk24.com/huisgenoot/bekendes/hg-in-addo-saam-met-christiaan-bakkes-ekt-my-ma-se-as-hier-kom-strooi-toe-vind-ek-my-plek-tussen-die-groot-gryses-20260205-1013 ::::* Sarie: https://www.netwerk24.com/sarie/boeke/christiaan-bakkes-ek-wil-die-waarheid-manipuleer-20260218-0670 ::::* Die GROOT Ontbyt: https://www.youtube.com/watch?v=1Ue0cnJVC10 ::::* Maroela Media: https://maroelamedia.co.za/afrikaans/boeke/luister-addo-se-byna-verlore-olifante/ ::::* Daily Maverick Articles by Christiaan Bakkes: https://www.dailymaverick.co.za/author/christiaan-bakkes/ ::::* Talk of the Town: https://www.talkofthetown.co.za/2018/09/15/a-cultural-treat-at-kenton-book-launch/ ::::* Weg: https://www.netwerk24.com/weg/nuus/ontmoet-die-skrywer-christiaan-bakkes-20190121 ::::* Talk of the Town: https://www.talkofthetown.co.za/2019/09/28/school-pupils-march-to-save-the-planet/ ::::* Daily Maverick: https://www.dailymaverick.co.za/article/2016-09-30-op-ed-namibia-ducks-elephant-census/ ::::* LEAD Wildlife Crime Educational Comic Book by Christiaan Bakkes and Marcia Fargnoli: http://www.lac.org.na/projects/lead/Pdf/comic_wildlife_crime.pdf ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/youth-unite-against-wildlife-crime/ ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/end-of-the-game/ ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/end-of-the-lion/ ::::* Travel Namibia: https://travelnam.com/guide-namibian-voted-one-africas-best-guides/ ::::{{Authority control}} ::::[[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 16:30, 6 Julie 2026 (UTC) ::::Naand Oesjaar. ::::Die informasie oor my eerste vrou en egskeiding is nie korrek nie. Verwyder dit asseblief uit die teks. Dit skep 'n verkeerde indruk. Ek is tans getroud met my huidige vrou sedert 2015 ons het Namibië in 2018 verlaat en bly tans in Suid Afrika. Dit beskryf verder my skryfwerk as jagverhale terwyl dit in werklikheid natuurbewaringsverhale hoofsaaklik behels. ::::Die volgende artikels is in die publieke domein en ek wil dit asb. ingesluit hê, want dit is onlangse publikasies wat my huidige skryfwerk uiteensit. ::::Ek sal dit waardeer as u op hierdie veranderinge reageer. Plaas asseblief die informasie wat ek aangeheg het terug. Dit was outomaties verwyder nadat ek dit gekorrigeer het. ::::Baie Dankie ::::Christiaan Bakkes ::::* Huisgenoot: https://www.netwerk24.com/huisgenoot/bekendes/hg-in-addo-saam-met-christiaan-bakkes-ekt-my-ma-se-as-hier-kom-strooi-toe-vind-ek-my-plek-tussen-die-groot-gryses-20260205-1013 ::::* Sarie: https://www.netwerk24.com/sarie/boeke/christiaan-bakkes-ek-wil-die-waarheid-manipuleer-20260218-0670 ::::* Die GROOT Ontbyt: https://www.youtube.com/watch?v=1Ue0cnJVC10 ::::* Maroela Media: https://maroelamedia.co.za/afrikaans/boeke/luister-addo-se-byna-verlore-olifante/ ::::* Daily Maverick Articles by Christiaan Bakkes: https://www.dailymaverick.co.za/author/christiaan-bakkes/ ::::* Talk of the Town: https://www.talkofthetown.co.za/2018/09/15/a-cultural-treat-at-kenton-book-launch/ ::::* Weg: https://www.netwerk24.com/weg/nuus/ontmoet-die-skrywer-christiaan-bakkes-20190121 ::::* Talk of the Town: https://www.talkofthetown.co.za/2019/09/28/school-pupils-march-to-save-the-planet/ ::::* Daily Maverick: https://www.dailymaverick.co.za/article/2016-09-30-op-ed-namibia-ducks-elephant-census/ ::::* LEAD Wildlife Crime Educational Comic Book by Christiaan Bakkes and Marcia Fargnoli: http://www.lac.org.na/projects/lead/Pdf/comic_wildlife_crime.pdf ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/youth-unite-against-wildlife-crime/ ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/end-of-the-game/ ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/end-of-the-lion/ ::::* Travel Namibia: https://travelnam.com/guide-namibian-voted-one-africas-best-guides/ ::::[[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 17:16, 6 Julie 2026 (UTC) :::::Hallo @[[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]], wat @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] nie genoem het nie, is dat dit teen die reëls van Wikipedia is om 'n Wikipedia artikel oor jouself te skep of wysig. Dit is die rede hoekom jou veranderings terug gerol was. :::::Ek waardeer dat jy nou bronne verskaf het vir die verandering wat jy wil maak, dit help baie. :::::Wees ook bewus dat Wikipedia 'n vrywilligersorganisasie, en niemand is verplig om werk te doen nie. :::::Omdat jy die moeite gedoen het om bronne te verskaf, sal ek 'n wederkerige poging aanwend om die artikel op te dateer en te kyk of ek ander kan oortuig om te help. Maar ek bied geen waarborge nie. Ek verstaan ​​jou frustrasie. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:33, 7 Julie 2026 (UTC) ::::::Baie dankie hiervoor, Rooiratel. Ek verstaan en waardeer wat jy doen. Informasie wat buite konteks aangehaal word doen skade en mense kry seer. Daar is 'n neiging om my lewe te sensasionaliseer deur skrywers van artikels, resensies en rubrieke. ::::::Ek is bewus dat Wikipedia se reëls is om nie hulle teks te sensasionaliseer nie. As jy na die oorspronklike Litnet pos kyk (waarop my Afrikaanse Wikipedia blad gebaseer is), sal jy sien dat die Wikipedia blad 'n groot deel van my lewe na my egskeiding uitsluit, wat wel ingesluit word in die Litnet pos. https://www.litnet.co.za/christiaan-bakkes-1965/ ::::::Die paragraaf begin met my gewese vrou en eindig met my huidige vrou (die Wikipedia blad laat dit lyk asof sy net "nog 'n meisie" is). Daar word geen verwysing gemaak dat sy my huidige vrou is en dat ons sedert 2015 getroud is nie. Dit is nou elf jaar later. Dit skep die indruk dat ek my vorige vrou vir 'n ander vrou gelos het. Dit lees soos sensasie. Die realiteite is veel meer kompleks. ::::::Ek en my vrou voel albei dat my lewe soveel meer behels. Ons veldtogte vir die behoud van die omgewing en die natuur word gereeld oor die hoof gesien. In plek daarvan kry die safari avonture en onderonsies met wilde diere voorkeur. Dawid De Wet se resensie vang die essensie vas van wat ek probeer doen met my skryfwerk. ::::::Plunderwoestyn deur Christiaan Bakkes: omgewingskwessies oopgevlek in aangrypende verhaal ::::::'''[https://www.litnet.co.za/author/dawid-de-wet/ Dawid de Wet]'''''[https://www.litnet.co.za/category/resensies-reviews Reviews]2018-10-24 Litnet'' ::::::https://www.litnet.co.za/plunderwoestyn-deur-christiaan-bakkes-omgewingskwessies-oopgevlek-in-aangrypende-verhaal/ ::::::Behalwe vir my publieke persona as skrywer, verkies ek om my lewe privaat te hou en my te bemoei met omgewingskwessies en bedreiging van die natuur. Sodoende maak ek vyande en het selfs lede van my familie vervreem. Ek en my vrou Marcia verkies om die kalklig te vermy en lewe apart van die samelewing naby aan die natuur. Ek probeer 'n bydrae maak deur stories oor bewaring te skryf. [[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 11:23, 7 Julie 2026 (UTC) == Swem in SA == ek het hierdie blaai oorsproklik begin - destyds toe ek my swimhistory website begin het. Nou is skakel na my website gebreek, en mag hom nie herstel nie. Hoe so? [[Gebruiker:Kobus88|Kobus88]] ([[Gebruikerbespreking:Kobus88|kontak]]) 12:51, 9 Julie 2026 (UTC) : Eerstens enige artikel hier geskep behoort aan die Afrikaanse gemeenskap en NIE aan die outeur nie. Tweedens, volgens Wikipedia reëls; geen eksterne skakels binne in artikels nie. Eksterne skakels kan slegs onder die Hoof: Eksterne skakels geplaas word. Dié skakels moet direk relevant tot die artikel wees. Ons laat slegs interne skakels toe. Jy het 'n magdom eksterne skakels ingevoeg; party kan as direkte bemarking gesien word. As jy inligting oor swemmers wil gee skep dan aparte Wikipedia artikels oor hulle volgens die reëls. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:06, 9 Julie 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Kobus88|Kobus88]] jy kan ook eksterne skakels binne verwysings gebruik. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 13:26, 7 Oktober 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] @[[Gebruiker:Kobus88|Kobus88]] ek gaan vir @[[Gebruiker:Kobus88|Kobus88]] ::: se veranderings terugsit en wysig om aan ons wiki se standaarde te voldoen. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 13:29, 7 Oktober 2026 (UTC) == Vraag == Hallo. Ek het die artikel [[Boris Pertsjatkin]] herskryf. Kan ek die {{tl|gaan taal na}}-sjabloon daaruit verwyder? [[Gebruiker:Asorev|Asorev]] ([[Gebruikerbespreking:Asorev|kontak]]) 16:50, 25 Julie 2026 (UTC) :: Twee dinge: Moskwe is verkeerd. Ook, die leestekens bv. 'n punt kom voor die verwysings en nie daarna nie. Maak dit ook asb reg anders verskyn dit op ons sintaks verslag op 1 Augustus. Wat gebruik jy as vertaler? As jy die dinge reggemaak het kan jy die sjabloon verwyder. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:56, 25 Julie 2026 (UTC) :::Ek het die Moskwe-vertaling en punktuasie reggestel. Die aanvanklike vertaling is deur Google Gemini gedoen, die tweede deur ChatGPT. [[Gebruiker:Asorev|Asorev]] ([[Gebruikerbespreking:Asorev|kontak]]) 17:18, 25 Julie 2026 (UTC) :::: Ek is seker Moskwe is [[Moskou]]. Jy regstelling is verkeerd om: die punt VOOR die <nowiki><ref></nowiki>. Ek het die eerste een reggemaak. Asseblief! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:38, 25 Julie 2026 (UTC) :::::Dankie vir die wenke. Ek het die foute reggestel. [[Gebruiker:Asorev|Asorev]] ([[Gebruikerbespreking:Asorev|kontak]]) 18:05, 25 Julie 2026 (UTC) :Hallo weer. {{u|Johannnes89}} het per abuis die artikel oor [[Boris Pertsjatkin]] as 'n ongeverifieerde masjienvertaling uitgevee. Hoe kan ek dit herstel? Moet ek dit aan die plaaslike ekwivalent van bladsy [[:en:Wikipedia:Requests for undeletion]] rapporteer? [[Gebruiker:Asorev|Asorev]] ([[Gebruikerbespreking:Asorev|kontak]]) 05:58, 5 Oktober 2026 (UTC) :: {{ping|Rooiratel|Pynappel|Sobaka|BurgertB}}, julle advies sal waardeer word asb! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:01, 5 Oktober 2026 (UTC) :::I didn’t "accidentally" (or "mistakenly"?) delete the article as an unreviewed machine translation. It was an intentional decision to delete the article on all global sysop wikis given that the user inserted it as an AI translation to 100+ wikis :::[https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Miscellaneous#c-Johannnes89-20261003200500-Discussion_on_Using_AI_to_Translate_Wikipedia_Articles] (without even reviewing it for obvious errors [https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Miscellaneous#c-JavaHurricane-20261003134000-JavaHurricane-20261001094400]). Local admins may of course restore the article if the quality happens to be good/acceptable on a particular wiki. [[Gebruiker:Johannnes89|Johannnes89]] ([[Gebruikerbespreking:Johannnes89|kontak]]) 08:24, 5 Oktober 2026 (UTC) ::::Obviously, you made a mistake by deleting this article, since in [[:meta:Steward requests/Miscellaneous#Using AI to Translate Wikipedia Articles|this table]] I wrote opposite this article: "First Gemini's version was marked as a machine translation, later ChatGPPT rewrote the article and local bureaucrat {{u|Oesjaar}} approved the version". [[Gebruiker:Asorev|Asorev]] ([[Gebruikerbespreking:Asorev|kontak]]) 08:44, 5 Oktober 2026 (UTC) :::::Ek het die artikel teruggeplaas - dit is reeds deur die gemeenskap geproeflees. @[[Gebruiker:Asorev|Asorev]] ek neem aan u is nie 'n moedertaalspreker van Afrikaans nie. Ek stel voor u skep u artikels eerder in die konsepnaamruimte (bv. in hierdie geval sou u die artikel by [[Konsep:Boris Pertsjatkin]] plaas) en vra dan vir die gemeenskap om die taal na te gaan alvorens dit na die hoofnaamruimte geskuif word. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:48, 5 Oktober 2026 (UTC) == Sjabloon:vliegtuigenjin == Kom ons kyk: |naam = |beeld = |byskrifte = |tipe enjin = |land van oorsprong = |vervaardiger = |ontwerpspan = |ontwerper = |builder = |designer = |eerste veldtoets = |primere toepassings = |status = |produksie tyd = |aantal geproduseer = |ontwikkel van = |variante met eie artikels = |ontwikkel na = [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:10, 31 Julie 2026 (UTC) == Welkom heet ens.... == Hallo Oesjaar, ek weet nie of jy [[gebruiker:Elmarie Waltman]] opdrag gegee het nie, maar die gemeenskap het mos besluit ons groet nie meer elke nuweling nie, veral nie dié met name soos [[Gebruiker:補給兵]] en [[Gebruiker:Detärdesmåsmådetaljerna]] nie! Wat staan ons nou te doen, sy skep 'n kraaines hier? Groete! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:07, 4 September 2026 (UTC) : {{ping|Aliwal2012}}, skies ek hardloop rond. Die windjie uit Kaapstad het so paar kragdrade, veselkabels en bome hier in my woonbuurt omgewaai. Sal jou antwoord. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:17, 4 September 2026 (UTC) :: Daardie manne wat skroot metaal versamel en verkoop gaan 'n fees hê hier in my dorp. Die foto's wys net geleiers wat op die grond lê... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:30, 4 September 2026 (UTC) :::Goeie more, krag is hier ook al 15 ure af, ligte reen maar baie wind. Wifi aan 'n karbattery gesit... [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 05:17, 5 September 2026 (UTC) : {{ping|Aliwal2012}}, ek bly al 38 jaar hier in my huis. ...en gister toe waai die wind een van my blombakke om... Ander mense het groter skade gehad. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:42, 6 September 2026 (UTC) == Vraag oor my wikipedia-artikel == hallo Oesjaar Dankie vir u Kommentaar op my artickel.Kan u asseblief vir my se watter brone ek nodig het vir my artikel? Dankie. [[Gebruiker:Zoulla|Zoulla]] ([[Gebruikerbespreking:Zoulla|kontak]]) 18:00, 6 September 2026 (UTC) :: Daar waar jy inligting vandaan gekry het. Of het jy geraai...? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:40, 6 September 2026 (UTC) == Meer informasie oor bedryfsverband == Hi oesjaar Kan my asb spesifiseer oor bedryfsverband, ek het die hele seksie verwyder( nie seker of dit is wat jy na verwys het nie), kan jy net kyk of dit nou reg is, of as daar nog enige ander wysings nodig is vir Malherbe Uitgewers artikel. Dankie vir jou terugvoerding. [[Gebruiker:Iamniekie|Iamniekie]] ([[Gebruikerbespreking:Iamniekie|kontak]]) 12:06, 20 September 2026 (UTC) 6j1k4juv0s2mcm24twxswtruxdzl9nb 2976514 2976501 2026-10-07T13:43:56Z Oesjaar 7467 /* Swem in SA */ Vraag. 2976514 wikitext text/x-wiki {{argiefboks|13 | argief1 = [[/argief2011|2009-11]] | argief2 = [[/argief2012|2012-13]] | argief3 = [[/argief2014|2014]] | argief4 = [[/argief2015|2015]] | argief5 = [[/argief2016|2016]] | argief6 = [[/argief2017|2017]] | argief7 = [[/argief2018-19|2018–19]] | argief8 = [[/argief2020|2020]] | argief9 = [[/argief2021|2021]] | argief10 = [[/argief2022|2022]] | argief11 = [[/argief2023|2023]] | argief12 = [[/argief2024|2024]] | argief13 = [[/argief2025|2025]] }} == [[Lophiidae]] == Waarom het jy dit teruggerol? [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 14:05, 4 Januarie 2026 (UTC) : Jammer, hulle noem dit dik vingers sindroom. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:15, 4 Januarie 2026 (UTC) == Wikistats ding == Hi @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] Sien : https://phabricator.wikimedia.org/T413949 Ek het die fout met die stats daar gerapporteer. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:16, 7 Januarie 2026 (UTC) : [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]], dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:40, 7 Januarie 2026 (UTC) == Happy First Edit Anniversary Oesjaar 🎉 == Hey @[[User:Oesjaar|Oesjaar]]. Your wiki edit anniversary was 1 day ago, marking 17 years of dedicated contributions to Afrikaans Wikipedia. Your passion for sharing knowledge and your remarkable contributions have not only enriched the project, but also inspired countless others to contribute. Thank you for your amazing contributions. Wishing you many more wonderful years ahead in the Wiki journey and a blessed New Year. :) -[[Gebruiker:Gnoeee|Gnoeee]] ([[Gebruikerbespreking:Gnoeee|kontak]]) 15:29, 7 Januarie 2026 (UTC) == ''Babiana socotrana'' is now ''Cyanixia socotrana'' == Hello Oesjaar, Please be informed that the former ''Babiana socotrana'' has been moved to a separate genus.<ref name=u>Goldblatt, J. C. Manning, J. Davies, [[Vincent Savolainen|V. Savolainen]] and S. Rezai (2003). [http://journals.cambridge.org/action/displayAbstract?fromPage=online&aid=214957 ''Cyanixia'', a new genus for the Socotran endemic ''Babiana socotrana'' (Iridaceae–Crocoideae).] Edinburgh Journal of Botany, 60, pp 517-532</ref> There is a stub on the English Wikipedia. Regards, [[Gebruiker:Dwergenpaartje|Dwergenpaartje]] ([[Gebruikerbespreking:Dwergenpaartje|kontak]]) 23:19, 22 Februarie 2026 (UTC) {{reflist}} :: {{ping|Dwergenpaartje}}, I have actually created [[Cyanixia socotrana]] during Nov 2021 already with a note in [[Babiana]]! Thanks for your concern! Regards. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:19, 23 Februarie 2026 (UTC) == Klappenavraag == Saterdagaand, Ongeveer 19:22 Goeie naand, Oesjaar Iets het fout gegaan met die bladsy waar jy jou terme geplaas het, so ek plaas my antwoorde hier. ·        Plain flap Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap. Hy kom ook by van die ander beskrywings van klappe voor. '''VB = gewone klap''' ·        Split flap Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap. Hy kom ook by van die ander beskrywings van klappe voor. '''VB = splitklap''' ·        Slotted flap Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap. Hy kom ook by van die ander beskrywings van klappe voor. '''VB = slotted flap (slot flap) = gleufklap''' ·        Fowler flap - ek dink Fowlerklap kan doen hier. Vernoem na Harlan D Fowler – so ja, Fowlerklap behoort te werk. ·        Junkers flap Uitgevind deur Otto Mader by Junkers, aanvanklik op Junkers-vliegtuie gebruik – oënskynlik na Junkers-maatskappy vernoem. '''So, Junkers-klap''' ·        Gouge flap Uitgevind deur Arthur Gouge vir Short Brothers. '''Dus, Gouge-klap''' ·        Fairey-Youngman flap Oënskynlik oorspronklik deur die vliegtuigmaatskappy Fairey gebruik. '''Stel voor Fairey-Youngman-klap''' ·        Zap flap Uitgevind deur Edward F Zaparka; lyk asof die “Zap” ’n verkorting van sy van is. '''Dus Zap-klap?''' ·        Krueger flap - bestaan reeds as [[Krueger-klap]] ·        Gurney flap '''Na Dan Gurney vernoem – dus die Gurney-klap.''' ·        Leading edge flap (leirandklap)? Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap. '''VB = voorrandklap''' ·        Blown flap Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap. '''Nie gekry nie.''' ''blaasklap, luggeblaaste klap?'' Al hierdie terme kom voor in ’n Wikipedia-artikel met die titel “Flap (auronautics)”. Dit bestaan uit beskrywings van verskillende soorte klappe. '''“VB” staan vir Vliegtuigbouterme.''' Hoop dit help! Laat weet asseblief as jy nog hulp verlang. Groete, Gaius [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 17:28, 28 Februarie 2026 (UTC) == Terp == Beste Oesjaar, Sal u asseblief nagaan of die kategorieë in die artikel Terp korrek is soos hulle is, of of meer bygevoeg moet word? Groete. [[Gebruiker:Drewes|Drewes]] ([[Gebruikerbespreking:Drewes|kontak]]) 17:17, 15 Maart 2026 (UTC) :{{ping|Drewes}}, dankie vir hierdie artikel. Ek sien jou moedertaal is [[Wes-Fries]]. My vrou se grootouers is in Groningen gebore, my skoonma kan nog Nederlands praat. Ek het nie 'n probleem met die Kategorieë nie. Waar woon jy? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:38, 15 Maart 2026 (UTC) ::Ek woon in Drachten, maar is in Metslawier gebore. Ongeveer 'n vyfde van my familie kom van die provinsie Groningen. Omstreeks die jaar 1800 het hulle na die gemeente Kollumerland in Friesland verhuis. My oupa aan vaderskant het nog die Groningse dialek gepraat. Nederlands was vir skool en amptelike geleenthede. Dit is heel moontlik dat jou skoonma ook Gronings by die huis gepraat het. Vriendelike groete, [[Gebruiker:Drewes|Drewes]] ([[Gebruikerbespreking:Drewes|kontak]]) 19:24, 15 Maart 2026 (UTC) :::My skoonma is in Gronigen gebore en het Gronings by die huis gepraat. Sy was 6 toe hulle na Suid-Afrika geëmigreer het. Ek hoop ons kommunikeer meermale en dat jy sal help om ons Wikipedia uit te bou. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:28, 15 Maart 2026 (UTC) == Dankie == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;" |rowspan="2" valign="middle" | [[File:Original Barnstar Hires.svg|100px]] |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''Die Oorspronklike Skur-stêr''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | Vir u uitsonderlike bydraes tot die Afrikaanse Wikipedia. Ek erken u toegewydheid, het lesse geleer uit ons onlangse interaksie, en sien uit na vreedsame samewerking in die toekoms. --[[Gebruiker:Kurgenera|Kurgenera]] ([[Gebruikerbespreking:Kurgenera|kontak]]) 15:56, 22 Maart 2026 (UTC) |} == [[Charente-Maritime]] == Daardie skakel werk nie, daarom het ek dit verwyder. Daardie webwerf bestaan ​​nie meer nie, soos dit lyk. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 16:52, 6 April 2026 (UTC) == [[Apollo 13]] == {{Gebruikervoorblad|Apollo 13}} Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Geïnspireer deur RSG se ''Sterre en Planete'', waar hulle oor die bekende sin gesels het, waarna ek in Duitsland geluister het. Baie dankie vir hierdie voorbladartikel, moet ek maar persoonlik ook sê. Heel gepas op ons voorblad tydens die 56ste herdenking. As ek op "wysig" kliek, is daar 'n fout by die notas, maar nie as ek dié artikel lees nie. Weet nie waar dit vandaan kom nie. Enige idee? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 19:35, 12 April 2026 (UTC) :Geluk Oesjaar, dit was baie harde werk aan jou kant! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 19:40, 12 April 2026 (UTC) == Jou navraag oor admin status == Hallo Oesjaar. Dit is Rooiratel. Ek gebruik maar 'n temprekening omdat my skootrekenaar situasie. Sien hier : https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Spesiaal%3AGebruikersRegte&user=Oesjaar Jy moet per gebruiker sien wanner hulle status verander. Groete. - [[Spesiaal:Bydraes/&#126;2026-22503-02|&#126;2026-22503-02]] ([[Gebruikerbespreking:&#126;2026-22503-02|talk]]) 08:31, 17 April 2026 (UTC) :: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:33, 17 April 2026 (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will week between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 18:29, 28 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30471712 --> == Kontak epos-adres == @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ek het toe uitgevind hoe ons die epos wat na "info-af@wikimedia.org" kan lees. Ek sal die besonderhede met jou bespreek wanner ons volgende week bymekaar kom. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 20:47, 13 Mei 2026 (UTC) == Koffie-afspraak == Goeie middag, @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]. Dit lyk my jy wil iewers gaan koffie drink? '''Moet my asseblief nie bel nie'''. Dit is nie nou geleë om telefonies met jou te kommunikeer nie. Die 15de Mei, 16de Mei en 18 Mei 2026 het ek reeds ander afsprake. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 14:49, 14 Mei 2026 (UTC) == Navraag oor Wikipedia-artikel vir PRBB Trailers == Goeie dag Deon, Ek hoop dit gaan goed. Ek kontak jou namens PRBB Trailers. Ons stel daarin belang om meer te leer oor die korrekte proses om ’n Wikipedia-artikel vir ons maatskappy op te stel, en ons het gesien dat jy baie ervaring het binne die Wikimedia/Wikipedia-gemeenskap. Ons wil graag seker maak dat alles professioneel, neutraal en volgens Wikipedia se riglyne gedoen word. Sou jy dalk beskikbaar wees om ons hiermee te adviseer of moontlik te help met die proses? Ek hoor graag van jou. Chane chane@prbb.co.za [[Spesiaal:Bydraes/&#126;2026-30140-60|&#126;2026-30140-60]] ([[Gebruikerbespreking:&#126;2026-30140-60|talk]]) 10:18, 20 Mei 2026 (UTC) ::Chane ::Ons is 'n ensiklopedie, nie 'n bemarkingsmeganisme nie. Ons laat nie bemarkings/bekendstellings artikels toe nie. Enige sodanige poging sal verwyder word. Jou maatskappy het geen ensiklopediese waarde nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:00, 20 Mei 2026 (UTC) :Hallo Chane! Ek antwoord jou sommer namens Deon. :As ek reg verstaan is PRBB Trailers 'n kommersiële onderneming wat sleepwaens en bykomstighede vervaardig en bemark. :Dit spyt my dat ons Wikipedia GEEN advertensies of bemarking toelaat nie, dus sal 'n Wikipedia-artikel vir die maatskappy nie hier welkom wees nie. Daar is tog letterlik 1000'e plekke soos tydskrifte, nuusblaaie, of deesdae elektroniese media, waar julle jul ding kan doen (teen betaling natuurlik)! :Sterkte daarmee, en weereens jammer om jou teleur te stel. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:03, 20 Mei 2026 (UTC) ::NS: Jammer Deon, ek het klaar 'n antwoord geplaas toe joune ook deurkom! Maar dit sê dieselfde ding. Groete, Gert ::: Geen skade gedoen nie. Dankie in elk geval. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:12, 20 Mei 2026 (UTC) == [[G.A. Watermeyer]] == Kan jy [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Fred_le_Roux&diff=prev&oldid=2907267 op hierdie manier] deduplikeer? Die bladsy is beskerm. Die dubbele verwysing is: <nowiki><ref>Antonissen, Rob “Kern en tooi” Nasou Beperk Eerste uitgawe Eerste druk Elsiesrivier 1963</ref></nowiki>. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 15:34, 26 Mei 2026 (UTC) :{{ping|Jcb}} ek het die dubbele verwysing herstel! Dankie, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:23, 26 Mei 2026 (UTC) ::Baie dankie! [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 21:10, 26 Mei 2026 (UTC) == Skryfwedstryd 2026 == Hi Oesjaar! Moet asb nie aan artikels vir die [[Wikipedia:Skryfwedstryd 2026|skryfwedstryd]] verander nie, die paneel moet hulle nog beoordeel. Groete! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:20, 2 Junie 2026 (UTC) :Ongelukkig het die artikels foute in wat deur die compiler uitgeskop word. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:48, 2 Junie 2026 (UTC) ::Dit is so ja, maar weerhou jou asb daarvan, die wedstryd is nou byna voltooi. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:15, 2 Junie 2026 (UTC) :::Nie een van die artikels dra 'n teken dat dit deel van die kompetisie is nie. Dumbassman het in elk geval ook vanoggend aan 'n artikel verander. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:26, 2 Junie 2026 (UTC) NS Laat nuus: Ek sien jy het verjaar op 3 Junie Oesjaar! Veels geluk! (Jammer ek het dit gemis Woensdag). Groetnis, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:17, 5 Junie 2026 (UTC) == Afrikaans == :Hi Oesjaar, lees gerus [https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/konvokasie-waarsku-oor-afrikaans-by-maties/?mc_cid=9a61f2d509&mc_eid=8e57a652fb hierdie] oor Afrikaans by Maties. Groete, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 14:43, 10 Junie 2026 (UTC) :{{ping|Aliwal2012}}, ek vind nou die dag met 'n skok uit dat daar nie een Afrikaanse skool meer in [[Pietermaritzburg]] is nie. Die naaste is in Pinetown. Dit beteken dat daardie kinders se kontak met tegniese Afrikaans slegs via Wikipedia kan geskied. Ons het 'n moerse groot taak voor my vriend! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:04, 10 Junie 2026 (UTC) == [[M.T. Steynmedalje vir Natuurwetenskaplike en Tegniese Prestasie]] == Kan jy [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Fred_le_Roux&diff=prev&oldid=2907267 op hierdie manier] deduplikeer? Die bladsy is beskerm. Die dubbele verwysing is: <nowiki><ref>{{Cite web|url=https://www.akademie.co.za/pryse-en-bekronings/pryse-bekronings|title=Pryse & Bekronings{{!}} SA Akademie vir Wetenskap en Kuns|website=www.akademie.co.za|access-date=2026-05-06}}</ref></nowiki>. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 15:34, 26 Mei 2026 (UTC) : [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] Moet ek die een verwysing verwyder? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:09, 12 Junie 2026 (UTC) ::Die eerste een sal hierdie wees: <nowiki><ref name="akad">{{Cite web|url=https://www.akademie.co.za/pryse-en-bekronings/pryse-bekronings|title=Pryse & Bekronings{{!}} SA Akademie vir Wetenskap en Kuns|website=www.akademie.co.za|access-date=2026-05-06}}</ref></nowiki>. Die tweede een sal hierdie wees: <nowiki><ref name="akad" /></nowiki>. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 16:39, 12 Junie 2026 (UTC) :::Baie dankie! [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 20:59, 12 Junie 2026 (UTC) == [[Ivy Mike- kerntoets]] == {{Gebruikervoorblad|Ivy Mike- kerntoets}} Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 19:34, 5 Julie 2026 (UTC) == Christiaan Bakkes wikipedia page afrikaans == I am Christiaan Bakkes, the person the page is about. I made several edits about myself which you blocked me from making. I do not want my ex wife mentioned, I wanted to change some wording to be more accurate and I wanted to update information about myself. I am the person this page is about. Please let me edit information about my own life, otherwise ai will request the page be removed if I cannot make edits to be accurate about my own life. Thank you. [[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 16:07, 6 Julie 2026 (UTC) :Die artikel volg die beleid van neutraliteit soos vereis word deur die Wikipedia beleid. Artikels word geskryf deur 3de partye. Ons het geen wet oortree nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:12, 6 Julie 2026 (UTC) ::There is incorrect information about me in the article that I want to correct. How do I do this if someone blocks me from making the change? [[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 16:18, 6 Julie 2026 (UTC) ::: Watter inligting is volgens jou verkeerd? [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:20, 6 Julie 2026 (UTC) ::::The one about my ex wife and my divorce is incorrect. There is more about her than the woman I married in 2015 that the article doesn't even say I married! My stories are also not about hunting, but about conservation. [[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 16:25, 6 Julie 2026 (UTC) ::::All the latest correct information is widely abailable on the internet but the wiki page doesn't match this. ::::* Huisgenoot: https://www.netwerk24.com/huisgenoot/bekendes/hg-in-addo-saam-met-christiaan-bakkes-ekt-my-ma-se-as-hier-kom-strooi-toe-vind-ek-my-plek-tussen-die-groot-gryses-20260205-1013 ::::* Sarie: https://www.netwerk24.com/sarie/boeke/christiaan-bakkes-ek-wil-die-waarheid-manipuleer-20260218-0670 ::::* Die GROOT Ontbyt: https://www.youtube.com/watch?v=1Ue0cnJVC10 ::::* Maroela Media: https://maroelamedia.co.za/afrikaans/boeke/luister-addo-se-byna-verlore-olifante/ ::::* Daily Maverick Articles by Christiaan Bakkes: https://www.dailymaverick.co.za/author/christiaan-bakkes/ ::::* Talk of the Town: https://www.talkofthetown.co.za/2018/09/15/a-cultural-treat-at-kenton-book-launch/ ::::* Weg: https://www.netwerk24.com/weg/nuus/ontmoet-die-skrywer-christiaan-bakkes-20190121 ::::* Talk of the Town: https://www.talkofthetown.co.za/2019/09/28/school-pupils-march-to-save-the-planet/ ::::* Daily Maverick: https://www.dailymaverick.co.za/article/2016-09-30-op-ed-namibia-ducks-elephant-census/ ::::* LEAD Wildlife Crime Educational Comic Book by Christiaan Bakkes and Marcia Fargnoli: http://www.lac.org.na/projects/lead/Pdf/comic_wildlife_crime.pdf ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/youth-unite-against-wildlife-crime/ ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/end-of-the-game/ ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/end-of-the-lion/ ::::* Travel Namibia: https://travelnam.com/guide-namibian-voted-one-africas-best-guides/ ::::{{Authority control}} ::::[[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 16:30, 6 Julie 2026 (UTC) ::::Naand Oesjaar. ::::Die informasie oor my eerste vrou en egskeiding is nie korrek nie. Verwyder dit asseblief uit die teks. Dit skep 'n verkeerde indruk. Ek is tans getroud met my huidige vrou sedert 2015 ons het Namibië in 2018 verlaat en bly tans in Suid Afrika. Dit beskryf verder my skryfwerk as jagverhale terwyl dit in werklikheid natuurbewaringsverhale hoofsaaklik behels. ::::Die volgende artikels is in die publieke domein en ek wil dit asb. ingesluit hê, want dit is onlangse publikasies wat my huidige skryfwerk uiteensit. ::::Ek sal dit waardeer as u op hierdie veranderinge reageer. Plaas asseblief die informasie wat ek aangeheg het terug. Dit was outomaties verwyder nadat ek dit gekorrigeer het. ::::Baie Dankie ::::Christiaan Bakkes ::::* Huisgenoot: https://www.netwerk24.com/huisgenoot/bekendes/hg-in-addo-saam-met-christiaan-bakkes-ekt-my-ma-se-as-hier-kom-strooi-toe-vind-ek-my-plek-tussen-die-groot-gryses-20260205-1013 ::::* Sarie: https://www.netwerk24.com/sarie/boeke/christiaan-bakkes-ek-wil-die-waarheid-manipuleer-20260218-0670 ::::* Die GROOT Ontbyt: https://www.youtube.com/watch?v=1Ue0cnJVC10 ::::* Maroela Media: https://maroelamedia.co.za/afrikaans/boeke/luister-addo-se-byna-verlore-olifante/ ::::* Daily Maverick Articles by Christiaan Bakkes: https://www.dailymaverick.co.za/author/christiaan-bakkes/ ::::* Talk of the Town: https://www.talkofthetown.co.za/2018/09/15/a-cultural-treat-at-kenton-book-launch/ ::::* Weg: https://www.netwerk24.com/weg/nuus/ontmoet-die-skrywer-christiaan-bakkes-20190121 ::::* Talk of the Town: https://www.talkofthetown.co.za/2019/09/28/school-pupils-march-to-save-the-planet/ ::::* Daily Maverick: https://www.dailymaverick.co.za/article/2016-09-30-op-ed-namibia-ducks-elephant-census/ ::::* LEAD Wildlife Crime Educational Comic Book by Christiaan Bakkes and Marcia Fargnoli: http://www.lac.org.na/projects/lead/Pdf/comic_wildlife_crime.pdf ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/youth-unite-against-wildlife-crime/ ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/end-of-the-game/ ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/end-of-the-lion/ ::::* Travel Namibia: https://travelnam.com/guide-namibian-voted-one-africas-best-guides/ ::::[[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 17:16, 6 Julie 2026 (UTC) :::::Hallo @[[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]], wat @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] nie genoem het nie, is dat dit teen die reëls van Wikipedia is om 'n Wikipedia artikel oor jouself te skep of wysig. Dit is die rede hoekom jou veranderings terug gerol was. :::::Ek waardeer dat jy nou bronne verskaf het vir die verandering wat jy wil maak, dit help baie. :::::Wees ook bewus dat Wikipedia 'n vrywilligersorganisasie, en niemand is verplig om werk te doen nie. :::::Omdat jy die moeite gedoen het om bronne te verskaf, sal ek 'n wederkerige poging aanwend om die artikel op te dateer en te kyk of ek ander kan oortuig om te help. Maar ek bied geen waarborge nie. Ek verstaan ​​jou frustrasie. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:33, 7 Julie 2026 (UTC) ::::::Baie dankie hiervoor, Rooiratel. Ek verstaan en waardeer wat jy doen. Informasie wat buite konteks aangehaal word doen skade en mense kry seer. Daar is 'n neiging om my lewe te sensasionaliseer deur skrywers van artikels, resensies en rubrieke. ::::::Ek is bewus dat Wikipedia se reëls is om nie hulle teks te sensasionaliseer nie. As jy na die oorspronklike Litnet pos kyk (waarop my Afrikaanse Wikipedia blad gebaseer is), sal jy sien dat die Wikipedia blad 'n groot deel van my lewe na my egskeiding uitsluit, wat wel ingesluit word in die Litnet pos. https://www.litnet.co.za/christiaan-bakkes-1965/ ::::::Die paragraaf begin met my gewese vrou en eindig met my huidige vrou (die Wikipedia blad laat dit lyk asof sy net "nog 'n meisie" is). Daar word geen verwysing gemaak dat sy my huidige vrou is en dat ons sedert 2015 getroud is nie. Dit is nou elf jaar later. Dit skep die indruk dat ek my vorige vrou vir 'n ander vrou gelos het. Dit lees soos sensasie. Die realiteite is veel meer kompleks. ::::::Ek en my vrou voel albei dat my lewe soveel meer behels. Ons veldtogte vir die behoud van die omgewing en die natuur word gereeld oor die hoof gesien. In plek daarvan kry die safari avonture en onderonsies met wilde diere voorkeur. Dawid De Wet se resensie vang die essensie vas van wat ek probeer doen met my skryfwerk. ::::::Plunderwoestyn deur Christiaan Bakkes: omgewingskwessies oopgevlek in aangrypende verhaal ::::::'''[https://www.litnet.co.za/author/dawid-de-wet/ Dawid de Wet]'''''[https://www.litnet.co.za/category/resensies-reviews Reviews]2018-10-24 Litnet'' ::::::https://www.litnet.co.za/plunderwoestyn-deur-christiaan-bakkes-omgewingskwessies-oopgevlek-in-aangrypende-verhaal/ ::::::Behalwe vir my publieke persona as skrywer, verkies ek om my lewe privaat te hou en my te bemoei met omgewingskwessies en bedreiging van die natuur. Sodoende maak ek vyande en het selfs lede van my familie vervreem. Ek en my vrou Marcia verkies om die kalklig te vermy en lewe apart van die samelewing naby aan die natuur. Ek probeer 'n bydrae maak deur stories oor bewaring te skryf. [[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 11:23, 7 Julie 2026 (UTC) == Swem in SA == ek het hierdie blaai oorsproklik begin - destyds toe ek my swimhistory website begin het. Nou is skakel na my website gebreek, en mag hom nie herstel nie. Hoe so? [[Gebruiker:Kobus88|Kobus88]] ([[Gebruikerbespreking:Kobus88|kontak]]) 12:51, 9 Julie 2026 (UTC) : Eerstens enige artikel hier geskep behoort aan die Afrikaanse gemeenskap en NIE aan die outeur nie. Tweedens, volgens Wikipedia reëls; geen eksterne skakels binne in artikels nie. Eksterne skakels kan slegs onder die Hoof: Eksterne skakels geplaas word. Dié skakels moet direk relevant tot die artikel wees. Ons laat slegs interne skakels toe. Jy het 'n magdom eksterne skakels ingevoeg; party kan as direkte bemarking gesien word. As jy inligting oor swemmers wil gee skep dan aparte Wikipedia artikels oor hulle volgens die reëls. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:06, 9 Julie 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Kobus88|Kobus88]] jy kan ook eksterne skakels binne verwysings gebruik. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 13:26, 7 Oktober 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] @[[Gebruiker:Kobus88|Kobus88]] ek gaan vir @[[Gebruiker:Kobus88|Kobus88]] ::: se veranderings terugsit en wysig om aan ons wiki se standaarde te voldoen. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 13:29, 7 Oktober 2026 (UTC) :::: {{ping|Rooiratel}} kan ek asb. 'n beleidsdokument sien wat jou mening van standaarde staaf? [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:43, 7 Oktober 2026 (UTC) == Vraag == Hallo. Ek het die artikel [[Boris Pertsjatkin]] herskryf. Kan ek die {{tl|gaan taal na}}-sjabloon daaruit verwyder? [[Gebruiker:Asorev|Asorev]] ([[Gebruikerbespreking:Asorev|kontak]]) 16:50, 25 Julie 2026 (UTC) :: Twee dinge: Moskwe is verkeerd. Ook, die leestekens bv. 'n punt kom voor die verwysings en nie daarna nie. Maak dit ook asb reg anders verskyn dit op ons sintaks verslag op 1 Augustus. Wat gebruik jy as vertaler? As jy die dinge reggemaak het kan jy die sjabloon verwyder. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:56, 25 Julie 2026 (UTC) :::Ek het die Moskwe-vertaling en punktuasie reggestel. Die aanvanklike vertaling is deur Google Gemini gedoen, die tweede deur ChatGPT. [[Gebruiker:Asorev|Asorev]] ([[Gebruikerbespreking:Asorev|kontak]]) 17:18, 25 Julie 2026 (UTC) :::: Ek is seker Moskwe is [[Moskou]]. Jy regstelling is verkeerd om: die punt VOOR die <nowiki><ref></nowiki>. Ek het die eerste een reggemaak. Asseblief! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:38, 25 Julie 2026 (UTC) :::::Dankie vir die wenke. Ek het die foute reggestel. [[Gebruiker:Asorev|Asorev]] ([[Gebruikerbespreking:Asorev|kontak]]) 18:05, 25 Julie 2026 (UTC) :Hallo weer. {{u|Johannnes89}} het per abuis die artikel oor [[Boris Pertsjatkin]] as 'n ongeverifieerde masjienvertaling uitgevee. Hoe kan ek dit herstel? Moet ek dit aan die plaaslike ekwivalent van bladsy [[:en:Wikipedia:Requests for undeletion]] rapporteer? [[Gebruiker:Asorev|Asorev]] ([[Gebruikerbespreking:Asorev|kontak]]) 05:58, 5 Oktober 2026 (UTC) :: {{ping|Rooiratel|Pynappel|Sobaka|BurgertB}}, julle advies sal waardeer word asb! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:01, 5 Oktober 2026 (UTC) :::I didn’t "accidentally" (or "mistakenly"?) delete the article as an unreviewed machine translation. It was an intentional decision to delete the article on all global sysop wikis given that the user inserted it as an AI translation to 100+ wikis :::[https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Miscellaneous#c-Johannnes89-20261003200500-Discussion_on_Using_AI_to_Translate_Wikipedia_Articles] (without even reviewing it for obvious errors [https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Miscellaneous#c-JavaHurricane-20261003134000-JavaHurricane-20261001094400]). Local admins may of course restore the article if the quality happens to be good/acceptable on a particular wiki. [[Gebruiker:Johannnes89|Johannnes89]] ([[Gebruikerbespreking:Johannnes89|kontak]]) 08:24, 5 Oktober 2026 (UTC) ::::Obviously, you made a mistake by deleting this article, since in [[:meta:Steward requests/Miscellaneous#Using AI to Translate Wikipedia Articles|this table]] I wrote opposite this article: "First Gemini's version was marked as a machine translation, later ChatGPPT rewrote the article and local bureaucrat {{u|Oesjaar}} approved the version". [[Gebruiker:Asorev|Asorev]] ([[Gebruikerbespreking:Asorev|kontak]]) 08:44, 5 Oktober 2026 (UTC) :::::Ek het die artikel teruggeplaas - dit is reeds deur die gemeenskap geproeflees. @[[Gebruiker:Asorev|Asorev]] ek neem aan u is nie 'n moedertaalspreker van Afrikaans nie. Ek stel voor u skep u artikels eerder in die konsepnaamruimte (bv. in hierdie geval sou u die artikel by [[Konsep:Boris Pertsjatkin]] plaas) en vra dan vir die gemeenskap om die taal na te gaan alvorens dit na die hoofnaamruimte geskuif word. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:48, 5 Oktober 2026 (UTC) == Sjabloon:vliegtuigenjin == Kom ons kyk: |naam = |beeld = |byskrifte = |tipe enjin = |land van oorsprong = |vervaardiger = |ontwerpspan = |ontwerper = |builder = |designer = |eerste veldtoets = |primere toepassings = |status = |produksie tyd = |aantal geproduseer = |ontwikkel van = |variante met eie artikels = |ontwikkel na = [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:10, 31 Julie 2026 (UTC) == Welkom heet ens.... == Hallo Oesjaar, ek weet nie of jy [[gebruiker:Elmarie Waltman]] opdrag gegee het nie, maar die gemeenskap het mos besluit ons groet nie meer elke nuweling nie, veral nie dié met name soos [[Gebruiker:補給兵]] en [[Gebruiker:Detärdesmåsmådetaljerna]] nie! Wat staan ons nou te doen, sy skep 'n kraaines hier? Groete! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:07, 4 September 2026 (UTC) : {{ping|Aliwal2012}}, skies ek hardloop rond. Die windjie uit Kaapstad het so paar kragdrade, veselkabels en bome hier in my woonbuurt omgewaai. Sal jou antwoord. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:17, 4 September 2026 (UTC) :: Daardie manne wat skroot metaal versamel en verkoop gaan 'n fees hê hier in my dorp. Die foto's wys net geleiers wat op die grond lê... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:30, 4 September 2026 (UTC) :::Goeie more, krag is hier ook al 15 ure af, ligte reen maar baie wind. Wifi aan 'n karbattery gesit... [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 05:17, 5 September 2026 (UTC) : {{ping|Aliwal2012}}, ek bly al 38 jaar hier in my huis. ...en gister toe waai die wind een van my blombakke om... Ander mense het groter skade gehad. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:42, 6 September 2026 (UTC) == Vraag oor my wikipedia-artikel == hallo Oesjaar Dankie vir u Kommentaar op my artickel.Kan u asseblief vir my se watter brone ek nodig het vir my artikel? Dankie. [[Gebruiker:Zoulla|Zoulla]] ([[Gebruikerbespreking:Zoulla|kontak]]) 18:00, 6 September 2026 (UTC) :: Daar waar jy inligting vandaan gekry het. Of het jy geraai...? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:40, 6 September 2026 (UTC) == Meer informasie oor bedryfsverband == Hi oesjaar Kan my asb spesifiseer oor bedryfsverband, ek het die hele seksie verwyder( nie seker of dit is wat jy na verwys het nie), kan jy net kyk of dit nou reg is, of as daar nog enige ander wysings nodig is vir Malherbe Uitgewers artikel. Dankie vir jou terugvoerding. [[Gebruiker:Iamniekie|Iamniekie]] ([[Gebruikerbespreking:Iamniekie|kontak]]) 12:06, 20 September 2026 (UTC) ffp1i5q22vq4e49ejvu637f4imgpism 2976518 2976514 2026-10-07T13:51:14Z Rooiratel 90342 /* Swem in SA */ Antwoord 2976518 wikitext text/x-wiki {{argiefboks|13 | argief1 = [[/argief2011|2009-11]] | argief2 = [[/argief2012|2012-13]] | argief3 = [[/argief2014|2014]] | argief4 = [[/argief2015|2015]] | argief5 = [[/argief2016|2016]] | argief6 = [[/argief2017|2017]] | argief7 = [[/argief2018-19|2018–19]] | argief8 = [[/argief2020|2020]] | argief9 = [[/argief2021|2021]] | argief10 = [[/argief2022|2022]] | argief11 = [[/argief2023|2023]] | argief12 = [[/argief2024|2024]] | argief13 = [[/argief2025|2025]] }} == [[Lophiidae]] == Waarom het jy dit teruggerol? [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 14:05, 4 Januarie 2026 (UTC) : Jammer, hulle noem dit dik vingers sindroom. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:15, 4 Januarie 2026 (UTC) == Wikistats ding == Hi @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] Sien : https://phabricator.wikimedia.org/T413949 Ek het die fout met die stats daar gerapporteer. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:16, 7 Januarie 2026 (UTC) : [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]], dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:40, 7 Januarie 2026 (UTC) == Happy First Edit Anniversary Oesjaar 🎉 == Hey @[[User:Oesjaar|Oesjaar]]. Your wiki edit anniversary was 1 day ago, marking 17 years of dedicated contributions to Afrikaans Wikipedia. Your passion for sharing knowledge and your remarkable contributions have not only enriched the project, but also inspired countless others to contribute. Thank you for your amazing contributions. Wishing you many more wonderful years ahead in the Wiki journey and a blessed New Year. :) -[[Gebruiker:Gnoeee|Gnoeee]] ([[Gebruikerbespreking:Gnoeee|kontak]]) 15:29, 7 Januarie 2026 (UTC) == ''Babiana socotrana'' is now ''Cyanixia socotrana'' == Hello Oesjaar, Please be informed that the former ''Babiana socotrana'' has been moved to a separate genus.<ref name=u>Goldblatt, J. C. Manning, J. Davies, [[Vincent Savolainen|V. Savolainen]] and S. Rezai (2003). [http://journals.cambridge.org/action/displayAbstract?fromPage=online&aid=214957 ''Cyanixia'', a new genus for the Socotran endemic ''Babiana socotrana'' (Iridaceae–Crocoideae).] Edinburgh Journal of Botany, 60, pp 517-532</ref> There is a stub on the English Wikipedia. Regards, [[Gebruiker:Dwergenpaartje|Dwergenpaartje]] ([[Gebruikerbespreking:Dwergenpaartje|kontak]]) 23:19, 22 Februarie 2026 (UTC) {{reflist}} :: {{ping|Dwergenpaartje}}, I have actually created [[Cyanixia socotrana]] during Nov 2021 already with a note in [[Babiana]]! Thanks for your concern! Regards. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:19, 23 Februarie 2026 (UTC) == Klappenavraag == Saterdagaand, Ongeveer 19:22 Goeie naand, Oesjaar Iets het fout gegaan met die bladsy waar jy jou terme geplaas het, so ek plaas my antwoorde hier. ·        Plain flap Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap. Hy kom ook by van die ander beskrywings van klappe voor. '''VB = gewone klap''' ·        Split flap Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap. Hy kom ook by van die ander beskrywings van klappe voor. '''VB = splitklap''' ·        Slotted flap Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap. Hy kom ook by van die ander beskrywings van klappe voor. '''VB = slotted flap (slot flap) = gleufklap''' ·        Fowler flap - ek dink Fowlerklap kan doen hier. Vernoem na Harlan D Fowler – so ja, Fowlerklap behoort te werk. ·        Junkers flap Uitgevind deur Otto Mader by Junkers, aanvanklik op Junkers-vliegtuie gebruik – oënskynlik na Junkers-maatskappy vernoem. '''So, Junkers-klap''' ·        Gouge flap Uitgevind deur Arthur Gouge vir Short Brothers. '''Dus, Gouge-klap''' ·        Fairey-Youngman flap Oënskynlik oorspronklik deur die vliegtuigmaatskappy Fairey gebruik. '''Stel voor Fairey-Youngman-klap''' ·        Zap flap Uitgevind deur Edward F Zaparka; lyk asof die “Zap” ’n verkorting van sy van is. '''Dus Zap-klap?''' ·        Krueger flap - bestaan reeds as [[Krueger-klap]] ·        Gurney flap '''Na Dan Gurney vernoem – dus die Gurney-klap.''' ·        Leading edge flap (leirandklap)? Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap. '''VB = voorrandklap''' ·        Blown flap Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap. '''Nie gekry nie.''' ''blaasklap, luggeblaaste klap?'' Al hierdie terme kom voor in ’n Wikipedia-artikel met die titel “Flap (auronautics)”. Dit bestaan uit beskrywings van verskillende soorte klappe. '''“VB” staan vir Vliegtuigbouterme.''' Hoop dit help! Laat weet asseblief as jy nog hulp verlang. Groete, Gaius [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 17:28, 28 Februarie 2026 (UTC) == Terp == Beste Oesjaar, Sal u asseblief nagaan of die kategorieë in die artikel Terp korrek is soos hulle is, of of meer bygevoeg moet word? Groete. [[Gebruiker:Drewes|Drewes]] ([[Gebruikerbespreking:Drewes|kontak]]) 17:17, 15 Maart 2026 (UTC) :{{ping|Drewes}}, dankie vir hierdie artikel. Ek sien jou moedertaal is [[Wes-Fries]]. My vrou se grootouers is in Groningen gebore, my skoonma kan nog Nederlands praat. Ek het nie 'n probleem met die Kategorieë nie. Waar woon jy? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:38, 15 Maart 2026 (UTC) ::Ek woon in Drachten, maar is in Metslawier gebore. Ongeveer 'n vyfde van my familie kom van die provinsie Groningen. Omstreeks die jaar 1800 het hulle na die gemeente Kollumerland in Friesland verhuis. My oupa aan vaderskant het nog die Groningse dialek gepraat. Nederlands was vir skool en amptelike geleenthede. Dit is heel moontlik dat jou skoonma ook Gronings by die huis gepraat het. Vriendelike groete, [[Gebruiker:Drewes|Drewes]] ([[Gebruikerbespreking:Drewes|kontak]]) 19:24, 15 Maart 2026 (UTC) :::My skoonma is in Gronigen gebore en het Gronings by die huis gepraat. Sy was 6 toe hulle na Suid-Afrika geëmigreer het. Ek hoop ons kommunikeer meermale en dat jy sal help om ons Wikipedia uit te bou. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:28, 15 Maart 2026 (UTC) == Dankie == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;" |rowspan="2" valign="middle" | [[File:Original Barnstar Hires.svg|100px]] |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''Die Oorspronklike Skur-stêr''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | Vir u uitsonderlike bydraes tot die Afrikaanse Wikipedia. Ek erken u toegewydheid, het lesse geleer uit ons onlangse interaksie, en sien uit na vreedsame samewerking in die toekoms. --[[Gebruiker:Kurgenera|Kurgenera]] ([[Gebruikerbespreking:Kurgenera|kontak]]) 15:56, 22 Maart 2026 (UTC) |} == [[Charente-Maritime]] == Daardie skakel werk nie, daarom het ek dit verwyder. Daardie webwerf bestaan ​​nie meer nie, soos dit lyk. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 16:52, 6 April 2026 (UTC) == [[Apollo 13]] == {{Gebruikervoorblad|Apollo 13}} Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Geïnspireer deur RSG se ''Sterre en Planete'', waar hulle oor die bekende sin gesels het, waarna ek in Duitsland geluister het. Baie dankie vir hierdie voorbladartikel, moet ek maar persoonlik ook sê. Heel gepas op ons voorblad tydens die 56ste herdenking. As ek op "wysig" kliek, is daar 'n fout by die notas, maar nie as ek dié artikel lees nie. Weet nie waar dit vandaan kom nie. Enige idee? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 19:35, 12 April 2026 (UTC) :Geluk Oesjaar, dit was baie harde werk aan jou kant! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 19:40, 12 April 2026 (UTC) == Jou navraag oor admin status == Hallo Oesjaar. Dit is Rooiratel. Ek gebruik maar 'n temprekening omdat my skootrekenaar situasie. Sien hier : https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Spesiaal%3AGebruikersRegte&user=Oesjaar Jy moet per gebruiker sien wanner hulle status verander. Groete. - [[Spesiaal:Bydraes/&#126;2026-22503-02|&#126;2026-22503-02]] ([[Gebruikerbespreking:&#126;2026-22503-02|talk]]) 08:31, 17 April 2026 (UTC) :: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:33, 17 April 2026 (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will week between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 18:29, 28 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30471712 --> == Kontak epos-adres == @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ek het toe uitgevind hoe ons die epos wat na "info-af@wikimedia.org" kan lees. Ek sal die besonderhede met jou bespreek wanner ons volgende week bymekaar kom. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 20:47, 13 Mei 2026 (UTC) == Koffie-afspraak == Goeie middag, @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]. Dit lyk my jy wil iewers gaan koffie drink? '''Moet my asseblief nie bel nie'''. Dit is nie nou geleë om telefonies met jou te kommunikeer nie. Die 15de Mei, 16de Mei en 18 Mei 2026 het ek reeds ander afsprake. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 14:49, 14 Mei 2026 (UTC) == Navraag oor Wikipedia-artikel vir PRBB Trailers == Goeie dag Deon, Ek hoop dit gaan goed. Ek kontak jou namens PRBB Trailers. Ons stel daarin belang om meer te leer oor die korrekte proses om ’n Wikipedia-artikel vir ons maatskappy op te stel, en ons het gesien dat jy baie ervaring het binne die Wikimedia/Wikipedia-gemeenskap. Ons wil graag seker maak dat alles professioneel, neutraal en volgens Wikipedia se riglyne gedoen word. Sou jy dalk beskikbaar wees om ons hiermee te adviseer of moontlik te help met die proses? Ek hoor graag van jou. Chane chane@prbb.co.za [[Spesiaal:Bydraes/&#126;2026-30140-60|&#126;2026-30140-60]] ([[Gebruikerbespreking:&#126;2026-30140-60|talk]]) 10:18, 20 Mei 2026 (UTC) ::Chane ::Ons is 'n ensiklopedie, nie 'n bemarkingsmeganisme nie. Ons laat nie bemarkings/bekendstellings artikels toe nie. Enige sodanige poging sal verwyder word. Jou maatskappy het geen ensiklopediese waarde nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:00, 20 Mei 2026 (UTC) :Hallo Chane! Ek antwoord jou sommer namens Deon. :As ek reg verstaan is PRBB Trailers 'n kommersiële onderneming wat sleepwaens en bykomstighede vervaardig en bemark. :Dit spyt my dat ons Wikipedia GEEN advertensies of bemarking toelaat nie, dus sal 'n Wikipedia-artikel vir die maatskappy nie hier welkom wees nie. Daar is tog letterlik 1000'e plekke soos tydskrifte, nuusblaaie, of deesdae elektroniese media, waar julle jul ding kan doen (teen betaling natuurlik)! :Sterkte daarmee, en weereens jammer om jou teleur te stel. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:03, 20 Mei 2026 (UTC) ::NS: Jammer Deon, ek het klaar 'n antwoord geplaas toe joune ook deurkom! Maar dit sê dieselfde ding. Groete, Gert ::: Geen skade gedoen nie. Dankie in elk geval. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:12, 20 Mei 2026 (UTC) == [[G.A. Watermeyer]] == Kan jy [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Fred_le_Roux&diff=prev&oldid=2907267 op hierdie manier] deduplikeer? Die bladsy is beskerm. Die dubbele verwysing is: <nowiki><ref>Antonissen, Rob “Kern en tooi” Nasou Beperk Eerste uitgawe Eerste druk Elsiesrivier 1963</ref></nowiki>. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 15:34, 26 Mei 2026 (UTC) :{{ping|Jcb}} ek het die dubbele verwysing herstel! Dankie, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:23, 26 Mei 2026 (UTC) ::Baie dankie! [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 21:10, 26 Mei 2026 (UTC) == Skryfwedstryd 2026 == Hi Oesjaar! Moet asb nie aan artikels vir die [[Wikipedia:Skryfwedstryd 2026|skryfwedstryd]] verander nie, die paneel moet hulle nog beoordeel. Groete! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:20, 2 Junie 2026 (UTC) :Ongelukkig het die artikels foute in wat deur die compiler uitgeskop word. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:48, 2 Junie 2026 (UTC) ::Dit is so ja, maar weerhou jou asb daarvan, die wedstryd is nou byna voltooi. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:15, 2 Junie 2026 (UTC) :::Nie een van die artikels dra 'n teken dat dit deel van die kompetisie is nie. Dumbassman het in elk geval ook vanoggend aan 'n artikel verander. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:26, 2 Junie 2026 (UTC) NS Laat nuus: Ek sien jy het verjaar op 3 Junie Oesjaar! Veels geluk! (Jammer ek het dit gemis Woensdag). Groetnis, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:17, 5 Junie 2026 (UTC) == Afrikaans == :Hi Oesjaar, lees gerus [https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/konvokasie-waarsku-oor-afrikaans-by-maties/?mc_cid=9a61f2d509&mc_eid=8e57a652fb hierdie] oor Afrikaans by Maties. Groete, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 14:43, 10 Junie 2026 (UTC) :{{ping|Aliwal2012}}, ek vind nou die dag met 'n skok uit dat daar nie een Afrikaanse skool meer in [[Pietermaritzburg]] is nie. Die naaste is in Pinetown. Dit beteken dat daardie kinders se kontak met tegniese Afrikaans slegs via Wikipedia kan geskied. Ons het 'n moerse groot taak voor my vriend! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:04, 10 Junie 2026 (UTC) == [[M.T. Steynmedalje vir Natuurwetenskaplike en Tegniese Prestasie]] == Kan jy [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Fred_le_Roux&diff=prev&oldid=2907267 op hierdie manier] deduplikeer? Die bladsy is beskerm. Die dubbele verwysing is: <nowiki><ref>{{Cite web|url=https://www.akademie.co.za/pryse-en-bekronings/pryse-bekronings|title=Pryse & Bekronings{{!}} SA Akademie vir Wetenskap en Kuns|website=www.akademie.co.za|access-date=2026-05-06}}</ref></nowiki>. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 15:34, 26 Mei 2026 (UTC) : [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] Moet ek die een verwysing verwyder? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:09, 12 Junie 2026 (UTC) ::Die eerste een sal hierdie wees: <nowiki><ref name="akad">{{Cite web|url=https://www.akademie.co.za/pryse-en-bekronings/pryse-bekronings|title=Pryse & Bekronings{{!}} SA Akademie vir Wetenskap en Kuns|website=www.akademie.co.za|access-date=2026-05-06}}</ref></nowiki>. Die tweede een sal hierdie wees: <nowiki><ref name="akad" /></nowiki>. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 16:39, 12 Junie 2026 (UTC) :::Baie dankie! [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 20:59, 12 Junie 2026 (UTC) == [[Ivy Mike- kerntoets]] == {{Gebruikervoorblad|Ivy Mike- kerntoets}} Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 19:34, 5 Julie 2026 (UTC) == Christiaan Bakkes wikipedia page afrikaans == I am Christiaan Bakkes, the person the page is about. I made several edits about myself which you blocked me from making. I do not want my ex wife mentioned, I wanted to change some wording to be more accurate and I wanted to update information about myself. I am the person this page is about. Please let me edit information about my own life, otherwise ai will request the page be removed if I cannot make edits to be accurate about my own life. Thank you. [[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 16:07, 6 Julie 2026 (UTC) :Die artikel volg die beleid van neutraliteit soos vereis word deur die Wikipedia beleid. Artikels word geskryf deur 3de partye. Ons het geen wet oortree nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:12, 6 Julie 2026 (UTC) ::There is incorrect information about me in the article that I want to correct. How do I do this if someone blocks me from making the change? [[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 16:18, 6 Julie 2026 (UTC) ::: Watter inligting is volgens jou verkeerd? [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:20, 6 Julie 2026 (UTC) ::::The one about my ex wife and my divorce is incorrect. There is more about her than the woman I married in 2015 that the article doesn't even say I married! My stories are also not about hunting, but about conservation. [[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 16:25, 6 Julie 2026 (UTC) ::::All the latest correct information is widely abailable on the internet but the wiki page doesn't match this. ::::* Huisgenoot: https://www.netwerk24.com/huisgenoot/bekendes/hg-in-addo-saam-met-christiaan-bakkes-ekt-my-ma-se-as-hier-kom-strooi-toe-vind-ek-my-plek-tussen-die-groot-gryses-20260205-1013 ::::* Sarie: https://www.netwerk24.com/sarie/boeke/christiaan-bakkes-ek-wil-die-waarheid-manipuleer-20260218-0670 ::::* Die GROOT Ontbyt: https://www.youtube.com/watch?v=1Ue0cnJVC10 ::::* Maroela Media: https://maroelamedia.co.za/afrikaans/boeke/luister-addo-se-byna-verlore-olifante/ ::::* Daily Maverick Articles by Christiaan Bakkes: https://www.dailymaverick.co.za/author/christiaan-bakkes/ ::::* Talk of the Town: https://www.talkofthetown.co.za/2018/09/15/a-cultural-treat-at-kenton-book-launch/ ::::* Weg: https://www.netwerk24.com/weg/nuus/ontmoet-die-skrywer-christiaan-bakkes-20190121 ::::* Talk of the Town: https://www.talkofthetown.co.za/2019/09/28/school-pupils-march-to-save-the-planet/ ::::* Daily Maverick: https://www.dailymaverick.co.za/article/2016-09-30-op-ed-namibia-ducks-elephant-census/ ::::* LEAD Wildlife Crime Educational Comic Book by Christiaan Bakkes and Marcia Fargnoli: http://www.lac.org.na/projects/lead/Pdf/comic_wildlife_crime.pdf ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/youth-unite-against-wildlife-crime/ ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/end-of-the-game/ ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/end-of-the-lion/ ::::* Travel Namibia: https://travelnam.com/guide-namibian-voted-one-africas-best-guides/ ::::{{Authority control}} ::::[[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 16:30, 6 Julie 2026 (UTC) ::::Naand Oesjaar. ::::Die informasie oor my eerste vrou en egskeiding is nie korrek nie. Verwyder dit asseblief uit die teks. Dit skep 'n verkeerde indruk. Ek is tans getroud met my huidige vrou sedert 2015 ons het Namibië in 2018 verlaat en bly tans in Suid Afrika. Dit beskryf verder my skryfwerk as jagverhale terwyl dit in werklikheid natuurbewaringsverhale hoofsaaklik behels. ::::Die volgende artikels is in die publieke domein en ek wil dit asb. ingesluit hê, want dit is onlangse publikasies wat my huidige skryfwerk uiteensit. ::::Ek sal dit waardeer as u op hierdie veranderinge reageer. Plaas asseblief die informasie wat ek aangeheg het terug. Dit was outomaties verwyder nadat ek dit gekorrigeer het. ::::Baie Dankie ::::Christiaan Bakkes ::::* Huisgenoot: https://www.netwerk24.com/huisgenoot/bekendes/hg-in-addo-saam-met-christiaan-bakkes-ekt-my-ma-se-as-hier-kom-strooi-toe-vind-ek-my-plek-tussen-die-groot-gryses-20260205-1013 ::::* Sarie: https://www.netwerk24.com/sarie/boeke/christiaan-bakkes-ek-wil-die-waarheid-manipuleer-20260218-0670 ::::* Die GROOT Ontbyt: https://www.youtube.com/watch?v=1Ue0cnJVC10 ::::* Maroela Media: https://maroelamedia.co.za/afrikaans/boeke/luister-addo-se-byna-verlore-olifante/ ::::* Daily Maverick Articles by Christiaan Bakkes: https://www.dailymaverick.co.za/author/christiaan-bakkes/ ::::* Talk of the Town: https://www.talkofthetown.co.za/2018/09/15/a-cultural-treat-at-kenton-book-launch/ ::::* Weg: https://www.netwerk24.com/weg/nuus/ontmoet-die-skrywer-christiaan-bakkes-20190121 ::::* Talk of the Town: https://www.talkofthetown.co.za/2019/09/28/school-pupils-march-to-save-the-planet/ ::::* Daily Maverick: https://www.dailymaverick.co.za/article/2016-09-30-op-ed-namibia-ducks-elephant-census/ ::::* LEAD Wildlife Crime Educational Comic Book by Christiaan Bakkes and Marcia Fargnoli: http://www.lac.org.na/projects/lead/Pdf/comic_wildlife_crime.pdf ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/youth-unite-against-wildlife-crime/ ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/end-of-the-game/ ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/end-of-the-lion/ ::::* Travel Namibia: https://travelnam.com/guide-namibian-voted-one-africas-best-guides/ ::::[[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 17:16, 6 Julie 2026 (UTC) :::::Hallo @[[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]], wat @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] nie genoem het nie, is dat dit teen die reëls van Wikipedia is om 'n Wikipedia artikel oor jouself te skep of wysig. Dit is die rede hoekom jou veranderings terug gerol was. :::::Ek waardeer dat jy nou bronne verskaf het vir die verandering wat jy wil maak, dit help baie. :::::Wees ook bewus dat Wikipedia 'n vrywilligersorganisasie, en niemand is verplig om werk te doen nie. :::::Omdat jy die moeite gedoen het om bronne te verskaf, sal ek 'n wederkerige poging aanwend om die artikel op te dateer en te kyk of ek ander kan oortuig om te help. Maar ek bied geen waarborge nie. Ek verstaan ​​jou frustrasie. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:33, 7 Julie 2026 (UTC) ::::::Baie dankie hiervoor, Rooiratel. Ek verstaan en waardeer wat jy doen. Informasie wat buite konteks aangehaal word doen skade en mense kry seer. Daar is 'n neiging om my lewe te sensasionaliseer deur skrywers van artikels, resensies en rubrieke. ::::::Ek is bewus dat Wikipedia se reëls is om nie hulle teks te sensasionaliseer nie. As jy na die oorspronklike Litnet pos kyk (waarop my Afrikaanse Wikipedia blad gebaseer is), sal jy sien dat die Wikipedia blad 'n groot deel van my lewe na my egskeiding uitsluit, wat wel ingesluit word in die Litnet pos. https://www.litnet.co.za/christiaan-bakkes-1965/ ::::::Die paragraaf begin met my gewese vrou en eindig met my huidige vrou (die Wikipedia blad laat dit lyk asof sy net "nog 'n meisie" is). Daar word geen verwysing gemaak dat sy my huidige vrou is en dat ons sedert 2015 getroud is nie. Dit is nou elf jaar later. Dit skep die indruk dat ek my vorige vrou vir 'n ander vrou gelos het. Dit lees soos sensasie. Die realiteite is veel meer kompleks. ::::::Ek en my vrou voel albei dat my lewe soveel meer behels. Ons veldtogte vir die behoud van die omgewing en die natuur word gereeld oor die hoof gesien. In plek daarvan kry die safari avonture en onderonsies met wilde diere voorkeur. Dawid De Wet se resensie vang die essensie vas van wat ek probeer doen met my skryfwerk. ::::::Plunderwoestyn deur Christiaan Bakkes: omgewingskwessies oopgevlek in aangrypende verhaal ::::::'''[https://www.litnet.co.za/author/dawid-de-wet/ Dawid de Wet]'''''[https://www.litnet.co.za/category/resensies-reviews Reviews]2018-10-24 Litnet'' ::::::https://www.litnet.co.za/plunderwoestyn-deur-christiaan-bakkes-omgewingskwessies-oopgevlek-in-aangrypende-verhaal/ ::::::Behalwe vir my publieke persona as skrywer, verkies ek om my lewe privaat te hou en my te bemoei met omgewingskwessies en bedreiging van die natuur. Sodoende maak ek vyande en het selfs lede van my familie vervreem. Ek en my vrou Marcia verkies om die kalklig te vermy en lewe apart van die samelewing naby aan die natuur. Ek probeer 'n bydrae maak deur stories oor bewaring te skryf. [[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 11:23, 7 Julie 2026 (UTC) == Swem in SA == ek het hierdie blaai oorsproklik begin - destyds toe ek my swimhistory website begin het. Nou is skakel na my website gebreek, en mag hom nie herstel nie. Hoe so? [[Gebruiker:Kobus88|Kobus88]] ([[Gebruikerbespreking:Kobus88|kontak]]) 12:51, 9 Julie 2026 (UTC) : Eerstens enige artikel hier geskep behoort aan die Afrikaanse gemeenskap en NIE aan die outeur nie. Tweedens, volgens Wikipedia reëls; geen eksterne skakels binne in artikels nie. Eksterne skakels kan slegs onder die Hoof: Eksterne skakels geplaas word. Dié skakels moet direk relevant tot die artikel wees. Ons laat slegs interne skakels toe. Jy het 'n magdom eksterne skakels ingevoeg; party kan as direkte bemarking gesien word. As jy inligting oor swemmers wil gee skep dan aparte Wikipedia artikels oor hulle volgens die reëls. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:06, 9 Julie 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Kobus88|Kobus88]] jy kan ook eksterne skakels binne verwysings gebruik. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 13:26, 7 Oktober 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] @[[Gebruiker:Kobus88|Kobus88]] ek gaan vir @[[Gebruiker:Kobus88|Kobus88]] ::: se veranderings terugsit en wysig om aan ons wiki se standaarde te voldoen. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 13:29, 7 Oktober 2026 (UTC) :::: {{ping|Rooiratel}} kan ek asb. 'n beleidsdokument sien wat jou mening van standaarde staaf? [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:43, 7 Oktober 2026 (UTC) :::::Ek is nou klaar. Sien my veranderings op die bladsy. :::::@[[Gebruiker:Kobus88|Kobus88]] wou net die skakels gebruik as verwysings, maar het dit verkeerd gedoen. Sy webwerf is 'n verwysings webwerf, en ons gebruik juis skakels na verwysings-webwerwe in ons verwysings regoor ons wiki. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 13:51, 7 Oktober 2026 (UTC) == Vraag == Hallo. Ek het die artikel [[Boris Pertsjatkin]] herskryf. Kan ek die {{tl|gaan taal na}}-sjabloon daaruit verwyder? [[Gebruiker:Asorev|Asorev]] ([[Gebruikerbespreking:Asorev|kontak]]) 16:50, 25 Julie 2026 (UTC) :: Twee dinge: Moskwe is verkeerd. Ook, die leestekens bv. 'n punt kom voor die verwysings en nie daarna nie. Maak dit ook asb reg anders verskyn dit op ons sintaks verslag op 1 Augustus. Wat gebruik jy as vertaler? As jy die dinge reggemaak het kan jy die sjabloon verwyder. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:56, 25 Julie 2026 (UTC) :::Ek het die Moskwe-vertaling en punktuasie reggestel. Die aanvanklike vertaling is deur Google Gemini gedoen, die tweede deur ChatGPT. [[Gebruiker:Asorev|Asorev]] ([[Gebruikerbespreking:Asorev|kontak]]) 17:18, 25 Julie 2026 (UTC) :::: Ek is seker Moskwe is [[Moskou]]. Jy regstelling is verkeerd om: die punt VOOR die <nowiki><ref></nowiki>. Ek het die eerste een reggemaak. Asseblief! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:38, 25 Julie 2026 (UTC) :::::Dankie vir die wenke. Ek het die foute reggestel. [[Gebruiker:Asorev|Asorev]] ([[Gebruikerbespreking:Asorev|kontak]]) 18:05, 25 Julie 2026 (UTC) :Hallo weer. {{u|Johannnes89}} het per abuis die artikel oor [[Boris Pertsjatkin]] as 'n ongeverifieerde masjienvertaling uitgevee. Hoe kan ek dit herstel? Moet ek dit aan die plaaslike ekwivalent van bladsy [[:en:Wikipedia:Requests for undeletion]] rapporteer? [[Gebruiker:Asorev|Asorev]] ([[Gebruikerbespreking:Asorev|kontak]]) 05:58, 5 Oktober 2026 (UTC) :: {{ping|Rooiratel|Pynappel|Sobaka|BurgertB}}, julle advies sal waardeer word asb! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:01, 5 Oktober 2026 (UTC) :::I didn’t "accidentally" (or "mistakenly"?) delete the article as an unreviewed machine translation. It was an intentional decision to delete the article on all global sysop wikis given that the user inserted it as an AI translation to 100+ wikis :::[https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Miscellaneous#c-Johannnes89-20261003200500-Discussion_on_Using_AI_to_Translate_Wikipedia_Articles] (without even reviewing it for obvious errors [https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Miscellaneous#c-JavaHurricane-20261003134000-JavaHurricane-20261001094400]). Local admins may of course restore the article if the quality happens to be good/acceptable on a particular wiki. [[Gebruiker:Johannnes89|Johannnes89]] ([[Gebruikerbespreking:Johannnes89|kontak]]) 08:24, 5 Oktober 2026 (UTC) ::::Obviously, you made a mistake by deleting this article, since in [[:meta:Steward requests/Miscellaneous#Using AI to Translate Wikipedia Articles|this table]] I wrote opposite this article: "First Gemini's version was marked as a machine translation, later ChatGPPT rewrote the article and local bureaucrat {{u|Oesjaar}} approved the version". [[Gebruiker:Asorev|Asorev]] ([[Gebruikerbespreking:Asorev|kontak]]) 08:44, 5 Oktober 2026 (UTC) :::::Ek het die artikel teruggeplaas - dit is reeds deur die gemeenskap geproeflees. @[[Gebruiker:Asorev|Asorev]] ek neem aan u is nie 'n moedertaalspreker van Afrikaans nie. Ek stel voor u skep u artikels eerder in die konsepnaamruimte (bv. in hierdie geval sou u die artikel by [[Konsep:Boris Pertsjatkin]] plaas) en vra dan vir die gemeenskap om die taal na te gaan alvorens dit na die hoofnaamruimte geskuif word. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:48, 5 Oktober 2026 (UTC) == Sjabloon:vliegtuigenjin == Kom ons kyk: |naam = |beeld = |byskrifte = |tipe enjin = |land van oorsprong = |vervaardiger = |ontwerpspan = |ontwerper = |builder = |designer = |eerste veldtoets = |primere toepassings = |status = |produksie tyd = |aantal geproduseer = |ontwikkel van = |variante met eie artikels = |ontwikkel na = [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:10, 31 Julie 2026 (UTC) == Welkom heet ens.... == Hallo Oesjaar, ek weet nie of jy [[gebruiker:Elmarie Waltman]] opdrag gegee het nie, maar die gemeenskap het mos besluit ons groet nie meer elke nuweling nie, veral nie dié met name soos [[Gebruiker:補給兵]] en [[Gebruiker:Detärdesmåsmådetaljerna]] nie! Wat staan ons nou te doen, sy skep 'n kraaines hier? Groete! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:07, 4 September 2026 (UTC) : {{ping|Aliwal2012}}, skies ek hardloop rond. Die windjie uit Kaapstad het so paar kragdrade, veselkabels en bome hier in my woonbuurt omgewaai. Sal jou antwoord. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:17, 4 September 2026 (UTC) :: Daardie manne wat skroot metaal versamel en verkoop gaan 'n fees hê hier in my dorp. Die foto's wys net geleiers wat op die grond lê... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:30, 4 September 2026 (UTC) :::Goeie more, krag is hier ook al 15 ure af, ligte reen maar baie wind. Wifi aan 'n karbattery gesit... [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 05:17, 5 September 2026 (UTC) : {{ping|Aliwal2012}}, ek bly al 38 jaar hier in my huis. ...en gister toe waai die wind een van my blombakke om... Ander mense het groter skade gehad. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:42, 6 September 2026 (UTC) == Vraag oor my wikipedia-artikel == hallo Oesjaar Dankie vir u Kommentaar op my artickel.Kan u asseblief vir my se watter brone ek nodig het vir my artikel? Dankie. [[Gebruiker:Zoulla|Zoulla]] ([[Gebruikerbespreking:Zoulla|kontak]]) 18:00, 6 September 2026 (UTC) :: Daar waar jy inligting vandaan gekry het. Of het jy geraai...? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:40, 6 September 2026 (UTC) == Meer informasie oor bedryfsverband == Hi oesjaar Kan my asb spesifiseer oor bedryfsverband, ek het die hele seksie verwyder( nie seker of dit is wat jy na verwys het nie), kan jy net kyk of dit nou reg is, of as daar nog enige ander wysings nodig is vir Malherbe Uitgewers artikel. Dankie vir jou terugvoerding. [[Gebruiker:Iamniekie|Iamniekie]] ([[Gebruikerbespreking:Iamniekie|kontak]]) 12:06, 20 September 2026 (UTC) 1er8zu7dn7c9eppwp7udx5nj4r1b8cq 0 36344 2976499 2472937 2026-10-07T13:29:36Z CommonsDelinker 1161 "Perm_Russia.jpg" is verwyder omdat dit in Commons deur [[c:User:Jameslwoodward|Jameslwoodward]] verwyder is omrede: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Perm Russia.jpg|]] 2976499 wikitext text/x-wiki : ''Vir ’n artikel oor die krai met dieselfde naam, sien [[Perm-krai]]. Vir die geologiese tydperk, sien [[Perm (geologie)]].'' {{Inligtingskas Nedersetting |amptelike_naam=Perm |ander_naam= |inheemse_naam=<small>Пермь</small> |nedersetting_tipe=Stad |bynaam= |slagspreuk= |translit_taal1= |translit_taal1_tipe= |translit_taal1_inligting= |translit_taal2= |translit_taal2_tipe= |translit_taal2_inligting= |beeld_stadsilhoeët= |beeldgrootte=240px |beeldbyskrif= |beeld_vlag=Flag of Perm.svg |vlaggrootte= |vlagskakel= |beeld_seël= |seëlskakel= |seëlgrootte= |beeld_skild=Coat of Arms of Perm.svg |skildskakel= |skildgrootte= |beeld_leë_embleem= |leë_embleemtipe= |leë_embleemgrootte= |leë_embleemskakel= |beeld_kaart=Perm in Russia.svg |kaartgrootte=200px |kaartbyskrif=Die ligging van Perm-krai in Rusland |beeld_kaart1= |kaartgrootte1= |kaartbyskrif1= |beeld_punt_kaart= |puntkaartgrootte= |puntkaartbyskrif= |punt-x= |punt-y= |duimdrukkerkaart=Perm-krai |duimdrukkeretiketposisie=regs |duimdrukkerkaartgrootte=200 |duimdrukkerkaartbyskrif= Die ligging van Perm in Perm-krai |onderafdelingtipe=[[Land]] |onderafdelingnaam={{vlag|Rusland}} |onderafdelingtipe1=Deelgebied |onderafdelingtipe2= |onderafdelingtipe3= |onderafdelingtipe4= |onderafdelingnaam1=[[Perm-krai]] |onderafdelingnaam2= |onderafdelingnaam3= |onderafdelingnaam4= |regeringvoetnotas= |regeringstipe=Stad-okroeg |leiertitel=Burgemeester |leiernaam=Igor Sapko |leiertitel1= |leiertitel2= |leiertitel3= |leiertitel4= |leiernaam1= |leiernaam2= |leiernaam3= |leiernaam4= |stigtingstitel=Stigting |stigtingsdatum='''[[1723]]''' |stigtingstitel2= |stigtingsdatum2= |stigtingstitel3= |stigtingsdatum3= |eenheidvoorkeur= |oppervlakvoetnotas= |oppervlakgroottes= |oppervlak_totaal_km2= |oppervlak_land_km2= |oppervlak_water_km2= |oppervlak_totaal_myl2= |oppervlak_land_myl2= |oppervlak_water_myl2= |oppervlak_water_persent= |oppervlak_stedelik_km2= |oppervlak_stedelik_myl2= |oppervlak_metro_km2= |oppervlak_metro_myl2= |oppervlak_leeg1_titel= |oppervlak_leeg1_km2l= |oppervlak_leeg1_myl2= |oppervlak_leeg2_titel= |oppervlak_leeg2_km2l= |oppervlak_leeg2_myl2= |hoogtevoetnotas= |hoogte_m= |hoogte_voet= |latd=58 |koördinaattipe= |koördinate = {{Koördinate|58|00|N|56|19|O|aansig=inlyn,titel}} |bevolking_soos_op=2014 |bevolkingnotas= |bevolking_totaal=1&nbsp;026&nbsp;477 |bevolkingsdigtheid_km2= |bevolkingsdigtheid_myl2= |bevolking_metro= |bevolkingsdigtheid_metro_km2= |bevolkingsdigtheid_metro_myl2= |bevolking_stedelik= |bevolkingsdigtheid_stedelik_km2= |bevolkingsdigtheid_stedelik_myl2= |bevolking_leeg1_titel= |bevolking_leeg1= |bevolkingsdigtheid_leeg1_km2= |bevolkingsdigtheid_leeg1_myl2= |bevolking_leeg2_titel= |bevolking_leeg2= |bevolkingsdigtheid_leeg2_km2= |bevolkingsdigtheid_leeg2_myl2= |bevolkingnota= |tydsone=UTC+05:00 |utcafset=+5 |tydsone_DST= |uctafset_DST= |poskodetipe= |poskode= |skakelkode= |leë_naam= |leë_inligting= |leë1_naam= |leë1_inligting= |leë2_naam= |leë2_inligting= |leë3_naam= |leë3_inligting= |voetnotas= |webwerf=http://www.gorodperm.ru/ }} '''Perm''' ([[Russies]]: Пермь; [[Komi]]: Перым, ''Perim'') is ’n stad in [[Rusland]] en die hoofstad van die [[Deelgebiede van Rusland|federale deelgebied]] [[Perm-krai]]. Die bevolking in 2014 was 1&nbsp;026&nbsp;477. Die stad is geleë aan die oewers van die Kama-rivier in die [[Europa|Europese]] deel van Rusland naby die [[Oeralgebergte]]. == Naam == Die stad se naam is in 1940 na '''Molotof''' verander, maar in 1957 terugverander na '''Perm'''. == Susterstede == * [[Lêer:Flag of Italy.svg|21px]] [[Agrigento]], [[Italië]] * [[Lêer:Flag of Germany.svg|21px]] [[Duisburg]], [[Duitsland]] (2007) * [[Lêer:Flag of the United States.svg|21px]] [[Louisville]], [[Verenigde State van Amerika]] (1994) * [[Lêer:Flag of the United Kingdom.svg|21px]] [[Oxford]], [[Verenigde Koninkryk]] (1995) == Eksterne skakels == * [http://perm.ru/eng/ Perm in Engels] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070714002816/http://perm.ru/eng/ |date=14 Julie 2007 }} * [http://www.duma.perm.ru/english/ Amptelike webtuiste van die stadsraad] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091116125314/http://www.duma.perm.ru/english/ |date=16 November 2009 }} * [http://www.gorodperm.ru/en/ Amptelike webtuiste van die stad] * [http://www.permonline.ru/english/perm/history.htm Geskiedenis] {{Webarchive|url=https://archive.is/20000930060908/http://www.permonline.ru/english/perm/history.htm |date=30 September 2000 }} * [http://welcome-ural.ru/urals/30/193/ Plekke om te sien] * [http://www.uraltourism.com/perm.php Algemene inligting] {{Commons-kategorie inlyn|Perm}} * [[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is vertaal uit die [[:en:Perm|Engelse Wikipedia]] {{Russiese stede met meer as miljoen inwoners}} {{Normdata}} [[Kategorie:Nedersettings in Rusland]] io2fgrnwye44lgpwc62yeyni73preh1 2976620 2976499 2026-10-07T18:15:40Z SpesBona 2720 + Prent 2976620 wikitext text/x-wiki : ''Vir ’n artikel oor die krai met dieselfde naam, sien [[Perm-krai]]. Vir die geologiese tydperk, sien [[Perm (geologie)]].'' {{Inligtingskas Nedersetting |amptelike_naam=Perm |ander_naam= |inheemse_naam=<small>Пермь</small> |nedersetting_tipe=Stad |bynaam= |slagspreuk= |translit_taal1= |translit_taal1_tipe= |translit_taal1_inligting= |translit_taal2= |translit_taal2_tipe= |translit_taal2_inligting= |beeld_stadsilhoeët=Perm asv2019-05 img50 Gorky Park.jpg |beeldgrootte=240px |beeldbyskrif= |beeld_vlag=Flag of Perm.svg |vlaggrootte= |vlagskakel= |beeld_seël= |seëlskakel= |seëlgrootte= |beeld_skild=Coat of Arms of Perm.svg |skildskakel= |skildgrootte= |beeld_leë_embleem= |leë_embleemtipe= |leë_embleemgrootte= |leë_embleemskakel= |beeld_kaart=Perm in Russia.svg |kaartgrootte=200px |kaartbyskrif=Die ligging van Perm-krai in Rusland |beeld_kaart1= |kaartgrootte1= |kaartbyskrif1= |beeld_punt_kaart= |puntkaartgrootte= |puntkaartbyskrif= |punt-x= |punt-y= |duimdrukkerkaart=Perm-krai |duimdrukkeretiketposisie=regs |duimdrukkerkaartgrootte=200 |duimdrukkerkaartbyskrif= Die ligging van Perm in Perm-krai |onderafdelingtipe=[[Land]] |onderafdelingnaam={{vlag|Rusland}} |onderafdelingtipe1=Deelgebied |onderafdelingtipe2= |onderafdelingtipe3= |onderafdelingtipe4= |onderafdelingnaam1=[[Perm-krai]] |onderafdelingnaam2= |onderafdelingnaam3= |onderafdelingnaam4= |regeringvoetnotas= |regeringstipe=Stad-okroeg |leiertitel=Burgemeester |leiernaam=Igor Sapko |leiertitel1= |leiertitel2= |leiertitel3= |leiertitel4= |leiernaam1= |leiernaam2= |leiernaam3= |leiernaam4= |stigtingstitel=Stigting |stigtingsdatum='''[[1723]]''' |stigtingstitel2= |stigtingsdatum2= |stigtingstitel3= |stigtingsdatum3= |eenheidvoorkeur= |oppervlakvoetnotas= |oppervlakgroottes= |oppervlak_totaal_km2= |oppervlak_land_km2= |oppervlak_water_km2= |oppervlak_totaal_myl2= |oppervlak_land_myl2= |oppervlak_water_myl2= |oppervlak_water_persent= |oppervlak_stedelik_km2= |oppervlak_stedelik_myl2= |oppervlak_metro_km2= |oppervlak_metro_myl2= |oppervlak_leeg1_titel= |oppervlak_leeg1_km2l= |oppervlak_leeg1_myl2= |oppervlak_leeg2_titel= |oppervlak_leeg2_km2l= |oppervlak_leeg2_myl2= |hoogtevoetnotas= |hoogte_m= |hoogte_voet= |latd=58 |koördinaattipe= |koördinate = {{Koördinate|58|00|N|56|19|O|aansig=inlyn,titel}} |bevolking_soos_op=2014 |bevolkingnotas= |bevolking_totaal=1&nbsp;026&nbsp;477 |bevolkingsdigtheid_km2= |bevolkingsdigtheid_myl2= |bevolking_metro= |bevolkingsdigtheid_metro_km2= |bevolkingsdigtheid_metro_myl2= |bevolking_stedelik= |bevolkingsdigtheid_stedelik_km2= |bevolkingsdigtheid_stedelik_myl2= |bevolking_leeg1_titel= |bevolking_leeg1= |bevolkingsdigtheid_leeg1_km2= |bevolkingsdigtheid_leeg1_myl2= |bevolking_leeg2_titel= |bevolking_leeg2= |bevolkingsdigtheid_leeg2_km2= |bevolkingsdigtheid_leeg2_myl2= |bevolkingnota= |tydsone=UTC+05:00 |utcafset=+5 |tydsone_DST= |uctafset_DST= |poskodetipe= |poskode= |skakelkode= |leë_naam= |leë_inligting= |leë1_naam= |leë1_inligting= |leë2_naam= |leë2_inligting= |leë3_naam= |leë3_inligting= |voetnotas= |webwerf=http://www.gorodperm.ru/ }} '''Perm''' ([[Russies]]: Пермь; [[Komi]]: Перым, ''Perim'') is ’n stad in [[Rusland]] en die hoofstad van die [[Deelgebiede van Rusland|federale deelgebied]] [[Perm-krai]]. Die bevolking in 2014 was 1&nbsp;026&nbsp;477. Die stad is geleë aan die oewers van die Kama-rivier in die [[Europa|Europese]] deel van Rusland naby die [[Oeralgebergte]]. == Naam == Die stad se naam is in 1940 na '''Molotof''' verander, maar in 1957 terugverander na '''Perm'''. == Susterstede == * [[Lêer:Flag of Italy.svg|21px]] [[Agrigento]], [[Italië]] * [[Lêer:Flag of Germany.svg|21px]] [[Duisburg]], [[Duitsland]] (2007) * [[Lêer:Flag of the United States.svg|21px]] [[Louisville]], [[Verenigde State van Amerika]] (1994) * [[Lêer:Flag of the United Kingdom.svg|21px]] [[Oxford]], [[Verenigde Koninkryk]] (1995) == Eksterne skakels == * [http://perm.ru/eng/ Perm in Engels] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070714002816/http://perm.ru/eng/ |date=14 Julie 2007 }} * [http://www.duma.perm.ru/english/ Amptelike webtuiste van die stadsraad] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091116125314/http://www.duma.perm.ru/english/ |date=16 November 2009 }} * [http://www.gorodperm.ru/en/ Amptelike webtuiste van die stad] * [http://www.permonline.ru/english/perm/history.htm Geskiedenis] {{Webarchive|url=https://archive.is/20000930060908/http://www.permonline.ru/english/perm/history.htm |date=30 September 2000 }} * [http://welcome-ural.ru/urals/30/193/ Plekke om te sien] * [http://www.uraltourism.com/perm.php Algemene inligting] {{Commons-kategorie inlyn|Perm}} * [[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is vertaal uit die [[:en:Perm|Engelse Wikipedia]] {{Russiese stede met meer as miljoen inwoners}} {{Normdata}} [[Kategorie:Nedersettings in Rusland]] rjav49iqylxdm5vhl0qnibk3s2iqfhk 1 41860 2976527 2167721 2026-10-07T14:13:10Z Aliwal2012 39067 Vervang bladsyinhoud met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}' 2976527 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 44996 2976500 2619886 2026-10-07T13:29:39Z CommonsDelinker 1161 "Perm_Russia.jpg" is verwyder omdat dit in Commons deur [[c:User:Jameslwoodward|Jameslwoodward]] verwyder is omrede: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Perm Russia.jpg|]] 2976500 wikitext text/x-wiki {{Russiese deelgebied | naam= Perm-krai <br />Пермский край | beeld= Perm in Russia.svg | onderskrif= Die ligging van Perm-krai in Rusland. | land= [[Lêer:Flag of Russia.svg|20px|border]] [[Rusland|Russiese Federasie]] | feddistrik= [[Wolga- Federale Distrik|Wolga]] | ekonstreek= [[Oeral- ekonomiese streek|Oeral]] | stigting= [[1 Desember]] [[2005]] | hoofstad= [[Perm]] | hoof= Wiktor Basargin | amp= Goewerneur | wetgewer= Wetgewende Raad | sensus= 2010 | totaal= 2&nbsp;635&nbsp;276 | rang1= 17de | digtheid= 16,41/km² | stedelik= 75% | plattelands=25% | oppervlakte= 160&nbsp;600&nbsp;km² | rang2= 24ste | tydsone= [[UTC+06:00]] | registrasie= 90 | tale= [[Russies]] | webtuiste= http://www.perm.ru | wapen-vlag= [[Lêer:Coat of Arms of Perm Krai.svg|links|100px]] <br /> [[Lêer:Flag of Perm Krai.svg|regs|140px|border]] }} '''Perm-krai''' ([[Russies]]: Пе́рмский край, ''Permski krai'') is ’n [[Deelgebiede van Rusland|deelgebied]] van [[Rusland]] wat op 1 Desember 2005 tot stand gekom het ná die samesmelting van '''Perm-oblast''' en die outonome okroeg '''Komi-Permjak'''. Dit lê in die [[Wolga- Federale Distrik]] en die hoofstad is [[Perm]]. Komi-Permjak het sy outonome status en eie begroting behou tydens die oorgangstydperk van 2006 tot 2008. Die oorgangsfase is deels ingestel omdat Komi-Permjak baie afhanklik was van federale subsidies en ’n skielike beëindiging daarvan sou sy ekonomie kwaai geskaad het. == Geografie == Perm-krai is in die ooste van die [[Oos-Europese Vlakte]] en aan die westelike hange van die [[Oeralgebergte]] geleë. Altesaam 99,8% van sy grondgebied lê in Europa en net 0,2% in Asië. Die krai grens in die noorde aan die [[Republiek Komi]], in die noordweste aan [[Kirof-oblast]], in die suidweste aan [[Oedmoertië]], in die suide aan [[Basjkortostan]] en in die ooste aan [[Swerdlofsk-oblast]]. Die gebied se grense is langer as 2&nbsp;200&nbsp;km. Die hoogste punt is berg Toelimski Kamen (1&nbsp;496&nbsp;m). Daar is meer as 29&nbsp;000 riviere in Perm-krai. Hulle behoort tot die stroomgebied van die [[Kamarivier]], die grootste tak van die [[Wolga]], en het ’n totale lengte van meer as 90&nbsp;000&nbsp;km. ==Demografie== Volgens die Russiese [[sensus]] van 2010<ref name="Sensus"/> is die bevolkingsyfer van die Perm-krai 2&nbsp;635&nbsp;276; minder as die 2&nbsp;819&nbsp;421 van 2002<ref> Russian Federal State Statistics Service (21 Mei 2004). "Численность населения России, субъектов Российской Федерации в составе федеральных округов, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов – районных центров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более человек" [Population of Russia, Its Federal Districts, Federal Subjects, Districts, Urban Localities, Rural Localities—Administrative Centers, and Rural Localities with Population of Over 3,000] (XLS). Всероссийская перепись населения 2002 года [All-Russia Population Census of 2002] (in Russian). Besoek op 23 Desember 2020.</ref> en nog minder as die 3&nbsp;099&nbsp;994 volgens die [[Sowjetunie|Sowjetsensus]] van 1989.<ref> "Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность наличного населения союзных и автономных республик, автономных областей и округов, краёв, областей, районов, городских поселений и сёл-райцентров" [All Union Population Census of 1989: Present Population of Union and Autonomous Republics, Autonomous Oblasts and Okrugs, Krais, Oblasts, Districts, Urban Settlements, and Villages Serving as District Administrative Centers]. Всесоюзная перепись населения 1989 года [All-Union Population Census of 1989] (in Russian). Институт демографии Национального исследовательского университета: Высшая школа экономики [Institute of Demography at the National Research University: Higher School of Economics]. 1989. Besoek op 23 Desember 2020 – via Demoscope Weekly.</ref> Volgens die 2010-sensus was 87,1% van die bevolking [[Russe]], 3,2% Komi-Permjaks, 4,6% [[Tatare]] en 1,3% Basjkiriërs. Van die ander groepe (almal minder as 1%) was [[Oekraïners]], Oedmoerte, [[Belarus]]se en [[Duitsers]]. Altesaam 119&nbsp;538 mense het nie hulle etnisiteit verklaar nie. Daar word geraam die verspreiding van dié groep is dieselfde as vir die groep wat wel hulle etnisiteit verklaar het.<ref>{{Cite web |url=http://www.perepis-2010.ru/news/detail.php?ID=6936 |title=argiefkopie |access-date=23 Desember 2020 |archive-date=25 Desember 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225111852/http://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/croc/perepis_itogi1612.htm |url-status=dead }}</ref> Daar is sowat 40&nbsp;740 Basjkiriërs in die krai. Tatare woon feitlik oral in die streek. Omdat daar vir ’n lang tyd aktiewe kontak tussen die twee groepe was, is dit in sommige gebiede moeilik om hulle te onderskei.<ref>[http://www.homay.ru/traditions/4/ Статья о башкирах на сайте РОО "Хомай"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110226122248/http://www.homay.ru/traditions/4/ |date=26 Februarie 2011 }}</ref><ref name="enc.permkultura.ru">[http://enc.permkultura.ru/showObject.do?object=1803792510 ТАТАРЫ. Энциклопедия «Пермский край»] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111005173344/http://enc.permkultura.ru/showObject.do?object=1803792510 |date=5 Oktober 2011 }}</ref> ===Godsdiens=== Volgens ’n opname in 2012<ref name="2012ArenaAtlas">[http://sreda.org/en/arena "Arena: Atlas of Religions and Nationalities in Russia"]. Sreda, 2012.</ref><ref name="2012Arena-religion-maps">[http://c2.kommersant.ru/ISSUES.PHOTO/OGONIOK/2012/034/ogcyhjk2.jpg 2012 Arena Atlas Religion Maps]. "Ogonek", № 34 (5243), 27/08/2012. Besoek op 21/04/2017. [https://web.archive.org/web/20170421154615/http://c2.kommersant.ru/ISSUES.PHOTO/OGONIOK/2012/034/ogcyhjk2.jpg Geargiveer].</ref> behoort 43% van die krai se bevolking tot die [[Russies-Ortodokse Kerk]], 5% is [[Christen]]e maar behoort nie tot ’n spesifieke denominasie nie, 4% is [[Moslems]], 2% beoefen ’n volksgodsdiens, 1% is [[Ougelowiges]] en die res het nie ’n geloof aangedui nie. Sowat 24% van die bevolking het gesê hulle is spiritueel, maar nie godsdienstig nie, en 14% is óf [[Ateïsme|ateïsties]] óf ongelowig.<ref name="2012ArenaAtlas"/> ===Stede en dorpe=== {{Grootste stede | naam = Grootste stede | klas = nav | land = Perm-krai | stat_verw = Russiese sensus 2010<ref name="Sensus">[http://akstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/akstat/resources/c313ce8042e6e96f889ded553db9bdfa/%D0%A3%D1%82%D0%B2%D0%B5%D1%80%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F+%D1%87%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C.htm Оценка численности населения на 1&nbsp;января 2014&nbsp;года и в среднем за 2013&nbsp;год] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151019101214/http://akstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/akstat/resources/c313ce8042e6e96f889ded553db9bdfa/%D0%A3%D1%82%D0%B2%D0%B5%D1%80%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F+%D1%87%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C.htm |date=19 Oktober 2015 }} {{ru}}</ref> | lys_vlg_pop = | afd_naam = Administratiewe afdeling | afd_skakel = | stad_1 = Perm | afd_1 = Permski-distrik | pop_1 = 991 162 | afb_1 = | stad_2 = Berezniki | afd_2 = Stad Berezniki | pop_2 = 156 466 | afb_2 = Berezniki, Perm Krai, Russia - panoramio (3).jpg | stad_3 = Solikamsk | afd_3 = Solikamski-distrik | pop_3 = 97 384 | afb_3 = Solikamsk, Perm Krai, Russia - panoramio.jpg | stad_4 = Tjaikofski | afd_4 = Dorp Tsjaikofski | pop_4 = 82 895 | afb_4 = Chaikovsky.JPG | stad_5 = Koengoer | afd_5 = Koengoerski-distrik | pop_5 = 66 074 | stad_6 = Liswa | afd_6 = Dorp Liswa | pop_6 = 65 918 | stad_7 = Krasnokamsk | afd_7 = Dorp Krasnokamsk | pop_7 = 51 916 | stad_8 = Tsjoesowoi | afd_8 = Dorp Tsjoesowoi | pop_8 = 46 735 | stad_9 = Dobrjanka | afd_9 = Dorp Dobrjanka | pop_9 = 33 686 | stad_10 = Tsjernoesjka | afd_10 = Tsjernoesjinski-distrik | pop_10 = 33 272 }} == Verwysings == {{Verwysings|2}} ==Skakels== {{CommonsKategorie-inlyn|Perm Krai}} {{vertaaluit| taalafk = en | il = Perm Krai}} {{Deelgebiede van Rusland}} {{Normdata}} [[Kategorie:Russiese krais]] 90vg30nr32oteu8ybmdwtz6s3dfyhgr 2976621 2976500 2026-10-07T18:15:53Z SpesBona 2720 + Prent 2976621 wikitext text/x-wiki {{Russiese deelgebied | naam= Perm-krai <br />Пермский край | beeld= Perm in Russia.svg | onderskrif= Die ligging van Perm-krai in Rusland. | land= [[Lêer:Flag of Russia.svg|20px|border]] [[Rusland|Russiese Federasie]] | feddistrik= [[Wolga- Federale Distrik|Wolga]] | ekonstreek= [[Oeral- ekonomiese streek|Oeral]] | stigting= [[1 Desember]] [[2005]] | hoofstad= [[Perm]] | hoof= Wiktor Basargin | amp= Goewerneur | wetgewer= Wetgewende Raad | sensus= 2010 | totaal= 2&nbsp;635&nbsp;276 | rang1= 17de | digtheid= 16,41/km² | stedelik= 75% | plattelands=25% | oppervlakte= 160&nbsp;600&nbsp;km² | rang2= 24ste | tydsone= [[UTC+06:00]] | registrasie= 90 | tale= [[Russies]] | webtuiste= http://www.perm.ru | wapen-vlag= [[Lêer:Coat of Arms of Perm Krai.svg|links|100px]] <br /> [[Lêer:Flag of Perm Krai.svg|regs|140px|border]] }} '''Perm-krai''' ([[Russies]]: Пе́рмский край, ''Permski krai'') is ’n [[Deelgebiede van Rusland|deelgebied]] van [[Rusland]] wat op 1 Desember 2005 tot stand gekom het ná die samesmelting van '''Perm-oblast''' en die outonome okroeg '''Komi-Permjak'''. Dit lê in die [[Wolga- Federale Distrik]] en die hoofstad is [[Perm]]. Komi-Permjak het sy outonome status en eie begroting behou tydens die oorgangstydperk van 2006 tot 2008. Die oorgangsfase is deels ingestel omdat Komi-Permjak baie afhanklik was van federale subsidies en ’n skielike beëindiging daarvan sou sy ekonomie kwaai geskaad het. == Geografie == Perm-krai is in die ooste van die [[Oos-Europese Vlakte]] en aan die westelike hange van die [[Oeralgebergte]] geleë. Altesaam 99,8% van sy grondgebied lê in Europa en net 0,2% in Asië. Die krai grens in die noorde aan die [[Republiek Komi]], in die noordweste aan [[Kirof-oblast]], in die suidweste aan [[Oedmoertië]], in die suide aan [[Basjkortostan]] en in die ooste aan [[Swerdlofsk-oblast]]. Die gebied se grense is langer as 2&nbsp;200&nbsp;km. Die hoogste punt is berg Toelimski Kamen (1&nbsp;496&nbsp;m). Daar is meer as 29&nbsp;000 riviere in Perm-krai. Hulle behoort tot die stroomgebied van die [[Kamarivier]], die grootste tak van die [[Wolga]], en het ’n totale lengte van meer as 90&nbsp;000&nbsp;km. ==Demografie== Volgens die Russiese [[sensus]] van 2010<ref name="Sensus"/> is die bevolkingsyfer van die Perm-krai 2&nbsp;635&nbsp;276; minder as die 2&nbsp;819&nbsp;421 van 2002<ref> Russian Federal State Statistics Service (21 Mei 2004). "Численность населения России, субъектов Российской Федерации в составе федеральных округов, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов – районных центров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более человек" [Population of Russia, Its Federal Districts, Federal Subjects, Districts, Urban Localities, Rural Localities—Administrative Centers, and Rural Localities with Population of Over 3,000] (XLS). Всероссийская перепись населения 2002 года [All-Russia Population Census of 2002] (in Russian). Besoek op 23 Desember 2020.</ref> en nog minder as die 3&nbsp;099&nbsp;994 volgens die [[Sowjetunie|Sowjetsensus]] van 1989.<ref> "Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность наличного населения союзных и автономных республик, автономных областей и округов, краёв, областей, районов, городских поселений и сёл-райцентров" [All Union Population Census of 1989: Present Population of Union and Autonomous Republics, Autonomous Oblasts and Okrugs, Krais, Oblasts, Districts, Urban Settlements, and Villages Serving as District Administrative Centers]. Всесоюзная перепись населения 1989 года [All-Union Population Census of 1989] (in Russian). Институт демографии Национального исследовательского университета: Высшая школа экономики [Institute of Demography at the National Research University: Higher School of Economics]. 1989. Besoek op 23 Desember 2020 – via Demoscope Weekly.</ref> Volgens die 2010-sensus was 87,1% van die bevolking [[Russe]], 3,2% Komi-Permjaks, 4,6% [[Tatare]] en 1,3% Basjkiriërs. Van die ander groepe (almal minder as 1%) was [[Oekraïners]], Oedmoerte, [[Belarus]]se en [[Duitsers]]. Altesaam 119&nbsp;538 mense het nie hulle etnisiteit verklaar nie. Daar word geraam die verspreiding van dié groep is dieselfde as vir die groep wat wel hulle etnisiteit verklaar het.<ref>{{Cite web |url=http://www.perepis-2010.ru/news/detail.php?ID=6936 |title=argiefkopie |access-date=23 Desember 2020 |archive-date=25 Desember 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225111852/http://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/croc/perepis_itogi1612.htm |url-status=dead }}</ref> Daar is sowat 40&nbsp;740 Basjkiriërs in die krai. Tatare woon feitlik oral in die streek. Omdat daar vir ’n lang tyd aktiewe kontak tussen die twee groepe was, is dit in sommige gebiede moeilik om hulle te onderskei.<ref>[http://www.homay.ru/traditions/4/ Статья о башкирах на сайте РОО "Хомай"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110226122248/http://www.homay.ru/traditions/4/ |date=26 Februarie 2011 }}</ref><ref name="enc.permkultura.ru">[http://enc.permkultura.ru/showObject.do?object=1803792510 ТАТАРЫ. Энциклопедия «Пермский край»] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111005173344/http://enc.permkultura.ru/showObject.do?object=1803792510 |date=5 Oktober 2011 }}</ref> ===Godsdiens=== Volgens ’n opname in 2012<ref name="2012ArenaAtlas">[http://sreda.org/en/arena "Arena: Atlas of Religions and Nationalities in Russia"]. Sreda, 2012.</ref><ref name="2012Arena-religion-maps">[http://c2.kommersant.ru/ISSUES.PHOTO/OGONIOK/2012/034/ogcyhjk2.jpg 2012 Arena Atlas Religion Maps]. "Ogonek", № 34 (5243), 27/08/2012. Besoek op 21/04/2017. [https://web.archive.org/web/20170421154615/http://c2.kommersant.ru/ISSUES.PHOTO/OGONIOK/2012/034/ogcyhjk2.jpg Geargiveer].</ref> behoort 43% van die krai se bevolking tot die [[Russies-Ortodokse Kerk]], 5% is [[Christen]]e maar behoort nie tot ’n spesifieke denominasie nie, 4% is [[Moslems]], 2% beoefen ’n volksgodsdiens, 1% is [[Ougelowiges]] en die res het nie ’n geloof aangedui nie. Sowat 24% van die bevolking het gesê hulle is spiritueel, maar nie godsdienstig nie, en 14% is óf [[Ateïsme|ateïsties]] óf ongelowig.<ref name="2012ArenaAtlas"/> ===Stede en dorpe=== {{Grootste stede | naam = Grootste stede | klas = nav | land = Perm-krai | stat_verw = Russiese sensus 2010<ref name="Sensus">[http://akstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/akstat/resources/c313ce8042e6e96f889ded553db9bdfa/%D0%A3%D1%82%D0%B2%D0%B5%D1%80%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F+%D1%87%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C.htm Оценка численности населения на 1&nbsp;января 2014&nbsp;года и в среднем за 2013&nbsp;год] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151019101214/http://akstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/akstat/resources/c313ce8042e6e96f889ded553db9bdfa/%D0%A3%D1%82%D0%B2%D0%B5%D1%80%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F+%D1%87%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C.htm |date=19 Oktober 2015 }} {{ru}}</ref> | lys_vlg_pop = | afd_naam = Administratiewe afdeling | afd_skakel = | stad_1 = Perm | afd_1 = Permski-distrik | pop_1 = 991 162 | afb_1 = Perm asv2019-05 img50 Gorky Park.jpg | stad_2 = Berezniki | afd_2 = Stad Berezniki | pop_2 = 156 466 | afb_2 = Berezniki, Perm Krai, Russia - panoramio (3).jpg | stad_3 = Solikamsk | afd_3 = Solikamski-distrik | pop_3 = 97 384 | afb_3 = Solikamsk, Perm Krai, Russia - panoramio.jpg | stad_4 = Tjaikofski | afd_4 = Dorp Tsjaikofski | pop_4 = 82 895 | afb_4 = Chaikovsky.JPG | stad_5 = Koengoer | afd_5 = Koengoerski-distrik | pop_5 = 66 074 | stad_6 = Liswa | afd_6 = Dorp Liswa | pop_6 = 65 918 | stad_7 = Krasnokamsk | afd_7 = Dorp Krasnokamsk | pop_7 = 51 916 | stad_8 = Tsjoesowoi | afd_8 = Dorp Tsjoesowoi | pop_8 = 46 735 | stad_9 = Dobrjanka | afd_9 = Dorp Dobrjanka | pop_9 = 33 686 | stad_10 = Tsjernoesjka | afd_10 = Tsjernoesjinski-distrik | pop_10 = 33 272 }} == Verwysings == {{Verwysings|2}} ==Skakels== {{CommonsKategorie-inlyn|Perm Krai}} {{vertaaluit| taalafk = en | il = Perm Krai}} {{Deelgebiede van Rusland}} {{Normdata}} [[Kategorie:Russiese krais]] avwbrll77umzz2ar41yrhjq568c72u4 0 55997 2976574 2873683 2026-10-07T15:24:39Z JMK 649 vloede, hofies 2976574 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Rivier |rivier_naam = Sabierivier |beeld = Sabie River east of Skukuza 1.jpg |beeld_byskrif = Die Sabierivier oos van Skukuza. |oorsprong = [[Lydenburg]], [[Mpumalanga]] |oorsprong_hoogte = |monding = [[Komatirivier]], [[Mosambiek]] |stroomgebied_lande = [[Suid-Afrika]], [[Mosambiek]] |lengte = |hoogte = 1&nbsp;100 m (3&nbsp;609 voet) |monding_hoogte = |afloop = |stroomgebied = |duimdrukkerkaart = Mpumalanga |duimdrukkeretiketposisie = onderkant |duimdrukkerkaartgrootte = |duimdrukkerkaartbyskrif = |breedtegraad = 25 |breedtegraad_m = 1 |breedtegraad_s = 19 |breedtegraad_NS = S |lengtegraad = 31 |lengtegraad_m = 10 |lengtegraad_s = 37 |lengtegraad_OW = O }} __NOTOC__ Die '''Sabierivier''' vloei in [[Mpumalanga]], [[Suid-Afrika]] en in [[Mosambiek]]. Die naam van die rivier is afgelei van die [[Tsonga|Sjangaanwoord]] ''uluSaba'' wat 'gevreesde rivier' beteken na aanleiding van die baie [[krokodil]]le wat eens in die rivier gewoon het. ==Verloop== Die rivier ontspring in 'n klomp stroompies op die oostelike hang van die [[Mauchsberg]] en op die eskarp van die [[Drakensberg]] tussen [[Lydenburg]] en [[Sabie]]. By Sabie gaan die rivier oor die [[Sabiewaterval]] en deur 'n diep ravyn. Hierna vloei dit deur die benede-Laeveld voordat die [[Sandrivier (Mpumalanga)|Sandrivier]] noordoos van [[Skukuza]] by die Sabie aansluit om verder stroomaf na [[Mosambiek]] te vloei waar dit by die [[Komatirivier]] aansluit op pad na die [[Indiese Oseaan]] toe. ==Vloede== In die vloed van Februarie 2000 het reën van meer as 500&nbsp;mm oor die suidelike Laeveld uitgesak, en die rivier se watermassa het honderdvoudig toegeneem. Die watervlak het tot 25 voet bo die normale gestyg en dele van [[Skukuza]] is oorstroom. Oewer-ekostelsels het aansienlike verandering ondergaan. Tydens die vloed van Januarie 2026 het die watervlak tot naby die rekordhoogte van die 2000-vloed gestyg. Teer- en grondpaaie tussen Skukuza en [[Onder-Sabie]] is erg beskadig, maar verbinding met die noorde is nie afgesny nie. ==Sytakke== Die rivier het etlike sytakke insluitend:<ref>http://www.dwaf.gov.za/IWQS/rhp/state_of_rivers/state_of_crocsabieolif_01/sabie_eco_5.05.html</ref> {{Kolomme3 |Kolom1= * [[Bejanispruit]] * [[Klein-Sabierivier]] * [[Langspruit]] * [[Lubyelubye]] (by [[Onder-Sabie]] in wildtuin) * [[Mac-Macrivier]] * [[Malieveldspruit]] * [[Mariterivier]] * [[Motitsirivier]] * [[Mhlambanyathi (lat -24,99, long 31,62)|Mhlambanyathirivier‎]] (in [[Nasionale Krugerwildtuin|Krugerwildtuin]]) * [[Ngwaritsanarivier]] |Kolom2= * [[Ngwenyamenirivier]] * [[Noord-Sandrivier]] * [[N'waswitshakarivier‎]] (by Skukuza) * [[N'watindlopfuspruit‎]] (in Krugerwildtuin) * [[Nwatinwambuspruit]] (in Krugerwildtuin) * [[Phabenirivier]] * [[Sabaanrivier]] * [[Salitjespruit]] * [[Sandrivier (Mpumalanga)|Sandrivier]] (in Krugerwildtuin) * [[Saringwarivier]] }} [[lêer:The Crocodile River traverses South Africa ESA418736, Corumana.jpg|duimnael|regs|300px|Net oos van die [[Lebomboberge]] is die [[Corumanadam]] in [[Maputo (provinsie)|Maputoprovinsie]], Mosambiek, die grootste opgaardam in die Sabie]] == Oorsprong == * [[Long Tompas]] by {{koördinate|25.1506778|S|30.6245813|O|region:ZA-MP_type:waterbody |aansig=inlyn}} == Monding == * {{vlag|Mosambiek}} by {{koördinate|25.32999|S|32.29678|O|region:ZA-MP_type:waterbody |aansig=inlyn}} == Vislewe == Die [[Laeveld-kurper]] (''Serranochromis meridianus'') kom in die rivier voor. == Bron == * [[Op Pad in Suid-Afrika]]. [[B.P.J. Erasmus]]. 1995 {{ISBN|1-86842-026-4}} == Verwysings == {{Verwysings}} {{Mpumalanga saadjie}} {{Normdata}} [[Kategorie:Riviere in Mosambiek]] [[Kategorie:Riviere in Mpumalanga]] [[Kategorie:Komati-sytakke]] [[Kategorie:Krugerwildtuin]] tmo86nc761r7lkjshnrbzsmseuc41wm 0 60964 2976552 2922307 2026-10-07T14:49:51Z CommonsDelinker 1161 Administrateur [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] vervang "Canthigaster_coronata.jpg" met "Unidentified_Canthigaster.jpg" omrede: [[:c:COM:FR|File renamed]]: C. coronata has yellow not blue spots, this is either cyanospilota or axiologus 2976552 wikitext text/x-wiki {{Taksoboks | name = Tetraodontidae | image = Tetraodon-hispidus.jpg | image_caption = [[Witspikkel-blaasop]] (''Arothron hispidus'') | domain = [[Eukaryota]] | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Chordata]] | subphylum = [[Vertebrata]] | subphylum_authority = ([[Cuvier]], [[1812]]) | infraphylum = [[Gnathostomata]] | superclassis = [[Osteichthyes]] | superclassis_authority = ([[Thomas Henry Huxley|Huxley]], [[1880]]) | classis = [[Actinopterygii]] | subclassis = [[Neopterygii]] | infraclassis = [[Teleostei]] | superordo = [[Acanthopterygii]] | ordo = [[Tetraodontiformes]] | familia = '''Tetraodontidae''' | familia_authority = | range_map = Distribution map of Tetraodontidae.svg | range_map_caption = Verspreiding van die Tetraodontidae | subdivision_ranks = Genera | subdivision = ''[[Arothron]]''<br/> ''[[Auriglobus]]''<br/> ''[[Canthigaster]]''<br/> ''[[Carinotetraodon]]''<br/> ''[[Chelonodon]]''<br/> ''[[Colomesus]]''<br/> ''[[Contusus]]''<br/> ''[[Ephippion]]''<br/> ''[[Feroxodon]]''<br/> ''[[Fugu (genus)|Fugu]]''<br/> ''[[Gastrophysus]]''<br/> ''[[Javichthys]]''<br/> ''[[Lagocephalus]]''<br/> ''[[Liosaccus]]''<br/> ''[[Marilyna]]''<br/> ''[[Monotretus]]''<br/> ''[[Omegaphora]]''<br/> ''[[Pelagocephalus]]''<br/> ''[[Polyspina]]''<br/> ''[[Reicheltia]]''<br/> ''[[Sphoeroides]]''<br/> ''[[Takifugu]]''<br/> ''[[Tetractenos]]''<br/> ''[[Tetraodon]]''<br/> ''[[Torquigener]]''<br/> ''[[Tylerius]]''<br/> ''[[Xenopterus]]'' }} Die '''blaasoppe, tobies en blaasvisse''' (''Tetraodontidae'') is 'n [[vis]]-[[Familie (biologie)|familie]] wat hoort tot die [[orde (biologie)|orde]] [[Tetraodontiformes]]. Daar is ongeveer twintig [[genus|genera]] met 125 [[spesie]]s wat hoort tot dié [[familie (biologie)|familie]] en 32 van die spesies kom ook aan die [[Suid-Afrika]]anse kus voor. == Kenmerke == Die uitstaande kenmerk van die familie is hulle vermoë om hulle self op te blaas deur water of lug in te neem. Hulle doen dit as 'n afskrikmiddel en verdedigingsmeganisme. Wanneer die gevaar verby is, blaas hulle weer af. Hulle word ook ''Blaasvisse'' genoem vanweë die gewoonte om sand met 'n straal water van 'n prooi wat wegkruip te blaas. Daar is twee tande in elke kaak wat die vis 'n papegaaimondvoorkoms gee. Die gee aanleiding tot die vis se naam want ''Tetraodon'' beteken vier. Hul grootte wissel van 6 – 15&nbsp;cm en die familie kom op die bodem voor tot op dieptes van 400&nbsp;m. Die familie is [[omnivoor|omnivore]] en eet letterlik enige iets: [[alge]], sponse, [[seeanemone]], [[skaaldier]]e, slakke en korale. Die vel van die familie bevat 'n toksien genaamd ''tetrodotoksien''. Die toksien is giftig en mense, katte en ander [[soogdier]]e sterf indien hulle die toksien inneem. Selfs vlieë wat dooie blaasoppe vreet vrek. Tog word die vis geëet in Japan en staan bekend as [[Fugu]]. Visse soos [[barrakuda]] en [[tuna]] eet egter die familie en word nie geaffekteer deur die toksien nie. Daar is tans nog geen verklaring hiervoor nie. == Genera == Die volgende genera en spesies kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor: * ''Amblyrhynchotes'' ::* ''Amblyrhynchotes Honckenii'' - [[Boosoogblaasop]] * ''Arothron'' ::* ''Arothron hispidus'' - [[Witspikkel-blaasop]] ::* ''Arothron immaculatus'' - [[Swartrand-blaasop]] ::* ''Arothron inconditus'' - [[Pensstreep-blaasop]] ::* ''Arothron mappa'' - [[Kaart-blaasop]] ::* ''Arothron meleagris'' - [[Tarentaal-blaasop]] ::* ''Arothron nigropunctatus'' - [[Swartspikkel-blaasop]] ::* ''Arothron stellatus'' - [[Ster-blaasop]] * ''Canthigaster'' ::* ''Canthigaster amboinensis'' - [[Gespikkelde tobie]] ::* ''Canthigaster bennetti'' - [[Mooitobie]] ::* ''Canthigaster coronata'' - [[Saal-tobie]] ::* ''Canthigaster janthinoptera'' - [[Heuningkoek-tobie]] ::* ''Canthigaster rivulata'' - [[Dubbellyn-tobie]] ::* ''Canthigaster smithae'' - [[Tweekleur-tobie]] ::* ''Canthigaster solandri'' - [[Valsoog-tobie]] ::* ''Canthigaster valentini'' - [[Modeltobie]] * ''Chelonodon'' ::* ''Chelonodon pleurospilus'' - [[Fraaiblaasop]] <gallery> Lêer:Puffer Fish DSC01257.JPG|[[Witspikkel-blaasop]] (''Arothron hispidus'') Lêer:Bonite-poissons-pl10.jpg|[[Swartrand-blaasop]] (''Arothron immaculatus'') Lêer:Black-spotted.puffer.arp.jpg|[[Swartspikkel-blaasop]] (''Arothron nigropunctatus'') Lêer:Arothron stellatus.jpg|[[Ster-blaasop]] (''Arothron stellatus'') Lêer:Unidentified Canthigaster.jpg|[[Saal-tobie]] (''Canthigaster coronata'') Lêer:Valentinni's Sharpnose Puffer.jpg|[[Modeltobie]] (''Canthigaster valentini'') </gallery> == Sien ook == {{wikispecies|Tetraodontidae}} {{Commonskat|Tetraodontidae}} * [[Alfabetiese lys van visse]] * [[Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name]] * [[Lys van varswater visfamilies]] * [[Lys van visfamilies]] == Bron == * Coastal Fishes of Southern Africa. [[Phil Heemstra|Phil]] & Elaine Heemstra. 2004. {{ISBN|1-920033-01-7}} {{Saadjie}} {{Normdata}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Beenvisse]] 4uqkjh33z5bp5eq675xcqu1wzbfgafz 6 62935 2976611 919124 2026-10-07T17:16:58Z Morne 672 Morne het 'n nuwe weergawe van [[Lêer:Tibbie Steyn 1.jpg]] opgelaai 919124 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing=[[Rachel Isabella Steyn]] |bron=http://www.geheugenvannederland.nl\ |datum=Voor 1955 |daarsteller=Morné van Rooyen |outeur=Onbekend |ander_weergawes=Geen }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{PD-SA}} 7w3fzqdv6dl7qj9c2tjr0f3tqdzbwnj 0 63410 2976551 2873665 2026-10-07T14:49:47Z CommonsDelinker 1161 Administrateur [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] vervang "Canthigaster_coronata.jpg" met "Unidentified_Canthigaster.jpg" omrede: [[:c:COM:FR|File renamed]]: C. coronata has yellow not blue spots, this is either cyanospilota or axiologus 2976551 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | name = Saaltobie | image = Unidentified Canthigaster.jpg | image_width = 240px | image_caption = 'n Saal-tobie in die [[Rooisee]] | image2 = | image2_width = 240px | image2_caption = | status = LC | status_system = iucn3.1 | domain = [[Eukaryota]] | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Chordata]] | subphylum = [[Vertebrata]] | subphylum_authority = ([[Cuvier]], [[1812]]) | infraphylum = [[Gnathostomata]] | superclassis = [[Osteichthyes]] | superclassis_authority = ([[Thomas Henry Huxley|Huxley]], [[1880]]) | classis = [[Actinopterygii]] | subclassis = [[Neopterygii]] | infraclassis = [[Teleostei]] | superordo = [[Acanthopterygii]] | ordo = [[Tetraodontiformes]] | ordo_authority = | familia = [[Tetraodontidae]] | familia_authority = | genus = [[Canthigaster]] | genus_authority = {{kleiner|85%|(Swainson, [[1839]])}}<ref>Swainson W., [[1839]]. The natural history and classification of fishes, amphibians, & reptiles, or monocardian animals. [[Londen]]. Nat. Hist. & Class. v. 2. i-vi + 1-448.</ref> | species = ''C. coronata'' | subspecies = | taxon = Canthigaster coronata | binomial_authority = {{kleiner|85%|(Vaillant & Sauvage, [[1875]])}}<ref>[http://taxonomicon.taxonomy.nl/TaxonTree.aspx?id=165355&tree=0.1 The Taxonomicon] {{en}}</ref><ref>Vaillant, L. L. & H. E. Sauvage. [[1875]]. Note sur quelques espèces nouvelles de poissons des îles Sandwich. Rev. Mag. Zool. (Ser. 3) v. 3: 278-287.</ref> | range_map = | range_map_width = 240px | range_map_caption= | synonyms = }} Die '''Saaltobie''' (''Canthigaster coronata'') is 'n [[vis]] wat voorkom in die Indies-Pasifiese area en aan die ooskus van [[Afrika]] tot by [[Aliwal-bank]] naby [[Durban]]. In Engels staan die vis bekend as die ''Saddle toby''. == Habitat == Die vis kom voor tot op dieptes van 100&nbsp;m. == Sien ook == * [[Alfabetiese lys van visse]] * [[Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name]] * [[Lys van varswater visfamilies]] * [[Lys van visfamilies]] == Bron == * Coastal Fishes of Southern Africa. [[Phil Heemstra|Phil]] & Elaine Heemstra. 2004. {{ISBN|1-920033-01-7}} == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakel == * http://www.fishbase.org/summary/SpeciesSummary.php?ID=7845&genusname=Canthigaster&speciesname=coronata&AT=Canthigaster+coronata&lang=English {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Beenvisse]] stw1jvyqc5v1ighy4q4hhb4en5j8wpb 0 64945 2976734 2850214 2026-10-08T07:46:32Z Aliwal2012 39067 tans Qonce 2976734 wikitext text/x-wiki [[Beeld:NG kerk King William's Town 2012.jpg|duimnael|links|270px|King William's Town se NG kerkgebou is in die sogenaamde tentboustyl ontwerp, ook bekend as die kappiekerk, wat in die onmiddellike omgewing ook te sien is op [[Bedford]] ([[Glen Lynden|NG gemeente Glen Lynden]]) en [[Stutterheim]] ([[NG gemeente Stutterheim]]).]] [[Beeld:Oos-Londen Kaart.jpg|duimnael|regs|300px|King William's Town is tussen die voormalige tuislande [[Ciskei]] en [[Transkei]] in die Grensstreek geleë.]] [[Beeld:NG kerkgebou King William's Town 1917.jpg|duimnael|links|230px|Die eerste van die gemeente se drie kerkgeboue het eers behoort aan 'n gemeente bestaande uit lidmate van die Duitse Lutherse kerk wat weggebreek en hul eie gemeente gestig het. Dié foto is in 1917 geneem.]] [[Beeld:Ds GJ Barnardt.jpg|duimnael|160px|regs|Ds. G.J. Barnardt, Kingwilliamstown se tweede leraar van 1915 tot 1921.]] [[Beeld:NG kerksaal King William's Town.jpg|duimnael|links|230px|[[King William's Town]] se NG kerksaal.]] [[Beeld:Ds CJ Steyn.jpg|duimnael|160px|regs|Ds. Carl Jacobus Steyn, Kingwilliamstown se vierde leraar van 1931 tot 1945.]] [[Beeld:Ds DJ Malan.jpg|duimnael|160px|Ds. Daniël Johannes Malan, van 1945 tot 1947 die gemeente se vyfde leraar. Hy was van 1966 af Sondagskoolsekretaris en van 1967 af Algemene Sondagskoolsekretaris.]] [[Beeld:Ds PW Jordaan.jpg|duimnael|regs|160px|Ds. Pieter Willem Jordaan, leraar van 1948 tot 1950. Ook in die Oos-Kaap, was hy leraar van [[NG gemeente Lady Grey|Lady Grey]] van 1940 tot 1945, Sondagsrivier-Suid van 1945 tot 1948 en [[NG gemeente Tarkastad|Tarkastad]] van 1950 tot 1958.]] [[Beeld:Ds JJU Fourie.jpg|duimnael|regs|160px|Ds. Johannes Jacobus Uys Fourie, leraar van 1951 tot 1958.]] [[Beeld:Ds PJ van Jaarsveld.jpg|duimnael|regs|160px|Ds. Pieter Jacobus van Jaarsveld, leraar van 1962 tot 1969.]] Die '''NG gemeente King William's Town''' is 'n gemeente van die [[Nederduitse Gereformeerde Kerk]] met as middelpunt die [[Oos-Kaap]]se dorp [[King William's Town]] (tans Qonce). Dit was, tesame met [[NG gemeente Maitland|Maitland]], [[NG gemeente Die Strand|Die Strand]] en [[Pofadder, Noord-Kaap|Pofadder]], een van vier gemeentes wat in 1912 binne die destydse Kaapse Kerk gestig is en die agtste gemeente in die huidige Sinode van Oos-Kaapland wat sedert die einde van die [[Anglo-Boereoorlog]] in die streek tot stand gekom het. In dié dekade is ook die eerste gemeente in die twee hawestede, [[Port Elizabeth]] en [[Oos-Londen]], gestig wat albei later, nes King William's Town, 'n kerkgebou sou kry wat ontwerp is deur die eerste Afrikaanse argitek, [[Wynand Louw]], van die [[Paarl]]. == Agtergrond == Die eerste NG kerkgeboutjie op [[King William's Town]] het 'n eienaardige geskiedenis gehad. Dit is opgerig weens 'n skeuring in die plaaslike Duitse Lutherse gemeente. Die afgeskeidenes het 'n nuwe gemeente gestig en die kerkie laat bou. Later het die twee partye egter vrywillig herenig. In 1904 koop die kerkraad van die ou [[NG gemeente Komga|McCleantown]] (later die hoofkerk wat na [[Komga]] verplaas is, 'n gemeente wat nie meer bestaan nie, maar die oudste in die Grensstreek was) die kerkie van die Lutherse gemeente vir £700. Hebreërs 13:8 was toe nog binne die hoofingang van die gebou in [[Duits]] te lees: "Jesus Christus is gister en vandag dieselfde en tot in ewigheid." ("Jesus Christus ist derselbe gestern und heute und in Ewigkeit.") Toe die kerkie gekoop is, het [[NG gemeente Komga|McCleantown]] behoort tot die Ring van Albanie. Dit is getransporteer op die naam van sekere trustees, wat teen 1917 almal vertrek of gesterf het. Omdat nuwe trustees nooit aangestel is deur die [[NG gemeente Komga|moedergemeente Komga]] nie, het die oorplasing van die eiendom in die naam van die nuwe gemeente Kingwilliamstown groot koste meegebring. Mettertyd is slegs £400 van die £700 afbetaal. Toe ds. H.A. Boshoff in 1913 as eerste leraar bevestig is, rus daar dus nog 'n skuld van £300 op die geboutjie. Die som is mettertyd afbetaal tot net £85 oorgebly het. Dit is in Junie 1915 afbetaal onder die leiding van ds. G.J. Barnardt, die opvolger van ds. Boshoff, wat op [[10 April]] [[1915]] hier georden is. Die kerkie het slegs plek vir 240 kerkgangers gehad en was kort voor lank gans en al te klein vir die groeiende gemeente. (Met net 217 lidmate wat in 2012 oorgebly het, sou dit natuurlik voldoende gewees het.) Omstreeks 1916 het die gemeente dus 'n stuk grond aangekoop vir die bou van 'n nuwe kerk, maar jare lank het die geld ontbreek om te begin bou. Ds. Barndardt het egter deurentyd geld ingesamel by mense wat nog iets oorgehad het vir die Kerk en die armes. == Leraars == Die afstigting van Kingwilliamstown van die moedergemeente Komga (destyds geskryf Komgha) op [[19 November]] [[1912]] was voorwaar 'n geloofsdaad omdat die omgewing destyds hoofsaaklik bewoon is deur Engelssprekendes en Duitsers. In die beginjare het die gemeente met sy geringe lidmaattal dan ook 'n worstelstryd om voortbestaan gevoer. Eers die derde beroep was suksesvol en in 1913 is prop. H.A. Boshoff deur die konsulent, ds. P.T. Stroebel, bevestig. Ná die dienstyd van ds. Barnardt kom ook nog agtereenvolgens di. J.F. Hugo (wat in 1925 na die [[NG gemeente Peddie]] vertrek as hul eerste leraar), J.P. le Roux, C.J. Steyn, D.J. Malan en P.W. Jordaan. Ds. Steyn was die vroeë leraar wat die langste in die gemeente gestaan het (14 jaar) sodat daar dan ook van hom gesê word dat hy onuitwisbare spore hier nagelaat het. == Nuwe kerk == King William's Town bereik 'n belangrike mylpaal met die inwyding op [[16 Januarie]] [[1926]] van sy nuwe kerkgebou, ontwerp deur [[Wynand Louw]]. Die eerste kerkraadsvergadering in die nuwe gebou is op [[13 Februarie]] [[1926]] onder voorsitterskap van ds. J.P. le Roux gehou. Die lidmaattal het geleidelik toegeneem sodat die gemeente teen 1950 begin dink het aan die bou van 'n groter plek van aanbidding. == Sending == Teen 1952 het die gemeente reeds veel vermag op sendinggebied met die bou van twee kerke vir bruin lidmate en die destyds het hy die diens van 'n swart sowel as 'n bruin evangelis gehad. == Hede == Toe die gemeente in September 2015 vir 'n leraar adverteer, het hy hom as volg beskryf: "Die NG gemeente King William's Town is aan die voet van die pragtige Amatolaberg geleê, 50&nbsp;km van [[Oos-Londen]] en deel van die Buffalostad Metropool. Naasliggend is Bisho, administratiewe hoofstad van die Oos-Kaap. Die gemeente is deel van 'n gemeenskap waar die nasate van Duitsers, Britte, Afrikaners en Xhosas saam na 'n beter toekoms streef. Die gemeente bestaan uit sowat 155 belydende en dooplidmate. Baie van ons lidmate is entrepreneurs, en tweederdes van die gemeente is onder 60 jaar. Ons beskik oor 'n moderne, doelmatige kerkgebou, met 'n pragtige saal. Die kerkgebou is aan die hoofweê na Oos-Londen en Bisho geleë. Ons gemeente is nie 'n tipiese klein, plattelandse gemeente nie. Ons plaas klem op geestelike toerusting vanuit die [[Bybel|Skrif]], dissipelskap, reik uit oor grense met 'n gemeenskapsgeoriënteerde model, is 'n ruimte waar vreemdelinge vriende word, en bou aan sterk onderlinge verhoudinge. Aangesien daar baie jongmense in ons gemeenskap is wat tans nie kerklik inskakel nie, is dit vir ons 'n prioriteit om na hulle uit te reik. Ons wil vars uitdrukkings van kerk-wees bevorder." == Enkele leraars == * Hendrik Andreas Boshoff, 1913–1916 * Gerhardus Johannes Barnardt, 1915–1921 * Jean Francois Hugo, 1921–1925 * Jacob Philippus le Roux, 1926–1930 * Carl Jacobus Steyn, 1931–1945 * Daniël Johannes Malan, 1945–1947 * Pieter Willem Jordaan, 1948–1950 * Jacobus Johannes Fourie, 1951–1958 * John Charles Schoombie, 1958–1961 * Johannes Jacobus Uys Fourie, 1961–1962 * Pieter Jacobus van Jaarsveld, 1962–1969 * Johannes Jacobus Schabort, 1975 – 1981 * Frederik Simon Marincowitz, [[11 Oktober]] [[1969]] – [[26 Januarie]] [[1986]] (hierheen gekom van [[NG gemeente Pietermaritzburg-Noord]] af; emeriteer) * Louis van der Walt, 1981–1988 * Johannes Marthinus (Hannes) Pretorius, 1986–1990 * Schalk Willem Kotzé, 1988–1996 * Petrus Gerhardus Nel, 2008 – hede (emeritus) * J.R. Nieuwenhuizen, 2016 – 2022 * Berenice Esterhuyzen, 2022 - hede == Bronne == * [[Phil Olivier|Olivier, ds. P.L.]] (samesteller), ''[[Ons gemeentelike feesalbum]]''. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers, 1952. * [[Gustave Adolph Maeder|Maeder, ds. G.A.]] en Zinn, Christian. 1917. ''Ons Kerk Album''. Kaapstad: Ons Kerk Album Maatschappij Bpkt. [[Kategorie:King William's Town]] [[Kategorie:Nederduitse Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika|King William's Town]] 5f863d5zkm2goklhxnq6hbgf3cybirp 6 71060 2976722 1053793 2026-10-08T06:42:02Z Aliwal2012 39067 /* Opsomming */ tikfout 2976722 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing=Die nuwe kerkgebou van die [[NG gemeente Glen Lynden]] op [[Bedford]], [[Oos-Kaap]] |bron=Eie werk |datum=18 Junie 2012 |daarsteller=Morné van Rooyen |outeur=Morné van Rooyen |ander_weergawes=Geen }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{Kopiereg-erkenning|Morné van Rooyen}} ax5zkq422iubc82v1aj4uurl2wm7fq0 0 71252 2976436 2976421 2026-10-07T12:00:18Z Rooiratel 90342 Moet nie hier vet wees nie 2976436 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Rivier |rivier_naam = Selatirivier |ander_naam = Ga-Selatirivier |byskrif = |oorsprong = |oorsprong_hoogte = 840 m |monding = [[Olifantsrivier, Limpopo|Olifantsrivier]] naby [[Phalaborwa]] |stroomgebied_lande = [[Limpopo (provinsie)|Limpopo]], [[Suid-Afrika]] |lengte = 140 km |hoogte = |monding_hoogte = 297 m |afloop = |stroomgebied = |duimdrukkerkaart = Suid-Afrika |duimdrukkeretiketposisie = links |duimdrukkerkaartgrootte = |duimdrukkerkaartbyskrif = |breedtegraad = 24 |breedtegraad_m = 2 |breedtegraad_s = 20 |breedtegraad_NS = S |lengtegraad = 31 |lengtegraad_m = 10 |lengtegraad_s = 20 |lengtegraad_OW = O }} Die '''Selatirivier''' (ook plaaslik Ga-Selatirivier genoem) is 'n [[sytak]] van die [[Olifantsrivier, Limpopo|Olifantsrivier]] in [[Limpopo (provinsie)|Limpopo]], [[Suid-Afrika]]. == Oorsprong == Die Selatirivier ontspring op die ruwe westelike hange van die [[Wolkberg]]e, 'n deel van die [[Strydpoortberge]], omtrent 20 km suidoos van [[Tzaneen]] ({{koördinate|24.12061|S|30.3646|O|region:ZA-MP_type:waterbody |aansig=inlyn}}). == Roete en takke == Ná dit ontspring het in hierdie hoë reënvalgebied, vloei die rivier meestal ooswaarts vir 140 kilometer, deur [[township|landelike nedersettings]] en wildreservate, voordat dit sowat 7 kilometer suid van [[Phalaborwa]] by die Olifantsrivier aansluit. ({{koördinate|24.03889|S|31.17222|O|}}).<ref>[http://pubs.iied.org/pdfs/G00334.pdf Hydrology and land use in the Ga-Selati catchment] {{en}}</ref> Die Selatirivier se grootste sytakke is die [[Ngwabitsirivier|Ngwabitsi]]- en [[Mulatirivier]]e, beide sluit van regs af aan.<ref>[http://www.ewisa.co.za/misc/RiverMPUSelati/defaulttrib.htm South African Rivers - Selati River] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304001456/http://www.ewisa.co.za/misc/RiverMPUSelati/defaulttrib.htm |date= 4 Maart 2016 }} {{en}}</ref> In die droë seisoen is die rivierbedding van die Selati ook droog vir die grootste deel van sy lengte. Die Selatirivier is erg besoedel in sy onderste lope te danke aan die [[Mynbou|mynbedrywighede]] in Phalaborwa.<ref>[http://www.dwaf.gov.za/IWQS/rhp/state_of_rivers/state_of_crocsabieolif_01/olif_eco_4.03.html The Olifants River System; Ecoregions 4.03 & 4.05 - Ecoregion and River Characteristics] {{en}}</ref> == Damme in die bekken == * Harmoniedam by {{koördinate|24|3|25|S|30|29|0|O|region:ZA-MP_type:waterbody |aansig=inlyn}}, in die Ga-Selatirivier. * Selatidam by {{koördinate|24|4|0|S|30|31|23|O|region:ZA-MP_type:waterbody |aansig=inlyn}}, in die Ga-Selatirivier. * Toursdam by {{koördinate|24|6|11|S|30|15|3|O|region:ZA-MP_type:waterbody |aansig=inlyn}}, in die Ngwabitsirivier. == Verwysings == {{Verwysings}} {{normdata}} {{en-vertaal|Ga-Selati River}} [[Kategorie:Riviere in Limpopo]] [[Kategorie:Olifantsrivier (Limpopo)]] fn8nmvgh99id7ooyr42lkgbw5h896bm 0 74411 2976729 2688872 2026-10-08T07:15:41Z DimiTalen 36006 2976729 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Nedersetting |amptelike_naam=Oostende |ander_naam= |inheemse_naam= |nedersetting_tipe=Munisipaliteit |bynaam= |slagspreuk= |translit_taal1= |translit_taal1_tipe= |translit_taal1_inligting= |translit_taal2= |translit_taal2_tipe= |translit_taal2_inligting= |beeld_stadsilhoeët=Front façade of Sint-Petrus-en-Pauluskerk, Ostend, 2026.jpg |beeldgrootte=250px |beeldbyskrif=Die Sint-Petrus-en-Pauluskerk |beeld_vlag=Afbeelding OostendeVlag.svg |vlaggrootte= |vlagskakel= |beeld_seël= |seëlskakel= |seëlgrootte= |beeld_skild=Wapen van Oostende.svg |skildskakel= |skildgrootte= |beeld_leë_embleem= |leë_embleemtipe= |leë_embleemgrootte= |leë_embleemskakel= |beeld_kaart=MnpOstendLocation.png |kaartgrootte= |kaartbyskrif=Ligging van Oostende in die provinsie Wes-Vlaandere |beeld_kaart1= |kaartgrootte1= |kaartbyskrif1= |beeld_punt_kaart= |puntkaartgrootte= |puntkaartbyskrif= |punt-x= |punt-y= |duimdrukkerkaart= |duimdrukkeretiketposisie= |duimdrukkerkaartgrootte= |duimdrukkerkaartbyskrif=Ligging van Zonnebeke in die provinsie Wes-Vlaandere |onderafdelingtipe=[[Land]] |onderafdelingnaam={{vlag|België}} |onderafdelingtipe1=[[Gewes (België)|Gewes (deelstaat)]] |onderafdelingtipe2=[[Provinsies van België|Provinsie]] |onderafdelingtipe3= |onderafdelingtipe4= |onderafdelingnaam1=[[Lêer:Flag of Flanders.svg|22px]] [[Vlaandere]] |onderafdelingnaam2=[[Lêer:Flag of West Flanders.svg|22px]] [[Wes-Vlaandere]] |onderafdelingnaam3= |onderafdelingnaam4= |regeringvoetnotas= |regeringstipe= |leiertitel=Burgemeester |leiernaam=Jean Vandecasteele (sp.a) |leiertitel1= |leiertitel2= |leiertitel3= |leiertitel4= |leiernaam1= |leiernaam2= |leiernaam3= |leiernaam4= |stigtingstitel= |stigtingsdatum= |stigtingstitel2= |stigtingsdatum2= |stigtingstitel3= |stigtingsdatum3= |eenheidvoorkeur= |oppervlakvoetnotas= |oppervlakgroottes= |oppervlak_totaal_km2=37.72 |oppervlak_land_km2= |oppervlak_water_km2= |oppervlak_totaal_myl2=14.56 |oppervlak_land_myl2= |oppervlak_water_myl2= |oppervlak_water_persent= |oppervlak_stedelik_km2= |oppervlak_stedelik_myl2= |oppervlak_metro_km2= |oppervlak_metro_myl2= |oppervlak_leeg1_titel= |oppervlak_leeg1_km2l= |oppervlak_leeg1_myl2= |oppervlak_leeg2_titel= |oppervlak_leeg2_km2l= |oppervlak_leeg2_myl2= |hoogtevoetnotas= |hoogte_m= |hoogte_voet= |koördinaattipe= |koördinate = {{Koördinate|51|14|00|N|02|55|00|O|aansig=inlyn,titel}} |bevolking_soos_op=1 Januarie 2011 |bevolkingnotas= |bevolking_totaal=69732 |bevolkingsdigtheid_km2=1800 |bevolkingsdigtheid_myl2=4800 |bevolking_metro= |bevolkingsdigtheid_metro_km2= |bevolkingsdigtheid_metro_myl2= |bevolking_stedelik= |bevolkingsdigtheid_stedelik_km2= |bevolkingsdigtheid_stedelik_myl2= |bevolking_leeg1_titel= |bevolking_leeg1= |bevolkingsdigtheid_leeg1_km2= |bevolkingsdigtheid_leeg1_myl2= |bevolking_leeg2_titel= |bevolking_leeg2= |bevolkingsdigtheid_leeg2_km2= |bevolkingsdigtheid_leeg2_myl2= |bevolkingnota= |tydsone= |utcafset= |tydsone_DST= |uctafset_DST= |poskodetipe=Poskode |poskode=8400 |skakelkode=059 |leë_naam= |leë_inligting= |leë1_naam= |leë1_inligting= |leë2_naam= |leë2_inligting= |leë3_naam= |leë3_inligting= |voetnotas= |webwerf=[http://www.oostende.be/ www.oostende.be] }} '''Oostende''' is 'n hawestad aan die [[Noordsee]] in die [[België|Belgiese]] provinsie [[Wes-Vlaandere]]. Die stad is min of meer in die middel van die Belgiese kus geleë en het sowat 70&nbsp;000 inwoners (2013). Dit is 'n belangrike sentrum vir toerisme en ekonomiese bedrywighede. Die stad beskik oor beide 'n see- en lughawe. {{Saadjie}} {{Normdata}} [[Kategorie:Munisipaliteite in Wes-Vlaandere]] [[Kategorie:Nedersettings in Wes-Vlaandere]] [[Kategorie:Nedersettings langs die Noordsee‎]] gfkw7dcfmdp8oq9bwxv0hdfatq88q9i 0 77108 2976690 2756879 2026-10-07T23:55:51Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.6 2976690 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Dam | naam = Nzheleledam | image = | caption = | official_name = Nzheleledam | crosses = [[Nzhelelerivier]] | reservoir = Nzheleledamreservoir | locale = [[Limpopo]] | country = [[Suid-Afrika]] | owner = [[Departement van Waterwese]] | length = 91 m | height = 47 m | type = A | purpose = B | hydraulic_head = | width = | began = | open = 1948 | closed = | cost = | volume = 55&nbsp;300&nbsp;000&nbsp;m³ | reservoir_catchment = 832&nbsp;km² | reservoir_surface = 544,2 ha | coordinates = {{koördinate|22|43|30|S|30|05|45|O|type:landmark_region:ZA|aansig=inlyn,titel}} | website = }} {{Location map|Limpopo|float = right |width=280 | caption = Ligging van Nzheleledam in Limpopoprovinsie | label = Nzheleledam|position=bottom|background=white|lat=-22.73658|long=30.10183}} Die '''Nzheleledam''' (ook Njeleledam) is 'n boogtipedam, geleë in die [[Nzhelelerivier]] noord van die [[Soutpansberg]] in [[Limpopo]]provinsie, [[Suid-Afrika]]. Die dam het 'n bakmaat van 55,3 miljoen m³ agter 'n wal van 47&nbsp;m.<ref>[http://www.fao.org/docrep/008/y5744e/y5744e07.htm Major rivers and streams within the Limpopo River Basin]</ref> Die dam is in 1948 gebou vir besproeiing en die gevaarpotensiaal is as hoog aangeteken (3).<ref>[http://www.dwaf.gov.za/iwqs/gis_apps/dam/dams/index.htm Lys van Damme in Suid-Afrika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040522023711/http://www.dwaf.gov.za/iwqs/gis_apps/dam/dams/index.htm |date=22 Mei 2004 }} van die Departement van Waterwese</ref> == Sien ook == * [[Lys van grootste damme in Suid-Afrika]] == Verwysings == {{Verwysings}} {{Damsaadjie}} [[Kategorie:Damme in Limpopo]] i3damrjrxqic6zo84ypqk8sqwhha3rv 0 79709 2976732 2970457 2026-10-08T07:29:46Z Aliwal2012 39067 /* Oorlog */ 2976732 wikitext text/x-wiki Die '''Oorlog van die Byl''' (ook bekend as die '''Amatola-oorlog''', of die '''Sewende Grensoorlog''') van [[16 Maart]] [[1846]] tot Desember 1847 was die sewende in die reeks van nege [[Kaapse grensoorloë]] wat in die jare 1779 tot 1877 tussen die Westerse koloniseerders en die [[Xhosas|Xhosa-stamme]] gevoer is. == Redes == Lord [[Charles Glenelg]], die Britse minister van kolonies, se filantropiese beleid om verdrae met die [[Xhosas]] op die oosgrens te sluit het geen einde aan die onrussituasie gebring nie. Dit het die lewe vir die blanke grensbewoners net meer ondraaglik gemaak. Latere wysigings in die verdrae deur goewerneurs sir [[George Thomas Napier|George Napier]] en sir [[Peregrine Maitland]] het ook nie die toestand verbeter nie. Die wyfelende Glenleg-verdragstelsel lei tot allerlei grensinsidente en hierdie sewende grensoorlog was 'n direkte gevolg daarvan. Voedselskaarste weens die aanhoudende ernstige droogte het tot groter veediefstalle glei. Die oorsake van hierdie oorlog kan toegeskryf word aan opbouende spanning veroorsaak deur moorde, veediefstalle, grondhonger, onderlinge wantroue en kultuurverskille. == Oorlog == 'n Xhosa-man genaamd Kleintje het in [[Fort Beaufort]] 'n byl gesteel, is gearresteer en onder begeleiding van twee Khoikhoi-wagte na die hof in [[Grahamstad]] gestuur. Hoofman Tola eis Kleintje se vrylating en stuur 40 krygers om hom te bevry. Kleintje word ontset en een van die wagte vermoor. Die vonk wat die oorlog laat losbars, was toe die uitdagende Rarabe-opperhoof [[Sandile]] weier om die moordenaar uit te lewer. Kol. John Hare tree vinnig op, waarsku die boere, versprei vuurwapens, versterk die garnisoene te Fort Beaufort en Fort [[Peddie]] en die handelaars vlug weswaarts. Die sendelinge bly op hul pos. Vir die koloniste begin die oorlog rampspoedig. Hare en kol. [[Henry Somerset]] se 125 ossewaens met krygsvoorraad en rantsoene word in April 1846 by Burnshill in 'n hinderlaag gelok en die helfte van die voorraad gaan aan die Xhosa verlore. Die Xhosa stroom oor die grens en laat 'n spoor van verwoesting agter. Soldate in die forte langs die [[Groot-Visrivier]] kan weinig doen om die stroom beeste wat ooswaarts langs die forte gejaag word, teen te hou. Die Xhosa was in beheer van die situasie, het ook nou ook oor moderne vuurwapens beskik en was duidelik meer doeltreffend as in die vorige oorloë en hul getalsterkte was tienmaal groter as die gekombineerde mag van die Britse troepe, die Fingo, die setlaars en sir [[Andries Stockenström]] se burgerkommando's. 'n Xhosa-opmars na [[Grahamstad]] is deur Somerset by Fort Peddie gekeer. Die Britse en die koloniale troepe is deur die droogte gekniehalter en is verplig om hulp te aanvaar van die plaaslike kommando's. Hierdie manne is meer doeltreffend as die soldate, weens hulle deeglike kennis van die plaaslike omstandighede. Stockenström en sy kommando's behaal 'n reeks oorwinnings, dring oor die [[Groot-Keirivier]] ooswaarts deur, dwing die Galeka- hoof [[Kreli]] om gesteelde beeste terug te gee en af te sien van alle grond wes van die Groot-Keirivier. Die einde van die oorlog is deur verskeie faktore vertraag. 'n Onverklaarde wapenstilstand het ingetree. Weens die droogte kon die koloniale troepe nie opvolgoperasies uitvoer nie. In hierdie oorlog was daar ook vir die eerste maal 'n duidelike gebrek aan samewerking tussen die koloniale troepe en die burgerkommando's. Ten spyte van die beleid van verskroeide aarde wat deur beide kante gevoer is, het verskeie stamme hulle tot guerrilla-taktiek gewend. Op 25 November 1846 het die Xhosa-hoofman [[Makoma]] hom oorgegee. In Desember 1847 was [[Kreli]] (Sarili), opperhoof van alle Xhosas en hoof van die Galeka-stam, die laaste om hom oor te gee. En dit bloot omdat daar geplant moes word om hongersnood te voorkom. == Gevolge == Die nuwe goewerneur, sir [[Harry Smith]], het die [[Keiskammarivier]] tot nuwe oosgrens van die [[Kaapkolonie]] geproklameer. [[Brits-Kaffrarië]] en [[Victoria-Oos]] is gevorm. Na die oorlog was die opperhoofde gegrief en haatdraend teenoor die koloniale bewind. Hul woongebiede was oorbevolk en weens die droogte het die landhonger toegeneem. Daar het geen duursame vrede gekom nie. Smith se nuwe grensreëlings is te oorhaastig ingestel en het nie die Xhosa se kultuur en tradisies eerbiedig nie. Ná hierdie oorlog was die verhouding tussen die Britse bewindhebbers aan die Kaap en die blanke grensboere op 'n laagtepunt. == Bibliografie == * Gie, S.F.N.: Geskiedenis vir Suid-Afrika of Ons Verlede. Deel II (1795-1918). Kaapstad: UUB, 1955. * Mulller, C.F.J. (red.): Vyfhonderd jaar Suid-Afrikaanse geskiedenis. Pretoria: Academica, 1973. {{ISBN|0-949964-09-3}} * Van der Walt, A.J.H., Widd, J.A., Geyer, A.L.: Geskiedenis van Suid-Afrika. Kaapstad: Nasou, 1966. * repository. up.ac.za * www.globalsecurity.org * www.sahistory. org.za == Sien ook == * [[Lys van forte in die Oos-Kaap]] * [[Kaapse grensoorloë]] * [[Moordenaarskop]] {{Kaapse grensoorloë}} [[Kategorie:Kaapse grensoorloë]] lanp8hdzwf3bfa3hq2xf61xiregpdcn 0 82101 2976595 2853584 2026-10-07T16:44:42Z Oesjaar 7467 Kom ons kyk... 2976595 wikitext text/x-wiki {{Taksoboks | name = Bruinivoor | image = Berchemia discolor Kruger-NP.jpg | image_caption = 'n Bruinivoor in die [[Krugerwildtuin]]. | regnum = [[Plantae]] | unranked_divisio = [[Angiosperms]] | unranked_classis = [[Eudicots]] | unranked_ordo = [[Rosids]] | ordo = [[Rosales]] | familia = [[Rhamnaceae]] | genus = ''[[Berchemia]]'' | species = '''''B. discolor''''' | binomial = ''Berchemia discolor'' | binomial_authority = (Klotzsch) Hemsl., (1903) | synonyms =* ''Adolia discolor'' <small>(Klotzsch) Kuntze</small> * ''Araliorhamnus punctulata'' <small>H.Perrier</small> * ''Araliorhamnus vaginata'' <small>H.Perrier</small> * ''Berchemia discolor'' <small>(Klotzsch) Hemsl.</small> * ''Scutia discolor <small>Klotzsch</small> }} {{Spesieboks | status = | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Phyllogeiton discolor | authority = (Klotzsch) Herzog, (1903) | synonyms =* ''Adolia discolor'' <small>(Klotzsch) Kuntze</small> * ''Araliorhamnus punctulata'' <small>H.Perrier</small> * ''Araliorhamnus vaginata'' <small>H.Perrier</small> * ''Berchemia discolor'' <small>(Klotzsch) Hemsl.</small> * ''Scutia discolor <small>Klotzsch</small> }} Die '''bruinivoor''' (''Phyllogeiton discolor'') is 'n [[boom]] wat tot 16m hoog kan word. Die boom is [[inheems]] in [[Angola]], [[Botswana]], [[Demokratiese Republiek die Kongo]], [[Eritrea]], [[Ethiopië]], [[Eswatini]], [[Jemen]], [[Kenia]], [[Madagaskar]], [[Malawi]], [[Mosambiek]], [[Namibië]], [[Saoedi-Arabië]], [[Somalië]], [[Soedan]], [[Tanzanië]], [[Uganda]], [[Zambië]] en [[Zimbabwe]]. In Engels staan dit as ''Brown ivory'' bekend.<ref>{{cite book | last = Van Wyk | first = Piet | title = Field guide to the TREES of the Kruger National Park| publisher = Struik | location = Kaapstad | date = 2008 | page = 154 | isbn = 978-1-77007-759-1}}</ref> == Fotogalery == <gallery> Berchemia discolor-Kruger-NP leaves.jpg|Blare Berchemia discolor-Kruger-NP bark.jpg|Bas </gallery> == Sien ook == * [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome]] == Verwysings == {{Verwysings}} == Bronnelys == * ''Watter Boom is dit?'' Eugene Moll 2013 {{ISBN|978 1 77007 832 1}} * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:717971-1 Plants of the World Online] * [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=4064-1 REDLIST Sanbi] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Phyllogeiton|discolor]] [[Kategorie:Flora van Angola]] [[Kategorie:Flora van Botswana]] [[Kategorie:Flora van die Demokratiese Republiek die Kongo]] [[Kategorie:Flora van Eritrea]] [[Kategorie:Flora van Ethiopië]] [[Kategorie:Flora van Eswatini]] [[Kategorie:Flora van Jemen]] [[Kategorie:Flora van Kenia]] [[Kategorie:Flora van Madagaskar]] [[Kategorie:Flora van Malawi]] [[Kategorie:Flora van Mosambiek]] [[Kategorie:Flora van Namibië]] [[Kategorie:Flora van Saoedi-Arabië]] [[Kategorie:Flora van Somalië]] [[Kategorie:Flora van Soedan]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Flora van Tanzanië]] [[Kategorie:Flora van Uganda]] [[Kategorie:Flora van Zambië]] [[Kategorie:Flora van Zimbabwe]] 5divwxv05vo46xo8uznind5jgplkjqf 2976596 2976595 2026-10-07T16:45:48Z Oesjaar 7467 Vervang taksoboks met spesieboks. 2976596 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Phyllogeiton discolor | authority = (Klotzsch) Herzog, (1903) | synonyms =* ''Adolia discolor'' <small>(Klotzsch) Kuntze</small> * ''Araliorhamnus punctulata'' <small>H.Perrier</small> * ''Araliorhamnus vaginata'' <small>H.Perrier</small> * ''Berchemia discolor'' <small>(Klotzsch) Hemsl.</small> * ''Scutia discolor <small>Klotzsch</small> }} Die '''bruinivoor''' (''Phyllogeiton discolor'') is 'n [[boom]] wat tot 16m hoog kan word. Die boom is [[inheems]] in [[Angola]], [[Botswana]], [[Demokratiese Republiek die Kongo]], [[Eritrea]], [[Ethiopië]], [[Eswatini]], [[Jemen]], [[Kenia]], [[Madagaskar]], [[Malawi]], [[Mosambiek]], [[Namibië]], [[Saoedi-Arabië]], [[Somalië]], [[Soedan]], [[Tanzanië]], [[Uganda]], [[Zambië]] en [[Zimbabwe]]. In Engels staan dit as ''Brown ivory'' bekend.<ref>{{cite book | last = Van Wyk | first = Piet | title = Field guide to the TREES of the Kruger National Park| publisher = Struik | location = Kaapstad | date = 2008 | page = 154 | isbn = 978-1-77007-759-1}}</ref> == Fotogalery == <gallery> Berchemia discolor-Kruger-NP leaves.jpg|Blare Berchemia discolor-Kruger-NP bark.jpg|Bas Berchemia discolor Kruger-NP.jpg|'n Bruinivoor in die [[Krugerwildtuin]] </gallery> == Sien ook == * [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome]] == Verwysings == {{Verwysings}} == Bronnelys == * ''Watter Boom is dit?'' Eugene Moll 2013 {{ISBN|978 1 77007 832 1}} * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:717971-1 Plants of the World Online] * [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=4064-1 REDLIST Sanbi] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Phyllogeiton|discolor]] [[Kategorie:Flora van Angola]] [[Kategorie:Flora van Botswana]] [[Kategorie:Flora van die Demokratiese Republiek die Kongo]] [[Kategorie:Flora van Eritrea]] [[Kategorie:Flora van Ethiopië]] [[Kategorie:Flora van Eswatini]] [[Kategorie:Flora van Jemen]] [[Kategorie:Flora van Kenia]] [[Kategorie:Flora van Madagaskar]] [[Kategorie:Flora van Malawi]] [[Kategorie:Flora van Mosambiek]] [[Kategorie:Flora van Namibië]] [[Kategorie:Flora van Saoedi-Arabië]] [[Kategorie:Flora van Somalië]] [[Kategorie:Flora van Soedan]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Flora van Tanzanië]] [[Kategorie:Flora van Uganda]] [[Kategorie:Flora van Zambië]] [[Kategorie:Flora van Zimbabwe]] s7yvwjvka4k4wqbs95v2m0sex1azt51 2976597 2976596 2026-10-07T16:47:22Z Oesjaar 7467 Verbeter 2976597 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Phyllogeiton discolor | authority = (Klotzsch) Herzog, (1903) | range_map = Brown ivory (Phyllogeiton discolor) IUCN range 2018.svg | synonyms =* ''Adolia discolor'' <small>(Klotzsch) Kuntze</small> * ''Araliorhamnus punctulata'' <small>H.Perrier</small> * ''Araliorhamnus vaginata'' <small>H.Perrier</small> * ''Berchemia discolor'' <small>(Klotzsch) Hemsl.</small> * ''Scutia discolor <small>Klotzsch</small> }} Die '''bruinivoor''' (''Phyllogeiton discolor'') is 'n [[boom]] wat tot 16m hoog kan word. Die boom is [[inheems]] in [[Angola]], [[Botswana]], [[Demokratiese Republiek die Kongo]], [[Eritrea]], [[Ethiopië]], [[Eswatini]], [[Jemen]], [[Kenia]], [[Madagaskar]], [[Malawi]], [[Mosambiek]], [[Namibië]], [[Saoedi-Arabië]], [[Somalië]], [[Soedan]], [[Tanzanië]], [[Uganda]], [[Zambië]] en [[Zimbabwe]]. In Engels staan dit as ''Brown ivory'' bekend.<ref>{{cite book | last = Van Wyk | first = Piet | title = Field guide to the TREES of the Kruger National Park| publisher = Struik | location = Kaapstad | date = 2008 | page = 154 | isbn = 978-1-77007-759-1}}</ref> == Fotogalery == <gallery> Berchemia discolor-Kruger-NP leaves.jpg|Blare Berchemia discolor-Kruger-NP bark.jpg|Bas Berchemia discolor Kruger-NP.jpg|'n Bruinivoor in die [[Krugerwildtuin]] </gallery> == Sien ook == * [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome]] == Verwysings == {{Verwysings}} == Bronnelys == * ''Watter Boom is dit?'' Eugene Moll 2013 {{ISBN|978 1 77007 832 1}} * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:717971-1 Plants of the World Online] * [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=4064-1 REDLIST Sanbi] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Phyllogeiton|discolor]] [[Kategorie:Flora van Angola]] [[Kategorie:Flora van Botswana]] [[Kategorie:Flora van die Demokratiese Republiek die Kongo]] [[Kategorie:Flora van Eritrea]] [[Kategorie:Flora van Ethiopië]] [[Kategorie:Flora van Eswatini]] [[Kategorie:Flora van Jemen]] [[Kategorie:Flora van Kenia]] [[Kategorie:Flora van Madagaskar]] [[Kategorie:Flora van Malawi]] [[Kategorie:Flora van Mosambiek]] [[Kategorie:Flora van Namibië]] [[Kategorie:Flora van Saoedi-Arabië]] [[Kategorie:Flora van Somalië]] [[Kategorie:Flora van Soedan]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Flora van Tanzanië]] [[Kategorie:Flora van Uganda]] [[Kategorie:Flora van Zambië]] [[Kategorie:Flora van Zimbabwe]] jbnd8s9umyyjmr8a5il640wqotekcdz 2976598 2976597 2026-10-07T16:48:31Z Oesjaar 7467 /* Fotogalery */ Verbeter 2976598 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Phyllogeiton discolor | authority = (Klotzsch) Herzog, (1903) | range_map = Brown ivory (Phyllogeiton discolor) IUCN range 2018.svg | synonyms =* ''Adolia discolor'' <small>(Klotzsch) Kuntze</small> * ''Araliorhamnus punctulata'' <small>H.Perrier</small> * ''Araliorhamnus vaginata'' <small>H.Perrier</small> * ''Berchemia discolor'' <small>(Klotzsch) Hemsl.</small> * ''Scutia discolor <small>Klotzsch</small> }} Die '''bruinivoor''' (''Phyllogeiton discolor'') is 'n [[boom]] wat tot 16m hoog kan word. Die boom is [[inheems]] in [[Angola]], [[Botswana]], [[Demokratiese Republiek die Kongo]], [[Eritrea]], [[Ethiopië]], [[Eswatini]], [[Jemen]], [[Kenia]], [[Madagaskar]], [[Malawi]], [[Mosambiek]], [[Namibië]], [[Saoedi-Arabië]], [[Somalië]], [[Soedan]], [[Tanzanië]], [[Uganda]], [[Zambië]] en [[Zimbabwe]]. In Engels staan dit as ''Brown ivory'' bekend.<ref>{{cite book | last = Van Wyk | first = Piet | title = Field guide to the TREES of the Kruger National Park| publisher = Struik | location = Kaapstad | date = 2008 | page = 154 | isbn = 978-1-77007-759-1}}</ref> == Fotogalery == <gallery> Berchemia discolor-Kruger-NP leaves.jpg|Blare Berchemia discolor-Kruger-NP bark.jpg|Bas Berchemia discolor Kruger-NP.jpg|'n Bruinivoor in die [[Krugerwildtuin]] Berchemia discolor01.jpg </gallery> == Sien ook == * [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome]] == Verwysings == {{Verwysings}} == Bronnelys == * ''Watter Boom is dit?'' Eugene Moll 2013 {{ISBN|978 1 77007 832 1}} * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:717971-1 Plants of the World Online] * [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=4064-1 REDLIST Sanbi] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Phyllogeiton|discolor]] [[Kategorie:Flora van Angola]] [[Kategorie:Flora van Botswana]] [[Kategorie:Flora van die Demokratiese Republiek die Kongo]] [[Kategorie:Flora van Eritrea]] [[Kategorie:Flora van Ethiopië]] [[Kategorie:Flora van Eswatini]] [[Kategorie:Flora van Jemen]] [[Kategorie:Flora van Kenia]] [[Kategorie:Flora van Madagaskar]] [[Kategorie:Flora van Malawi]] [[Kategorie:Flora van Mosambiek]] [[Kategorie:Flora van Namibië]] [[Kategorie:Flora van Saoedi-Arabië]] [[Kategorie:Flora van Somalië]] [[Kategorie:Flora van Soedan]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Flora van Tanzanië]] [[Kategorie:Flora van Uganda]] [[Kategorie:Flora van Zambië]] [[Kategorie:Flora van Zimbabwe]] r28j7fta388xf50pl21qkxgklvgdi7i 0 82126 2976584 2896396 2026-10-07T16:26:36Z Oesjaar 7467 Ek wens die plantkundiges wil 'n bier saam drink... 2976584 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = Rooi-ivoor | image = Berchemia zeyheri, blare en blomknoppe, Manie van der Schijff BT.jpg | taxon = Phyllogeiton zeyheri | authority = (Sond.) Suess., (1953) | synonyms = * ''Berchemia zeyheri'' <small>(Sond.) Grubov</small> * ''Rhamnus zeyheri'' <small>Sond.</small> }} Die '''Rooi-ivoor''' (''Phyllogeiton zeyheri'') is 'n middelgroot [[boom]] (tot 15&nbsp;m hoog) wat [[inheems]] is in [[Botswana]], [[Eswatini]], [[Mosambiek]], [[Namibië]], [[Suid-Afrika]] en [[Zimbabwe]]. In Suid-Afrika word dit aangetref in klipperige bosveld vanaf die suide van [[KwaZulu-Natal]], noordwaarts tot in die suide van [[Zimbabwe]] en weswaarts tot in [[Kimberley]].<ref name="vanwyk" /> Sy blare lyk net soos die [[bruinivoor]] s'n. Die hout van die boom is 'n dowwe rooi en kieries en knopkieries van die hout mag tradisioneel slegs deur [[Zoeloe]]-koninklikes gebruik word. Die boom kom voor op die lys van Suid-Afrikaanse beskermde bome. Dit mag dus nie sonder amptelike toestemming verwyder of beskadig word nie.<ref name="ref2" /><ref name="ref3" /> ==Verspreiding== Die rooi-ivoor groei hoofsaaklik in suidelike subtropiese gebiede. In Suid-Afrika kom die boom voor in die provinsies [[Limpopo]], [[Noord-Kaap]], [[Noordwes]], [[KwaZulu-Natal]] en [[Mpumalanga]]. ==Aanplanting== Die boom kan redelik maklik van saad gekweek word. Alhoewel dit stadig groei, kant dit ‘n hoogte van 15 m bereik. Dit is nie teen lae temperature opgewasse nie. In groot tuine kom die mooi boom goed tot sy reg. Voëls en vrugtevlermuise word gelok na die smaaklike geel, bruin, rooierige en soms selfs pers steenvrug. ==Hout== Die hardheid van die hout is ‘n besondere kenmerk, en het ‘n opvallende helder pienk tot rooi kleur. Dit word vir die maak van meubels en veral [[snoeker]]- en [[biljart]]stokke en hewwe van messe gebruik. Rooi-ivoor was tot die [[Anglo-Zoeloeoorlog]] die koninklike boom van die [[Zoeloe]]-volk. Gebruik van die hout was voorbehou tot lede van die koninklike familie en die hoofmanne. Dele van die boom is ook verwerk in tradisionele medisyne. ==Name== * Wetenskaplike naam: ''Berchemia zeyheri''. * Tswanas verwys na die boom as die ''moye''. * Zoeloes ken dit as die ''umncaka''. == Sien ook == * [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome]] == Verwysings == {{Verwysings|verwysings= <ref name="vanwyk">{{cite book | last = Van Wyk | first = Piet | title = Field guide to the TREES of the Kruger National Park| publisher = Struik | location = Kaapstad | date = 2008 | page = 155 | isbn = 978-1-77007-759-1}}</ref> <ref name="ref2">{{Cite web |url=http://www.daff.gov.za/doaDev/sideMenu/ForestryWeb/dwaf/cmsdocs/Elsa/Docs/PT/Revision%20of%20National%20Protected%20Trees%20List%202002.pdf |title=Archived copy |access-date=2014-11-10 |archive-date=2014-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141110221204/http://www.daff.gov.za/doaDev/sideMenu/ForestryWeb/dwaf/cmsdocs/Elsa/Docs/PT/Revision%20of%20National%20Protected%20Trees%20List%202002.pdf |url-status=dead }}</ref> <ref name="ref3">{{Cite web|url=http://www.daff.gov.za/daffweb3/Branches/Forestry-Natural-Resources-Management/Forestry-Regulation-Oversight/Sustainable-Forestry/Protected-Trees|title=Department of Agriculture, Forestry and Fisheries > Branches > Forestry & Natural Resources Management > Forestry Regulation & Oversight > Sustainable Forestry > Protected Trees|last=Fisheries|first=Department of Agriculture, Forestry and|website=www.daff.gov.za|language=en-US|access-date=2017-08-04|archive-date=2017-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20170804173803/http://www.daff.gov.za/daffweb3/Branches/Forestry-Natural-Resources-Management/Forestry-Regulation-Oversight/Sustainable-Forestry/Protected-Trees|url-status=dead}}</ref> }} == Bronne == * ''Watter Boom is dit?'' Eugene Moll 2013 {{ISBN|978 1 77007 832 1}} * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:717972-1 Plants of the World Online] * [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=4064-2 REDLIST Sanbi] * [https://pza.sanbi.org/berchemia-zeyheri PlantZAfrica] * Landbouweekblad, 5 Mei 2022 {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Phyllogeiton|zeyheri]] [[Kategorie:Flora van Botswana]] [[Kategorie:Flora van Eswatini]] [[Kategorie:Flora van Mosambiek]] [[Kategorie:Flora van Namibië]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Flora van Zimbabwe]] mmoh53by978aw5m36pn49xmseh5c2mn 2976586 2976584 2026-10-07T16:30:14Z Oesjaar 7467 Verbeter 2976586 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = Rooi-ivoor | image = Berchemia zeyheri, blare en blomknoppe, Manie van der Schijff BT.jpg | taxon = Phyllogeiton zeyheri | authority = (Sond.) Suess., (1953) | synonyms = * ''Berchemia zeyheri'' <small>(Sond.) Grubov</small> * ''Rhamnus zeyheri'' <small>Sond.</small> }} Die '''Rooi-ivoor''' (''Phyllogeiton zeyheri'') is 'n middelgroot [[boom]] (tot 15&nbsp;m hoog) wat [[inheems]] is in [[Botswana]], [[Eswatini]], [[Mosambiek]], [[Namibië]], [[Suid-Afrika]] en [[Zimbabwe]]. In Suid-Afrika word dit aangetref in klipperige bosveld vanaf die suide van [[KwaZulu-Natal]], noordwaarts tot in die suide van [[Zimbabwe]] en weswaarts tot in [[Kimberley]].<ref name="vanwyk" /> Sy blare lyk net soos die [[bruinivoor]] s'n. Die hout van die boom is 'n dowwe rooi en kieries en knopkieries van die hout mag tradisioneel slegs deur [[Zoeloe]]-koninklikes gebruik word. Die boom kom voor op die lys van Suid-Afrikaanse beskermde bome. Dit mag dus nie sonder amptelike toestemming verwyder of beskadig word nie.<ref name="ref2" /><ref name="ref3" /> Die boom se FSA-nommer is 450.<ref>https://www.treetags.co.za/national-list-of-indigenous-trees/</ref> ==Verspreiding== Die rooi-ivoor groei hoofsaaklik in suidelike subtropiese gebiede. In Suid-Afrika kom die boom voor in die provinsies [[Limpopo]], [[Noord-Kaap]], [[Noordwes]], [[KwaZulu-Natal]] en [[Mpumalanga]]. ==Aanplanting== Die boom kan redelik maklik van saad gekweek word. Alhoewel dit stadig groei, kant dit ‘n hoogte van 15 m bereik. Dit is nie teen lae temperature opgewasse nie. In groot tuine kom die mooi boom goed tot sy reg. Voëls en vrugtevlermuise word gelok na die smaaklike geel, bruin, rooierige en soms selfs pers steenvrug. ==Hout== Die hardheid van die hout is ‘n besondere kenmerk, en het ‘n opvallende helder pienk tot rooi kleur. Dit word vir die maak van meubels en veral [[snoeker]]- en [[biljart]]stokke en hewwe van messe gebruik. Rooi-ivoor was tot die [[Anglo-Zoeloeoorlog]] die koninklike boom van die [[Zoeloe]]-volk. Gebruik van die hout was voorbehou tot lede van die koninklike familie en die hoofmanne. Dele van die boom is ook verwerk in tradisionele medisyne. ==Name== * Wetenskaplike naam: ''Berchemia zeyheri''. * Tswanas verwys na die boom as die ''moye''. * Zoeloes ken dit as die ''umncaka''. == Sien ook == * [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome]] == Verwysings == {{Verwysings|verwysings= <ref name="vanwyk">{{cite book | last = Van Wyk | first = Piet | title = Field guide to the TREES of the Kruger National Park| publisher = Struik | location = Kaapstad | date = 2008 | page = 155 | isbn = 978-1-77007-759-1}}</ref> <ref name="ref2">{{Cite web |url=http://www.daff.gov.za/doaDev/sideMenu/ForestryWeb/dwaf/cmsdocs/Elsa/Docs/PT/Revision%20of%20National%20Protected%20Trees%20List%202002.pdf |title=Archived copy |access-date=2014-11-10 |archive-date=2014-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141110221204/http://www.daff.gov.za/doaDev/sideMenu/ForestryWeb/dwaf/cmsdocs/Elsa/Docs/PT/Revision%20of%20National%20Protected%20Trees%20List%202002.pdf |url-status=dead }}</ref> <ref name="ref3">{{Cite web|url=http://www.daff.gov.za/daffweb3/Branches/Forestry-Natural-Resources-Management/Forestry-Regulation-Oversight/Sustainable-Forestry/Protected-Trees|title=Department of Agriculture, Forestry and Fisheries > Branches > Forestry & Natural Resources Management > Forestry Regulation & Oversight > Sustainable Forestry > Protected Trees|last=Fisheries|first=Department of Agriculture, Forestry and|website=www.daff.gov.za|language=en-US|access-date=2017-08-04|archive-date=2017-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20170804173803/http://www.daff.gov.za/daffweb3/Branches/Forestry-Natural-Resources-Management/Forestry-Regulation-Oversight/Sustainable-Forestry/Protected-Trees|url-status=dead}}</ref> }} == Bronne == * ''Watter Boom is dit?'' Eugene Moll 2013 {{ISBN|978 1 77007 832 1}} * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:717972-1 Plants of the World Online] * [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=4064-2 REDLIST Sanbi] * [https://pza.sanbi.org/berchemia-zeyheri PlantZAfrica] * Landbouweekblad, 5 Mei 2022 {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Phyllogeiton|zeyheri]] [[Kategorie:Flora van Botswana]] [[Kategorie:Flora van Eswatini]] [[Kategorie:Flora van Mosambiek]] [[Kategorie:Flora van Namibië]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Flora van Zimbabwe]] 8478yg9o4r5k37gdv2hrxnypi1vqp7g 0 83439 2976686 2958851 2026-10-07T23:03:20Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.6 2976686 wikitext text/x-wiki : ''Hierdie artikel handel oor die Nieu-Seelandse nasionale manskrieketspan. Vir die artikel oor die nasionale vrouekrieketspan, sien [[Nieu-Seelandse nasionale vrouekrieketspan]].'' {{Inligtingskas Krieketspan | naam = Nieu-Seeland | beeld = Kenteken van die Nieu-Seelandse nasionale krieketspan.svg | byskrif = Kenteken van die Nieu-Seelandse nasionale krieketspan | bynaam = ''Black Caps'', ''Kiwis'' | konferensie = [[Nieu-Seeland Krieket]] (NZC) | toetskaptein = [[Tom Latham]] | edi-kaptein = [[Michael Bracewell]] | t20i-kaptein = [[Mitchell Santner]] | afrigter = {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Rob Walter]] | toetsstatusjaar = 1930 | ikr_status = Volle lid | ikr_aansluiting = 1926 | ikr_streek = [[IKR Oos-Asië-Oseanië|Oos-Asië-Oseanië]] | toetsrang = 5de | beste_toetsrang = 1ste (6 Januarie 2021)<ref name="toetsrang">{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/1966751 |title=Jamieson takes six as New Zealand scale the rankings summit |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=6 Januarie 2021 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> | edi-rang = 2de | beste_edi-rang = 1ste (3 Mei 2021)<ref name="EDI-rang">{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/2124391 |title=New Zealand climb to top of the ODI rankings in annual update |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=3 Mei 2021 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> | t20i-rang = 4de | beste_t20i-rang = 1ste (4 Mei 2016)<ref name="top">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ci-icc/content/story/1008183.html |title=New Zealand top T20I rankings for first time |date=4 Mei 2016 |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> | eerste_toets = t {{Cr-EN}} op [[Lancasterpark]], [[Christchurch]]; 10–13 Januarie 1930 | mees_onlangse_toets = t {{Cr-WI}} op [[Bay-ovaal]], [[Mount Maunganui]]; 18–22 Desember 2025 | aantal_toetse = 483 | aantal_toetse_vanjaar = 0 | toetsrekord = 123/189 (25,47%)<br />(0 gelykop, 171 onbeslis) | toetsrekord_vanjaar = 0/0 (0 gelykop, 0 onbeslis) | wtk_verskynings = 4/4 | wtk_eerste = [[Wêreldtoetskampioenskap 2019–2021|2019–2021]] | wtk_beste = '''Kampioen''' (in 2019–2021) | eerste_edi = t {{Cr-PK}} op [[Lancasterpark]], [[Christchurch]]; 11 Februarie 1973 | mees_onlangse_edi = t {{Cr-WI}} op [[Seddonpark]], [[Hamilton, Nieu-Seeland|Hamilton]]; 22 November 2025 | aantal_edis = 850 | aantal_edis_vanjaar = 3 | edi-rekord = 398/401 (46,82%)<br />(7 gelykop, 44 onbeslis) | edi-rekord_vanjaar = 2/1<br />(0 gelykop, 0 onbeslis) | wb_verskynings = 13/13 | wb_eerste = [[Krieketwêreldbeker 1975|1975]] | wb_beste = Naaswenner (in [[Krieketwêreldbeker 2015|2015]] en [[Krieketwêreldbeker 2019|2019]]) | kt_verskynings = 9/9 | kt_eerste = [[Kampioenetrofee 1998|1998]] | kt_beste = '''Kampioen''' (in [[Kampioenetrofee 2000|2000]]) | eerste_t20i = t {{Cr-AU}} op [[Edenparkstadion|Edenpark]], [[Auckland]]; 17 Februarie 2005 | mees_onlangse_t20i = t {{Cr-IN}} op [[Narendra Modi-stadion]], [[Ahmedabad]]; 8 Maart 2026 | aantal_t20is = 260 | aantal_t20is_vanjaar = 14 | t20i-rekord = 132/106 (50,76%)<br />(10 gelykop, 12 onbeslis) | t20i-rekord_vanjaar = 6/7<br />(0 gelykop, 1 onbeslis) | wt20-verskynings = 10/10 | eerste_wt20 = [[T20I-wêreldbeker 2007|2007]] | beste_wt20 = Naaswenner (in [[T20I-wêreldbeker 2021|2021]] en [[T20I-wêreldbeker 2026|2026]]) | h_patroon_la = | h_patroon_b = _collar | h_patroon_ra = | h_patroon_broek = | h_linkerarm = FFFFF6 | h_liggaam = FFFFF6 | h_regterarm = FFFFF6 | h_broek = FFFFF6 | a_patroon_la = _fig12t | a_patroon_b = _nz_odi_2526 | a_patroon_ra = _fig12t | a_patroon_broek = | a_linkerarm = 000000 | a_liggaam = 000000 | a_regterarm = 000000 | a_broek = 000000 | t_patroon_la = _black_transparent_blue_hoops | t_patroon_b = _nz_t20i_2526 | t_patroon_ra = _black_transparent_blue_hoops | t_patroon_broek = | t_linkerarm = 000000 | t_liggaam = 000000 | t_regterarm = 000000 | t_broek = 000000 }} Die '''Nieu-Seelandse nasionale krieketspan''' ([[Engels]]: ''New Zealand national cricket team''), met die byname ''Black Caps'' (“swart pette”; [[Maori (taal)|Maori]]: ''Pōtae Pango'') of ''Kiwis'', is die nasionale [[krieket]]span wat [[Nieu-Seeland]] in [[toetskrieket|toets-]] en kitskrieket verteenwoordig. Dit word beheer en geadministreer deur [[Nieu-Seeland Krieket]] (''NZC'', van Engels: ''New Zealand Cricket'') en is ’n volle lid van die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR) met toets-, [[Internasionale eendagwedstryd|EDI]]- en [[Twintig20|T20I]]-status. Hulle het hul eerste toets in 1930 teen [[Engelse nasionale krieketspan|Engeland]] in [[Christchurch]], Nieu-Seeland, gespeel en daarmee die wêreld se vyfde toetsland geword. Die span kon eers in die 1955/56-seisoen ’n toets wen, teen [[Wes-Indiese nasionale krieketspan|Wes-Indië]] op [[Edenparkstadion|Edenpark]] in [[Auckland]].<ref>{{en}} {{cite book |title=Ask Bearders |url=https://archive.org/details/askbearders0000frin |author=Bill Frindall |year=2009 |publisher=[[BBC]]|isbn=978-1-84607-880-4 |page=[https://archive.org/details/askbearders0000frin/page/163 163]}}</ref> Hulle het hul eerste [[internasionale eendagwedstryd]] in die 1972/73-seisoen teen [[Pakistanse nasionale krieketspan|Pakistan]] in Christchurch gewen. Nieu-Seeland is tans (Maart 2026) vyfde op die IKR-toetsranglys, tweede op die eendagranglys en tweede op die Twintig20-wêreldranglys.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/test |title=Men's Test Team Rankings |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=4 Maart 2026 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/odi |title=Men's ODI Team Rankings |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=4 Maart 2026 |accessdate=9 Maart 2026 |archive-date=17 Februarie 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260217055817/https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/odi |url-status=dead }}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/t20i |title=Men's T20I Team Rankings |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=4 Maart 2026 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Nieu-Seeland het tot dusver twee keer as medegasheer van ’n [[krieketwêreldbeker]]toernooi opgetree (in [[Krieketwêreldbeker 1992|1992]] en [[Krieketwêreldbeker 2015|2015]]), in albei gevalle saam met [[Australië]]. Al is Nieu-Seeland telkens een van die gunstelingspanne om beide die [[krieketwêreldbeker]] en die [[T20I-wêreldbeker]] te verower, het dié eer hulle nog nie te beurt geval nie. Hul beste prestasie tot dusver is die eindstryd, wat die Black Caps twee keer gehaal het (in 2015 en [[Krieketwêreldbeker 2019|2019]]), maar hulle is deur onderskeidelik [[Australiese nasionale krieketspan|Australië]] en Engeland in die eindstryd verslaan. Nieu-Seeland het [[Proteas|Suid-Afrika]] in die halfeindstryd van die [[Krieketwêreldbeker 2015]] verslaan, hul eerste oorwinning in ’n wêreldbekerhalfeindstryd en sodoende vir die eerste keer in ’n wêreldbekereindstryd verskyn, maar uiteindelik teen hul [[Tasmansee|trans-Tasmanse]] teenstanders Australië verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.smh.com.au/sport/cricket/cricket-world-cup-drama-aplenty-as-new-zealand-enter-first-final-20150324-1m6veq.html |title=Cricket World Cup: Drama aplenty as New Zealand enter first final |publisher=The Sydney Morning Herald |author=Greg Baum |date=24 Maart 2015 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In die volgende krieketwêreldbekertoernooi in 2019 het Nieu-Seeland weer die eindstryd gehaal, maar naelskraap teen Engeland volgens aangetekende grenshoue verloor, nadat beide die wedstryd en die volgende superboulbeurt gelykop geëindig het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/live/2019/jul/14/new-zealand-v-england-cricket-world-cup-final-2019-live |title=A recap of the most dramatic match in cricket history |publisher=[[The Guardian]] |date=14 Julie 2019 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/48983890 |title=England win Cricket World Cup: Ben Stokes stars in dramatic finale against New Zealand |publisher=[[BBC]] |date=14 Julie 2019 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref name="NZH-2019">{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/sport/news/article.cfm?c_id=4&objectid=12249489 |title=2019 Cricket World Cup final: England beat Black Caps in greatest ODI in history |publisher=[[The New Zealand Herald]] |date=14 Julie 2019 |accessdate=15 Julie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190715173614/https://www.nzherald.co.nz/sport/news/article.cfm?c_id=4&objectid=12249489 |archive-date=15 Julie 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref name="ESPN-2019">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/8039/report/1144530/england-vs-new-zealand-final-icc-cricket-world-cup-2019 |title=Epic final tied, Super Over tied, England win World Cup on boundary count |publisher=ESPNcricinfo |date=14 Julie 2019 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Drie voormalige Nieu-Seelandse spelers is in die Internasionale Krieketraad se Heldesaal opgeneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/hall-of-fame/hall-of-famers |title=ICC Hall of Fame |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Nieu-Seeland het tydens die [[Kampioenetrofee 2000]] (destyds die Uitkloptrofee genoem) sy eerste internasionale titel ingepalm. In 2021 het die Blacks Caps in die eindstryd van die [[Wêreldtoetskampioenskap 2019–2021]] Indië met agt paaltjies verslaan en sodoende hul tweede IKR-titel gewen. Tydens die [[T20I-wêreldbeker 2021]] het Nieu-Seeland vir die eerste keer die [[T20I-wêreldbeker]]eindstryd gehaal, maar hulle is deur Australië met agt paaltjies verslaan. Nieu-Seeland se volgende eindstrydverskyning was tydens die [[Kampioenetrofee 2025]], maar hulle is deur Indië met vier paaltjies geklop. Daarna het die Black Caps die [[T20I-wêreldbeker 2026]]-eindstryd gehaal, maar teen die verdedigende wêreldkampioen Indië vasgeval. == Beheerliggaam == {{Hoofartikel|Nieu-Seeland Krieket}} Die beheerliggaam van krieket in Nieu-Seeland, Nieu-Seeland Krieket (''NZC'', ''New Zealand Cricket''), is op 27 Desember 1894 as die Nieu-Seeland Krieketraad gestig (''NZCC'', ''New Zealand Cricket Council'') en is die toesighouer van die Nieu-Seelandse nasionale krieketspanne.<ref name="Press">{{en}} {{cite web |url=https://paperspast.natlib.govt.nz/newspapers/CHP18941228.2.12 |title=Cricket Conference: Formation of a New Zealand Council |publisher=Press |page=3 |volume=LI |issue=8987 |date=28 Desember 1894 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Sedert 31 Mei 1926 is Nieu-Seeland ’n volle lid van die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR) en mag dus toetskrieket speel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/about/members/associate/new-zealand-cricket |title=New Zealand Cricket |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Nieu-Seeland Krieket bestuur al die Nieu-Seeland-verteenwoordigende nasionale spanne, insluitende die mans, vroue en jeug. Hulle is ook verantwoordelik vir die bestuur en organisasie van toets-, EDI- en T20I-reekse teen ander spanne, en vir die reël van internasionale wedstryde tuis. Daarbenewens is Nieu-Seeland Krieket verantwoordelik vir inkomsteverkryging deur die verkoop van kaartjies, borgskappe en uitsaairegte, veral in verband met die Nieu-Seelandse span. Kinders en jongmense word reeds op skool aan krieket bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting. Net soos ander krieketlande beskik Nieu-Seeland oor ’n o/19-nasionale span wat aan die [[o/19-krieketwêreldbeker]] deelneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-under-19-world-cup-232496 |title=The Under-19 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Martin Williamson |date=11 Januarie 2006 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Nieu-Seeland A is die tweede nasionale span van Nieu-Seeland en van hul wedstryde geniet [[Eersterangse krieket|eersterangse]] of A-lys-status. == Geskiedenis == === Invoering en vestiging van krieket === Soos in ander dele van die wêreld het Britse kolonisasie die spel krieket na Nieu-Seeland gebring, waar dit vinnig gewildheid verwerf het. Die krieketgeskiedenis in Nieu-Seeland begin in 1832 met die eerste bekende reël van ’n wedstryd deur die predikant Henry Williams in Northland.<ref name="Why cricket">{{en}} {{cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/culture/cricket-in-nz/why-cricket |title=Why cricket? – New Zealand cricket |publisher=NZ History |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In 1835 besoek [[Charles Darwin]] met sy [[HMS Beagle|HMS ''Beagle'']] tydens sy beroemde omseiling van die aarde die ''Bay of Islands'' en Darwin sien, hoe bevryde [[Maori|Māori]]-[[Slawerny|slawe]] en die seun van ’n [[sendeling]] in Waimate North krieket speel. Darwin skryf in ''[[The Voyage of the Beagle]]'' soos volg:<ref>{{en}} The Summer Game by D.O & P.W. Neely 1994 bl. 11</ref> {{aanhaling|Verskeie jong mans wat deur die sendelinge uit slawerny verlos is, is op die plaas in diens geneem. In die aand het ek ’n partytjie van hulle sien krieket speel.}} Die eerste bekende krieketwedstryd in Nieu-Seeland het in Desember 1842 in [[Wellington, Nieu-Seeland|Wellington]] plaasgevind.<ref name="Why cricket" /> Die koerant ''Wellington Spectator'' berig oor ’n wedstryd op 28 Desember 1842 tussen ’n “rooi”- en ’n “blou”-span van die Wellington-klub. Die koerant ''Examiner'' in [[Nelson, Nieu-Seeland|Nelson]] lewer die eerste bekende, volledige berig oor ’n wedstryd tussen die Surveyors en Nelson in Maart 1844. Op 16 Maart 1860 is die eerste interprovinsiale wedstryd in Wellington gehou, toe Wellington ’n eendagwedstryd teen die span uit [[Auckland]] met vier paaltjies gewen het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketwellington.co.nz/hidden-menu-items/history-of-cricket-in-wellington |title=History of Cricket in Wellington |publisher=Cricket Wellington |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://paperspast.natlib.govt.nz/newspapers/WI18600316.2.20 |title=Auckland |journal=Wellington Independent |publisher=Press |page=5 |volume=XV |issue=1413 |date=16 Maart 1860 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://paperspast.natlib.govt.nz/newspapers/WI18600320.2.11 |title=Cricket Match – Auckland v. Wellington |journal=Wellington Independent |publisher=Press |page=3 |volume=XV |issue=1413 |date=20 Maart 1860 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> ’n Kort rukkie later is verdere wedstryde aangebied, wat almal een dag geduur en nie [[Eersterangse krieket|eersterangse status]] geniet het nie. Die eerste eersterangse wedstryd in Nieu-Seeland het op 27–29 Januarie 1864 tussen Otago en Canterbury op die Suid-Dunedin Ontspanningsveld plaasgevind. Dit het drie dae geduur en die boulbeurte het tydens die eerste beurt uit ses aflewerings elk en tydens die tweede beurt uit vier aflewerings elk bestaan. Canterbury het die loot gewen en gekies om eerste te kolf, maar Otago het dié wedstryd met 76 lopies gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketcountry.com/articles/1863-64-first-first-class-match-in-new-zealand-526486 |title=1863–64: First First-Class match in New Zealand |publisher=Cricket Country |author=Pradip Dhole |date=22 September 2016 |accessdate=9 Maart 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210525181721/https://www.cricketcountry.com/articles/1863-64-first-first-class-match-in-new-zealand-526486 |archive-date=25 Mei 2021 |url-status=dead}}</ref> Hoewel dit die eerste eersterangse wedstryd in Nieu-Seeland was, het vyf van Otago se spelers reeds oor eersterangse ondervinding beskik, wat hulle by die interkoloniale krieket in die Australiese [[Deelstate en gebiede van Australië|deelstaat]] [[Victoria (Australië)|Victoria]] verkry het. Nogtans was dit die 32-jaarige nuweling James Fulton wat die eerste 25 lopies aangeteken het. John Mace, ’n voormalige speler uit Victoria, en MacDonald, gebore in Victoria, het Canterbury aan die einde van die eerste dag op 34 lopies uitgeboul. Op die tweede dag het Otago se span vir 65.1 kolfbeurte gekolf en 74 lopies aangeteken, voordat Mace en MacDonald vier paaltjies elk geneem en Otago laat wen het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1860S/1863-64/NZ_LOCAL/OTAGO_CANT_27-29JAN1864.html |title=Otago v Canterbury, 1863/64 |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Otago en Canterbury het van 1864 af jaarliks teen mekaar gespeel en hierdie wedstryd is van die 1911/12-seisoen af tydens die Plunket Shield beslis. [[Lêer:1st Match Canterbury v England Hagley Park Feb 1864.jpg|duimnael|links|Die eerste wedstryd tussen Canterbury en [[Engelse nasionale krieketspan|Engeland]] op [[Hagley-ovaal|Hagleypark]], [[Christchurch]], in Februarie 1864]] In 1863/64 het George Parr se “All England”-span, nadat hulle in [[Melbourne]] gespeel het, die eerste geword wat na Nieu-Seeland getoer en die [[Suideiland]] vir vyf wedstryde besoek het. Dié Engelse span het 22 wedstryde teen sterk spanne uit Otago en Canterbury gewen.<ref name="Why cricket" /> Tydens hul 1876/77-toer na Australië het James Lillywhite se span tussen Januarie en vroeg Maart 1877 Nieu-Seeland vir agt nieeersterangse wedstryde besoek. Hulle het ses gewen en in twee onbeslis gespeel. Hul daaropvolgende wedstryd ná hul terugkeer na Australië was die eerste toetswedstryd in die krieketgeskiedenis.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/england-in-australia-1876-77-154313 |title=England in Australia, 1876–77 |publisher=ESPNcricinfo |author=Steven Lynch |date=25 Januarie 2009 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Tussen 1864 en 1914 het altesaam 22 buitelandse spanne na Nieu-Seeland getoer. Ses spanne was uit [[Engeland]], 15 uit [[Australië]] en een uit [[Fidji]]. === Die eerste nasionale span === [[Lêer:Carisbrook 1910.jpg|duimnael|links|’n Krieketwedstryd tussen die plaaslike Otagospan en die besoekende [[Australiese nasionale krieketspan|Australië]] op Carisbrook in 1910]] [[Lêer:Plunket Shield.jpg|duimnael|Sedert 1906 ding die Nieu-Seelandse eersterangse spanne om die Plunket Shield mee]] Op 15–17 Februarie 1894 het die eerste Nieu-Seelandse verteenwoordigende span teen [[Nieu-Suid-Wallis]] op [[Lancasterpark]] in [[Christchurch]] gespeel. Nieu-Suid-Wallis het dié wedstryd met 160 lopies gewen.<ref name="Playing Australia">{{en}} {{cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/culture/cricket-in-nz/playing-australia |title=New Zealand cricket – Page 5 – Playing Australia |publisher=NZ History |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die [[Nieu-Seeland Krieket|Nieu-Seelandse Krieketraad]] (nou Nieu-Seeland Krieket, ''New Zealand Cricket'', ''NZC''), is op 27 Desember 1894 gestig.<ref name="Press" /> Nieu-Suid-Wallis het in 1895/96 teruggekom en die gasheer het die eensame wedstryd met 142 lopies gewen, Nieu-Seeland se eerste oorwinning.<ref name="Playing Australia" /> Nieu-Seeland het sy eerste twee internasionale wedstryde (maar nie toetse nie) in 1904/05 teen ’n sterbesaaide Australiese span met spelers soos [[Victor Trumper]], [[Warwick Armstrong]] en [[Clem Hill]] gespeel. Reën het Nieu-Seeland van ’n afranseling in die eerste wedstryd beskerm, maar nie in die tweede nie, wat Nieu-Seeland met ’n beurt en 358 lopies verloor het – tot op hede die tweede hoogste nederlaag in Nieu-Seeland se eersterangse geskiedenis.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1900S/1904-05/AUS_IN_NZ/AUS_NZ_10-13MAR1905.html |title=Australia in New Zealand, 1904/05 |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Oor die daaropvolgende 50 jaar sou die wedersydse ontmoeting met Australië slegs op keurspanne uit die deelstate en die Australia XI beperk wees, omdat die Australiërs hul bure nie as sterk genoeg vir toetskrieket geag het nie.<ref name="Playing Australia" /> In 1906 is die Plunket Shield deur Lord Plunket geskenk.<ref name="Why cricket" /> Dit was Nieu-Seeland se eerste amptelike trofee in krieket en voorheen was dit veral die spanne uit Canterbury, Otago, Auckland, Wellington, Hawke’s Bay, Nelson (tot in 1891) en Taranaki (tot in 1898), wat gereeld wedstryde teen mekaar gereël het. Tot in 1920/21 is die Plunket Shield as ’n uitdagingstoernooi gespeel en sedertdien as ’n nasionale kampioenskap. Aan die begin is die Plunket Shield óf deur Canterbury óf deur Auckland gewen. === Tussenoorlogse tydperk === [[Lêer:Blunt, Lowry, Page and Dempster cricket 1931.jpg|duimnael|Roger Blunt, Tom Lowry, Curly Page en Stewie Dempster tydens die eerste Nieu-Seelandse 1931-toer na Engeland]] [[Lêer:Walter Hadlee and Jack Kerr 1937.jpg|duimnael|Walter Hadlee en Jack Kerr tydens die Nieu-Seelandse 1937-toer na Engeland]] Die [[Marylebone-krieketklub]] (MKK) was gretig om krieket in die hele [[Britse Ryk]] te bevorder en op 31 Mei 1926 het die Nieu-Seelandse beheerliggaam saam met sy [[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Indiese]] en [[Krieket Wes-Indië|Wes-Indiese]] eweknieë volle lede geword van die Imperiale Krieketkonferensie (IKK; nou [[Internasionale Krieketraad]], IKR) wat voorheen slegs uit die [[Marylebone-krieketklub]] (MKK) en verteenwoordigers uit [[Krieket Australië|Australië]] en [[Krieket Suid-Afrika|Suid-Afrika]] bestaan het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1909-1963 |title=1909–1963 – Imperial Cricket Conference |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Ná sy toetrede tot die IKK kon Nieu-Seeland nou amptelike toetswedstryde speel, wat na die belangrikste en vernaamste internasionale krieketwedstryde verwys. In 1927 het Nieu-Seeland vir die eerste keer na [[Engeland]] getoer, maar hulle het nog nie toetswedstryde gespeel, omdat Nieu-Seeland nie as sterk genoeg geag is nie.<ref name="Playing England">{{en}} {{cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/culture/cricket-in-nz/playing-england |title=New Zealand cricket – Page 4 – Playing England |publisher=NZ History |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Hulle het 26 eersterangse wedstryde gespeel, meestal teen county-spanne. Nieu-Seeland het sewe wedstryde gewen, insluitende dié teen [[Worcestershire]], [[Glamorgan]], [[Somerset]] en [[Derbyshire]].<ref name="Playing England" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://paperspast.natlib.govt.nz/newspapers/EP19271031.2.112 |title=Cricket Tourists |publisher=Press |page=11 |volume=CIV |issue=105 |date=31 Oktober 1927 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Ná hierdie suksesvolle toer is Nieu-Seeland as sterk genoeg vir amptelike toetskrieket beskou.<ref name="Why cricket" /> In 1929/30 het die MKK, wat die opsig oor al die amptelike Engelse oorsese toere gehad het, onder hul kaptein Harold Gilligan as Engelse verteenwoordiger na Nieu-Seeland getoer en vier toetse gespeel, almal het drie dae geduur. Gelyktydig het Freddie Calthorpe ’n ander Engelse span na [[Wes-Indiese nasionale krieketspan|Wes-Indië]] aangevoer, waarvolgens die Engelse span in Nieu-Seeland nie ’n volstoomspan was nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/story/155209.html |title=M. C. C. team in the West Indies 1929–30 |publisher=ESPNcricinfo-Wisden |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Nieu-Seeland het sy eerste toetswedstryd op Lancasterpark, Christchurch, met agt paaltjies verloor, maar hulle het in die volgende drie onbeslis gespeel.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/story/151737.html |title=M. C. C. team in New Zealand, 1929–30 |publisher=ESPNcricinfo-Wisden |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In die tweede toets het Stewie Dempster en John Mills 276 lopies om die eerste paaltjie aangeteken. Dit is steeds die hoogste vennootskap vir Nieu-Seeland teen Engeland.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/magazine/content/story/149530.html |title=November 15 down the years – Two legends make their entrance – Tendulkar and Waqar debut |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> ’n Aansoek deur die Nieu-Seelandse Krieketraad vir ’n Australiese besoek van twee toetswedstryde vroeg in 1931 is deur die Australiese beheerliggaam van die hand gewys omrede die spelers van ’n uitputtende jaar met twee toetsreekse van vyf toetswedstryde elk moes herstel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://paperspast.natlib.govt.nz/newspapers/NZH19301230.2.68 |title=Tour of cricketers: Request from Dominion |journal=[[The New Zealand Herald]] |publisher=Press |page=7 |volume=LXVII |issue=20759 |date=30 Desember 1930 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In 1931 het Nieu-Seeland sy eerste toetstoer na Engeland onderneem en drie toetwedstryde gespeel, dit was Nieu-Seeland se eerste amptelike toer in toetskrieket. Hulle het die toetsreeks egter met 0–1 verloor, nadat hulle in twee toetswedstryde onbeslis gespeel en Engeland die tweede toets met ’n beurt en 26 lopies gewen het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-new-zealanders-in-england-1931-154102 |title=The New Zealanders in England, 1931 |publisher=ESPNcricinfo |date=8 April 2008 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In 1931/32 het Nieu-Seeland vir die eerste keer in ’n twee-toetsreeks teen [[Proteas|Suid-Afrika]] gespeel, maar hulle het die toetsreeks met 0–2 verloor, nadat Nieu-Seeland in die eerste toets met ’n beurt en twaalf lopies en in die tweede toets met agt paaltjies verslaan is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-south-african-team-in-australia-and-new-zealand-1931-32-155212 |title=The South African team in Australia and New Zealand 1931–32. |publisher=ESPNcricinfo |author=S. J. Southerton |date=30 November 1932 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Ná Engeland se berugte [[lyfkrieket-reeks]] in Australië, waar Engeland se aggressiewe boulwerk op die lyf met ’n veld aan die bykant baie kritiek ontlok en wat hulle met ’n reeksoorwinning beklink het,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/bodyline-148537 |title=Bodyline |publisher=ESPNcricinfo |author=Martin Williamson |date=11 Augustus 2007 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> het hulle onder hul kaptein Douglas Jardine verder na Nieu-Seeland getoer. Hierdie toetsreeks het egter heelwat minder opskudding veroorsaak en ná twee onbesliste toetse met 0–0 geëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-m-c-c-team-in-australia-and-new-zealand-1932-33-151778 |title=The M. C. C. team in Australia and New Zealand, 1932–33 |publisher=ESPNcricinfo |author=S. J. Southerton |date=23 Oktober 2007 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> ’n Toer na Nieu-Seeland deur die beste Australiese spelers wat nie vir die 1934-toer na Engeland gekeur is nie, is vir die tydperk tussen Februarie en April 1934 gereël, maar dit is afgelas weens ’n misverstand tussen die beheerliggame oor finansiering en die ontrekking van ’n aantal spelers net voor die toer se begin.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://paperspast.natlib.govt.nz/newspapers/AS19340130.2.158 |title=Cricket: The Australians: Strong side coming over |journal=Auckland Star |publisher=Press |page=14 |volume=LXV |issue=25 |date=30 Januarie 1934 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://paperspast.natlib.govt.nz/newspapers/NZH19340212.2.81 |title=Tour cancelled |journal=[[The New Zealand Herald]] |publisher=Press |page=8 |volume=LXXI |issue=21723 |date=12 Februarie 1934 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In 1937 het Nieu-Seeland se tweede besoek in Engeland gevolg, wat op ’n soortgelyke manier as die eerste verloop het, nadat hulle in twee onbesliste toetse gespeel en die tweede toets met 130 lopies verloor het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-new-zealand-team-in-england-1937-155216 |title=The New Zealand team in England 1937 |publisher=ESPNcricinfo |author=Wilfrid Brookes |date=30 November 1937 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Dit sou egter tot die uitbreek van die [[Tweede Wêreldoorlog]], wat die internasionale krieketbedryf vir sewe jare gekniehalter het, Nieu-Seeland se laaste toetsreeks wees en gedurende die vooroorlogse tydperk was Nieu-Seeland nie in staat om ’n wedstryd teen ’n ander span as Engeland te wen nie. ’n Toetstoer deur Australië, beplan vir Februarie en Maart 1940, waartydens drie toetswedstryde gespeel sou word, is ná die uitbreek van die oorlog afgelas. Vervolgens het die hoop, dat [[Donald Bradman]] ’n sterk Australiese span na Nieu-Seeland sou lei, nie vervul nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://paperspast.natlib.govt.nz/newspapers/ESD19390708.2.186.31 |title=Australian cricket team: Tour of New Zealand |journal=Evening Star |pages=32 |date=8 Julie 1939 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://paperspast.natlib.govt.nz/newspapers/AS19390622.2.179 |title=Bradman may lead Australian team on tour of N.Z. |journal=Auckland Star |publisher=Press |pages=23 |issue=23313 |date=22 Junie 1939 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://paperspast.natlib.govt.nz/newspapers/CHP19391130.2.86 |title=Australian tour abandoned: 'Difficulties caused by war' |journal=Press |page=12 |volume=LXXV |issue=22881 |date=30 November 1939 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> === Naoorlogse tydperk === [[Lêer:Martin Donnelly and Merv Wallace 1956.jpg|duimnael|Die twee Nieu-Seelandse krieketspelers Martin Donnelly en Merv Wallace in 1956]] [[Lêer:John Richard Reid.jpg|duimnael|upright|John R. Reid, ca. 1960]] In 1945/46 het Nieu-Seeland sy eerste naoorlogse toets op [[Basin Reserve]], [[Wellington, Nieu-Seeland|Wellington]], en sy eerste ooit teen Australië gespeel.<ref name="Playing Australia" /> Dié wedstryd is destyds nie as ’n toets beskou nie, maar is in Maart 1948 deur die [[Internasionale Krieketraad|Internasionale Krieketkonferensie]] (IKK, die huidige Internasionale Krieketraad) terugwerkend as ’n toetswedstryd erken. Die Nieu-Seelandse spelers wat in hierdie wedstryd gespeel het, het die besluit deur die IKR nie verwelkom nie, omdat Nieu-Seeland sy beurte onderskeidelik met 42 en 54 lopies verloor het. Weens die Nieu-Seelandse Krieketraad se onwilligheid om Australiese spelers behoorlike toelae vir toere na Nieu-Seeland te betaal was dit die enigste toets tussen Australië en Nieu-Seeland in die tydperk van 1929 tot 1972.<ref name="Playing Australia" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/beating-up-your-neighbour-298169 |title=Beating up your neighbour |publisher=ESPNcricinfo |author=Martin Williamson |date=16 Junie 2007 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Ná sy Australiese 1946/47-toer het Engeland Nieu-Seeland vir ’n bykomende toetswedstryd besoek, wat onbeslis geëindig het. Dit was die eerste toets waartydens ’n reserwedag weens reën gebruik moes word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/m-c-c-team-in-australia-and-new-zealand-1946-47-152882 |title=M.C.C. team in Australia and New Zealand, 1946–47 |publisher=ESPNcricinfo |date=30 November 1947 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In 1949 het Nieu-Seeland waarskynlik een van sy beste spanne nog na Engeland gestuur. Toetse van drie dae het egter daartoe gelei dat al vier toetse onbeslis geëindig het. Die 1949-toer na Engeland word as een van Nieu-Seeland se beste toerprestasies nog beskou. In al die vier toetse is hoë tellings aangeteken, ondanks die feit dat hulle onbeslis geëindig het en Martin Donnelly se 206 lopies op [[Lord’s]] word as een van die beste boulbeurte nog op dié krieketveld beskou en dit is die eerste Nieu-Seelandse tweehonderdtal teen Engeland.<ref name="Playing England" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/player/martin-donnelly-36832 |title=Martin Donnelly |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die feit dat al die vier toetse onbeslis geëindig het, het ook beteken dat Nieu-Seeland tydens die toer nie ’n toets verloor het nie. Voorheen het net die legendariese Australiese span onder hul ster Donald Bradman tydens die 1948-As-reeks daarin geslaag.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/new-zealanders-in-england-1949-155256 |title=New Zealanders in England, 1949 |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In 1950/51 het Engeland Nieu-Seeland vir twee toetswedstryde besoek (nadat hulle in Australië met 4–1 verslaan is), waarvan die eerste onbeslis geëindig en die besoekers die tweede met ses paaltjies gewen het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/m-c-c-team-in-australia-and-new-zealand-1950-51-152955 |title=M. C. C. team in Australia and New Zealand, 1950–51 |publisher=ESPNcricinfo |date=30 November 1951 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In 1951/52 het Nieu-Seeland sy eerste toetswedstryde teen [[Wes-Indiese nasionale krieketspan|Wes-Indië]] gespeel, maar hulle is in die eerste met vyf paaltjies verslaan, terwyl die tweede onbeslis geëindig het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/new-zealand-v-west-indies-1951-52-152983 |title=New Zealand v West Indies 1951–52 |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In 1952/53 het Suid-Afrika, nadat hul Australiese toer met 2–2 onbeslis geëindig het, Nieu-Seeland vir die eerste keer in 20 jaar weer besoek en die toetsreeks ná een onbesliste toets met 1–0 gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/south-africans-in-australia-and-new-zealand-1952-53-152569 |title=South Africans in Australia and New Zealand, 1952–53 |publisher=ESPNcricinfo |date=30 November 1953 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Hul teenbesoek in Suid-Afrika 1953/54 (hul eerste in Suid-Afrika) het ná vyf toetswedstryde met 0–4 geëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/new-zealanders-in-south-africa-1953-54-155236 |title=New Zealanders in South Africa, 1953–54 |publisher=ESPNcricinfo |date=30 November 1954 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In 1954/55 het Nieu-Seeland die laagste beurttelling nog aangeteken, 26 teen Engeland en ook die toetsreeks met 0–2 verloor.<ref name="Why cricket" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketmonthly.com/story/837473/feature-when-new-zealand-were-all-out-for-26-against-england-in-1955 |title=26 all out |publisher=The Cricket Monthly |author=Nagraj Gollapudi |date=Maart 2015 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/mcc-in-australia-and-new-zealand-1954-55-152600 |title=MCC in Australia and New Zealand, 1954–55 |publisher=ESPNcricinfo |date=30 November 1955 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In 1955/56 het Nieu-Seeland vir die eerste keer in [[Pakistanse nasionale krieketspan|Pakistan]] en in [[Indiese nasionale krieketspan|Indië]] gespeel, maar hulle het geen oorwinning aangeteken nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/new-zealand-in-pakistan-and-india-1955-56-152631 |title=New Zealand in Pakistan and India, 1955–56 |publisher=ESPNcricinfo |date=30 November 1956 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Gedurende dieselfde seisoen het Nieu-Seeland sy eerste toetsoorwinning in sy 45ste toetswedstryd, al was dit tuis, oor Wes-Indië met 190 lopies behaal.<ref name="Why cricket" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/155240.html |title=West Indies in New Zealand, 1955–56 |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die toetsreeks was egter reeds verlore, nadat Wes-Indië die eerste drie toetswedstryde maklik gewen het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/17419/scorecard/62810/new-zealand-vs-west-indies-4th-test-west-indies-tour-of-new-zealand-1955-56 |title=West Indies tour of New Zealand, 1955/56 |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/west-indies-in-new-zealand-1955-56-155240 |title=West Indies in New Zealand, 1955–56 |publisher=ESPNcricinfo |date=30 November 1956 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/mcgregor-catches-weekes-379513 |title=McGregor catches Weekes |publisher=ESPNcricinfo |author=Don Cameron |date=14 Desember 2008 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Dit het 45 wedstryde en 26 jaar geneem voordat hulle dié mylpaal bereik het. Nieu-Seeland se 1958-toer na Engeland het met 0–4 geëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/new-zealanders-in-england-1958-155241 |title=New Zealanders in England, 1958 |publisher=ESPNcricinfo |author=Norman Preston |date=30 November 1958 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die Engelse teenbesoek in 1958/59 het vir Nieu-Seeland nie beter verloop nie, nadat hulle met 1–0 verslaan is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/m-c-c-team-in-australia-and-new-zealand-1958-59-152700 |title=M.C.C. team in Australia and New Zealand, 1958–59 |publisher=ESPNcricinfo |author=Harry Gee |date=30 November 1959 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Gedurende die volgende 20 jaar het Nieu-Seeland slegs sewe verdere toetse gewen. Vir die grootste deel van hierdie tydperk het Nieu-Seeland nie ’n eersterangse bouler gehad wat hul aanvalle kon lei nie, hoewel hulle met [[Bert Sutcliffe]] en [[Glenn Turner]] oor twee uitstekende kolwers en met [[John Richard Reid|John R. Reid]] oor ’n goeie veelsydige speler beskik het. Tot in 1970 sou Nieu-Seeland slegs sewe oorwinnings in 95 wedstryde aanteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?class=1;orderby=start;team=5;template=results;type=team;view=match |title=Statistics / Statsguru / Test matches |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Reid het Nieu-Seeland tydens ’n toer na [[Suid-Afrika]] in 1961/62 aangevoer, waar die vyf-toetsreeks met 2–2 onbeslis geëindig het. Die oorwinnings in die derde en vyfde toets was die eerste oorsese oorwinnings waarin Nieu-Seeland geslaag het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/new-zealand-in-south-africa-1961-62-155249 |title=New Zealand in South Africa, 1961–62 |publisher=ESPNcricinfo |date=30 November 1962 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Reid het tydens dié toer 1&nbsp;915 lopies aangeteken, en sodoende ’n nuwe rekord vir die meeste lopies deur ’n besoekende kolwer in Suid-Afrika aangeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://teara.govt.nz/en/1966/cricket-mens/page-5 |title=Outstanding Achievements |publisher=Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand |date=23 April 2009 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/player/john-reid-38248 |title=John Reid |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In 1962/63 het hulle weer al die drie toetswedstryde tuis teen Engeland verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/m-c-c-team-in-australia-and-new-zealand-1962-63-155251 |title=M.C.C. team in Australia and New Zealand, 1962–63 |publisher=ESPNcricinfo |date=30 November 1963 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Van die middel-1960’s af het Nieu-Seeland daarin geslaag, om die gevestigde toetslande in te haal en in drie opeenvolgende toetsreekse van drie toetse elk tuis onbeslis te speel: in 1963/64 teen Suid-Afrika,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/south-africa-in-australia-and-new-zealand-1963-64-152832 |title=South Africa in Australia and New Zealand, 1963−64 |publisher=ESPNcricinfo |date=30 November 1964 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> in 1964/65 teen Pakistan<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/pakistan-in-australia-and-new-zealand-1964-65-152347 |title=Pakistan in Australia and New Zealand, 1964–65 |publisher=ESPNcricinfo |date=30 November 1965 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> en in 1965/66 teen Engeland.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/m-c-c-team-in-australia-and-new-zealand-1965-66-152371 |title=M.C.C. team in Australia and New Zealand, 1965–66 |publisher=ESPNcricinfo |date=30 November 1966 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Gedurende dieselfde tydperk het Nieu-Seeland in Indië ook in drie onbesliste toetswedstryde gespeel, maar hulle het dié toetsreeks ná ’n nederlaag in die vierde toetswedstryd verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/new-zealand-in-india-and-pakistan-1964-65-153703 |title=New Zealand in India and Pakistan, 1964–65 |publisher=ESPNcricinfo |date=30 November 1965 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Tydens die Indiese teenbesoek in 1967/68 het Nieu-Seeland gesukkel en die toetsreeks met 1–3 verloor. Indië het tydens die toer sy eerste oorsese oorwinning nog aangeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketmonthly.com/story/395436/a-win-by-spin-in-dunedin |title=A win by spin in Dunedin |publisher=The Cricket Monthly |author=Nagraj Gollapudi |date=17 Maart 2009 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In 1969/70 het Nieu-Seeland eindelik sy eerste toetsreeks tydens sy toer van drie wedstryde na Pakistan met 1–0 gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/new-zealand-in-india-and-pakistan-1969-152438 |title=New Zealand in India and Pakistan, 1969 |publisher=ESPNcricinfo |author=R.T. Brittenden |date=30 November 1970 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Ná amper 40 jaar en 30 agtereenvolgende toetsreekse sonder ’n oorwinning was dit die eerste toetsreeks wat Nieu-Seeland gewen het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/content/records/283918.html |title=Most consecutive series without victory |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> === Die opkoms van EDI-krieket === [[Lêer:Cricket test at Basin Reserve, 10-15 February 1978 (24668812080).jpg|duimnael|400px|Indrukke van die toets tussen [[Engelse nasionale krieketspan|Engeland]] en Nieu-Seeland op 10–15 Februarie 1978. Ná 48 probeerslae het Nieu-Seeland daarin geslaag om hul eerste toetsoorwinning oor Engeland aan te teken]] [[Lêer:Scoreboard - NZ v England, Wellington, February 1978.jpg|duimnael|Telbord – [[Basin Reserve]] in Februarie 1978. Nieu-Seeland se eerste oorwinning oor Engeland]] [[Lêer:NZ vs India - Basin Reserve, Wellington - February 1981 (16366758770).jpg|duimnael|Toetswedstryd tussen Indië en Nieu-Seeland op Basin Reserve in [[Wellington, Nieu-Seeland|Wellington]], 1981]] [[Lêer:Lance Cairns - New Zealand v Australia, 17 February 1982, Dunedin (32862783456).jpg|duimnael|Lance Cairns stap van die veld nadat sy paaltjie tydens die wedstryd teen Australië op Carisbrook gekantel het, 1982]] Op 11 Februarie 1973 het Nieu-Seeland sy eerste [[Internasionale eendagwedstryd|EDI-wedstryd]] gespeel en Pakistan op Lancasterpark met 22 lopies verslaan.<ref name="Why cricket" /> Hulle het die toer se toetsreeks egter met 0–1 verloor, waardeur Pakistan met dieselfde uitslag wraak kon neem en ook sy eerste oorsese toetsreeks gewen het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/pakistan-in-new-zealand-1972-73-152515 |title=Pakistan in New Zealand, 1972–73 |publisher=ESPNcricinfo |author=R.T. Brittenden |date=30 November 1973 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die EDI-krieket het tot meer wedstryde teen Australië gelei en albei spanne ding mee om die Chappell-Hadlee-trofee wat na twee bekende krieketgesinne genoem is: die Australiese Chappells en die Nieu-Seelandse Hadlees. In Maart 1973 het Nieu-Seeland sy eerste toetsoorwinning oor Australië aangeteken, nadat hulle die tweede toets op Lancasterpark met vyf paaltjies gewen het.<ref name="Playing Australia" /> Die toetsreeks het met 1–1 gelykop geëindig, nadat die eerste toetswedstryd onbeslis geëindig en Australië die derde toets met 297 lopies gewen het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/australia-in-new-zealand-1973-74-152550 |title=Australia in New Zealand, 1973–74 |publisher=ESPNcricinfo |date=30 November 1974 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In dieselfde jaar het [[Richard Hadlee]] debuteer en die tempo waarteen Nieu-Seeland toetse gewen het, het dramaties toegeneem. Hadlee was een van die beste snelboulers van sy generasie, en hy het in 86 toetse vir Nieu-Seeland verskyn, voordat hy in 1990 afgetree het. Van hierdie 86 toetse wat Hadlee vir Nieu-Seeland gespeel het, het hulle 22 gewen en 28 verloor. In 1977/78 het Nieu-Seeland sy eerste toets teen Engeland gewen, in die 48ste probeerslag, op Basin Reserve, Wellington, met 72 lopies.<ref name="Playing England" /> Hadlee het tien paaltjies tydens dié wedstryd geneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://wisden.com/almanack/sir-richard-hadlee-almanack-tribute |title=Richard Hadlee: 'The Most Intelligent Fast Bowler Ever' |publisher=Wisden Almanack |date=3 Julie 2019 |accessdate=18 Julie 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220718152251/https://wisden.com/almanack/sir-richard-hadlee-almanack-tribute |archive-date=18 Julie 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die toetsreeks het ná ’n Engelse oorwinning en ’n onbesliste toets met 1–1 gelykop geëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/england-in-pakistan-and-new-zealand-1977-78-152151 |title=England in Pakistan and New Zealand, 1977–78 |publisher=ESPNcricinfo |author=Alex Bannister |date=30 November 1978 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In 1983 het Nieu-Seeland sy eerste wegoorwinning oor Engeland behaal, toe hulle op Headingley, [[Leeds]], met vyf paaltjies geseëvier het. Hulle het die toetsreeks nogtans met 1–3 verloor.<ref name="Playing England" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-new-zealanders-in-england-1983-155266 |title=The New Zealanders in England, 1983 |publisher=ESPNcricinfo |date=30 November 1983 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In 1984 het Nieu-Seeland eindelik sy eerste toetsreeks tuis teen Engeland gewen, nadat hulle die tweede toets in Christchurch met ’n beurt en 132 lopies gewen en die ander twee toetswedstryde onbeslis geëindig het.<ref name="Playing England" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/new-zealand-v-england-1983-84-152309 |title=New Zealand v England 1983–84 |publisher=ESPNcricinfo |date=30 November 1984 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In 1986 het Nieu-Seeland sy eerste toetsreeks in Engeland gewen, nadat hulle die toets op [[Trent Bridge]], [[Nottingham]], met agt paaltjies gewen en die ander twee toetswedstryde onbeslis geëindig het.<ref name="Playing England" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-new-zealanders-in-england-1986-153074 |title=The New Zealanders in England, 1986 |publisher=ESPNcricinfo |author=Graeme Wright |date=3 April 2008 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Een van Nieu-Seeland se waarskynlik destyds bekendste EDI-wedstryde is die “onderarm”-wedstryd teen Australië op die [[Melbourne-krieketveld]] in 1981. Nieu-Seeland het ses lopies met die laaste aflewering benodig om die wedstryd gelykop te laat eindig, maar die Australiese kaptein [[Greg Chappell]] het vir sy broer [[Trevor Chappell|Trevor]] opdrag gegee om die bal met sy onderarm langs die paaltjie te “boul” om te verhoed dat die Nieu-Seelandse kolwer Brian McKechnie ’n grenshou kon aanteken. Die betrokke Australiese skeidsregters het die skuif as wettig beskou, aangesien dit aan die destydse krieketwette voldoen het. Die nasleep van hierdie voorval het die politieke verhoudinge tussen Australië en Nieu-Seeland laat versuur, verskeie leidende politieke en krieketpersoonlikhede het die voorval as “onsportief” en “teen die gees van krieket” beskryf.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/magazine/content/story/498574.html |title=Underarm, underarm |publisher=ESPNcricinfo |date=29 Januarie 2011 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Toe Nieu-Seeland tydens die Driereeks in 1983 weer teen Australië gespeel het, is [[Lance Cairns]] vir sy EDI-kolfwerk geloof. In een wedstryd teen Australië op die Melbourne-krieketveld, een van die wêreld se grootste krieketvelde, het hy ses grenshoue aangeteken. Min aanhangers onthou dat Nieu-Seeland hierdie wedstryd met 149 lopies verloor het. Van Lance se grootste bydrae tot Nieu-Seelandse krieket is egter sy seun [[Chris Cairns]].<ref name="Playing Australia" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/player/lance-cairns-36595 |title=Lance Cairns |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Gedurende die 1980’s het Nieu-Seeland ook oor sy beste kolwer nog, [[Martin Crowe (krieketspeler)|Martin Crowe]], en ’n aantal goeie spelers beskik, wat almal in staat was om die een of ander wedstryd te wen en waardevolle bydrae in ’n toetswedstryd te lewer. Die beste voorbeeld van Nieu-Seeland se twee sterspelers (R. Hadlee en M. Crowe) wat ’n verskil in wedstryde gemaak en ander spelers wat goeie bydraes gelewer het, is Nieu-Seeland teen Australië in 1985 in [[Brisbane]]. In Australië se eerste beurt het Hadlee nege paaltjies vir 52 lopies geneem. In Nieu-Seeland se enigste draai by die kolf het M. Crowe 188 lopies en John F. Reid 108 lopies aangeteken. Edgar, Wright, Coney, Jeff Crowe, V. Brown en Hadlee het tussen 17 en 54* lopies aangeteken. In Australië se tweede beurt het Hadlee ses paaltjies vir 71 lopies en Chatfield drie paaltjies vir 75 lopies geneem. Nieu-Seeland het eindelik met ’n beurt en 41 lopies gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/new-zealand-tour-of-australia-1985-86-62087/australia-vs-new-zealand-1st-test-63415/full-scorecard |title=1st Test, Brisbane, Nov 8 – 12 1985, New Zealand tour of Australia |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Dit was Nieu-Seeland se eerste toetsoorwinning in Australië.<ref name="Playing Australia" /> Nadat Australië die tweede toets in Sydney gewen het, het Nieu-Seeland die derde in Perth gewen en sodoende die toetsreeks met 2–1 beklink. Dit was Nieu-Seeland se eerste toetsreeksoorwinning in Australië.<ref name="Playing Australia" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-new-zealanders-in-australia-1985-86-155271 |title=The New Zealanders in Australia, 1985–86 |publisher=ESPNcricinfo |date=30 November 1986 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die daaropvolgende tuisreeks in 1985/86 teen Australië het Nieu-Seeland ná twee onbesliste toetswedstryde en ’n oorwinning in die derde toets met 1–0 gewen en sodoende sy eerste tuisreeksoorwinning oor Australië behaal.<ref name="Playing Australia" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-australians-in-new-zealand-1985-86-153084 |title=The Australians in New Zealand, 1985–86 |publisher=ESPNcricinfo |date=30 November 1986 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In vergelyking met toetskrieket het eendagkrieket aan Nieu-Seeland ook meer kans gegee om meer gereeld teen die beter spanne van die krieketwêreld mee te ding. In eendagkrieket hoef die kolwer nie honderdtalle aan te teken nie en die bouler hoef nie die teenstander uit te boul om wedstryde te wen nie. Eendagwedstryde kan gewen word deur een kolwer wat ’n vyftigtal en ’n paar ander wat 30’s aanteken, die boulers boul ekonomies en almal doen ’n goeie veldwerk. Dit is die vereistes waaraan Nieu-Seelandse spelers gereeld voldoen en sodoende ’n goeie EDI-rekord teen al die ander spanne ontwikkel het. Op die manier het Nieu-Seeland tydens die eerste twee krieketwêreldbekertoernooie (in [[Krieketwêreldbeker 1975|1975]] en [[Krieketwêreldbeker 1979|1979]]) in Engeland die halfeindrondte gehaal. Tydens die volgende twee toernooie (in [[Krieketwêreldbeker 1983|1983]] en [[Krieketwêreldbeker 1987|1987]]) was Nieu-Seeland egter minder suksesvol en hulle is reeds in die groepfase uitgeskakel.<ref name="The World Cup">{{en}} {{cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/culture/new-zealand-cricket/the-world-cup |title=New Zealand cricket – Page 3 – The World Cup |publisher=NZ History |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Chris Cairns het sy debuut een jaar voor Hadlee se aftrede in 1990 gemaak. Cairns, een van Nieu-Seeland se beste veelsydige spelers, het in die 1990’s die boulaanval met [[Danny Morrison]] aangevoer. [[Stephen Fleming]], Nieu-Seeland se mees produktiewe lopiemaker, het beide die kolfwerk en die span na die 21ste eeu geneem. [[Nathan Astle]] en [[Craig McMillan]] het ook heelwat lopies vir Nieu-Seeland aangeteken, maar albei het vroeër afgetree as verwag is. Tydens die [[Krieketwêreldbeker 1992]] het die medegasheer Nieu-Seeland weer beter gevaar en die halfeindrondte gehaal, waar hulle deur die latere kampioen Pakistan onder hul kaptein [[Imran Khan]] uitgeskakel is; Nieu-Seeland het egter teen al die ander deelnemende spanne gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/benson-hedges-world-cup-1991-92-60924/new-zealand-vs-pakistan-1st-sf-65154/match-report |title=Inzamam-ul-Haq, Javed Miandad the heroes as Pakistan surge into World Cup final |publisher=ESPNcricinfo |author=Karthik Krishnaswamy |date=1 Mei 2020 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Tydens die [[Krieketwêreldbeker 1996]] in [[Indië]], [[Pakistan]] en [[Sri Lanka]] is Nieu-Seeland effens vroeër – in die kwarteindstryd – deur Australië uitgeskakel<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/top-world-cup-performances-mark-waugh-s-110-carried-australia-to-victory-over-new-zealand-497322 |title=Amazing grace denies the Kiwis |publisher=ESPNcricinfo |author=Jamie Alter |date=18 Januarie 2011 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> en tydens die [[Krieketwêreldbeker 1999]] in Engeland was in die halfeindstryd weer Pakistan die laaste teenstander.<ref name="The World Cup" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/top-world-cup-performances-shoaib-akhtar-shatters-the-kiwis-at-old-trafford-281385 |title=Shoaib shatters the Kiwis |publisher=ESPNcricinfo |author=Jamie Alter |date=24 Februarie 2007 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Op 4 April 1996 het Nieu-Seeland ’n unieke wêreldrekord behaal, nadat die hele span vir hul spanprestasie as speler van die wedstryd aangewys is, nadat hulle Wes-Indië met vier lopies verslaan het. Dit is die eerste keer wat ’n hele span hierdie toekenning ontvang het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.howstat.com/cricket/Statistics/Matches/MatchScorecard_ODI.asp?MatchCode=1153 |title=1995–1996 West Indies v New Zealand – 4th Match – Georgetown, Guyana |publisher=HowStat |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/16203/game/64524/west-indies-vs-new-zealand-4th-odi-new-zealand-tour-of-west-indies-1995-96 |title=4th ODI, New Zealand tour of West Indies at Georgetown, Apr 3 1996 |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/151262.html |title=Fourth One-Day International – WEST INDIES v NEW ZEALAND |publisher=Wisden 1997 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> [[Daniel Vettori]] het in 1997 sy debuut op 18 jaar gemaak, en toe hy in 2007 by Fleming as kaptein oorgeneem het, is hy reeds as die beste veelsydige draaibouler in die krieketwêreld beskou. Op 26 Augustus 2009 het Daniel Vettori die agtste speler, en tweede linkerhandse bouler (na [[Chaminda Vaas]]) geword om 300 paaltjies te neem en 3&nbsp;000 toetslopies aan te teken, en sodoende dié roemryke klub betree. Vettori het in 2011 besluit om ’n onbeperkte ruskans van krieket se internasionale kortvorme te neem, maar voortgegaan om Nieu-Seeland in toetskrieket te verteenwoordig en vir die [[Krieketwêreldbeker 2015]] na EDI-krieket teruggekeer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/player/daniel-vettori-38710 |title=Daniel Vettori |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> === Ná die millenniumwending === [[Lêer:Lords test match.jpg|duimnael|Toetswedstryd tussen Engeland en Nieu-Seeland op [[Lord’s]] in Mei 2004]] Nieu-Seeland het die nuwe millennium met hul oorwinning tydens die [[Kampioenetrofee 2000]] in [[Kenia]] begin en sodoende sy eerste IKR-toernooi gewen. Hulle het met ’n oorwinning van 64 lopies oor [[Zimbabwiese nasionale krieketspan|Zimbabwe]] begin, en toe Pakistan met vier paaltjies in die halfeindstryd verslaan. In die eindstryd teen Indië het Chris Cairns ’n onoorwonne 102 lopies in Nieu-Seeland se lopiejaag aangeteken en Nieu-Seeland sodoende die toernooi laat wen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/brydon-coverdale-on-david-trist-new-zealand-s-coach-during-their-icc-knockout-triumph-in-2000-1098336 |title=The man behind New Zealand's world title |publisher=ESPNcricinfo |author=Brydon Coverdale |date=24 Mei 2017 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> [[Shane Bond]] het tussen 2001 en 2007 in 17 toetse vir Nieu-Seeland gespeel, maar hy kon ná ’n besering nie verder speel nie. Wanneer hy fiks was, het hy aan die Nieu-Seelandse boulaanval ’n dimensie besorg wat sedert Hadlee se aftrede nie meer gesien is nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/player/shane-bond-36326 |title=Shane Bond |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Tydens die [[Krieketwêreldbeker 2003]] in [[Suid-Afrika]], [[Kenia]] en [[Zimbabwe]] het Nieu-Seeland slegs die Super 6 behaal, wat hoofsaaklik te wyte was aan die puntestelsel. Nadat Nieu-Seeland in die groepfase die wedstryd teen [[Keniaanse nasionale krieketspan|Kenia]] in [[Nairobi]] weens veiligheidskwessies verbeur het,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2003/jan/31/cricket.cricketworldcup20031 |title=New Zealand refuse to play in Kenya |publisher=[[The Guardian]] |date=31 Januarie 2003 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> het die punte uit hierdie wedstryd in die volgende rondte ontbreek, omdat dit na die volgende rondte oorgedra is, en Nieu-Seeland is uit die toernooi geskakel.<ref name="The World Cup" /><ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport3/cwc2003/hi/newsid_2850000/newsid_2854800/2854849.stm |title=Kiwi chief slams format |publisher=[[BBC]] |date=16 Maart 2003 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Rondom die beplande 2005-toer na [[Zimbabwiese nasionale krieketspan|Zimbabwe]] het weer bekommernisse ontstaan. As gevolg van die [[menseregte]]situasie in Zimbabwe is druk op die Nieu-Seelandse span uitgeoefen om die toer nie aan te pak nie. Die spelers was ten gunste van die toer en hulle het die toer eindelik onderneem,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/new-zealand-players-unanimous-in-their-decision-to-tour-211675 |title=New Zealand players unanimous in their decision to tour |publisher=ESPNcricinfo |date=23 Julie 2005 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> hoewel beide die ministerie van buitelandse sake en die parlement dié toer probeer keer het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/new-zealand-asks-for-zimbabwe-ban-from-internationals-212761 |title=New Zealand asks for Zimbabwe ban from internationals |publisher=ESPNcricinfo |date=6 Julie 2005 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/nz-parliament-votes-to-stop-zimbabwe-tour-214362 |title=NZ Parliament votes to stop Zimbabwe tour |publisher=ESPNcricinfo |date=26 Julie 2005 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Tydens die eerste toets in [[Harare]] het Nieu-Seeland daarin geslaag om Zimbabwe twee keer op dieselfde dag op onderskeidelik 59 en 99 lopies uit te boul. Zimbabwe was slegs die tweede span wat dit teëgekom het, nadat Indië in 1952 in [[Manchester]] ook twee keer op dieselfde dag uitgeboul is. Die toetswedstryd is binne twee dae voltooi en Nieu-Seeland het met ’n beurt en 294 lopies gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/new-zealand-tour-of-zimbabwe-2005-144150/zimbabwe-vs-new-zealand-1st-test-215253/match-report |title=Hopeless Zimbabwe crushed inside two days – Zimbabwe v New Zealand 1st Test, Harare |publisher=ESPNcricinfo |date=8 Augustus 2005 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die opkoms van die finansiële sterk [[Raad vir Beheer van Krieket in Indië]] (BCCI) het ’n sterk impak op Nieu-Seelandse krieket en sy spelers gehad. Die BCCI het daarin geslaag om ander krieketrade te oortuig om nie spelers te kies wat by die mededingende Indiese T20-Krieketliga aangesluit het nie. Die Nieu-Seelandse krieket het vervolgens die dienste van [[Shane Bond]], [[Lou Vincent]], [[Andre Adams]], [[Hamish Marshall]] en [[Daryl Tuffey]] verloor. Die geld, wat met T20-krieket in Indië verdien kan word, het dalk ook spelers soos [[Craig McMillan]] en [[Scott Styris]] (van toetskrieket) vroeër laat aftree as wat hulle dit andersins sou gedoen het. Ná die ondergang van die Indiese Krieketliga het beide Bond en Tuffey weer vir Nieu-Seeland gespeel. Tydens die EDI-reeks in 2006/07 in Nieu-Seeland het Australië van sy sleutelspelers vir die daaropvolgende [[Krieketwêreldbeker 2007|krieketwêreldbekertoernooi]] laat rus, terwyl ander beseer was. Die gasheer het die EDI-reeks met 3–0 gewen.<ref name="Playing Australia" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/australia-tour-of-new-zealand-2006-07-251038/new-zealand-vs-australia-3rd-odi-251496/match-report |title=Stunning McMillan seals whitewash |publisher=ESPNcricinfo |author=Brydon Coverdale |date=20 Februarie 2007 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Tydens beide die krieketwêreldbeker in Wes-Indië en die nuwe [[T20I-wêreldbeker 2007|T20I-wêreldbeker]] in Suid-Afrika het Nieu-Seeland die halfeindrondte gehaal. Hoewel die Black Caps tydens die volgende vier T20I-wêreldbekertoernooie slegs die Super 8 of Super 10 gehaal het, het hulle tydens die [[Krieketwêreldbeker 2011]] in Indië, Sri Lanka en [[Bangladesj]] weer die halfeindstryd gehaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2010-11-381449/sri-lanka-vs-new-zealand-1st-semi-final-433604/match-report |title=Sri Lanka survive jitters to reach World Cup final |publisher=ESPNcricinfo |date=29 Maart 2011 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Vettori het in 2011 as toetskaptein bedank en hy is deur die sterkolwer [[Ross Taylor]] opgevolg. Taylor het Nieu-Seeland vir een jaar aangevoer, insluitende ’n naelbyter-oorwinning in ’n toetswedstryd met ’n lae telling teen Australië in [[Hobart]], hul eerste oorwinning oor Australië sedert 1993.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/australia-v-new-zealand-2011-12-567948 |title=Australia v New Zealand, 2011–12 |publisher=ESPNcricinfo |author=Mark Geenty |date=10 Junie 2012 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In 2012 het Nieu-Seeland weer daarin geslaag om Zimbabwe twee keer op dieselfde dag op onderskeidelik 51 en 143 lopies uit te boul, waardeur die toetswedstryd binne drie dae voltooi is en Nieu-Seeland met ’n beurt en 301 lopies gewen het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/zimbabwe-tour-of-new-zealand-2011-12-520581/new-zealand-vs-zimbabwe-only-test-520591/match-report-3 |title=New Zealand bowl out Zimbabwe twice in a day |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Fernando |date=28 Januarie 2012 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In 2012/13 is [[Brendon McCullum]] as kaptein benoem en nuwe spelers het as wêreldklasspelers opgekom. McCullum het Nieu-Seeland in reeksoorwinnings in 2013/14 oor beide Wes-Indië<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/west-indies-tour-of-new-zealand-2013-14-661629/new-zealand-vs-west-indies-3rd-test-661683/match-report-4 |title=New Zealand ease to series victory |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew McGlashan |date=22 Desember 2013 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> en Indië<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/india-tour-of-new-zealand-2013-14-667633/new-zealand-vs-india-2nd-test-667653/match-report |title=India hang on for a draw after McCullum triple |publisher=ESPNcricinfo |author=Sidharth Monga |date=18 Februarie 2014 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> asook in 2014/15 oor beide Pakistan<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/new-zealand-tour-of-united-arab-emirates-2014-15-742601/new-zealand-vs-pakistan-3rd-test-742615/match-report |title=Series tied as New Zealand take emotional win |publisher=ESPNcricinfo |author=Devashish Fuloria |date=30 November 2014 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> en [[Sri Lankaanse nasionale krieketspan|Sri Lanka]]<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/sri-lanka-in-new-zealand-test-series-2014-15-749765/new-zealand-vs-sri-lanka-2nd-test-749779/match-report |title=NZ complete turnaround with big win |publisher=ESPNcricinfo |author=Devashish Fuloria |date=7 Januarie 2015 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> aangevoer, waarvolgens Nieu-Seeland in die ranglyste vir beide toets en EDI geklim het.<ref name="top" /> In die reeks teen Indië het McCullum in Wellington 302 lopies aangeteken en sodoende Nieu-Seeland se eerste drievoudige honderdtaller in toetskrieket geword.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/player/brendon-mccullum-37737 |title=Brendon McCullum |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> === Herhaaldelike eindstrydverskynings === [[Lêer:Cricket World Cup Final (16351625604).jpg|duimnael|Eindstryd van die [[Krieketwêreldbeker 2015]] tussen Australië en Nieu-Seeland op [[Melbourne-krieketveld]]]] [[Lêer:Kane Williamson in Cricket World Cup 2019.jpg|duimnael|Die Nieu-Seelandse kaptein Kane Williamson tydens die wedstryd teen [[Afghaanse nasionale krieketspan|Afghanistan]] gedurende die [[Krieketwêreldbeker 2019]]]] [[Lêer:1st test between BD vs NZ at Sylhet in 2023-24.jpg|duimnael|Toetswedstryd tussen Bangladesj en Nieu-Seeland op die Sylhet Internasionale Krieketstadion in November 2023]] Vroeg in 2015 het die medegasheer Nieu-Seeland onoorwonne die eindstryd van die [[Krieketwêreldbeker 2015|krieketwêreldbekertoernooi]] gehaal, maar hulle is deur die ander medegasheer Australië met sewe paaltjies verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.icc-cricket.com/cricket-world-cup/results |title=Results {{!}} Cricket World Cup 2015 – ICC Cricket {{!}} Official Website |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=20 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160320065120/http://www.icc-cricket.com/cricket-world-cup/results |archive-date=20 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In dieselfde jaar het die Nieu-Seelandse nasionale krieketspan ter viering van die [[Maori (taal)|Māori-taalweek]] onder die naam ''Aotearoa'' in hul eerste wedstryd teen Zimbabwe gespeel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/new-zealand-to-play-as-aotearoa-903551 |title=New Zealand to play as Aotearoa |publisher=ESPNcricinfo |date=27 Julie 2015 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In middel-2015 het Nieu-Seeland na Engeland getoer en goed presteer. Die toetsreeks het met 1–1 onbeslis geëindig, terwyl hulle die EDI-reeks met 2–3 verloor het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/andrew-alderson-limited-overs-losses-dampen-new-zealand-s-tour-890971 |title=Limited-overs losses dampen New Zealand's tour |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Alderson |date=24 Junie 2015 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Tussen Oktober tot November 2015, en weer in Februarie 2016, het Nieu-Seeland in twee toetsreekse teen Australië gespeel, met drie en twee wedstryde onderskeidelik. Met ’n Australiese span wat veranderinge ondergaan het, het Nieu-Seeland glo ’n kans gehad om te wen, veral tuis. Nieu-Seeland het albei reekse egter met 0–2 verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/new-zealand-tour-of-australia-2015-16-892499/australia-vs-new-zealand-3rd-test-892513/match-report |title=Australia sneak home in tense finish |publisher=ESPNcricinfo |author=Brydon Coverdale |date=29 November 2015 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/australia-tour-of-new-zealand-2015-16-914197/new-zealand-vs-australia-2nd-test-914239/match-report |title=Australia claim No. 1, McCullum exits |publisher=ESPNcricinfo |author=Daniel Brettig |date=24 Februarie 2016 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.smh.com.au/sport/cricket/australia-v-new-zealand-test-series-little-brothers-big-chance-20160211-gmrlqg.html |title=Australia v New Zealand Test series: Little brother's big chance |publisher=The Sydney Morning Herald |date=11 Februarie 2016 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Vir die derde toets in Adelaide het Australië en Nieu-Seeland ooreengekom om van dit die eerste dag/aandtoetswedstryd nog te maak.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/australia/content/story/892403.html |title=First day-night Test for Adelaide Oval |publisher=ESPNcricinfo |author=Daniel Brettig |date=29 Junie 2015 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Tydens die [[Krieketwêreldbeker 2019]] in Engeland en [[Wallis]] het Nieu-Seeland vir die tweede agtereenvolgende keer die eindstryd gehaal, nadat hulle in die halfeindstryd Indië met 18 lopies verslaan het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/108910/ravindra-jadeja-ms-dhoni-fight-in-vain-as-new-zealand-advance-to-final-icc-cricket-world-cup-2019 |title=Jadeja, Dhoni fight in vain as New Zealand advance to final |publisher=Cricbuzz |date=10 Julie 2019 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Nieu-Seeland het teen die gasheer Engeland te staan gekom en sedert die [[Krieketwêreldbeker 1992]] was dit die eerste keer wat twee spanne in die eindwedstryd ontmoet het wat nog nie ’n titel ingepalm het nie. Die eindstryd teen Engeland op Lord’s word as een van die beste en mees dramatiese krieketwedstryde nog beskryf, en sommige beskou dit as die “beste EDI in die krieketgeskiedenis”.<ref name="NZH-2019" /> Beide die wedstryd en die nodige Superboulbeurt het in ’n gelykop geëindig en Engeland het die titel ingepalm nadat hulle meer grenshoue aangeteken het as Nieu-Seeland.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/108952/match-tied-super-over-tied-england-win-wc-on-boundary-count |title=England win World Cup on boundary count after Super Over thriller against New Zealand |publisher=Cricbuzz |author=Akash Sarkar |date=15 Julie 2019 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref name="ESPN-2019" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/live/cricket/47484101 |title=Relive incredible World Cup final with clips and analysis as it happened |publisher=[[BBC]] |date=14 Julie 2019 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die Nieu-Seelander [[Kane Williamson]] was die kaptein wat die meeste lopies (578) tydens een enkele krieketwêreldbekertoernooi aangeteken het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-world-cup/kane-williamson-becomes-captain-with-most-runs-in-a-world-cup/articleshow/70215989.cms |title=Kane Williamson becomes captain with most runs in a World Cup |publisher=Times of India |date=15 Julie 2019 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Nieu-Seeland is ook die enigste span wat agt keer minstens die halfeindstryd gehaal het sonder om die titel in te palm.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/sport/cricket-world-cup-2019-how-black-caps-have-to-overcome-44-years-of-history-to-win-world-cup/2QIWUXLHJTVP52GGDQKHZVWQMA/ |title=Cricket World Cup 2019: How Black Caps have to overcome 44 years of history to win World Cup |publisher=[[The New Zealand Herald]] |author=Niall Anderson |date=7 Julie 2019 |accessdate=20 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231120170220/https://www.nzherald.co.nz/sport/cricket-world-cup-2019-how-black-caps-have-to-overcome-44-years-of-history-to-win-world-cup/2QIWUXLHJTVP52GGDQKHZVWQMA/ |archive-date=20 November 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In Januarie 2021 het Nieu-Seeland vir die eerste keer die eerste plek op die IKR-toetsranglys behaal.<ref name="toetsrang" /> Eweneens het Nieu-Seeland in Mei dieselfde jaar vir die eerste keer die eerste plek op die EDI-ranglys beklee.<ref name="EDI-rang" /> In Junie 2021 het Nieu-Seeland in die eindstryd van die eerste [[Wêreldtoetskampioenskap 2019–2021]] teen Indië te staan gekom en hulle met agt paaltjies verslaan, waarmee die Black Caps hul tweede IKR-titel kon wen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-test-championship-2019-2021-1195334/india-vs-new-zealand-final-1249875/match-report |title=Under the radar no more, New Zealand trump India to become Test world champions |publisher=ESPNcricinfo |author=Sidharth Monga |date=23 Junie 2021 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Tydens die [[T20I-wêreldbeker 2021]] se Super 12 in [[Oman]] en die [[Verenigde Arabiese Emirate]] is Nieu-Seeland deur Pakistan geklop, maar aansluitend het hulle herstel en Indië, Skotland, Namibië en Afghanistan verslaan. Vervolgens het die Nieu-Seelanders hul groep in die tweede plek afgesluit en die halfeindrondte gehaal, waar hulle Engeland met vyf paaltjies verslaan en vir die eerste keer die eindstryd gehaal het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2021-22-1267897/england-vs-new-zealand-1st-semi-final-1273754/match-report |title=Daryl Mitchell, Jimmy Neesham pull off heist as New Zealand storm into final |publisher=ESPNcricinfo |author=Alagappan Muthu |date=10 November 2021 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In die eindstryd is Nieu-Seeland deur Australië met agt paaltjies verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2021-22-1267897/australia-vs-new-zealand-final-1273756/match-report |title=Marsh, Warner muscle Australia to T20 World Cup glory |publisher=ESPNcricinfo |author=Karthik Krishnaswamy |date=21 April 2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Tydens die [[T20I-wêreldbeker 2022]] se Super 12 in Australië het Nieu-Seeland in sy eerste wedstryd die gasheer met 89 lopies verslaan, nadat hulle hul opponent op 111 lopies uitgeboul het. Die daaropvolgende wedstryd teen Afghanistan is weens reën afgelas, waarna die Nieu-Seelanders Sri Lanka en Ierland geklop het, terwyl hulle deur Engeland verslaan is. Vervolgens het hulle hul groep met ’n goeie lopietempo in die eerste plek afgesluit en die halfeindrondte gehaal, waar hulle teen Pakistan met sewe paaltjies verloor het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2022-23-1298134/new-zealand-vs-pakistan-1st-semi-final-1298177/match-report |title=Near-perfect Pakistan make light work of New Zealand to storm into final |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Fidel Fernando |date=9 November 2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die tweede [[Wêreldtoetskampioenskap 2021–2023]] het Nieu-Seeland slegs in die sesde plek afgesluit. Tydens die [[Krieketwêreldbeker 2023]] in Indië het die Nieu-Seelanders Engeland, Nederland, Bangladesj, Afghanistan en Sri Lanka verslaan, maar hulle het ook nederlae gely teen Indië, Australië, Suid-Afrika en Pakistan. Daarmee het hulle, gelyk aan punte met Pakistan en Afghanistan, die halfeindrondte gehaal, maar hulle het teen Indië met 70 lopies verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/india-vs-new-zealand-1st-semi-final-1384437/match-report |title=India waltz into World Cup final after Shami seven-for and centuries from Iyer and Kohli |publisher=ESPNcricinfo |author=Sidharth Monga |date=15 November 2023 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Tydens die [[T20I-wêreldbeker 2024]] het die Nieu-Seelanders hul wedstryde teen Afghanistan en Wes-Indië verloor, voordat hulle [[Ugandese nasionale krieketspan|Uganda]] en [[Papoea-Nieu-Guinese nasionale krieketspan|Papoea-Nieu-Guinee]] kon klop, waardeur hulle reeds in die eerste rondte uit die toernooi geskakel is en vir die eerste keer sedert 2014 die halfeindrondte van ’n vername IKR-toernooi nie kon haal nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2024-1411166/new-zealand-vs-uganda-32nd-match-group-c-1415732/match-preview |title=Uganda eye bright finish against knocked-out New Zealand |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Fidel Fernando |date=14 Junie 2024 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Tydens die [[Kampioenetrofee 2025]] het die Nieu-Seelanders hul groep ná ’n nederlaag teen Indie tweede afgesluit, waarna hulle in die halfeindstryd met Suid-Afrika afgereken en in die eindstryd weer teen Indie te staan gekom het, maar dié keer met vier paaltjies vasgeval het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-champions-trophy-2024-25-1459031/india-vs-new-zealand-final-1466428/match-report |title=Rohit, Rahul, spinners lead India to third Champions Trophy title |publisher=ESPNcricinfo |author=Sidharth Monga |date=9 Maart 2025 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die derde [[Wêreldtoetskampioenskap 2023–2025]] het Nieu-Seeland in die vierde plek afgesluit. Die Black Caps het tydens die [[T20I-wêreldbeker 2026]] in [[Indië]] en [[Sri Lanka]] die Super 8 gehaal en die halfeindstryd weens ’n beter lopietempo teenoor Pakistan s’n bereik, waar hulle Suid-Afrika met nege paaltjies geklop het. In die eindstryd het die Nieu-Seelanders egter teen die medegasheer en verdedigende wêreldkampioen Indië vasgeval.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2025-26-1502138/india-vs-new-zealand-final-1512773/match-report |title=India crush New Zealand for third T20 World Cup title |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Miller |date=8 Maart 2026 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> == Kleure en byname == {| class="wikitable" style="text-align:center;margin-left:1em;float:right" !Tydperk !Truiverskaffer !Borg (bors) !Borg (moue) |- |1980–1989 |rowspan=2|[[Adidas]] | – | – |- |1990 |rowspan=4|[[DB Draught]] | – |- |1991 | – | – |- |1992 |rowspan=4|[[ISC (sportklere)|ISC]] | – |- |1993–1994 |[[Bank of New Zealand]] |- |1995–1996 | – |rowspan=2|[[DB Draught]] |- |1997 |rowspan=3|[[Bank of New Zealand]] |- |1998 |[[Canterbury of New Zealand|Canterbury]] |rowspan=2|[[TelstraClear]] |- |1999 |[[Asics]] |- |2000 |rowspan=4|WStar |[[TelstraClear]] | – |- |2001–2005 |rowspan=5|[[National Bank of New Zealand]] |[[TelstraClear]] |- |2006–2008 | – |- |2009 |rowspan=2|[[Dheeraj & East Coast]] |- |2010 |rowspan=5|[[Canterbury of New Zealand|Canterbury]] |- |2011–2014 |rowspan=2|[[Ford Motormaatskappy|Ford]] |- |2015–2016 |rowspan=4|[[ANZ Bank New Zealand|ANZ]] |- |2017 |rowspan=3|[[ANZ Bank New Zealand|ANZ]] |- |2018–2024 |- |2024 |[[Castore]] |} [[Lêer:New Zealand cricket team, Shoaib Malik, Dunedin, NZ, 2009.jpg|duimnael|links|Nieu-Seeland in hul helder toetsklere]] [[Lêer:England vs. New Zealand 2015 (18).jpg|duimnael|links|Nieu-Seeland in hul donker EDI-klere]] Nieu-Seeland se trui word verskaf deur Canterbury, wat in 2009 by die vorige vervaardiger WStar oorgeneem het. Wanneer hulle toetskrieket speel, toon Nieu-Seeland se wit krieketklere die [[silwervaring]] op die linkerkant van die trui, die naam en kenteken van die borg ANZ op die regterkant asook op die linkermou en die Canterbury-kenteken op die regtermou. Nieu-Seeland se veldwerkers mag ’n swart pet (soortgelyk aan ’n [[bofbalpet]] pleks van die baggypet wat deur ander spanne gebruik word) of ’n wit sonhoed met die Nieu-Seelandse Krieketkenteken in die middel dra. Helms is ook swart geverf (alhoewel dit tot in 1996 wit was met die silwervaringlogo in ’n swart sirkel). In die korter vorme van krieket vertoon Nieu-Seeland se EDI- en T20I-truie die ANZ-kenteken in die middel met die silwervaring op die linkerkant van die trui, Canterbury se kenteken op die regtermou en die ANZ-embleem op die regterkant. Die EDI-trui bestaan uit ’n swart hemp met blou aksente en swart broeke, terwyl die T20I-trui uit ’n roomkleurige hemp met swart aksente en swart broeke bestaan. Tydens IKR-toernooie in die korter vorme van krieket word ’n veranderde trui-ontwerp gebruik met die borg se kenteken op die mou en ''NEW ZEALAND'' oor die bors. Nieu-Seeland se EDI-trui tussen die Wêreldkrieketreeks in 1980 en 1988 was roomkleur en bruin. Die 1983/1984-weergawe is deur die Black Caps se ondersteunersgroep ''Beige Brigade'' gewild gemaak, wat die weergawe van hierdie trui aan die algemene publiek saam met ’n “morele kontrak”, wat die verwagtinge van die Beige Brigadier verklaar het, verkoop is; die trui is ook tydens die eerste T20I-wedstryd tussen Australië en Nieu-Seeland gedra. Tussen 1991 en 1997 is egter grys of silwer (met die een of ander spatsels van swart of wit) gebruik. Tot in 2000 was die EDI-trui geteël met swart aksente. Vorige uitrusters was Adidas (Wêreldkrieketreekse 1980–1990), ISC (Krieketwêreldbekertoernooie in 1992 en 1996, Wêreldkrieketreekse 1993–1997), Canterbury (1998–1999), Asics (wat al die deelnemende spanne tydens die Krieketwêreldbeker in 1999 toegerus het) en WStar (2000–2009). Vorige borge was DB Draught (in 1990–1994 op die voorkant, in 1995–1997 op die mou), Bank of New Zealand (in 1993–1994 en in 1997–1999 op die voorkant), Clear Communications, later TelstraClear (in 1997–2000 op die voorkant, in 2001–2005 op die mou), National Bank of New Zealand (in 2000–2014) en Dheeraj and East Coast (in 2009–2010),<ref>{{en}} {{cite web |url=http://nzcricketmuseum.co.nz/product/poster-nz-odi-shirts/ |title=NZ Cricket Museum Shop – Poster: NZ ODI Shirts |accessdate=8 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908202403/http://nzcricketmuseum.co.nz/product/poster-nz-odi-shirts/ |archive-date=8 September 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> sedert 2014 is ANZ die huidige borg, weens die herbemarking van die Nasionale Bank as ANZ. In Mei 2017 het Amul die nuwe borg vir die [[Kampioenetrofee 2017|Kampioenetrofee]] geword.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www2.nzherald.co.nz/the-country/news/article.cfm?c_id=16&objectid=11857619 |title=Indian dairy giant Amul to sponsor Black Caps – The Country – The Country News |accessdate=8 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908202425/http://www2.nzherald.co.nz/the-country/news/article.cfm?c_id=16&objectid=11857619 |archive-date=8 September 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die Nieu-Seelandse krieketspan het bekend geword as die ''Black Caps'' (“swart pette”) in Januarie 1998, nadat sy eertydse borg, ''Clear Communications'', ’n kompetisie uitgeskryf het om ’n naam vir die span te kies.<ref>{{en}} {{cite news |author=Ian Anderson |title=It's Clear Black Caps very dull |date=29 Januarie 1998 |publisher=Waikato Times |page=12}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzc.nz/international/blackcaps |title=Blackcaps |publisher=[[Nieu-Seeland Krieket]] |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Dit is een van talle byname vir Nieu-Seelandse nasionale spanne wat verband hou met die [[All Blacks]]. Die [[Maori (taal)|Maori-vertaling]] is ''Pōtae Pango''.<ref>{{mi}} {{cite web |url=https://maoridictionary.co.nz/word/40345 |title=Pōtae Pango |publisher=te Aka Māori Dictionary |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> ’n Ander bynaam vir die span is ''Kiwis'' (“kiwi’s”), die algemene bynaam vir Nieu-Seelanders, ontleen aan die [[Kiwi|gelyknamige voël]], wat die nasionale simbool van Nieu-Seeland is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.newzealand.com/int/feature/new-zealand-people/ |title=New Zealand People |publisher=Nieu-Seeland |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> == Tuisstadions == {{Location map+ |Nieu-Seeland |caption=Huidige Nieu-Seelandse krieketstadions wat tydens toetswedstryde gebruik word |places= {{location map~|Nieu-Seeland|label=<small>[[Lancasterpark|AMI]]</small>|position=top|lat=-43.541958|long=172.653881}} {{location map~|Nieu-Seeland|label=<small>[[Hagley-ovaal|Hagleypark]]</small>|position=bottom|lat=-43.534|long=172.619}} {{location map~|Nieu-Seeland|label=<small>[[Basin Reserve]]</small>|position=bottom|lat=-41.300278|long=174.780278}} {{location map~|Nieu-Seeland|label=<small>[[Bay-ovaal]]</small>|position=right|lat=-37.652814|long=176.190736}} {{location map~|Nieu-Seeland|label=<small>[[Carisbrook]]</small>|position=left|lat=-45.893611|long=170.490556}} {{location map~|Nieu-Seeland|label=<small>[[Edenparkstadion|Edenpark]]</small>|position=left|lat=-36.875|long=174.744722}} {{location map~|Nieu-Seeland|label=<small>[[McLeanpark]]</small>|position=bottom|lat=-39.501944|long=176.912778}} {{location map~|Nieu-Seeland|label=<small>[[Seddonpark|Seddon]]</small>|position=left|lat=-37.786667|long=175.274167}} {{location map~|Nieu-Seeland|label=<small>[[Universiteit van Otago-ovaal|Universiteit-ovaal]]</small>|position=right|lat=-45.865833|long=170.525278}} }} Net soos ander vername krieketlande soos Australië, Bangladesj, Engeland, Ierland, Indië, Pakistan, Sri Lanka, Suid-Afrika, Wes-Indië en Zimbabwe beskik Nieu-Seeland oor geen amptelike tuisstadion vir sy nasionale span nie. Die Nieu-Seelandse nasionale krieketspan gebruik vir hul krieketwedstryde eerder ’n verskeidenheid stadions dwarsdeur Nieu-Seeland. Van Nieu-Seeland se tradisionele krieketwedstryde op vakansiedae sluit in dié rondom [[Welwillendheidsdag]] op Basin Reserve in Wellington of op Hagleypark in Christchurch. Die Nieu-Seelandse nasionale krieketspan het tot dusver nege tuisstadions tydens toetswedstryde gebruik: {| border="0" class="wikitable sortable" |-bgcolor="#cccccc" ! No. !! Stadion !! Plek !! Eerste toets |- | 1 | [[Lancasterpark]] (Jadestadion, AMI-stadion) | [[Christchurch]] | 10 Januarie 1930 |- | 2 | [[Basin Reserve]] (The Basin) | [[Wellington, Nieu-Seeland|Wellington]] | 24 Januarie 1930 |- | 3 | [[Edenparkstadion|Edenpark]] | [[Auckland]] | 14 Februarie 1930 |- | 4 | [[Carisbrook]] | [[Dunedin]] | 11 Maart 1955 |- | 5 | [[McLeanpark]] | [[Napier, Nieu-Seeland|Napier]] | 16 Februarie 1979 |- | 6 | [[Seddonpark]] | [[Hamilton, Nieu-Seeland|Hamilton]] | 22 Februarie 1991 |- | 7 | [[Universiteit van Otago-ovaal, Dunedin|Universiteit-ovaal]] | [[Dunedin]] | 4 Januarie 2008 |- | 8 | [[Hagley-ovaal|Hagleypark]] | [[Christchurch]] | 26 Desember 2014 |- | 9 | [[Bay-ovaal]] | [[Mount Maunganui]] | 21 November 2019 |} === Krieketwêreldbekerstadions === {{Hoofartikel|Krieketwêreldbeker 1992|Krieketwêreldbeker 2015|T20I-wêreldbeker 2028}} [[Lêer:Eden Park at Dusk, 2013.jpg|duimnael|EDI-wedstryd tussen Engeland en Nieu-Seeland op Edenpark in Auckland in 2013]] Die Krieketwêreldbeker 1992 is saam deur Australië en Nieu-Seeland aangebied. Van die wedstryde was soos volg opgedeel: Australië het 25 wedstryde op elf verskeie plekke gehuisves, terwyl Nieu-Seeland 14 wedstryde op sewe plekke aangebied het. Beide Australië en Nieu-Seeland het hul wedstryde tydens dié toernooi tuis gespeel, terwyl die openingswedstryd tussen albei gashere op die Nieu-Seelandse [[Edenparkstadion|Edenpark]] in [[Auckland]] aangebied is. In ruil daarvoor is die eindstryd tussen Pakistan en Engeland op die Australiese Melbourne-krieketveld aangebied. 23 jaar later het beide Australië en Nieu-Seeland die Krieketwêreldbeker 2015 aangebied. Australië het 26 wedstryde op sewe verskeie plekke gehuisves, terwyl Nieu-Seeland 23 wedstryde op sewe plekke aangebied het. Albei gashere het hul wedstryde tuis gespeel, terwyl hul ontmoeting tydens die groepfase weer op die Nieu-Seelandse Edenparkstadion in Auckland gehou is. Tydens die eindwedstryd op die Australiese Melbourne-krieketveld het die gashere herontmoet. Saam met Australië sal Nieu-Seeland die T20I-wêreldbeker 2028 aanbied.<ref name="paki">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/usa-co-hosts-for-2024-t20-wc-pakistan-gets-2025-champions-trophy-india-and-bangladesh-2031-world-cup-1289589 |title=USA co-hosts for 2024 T20 WC, Pakistan gets 2025 Champions Trophy, India and Bangladesh 2031 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Nagraj Gollapudi |date=16 November 2021 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> == Wedywering met Australië == Soos in ander sportsoorte (veral [[rugby]], [[rugby league]], [[netbal]] en op die [[Statebondspele]]) handhaaf Nieu-Seeland tradisioneel goeie wedywering met sy buurland Australië,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.foxsports.com.au/more-sports/mad-tuesday-11-things-you-never-wanted-to-know-about-the-trans-tasman-sporting-rivalry/news-story/ae6dd16e7f4cec90ec146c176f497ebf |title=Mad Tuesday: 11 things you never wanted to know about the Trans Tasman sporting rivalry |publisher=Fox Sports |author=Trevor Marshallsea |date=3 Mei 2016 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/blog/2015/oct/29/the-encounters-that-have-underpinned-trans-tasman-sporting-rivalry |title=The encounters that have underpinned trans-Tasman sporting rivalry |publisher=[[The Guardian]] |author=Russell Jackson |date=28 Oktober 2015 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> waarna dikwels as “wedywering onder sibbes” (''sibling rivalry'') verwys word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketcountry.com/articles/australia-vs-new-zealand-an-intense-sibling-rivalry-where-nothing-else-matters-than-win-502235 |title=Australia vs New Zealand, an intense sibling rivalry where nothing else matters than 'win' |publisher=Cricket Country |author=Suvajit Mustafi |date=28 Maart 2015 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/cricket/67529059/top-ten-nzaustralia-clashes |title=Top ten NZ/Australia clashes |publisher=Stuff |authors=Rosanna Price, Henry Cooke |date=27 Maart 2015 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die eerste toetsreeks tussen albei spanne is tydens die Australiese besoek aan Nieu-Seeland in 1945/46 gespeel. In 1981 het die “onderarm”-wedstryd op die Melbourne-krieketveld die sportiewe verhoudinge tussen albei spanne versuur en dit is selfs op die hoogste politieke vlak tussen albei lande bespreek. Australië en Nieu-Seeland is die enigste twee krieketlande wat om twee trofeë meeding: Sedert 1985/86 in toetskrieket om die Trans-Tasman-trofee en sedert 2006/07 in EDI-krieket om die Chappell-Hadlee-trofee. Albei lande het reeds belangrike kriekettoernooie soos die [[Krieketwêreldbeker 1992]] en die [[Krieketwêreldbeker 2015]] saam aangebied. Daarbenewens het hulle in die eindstryde van die Krieketwêreldbeker 2015 en die [[T20I-wêreldbeker 2021]] ontmoet, wat albei deur Australië gewen is. Nieu-Seeland sal saam met Australië die [[T20I-wêreldbeker 2028]] aanbied.<ref name="paki" /> == Internasionale toere == Soos gebruiklik sedert die begin van internasionale krieket, onderneem die Nieu-Seelandse nasionale krieketspan deels maandelange oorsese toere, waartydens hulle teen ander nasionale spanne, plaasliksaamgestelde spanne en klubspanne speel. Eweneens huisves hulle ander nasionale spanne wat na Nieu-Seeland toer. Gedurende die plaaslike somer tree hulle as gasheer op of onderneem op hul beurt toere deur die ander krieketlande van die Suidelike Halfrond en gedurende die plaaslike winter onderneem hulle toere deur krieketlande van die Noordelike Halfrond. As deel daarvan ding Nieu-Seeland in toetskrieket sedert 1985/86 met [[Australiese nasionale krieketspan|Australië]] om die [[Trans-Tasman-trofee]], sedert 2023/24 met [[Proteas|Suid-Afrika]] om die [[Tangiwai-skild]] en sedert 2024/25 met [[Engelse nasionale krieketspan|Engeland]] om die [[Crowe-Thorpe-trofee]] mee. Daarbenewens ding Nieu-Seeland met Australië in EDI-krieket sedert 2004/05 om die [[Chappell-Hadlee-trofee]] mee. == Spelers == === Bekende spelers === [[Lêer:Richard Hadlee 2015 (cropped).jpg|duimnael|upright|Richard Hadlee (2015)]] [[Lêer:Martin Crowe (cropped).jpg|duimnael|upright|Martin Crowe (2011)]] Drie voormalige Nieu-Seelandse spelers is vir hul uitstekende prestasies in die [[Internasionale Krieketraad]] se Heldesaal opgeneem:<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/hall-of-fame/hall-of-famers |title=ICC Hall of Famers |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> {| class="wikitable" ! Speler !! Posisie !! Inskrywing |- | [[Martin Crowe (krieketspeler)|Martin Crowe]] || [[Kolwer]] || 2015 |- | [[Richard Hadlee]] || Veelsydig || 2009 |- | [[Daniel Vettori]] || Veelsydig || 2025 |} === Spelerstatistieke === Daar het altesaam 293 spelers [[Toetskrieket|toets-]], 225 spelers [[Internasionale eendagwedstryd|EDI-]] en 106 spelers [[Twintig20|T20I-wedstryde]] vir Nieu-Seeland gespeel. Vervolgens die spelers wat vir die Nieu-Seelandse span die meeste lopies aangeteken en die meeste paaltjies geneem het. ==== Lopies ==== {| class="wikitable" ! colspan="4" |Toets ! colspan="4" |EDI ! colspan="4" |T20I |- ! scope=col | Speler ! scope=col | Tydperk ! scope=col | Toetse ! scope=col | Lopies ! scope=col | Speler ! scope=col | Tydperk ! scope=col | EDIs ! scope=col | Lopies ! scope=col | Speler ! scope=col | Tydperk ! scope=col | T20Is ! scope=col | Lopies |- |style="text-align:left;"| [[Kane Williamson]] | 2010–hede | align=center | 108 | align=center | '''9&nbsp;461''' | [[Ross Taylor]] | 2006–2022 | align=center | 236 | align=center | '''8&nbsp;607''' | [[Martin Guptill]] | 2009–2022 | align=center | 122 | align=center | '''3&nbsp;531''' |- | [[Ross Taylor]] | 2007–2022 | align=center | 112 | align=center | '''7&nbsp;683''' | [[Stephen Fleming]] | 1994–2007 | align=center | 279 | align=center | '''8&nbsp;007''' | [[Kane Williamson]] | 2011–2024 | align=center | {{0}}93 | align=center | '''2&nbsp;575''' |- | [[Stephen Fleming]] | 1994–2008 | align=center | 111 | align=center | '''7&nbsp;172''' | [[Martin Guptill]] | 2009–2022 | align=center | 198 | align=center | '''7&nbsp;346''' | [[Glenn Phillips]] | 2017–hede | align=center | {{0}}97 | align=center | '''2&nbsp;286''' |- | [[Brendon McCullum]] | 2004–2016 | align=center | 101 | align=center | '''6&nbsp;453''' | [[Kane Williamson]] | 2010–2025 | align=center | 175 | align=center | '''7&nbsp;256''' | [[Tim Seifert]] | 2018–hede | align=center | {{0}}90 | align=center | '''2&nbsp;279''' |- | [[Tom Latham]] | 2014–hede | align=center | {{0}}91 | align=center | '''6&nbsp;261''' | [[Nathan Astle]] | 1995–2007 | align=center | 223 | align=center | '''7&nbsp;090''' | [[Brendon McCullum]] | 2005–2015 | align=center | {{0}}71 | align=center | '''2&nbsp;140''' |- class=sortbottom | colspan=4 | <small>Korrek teen: 9 Maart 2026</small><ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=1;id=5;type=team |title=Records / New Zealand / Test Matches / Most Runs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> | colspan=4 | <small>Korrek teen: 9 Maart 2026</small><ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=2;id=5;type=team |title=Records / New Zealand / One-Day Internationals / Most Runs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> | colspan=4 | <small>Korrek teen: 9 Maart 2026</small><ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=3;id=5;type=team |title=Records / New Zealand / Twenty20 Internationals / Most Runs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> |} ==== Paaltjies ==== {| class="wikitable" ! colspan="4" |Toets ! colspan="4" |EDI ! colspan="4" |T20I |- ! scope=col | Speler ! scope=col | Tydperk ! scope=col | Toetse ! scope=col | Paaltjies ! scope=col | Speler ! scope=col | Tydperk ! scope=col | EDIs ! scope=col | Paaltjies ! scope=col | Speler ! scope=col | Tydperk ! scope=col | T20Is ! scope=col | Paaltjies |- | [[Richard Hadlee]] | 1973–1990 | align=center | {{0}}86 | align=center | '''431''' | [[Daniel Vettori]] | 1997–2015 | align=center | 291 | align=center | '''297''' | [[Tim Southee]] | 2008–2024 | align=center | 126 | align=center | '''164''' |- | [[Tim Southee]] | 2008–2024 | align=center | 107 | align=center | '''391''' | [[Kyle Mills]] | 2001–2015 | align=center | 170 | align=center | '''240''' | [[Ish Sodhi]] | 2014–hede | align=center | 140 | align=center | '''162''' |- | [[Daniel Vettori]] | 1997–2014 | align=center | 112 | align=center | '''361''' | [[Tim Southee]] | 2008–2023 | align=center | 161 | align=center | '''221''' | [[Mitchell Santner]] | 2015–hede | align=center | 135 | align=center | '''137''' |- | [[Trent Boult]] | 2011–2022 | align=center | {{0}}78 | align=center | '''317''' | [[Trent Boult]] | 2012–2023 | align=center | 114 | align=center | '''211''' | [[Trent Boult]] | 2013–2024 | align=center | {{0}}61 | align=center | '''{{0}}83''' |- | [[Neil Wagner]] | 2012–2024 | align=center | {{0}}64 | align=center | '''260''' | [[Chris Harris]] | 1990–2004 | align=center | 250 | align=center | '''203''' | [[Lockie Ferguson]] | 2017–hede | align=center | {{0}}52 | align=center | '''{{0}}72''' |- class=sortbottom | colspan=4 | <small>Korrek teen: 9 Maart 2026</small><ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?class=1;id=5;type=team |title=Records / New Zealand / Test Matches / Most Wickets |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> | colspan=4 | <small>Korrek teen: 9 Maart 2026</small><ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?class=2;id=5;type=team |title=Records / New Zealand / One-Day Internationals / Most Wickets |publisher=ESPNcricinfo| accessdate=9 Maart 2026}}</ref> | colspan=4 | <small>Korrek teen: 9 Maart 2026</small><ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?class=3;id=5;type=team |title=Records / New Zealand / Twenty20 Internationals / Most Wickets |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> |} === Spankapteins === Tot op hede was 32 spelers reeds die [[Kaptein (sport)|kaptein]] vir Nieu-Seeland tydens ’n toetswedstryd, 26 tydens ’n EDI en elf tydens ’n T20I.<ref>Die tydperk verwys na die ooreenstemmende krieketseisoen waarin die eerste of laaste wedstryd van die tyd as kaptein gespeel is.</ref> {| border="0" class="wikitable sortable" |-bgcolor="#cccccc" ! colspan="3" | Toets<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/individual/list_captains.html?class=1;id=5;type=team |title=Records / New Zealand / Test Matches / List of Captains |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> ! colspan="2" | EDI<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/individual/list_captains.html?class=2;id=5;type=team |title=Records / New Zealand / One-Day Internationals / List of Captains |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> ! colspan="2" | T20I<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/individual/list_captains.html?class=3;id=5;type=team |title=Records / New Zealand / Twenty20 Internationals / List of Captains |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> |- ! No. !! Naam !! Tydperk !! Naam !! Tydperk !! Naam !! Tydperk |- | 1 | Tom Lowry | 1930–1931 | Bevan Congdon | 1973–1975 | Stephen Fleming | 2005–2006 |- | 2 | Curly Page | 1932–1937 | Glenn Turner | 1975–1976 | Daniel Vettori | 2007–2010 |- | 3 | Walter Hadlee | 1946–1951 | Mark Burgess | 1978–1980 | Brendon McCullum | 2008–2015 |- | 4 | Bert Sutcliffe | 1952–1954 | Geoff Howarth | 1980–1985 | Ross Taylor | 2010–2012 |- | 5 | Merv Wallace | 1953 | John Wright | 1983–1990 | Kane Williamson | 2012–2024 |- | 6 | Geoff Rabone | 1953–1955 | Jeremy Coney | 1984–1987 | Kyle Mills | 2013 |- | 7 | Harry Cave | 1955–1956 | Jeff Crowe | 1986–1988 | Tim Southee | 2017–2023 |- | 8 | John Reid | 1956–1965 | Martin Crowe | 1990–1993 | '''Mitchell Santner''' | 2020–hede |- | 9 | Murray Chapple | 1966 | Andrew Jones | 1992 | Tom Latham | 2021–2023 |- | 10 | Barry Sinclair | 1966–1968 | Ken Rutherford | 1993–1995 | Michael Bracewell | 2024–2025 |- | 11 | Graham Dowling | 1968–1972 | Gavin Larsen | 1994 | Daryl Mitchell | 2026 |- | 12 | Bevan Congdon | 1972–1975 | Lee Germon | 1995–1997 |- | 13 | Glenn Turner | 1976–1977 | Stephen Fleming | 1997–2007 |- | 14 | John Parker | 1976 | Dion Nash | 1999 |- | 15 | Mark Burgess | 1978–1980 | Craig McMillan | 2001–2002 |- | 16 | Geoff Howarth | 1980–1985 | Chris Cairns | 2002–2003 |- | 17 | Jeremy Coney | 1984–1987 | Daniel Vettori | 2004–2011 |- | 18 | Jeff Crowe | 1987–1988 | Brendon McCullum | 2009–2016 |- | 19 | John Wright | 1988–1990 | Ross Taylor | 2010–2012 |- | 20 | Martin Crowe | 1990–1993 | Kane Williamson | 2012–2023 |- | 21 | Ian Smith | 1991 | Kyle Mills | 2013 |- | 22 | Ken Rutherford | 1993–1995 | Tom Latham | 2017–2023 |- | 23 | Lee Germon | 1995–1997 | Tim Southee | 2018 |- | 24 | Stephen Fleming | 1997–2006 | Mitchell Santner | 2022–2025 |- | 25 | Dion Nash | 1999 | Lockie Ferguson | 2023 |- | 26 | Daniel Vettori | 2007–2011 | '''Michael Bracewell''' | 2025–hede |- | 27 | Ross Taylor | 2011–2016 |- | 28 | Brendon McCullum | 2013–2016 |- | 29 | Kane Williamson | 2016–2022 |- | 30 | '''Tom Latham''' | 2020–hede |- | 31 | Tim Southee | 2022–2024 |- | 32 | Mitchell Santner | 2025 |} == Rekords == === Toetsrekord teen ander lande === {| class="sortable wikitable" style="text-align:center;width:600px" ! Teenstander !! Gespeel !! Gewen !! Verloor !! Gelykop !! Onbeslis !! % Gewen !! Eerste oorwinning |- |align="left"| {{Cr-AU}} || 62 || 8 || 36 || 0 || 18 || 12,90 || 8 Maart 1974 |- |align="left"| {{Cr-BD}} || 19 || 14 || 2 || 0 || 3 || 73,68 || 18 Desember 2001 |- |align="left"| {{Cr-EN}} || 115 || 14 || 54 || 0 || 47 || 12,17 || 10 Februarie 1978 |- |align="left"| {{Cr-IN}} || 65 || 16 || 22 || 0 || 27 || 24,61 || 22 Februarie 1968 |- |align="left"| {{Cr-PK}} || 62 || 14 || 25 || 0 || 23 || 22,58 || 30 Oktober 1969 |- |align="left"| {{Cr-LK}} || 40 || 18 || 11 || 0 || 11 || 45,00 || 4 Maart 1983 |- |align="left"| {{Cr-ZA}} || 49 || 7 || 26 || 0 || 16 || 14,28 || 1 Januarie 1962 |- |align="left"| {{Cr-WI}} || 52 || 19 || 13 || 0 || 20 || 36,53 || 9 Maart 1956 |- |align="left"| {{Cr-ZW}} || 19 || 13 || 0 || 0 || 6 || 68,42 || 7 November 1992 |- |- class="sortbottom" |align="left"| '''Algeheel''' || '''483''' || '''123''' || '''189''' || '''0''' || '''171''' || '''25,47''' || 9 Maart 1956 |- |colspan="9"| ''Rekords volledig tot en met toets #2616 op 4–8 Januarie 2026. Laaste keer hersien op 9 Maart 2026.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/westindies/engine/records/team/results_summary.html?class=1;id=5;type=team |title=Records / New Zealand / Test matches / Result summary |publisher=ESPNcricinfo |date=8 Januarie 2026 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> |} === Wêreldtoetskampioenskap === {| class="wikitable" !Jaar!!Uitslag |- |[[Wêreldtoetskampioenskap 2019–2021|2019–2021]] || '''Kampioen''' |- |[[Wêreldtoetskampioenskap 2021–2023|2021–2023]] || Sesde plek |- |[[Wêreldtoetskampioenskap 2023–2025|2023–2025]] || Vierde plek |- |[[Wêreldtoetskampioenskap 2025–2027|2025–2027]] || ''gekwalifiseer'' |} === EDI-rekord teen ander lande === {| class="wikitable" style="text-align:center;width:600px" ! Teenstander !! Wedstryde !! Gewen !! Verloor !! Gelykop !! Onbeslis !! % Gewen !! Eerste oorwinning |- |colspan="16" style="text-align:center"| '''t. Toetslande''' |- |align="left"| {{Cr-AF}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 8 Maart 2015 |- |align="left"| {{Cr-AU}} || 142 || 39 || 96 || 0 || 7 || 27,46 || 23 November 1980 |- |align="left"| {{Cr-BD}} || 46 || 34 || 11 || 0 || 1 || 73,91 || 28 April 1990 |- |align="left"| {{Cr-EN}} || 99 || 48 || 44 || 3 || 4 || 48,48 || 13 Januarie 1983 |- |align="left"| {{Cr-IE}} || 7 || 7 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 9 April 2007 |- |align="left"| {{Cr-IN}} || 123 || 52 || 63 || 1 || 7 || 42,28 || 14 Junie 1975 |- |align="left"| {{Cr-PK}} || 122 || 57 || 61 || 1 || 3 || 46,72 || 11 Februarie 1973 |- |align="left"| {{Cr-LK}} || 108 || 54 || 44 || 1 || 9 || 50,00 || 9 Junie 1979 |- |align="left"| {{Cr-ZA}} || 74 || 27 || 42 || 0 || 5 || 36,48 || 29 Februarie 1992 |- |align="left"| {{Cr-WI}} || 71 || 33 || 31 || 0 || 7 || 46,48 || 6 Februarie 1980 |- |align="left"| {{Cr-ZW}} || 38 || 27 || 9 || 1 || 1 || 71,05 || 10 Oktober 1987 |- |colspan="16" style="text-align:center"| '''t. Assosiaatlede''' |- |align="left"| {{Cr-CA}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 3 Maart 2003 |- |align="left"| {{Cr-KE}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 20 Maart 2007 |- |align="left"| {{Cr-NL}} || 5 || 5 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 17 Februarie 1996 |- |align="left"| {{Cr-OA}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 7 Junie 1975 |- |align="left"| {{Cr-XS}} || 4 || 4 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 31 Mei 1999 |- |align="left"| {{Cr-AE}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 27 Februarie 1996 |- |align="left"| {{Cr-US}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 10 September 2004 |- |- class="sortbottom" |align="left"| '''Algeheel''' || '''850''' || '''398''' || '''401''' || '''7''' || '''44''' || '''46,82''' || 11 Februarie 1973 |- |colspan="9"| ''Rekords volledig tot en met EDI #4942 op 27 Januarie 2026. Laaste keer hersien op 9 Maart 2026. Wenpersentasies sluit onbesliste wedstryde uit en tel gelykop as ’n halwe oorwinning.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?class=2;id=5;type=team |title=Records / New Zealand / ODI matches / Result summary |publisher=ESPNcricinfo |date=27 Januarie 2026 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> |} === Krieketwêreldbekerrekord === {| class="wikitable" !Jaar!!Uitslag |- |[[Krieketwêreldbeker 1975|1975]] || Halfeindrondte |- |[[Krieketwêreldbeker 1979|1979]] || Halfeindrondte |- |[[Krieketwêreldbeker 1983|1983]] || Groepfase |- |[[Krieketwêreldbeker 1987|1987]] || Groepfase |- |[[Krieketwêreldbeker 1992|1992]] || Halfeindrondte |- |[[Krieketwêreldbeker 1996|1996]] || Kwarteindrondte |- |[[Krieketwêreldbeker 1999|1999]] || Halfeindrondte |- |[[Krieketwêreldbeker 2003|2003]] || Super 6 |- |[[Krieketwêreldbeker 2007|2007]] || Halfeindrondte |- |[[Krieketwêreldbeker 2011|2011]] || Halfeindrondte |- |[[Krieketwêreldbeker 2015|2015]] || Naaswenner |- |[[Krieketwêreldbeker 2019|2019]] || Naaswenner |- |[[Krieketwêreldbeker 2023|2023]] || Halfeindrondte |- |[[Krieketwêreldbeker 2027|2027]] || {{n.v.t.}} |- |[[Krieketwêreldbeker 2031|2031]] || {{n.v.t.}} |} === Kampioenetrofeerekord === {| class="wikitable" !Jaar!!Uitslag |- |[[Kampioenetrofee 1998|1998]] || Kwarteindrondte |- |[[Kampioenetrofee 2000|2000]] || '''Kampioen''' |- |[[Kampioenetrofee 2002|2002]] || Groepfase |- |[[Kampioenetrofee 2004|2004]] || Groepfase |- |[[Kampioenetrofee 2006|2006]] || Halfeindrondte |- |[[Kampioenetrofee 2009|2009]] || Naaswenner |- |[[Kampioenetrofee 2013|2013]] || Groepfase |- |[[Kampioenetrofee 2017|2017]] || Groepfase |- |[[Kampioenetrofee 2025|2025]] || Naaswenner |- |[[Kampioenetrofee 2029|2029]] || {{n.v.t.}} |} === T20I-rekord teen ander lande === {| class="wikitable" style="text-align:center;width:600px" ! Teenstander !! Wedstryde !! Gewen !! Verloor !! Gelykop !! Onbeslis !! % Gewen !! Eerste oorwinning |- |colspan="15" style="text-align:center"| '''t. Toetslande''' |- |align="left"| {{Cr-AF}} || 3 || 2 || 1 || 0 || 0 || 66,67 || 7 November 2021 |- |align="left"| {{Cr-AU}} || 22 || 5 || 15 || 1 || 1 || 22,72 || 18 Maart 2016 |- |align="left"| {{Cr-BD}} || 20 || 15 || 4 || 0 || 1 || 75,00 || 3 Februarie 2010 |- |align="left"| {{Cr-EN}} || 31 || 10 || 17 || 1 || 3 || 32,26 || 18 September 2007 |- |align="left"| {{Cr-IE}} || 5 || 5 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 11 Junie 2009 |- |align="left"| {{Cr-IN}} || 31 || 11 || 17 || 3 || 0 || 35,48 || 16 September 2007 |- |align="left"| {{Cr-PK}} || 50 || 23 || 24 || 0 || 3 || 46,00 || 8 Mei 2010 |- |align="left"| {{Cr-LK}} || 29 || 17 || 9 || 2 || 1 || 58,62 || 26 Desember 2006 |- |align="left"| {{Cr-ZA}} || 20 || 8 || 12 || 0 || 0 || 40,00 || 21 Oktober 2005 |- |align="left"| {{Cr-WI}} || 25 || 13 || 6 || 3 || 3 || 52,00 || 28 Desember 2008 |- |align="left"| {{Cr-ZW}} || 8 || 8 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 4 Mei 2010 |- |colspan="15" style="text-align:center"| '''t. Assosiaatlede''' |- |align="left"| {{Cr-CA}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 17 Februarie 2026 |- |align="left"| {{Cr-KE}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 12 September 2007 |- |align="left"| {{Cr-NA}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 5 November 2021 |- |align="left"| {{Cr-NL}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 29 Mei 2014 |- |align="left"| {{Cr-PG}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 17 Junie 2024 |- |align="left"| {{Cr-XS}} || 4 || 4 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 6 Junie 2009 |- |align="left"| {{Cr-UG}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 14 Junie 2024 |- |align="left"| {{Cr-AE}} || 4 || 3 || 1 || 0 || 0 || 75,00 || 17 Augustus 2023 |- |- class="sortbottom" |align="left"| '''Algeheel''' || '''260''' || '''132''' || '''106''' || '''10''' || '''12''' || '''50,76''' || 21 Oktober 2005 |- |colspan="9"| ''Rekords volledig tot en met T20I #3759 op 9 Maart 2026. Gelykop verwys na wedstryde wat deur ’n valbyl (soos ’n Superboulbeurt) beslis is. Wenpersentasies sluit onbesliste wedstryde uit en gelykop as ’n halwe oorwinning (ongeag die valbyl).''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?class=3;id=5;type=team |title=Records / New Zealand / Twenty20 Internationals / Result summary |publisher=ESPNcricinfo |date=9 Maart 2026 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> |} === T20I-wêreldbekerrekord === {| class="wikitable" !Jaar!!Uitslag |- |[[T20I-wêreldbeker 2007|2007]] || Halfeindrondte |- |[[T20I-wêreldbeker 2009|2009]] || Super 8 |- |[[T20I-wêreldbeker 2010|2010]] || Super 8 |- |[[T20I-wêreldbeker 2012|2012]] || Super 8 |- |[[T20I-wêreldbeker 2014|2014]] || Super 10 |- |[[T20I-wêreldbeker 2016|2016]] || Halfeindrondte |- |[[T20I-wêreldbeker 2021|2021]] || Naaswenner |- |[[T20I-wêreldbeker 2022|2022]] || Halfeindrondte |- |[[T20I-wêreldbeker 2024|2024]] || Eerste rondte |- |[[T20I-wêreldbeker 2026|2026]] || Naaswenner |- |[[T20I-wêreldbeker 2028|2028]] || ''gekwalifiseer'' |- |[[T20I-wêreldbeker 2030|2030]] || {{n.v.t.}} |} == Sien ook == {{Portaal|Krieket|Cricket ball.svg}} * [[All Blacks]], Nieu-Seeland se nasionale rugbyspan * [[Nieu-Seelandse nasionale sokkerspan]] * [[Nieu-Seelandse nasionale vrouekrieketspan]] == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == * {{en}} {{cite book |authors=Geoffrey Rice, Frances Ryman |title=Cricketing Colonists: The Brittan Brothers in Early Canterbury |year=2015 |publisher=Canterbury University Press |location=Christchurch, Nieu-Seeland |isbn=978-1-927145-68-5}} * {{en}} {{cite book |author=Greg Ryan |title=The Making of New Zealand Cricket, 1832–1914 |publisher=Cass |year=2004 |isbn=978-0-7146-5354-9}} * {{en}} {{cite book |authors=Don Neely, Richard Payne |title=Men in White: The History of New Zealand International Cricket, 1894–1985 |publisher=Moa |year=1986 |isbn=978-0-908570-01-0}} * {{en}} {{cite book |author=Tom Reese |title=New Zealand Cricket, 1841–1914 |publisher=Simpson & Williams |year=1927 |isbn=1-877145-65-3}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|New Zealand national cricket team|Nieu-Seelandse nasionale krieketspan}} * {{en}} [https://www.nzc.nz/ Amptelike webwerf van Nieu-Seeland Krieket] * {{en}} [https://beigebrigade.co.nz/ Amptelike webwerf van die ''Beige Brigade'', Nieu-Seeland se aanhangers] * {{en}} [https://www.espncricinfo.com/team/new-zealand-5 Nieu-Seeland op ESPNcricinfo] * {{en}} [https://www.icc-cricket.com/about/members/associate/new-zealand-cricket Nieu-Seeland by die IKR] {{Nasionale krieketspanne}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Krieket in Nieu-Seeland]] [[Kategorie:Nasionale krieketspanne van Oseanië]] dwwsitb5cduje69layvsnp3kx2qzce0 2 87254 2976588 2964392 2026-10-07T16:36:27Z Martinvl 12559 2976588 wikitext text/x-wiki I wish to appeal the sanctions imposed on me [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Administrators%27_noticeboard/IncidentArchive867#Martinvl here] on grounds of misrepresentation of fact by my accusers and undue haste by the closing administrator to close the discussion resulting in me not being able to put my side of the argument. At the time that these sanctions were levied against me, I was blocked from editing the English Wikipedia. WP:PROXYING clarifies that upon receipt of a communication from a blocked editor, a third party may make productive changes to Wikipedia provided that they had independent reasons for making such changes. Shortly after I was blocked, two administrators, [[User:Drmies]] and [[User:EatsShootsAndLeaves]], [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=User_talk%3AMartinvl&diff=583252503&oldid=581275821 clarified]] that blocked editors could, subject to certain conditions, initiate changes. [[User:Wee Curry Monster]] (WCM) initiated the action against me alleging inappropriate use of the e-mail facility even though he himself had never actually seen the e-mail in question or or edited the article to which it applied. Furthermore, he twisted the meaning of WP:PROXING to imply that a blocked user can NEVER draw to attention any errors that might have crept into Wikipedia. This is in contrast with the advice previously given to me by two administrators (See above). [[User:Kahastok]]’s allegation against me in support of WCM was totally unfounded. The background is that [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=British_Weights_and_Measures_Association&diff=614447096&oldid=590791493 this posting’s summary] finished with the phrase ''“Help needed: Michael Barry”''. I sent the editor an e-mail giving the help that they requested with the caveat ''“I am blocked from editing Wikipedia, so use this information as you see fit”''. All that Kahastok saw was the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=User_talk%3AMartinvl&diff=614544379&oldid=595343462 tail-end of the conversation] on my talkpage. His allegation that I was misusing e-mail is therefore totally unfounded. [[User:Nick-D]] (WCM’s mentor) repeated an allegation made by to him by WCM without properly investigating the allegation. WCM alleged that my creation of [[:en.wikipedia.org/wiki/User_talk:Martinvl#Australian_terrorist_incident]] was inappropriate. If Nick-D had actually read the section, he would have seen that the opening text was ''“Rather than making postings such as one, you should be contacting the NSW police directly”''. This would have alerted him to the possibility that a third party’s postings were compromising a situation in the [[WP:REAL WORLD]]. My posting arose from an allegation that Wikipedia was being used as a communications conduit between outsiders and the terrorists who were holding hostages. In my view, protecting the lives of hostages takes precedence over Wikipedia rules. [[User:JamesBWatson]] (aka [[User:JBW]] and WCM’s mentor) was the closing administrator. I made it clear that I intended to challenge these allegations. Nevertheless, less than 24 hours after WCM opened the action and before I could defend myself, JBW closed the discussion. He then wrote on my talk page ''"[https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=User_talk%3AMartinvl&diff=641230616&oldid=641144327 There are no "unfounded allegations". Everything stated in the edit you linked to is unambiguously true.]"''. From what I have written in this appeal, it is obvious that this statement by JBW is untrue. Moreover, preventing somebody from defending themselves is an anathema that has since been codified as being improper in the [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines Wikimedia Foundation Universal Code of Conduct/Enforcement Guidelines §3.3.1]. If we disregard questionable statements by WCM, Kahastok and Nick_D, the case against me falls away. I therefore ask that these sanctions be revoked. ==Test of NC file display== Display of the same image, one taken from an .SVG file and the other from a .JPG file. This test will be used on other Wikipedias to check the transfer of files. [[File:SI logo full.svg|thumb|left|Test download of SI Logo from NC Commons (.SVG)]] [[File:SI logo all udp.jpg|thumb|right|Test Download of SI logo from NC Commons (.JPG)]] [[File:SI logo all udp.jpg|thumb|right|Test Download of SI logo from NC Commons (.JPG)]] {{NC |File=File:SI logo all udp.jpg |caption=Test download of SI Logo from NC Commons (.SVG)}} <!-- [[File:SI logo full.svg|thumb|Test download from NC Commons]] *Die SI Logo hoort om hier verttoon te word. *The SI logo should be displayed here. Wikicode to display the image from NC Commons shown on the right: :<nowiki>[[File:SI logo full.svg|thumb|Test download from NC Commons]]</nowiki> --> <br> <br> <br> <br> <br> <br> <br> <br> <br> <br> <br> <br> == X-straal == https://en.wikipedia.org/wiki/Military_time_zone [[file:Clipboard icon.svg|35px|alt="Booking Required"]] ==Grootsirkel== [[File:Illustration of great-circle distance.svg|thumb|Grootsirkels op 'n sfeer.]] In [[wiskunde]] is 'n '''grootsirkel''' of '''ortodroom''' die sirkelvormige snyding van 'n [[sfeer]] en 'n [[vlak]] wat deur die middelpunt van die sfeer gaan.<ref name = Wolfram>{{Cite web |last=W. |first=Weisstein, Eric |title=Great Circle -- from Wolfram MathWorld |url=https://mathworld.wolfram.com/GreatCircle.html |access-date=2026-08-24 |website=mathworld.wolfram.com |language=en}}</ref> In die beeld regs lê die punte <math>P</math>, <math>Q</math>, <math>u</math> en <math>v</math> almal op die vlak wat deur die middelpunt van die baan gaan. Oor die algemeen is die grootsirkel wat deur 'n paar punte soos <math>P</math> en <math>Q</math> gaan uniek, maar as die twee punte direk teenoor mekaar is, soos punte <math>u</math> en <math>v</math>, dan kan 'n oneindige aantal grootsirkels deur hulle getrek word. Die punt <math>u</math> is die antipode van <math>v</math> (en andersom). As 'n grootsirkel deur twee punte gedefinieer word, soos <math>P</math> en <math>P</math>, dan staan ​​die kortste van die twee roetes tussen die punte (in rooi getoon) bekend as die ''kleinboog'' en die langer van die twee afstande staan ​​bekend as die ''hoofboog''. ==Eienskappe== [[File:Central angle.svg|thumb|n Illustrasie van die sentrale hoek, {{math|Δ''σ''}}, tussen twee punte, {{mvar|P}} en {{mvar|Q}}. {{mvar|λ}} en {{mvar|φ}} is die [[lengtegraad]]hoek en [[breedtegraad]]hoek van {{mvar|P}}.]] Die bewys dat die kleiner boog van 'n grootsirkel die kortste afsand is tussen twee punte op die oppervlak van 'n sfeer verbind, kan gedoen word deur alle paaie tussen die punte <math>P</math> en <math>Q</math> te oorweeg en deur gebruik te maak van {{Intertaalskakel|variatierekening|en|Calculus of variations}} om die kortste pad te vind. Die resulterende pad sal identies wees aan die vergelyking van die grootsirkel.<ref name = Wolfram/> Die afstand tussen die twee punte <math>P</math>and <math>Q</math> word soos volg bereken: *<math>(\lambda_1, \phi_1)</math> en <math>(\lambda_2, \phi_2)</math> is die geografiese [[lengtegraad|lengte]]- en [[breedtegraad]] van twee punte <math>P</math> en <math>Q</math> (Sien beeld regs). *<math>(\Delta\lambda, \Delta\phi) = (|\lambda_2 - \lambda_1|, |\phi_2 - \phi_1|)</math> is hul absolute hoekafstand. Deur een van die pole as 'n hulp derde punt te gebruik, is die sentrale hoek <math>\Delta\sigma</math> tussen hulle deur die [[Sferiese Driehoeksmeting|sferiese wet van kosinus]] gegee:<ref>{{cite book |last1=Kells |first1=Lyman M. |last2=Kern |first2=Willis F. |last3=Bland |first3=James R. |title=Plane And Spherical Trigonometry |url=https://archive.org/details/planeandspherica031803mbp |access-date=July 13, 2018 |year=1940 |publisher=McGraw Hill Book Company, Inc. |pages=[https://archive.org/details/planeandspherica031803mbp/page/n344 323]-326 }}</ref> *<math>\Delta\sigma = {\arccos}\bigl(\sin\phi_1\sin\phi_2 + \cos\phi_1\cos\phi_2\cos\Delta\lambda\bigr).</math> As hierdie hoek in radiale uitgedruk is, kan die werklike booglengte <math>d</math>op 'n sfeer met radius <math>r</math> bereken word met behulp van die vergelyking *<math>d = r \, \Delta\sigma.</math>. ==Navigasie== Daar is baie rekenaargebaseerde pakkette wat gebruik kan word om 'n reis te beplan wat 'n grootsirkelroete volg. Daarbenewens kan 'n reis beplan word met behulp van 'n Gnomoniese kaart. ===Notasie=== Hierdie afdeling oor roeteberekening gebruik wiskundige notasie: *Hoeke is in radiale *’n Peiling van nul wys ooswaarts en neem toe in ’n antikloksgewyse rigting. In Navigasienotasie: *Hoeke is in grade *’n Peiling van nul wys noordwaarts en neem toe in ’n kloksgewyse rigting. Peiings wat in wiskundige notasie gegee word, kan omgeskakel word na navigasienotasie met behulp van die volgende verhouding: :<math>\sigma_{nav} = 90 - \frac{180}{\pi} \sigma_{wis} </math> Ander hoeke wat in radiale uitgedruk word, kan na grade omgeskakel word deur die volgende verhouding te gebruik: :<math>\theta_{nav} = \frac{180}{\pi} \theta_{wis} </math> ===Berekening van 'n roete=== [[File:Sphere geodesic 4sigma.svg|thumb|200px|right|Fig 1. Die grootsirkelpad tussen (&phi;₁,&nbsp;&lambda;₁) en (&phi;₂,&nbsp;&lambda;₂).]] Die grootsirkelpad kan bereken word deur die omgekeerde geodetiese probleem in 'n sferiese trigonometrieke-konteks te gebruik. 'n Vaarder begin by <math>P_1 = ( \phi_1 ,\lambda_1 )</math> en beplan om 'n grootsirkel te volg na die punt <math>P_2 = ( \phi_2 ,\lambda_2 )</math><ref group=Nota><math>\phi</math> is die breedtegraad en <math>\lambda</math> is die lengtegraad</ref> (Sien Fig. 1). Sy aanvanklike en finale peilings is <math>\alpha_1</math> en <math>\alpha_2</math>. Hulle is bereken met hulp van die formules vir die oplossing van 'n sferiese driehoek: :<math>\begin{align} \tan\alpha_1&=\frac{\cos\phi_2\sin\lambda_{12}}{ \cos\phi_1\sin\phi_2-\sin\phi_1\cos\phi_2\cos\lambda_{12}},\\ \tan\alpha_2&=\frac{\cos\phi_1\sin\lambda_{12}}{-\cos\phi_2\sin\phi_1+\sin\phi_2\cos\phi_1\cos\lambda_{12}},\\ \end{align}</math> waar <math>\lambda_{12} = \lambda_2 - \lambda_1</math><ref group=Nota>In the article on [[great-circle distance]]s, the notation &Delta;&lambda;&nbsp;=&nbsp;&lambda;₁₂ and &Delta;&sigma;&nbsp;=&nbsp;&sigma;₁₂ is used. The notation in this article is needed to deal with differences between other points, e.g., &lambda;₀₁.</ref> en die kwadrante van <math>\alpha_1</math> en <math>\alpha_2</math> word bepaal deur die tekens van die teller en noemer in die raaklynformules (bv. met behulp van die '''atan2-funksie'''). Die sentralehoek<ref group=Nota>Die sentrale hoek is die hoek <math>P_1\widehat{O} P_2 </math>waar <math>O</math> is die middelpunt van die sfeër</ref> tussen die twee puunte <math>\sigma_{12}</math>, is gegeë deur :<math>\tan\sigma_{12}=\frac{\sqrt{(\cos\phi_1\sin\phi_2-\sin\phi_1\cos\phi_2\cos\lambda_{12})^2 + (\cos\phi_2\sin\lambda_{12})^2}}{\sin\phi_1\sin\phi_2+\cos\phi_1\cos\phi_2\cos\lambda_{12}}.</math> The distance along the great circle will then be ''s''₁₂&nbsp;=&nbsp;''R''&sigma;₁₂, where ''R'' is the assumed radius of the Earth and &sigma;₁₂ is expressed in [[Radian#Conversions|radians]]. Using the [[Earth radius#Mean radius|mean Earth radius]], ''R''&nbsp;=&nbsp;''R''₁&nbsp;&asymp;&nbsp;{{convert|6371|km|mi|abbr=on}} yields results for the distance ''s''₁₂ which are within 1% of the [[geodesic length]] for the [[WGS84]] ellipsoid; see [[Geodesics on an ellipsoid]] for details. ====Notas==== {{Verwysings|group=Nota}} ==Gnomonic chart== [[File:Admiralty Chart No 132 Gnomonic Chart of Indian and Southern Oceans, Published 1914.jpg|thumb|Admiralty Gnomonic Chart of the Indian and Southern Oceans, for use in plotting great circle tracks]] A straight line drawn on a [[gnomonic projection|gnomonic chart]] is a portion of a great circle. When this is transferred to a [[Mercator projection|Mercator chart]], it becomes a curve. The positions are transferred at a convenient interval of [[longitude]] and this track is plotted on the Mercator chart for navigation. <gallery> File:Orthodromic air route.tif|London to Los Angles File:Gnomonic projection SW.jpg|Gnomonic projection </gallery> ==Verwysings== {{Verwysings}} == Stamboom2 == Gebruik stamboom2 {{stamboom2}} *Sophia of Hannover (1630-1714) **{{Stamboom2/einde tak}} [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]]George I (1660-1727) ***{{Stamboom2/einde tak}}[[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]]George II (1683-1760) ****Frederick, Prince of Wales *****{{Stamboom2/einde tak}} [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]]George III ******Duke of Kent *******{{Stamboom2/einde tak}}[[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] Victoria (1819-1901) ********[[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] Edward VII ********* [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] George V **********{{Stamboom2/einde tak}} ... [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] Charles III (*1948) *********{{Stamboom2/einde tak}}[[Maud van Wallis|Maud]] (1869-1938) **********{{Stamboom2/einde tak}}... [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] [[Harald V van Noorweë]] (*1937) ******** Prince Arthur, Duke of Connaught and Strathearn (1850-1942) *********{{Stamboom2/einde tak}} ... Princess Ingrid of Sweden **********{{Stamboom2/einde tak}} ... [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] [Denmark] Frederick X ******** Leopold, Duke of Albany (1853-1884) *********{{Stamboom2/einde tak}} ... Princess Sibylla of Saxe-Coburg and Gotha **********{{Stamboom2/einde tak}}[[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] [Sweden] Carl XVI Gustaf ******** Princess Victoria = [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] Frederick III of Germany (1831-1888) ********* [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] Kaiser Wilhelm II (1859-1941) **********... [[Beeld:Simple silver crown.svg|15px]] [Germany] Georg Friedrich Prince of Prussia (*1976) **********{{Stamboom2/einde tak}} Victoria Louise of Prussia (1892-1980) ***********{{Stamboom2/einde tak}} Frederica (1917-1981) = [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] Paul of Greece (1901-1964) ************{{Stamboom2/einde tak}}[[Beeld:Simple silver crown.svg|15px]] [Greece] ... Pavlos (*1967) *********{{Stamboom2/einde tak}}Sophia of Hannover (1870-1932) = [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] Carol II of Romania (1893-1953) **********{{Stamboom2/einde tak}} ... [[Beeld:Simple silver crown.svg|15px]] Margareta of Romania (*1949) ********{{Stamboom2/einde tak}} Beatrice (1857-1944) *********{{Stamboom2/einde tak}} Eugenie (1887-1969) = [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] Alfonso XIII of Spain (1886-1941) **********{{Stamboom2/einde tak}}... [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] Felipe VI of Spain (*1968) ******{{Stamboom2/einde tak}} [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] Ernest Augustus, King of Hanover (1771-1851) *******{{Stamboom2/einde tak}} ... [[Beeld:Simple white crown.svg|15px]] Ernest Augustus of Hannover (*1954) ****{{Stamboom2/einde tak}}Anne (1709-1759) = William IV, Prince of Orange (1711 - 1751) *****William V, Prince of Orange (1748-1806) ******{{Stamboom2/einde tak}}... [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] [[Willem-Alexander van die Nederlande]] (*1967) *****{{Stamboom2/einde tak}}Carolina of Orange-Nassau (1743-1787) ******{{Stamboom2/einde tak}} ... Astrid of Sweden (1905-1935) = [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] Leopold III of Belgium (1901-1983) *******{{Stamboom2/einde tak}}[[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] Filip of Belgium (*1960) {{Stamboom2/einde}} ==Byvoegsel== :'''[[:en:Wikipedia:Administrators%27_noticeboard/IncidentArchive816#User:Martinvl_and_long_term_disruption_of_WT:MOSNUM]]''' is a very good example of how not to do things, both from a practical point of view and from a legal point of view. :'''Practical Point of View''' ::As I see it, an ANI case should contain four sections: ::*Complainant's opening statement ::*Comments by others ::*Defendant's Reply ::*Closing Administrator’s Statement ::It is my view that the complainant’s opening statement and the closing administrator's closing statement should contain sufficient detail (including diffs) that anybody who is reviewing the incident need not read the defence or any of the comments made by third parties as anything of relevance should be repeated in the closing statement, unless of course an appeal is centred around the closing administrator mis-representing a third-party comment or a defence offered by the defendant. ::While this will require the complainant to take of an effort when preparing a case, it should reduce the amount of input from others. It will make it more difficult for complainants to "throw mud, hoping that it will stick" and thus simplify the closing administrator's task as there will be less material through which to wade. ::If the defendant is subsequently blocked, then both the defendant and the administrator who is handling the appeal will have a common reference point from which to work, not some vague wall of text that would take forever through which to wade. :'''Legal Point of View''' ::There was a good deal of discussion in the case in question about user’s rights and "natural justice". I have since done some research on the matter and it is my understanding that under the Law of California, '''members of organisations that provide a public service''' are entitled to '''protection under the rules of [[:en: https://en.wikipedia.org/wiki/Due_process|due process]]'''. My research suggest that Wikipedia is one such organisation. At this stage, it might be appropriate to point out that since I was discussing the Law of California rather than English Law, I should have used the term "due process" rather than "natural justice". ::My assertion is based on the judgement given in the case [https://scocal.stanford.edu/opinion/pinsker-v-pacific-coast-society-orthodontists-27828 Pinsker v. Pacific Coast Society of Orthodontists] heard in the Supreme Court of California in 1974. The judgement gives two examples of what constitutes an organisation that “provides a public service” - labor unions and professional organisations and two examples of what organisations do not provide a pubic service - golf clubs and fraternities, the difference being that the former have an impact on the public at large while the latter do not. ::It is my view that since Wikipedia, like professional bodies, has an impact on the population at large that Wikipedia, like professional bodies must be viewed as an organisation that provides a "public service". ::The Wikipedia article [[:en:Due Process#United States|due process]] details how the Supreme Court of the United States interprets "due process". Among the important feature is a protection from vague laws, while the article [[:en:Procedural due process|Procedural due process]] catalogues a list of basic due process procedural rights as drawn up by Judge Henry Friendly (1903-1986). This includes: ::* the requirement of the complainant to give "Notice of the proposed action and the grounds asserted for it" (in the case of Wikipedia, the complainant producing all the pertinent diffs) ::* the right to cross-examine witnesses (in the case of Wikipedia the right of the accussed to present their defence) ::* the "requirement that the tribunal prepare written findings of fact and the reasons for its decision" (in the case of Wikipedia, the closing administrator's statement). :'''Application to the Case in Question''' ::In the case in question, all the diffs are buried in a posting that is approximately 8900 words in length (estimated using the word count facility in Microsoft WORD). Furthermore the details of what I am alleged to have done are so vague that I have no point of reference against which my application for readmission can be measured by an administrator. ::In his closing statement, closing administrator [[User:TParis]] asserted that "I have fully reviewed Martinvl's counter claim of vote stacking and determined that his evidence failed to meet the threshold". ::If my counter claim of vote stacking was not accepted, did he read the rest of the case to see whether or not is was well founded? Since he had 17 minutes from the time that Wee Curry Monster asked for an uninvolved administrator to act and him posting his judgement, did he really read all 8900 words - that would require a reading speed of 525 words per minute without allowing any time for him to prepare his closing statement or to follow up any of the diffs. According to the Wikipedia article [[:en:Speed reading]], the "normal reading [rate] for comprehension" is typically 200 - 300 words per minute. ::As a result, I have been blocked for ten years because he did not do a proper job of explaining why I had been blocked. If the ANI structure that I proposed had been followed, then either he would have rejected the application (which he should have done for lack of evidence) or his closing statement would implicitly have provided a criteria against which, in a worst case scenario, an application for readmission could be measured. == Eksterne skakels == * [http://pdg.lbl.gov/2005/reviews/contents_sports.html#constantsetc Oorsig, 2005] * [http://physics.nist.gov/cuu/Constants/index.html NIST-konstantes] * [http://users.telenet.be/lode.stevens/const.htm Natuurkonstantes] * [[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is vertaal uit die [[:nl:Natuurkundige constante|Nederlandse Wikipedia]] == Verwysings == {{Notas}} {{Verwysings}} ==UTF-8== UTF-8 is a protocol whereby UNICODE characters can be transmitted as variable-length byte strings in a manner that will maximise the communications wandwidth. WHen the text involved can be wrtitten in ASCCI, the UTF-8 rendering of teh text and teh ASCII rendering are identical, making UTF-8 string upward compatible with ASCII strings. == Historical background== The first standard for interchanging text between computers was ISO-xxxx. This standard used 7 bit characters, reserving the eight bit as a parity bit for error chaecking. Of the 128 characters available using 7 bits, 32 values were reserved as control bits and the remaining 96 valeus ont printable characters. ISO-xxxx had 12 variations, one for each of 12 different languages with 12 values reserved for national use. ISO-xxxx-y (the United States variant) and ISOxxxx-z (the British variant) were identical except for teh character "#" which appeared in teh American character set and "£" which appeared in the British character set. The Germans sacrificed the characters ..... to accomodate " ", " " ..... This standard was uperceded b ISO-xxxxx which used 8 bits to represent its characters. It adopted ISO-xxxx-0 (the American variant) for the first 128 characters .... {|class = "wikitext" |- ! Laagste<br>waarde ! Hoogste<br>waarde !Aantal<br>grepe ! greep 1 ! greep 2 ! greep 3 ! greep 4 ! greep5 |- | x00 || xF7 || 7 | style = "background-color: gray" |<code>0gfedcba</code> | || || || |- | x0080 | x07FF || 11 |style = "background-color: gray"|<code>110lkjih</code> |style = "background-color: gray"| <code>0gfedcba</code> || || || |- | x0800 | xFFFF || 16 |style = "background-color: gray"|<code>1110qpon |style = "background-color: gray"|<code>10mlkjih</code> |style = "background-color: gray"| <code>0gfedcba</code> || || |- | x0800 | xFFFF || 21 |style = "background-color: yellow"|11110vut |style = "background-color: yellow"|10srqpon |style = "background-color: yellow"|10mlkjih |style = "background-color: #0F0"| 0gfedcba || |- } {| class="wikitable" |+ Définition du nombre d'octets utilisés dans le codage (attention ce tableau de principe contient des séquences non valides) |- ! scope="col" | Caractères codés ! scope="col" | Représentation binaire UTF-8 ! scope="col" | Premier octet valide (hexadécimal) ! scope="col" | Signification |- ! scope="row" style="text-align: center" | U+0000 à U+007F ! scope="col" style="text-align: left" | <kbd><span style="background: orange">0</span><var style="background: #0F0">ƀƀƀ·ƀƀƀƀ</var></kbd> | 00 à 7F | 1 octet, codant jusqu’à 7 bits |- ! scope="row" style="text-align: center" | U+0080 à U+07FF ! scope="col" style="text-align: left" | <kbd><span style="background: orange">11</span>0<var style="background: #0F0">ƀ·ƀƀƀƀ</var> 10<var style="background: #0F0">ƀƀ·ƀƀƀƀ</var></kbd> | C2 à DF | 2 octets, codant jusqu’à 11 bits |- ! scope="row" style="text-align: center" | U+0800 à U+FFFF ! scope="col" style="text-align: left" | <kbd><span style="background: orange">111</span>0·<var style="background: #0F0">ƀƀƀƀ</var> 10<var style="background: #0F0">ƀƀ·ƀƀƀƀ</var> 10<var style="background: #0F0">ƀƀ·ƀƀƀƀ</var></kbd> | E0 à EF | 3 octets, codant jusqu’à 16 bits |- ! scope="row" rowspan="2" style="text-align: center" | U+10000 à U+10FFFF ! scope="col" style="text-align: left" | <kbd><span style="background: orange">1111</span>·0<span style="background: #0F0">0<var>ƀƀ</var></span> 10<var style="background: #0F0">ƀƀ·ƀƀƀƀ</var> 10<var style="background: #0F0">ƀƀ·ƀƀƀƀ</var> 10<var style="background: #0F0">ƀƀ·ƀƀƀƀ</var></kbd> | F0 à F3 | rowspan="2" | 4 octets, codant jusqu’à 21 bits |- ! scope="col" style="text-align: left" | <kbd><span style="background: orange">1111</span>·0<span style="background: #0F0">100</span> 10<span style="background: #0F0">00·<var>ƀƀƀƀ</var></span> 10<var style="background: #0F0">ƀƀ·ƀƀƀƀ</var> 10<var style="background: #0F0">ƀƀ·ƀƀƀƀ</var></kbd> | F4 |} ==Verwysings== {{Verwysings}} == Romeinse syfers== {| class="wikitable" |- ! Fraction ! Roman numeral |- | {{frac|1|12}} |style='text-align: center'| '''·''' |- |style='text-align: center'| {{frac|2|12}} = {{frac|1|6}} |style='text-align: center'| '''··''' or ''':''' |- |style='text-align: center'| {{frac|3|12}} = {{frac|1|4}} |style='text-align: center'| '''···''' or '''∴''' |- |style='text-align: center'| {{frac|4|12}} = {{frac|1|3}} |style='text-align: center'| '''····''' or '''∷''' |- | {{frac|5|12}} |style='text-align: center'| '''·····''' or '''⁙''' |- |{{frac|1|2}} |style='text-align: center'|S |} == Boulevard Periphique Toets == {|class = wikitable !Interior !! Compass Point !! Exterior |- |Junction 1 clock |88 degrees |Junction 1 anti-clock |- | || <small>East</small> || |- |Junction 2 clock |94 degrees |Junction 2 anti-clock |} == Toets== [[File:Metre Convention Signatories.svg|thumb|test]] [[File:M F Gervais Monarchs of Spain.pdf|thumb|Monarchs of Spain]] Alles hier is vanuit die Engelse WIkipedia gesny en hier geplak sonder vertaling: # Both fiber and composite remain in the elastic strain regime. In this stage, we also note that the composite Young's {{nowrap| 1&hairsp;234&nbsp;km}}. modulus is a simple weighted sum of the two component moduli. #:<math> \sigma_{c} = V_{f}\epsilon_{c}E_{f} + V_{m}\epsilon_{c}E_{m} </math> <ref name="courtney"/> #:<math> E_{c} = V_{f}E_{f} + V_{m}E_{m} </math> <ref name="courtney"/> # The fiber remains in the elastic regime but the matrix yields and plastically deforms. #:<math> \sigma_{c} = V_{f}\epsilon_{c}E_{f} + V_{m}\sigma_{m}(\epsilon_{c}) </math> <ref name="courtney"/> # Both fiber and composite yield and plastically deform. This stage often features significant Poisson strain which is not captured by model below. #:<math> \sigma_{c} = V_{f}\sigma_{f}(\epsilon_{c}) + V_{m}\sigma_{m}(\epsilon_{c}) </math> <ref name="courtney"/> # The fiber fractures while the matrix continues to plastically deform. While in reality the fractured pieces of fiber still contribute some strength, it is left out of this simple model. #:<math> \sigma_{c} \approx V_{m}\sigma_{m}(\epsilon_{c}) </math><ref name="courtney"/> ik3wvn9yre38i8hk2egzs3xu1hjnz0i 2976593 2976588 2026-10-07T16:41:01Z Martinvl 12559 2976593 wikitext text/x-wiki I wish to appeal the sanctions imposed on me [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Administrators%27_noticeboard/IncidentArchive867#Martinvl here] on grounds of misrepresentation of fact by my accusers and undue haste by the closing administrator to close the discussion resulting in me not being able to put my side of the argument. At the time that these sanctions were levied against me, I was blocked from editing the English Wikipedia. WP:PROXYING clarifies that upon receipt of a communication from a blocked editor, a third party may make productive changes to Wikipedia provided that they had independent reasons for making such changes. Shortly after I was blocked, two administrators, [[User:Drmies]] and [[User:EatsShootsAndLeaves]], [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=User_talk%3AMartinvl&diff=583252503&oldid=581275821 clarified]] that blocked editors could, subject to certain conditions, initiate changes. [[User:Wee Curry Monster]] (WCM) initiated the action against me alleging inappropriate use of the e-mail facility even though he himself had never actually seen the e-mail in question or or edited the article to which it applied. Furthermore, he twisted the meaning of WP:PROXING to imply that a blocked user can NEVER draw to attention any errors that might have crept into Wikipedia. This is in contrast with the advice previously given to me by two administrators (See above). [[User:Kahastok]]’s allegation against me in support of WCM was totally unfounded. The background is that [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=British_Weights_and_Measures_Association&diff=614447096&oldid=590791493 this posting’s summary] finished with the phrase ''“Help needed: Michael Barry”''. I sent the editor an e-mail giving the help that they requested with the caveat ''“I am blocked from editing Wikipedia, so use this information as you see fit”''. All that Kahastok saw was the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=User_talk%3AMartinvl&diff=614544379&oldid=595343462 tail-end of the conversation] on my talkpage. His allegation that I was misusing e-mail is therefore totally unfounded. [[User:Nick-D]] (WCM’s mentor) repeated an allegation made by to him by WCM without properly investigating the allegation. WCM alleged that my creation of [[:en:User_talk:Martinvl#Australian_terrorist_incident]] was inappropriate. If Nick-D had actually read the section, he would have seen that the opening text was ''“Rather than making postings such as one, you should be contacting the NSW police directly”''. This would have alerted him to the possibility that a third party’s postings were compromising a situation in the [[WP:REAL WORLD]]. My posting arose from an allegation that Wikipedia was being used as a communications conduit between outsiders and the terrorists who were holding hostages. In my view, protecting the lives of hostages takes precedence over Wikipedia rules. [[User:JamesBWatson]] (aka [[User:JBW]] and WCM’s mentor) was the closing administrator. I made it clear that I intended to challenge these allegations. Nevertheless, less than 24 hours after WCM opened the action and before I could defend myself, JBW closed the discussion. He then wrote on my talk page ''"[https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=User_talk%3AMartinvl&diff=641230616&oldid=641144327 There are no "unfounded allegations". Everything stated in the edit you linked to is unambiguously true.]"''. From what I have written in this appeal, it is obvious that this statement by JBW is untrue. Moreover, preventing somebody from defending themselves is an anathema that has since been codified as being improper in the [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines Wikimedia Foundation Universal Code of Conduct/Enforcement Guidelines §3.3.1]. If we disregard questionable statements by WCM, Kahastok and Nick_D, the case against me falls away. I therefore ask that these sanctions be revoked. ==Test of NC file display== Display of the same image, one taken from an .SVG file and the other from a .JPG file. This test will be used on other Wikipedias to check the transfer of files. [[File:SI logo full.svg|thumb|left|Test download of SI Logo from NC Commons (.SVG)]] [[File:SI logo all udp.jpg|thumb|right|Test Download of SI logo from NC Commons (.JPG)]] [[File:SI logo all udp.jpg|thumb|right|Test Download of SI logo from NC Commons (.JPG)]] {{NC |File=File:SI logo all udp.jpg |caption=Test download of SI Logo from NC Commons (.SVG)}} <!-- [[File:SI logo full.svg|thumb|Test download from NC Commons]] *Die SI Logo hoort om hier verttoon te word. *The SI logo should be displayed here. Wikicode to display the image from NC Commons shown on the right: :<nowiki>[[File:SI logo full.svg|thumb|Test download from NC Commons]]</nowiki> --> <br> <br> <br> <br> <br> <br> <br> <br> <br> <br> <br> <br> == X-straal == https://en.wikipedia.org/wiki/Military_time_zone [[file:Clipboard icon.svg|35px|alt="Booking Required"]] ==Grootsirkel== [[File:Illustration of great-circle distance.svg|thumb|Grootsirkels op 'n sfeer.]] In [[wiskunde]] is 'n '''grootsirkel''' of '''ortodroom''' die sirkelvormige snyding van 'n [[sfeer]] en 'n [[vlak]] wat deur die middelpunt van die sfeer gaan.<ref name = Wolfram>{{Cite web |last=W. |first=Weisstein, Eric |title=Great Circle -- from Wolfram MathWorld |url=https://mathworld.wolfram.com/GreatCircle.html |access-date=2026-08-24 |website=mathworld.wolfram.com |language=en}}</ref> In die beeld regs lê die punte <math>P</math>, <math>Q</math>, <math>u</math> en <math>v</math> almal op die vlak wat deur die middelpunt van die baan gaan. Oor die algemeen is die grootsirkel wat deur 'n paar punte soos <math>P</math> en <math>Q</math> gaan uniek, maar as die twee punte direk teenoor mekaar is, soos punte <math>u</math> en <math>v</math>, dan kan 'n oneindige aantal grootsirkels deur hulle getrek word. Die punt <math>u</math> is die antipode van <math>v</math> (en andersom). As 'n grootsirkel deur twee punte gedefinieer word, soos <math>P</math> en <math>P</math>, dan staan ​​die kortste van die twee roetes tussen die punte (in rooi getoon) bekend as die ''kleinboog'' en die langer van die twee afstande staan ​​bekend as die ''hoofboog''. ==Eienskappe== [[File:Central angle.svg|thumb|n Illustrasie van die sentrale hoek, {{math|Δ''σ''}}, tussen twee punte, {{mvar|P}} en {{mvar|Q}}. {{mvar|λ}} en {{mvar|φ}} is die [[lengtegraad]]hoek en [[breedtegraad]]hoek van {{mvar|P}}.]] Die bewys dat die kleiner boog van 'n grootsirkel die kortste afsand is tussen twee punte op die oppervlak van 'n sfeer verbind, kan gedoen word deur alle paaie tussen die punte <math>P</math> en <math>Q</math> te oorweeg en deur gebruik te maak van {{Intertaalskakel|variatierekening|en|Calculus of variations}} om die kortste pad te vind. Die resulterende pad sal identies wees aan die vergelyking van die grootsirkel.<ref name = Wolfram/> Die afstand tussen die twee punte <math>P</math>and <math>Q</math> word soos volg bereken: *<math>(\lambda_1, \phi_1)</math> en <math>(\lambda_2, \phi_2)</math> is die geografiese [[lengtegraad|lengte]]- en [[breedtegraad]] van twee punte <math>P</math> en <math>Q</math> (Sien beeld regs). *<math>(\Delta\lambda, \Delta\phi) = (|\lambda_2 - \lambda_1|, |\phi_2 - \phi_1|)</math> is hul absolute hoekafstand. Deur een van die pole as 'n hulp derde punt te gebruik, is die sentrale hoek <math>\Delta\sigma</math> tussen hulle deur die [[Sferiese Driehoeksmeting|sferiese wet van kosinus]] gegee:<ref>{{cite book |last1=Kells |first1=Lyman M. |last2=Kern |first2=Willis F. |last3=Bland |first3=James R. |title=Plane And Spherical Trigonometry |url=https://archive.org/details/planeandspherica031803mbp |access-date=July 13, 2018 |year=1940 |publisher=McGraw Hill Book Company, Inc. |pages=[https://archive.org/details/planeandspherica031803mbp/page/n344 323]-326 }}</ref> *<math>\Delta\sigma = {\arccos}\bigl(\sin\phi_1\sin\phi_2 + \cos\phi_1\cos\phi_2\cos\Delta\lambda\bigr).</math> As hierdie hoek in radiale uitgedruk is, kan die werklike booglengte <math>d</math>op 'n sfeer met radius <math>r</math> bereken word met behulp van die vergelyking *<math>d = r \, \Delta\sigma.</math>. ==Navigasie== Daar is baie rekenaargebaseerde pakkette wat gebruik kan word om 'n reis te beplan wat 'n grootsirkelroete volg. Daarbenewens kan 'n reis beplan word met behulp van 'n Gnomoniese kaart. ===Notasie=== Hierdie afdeling oor roeteberekening gebruik wiskundige notasie: *Hoeke is in radiale *’n Peiling van nul wys ooswaarts en neem toe in ’n antikloksgewyse rigting. In Navigasienotasie: *Hoeke is in grade *’n Peiling van nul wys noordwaarts en neem toe in ’n kloksgewyse rigting. Peiings wat in wiskundige notasie gegee word, kan omgeskakel word na navigasienotasie met behulp van die volgende verhouding: :<math>\sigma_{nav} = 90 - \frac{180}{\pi} \sigma_{wis} </math> Ander hoeke wat in radiale uitgedruk word, kan na grade omgeskakel word deur die volgende verhouding te gebruik: :<math>\theta_{nav} = \frac{180}{\pi} \theta_{wis} </math> ===Berekening van 'n roete=== [[File:Sphere geodesic 4sigma.svg|thumb|200px|right|Fig 1. Die grootsirkelpad tussen (&phi;₁,&nbsp;&lambda;₁) en (&phi;₂,&nbsp;&lambda;₂).]] Die grootsirkelpad kan bereken word deur die omgekeerde geodetiese probleem in 'n sferiese trigonometrieke-konteks te gebruik. 'n Vaarder begin by <math>P_1 = ( \phi_1 ,\lambda_1 )</math> en beplan om 'n grootsirkel te volg na die punt <math>P_2 = ( \phi_2 ,\lambda_2 )</math><ref group=Nota><math>\phi</math> is die breedtegraad en <math>\lambda</math> is die lengtegraad</ref> (Sien Fig. 1). Sy aanvanklike en finale peilings is <math>\alpha_1</math> en <math>\alpha_2</math>. Hulle is bereken met hulp van die formules vir die oplossing van 'n sferiese driehoek: :<math>\begin{align} \tan\alpha_1&=\frac{\cos\phi_2\sin\lambda_{12}}{ \cos\phi_1\sin\phi_2-\sin\phi_1\cos\phi_2\cos\lambda_{12}},\\ \tan\alpha_2&=\frac{\cos\phi_1\sin\lambda_{12}}{-\cos\phi_2\sin\phi_1+\sin\phi_2\cos\phi_1\cos\lambda_{12}},\\ \end{align}</math> waar <math>\lambda_{12} = \lambda_2 - \lambda_1</math><ref group=Nota>In the article on [[great-circle distance]]s, the notation &Delta;&lambda;&nbsp;=&nbsp;&lambda;₁₂ and &Delta;&sigma;&nbsp;=&nbsp;&sigma;₁₂ is used. The notation in this article is needed to deal with differences between other points, e.g., &lambda;₀₁.</ref> en die kwadrante van <math>\alpha_1</math> en <math>\alpha_2</math> word bepaal deur die tekens van die teller en noemer in die raaklynformules (bv. met behulp van die '''atan2-funksie'''). Die sentralehoek<ref group=Nota>Die sentrale hoek is die hoek <math>P_1\widehat{O} P_2 </math>waar <math>O</math> is die middelpunt van die sfeër</ref> tussen die twee puunte <math>\sigma_{12}</math>, is gegeë deur :<math>\tan\sigma_{12}=\frac{\sqrt{(\cos\phi_1\sin\phi_2-\sin\phi_1\cos\phi_2\cos\lambda_{12})^2 + (\cos\phi_2\sin\lambda_{12})^2}}{\sin\phi_1\sin\phi_2+\cos\phi_1\cos\phi_2\cos\lambda_{12}}.</math> The distance along the great circle will then be ''s''₁₂&nbsp;=&nbsp;''R''&sigma;₁₂, where ''R'' is the assumed radius of the Earth and &sigma;₁₂ is expressed in [[Radian#Conversions|radians]]. Using the [[Earth radius#Mean radius|mean Earth radius]], ''R''&nbsp;=&nbsp;''R''₁&nbsp;&asymp;&nbsp;{{convert|6371|km|mi|abbr=on}} yields results for the distance ''s''₁₂ which are within 1% of the [[geodesic length]] for the [[WGS84]] ellipsoid; see [[Geodesics on an ellipsoid]] for details. ====Notas==== {{Verwysings|group=Nota}} ==Gnomonic chart== [[File:Admiralty Chart No 132 Gnomonic Chart of Indian and Southern Oceans, Published 1914.jpg|thumb|Admiralty Gnomonic Chart of the Indian and Southern Oceans, for use in plotting great circle tracks]] A straight line drawn on a [[gnomonic projection|gnomonic chart]] is a portion of a great circle. When this is transferred to a [[Mercator projection|Mercator chart]], it becomes a curve. The positions are transferred at a convenient interval of [[longitude]] and this track is plotted on the Mercator chart for navigation. <gallery> File:Orthodromic air route.tif|London to Los Angles File:Gnomonic projection SW.jpg|Gnomonic projection </gallery> ==Verwysings== {{Verwysings}} == Stamboom2 == Gebruik stamboom2 {{stamboom2}} *Sophia of Hannover (1630-1714) **{{Stamboom2/einde tak}} [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]]George I (1660-1727) ***{{Stamboom2/einde tak}}[[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]]George II (1683-1760) ****Frederick, Prince of Wales *****{{Stamboom2/einde tak}} [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]]George III ******Duke of Kent *******{{Stamboom2/einde tak}}[[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] Victoria (1819-1901) ********[[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] Edward VII ********* [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] George V **********{{Stamboom2/einde tak}} ... [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] Charles III (*1948) *********{{Stamboom2/einde tak}}[[Maud van Wallis|Maud]] (1869-1938) **********{{Stamboom2/einde tak}}... [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] [[Harald V van Noorweë]] (*1937) ******** Prince Arthur, Duke of Connaught and Strathearn (1850-1942) *********{{Stamboom2/einde tak}} ... Princess Ingrid of Sweden **********{{Stamboom2/einde tak}} ... [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] [Denmark] Frederick X ******** Leopold, Duke of Albany (1853-1884) *********{{Stamboom2/einde tak}} ... Princess Sibylla of Saxe-Coburg and Gotha **********{{Stamboom2/einde tak}}[[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] [Sweden] Carl XVI Gustaf ******** Princess Victoria = [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] Frederick III of Germany (1831-1888) ********* [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] Kaiser Wilhelm II (1859-1941) **********... [[Beeld:Simple silver crown.svg|15px]] [Germany] Georg Friedrich Prince of Prussia (*1976) **********{{Stamboom2/einde tak}} Victoria Louise of Prussia (1892-1980) ***********{{Stamboom2/einde tak}} Frederica (1917-1981) = [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] Paul of Greece (1901-1964) ************{{Stamboom2/einde tak}}[[Beeld:Simple silver crown.svg|15px]] [Greece] ... Pavlos (*1967) *********{{Stamboom2/einde tak}}Sophia of Hannover (1870-1932) = [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] Carol II of Romania (1893-1953) **********{{Stamboom2/einde tak}} ... [[Beeld:Simple silver crown.svg|15px]] Margareta of Romania (*1949) ********{{Stamboom2/einde tak}} Beatrice (1857-1944) *********{{Stamboom2/einde tak}} Eugenie (1887-1969) = [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] Alfonso XIII of Spain (1886-1941) **********{{Stamboom2/einde tak}}... [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] Felipe VI of Spain (*1968) ******{{Stamboom2/einde tak}} [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] Ernest Augustus, King of Hanover (1771-1851) *******{{Stamboom2/einde tak}} ... [[Beeld:Simple white crown.svg|15px]] Ernest Augustus of Hannover (*1954) ****{{Stamboom2/einde tak}}Anne (1709-1759) = William IV, Prince of Orange (1711 - 1751) *****William V, Prince of Orange (1748-1806) ******{{Stamboom2/einde tak}}... [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] [[Willem-Alexander van die Nederlande]] (*1967) *****{{Stamboom2/einde tak}}Carolina of Orange-Nassau (1743-1787) ******{{Stamboom2/einde tak}} ... Astrid of Sweden (1905-1935) = [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] Leopold III of Belgium (1901-1983) *******{{Stamboom2/einde tak}}[[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] Filip of Belgium (*1960) {{Stamboom2/einde}} ==Byvoegsel== :'''[[:en:Wikipedia:Administrators%27_noticeboard/IncidentArchive816#User:Martinvl_and_long_term_disruption_of_WT:MOSNUM]]''' is a very good example of how not to do things, both from a practical point of view and from a legal point of view. :'''Practical Point of View''' ::As I see it, an ANI case should contain four sections: ::*Complainant's opening statement ::*Comments by others ::*Defendant's Reply ::*Closing Administrator’s Statement ::It is my view that the complainant’s opening statement and the closing administrator's closing statement should contain sufficient detail (including diffs) that anybody who is reviewing the incident need not read the defence or any of the comments made by third parties as anything of relevance should be repeated in the closing statement, unless of course an appeal is centred around the closing administrator mis-representing a third-party comment or a defence offered by the defendant. ::While this will require the complainant to take of an effort when preparing a case, it should reduce the amount of input from others. It will make it more difficult for complainants to "throw mud, hoping that it will stick" and thus simplify the closing administrator's task as there will be less material through which to wade. ::If the defendant is subsequently blocked, then both the defendant and the administrator who is handling the appeal will have a common reference point from which to work, not some vague wall of text that would take forever through which to wade. :'''Legal Point of View''' ::There was a good deal of discussion in the case in question about user’s rights and "natural justice". I have since done some research on the matter and it is my understanding that under the Law of California, '''members of organisations that provide a public service''' are entitled to '''protection under the rules of [[:en: https://en.wikipedia.org/wiki/Due_process|due process]]'''. My research suggest that Wikipedia is one such organisation. At this stage, it might be appropriate to point out that since I was discussing the Law of California rather than English Law, I should have used the term "due process" rather than "natural justice". ::My assertion is based on the judgement given in the case [https://scocal.stanford.edu/opinion/pinsker-v-pacific-coast-society-orthodontists-27828 Pinsker v. Pacific Coast Society of Orthodontists] heard in the Supreme Court of California in 1974. The judgement gives two examples of what constitutes an organisation that “provides a public service” - labor unions and professional organisations and two examples of what organisations do not provide a pubic service - golf clubs and fraternities, the difference being that the former have an impact on the public at large while the latter do not. ::It is my view that since Wikipedia, like professional bodies, has an impact on the population at large that Wikipedia, like professional bodies must be viewed as an organisation that provides a "public service". ::The Wikipedia article [[:en:Due Process#United States|due process]] details how the Supreme Court of the United States interprets "due process". Among the important feature is a protection from vague laws, while the article [[:en:Procedural due process|Procedural due process]] catalogues a list of basic due process procedural rights as drawn up by Judge Henry Friendly (1903-1986). This includes: ::* the requirement of the complainant to give "Notice of the proposed action and the grounds asserted for it" (in the case of Wikipedia, the complainant producing all the pertinent diffs) ::* the right to cross-examine witnesses (in the case of Wikipedia the right of the accussed to present their defence) ::* the "requirement that the tribunal prepare written findings of fact and the reasons for its decision" (in the case of Wikipedia, the closing administrator's statement). :'''Application to the Case in Question''' ::In the case in question, all the diffs are buried in a posting that is approximately 8900 words in length (estimated using the word count facility in Microsoft WORD). Furthermore the details of what I am alleged to have done are so vague that I have no point of reference against which my application for readmission can be measured by an administrator. ::In his closing statement, closing administrator [[User:TParis]] asserted that "I have fully reviewed Martinvl's counter claim of vote stacking and determined that his evidence failed to meet the threshold". ::If my counter claim of vote stacking was not accepted, did he read the rest of the case to see whether or not is was well founded? Since he had 17 minutes from the time that Wee Curry Monster asked for an uninvolved administrator to act and him posting his judgement, did he really read all 8900 words - that would require a reading speed of 525 words per minute without allowing any time for him to prepare his closing statement or to follow up any of the diffs. According to the Wikipedia article [[:en:Speed reading]], the "normal reading [rate] for comprehension" is typically 200 - 300 words per minute. ::As a result, I have been blocked for ten years because he did not do a proper job of explaining why I had been blocked. If the ANI structure that I proposed had been followed, then either he would have rejected the application (which he should have done for lack of evidence) or his closing statement would implicitly have provided a criteria against which, in a worst case scenario, an application for readmission could be measured. == Eksterne skakels == * [http://pdg.lbl.gov/2005/reviews/contents_sports.html#constantsetc Oorsig, 2005] * [http://physics.nist.gov/cuu/Constants/index.html NIST-konstantes] * [http://users.telenet.be/lode.stevens/const.htm Natuurkonstantes] * [[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is vertaal uit die [[:nl:Natuurkundige constante|Nederlandse Wikipedia]] == Verwysings == {{Notas}} {{Verwysings}} ==UTF-8== UTF-8 is a protocol whereby UNICODE characters can be transmitted as variable-length byte strings in a manner that will maximise the communications wandwidth. WHen the text involved can be wrtitten in ASCCI, the UTF-8 rendering of teh text and teh ASCII rendering are identical, making UTF-8 string upward compatible with ASCII strings. == Historical background== The first standard for interchanging text between computers was ISO-xxxx. This standard used 7 bit characters, reserving the eight bit as a parity bit for error chaecking. Of the 128 characters available using 7 bits, 32 values were reserved as control bits and the remaining 96 valeus ont printable characters. ISO-xxxx had 12 variations, one for each of 12 different languages with 12 values reserved for national use. ISO-xxxx-y (the United States variant) and ISOxxxx-z (the British variant) were identical except for teh character "#" which appeared in teh American character set and "£" which appeared in the British character set. The Germans sacrificed the characters ..... to accomodate " ", " " ..... This standard was uperceded b ISO-xxxxx which used 8 bits to represent its characters. It adopted ISO-xxxx-0 (the American variant) for the first 128 characters .... {|class = "wikitext" |- ! Laagste<br>waarde ! Hoogste<br>waarde !Aantal<br>grepe ! greep 1 ! greep 2 ! greep 3 ! greep 4 ! greep5 |- | x00 || xF7 || 7 | style = "background-color: gray" |<code>0gfedcba</code> | || || || |- | x0080 | x07FF || 11 |style = "background-color: gray"|<code>110lkjih</code> |style = "background-color: gray"| <code>0gfedcba</code> || || || |- | x0800 | xFFFF || 16 |style = "background-color: gray"|<code>1110qpon |style = "background-color: gray"|<code>10mlkjih</code> |style = "background-color: gray"| <code>0gfedcba</code> || || |- | x0800 | xFFFF || 21 |style = "background-color: yellow"|11110vut |style = "background-color: yellow"|10srqpon |style = "background-color: yellow"|10mlkjih |style = "background-color: #0F0"| 0gfedcba || |- } {| class="wikitable" |+ Définition du nombre d'octets utilisés dans le codage (attention ce tableau de principe contient des séquences non valides) |- ! scope="col" | Caractères codés ! scope="col" | Représentation binaire UTF-8 ! scope="col" | Premier octet valide (hexadécimal) ! scope="col" | Signification |- ! scope="row" style="text-align: center" | U+0000 à U+007F ! scope="col" style="text-align: left" | <kbd><span style="background: orange">0</span><var style="background: #0F0">ƀƀƀ·ƀƀƀƀ</var></kbd> | 00 à 7F | 1 octet, codant jusqu’à 7 bits |- ! scope="row" style="text-align: center" | U+0080 à U+07FF ! scope="col" style="text-align: left" | <kbd><span style="background: orange">11</span>0<var style="background: #0F0">ƀ·ƀƀƀƀ</var> 10<var style="background: #0F0">ƀƀ·ƀƀƀƀ</var></kbd> | C2 à DF | 2 octets, codant jusqu’à 11 bits |- ! scope="row" style="text-align: center" | U+0800 à U+FFFF ! scope="col" style="text-align: left" | <kbd><span style="background: orange">111</span>0·<var style="background: #0F0">ƀƀƀƀ</var> 10<var style="background: #0F0">ƀƀ·ƀƀƀƀ</var> 10<var style="background: #0F0">ƀƀ·ƀƀƀƀ</var></kbd> | E0 à EF | 3 octets, codant jusqu’à 16 bits |- ! scope="row" rowspan="2" style="text-align: center" | U+10000 à U+10FFFF ! scope="col" style="text-align: left" | <kbd><span style="background: orange">1111</span>·0<span style="background: #0F0">0<var>ƀƀ</var></span> 10<var style="background: #0F0">ƀƀ·ƀƀƀƀ</var> 10<var style="background: #0F0">ƀƀ·ƀƀƀƀ</var> 10<var style="background: #0F0">ƀƀ·ƀƀƀƀ</var></kbd> | F0 à F3 | rowspan="2" | 4 octets, codant jusqu’à 21 bits |- ! scope="col" style="text-align: left" | <kbd><span style="background: orange">1111</span>·0<span style="background: #0F0">100</span> 10<span style="background: #0F0">00·<var>ƀƀƀƀ</var></span> 10<var style="background: #0F0">ƀƀ·ƀƀƀƀ</var> 10<var style="background: #0F0">ƀƀ·ƀƀƀƀ</var></kbd> | F4 |} ==Verwysings== {{Verwysings}} == Romeinse syfers== {| class="wikitable" |- ! Fraction ! Roman numeral |- | {{frac|1|12}} |style='text-align: center'| '''·''' |- |style='text-align: center'| {{frac|2|12}} = {{frac|1|6}} |style='text-align: center'| '''··''' or ''':''' |- |style='text-align: center'| {{frac|3|12}} = {{frac|1|4}} |style='text-align: center'| '''···''' or '''∴''' |- |style='text-align: center'| {{frac|4|12}} = {{frac|1|3}} |style='text-align: center'| '''····''' or '''∷''' |- | {{frac|5|12}} |style='text-align: center'| '''·····''' or '''⁙''' |- |{{frac|1|2}} |style='text-align: center'|S |} == Boulevard Periphique Toets == {|class = wikitable !Interior !! Compass Point !! Exterior |- |Junction 1 clock |88 degrees |Junction 1 anti-clock |- | || <small>East</small> || |- |Junction 2 clock |94 degrees |Junction 2 anti-clock |} == Toets== [[File:Metre Convention Signatories.svg|thumb|test]] [[File:M F Gervais Monarchs of Spain.pdf|thumb|Monarchs of Spain]] Alles hier is vanuit die Engelse WIkipedia gesny en hier geplak sonder vertaling: # Both fiber and composite remain in the elastic strain regime. In this stage, we also note that the composite Young's {{nowrap| 1&hairsp;234&nbsp;km}}. modulus is a simple weighted sum of the two component moduli. #:<math> \sigma_{c} = V_{f}\epsilon_{c}E_{f} + V_{m}\epsilon_{c}E_{m} </math> <ref name="courtney"/> #:<math> E_{c} = V_{f}E_{f} + V_{m}E_{m} </math> <ref name="courtney"/> # The fiber remains in the elastic regime but the matrix yields and plastically deforms. #:<math> \sigma_{c} = V_{f}\epsilon_{c}E_{f} + V_{m}\sigma_{m}(\epsilon_{c}) </math> <ref name="courtney"/> # Both fiber and composite yield and plastically deform. This stage often features significant Poisson strain which is not captured by model below. #:<math> \sigma_{c} = V_{f}\sigma_{f}(\epsilon_{c}) + V_{m}\sigma_{m}(\epsilon_{c}) </math> <ref name="courtney"/> # The fiber fractures while the matrix continues to plastically deform. While in reality the fractured pieces of fiber still contribute some strength, it is left out of this simple model. #:<math> \sigma_{c} \approx V_{m}\sigma_{m}(\epsilon_{c}) </math><ref name="courtney"/> pn4jhkc4l2gum6jc35qftoknrhxftsb 2976594 2976593 2026-10-07T16:43:12Z Martinvl 12559 2976594 wikitext text/x-wiki I wish to appeal the sanctions imposed on me [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Administrators%27_noticeboard/IncidentArchive867#Martinvl here] on grounds of misrepresentation of fact by my accusers and undue haste by the closing administrator to close the discussion resulting in me not being able to put my side of the argument. At the time that these sanctions were levied against me, I was blocked from editing the English Wikipedia. WP:PROXYING clarifies that upon receipt of a communication from a blocked editor, a third party may make productive changes to Wikipedia provided that they had independent reasons for making such changes. Shortly after I was blocked, two administrators, [[User:Drmies]] and [[User:EatsShootsAndLeaves]], [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=User_talk%3AMartinvl&diff=583252503&oldid=581275821 clarified]] that blocked editors could, subject to certain conditions, initiate changes. [[User:Wee Curry Monster]] (WCM) initiated the action against me alleging inappropriate use of the e-mail facility even though he himself had never actually seen the e-mail in question or or edited the article to which it applied. Furthermore, he twisted the meaning of WP:PROXING to imply that a blocked user can NEVER draw to attention any errors that might have crept into Wikipedia. This is in contrast with the advice previously given to me by two administrators (See above). [[User:Kahastok]]’s allegation against me in support of WCM was totally unfounded. The background is that [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=British_Weights_and_Measures_Association&diff=614447096&oldid=590791493 this posting’s summary] finished with the phrase ''“Help needed: Michael Barry”''. I sent the editor an e-mail giving the help that they requested with the caveat ''“I am blocked from editing Wikipedia, so use this information as you see fit”''. All that Kahastok saw was the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=User_talk%3AMartinvl&diff=614544379&oldid=595343462 tail-end of the conversation] on my talkpage. His allegation that I was misusing e-mail is therefore totally unfounded. [[User:Nick-D]] (WCM’s mentor) repeated an allegation made by to him by WCM without properly investigating the allegation. WCM alleged that my creation of [[:en:User_talk:Martinvl#Australian_terrorist_incident]] was inappropriate. If Nick-D had actually read the section, he would have seen that the opening text was ''“Rather than making postings such as one, you should be contacting the NSW police directly”''. This would have alerted him to the possibility that a third party’s postings were compromising a situation in the [[WP:REAL WORLD]]. My posting arose from an allegation that Wikipedia was being used as a communications conduit between outsiders and the terrorists who were holding hostages. In my view, protecting the lives of hostages takes precedence over Wikipedia rules. [[User:JamesBWatson]] (aka [[User:JBW]] and WCM’s mentor) was the closing administrator. I made it clear that I intended to challenge these allegations. Nevertheless, less than 24 hours after WCM opened the discussion and before I could defend myself, JBW closed the discussion. He then wrote on my talk page ''"[https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=User_talk%3AMartinvl&diff=641230616&oldid=641144327 There are no "unfounded allegations". Everything stated in the edit you linked to is unambiguously true.]"''. From what I have written in this appeal, it is obvious that this statement by JBW is untrue. Moreover, preventing somebody from defending themselves is an anathema that has since been codified as being improper in the [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines Wikimedia Foundation Universal Code of Conduct/Enforcement Guidelines §3.3.1]. If we disregard questionable statements by WCM, Kahastok and Nick_D, the case against me falls away. I therefore ask that these sanctions be revoked. ==Test of NC file display== Display of the same image, one taken from an .SVG file and the other from a .JPG file. This test will be used on other Wikipedias to check the transfer of files. [[File:SI logo full.svg|thumb|left|Test download of SI Logo from NC Commons (.SVG)]] [[File:SI logo all udp.jpg|thumb|right|Test Download of SI logo from NC Commons (.JPG)]] [[File:SI logo all udp.jpg|thumb|right|Test Download of SI logo from NC Commons (.JPG)]] {{NC |File=File:SI logo all udp.jpg |caption=Test download of SI Logo from NC Commons (.SVG)}} <!-- [[File:SI logo full.svg|thumb|Test download from NC Commons]] *Die SI Logo hoort om hier verttoon te word. *The SI logo should be displayed here. Wikicode to display the image from NC Commons shown on the right: :<nowiki>[[File:SI logo full.svg|thumb|Test download from NC Commons]]</nowiki> --> <br> <br> <br> <br> <br> <br> <br> <br> <br> <br> <br> <br> == X-straal == https://en.wikipedia.org/wiki/Military_time_zone [[file:Clipboard icon.svg|35px|alt="Booking Required"]] ==Grootsirkel== [[File:Illustration of great-circle distance.svg|thumb|Grootsirkels op 'n sfeer.]] In [[wiskunde]] is 'n '''grootsirkel''' of '''ortodroom''' die sirkelvormige snyding van 'n [[sfeer]] en 'n [[vlak]] wat deur die middelpunt van die sfeer gaan.<ref name = Wolfram>{{Cite web |last=W. |first=Weisstein, Eric |title=Great Circle -- from Wolfram MathWorld |url=https://mathworld.wolfram.com/GreatCircle.html |access-date=2026-08-24 |website=mathworld.wolfram.com |language=en}}</ref> In die beeld regs lê die punte <math>P</math>, <math>Q</math>, <math>u</math> en <math>v</math> almal op die vlak wat deur die middelpunt van die baan gaan. Oor die algemeen is die grootsirkel wat deur 'n paar punte soos <math>P</math> en <math>Q</math> gaan uniek, maar as die twee punte direk teenoor mekaar is, soos punte <math>u</math> en <math>v</math>, dan kan 'n oneindige aantal grootsirkels deur hulle getrek word. Die punt <math>u</math> is die antipode van <math>v</math> (en andersom). As 'n grootsirkel deur twee punte gedefinieer word, soos <math>P</math> en <math>P</math>, dan staan ​​die kortste van die twee roetes tussen die punte (in rooi getoon) bekend as die ''kleinboog'' en die langer van die twee afstande staan ​​bekend as die ''hoofboog''. ==Eienskappe== [[File:Central angle.svg|thumb|n Illustrasie van die sentrale hoek, {{math|Δ''σ''}}, tussen twee punte, {{mvar|P}} en {{mvar|Q}}. {{mvar|λ}} en {{mvar|φ}} is die [[lengtegraad]]hoek en [[breedtegraad]]hoek van {{mvar|P}}.]] Die bewys dat die kleiner boog van 'n grootsirkel die kortste afsand is tussen twee punte op die oppervlak van 'n sfeer verbind, kan gedoen word deur alle paaie tussen die punte <math>P</math> en <math>Q</math> te oorweeg en deur gebruik te maak van {{Intertaalskakel|variatierekening|en|Calculus of variations}} om die kortste pad te vind. Die resulterende pad sal identies wees aan die vergelyking van die grootsirkel.<ref name = Wolfram/> Die afstand tussen die twee punte <math>P</math>and <math>Q</math> word soos volg bereken: *<math>(\lambda_1, \phi_1)</math> en <math>(\lambda_2, \phi_2)</math> is die geografiese [[lengtegraad|lengte]]- en [[breedtegraad]] van twee punte <math>P</math> en <math>Q</math> (Sien beeld regs). *<math>(\Delta\lambda, \Delta\phi) = (|\lambda_2 - \lambda_1|, |\phi_2 - \phi_1|)</math> is hul absolute hoekafstand. Deur een van die pole as 'n hulp derde punt te gebruik, is die sentrale hoek <math>\Delta\sigma</math> tussen hulle deur die [[Sferiese Driehoeksmeting|sferiese wet van kosinus]] gegee:<ref>{{cite book |last1=Kells |first1=Lyman M. |last2=Kern |first2=Willis F. |last3=Bland |first3=James R. |title=Plane And Spherical Trigonometry |url=https://archive.org/details/planeandspherica031803mbp |access-date=July 13, 2018 |year=1940 |publisher=McGraw Hill Book Company, Inc. |pages=[https://archive.org/details/planeandspherica031803mbp/page/n344 323]-326 }}</ref> *<math>\Delta\sigma = {\arccos}\bigl(\sin\phi_1\sin\phi_2 + \cos\phi_1\cos\phi_2\cos\Delta\lambda\bigr).</math> As hierdie hoek in radiale uitgedruk is, kan die werklike booglengte <math>d</math>op 'n sfeer met radius <math>r</math> bereken word met behulp van die vergelyking *<math>d = r \, \Delta\sigma.</math>. ==Navigasie== Daar is baie rekenaargebaseerde pakkette wat gebruik kan word om 'n reis te beplan wat 'n grootsirkelroete volg. Daarbenewens kan 'n reis beplan word met behulp van 'n Gnomoniese kaart. ===Notasie=== Hierdie afdeling oor roeteberekening gebruik wiskundige notasie: *Hoeke is in radiale *’n Peiling van nul wys ooswaarts en neem toe in ’n antikloksgewyse rigting. In Navigasienotasie: *Hoeke is in grade *’n Peiling van nul wys noordwaarts en neem toe in ’n kloksgewyse rigting. Peiings wat in wiskundige notasie gegee word, kan omgeskakel word na navigasienotasie met behulp van die volgende verhouding: :<math>\sigma_{nav} = 90 - \frac{180}{\pi} \sigma_{wis} </math> Ander hoeke wat in radiale uitgedruk word, kan na grade omgeskakel word deur die volgende verhouding te gebruik: :<math>\theta_{nav} = \frac{180}{\pi} \theta_{wis} </math> ===Berekening van 'n roete=== [[File:Sphere geodesic 4sigma.svg|thumb|200px|right|Fig 1. Die grootsirkelpad tussen (&phi;₁,&nbsp;&lambda;₁) en (&phi;₂,&nbsp;&lambda;₂).]] Die grootsirkelpad kan bereken word deur die omgekeerde geodetiese probleem in 'n sferiese trigonometrieke-konteks te gebruik. 'n Vaarder begin by <math>P_1 = ( \phi_1 ,\lambda_1 )</math> en beplan om 'n grootsirkel te volg na die punt <math>P_2 = ( \phi_2 ,\lambda_2 )</math><ref group=Nota><math>\phi</math> is die breedtegraad en <math>\lambda</math> is die lengtegraad</ref> (Sien Fig. 1). Sy aanvanklike en finale peilings is <math>\alpha_1</math> en <math>\alpha_2</math>. Hulle is bereken met hulp van die formules vir die oplossing van 'n sferiese driehoek: :<math>\begin{align} \tan\alpha_1&=\frac{\cos\phi_2\sin\lambda_{12}}{ \cos\phi_1\sin\phi_2-\sin\phi_1\cos\phi_2\cos\lambda_{12}},\\ \tan\alpha_2&=\frac{\cos\phi_1\sin\lambda_{12}}{-\cos\phi_2\sin\phi_1+\sin\phi_2\cos\phi_1\cos\lambda_{12}},\\ \end{align}</math> waar <math>\lambda_{12} = \lambda_2 - \lambda_1</math><ref group=Nota>In the article on [[great-circle distance]]s, the notation &Delta;&lambda;&nbsp;=&nbsp;&lambda;₁₂ and &Delta;&sigma;&nbsp;=&nbsp;&sigma;₁₂ is used. The notation in this article is needed to deal with differences between other points, e.g., &lambda;₀₁.</ref> en die kwadrante van <math>\alpha_1</math> en <math>\alpha_2</math> word bepaal deur die tekens van die teller en noemer in die raaklynformules (bv. met behulp van die '''atan2-funksie'''). Die sentralehoek<ref group=Nota>Die sentrale hoek is die hoek <math>P_1\widehat{O} P_2 </math>waar <math>O</math> is die middelpunt van die sfeër</ref> tussen die twee puunte <math>\sigma_{12}</math>, is gegeë deur :<math>\tan\sigma_{12}=\frac{\sqrt{(\cos\phi_1\sin\phi_2-\sin\phi_1\cos\phi_2\cos\lambda_{12})^2 + (\cos\phi_2\sin\lambda_{12})^2}}{\sin\phi_1\sin\phi_2+\cos\phi_1\cos\phi_2\cos\lambda_{12}}.</math> The distance along the great circle will then be ''s''₁₂&nbsp;=&nbsp;''R''&sigma;₁₂, where ''R'' is the assumed radius of the Earth and &sigma;₁₂ is expressed in [[Radian#Conversions|radians]]. Using the [[Earth radius#Mean radius|mean Earth radius]], ''R''&nbsp;=&nbsp;''R''₁&nbsp;&asymp;&nbsp;{{convert|6371|km|mi|abbr=on}} yields results for the distance ''s''₁₂ which are within 1% of the [[geodesic length]] for the [[WGS84]] ellipsoid; see [[Geodesics on an ellipsoid]] for details. ====Notas==== {{Verwysings|group=Nota}} ==Gnomonic chart== [[File:Admiralty Chart No 132 Gnomonic Chart of Indian and Southern Oceans, Published 1914.jpg|thumb|Admiralty Gnomonic Chart of the Indian and Southern Oceans, for use in plotting great circle tracks]] A straight line drawn on a [[gnomonic projection|gnomonic chart]] is a portion of a great circle. When this is transferred to a [[Mercator projection|Mercator chart]], it becomes a curve. The positions are transferred at a convenient interval of [[longitude]] and this track is plotted on the Mercator chart for navigation. <gallery> File:Orthodromic air route.tif|London to Los Angles File:Gnomonic projection SW.jpg|Gnomonic projection </gallery> ==Verwysings== {{Verwysings}} == Stamboom2 == Gebruik stamboom2 {{stamboom2}} *Sophia of Hannover (1630-1714) **{{Stamboom2/einde tak}} [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]]George I (1660-1727) ***{{Stamboom2/einde tak}}[[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]]George II (1683-1760) ****Frederick, Prince of Wales *****{{Stamboom2/einde tak}} [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]]George III ******Duke of Kent *******{{Stamboom2/einde tak}}[[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] Victoria (1819-1901) ********[[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] Edward VII ********* [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] George V **********{{Stamboom2/einde tak}} ... [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] Charles III (*1948) *********{{Stamboom2/einde tak}}[[Maud van Wallis|Maud]] (1869-1938) **********{{Stamboom2/einde tak}}... [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] [[Harald V van Noorweë]] (*1937) ******** Prince Arthur, Duke of Connaught and Strathearn (1850-1942) *********{{Stamboom2/einde tak}} ... Princess Ingrid of Sweden **********{{Stamboom2/einde tak}} ... [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] [Denmark] Frederick X ******** Leopold, Duke of Albany (1853-1884) *********{{Stamboom2/einde tak}} ... Princess Sibylla of Saxe-Coburg and Gotha **********{{Stamboom2/einde tak}}[[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] [Sweden] Carl XVI Gustaf ******** Princess Victoria = [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] Frederick III of Germany (1831-1888) ********* [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] Kaiser Wilhelm II (1859-1941) **********... [[Beeld:Simple silver crown.svg|15px]] [Germany] Georg Friedrich Prince of Prussia (*1976) **********{{Stamboom2/einde tak}} Victoria Louise of Prussia (1892-1980) ***********{{Stamboom2/einde tak}} Frederica (1917-1981) = [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] Paul of Greece (1901-1964) ************{{Stamboom2/einde tak}}[[Beeld:Simple silver crown.svg|15px]] [Greece] ... Pavlos (*1967) *********{{Stamboom2/einde tak}}Sophia of Hannover (1870-1932) = [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] Carol II of Romania (1893-1953) **********{{Stamboom2/einde tak}} ... [[Beeld:Simple silver crown.svg|15px]] Margareta of Romania (*1949) ********{{Stamboom2/einde tak}} Beatrice (1857-1944) *********{{Stamboom2/einde tak}} Eugenie (1887-1969) = [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] Alfonso XIII of Spain (1886-1941) **********{{Stamboom2/einde tak}}... [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] Felipe VI of Spain (*1968) ******{{Stamboom2/einde tak}} [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] Ernest Augustus, King of Hanover (1771-1851) *******{{Stamboom2/einde tak}} ... [[Beeld:Simple white crown.svg|15px]] Ernest Augustus of Hannover (*1954) ****{{Stamboom2/einde tak}}Anne (1709-1759) = William IV, Prince of Orange (1711 - 1751) *****William V, Prince of Orange (1748-1806) ******{{Stamboom2/einde tak}}... [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] [[Willem-Alexander van die Nederlande]] (*1967) *****{{Stamboom2/einde tak}}Carolina of Orange-Nassau (1743-1787) ******{{Stamboom2/einde tak}} ... Astrid of Sweden (1905-1935) = [[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] Leopold III of Belgium (1901-1983) *******{{Stamboom2/einde tak}}[[Beeld:Simple gold crown.svg|15px]] Filip of Belgium (*1960) {{Stamboom2/einde}} ==Byvoegsel== :'''[[:en:Wikipedia:Administrators%27_noticeboard/IncidentArchive816#User:Martinvl_and_long_term_disruption_of_WT:MOSNUM]]''' is a very good example of how not to do things, both from a practical point of view and from a legal point of view. :'''Practical Point of View''' ::As I see it, an ANI case should contain four sections: ::*Complainant's opening statement ::*Comments by others ::*Defendant's Reply ::*Closing Administrator’s Statement ::It is my view that the complainant’s opening statement and the closing administrator's closing statement should contain sufficient detail (including diffs) that anybody who is reviewing the incident need not read the defence or any of the comments made by third parties as anything of relevance should be repeated in the closing statement, unless of course an appeal is centred around the closing administrator mis-representing a third-party comment or a defence offered by the defendant. ::While this will require the complainant to take of an effort when preparing a case, it should reduce the amount of input from others. It will make it more difficult for complainants to "throw mud, hoping that it will stick" and thus simplify the closing administrator's task as there will be less material through which to wade. ::If the defendant is subsequently blocked, then both the defendant and the administrator who is handling the appeal will have a common reference point from which to work, not some vague wall of text that would take forever through which to wade. :'''Legal Point of View''' ::There was a good deal of discussion in the case in question about user’s rights and "natural justice". I have since done some research on the matter and it is my understanding that under the Law of California, '''members of organisations that provide a public service''' are entitled to '''protection under the rules of [[:en: https://en.wikipedia.org/wiki/Due_process|due process]]'''. My research suggest that Wikipedia is one such organisation. At this stage, it might be appropriate to point out that since I was discussing the Law of California rather than English Law, I should have used the term "due process" rather than "natural justice". ::My assertion is based on the judgement given in the case [https://scocal.stanford.edu/opinion/pinsker-v-pacific-coast-society-orthodontists-27828 Pinsker v. Pacific Coast Society of Orthodontists] heard in the Supreme Court of California in 1974. The judgement gives two examples of what constitutes an organisation that “provides a public service” - labor unions and professional organisations and two examples of what organisations do not provide a pubic service - golf clubs and fraternities, the difference being that the former have an impact on the public at large while the latter do not. ::It is my view that since Wikipedia, like professional bodies, has an impact on the population at large that Wikipedia, like professional bodies must be viewed as an organisation that provides a "public service". ::The Wikipedia article [[:en:Due Process#United States|due process]] details how the Supreme Court of the United States interprets "due process". Among the important feature is a protection from vague laws, while the article [[:en:Procedural due process|Procedural due process]] catalogues a list of basic due process procedural rights as drawn up by Judge Henry Friendly (1903-1986). This includes: ::* the requirement of the complainant to give "Notice of the proposed action and the grounds asserted for it" (in the case of Wikipedia, the complainant producing all the pertinent diffs) ::* the right to cross-examine witnesses (in the case of Wikipedia the right of the accussed to present their defence) ::* the "requirement that the tribunal prepare written findings of fact and the reasons for its decision" (in the case of Wikipedia, the closing administrator's statement). :'''Application to the Case in Question''' ::In the case in question, all the diffs are buried in a posting that is approximately 8900 words in length (estimated using the word count facility in Microsoft WORD). Furthermore the details of what I am alleged to have done are so vague that I have no point of reference against which my application for readmission can be measured by an administrator. ::In his closing statement, closing administrator [[User:TParis]] asserted that "I have fully reviewed Martinvl's counter claim of vote stacking and determined that his evidence failed to meet the threshold". ::If my counter claim of vote stacking was not accepted, did he read the rest of the case to see whether or not is was well founded? Since he had 17 minutes from the time that Wee Curry Monster asked for an uninvolved administrator to act and him posting his judgement, did he really read all 8900 words - that would require a reading speed of 525 words per minute without allowing any time for him to prepare his closing statement or to follow up any of the diffs. According to the Wikipedia article [[:en:Speed reading]], the "normal reading [rate] for comprehension" is typically 200 - 300 words per minute. ::As a result, I have been blocked for ten years because he did not do a proper job of explaining why I had been blocked. If the ANI structure that I proposed had been followed, then either he would have rejected the application (which he should have done for lack of evidence) or his closing statement would implicitly have provided a criteria against which, in a worst case scenario, an application for readmission could be measured. == Eksterne skakels == * [http://pdg.lbl.gov/2005/reviews/contents_sports.html#constantsetc Oorsig, 2005] * [http://physics.nist.gov/cuu/Constants/index.html NIST-konstantes] * [http://users.telenet.be/lode.stevens/const.htm Natuurkonstantes] * [[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is vertaal uit die [[:nl:Natuurkundige constante|Nederlandse Wikipedia]] == Verwysings == {{Notas}} {{Verwysings}} ==UTF-8== UTF-8 is a protocol whereby UNICODE characters can be transmitted as variable-length byte strings in a manner that will maximise the communications wandwidth. WHen the text involved can be wrtitten in ASCCI, the UTF-8 rendering of teh text and teh ASCII rendering are identical, making UTF-8 string upward compatible with ASCII strings. == Historical background== The first standard for interchanging text between computers was ISO-xxxx. This standard used 7 bit characters, reserving the eight bit as a parity bit for error chaecking. Of the 128 characters available using 7 bits, 32 values were reserved as control bits and the remaining 96 valeus ont printable characters. ISO-xxxx had 12 variations, one for each of 12 different languages with 12 values reserved for national use. ISO-xxxx-y (the United States variant) and ISOxxxx-z (the British variant) were identical except for teh character "#" which appeared in teh American character set and "£" which appeared in the British character set. The Germans sacrificed the characters ..... to accomodate " ", " " ..... This standard was uperceded b ISO-xxxxx which used 8 bits to represent its characters. It adopted ISO-xxxx-0 (the American variant) for the first 128 characters .... {|class = "wikitext" |- ! Laagste<br>waarde ! Hoogste<br>waarde !Aantal<br>grepe ! greep 1 ! greep 2 ! greep 3 ! greep 4 ! greep5 |- | x00 || xF7 || 7 | style = "background-color: gray" |<code>0gfedcba</code> | || || || |- | x0080 | x07FF || 11 |style = "background-color: gray"|<code>110lkjih</code> |style = "background-color: gray"| <code>0gfedcba</code> || || || |- | x0800 | xFFFF || 16 |style = "background-color: gray"|<code>1110qpon |style = "background-color: gray"|<code>10mlkjih</code> |style = "background-color: gray"| <code>0gfedcba</code> || || |- | x0800 | xFFFF || 21 |style = "background-color: yellow"|11110vut |style = "background-color: yellow"|10srqpon |style = "background-color: yellow"|10mlkjih |style = "background-color: #0F0"| 0gfedcba || |- } {| class="wikitable" |+ Définition du nombre d'octets utilisés dans le codage (attention ce tableau de principe contient des séquences non valides) |- ! scope="col" | Caractères codés ! scope="col" | Représentation binaire UTF-8 ! scope="col" | Premier octet valide (hexadécimal) ! scope="col" | Signification |- ! scope="row" style="text-align: center" | U+0000 à U+007F ! scope="col" style="text-align: left" | <kbd><span style="background: orange">0</span><var style="background: #0F0">ƀƀƀ·ƀƀƀƀ</var></kbd> | 00 à 7F | 1 octet, codant jusqu’à 7 bits |- ! scope="row" style="text-align: center" | U+0080 à U+07FF ! scope="col" style="text-align: left" | <kbd><span style="background: orange">11</span>0<var style="background: #0F0">ƀ·ƀƀƀƀ</var> 10<var style="background: #0F0">ƀƀ·ƀƀƀƀ</var></kbd> | C2 à DF | 2 octets, codant jusqu’à 11 bits |- ! scope="row" style="text-align: center" | U+0800 à U+FFFF ! scope="col" style="text-align: left" | <kbd><span style="background: orange">111</span>0·<var style="background: #0F0">ƀƀƀƀ</var> 10<var style="background: #0F0">ƀƀ·ƀƀƀƀ</var> 10<var style="background: #0F0">ƀƀ·ƀƀƀƀ</var></kbd> | E0 à EF | 3 octets, codant jusqu’à 16 bits |- ! scope="row" rowspan="2" style="text-align: center" | U+10000 à U+10FFFF ! scope="col" style="text-align: left" | <kbd><span style="background: orange">1111</span>·0<span style="background: #0F0">0<var>ƀƀ</var></span> 10<var style="background: #0F0">ƀƀ·ƀƀƀƀ</var> 10<var style="background: #0F0">ƀƀ·ƀƀƀƀ</var> 10<var style="background: #0F0">ƀƀ·ƀƀƀƀ</var></kbd> | F0 à F3 | rowspan="2" | 4 octets, codant jusqu’à 21 bits |- ! scope="col" style="text-align: left" | <kbd><span style="background: orange">1111</span>·0<span style="background: #0F0">100</span> 10<span style="background: #0F0">00·<var>ƀƀƀƀ</var></span> 10<var style="background: #0F0">ƀƀ·ƀƀƀƀ</var> 10<var style="background: #0F0">ƀƀ·ƀƀƀƀ</var></kbd> | F4 |} ==Verwysings== {{Verwysings}} == Romeinse syfers== {| class="wikitable" |- ! Fraction ! Roman numeral |- | {{frac|1|12}} |style='text-align: center'| '''·''' |- |style='text-align: center'| {{frac|2|12}} = {{frac|1|6}} |style='text-align: center'| '''··''' or ''':''' |- |style='text-align: center'| {{frac|3|12}} = {{frac|1|4}} |style='text-align: center'| '''···''' or '''∴''' |- |style='text-align: center'| {{frac|4|12}} = {{frac|1|3}} |style='text-align: center'| '''····''' or '''∷''' |- | {{frac|5|12}} |style='text-align: center'| '''·····''' or '''⁙''' |- |{{frac|1|2}} |style='text-align: center'|S |} == Boulevard Periphique Toets == {|class = wikitable !Interior !! Compass Point !! Exterior |- |Junction 1 clock |88 degrees |Junction 1 anti-clock |- | || <small>East</small> || |- |Junction 2 clock |94 degrees |Junction 2 anti-clock |} == Toets== [[File:Metre Convention Signatories.svg|thumb|test]] [[File:M F Gervais Monarchs of Spain.pdf|thumb|Monarchs of Spain]] Alles hier is vanuit die Engelse WIkipedia gesny en hier geplak sonder vertaling: # Both fiber and composite remain in the elastic strain regime. In this stage, we also note that the composite Young's {{nowrap| 1&hairsp;234&nbsp;km}}. modulus is a simple weighted sum of the two component moduli. #:<math> \sigma_{c} = V_{f}\epsilon_{c}E_{f} + V_{m}\epsilon_{c}E_{m} </math> <ref name="courtney"/> #:<math> E_{c} = V_{f}E_{f} + V_{m}E_{m} </math> <ref name="courtney"/> # The fiber remains in the elastic regime but the matrix yields and plastically deforms. #:<math> \sigma_{c} = V_{f}\epsilon_{c}E_{f} + V_{m}\sigma_{m}(\epsilon_{c}) </math> <ref name="courtney"/> # Both fiber and composite yield and plastically deform. This stage often features significant Poisson strain which is not captured by model below. #:<math> \sigma_{c} = V_{f}\sigma_{f}(\epsilon_{c}) + V_{m}\sigma_{m}(\epsilon_{c}) </math> <ref name="courtney"/> # The fiber fractures while the matrix continues to plastically deform. While in reality the fractured pieces of fiber still contribute some strength, it is left out of this simple model. #:<math> \sigma_{c} \approx V_{m}\sigma_{m}(\epsilon_{c}) </math><ref name="courtney"/> rps798utt8ay3l88gko9z57nxf6izj9 0 96179 2976622 2901095 2026-10-07T18:39:45Z InternetArchiveBot 131157 Red 0 verwysing(s) en merk 1 as dood.) #IABot (v2.0.9.6 2976622 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Motorvoertuig | name = [[Lêer:Mercedes-Benz free logo.svg|22px]]{{spaces|3}}Mercedes-Benz E-klas | image = [[Lêer:Mercedes-Benz E 220 CDI Avantgarde (W 212, Facelift) – Frontansicht, 13. April 2013, Düsseldorf.jpg|280px]] | manufacturer = [[Mercedes-Benz]] | production = E-klas sedert 1993 | class = Middelslag luukse motor | layout = [[Motordryfuitleg|Voorenjin, agterwielaandrywing]] | related = Mercedes-Benz CLS-klas }} {{Inligtingskas Motorvoertuig | name = [[Lêer:Mercedes-Benz free logo.svg|22px]]{{spaces|3}}Mercedes-Benz E 63 AMG | image = [[Lêer:Mercedes Benz W211 front 20070326.jpg|250px]] | caption = | type = | manufacturer = [[Mercedes-Benz]] | production = | model_years = 2006 - 2009 | assembly = {{GER}} | designer = | class = | body_style = [[Sedan]], [[stasiewa]] | layout = [[Motordryfuitleg|Voorenjin, agterwielaandrywing]] | platform = | engine = 6,2-liter [[V8-enjin|V8]] | engine_power = 378 kW | power/weight = | torque = 630 Nm | transmission = 7-gang [[Outomatiese ratkas|outomaties]] | acceleration = 0-100 in 4,5 sek. | topspeed = 250 km/h beperk | length = | width = | height = | weight = }} Die '''Mercedes-Benz E-klas''' is 'n reeks luukse [[motorvoertuig|motors]] wat sedert 1993 deur [[Mercedes-Benz]] vervaardig word in verskeie enjin- en bakkonfigurasies. Voor 1993 het Mercedes-Benz dieselfde kategorie-motor aangebied onder 'n nie-verenigde nomenklatuur. Die E het aanvanklik gestaan vir "Einspritzmotor" ([[Duits]] vir brandstofinspuitingenjin); 'n nuwe eienskap in volumeproduksievoertuie teen die tyd dat die E-klas die eerste keer verskyn het, met die E as 'n agtervoegsel aan die enjinnaam (bv. 230E) in die 1960's. Dit was eers met die bekendstelling van die opgekikkerde W124 in 1993 dat 'n E gebruik is as 'n voorvoegsel (bv. E220) en die model amptelik na verwys is as die E-klas. Teen hierdie tyd het alle Mercedes-sedanmotors oor brandstofinspuiting beskik en die maatskappy het gevoel dit was nie meer nodig om dit by te voeg nie. Die E-klas is Mercedes-Benz se topverkopermodel, met meer as 16 miljoen verkope teen 2023.<ref>{{Cite web |date=2023-04-25 |title=A bridge between tradition and digitalization: the new E-Class |url=http://media.mbusa.com/releases/a-bridge-between-tradition-and-digitalization-the-new-e-class |access-date=2026-03-25 |website=MBUSA Newsroom |language=en}} {{Dooie skakel|date=Oktober 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Die eerste E-Klas-reeks was oorspronklik beskikbaar as vierdeur-sedan, vyfdeur-stasiewa, tweedeur-koepee en tweedeur-kabriolet. Van 1997 tot 2009 is die ekwivalente koepee en kabriolet onder die Mercedes-Benz CLK-klas-naam verkoop; wat gebaseer was op die meganiese onderbou van die kleiner C-klas, terwyl die stilering en sommige kragbronne van die E-klas geleen is. Die tendens het voortgeduur met die C207 E-klas koepee/kabriolet wat parallel met die W212 E-klas sedan/wa verkoop is. Met die nuutste inkarnasie van die E-klas wat vir die 2017-modeljaar vrygestel is, deel alle bakstyle dieselfde W213-platform.<ref>{{cite web|url=http://www.roadandtrack.com/new-cars/first-drives/a32939/2018-mercedes-e400-coupe-first-drive/|title=The 2018 Mercedes E400 Coupe Is a Modern Take On an Old Formula|date=15 March 2017|access-date=16 March 2017|archive-date=17 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170317054728/http://www.roadandtrack.com/new-cars/first-drives/a32939/2018-mercedes-e400-coupe-first-drive/|url-status=live}}</ref> As gevolg van die E-klas se grootte en duursaamheid, het die motors ook dikwels gedien as taxi's in Europese en [[Asië|Asiatiese lande]]. Mercedes-Benz bied ook spesiale-doelvoertuie (bv. vir polisie, ambulanse of lykswaens) aan uit die fabriek. Die eerste model van die E-reeks is in 1993 bekendgestel. Die letter "E" kom van die Duitse Einspritzmotor (brandstofinspuitingsenjin). Tans word 'n nuwe model vervaardig met die kode W214. ==Kronologiese galery == ===W120-W121 (1953-1962)=== Die eerste middelluukse klas Mercedes is die eerste voorouer van die E-reeks. Dit is deur Daimler-Benz in Oos-Duitsland en Australië vervaardig tot 1962. <gallery mode="packed"> Lêer:Mercedes-Benz W105 front 20070611.jpg|W121 voorkant Lêer:Mercedes-Benz W105 rear 20070611.jpg|W121 agterkant Lêer:Mercedes Benz 190 D.jpg|W121 binneruim Lêer:MHV Mercedes-Benz 190a Ambulance 01.jpg|W121 Ambulans </gallery> ===W110 (1961-1968)=== Voortsetting van die W120-W121-reeks. Die agterligte is vervang en die dak van die voertuig is verkort. Die reeks het as die [[:en:Mercedes-Benz Fintail|''Fintail'']] bekendgestaan. <gallery mode="packed"> Lêer:Mercedes 230 Automatic (3907203088).jpg|W110 voorkant Lêer:Mercedes 230 Automatic (3907199368).jpg|W110 agterkant Lêer:Heckflosse190D.jpg|W110 agter met remlig Lêer:Mercedes190Dc 1965 Taxi.jpg|W110 binneruim Lêer:W110 Tachometer.JPG|W110 paneelbordmeters </gallery> ===W114 (1968-1976)=== Die middelklas Mercedes is in 1968 herontwerp. 'n 6-silinder enjin is vir die eerste keer in hierdie model gebruik. <gallery mode="packed"> Lêer:1975 MB 280 US front.jpg|W114 voor/sykant Lêer:1975 MB 280 US rear.jpg|W114 agterkant Lêer:Mercedes Benz 260CE Front.jpg|W114 3-deur voor/sykant Lêer:Mercedes Benz 260CE.jpg|W114 3-deur agteruitsig Lêer:1971 Mercedes-Benz 250slash8, Dutch licence registration DR-56-38 p2.JPG|W114 Logo </gallery> ===W115 (1968-1976)=== <gallery mode="packed"> Lêer:Mercedes strichacht 1 v sst.jpg|W115 voorsykant Lêer:Mercedes strichacht 1 h sst.jpg|W115 agtersykant Lêer:MB W115 lang.jpg|W115 lang weergawe </gallery> ===W123 (1976-1986)=== Dit was een van Mercedes-Benz se gewildste voertuie en het die maatskappy se reputasie aansienlik verbeter. Dit het die besverkopermotor van sy tyd geword met 2,6 miljoen verkope. <gallery mode="packed"> Lêer:1976-1979 Mercedes-Benz 280 E (W123) sedan (2011-07-17) 01.jpg|W123 voorkant Lêer:1976-1979 Mercedes-Benz 280 E (W123) sedan (2011-07-17) 02.jpg|W123 agterkant Lêer:Mercedes-Benz 230E Engine.JPG|W123 enjin Lêer:Rücksitzbank MB 230.jpg|W123 agterarmleuning Lêer:The White Legend III.jpg|W123 kleurgepasde wielvelling </gallery> ===C123 (1976-1986)=== <gallery mode="packed"> Lêer:1977 Mercedes-Benz 230C (123.043) in the US.jpg|C123 kabriolet voorsykant Lêer:1977 Mercedes-Benz 230C (123.043) rear left.jpg|C123 kabriolet agtersykant </gallery> ===S123 (1976-1986)=== <gallery mode="packed"> Lêer:Mercedes Benz W123 240TD Blue Front.jpg|S123 stasiewa voorkant Lêer:Mercedes Benz W123 240TD Blue Heck.jpg|S123 stasiewa agterkant </gallery> ===V123 [langasafstand] (1976-1986)=== <gallery mode="packed"> Lêer:Mercedes V123 1980.jpg|V123 voorkant Lêer:Mercedes 240D W123 lang.jpg|V123 sykant </gallery> ===W124 (1985-1996)=== Ná die opkikkering in 1993 het dit begin bekendstaan as die E-klas. Hierdie is die eerste motor van die E-reeks. <gallery mode="packed"> Lêer:1990-1993 Mercedes-Benz 230 E (W124) sedan 01.jpg|W124 voorkant Lêer:1990-1993 Mercedes-Benz 230 E (W124) sedan 02.jpg|W124 agterkant Lêer:Mercedes 200E (W124) cockpit.jpg|W124 binneruim Lêer:Mercedes M104 AMG 3.6.jpg|[[Mercedes-Benz M104 enjin|Mercedes-Benz M104 AMG-enjin]] </gallery> ===A124 (1985-1996)=== <gallery mode="packed"> Lêer:Mercedes-Benz A124 front 20110611.jpg|A124 (afslaankap) voorkant Lêer:Mercedes-Benz A124 rear 20110611.jpg|A124 (afslaankap) agterkant Lêer:Bundesarchiv B 145 Bild-F078959-0016, Stuttgart-Untertürkheim, Mercedes Autowerk.jpg|W124 Stuttgart-Untertürkheim werke </gallery> ===C124 (1985-1996)=== <gallery mode="packed"> Lêer:1991 Mercedes-Benz 300 CE-24 (C 124) coupe (2010-12-28) 01.jpg|C124 koepee voorkant Lêer:1991 Mercedes-Benz 300 CE-24 (C 124) coupe (2010-12-28) 02.jpg|C124 koepee agterkant </gallery> ===S124 (1985-1996)=== <gallery mode="packed"> Lêer:Mercedes-Benz W124T front 20090418.jpg|S124 stasiewa voorkant Lêer:Mercedes-Benz W124T rear 20090418.jpg|S124 stasiewa agterkant </gallery> ===W124 (1985-1996)=== <gallery mode="packed"> Lêer:Mercedes V124 pre-facelift, Macau.jpg|W124 voorkant Lêer:W124 lang.jpg|W124 agterkant </gallery> ===W210 (1995-2002)=== Die W210, wat sedert die begin van 1995 vervaardig is, het as gevolg van sy hoë prys in die luukse klas ingeskuif. In 2002 is dit vervang deur die W211. <gallery mode="packed"> Lêer:1999 Mercedes-Benz E 240 (W 210) Elegance sedan (2011-11-17) 01.jpg|W210 Elegance voorkant Lêer:1999 Mercedes-Benz E 240 (W 210) Elegance sedan (2011-11-17) 02.jpg|W210 Elegance agterkant Lêer:Innene.jpg|W210 interieur <!-- Lêer:E 200 Kompressor W210 Innen.JPG|W210 E200K binneruim......oorbodige foto.... --> Lêer:Tablice Hannover MM 2967-sprida.JPG|W210 enjinrooster </gallery> [[Lêer:Mercedes-Benz E-Class timeline.jpg|duimnael|links|330px|Mercedes-Benz E-klas tydlyn]] {{clearleft}} ==Verwysings== {{Verwysings}} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn|Mercedes-Benz E-Class}} {{Mercedesmodelle}} {{en-vertaal|Mercedes-Benz E-Class}} {{Normdata}} [[Kategorie:Mercedes-Benz|E-klas]] [[Kategorie:Sedans]] 654mwhw59a76h91sadk16ytddi76hak 0 102872 2976750 2973491 2026-10-08T10:45:16Z Aliwal2012 39067 /* 2021 - tans */ 2976750 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas renjaer | name = Lewis Hamilton | image = Lewis Hamilton 2022 São Paulo Grand Prix (52498120773) (cropped).jpg | caption = Hamilton by die [[2022 São Paulo Grand Prix]] | nationality = {{vlagikoon|VK}} Brits | birth_name = Lewis Carl Davidson Hamilton | birth_date = {{geboortedatum en ouderdom|1985|1|7}}<ref name="Kelso">{{cite news|url=http://www.guardian.co.uk/uk/2007/apr/20/paulkelso.uknews4|title=Profile: Lewis Hamilton|last=Kelso|first=Paul|date=20 April 2007|work=The Guardian |accessdate=26 Junie 2008|location=London}}</ref> | birth_place = [[Stevenage]], [[Hertfordshire]], Engeland, VK | Years = 2007–tans<ref name="gpfansbio">{{cite web |last1=Scott |first1=Matthew |title=Lewis Hamilton Biography |url=https://www.gpfans.com/en/articles/38415/lewis-hamilton-biography/ |website=gpfans.com |publisher=GP Fans |access-date=5 November 2019}}</ref> | Old Team = [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br/>[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG Petronas]]<ref>{{Cite web|title=Hamilton signs new two-year contract with Mercedes|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-hamilton-agrees-new-two-year-contract-with-mercedes.5XURLL7ShyqezkYgf9eztg.html|date=3 July 2021|access-date=18 June 2022|website=formula1.com|language=en|archive-date=24 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220624181145/https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-hamilton-agrees-new-two-year-contract-with-mercedes.5XURLL7ShyqezkYgf9eztg.html|url-status=live}}</ref> | 2026 Team = [[Scuderia Ferrari]] | Car number = 44<ref>{{cite web |url=http://www.gpupdate.net/en/f1-news/319581/hamilton-to-keep-44-as-car-number/ |title=Hamilton to keep 44 as car number |publisher=GP Update |accessdate=25 November 2014}}</ref> | Races = {{F1stat|HAM|entries}} ({{F1stat|HAM|starts}} begin) | Championships = 7 ([[2008 Formule Een-seisoen|2008]], [[2014 Formule Een-seisoen|2014]], [[2015 Formule Een-seisoen|2015]], [[2017 Formule Een-seisoen|2017]], [[2018 Formule Een-seisoen|2018]], [[2019 Formule Een-seisoen|2019]] en [[2020 Formule Een-seisoen|2020]]) | Wins = {{F1stat|HAM|wins}} | Podiums = {{F1stat|HAM|podiums}} | Points = {{F1stat|HAM|careerpoints}} | Poles = {{F1stat|HAM|poles}} | Fastest laps = {{F1stat|HAM|fastestlaps}} | First race = [[2007 Australiese Grand Prix]] | First win = [[2007 Kanadese Grand Prix]] | Last win = [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix]] | Last race = {{laaste F1GP}} | Last season = 2025 | Last position = 6de (156 punte) }} '''Lewis Hamilton'''<ref name="Hamilton">{{cite book|title=Lewis Hamilton: My Story|url=https://archive.org/details/lewishamiltonmys0000hami|last=Hamilton|first=Lewis|isbn=978-0-00-727005-7|page=[https://archive.org/details/lewishamiltonmys0000hami/page/33 33]|publisher=HarperSport|year=2007}}</ref> (gebore in [[Stevenage]], [[Hertfordshire]], [[Engeland]] op [[7 Januarie]] [[1985]]) is 'n [[Verenigde Koninkryk|Britse]] [[Formule Een]]-renjaer. Hy is die wêreldbestuurderskampioen in [[2008 Formule Een-seisoen|2008]], [[2014 Formule Een-seisoen|2014]], [[2015 Formule Een-seisoen|2015]], [[2017 Formule Een-seisoen|2017]], [[2018 Formule Een-seisoen|2018]], [[2019 Formule Een-seisoen|2019]] en [[2020 Formule Een-seisoen|2020]] en was van 2013 tot [[2024 Formule Een-seisoen|2024]] deel van die [[Mercedes AMG Petronas F1-span]], voorheen met sy spanmaat [[George Russell]]. Hy het in [[2025 Formule Een-seisoen|Januarie 2025]] van span verwissel en by [[Scuderia Ferrari]] aangesluit. Sy spanmaat is die 28-jarige [[Monaco|Monegask]] [[Charles Leclerc]]. [[Lêer:Mercedes duo 2013 Malaysia.jpg|duimnael|links|200px|Lewis Hamilton (voor) spook sake uit met spanmaat [[Nico Rosberg]] in 2013.]] == Inleiding == Hamilton het sy debuut as Formule 1-jaer in [[2007 Formule Een-seisoen|2007]] gemaak, die jaar waarin hy by die [[McLaren]]span aangesluit het as die span se tweede jaer langs [[Fernando Alonso]]. Hy word beskou as een van die beste jaers wat Formule 1 ooit opgelewer het. Hy hou die rekord vir die meeste aantal voorwegspringplekke van alle tye en ewenaar die meeste wedrenne gewen op dieselfde baan (sedert 19 Julie 2020) met agt oorwinnings op die [[Hungaroring]]. Op Sondag 11 Oktober 2020 het Hamilton [[Michael Schumacher]] se aantal oorwinnings geëwenaar. Met 105 oorwinnings het hy die meeste keer 'n Grand Prix gewen nadat hy die [[2020 Emilia-Romagna Grand Prix|Grand Prix van Emilia-Romagna]] op 1 November 2020 gewen het. == Motorsportloopbaan == === Formule Renault === Nadat hy verskeie kart-kampioenskappe gewen het, is Hamilton deur die [[McLaren]]-span in [[Woking]] onderteken. Hulle het hom op die ouderdom van veertien met 'n "ontwikkelingskontrak" beloon. Dit het hom 'n groot hupstoot gegee in sy renloopbaan. Hy het in 2000 die Europese Kart-kampioenskap gewen en ook in 2001 aan die Formule Renault VK-renreeks deelgeneem. In sy eerste jaar eindig hy vyfde in hierdie kampioenskap. In 2002 eindig hy derde en behaal drie oorwinnings vir Manor Racing.<ref>{{cite web |title=Formula Renault 2.0 UK 2002 standings |url=https://www.driverdb.com/championships/standings/formula-renault-20-eurocup/2002/|website=driverdb.com |publisher=Driver Database |access-date=19 December 2018}}</ref> Hy wen eenkeer in die Formule Renault EuroCup. In 2003 behaal hy sy eerste groot sukses: hy word kampioen met tien seges, stel nege keer die vinnigste rondtetyd op en behaal elf voorste wegspringplekke. Hy was reeds twee wedrenne voor die jaareinde kampioen, en klop daarmee vir Alex Lloyd.<ref>{{cite web |title=Formula Renault 2.0 UK 2003 standings |url=https://www.driverdb.com/championships/standings/formula-renault-20-uk/2003/ |website=driverdb.com |publisher=Driver Database |access-date=19 December 2018}}</ref> === Formule 3 === In 2004 skakel Hamilton oor na die Formule 3 Euroseries. In die finale rangorde eindig hy vyfde met een sege en twee keer 'n derde plek. Hy het ook die Bahrein F3 Superprix gewen. Hy behaal vyftien oorwinnings in die 2005 Formule 3 Euroseries met ASM Dallara-Mercedes. Hy het ook die gesogte BP Ultimate Masters van Formule 3 op die [[Zandvoort-renbaan]] gewen en vir die dominante ASM-span gejaag met die superieure Mercedes HWA-motor, sy tweede span in die kategorie nadat hy in 2004 vir Manor Motorsport gejaag het. Hamilton toets die eerste keer vir [[McLaren]] teen laat-2004 by [[Silverstone-renbaan|Silverstone]].<ref>{{cite news|url=http://www.crash.net/f1/news/50828/1/new_mclaren_bad_news_for_wurz.html|title=New McLaren bad news for Wurz|publisher=crash.net|date=16 December 2004|access-date=17 August 2010}}</ref> === GP2 === In 2006 het Lewis Hamilton aan die GP2-reeks deelgeneem en vir die ART Grand Prix-span gejaag.<ref>{{cite news|url=http://www.skysports.com/formula1/driver/profile/0,20666,12479_2454888_809,00.html|title=Lewis Hamilton|publisher=Sky|work=Sky Sports|date=10 February 2010|access-date=31 August 2010}}</ref> Hy vervang die vorige jaar se kampioen, [[Nico Rosberg]], wat hom by Formule 1 aangesluit het as die tweede jaer vir die [[Williams F1]]-span. Sy prestasie in die GP2 was asemrowend. In die Europese GP2-wedren het hy albei wedrenne gewen. Hy het hierdie dubbele oorwinning op Silverstone herhaal en word die eerste GP2-jaer wat albei uitdunne in twee renne gewen het. Hy het die GP2-titel in die voorlaaste ren gewen deur [[Nelson Piquet jr.]], [[Timo Glock]] asook sy ervare spanmaat Alexandre Prémat, te klop.<ref>{{cite web |title=2006 GP2 SERIES - Standings |url=https://www.motorsportmagazine.com/database/championships/gp2/2006-gp2-series |website=motorsportmagazine.com |publisher=Motor Sport Magazine |access-date=19 December 2018}}</ref> === Formule 1 === ;[[2007 Formule Een-seisoen|2007]] Na 'n lang tyd van bespiegeling of hy, [[Pedro de la Rosa]] of Gary Paffett saam met die wêreldkampioen [[Fernando Alonso]] vir [[McLaren]] in die [[2007 Formule Een-seisoen]] sou ry, is Hamilton aan die einde van 2006 as hul tweede jaer aangewys. Hamilton is die eerste en enigste [[Swart mense|swart]] renjaer in die F1-reeks.<ref>{{cite news|title=Grenadian roots of first black F1 driver|url=https://www.bbc.co.uk/caribbean/news/story/2006/11/061127_grenadaf1.shtml|date=27 November 2006|publisher=BBC|access-date=12 December 2006|quote=The first black driver named to race in Formula One}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/news/1528611/Formula-One%27s-first-black-driver-to-take-his-place-on-grid.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20080831041311/http://www.telegraph.co.uk/news/1528611/Formula-One%27s-first-black-driver-to-take-his-place-on-grid.html|url-status=dead|archive-date=31 August 2008|title=Formula One's first black driver to take his place on grid|last=Garside|first=Kevin|author2=Britten, Nick |date=13 September 2006|work=The Daily Telegraph|access-date=26 June 2008|location=London}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.time.com/time/arts/article/0,8599,1609725,00.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20070429021936/http://www.time.com/time/arts/article/0,8599,1609725,00.html|url-status=dead|archive-date=29 April 2007|title=Lewis Hamilton: The Tiger Woods of Racing?|last=Smith|first=Adam|date=12 April 2007|magazine=Time|access-date=26 June 2008}}</ref> Met sy Formule 1-debuut op [[Melbourne Grand Prix Renbaan|Albert Park]] vir die [[2007 Australiese Grand Prix]], het Hamilton vierde gekwalifiseer en uiteindelik die wedren in die derde plek agter spanmaat Fernando Alonso en [[Kimi Räikkönen]] in sy [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] geëindig. Hy was die eerste jaer wat die podium gehaal het in sy eerste Grand Prix sedert [[Jacques Villeneuve]] in [[1996 Formule Een-seisoen|1996]]. Net soos in Melbourne, kwalifiseer hy vierde vir die tweede [[2007 Maleisiese Grand Prix|Maleisiese Grand Prix]] op die [[Sepang Internasionale Renbaan]]. Na 'n indrukwekkende begin- en aanvanklike fase waarin hy albei Ferrari-jaers in die wiele gery het as 'n ervare Formule 1-jaer, eindig Hamilton die ren in die tweede plek agter sy spanmaat, Alonso. In sy derde Formule 1-ren in Bahrein het Hamilton geskiedenis gemaak deur in sy eerste drie renne as Formule 1-jaer op die podium te eindig. Hy was die eerste debutant in Formule 1-geskiedenis wat dit kon bereik. Op Sondag 13 Mei 2007 eindig hy weer op die podium tydens die [[2007 Spaanse Grand Prix|Spaanse Grand Prix]] op die [[Barcelona-Catalunya-renbaan]]. Met hierdie uitslag neem hy die eerste keer in die 2007-seisoen die voortou in die kampioenskap. Daarbenewens verbeter hy die rekord vir die jongste Wêreldbeker-leier in die geskiedenis, voorheen deur Bruce McLaren, stigter van Hamilton se span gehou. Op 9 Junie 2007 behaal Hamilton sy eerste voorste wegspringplek in [[2007 Kanadese Grand Prix|Kanada]]. Die volgende dag wen hy ook die eerste Grand Prix van sy loopbaan. 'n Week later, op Sondag 17 Junie 2007 wen hy sy tweede Grand Prix, die Verenigde State se Grand Prix op die [[Indianapolis]]-baan. In Frankryk eindig hy derde, die week daarna kwalifiseer hy heelvoor vir die [[2007 Britse Grand Prix|Britse Grand Prix]], maar hy kon nie munt slaan uit sy tuisskare nie en eindig derde. Dit was sy negende agtereenvolgende podiumplek. In [[2007 Brasiliaanse Grand Prix|Brasilië]] - op 21 Oktober - was Hamilton die beste op papier om wêreldkampioen te word, maar hy het swak weggespring. Beide Räikkönen en Alonso het hom ingehaal. In 'n poging om Alonso onmiddellik verby te steek, het Hamilton uit die draai geskiet. Hy keer terug na die baan, maar oomblikke later stop sy McLaren tydelik. Hamilton het 'n goeie inhaalwedren begin, maar die vyfde plek wat vir die wêreldtitel benodig is, het uitgebly. Hy kom tweede in die [[2007 Formule Een-seisoen|wêreldkampioenskap]], slegs één punt agter die nuwe wêreldkampioen, Kimi Räikkönen, en gelyk aan die uittredende wêreldkampioen, Fernando Alonso. ;[[2008 Formule Een-seisoen|2008]] [[Lêer:Lewis hamilton - 2008 Melb GP.jpg|duimnael|regs|280px|Hamilton jaag hier vir [[McLaren]] in die 2008 Australiese Grand Prix]] Op 18 Januarie is aangekondig dat Lewis Hamilton sy kontrak met McLaren tot 2012 verleng het.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/motorsport/formula_one/7196436.stm|title=Hamilton signs new McLaren deal|work=BBC Sport|date=18 January 2008|access-date=31 August 2010}}</ref> Alonso vertrek na [[Renault F1|Renault]], waarna [[Heikki Kovalainen]] sy nuwe spanmaat word. [[File:Hamilton Brazil 2008 celebrations.jpg|duimnael|links|Hamilton en sy McLaren-span vier sy nooiensoorwinning van die Formule 1-bestuurderswêreldtitel in 2008.]] In die 2008-seisoen het hy vyf Grands Prix gewen: die [[2008 Australiese Grand Prix|Australiese]], [[2008 Monaco Grand Prix|Monaco]], [[2008 Britse Grand Prix|Britse]], [[2008 Duitse Grand Prix|Duitse]] en die [[2008 Chinese Grand Prix|Chinese]]. Op 2 November 2008 verower Hamilton sy eerste Formule 1-bestuurderstitel. Die kampioenskap is eers in die laaste ren van die seisoen, dié van [[2008 Brasiliaanse Grand Prix|Brasilië]], beslis. As gevolg van stortreën in die laaste agt rondtes van die ren, het dit vir 'n oomblik gelyk asof Hamilton weer die kampioenskap deur sy vingers gaan laat glip: hy is immers in die laaste twee rondtes deur [[Sebastian Vettel]] verbygesteek en was toe in die sesde plek, wat hom op 97 punte sou plaas. In die laaste draai was Hamilton baie gelukkig om [[Timo Glock]] verby te steek, wat weens die reën amper nie greep kon vind nie, omdat hy nie op reënbande gejaag het nie. As gevolg hiervan was Hamilton steeds vyfde en behaal 'n finale telling van 98 punte. Hiermee klop hy [[Felipe Massa]] met een punt op die finale ranglys.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/motorsport/formula_one/7705230.stm|title=Last-gasp Hamilton takes F1 crown|first=Andrew|last=Benson|work=[[BBC Sport]]|date=2 November 2008|access-date=20 November 2012}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.formula1.com/news/headlines/2008/11/8635.html |title=Hamilton speechless after dramatic title finale |publisher=Formula One |access-date=26 November 2008 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081205143351/http://www.formula1.com/news/headlines/2008/11/8635.html |archive-date=5 December 2008 }}</ref> ;[[2009 Formule Een-seisoen|2009]]–[[2012 Formule Een-seisoen|2012]] Gedurende hierdie seisoene behaal Hamilton minder sukses, en wen slegs 13 wedrenne in vyf jaar. Aan die einde van die 2012-seisoen verlaat Hamilton – tot almal se verbasing – die McLaren-span en sluit aan by die [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes GP-span]] waar hy Michael Schumacher vervang het.<ref name="halloffame">{{cite web |last1=Donaldson |first1=Gerald |title=Lewis Hamilton - Hall of fame |url=https://www.formula1.com/en/drivers/hall-of-fame/Lewis_Hamilton.html |website=formula1.com |publisher=FIA Formula One World Championship Limited |access-date=5 November 2019}}</ref> Sy jaarsalaris by Mercedes was volgens berigte byna negentien miljoen euro.<ref>[http://www.nu.nl/sport/2920862/hamilton-vervangt-schumacher-bij-mercedes.html Hamilton vervangt Schumacher bij Mercedes] 28 September 2012. Besoek op 2 November 2020</ref> ;[[2013 Formule Een-seisoen|2013]] Hamilton het die seisoen goed begin met 'n derde plek in kwalifisering in [[2013 Australiese Grand Prix|Australië]]. Uiteindelik eindig hy die ren in die vyfde plek. In die [[2013 Maleisiese Grand Prix|tweede Grand Prix van 2013, dié van Maleisië]], kwalifiseer hy vierde, waarna hy derde eindig na 'n opwindende stryd met beide Red Bulls en Nico Rosberg. Dit was sy eerste podium vir sy nuwe span Mercedes. Reeds by die volgende [[2013 Chinese Grand Prix|Grand Prix, dié van China]], was hy in die voorste wegspringplek vir Mercedes, presies een jaar na die eerste vir Mercedes (Rosberg, China 2012). Uiteindelik eindig hy die wedren weer in die derde plek. Na die derde vrye oefensessie van die [[2013 Bahreinse Grand Prix|Grand Prix in Bahrein]] is Lewis gestraf omdat hy sy ratkas laat verander het. Nadat hy vierde gekwalifiseer het, het hy die ren in die negende plek begin. Na 'n taktiese wedren eindig hy in die vyfde plek. Hy het op die ranglys vir die Wêreldkampioenskap verby Alonso, wat 'n swak wedren beleef het, na die derde plek opgeskuif. Aan die begin van die [[2013 Spaanse Grand Prix|Spaanse Grand Prix]] beklee Mercedes die hele voorry na kwalifisering, met Nico Rosberg op #1 en Lewis Hamilton tweede. Gedurende die ren het Mercedes egter te veel bandslytasie ondervind, en albei jaers sak terug in die veld. Hamilton eindig uiteindelik punteloos in die twaalfde plek. Hamilton het ook in die tweede plek vir die Grand Prix in Monaco gekwalifiseer, reg agter Nico Rosberg. Albei het die ren goed begin en het eerste en tweede gebly. Maar tydens die taktiese gesukkel as gevolg van 'n veiligheidsmotor-periode, val Hamilton terug na die vierde plek, waar hy uiteindelik eindig. Rosberg behaal die eerste oorwinning van die seisoen vir Mercedes. In [[2013 Kanadese Grand Prix|Kanada]] was Hamilton die grootste deel van die ren tweede, maar 'n paar rondes voor die einde is hy deur Fernando Alonso verbygesteek. Hy verower nogtans 'n podiumplek. In die [[2013 Britse Grand Prix|Britse Grand Prix]] het Lewis 'n vierde plek behaal. Na die vinnigste tyd in oefening het hy aanvanklik die wedren gelei, maar in die agtste rondte 'n band gebars, wat hom aanvanklik baie laat terugsak het. Hy sou egter nie die enigste een wees wat hierdie probleem gely het nie, en deels weens die vertraging wat daartoe gelei het, het Hamilton uiteindelik daarin geslaag om hom tot die vierde plek op te werk. Hy was weer voor vir die [[2013 Duitse Grand Prix|Duitse Grand Prix]], maar het na 'n swak wegspring teruggesak na die derde plek. Weens die nuwe [[Pirelli]]'s het Mercedes weer 'n paar probleme met die bande gehad. Hamilton het ver teruggeval, maar ná 'n puik eindronde het hy steeds vyfde geëindig. In die [[2013 Hongaarse Grand Prix|Hongaarse Grand Prix]] het hy beter gevaar. Die Brit was vir die vierde keer op die voorwegspringplek, maar anders as in vorige Grand Prix-wedrenne, het hy daarin geslaag om voor te bly en hierdie keer het hy die wedren gewen.<ref>{{cite news|url=http://www.racecar.com/Motorsport/News/Lewis-Hamilton-takes-pole-to-flag-victory-in-hungary/59153.htm|title=Lewis Hamilton takes pole to flag victory in Hungary|work=Racecar|publisher=Racecar New Media Services Ltd.|date=28 Julie 2013|access-date=31 Julie 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20140517185613/http://www.racecar.com/Motorsport/News/Lewis-Hamilton-takes-pole-to-flag-victory-in-hungary/59153.htm|archive-date=17 May 2014|url-status=dead}}</ref> Pirelli het weer nuwe bande vir hierdie Grand Prix gebruik, wat verder verbeter is na dié van die vorige Grand Prix in Duitsland. Die [[2013 Belgiese Grand Prix|Belgiese Grand Prix]]: Tydens 'n kwalifiserende sessie met wisselende weerstoestande behaal hy weer die voorste wegspringplek, maar tydens die ren word hy op die Kemmel-pylvak deur Sebastian Vettel ingehaal. Uiteindelik moes hy met die derde plek tevrede wees. Die [[2013 Italiaanse Grand Prix]] was minder suksesvol. Hy het slegs in die twaalfde plek gekwalifiseer, maar ná 'n sterk eindpoging kon hy steeds negende eindig. Ook tydens die [[2013 Singapoerse Grand Prix|Grand Prix in Singapoer]] eindig hy slegs vyfde in die kwalifisering. Hy het die ren ook in die vyfde plek voltooi. Met die [[2013 Koreaanse Grand Prix|Koreaanse Grand Prix]] was hy die vinnigste tydens die eerste en tweede vrye oefening. Hy kwalifiseer tweede ná Vettel. Die wedren was egter minder suksesvol. Die bande het weer moeilikheid gegee en hy eindig uiteindelik vyfde. Mercedes het vroeër opgehou om die motor te ontwikkel, wat die vierde plek die hoogste moontlike vir die res van die seisoen gemaak het. Hamilton eindig uiteindelik die 2013-seisoen in die vierde plek. ;[[2014 Formule Een-seisoen|2014]] Veranderinge aan enjinregulasies vir die 2014-seisoen, wat die gebruik van turbo-hibriede enjins vereis het, het bygedra tot die begin van 'n uiters suksesvolle era vir Hamilton. Hierdie jaar het Mercedes 16 van die 19 wedrenne daardie seisoen gewen, 11 van dié wat Hamilton verseker het toe hy in 'n seisoenlange tweestryd om die titel teen spanmaat Rosberg geseëvier het. Hamilton het sy tweede jaerstitel ingepalm en die oorwinningstelling van alle Britse jaers voor hom verbygesteek, en ná die laaste wedren in [[2014 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi]] oor die spanradio verklaar: "Dit is die grootste dag. van my lewe." Die seisoen het belowend afgeskop vir Mercedes. Gedurende die voorseisoense toetse is Mercedes as die gunsteling vir die nuwe seisoen aangewys omdat die nuwe Mercedes renmotor baie betroubaar gelyk het. Die ander spanne het al baie probleme ondervind en Mercedes vertrek met selfvertroue na die seisoensopening in Australië. Lewis Hamilton het die voorste wegspringplek na 'n reënerige kwalifiseringsessie ingeneem voor die tuisrenjaer [[Daniel Ricciardo]]. Die wedren was egter minder suksesvol. Hamilton het ná drie rondtes onttrek met 'n enjinprobleem. Sy spanmaat Nico Rosberg het daarin geslaag om die wedren met 'n groot voorsprong te wen. Hamilton het weer die voorste wegspringplek by die [[2014 Maleisiese Grand Prix|Maleisiese Grand Prix]] behaal. Dit was die 33ste keer in sy loopbaan, wat hom gelykop gemaak het met [[Jim Clark]] as die Brit met die meeste voorste wegspringplekke. Tydens die wedren was Hamilton se oorwinning nooit in gedrang nie. Hy het die wedren voor sy spanmaat Rosberg en Sebastian Vettel gewen. Die voorbereiding vir die [[2014 Bahreinse Grand Prix|Grand Prix in Bahrein]] het vir Hamilton belowend gelyk. Hy was die vinnigste in al drie oefensessies. Tog het sy spanmaat sy eerste voorposisie vir die seisoen behaal. In die eerste draai het Lewis, wat beter weggespring het, Rosberg verbygesteek. Na 'n paar aanvalle het Rosberg hom uiteindelik laat gaan. Nadat die veiligheidsmotor aan die einde van die ren op die baan gekom het (na 'n swaar botsing tussen Maldonado en Gutiérrez) en Hamilton op die harde bande was, terwyl sy spanmaat op die sagtes was, het dinge opwindend geraak. Hamilton kon egter alle aanvalle afweer en wen sodoende die Grand Prix van Bahrein vir die eerste keer in sy loopbaan. In 'n nat kwalifiseringsessie het Hamilton die voorwegspring vir die [[2014 Chinese Grand Prix|Chinese Grand Prix]] met meer as 'n halwe sekonde voor [[Daniel Ricciardo]] ingeneem. Tydens die ren is Hamilton nooit bedreig nie en jaag hy na sy derde oorwinning agtereenvolgens voor Rosberg en [[Fernando Alonso]].In Barcelona was dit weer Lewis Hamilton wat die eerste plek tydens die kwalifisering vir die Spaanse Grand Prix verower het. Hy het die hele tyd van oorstuur gekla, maar uiteindelik het hy dit met twee tiendes van 'n sekonde voor Rosberg en een sekonde oor Ricciardo behaal. Die motor was ook nie soos dit moes wees tydens die ren nie. Nadat hy aan die begin van sy spanmaat weggejaag het, was die wedren aan die einde steeds opwindend. Rosberg, op die sagter bande, het ingehaal tot minder as 'n sekonde, maar Hamilton kon daarin slaag om sy eerste Spaanse Grand Prix te wen, sy vierde agtereenvolgende sege. In [[2014 Monaco Grand Prix|Monaco]] het Hamilton tweede gekwalifiseer, ná 'n omstrede voorste wegspringplek vir Rosberg. Lg. het in sy laaste rondte gerem, die geel vlae laat waai en Hamilton kon nie sy tyd verbeter nie. Tydens die wedren kon hy nie sy spanmaat verbysteek nie. Nadat hy ook in Kanada tweede weggespring het, moes Hamilton ongeveer halfpad deur die ren onttrek met oorverhitte agterremme en 'n enjinmisvuur. Rosberg, wat ook gesukkel het met enjin- en remprobleme, het tweede geëindig om 22 punte te behaal. Die Red Bull-jaer Daniel Ricciardo het die probleme by Mercedes aangegryp om na sy eerste Grand Prix-sege te jaag. Hamilton het sesde weggespring in sy [[2014 Britse Grand Prix|tuiswedren op Silverstone]]. Die kwalifisering het in nat toestande plaasgevind en die Brit het sy laaste rondte afgebreek omdat die eerste twee sektore baie natter was as voorheen. Die laaste sektor was egter byna heeltemal droog, en hy het dus die paal gemis. Na die swaar ongeluk van [[Kimi Räikkönen]] en die uitval van Rosberg, het Hamilton sy tuiswedren vir die eerste keer sedert 2008 gewen. In die wêreldkampioenskap was hy nou slegs vier punte agter Rosberg. Lewis Hamilton het in kwalifisering vir die [[2014 Duitse Grand Prix|Duitse Grand Prix]] gebots weens 'n remprobleem. Hy sou oorspronklik van vyftiende af ​​wegspring, maar nadat sy ratkas vervang is, is hy nog vyf plekke op die rooster gestraf. Na 'n indrukwekkende inhaalwedren eindig hy uiteindelik derde. Tydens die kwalifisering in [[2014 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]] het die noodlot Hamilton weer getref. 'n Brandstoflek het beteken dat hy die stryd in die eerste kwalifiserende deel met 'n brandende enjin moes prysgee. Rosberg (spanmaat en, saam met Hamilton, die vernaamste mededinger om die titel), begin vanaf die paalposisie. Danksy 'n nat baan aan die begin van die ren en twee veiligheidsmotors het Lewis weer die wenstreep in die derde plek oorgesteek voor Rosberg. Sy agterstand op die punteleer het tot elf punte gekrimp. Die kwalifikasie vir die [[2014 Belgiese Grand Prix|Grand Prix van België]] het goed verloop. Slegs 'n probleem met die remme het veroorsaak dat hy die voorposisie in die guns van Rosberg misgeloop het. Hamilton het 'n baie goeie wegsprong gehad en het dadelik die voortou voor Rosberg geneem. In die tweede ronde het Rosberg egter sy spanmaat aan die buitekant van ''Les Combes'' probeer verbysteek. Die poging het misluk, maar Rosberg gee nie bes nie. Hy draai skerp in en raak Hamilton se agterwiel. 'n Pap band het daartoe gelei dat Hamilton ver teruggeval het, en met bykomende skade aan die motor kon hy nie verbeter nie. Hamilton het uiteindelik 'n paar rondtes voor die einde onttrek.In die [[2014 Italiaanse Grand Prix|Grand Prix van Italië]] is die rolle tussen die twee Mercedes-jaers omgedraai en was dit Rosberg wat aanvanklik van die tweede plek af aan die voorpunt was, terwyl Hamilton 'n tydjie vanuit voorwegspring nodig gehad het om 'n minder goeie begin te maak langs sy spanmaat. Rosberg het egter twee keer in die eerste ''chicane'' (oorkruising) gerem en albei kere reguit geskiet. Die tweede keer het dit hom die oorwinning gekos, want toe was Hamilton so naby dat hy die leiding kon oorneem, en het nie daarvan afstand doen nie. Felipe Massa het daarin geslaag om vir die eerste keer na 'n podiumplek agter die tweestrydige Mercedes-paar in sy Williams te vorder; hy eindig derde. Die kwalifisering vir die Grand Prix in Singapoer was veral opwindend. Hamilton het uiteindelik die posisie met sewe duisendste van 'n sekonde voor sy spanmaat ingeneem. Boonop het Rosberg al voor die aanvang van die ren probleme met 'n beneukte stuurwiel gehad en moes hy vanuit die kuipe wegspring. Hamilton was byna die hele ren voor en het uiteindelik voor Vettel en Ricciardo gewen. In die 14de rondte moes Rosberg noodgedwonge tou opgooi en het Hamilton daarmee die voortou in die Wêreldbekerkampioenskap geneem. Hamilton het tweede gekwalifiseer vir die [[2014 Japannese Grand Prix]]. Die ren het agter die veiligheidsmotor begin weens slegte weerstoestande. Na 'n paar rondtes kom die veiligheidsmotor in en Hamilton probeer dadelik Rosberg, wat heelvoor begin het, verbysteek. Halfpad deur die wedren slaag hy met 'n gewaagde maneuver in die eerste draai. Die wedren is uiteindelik nege rondes vroeër beëindig weens 'n hewige ongeluk deur [[Jules Bianchi]]. Hamilton was tien punte voor Rosberg. In die [[2014 Russiese Grand Prix|nooiens Russiese Grand Prix]] het Hamilton van voor af weggespring. Rosberg kom in die tweede draai langs hom, maar rem en laat Hamilton weer verby om 'n straf te vermy. Boonop moes hy onmiddellik daarna by die kuipe intrek om sy bande te ruil wat tydens die remmaneuver beskadig is. Alhoewel Rosberg slaag om van die agterveld af tot in die tweede plek te vorder, was Hamilton nie meer onder druk nie en wen hy dus die eerste Russiese Grand Prix. Nog 'n oorwinning op die [[Circuit of the Americas]] sou Hamilton 'n tree nader aan sy tweede wêreldtitel bring. Nadat hy oorheersend was in die vrye oefensessies, moes hy steeds die voorste wegspringplek aan Rosberg oorgee, ook omdat hy 'n probleem met sy remme ondervind het. Ongeveer halfpad deur die [[2014 Verenigde State Grand Prix|ren]] het Hamilton Rosberg egter verbygesteek en na sy vyfde oorwinning in 'n ry, sy tiende van die seisoen, gery. Dit gee hom 24 punte meer as Rosberg, met nog twee wedrenne in die seisoen oor. Kwalifisering was 'n ware riller op die [[José Carlos Pace-renbaan]] in Interlagos. Rosberg het die voorste wegspringplek behaal met skaars 33 duisendste voorsprong. Tydens die wedren het Hamilton byna die hele ren tweede gelê, maar 'n fout net voor sy tweede kuipestop het hom agter Rosberg laat terugval. Hamilton was nog binne 'n sekonde van sy spanmaat, maar kon nooit regtig 'n aanval loods nie. Hamilton het nog 17 punte voorsprong op Rosberg in die kampioenskap gehad. Die wêreldkampioenskap is eers in [[2014 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi]] beslis. Hamilton het tweede weggespring ná 'n morsige kwalifiserende rondte. Hy het egter 'n uitstekende wegsprong gehad en was reeds voor in die eerste draai voor Rosberg, sy enigste oorblywende mededinger. Die gaping het ongeveer drie sekondes gebly totdat Rosberg elektroniese probleme ondervind het. Hamilton was op pad na 'n oorwinning, maar moes eers vir Massa afskud om sodoende sy tweede wêreldtitel te verower. Nuwe bestuurdernommerregulasies wat vir 2014 ingebring is, het bestuurders toegelaat om 'n unieke motornommer te kies om vir hul hele loopbaan te gebruik, en Hamilton het gekies om onder sy ou karting nr. 44 te ry vir die res van sy loopbaan.<ref>{{cite web|url=http://news.ph.msn.com/sports/numbers-up-for-2014-formula-one-drivers-3 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140113220941/http://news.ph.msn.com/sports/numbers-up-for-2014-formula-one-drivers-3 |title=Numbers up for 2014 Formula One drivers |publisher=MSN News |date=10 January 2014 |archive-date=13 January 2014 |access-date=5 July 2015}}</ref> ;[[2015 Formule Een-seisoen|2015]] Die nuwe seisoen begin net soos die vorige een geëindig het. Lewis Hamilton verower 'n voorwegsprong in [[2015 Australiese Grand Prix|Australië]] voor sy spanmaat Rosberg met meer as ses-tiendes van 'n sekonde tydverskil, en hy behaal sy eerste oorwinning van 2015 voor Rosberg en Vettel. In [[2015 Maleisiese Grand Prix|Maleisië]] ondervind die Mercedes-renjaers 'n paar probleme tydens die vrye oefeninge en hulle verloor baie tyd. Tydens 'n nat kwalifisering het Hamilton wel paal behaal. Die wedloop het egter in baie warm toestande plaasgevind, waarin die Ferraris baie goed presteer het, en [[Sebastian Vettel|Vettel]] vir Hamilton gewen het. In [[2015 Chinese Grand Prix|China]] behaal Lewis Hamilton die voorwegspringposisie slegs skaars vier honderdstes voor Rosberg. Die wedren is ook deur Hamilton oorheers en hy het uiteindelik sy tweede ren van die seisoen gewen. Die vierde paal van die jaar het in [[2015 Bahreinse Grand Prix|Bahrein]] gekom. Hy kwalifiseer daar voor Vettel en Rosberg. Vettel moes 'n ekstra stop maak vir 'n nuwe vlerk, wat beteken het dat Hamilton nooit regtig vir 'n oorwinning bedreig is nie. Räikkönen het 'n alternatiewe strategie gehad, en verower die tweede plek voor Rosberg. Vir die eerste keer in 2015 kon Hamilton nie voor kwalifiseer nie, in [[2015 Spaanse Grand Prix|Spanje]] behaal hy Saterdag die tweede plek. Na 'n powere wegspring op Sondag het Hamilton lank agter Vettel gebly, maar 'n alternatiewe kuipestop-strategie het verseker dat hy hom kon verbysteek en steeds tweede geëindig het. Sy voorsprong in die kampioenskap is verminder tot twintig punte bo spanmaat Rosberg. Ná die voorval 'n jaar tevore was Hamilton vasbeslote om hierdie keer in [[2015 Monaco Grand Prix|Monaco]] te wen. Hy het die voorste wegspringplek ver voor Rosberg en Vettel geneem. Die ren is deur Hamilton oorheers totdat [[Max Verstappen]] met enkele rondtes oor swaar gebots het: veiligheidsmotor. Mercedes besluit om Hamilton by die kuipe in te trek, maar dit het hom laat terugval na die derde plek op die baan. In die laaste rondtes kon Hamilton nie meer vir Rosberg en Vettel inhaal nie, dus het sy span se flater hom derde laat eindig en sy voorsprong in die kampioenskap tot 10 punte laat krimp. Die voorbereiding vir die [[2015 Kanadese Grand Prix]] verloop nie vlot nie. Hamilton het in die tweede vrye oefening gebots en het die stadigste tyd in die laaste vrye oefening aangeteken. Hy behaal egter die voorste wegspringplek met 'n ruim voorsprong bo Rosberg en Räikkönen. Na 'n maklike wedren het hy uiteindelik sy vierde ren van die seisoen ingepalm. In [[2015 Oostenrykse Grand Prix|Oostenryk]] het Hamilton weer van voor af weggespring, ondanks 'n fout in sy laaste vinnige rondte. Tydens die wegsprong het Rosberg hom egter verbygesteek. Hy eindig die wedren in die tweede plek. In sy [[2015 Britse Grand Prix|tuiswedren]] het hy weer die voorwegspringposisie behaal. Hamilton het egter weereens swak weggespring en hy is deur Massa en [[Valtteri Bottas]] verbygesteek. Met slim taktiese spel rondom die bandruilings het Mercedes - deur hom vroeër by die kuipe te laat aandoen - daarin geslaag om Hamilton op die voorpunt te plaas. Hamilton het vir die tweede agtereenvolgende jaar op Silverstone gewen. [[2015 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]] het baie belowend begin: Hamilton was die vinnigste in alle oefeninge en alle kwalifiserende dele. Hy het paalposisie met meer as 'n halwe sekonde voor sy spanmaat Rosberg geneem. Die wedrenhet egter nie so goed verloop nie. Aan die begin het hy teruggesak na P4 en later in die eerste ronde het hy verder teruggesak na P10 nadat hy van die baan af gegaan het. Na 'n inhaalwedren het hy weer vierde gelê toe die veiligheidsmotor van die baan aftrek. Met die wegspring was daar kontak met Ricciardo, waarna hy 'n nuwe voorvleuel moes kry en later ook 'n deurrystraf gekry het. Weer val hy terug na P13. Na nog 'n inhaalresies het hy uiteindelik sesde geëindig. Hy het wel sy voorsprong in die Wêreldbekertoernooi vergroot omdat Rosberg ook teruggeval het na 'n botsing. 'n Jaar na die opspraakwekkende botsing met sy spanmaat was Hamilton op soek na wraak in België. Hy het sy tiende paal van die seisoen geneem met meer as 0,4 sekondes voorsprong. Tydens die wedren is hy nooit bedreig nie en hy wen dus sy tweede [[Belgiese Grand Prix]]. In [[2015 Italiaanse Grand Prix|Italië]] het hy sy voorsprong in die kampioenskap tot 53 punte vergroot. Hamilton het die voorste wegspring behaal en het gemaklik gewen. Rosberg is 2 rondtes voor die einde met 'n brandende enjin uit. Dit was nog steeds die vraag of Hamilton die oorwinning kon behou nadat 'n ondersoek na lae banddruk tydens die wedren begin is. Geen aksie is egter geneem nie. Lewis het die naweek in Italië afgesluit met al die vinnigste tye tydens die vrye oefening en kwalifisering, vinnigste rondte en het alle rondtes voorgeloop en daarmee die wedren gewen. ;[[2016 Formule Een-seisoen|2016]] 2016 het nie goed vir Hamilton begin nie, hy het elke keer agter sy spanmaat Nico Rosberg geëindig by die [[2016 Australiese Grand Prix|Australiese GP]], [[2016 Chinese Grand Prix|Chinese GP]], [[2016 Bahreinse Grand Prix|Bahreinse GP]] en [[2016 Russiese Grand Prix|Russiese GP]]. In die [[2016 Spaanse Grand Prix|Spaanse GP]] het Rosberg en Hamilton reeds in die eerste draai aan mekaar geraak en die wedren het vir albei geëindig. Hamilton het twee oorwinnings na mekaar in [[2016 Monaco Grand Prix|Monaco]] en Kanada behaal terwyl Rosberg vyfde en sewende geëindig het. Die gaping tussen hom en Rosberg het van 43 punte tot 9 punte verklein. Rosberg het die eerste [[Azerbeidjanse Grand Prix|Grand Prix in Azerbeidjan]] gewen en Hamilton het vyfde geëindig, wat Rosberg 'n voorsprong van 24 punte op die punteleer gegee het. Hamilton het die [[2016 Oostenrykse Grand Prix|Oostenrykse GP]] gewen ná 'n skouspelagtige laaste rondte. By die haarnaalddraai na die eerste DRS stuk, het Rosberg aan die binnekant gehou en Hamilton aan die buitekant, Hamilton het Rosberg raakgery wat Rosberg 'n stukkie van sy voorvlerk gekos het. Rosberg se voorvlerk het bly weerstand bied op die padoppervlak en hy het vierde geëindig. Verskil 11 punte ten gunste van die Duitser. Tydens die [[2016 Britse Grand Prix|Britse GP]] het Hamilton voordeel getrek uit die Mercedes-span wat inligting aan Rosberg verskaf het via die boordradio. Dit was verbode om daardie soort inligting aan die jaer te gee, dit het beteken dat Rosberg van 2de na 3de plek afgeskuif het, maar die voorloper op die punteleer gebly het. Hamilton het die Hongaarse GP gewen, wat hom 'n voorsprong van 6 punte gegee het. Ná die [[2016 Japannese Grand Prix|Japannese GP]] was Hamilton 33 punte agter in die wêreldkampioenskap. In die [[2016 Verenigde State Grand Prix|Verenigde State GP]], [[2016 Meksikaanse Grand Prix|Meksikaanse GP]], [[2016 Brasiliaanse Grand Prix|Brasiliaanse]] en [[2016 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi GP's]] was Hamilton telkens eerste en Rosberg tweede, maar Rosberg het 'n 5 punte voorsprong in die kampioenskap behou en die eerste (en laaste) keer in sy loopbaan wêreldkampioen geword. ;[[2017 Formule Een-seisoen|2017]] 2017 het goed begin vir Hamilton toe hy die voorwegspringplek voor Vettel behaal het by die [[2017 Australiese Grand Prix|Australiese GP]]. Hamilton het 'n goeie wegsprong gehad en kon die voorsprong behou. Hamilton het eerste die kuipe aangedoen en moes Max Verstappen verbysteek om sy eerste plek te behou. Hy kon dit nie doen nie en Vettel was eerste op die baan ná sy kuipestop. Vettel wen die wedren voor Hamilton. Hamilton se nuwe spanmaat [[Valtteri Bottas]] eindig derde. Vir die eerste keer sedert 2014 was daar geen Mercedes-jaer voor in die wêreldkampioenskap ná die eerste ren nie. In die tweede, vyfde en 7de wedrenne van die seisoen, die Chinese, Spaanse en Kanadese GP's, het Hamilton weer eerste voor Vettel gekwalifiseer. Hamilton se wegsprong was goed en hy het die voortou behou. Hamilton het 'n gemaklike wedren gery en die wedren voor Vettel en Verstappen gewen. In [[2017 Monaco Grand Prix|Monaco]] het Hamilton nie tydens die kwalifisering K2 gehaal nie, weens 'n ongeluk deur [[Stoffel Vandoorne]]. Hy begin vanaf die 13de plek. In die wedloop kon hy wel verskeie plekke inhaal en eindig in die 7de plek. Hamilton het weer voor Vettel in die [[2017 Azerbeidjanse Grand Prix|Azerbeidjanse Grand Prix]] weggespring. Weens meganiese probleme vir Max Verstappen en Daniil Kvjat het die veiligheidsmotor op die baan verskyn. Beide Hamilton en Vettel kry nuwe bande en keer in dieselfde volgorde terug na die baan. Hamilton kla verskeie kere oor die veiligheidsmotor, wat volgens hom te stadig ry. In rondte 19 het dit gelei tot 'n voorval tussen Vettel en Hamilton. Hamilton het teruggehou sodat hy ver genoeg buite die veiligheidsmotorlyn gebly het, Vettel tref Hamilton se Mercedes aangesien hy dit nie verwag het nie. Vettel beskuldig Hamilton daarvan dat hy hom “rem kontroleer”. Gevolglik raak hy Hamilton deur sy bande teen Hamilton se bande te tik. Na nog 'n rooi vlag word die wedren hervat, en Vettel is 'n tien sekonde stop-en-rystraf vir sy vroeëre optrede opgelê. In die [[2017 Britse Grand Prix]] verower Hamilton die voorwegspringplek met 'n groot voorsprong. Vettel het in die derde plek weggespring. Hy het die wedren met gemak gewen en elke rondte voorgeloop. Vettel het sewende geëindig nadat hy in die laaste rondte 'n pap band opgedoen het. Vir ’n oomblik het dit gelyk of Hamilton die voortou in die Wêreldbeker gaan neem, maar Vettel het dit met net een punt behou. ;[[2018 Formule Een-seisoen|2018]] Hamilton begin die seisoen soos in 2017. Hy neem die voorwegsprongplek in [[2018 Australiese Grand Prix|Australië]] met agt tiendes voor Räikkönen. Sy titelmededinger van die vorige jaar, Vettel, was derde. In die wedren het Hamilton ná die wegspring die voortou behou. Alles het gelyk of hy die wedren gaan wen, maar ’n virtuele veiligheidsmotor het Vettel toegelaat om die voortou te neem. Hamilton kon dit nie verstaan ​​nie, want hy het gedink hy het alles reg gedoen. Mercedes het ná die wedren verklaar dat daar 'n fout in hul sagteware was wat Vettel voor Hamilton geplaas het. Vettel het die wedren voor Hamilton en Räikkönen gewen. Die tweede wedren van die seisoen was hierdie keer nie in China nie, maar in [[2018 Bahreinse Grand Prix|Bahrein]]. Hamilton het vierde gekwalifiseer. Hy het egter eers negende weggespring, want hy het ’n roosterstraf van vyf plekke gekry omrede sy ratkas omgeruil is. Ferrari kon die voorry ten volle beset met Vettel in paalposisie. Vettel het die ren gewen, maar Hamilton kon steeds derde eindig, deels omdat Räikkönen uitgeval het. Die eerste vrye oefening het goed begin vir Hamilton in [[2018 Chinese Grand Prix|China]]. Hy was die vinnigste en het gehoop om sy eerste oorwinning van die seisoen te behaal. Dit was egter nie die geval nie. Hy het weer vierde gekwalifiseer, terwyl die Ferrari's weer die voorry gehad het met Vettel heel voor. Hamilton het vierde geëindig, Vettel het net agtste geëindig weens 'n botsing met Verstappen. Daniel Ricciardo het die wedren gewen, deels danksy 'n goeie strategie van Red Bull Racing. Ná ’n teleurstellende naweek in China het Hamilton gehoop om dié keer in [[2018 Azerbeidjanse Grand Prix|Bakoe]] te wen. Vettel het weer paal gevat en Hamilton het tweede weggespring. Aan die begin kon hy nie vir Vettel verbysteek nie en Vettel het gou van Hamilton af weggetrek. Ná die kuipestop van Hamilton en Vettel was Bottas voor. Bottas kon die voortou behou weens ’n veiligheidsmotor nadat albei Red Bulls mekaar getref het. Vettel het ná die herbegin ’n waaghalsige poging aangewend om Bottas verby te steek. Dit het nie gewerk nie en hy het verskeie plekke verloor. Dit het gelyk of Mercedes dit 1-2 gaan maak totdat Bottas oor 'n bietjie puin van een van die Red Bulls gery het. Bottas het 'n pap band gekry en uitgeval. Hamilton het dus die voortou geneem en sy eerste oorwinning van die seisoen behaal. Hy was nie juis in sy noppies nie, want hy het gedink hy verdien dit nie. Nog vars van sy oorwinning het Hamilton positief by die [[Spaanse Grand Prix]] aangekom. Hy was die vinnigste in die tweede en derde vrye oefening en kon sy tweede paal van 2018 in kwalifisering neem. Alles het perfek verloop tydens die wedren en Hamilton het die Spaanse Grand Prix gewen, sy tweede oorwinning van die seisoen. Omdat Bottas tweede geëindig het, het Mercedes hul eerste 1-2 van die seisoen behaal. Vettel het vierde geëindig om Hamilton 'n kampioenskapvoorsprong van 17 punte te gee. Hamilton het ’n moeilike naweek in [[2018 Monaco Grand Prix|Monaco]] verwag, veral omdat hy verlede jaar sewende geëindig het. Hy kon derde kwalifiseer, maar Vettel het in die tweede plek gekwalifiseer. Ricciardo het paal gevat. Die wedren self het geen verandering vir die top drie gehad nie. Ricciardo het die wedren gewen en wraak geneem vir wat in 2016 gebeur het. Vettel was tweede en Hamilton derde. Dit het sy voorsprong van sewentien punte tot veertien punte verminder. Voor die [[2018 Kanadese Grand Prix|Kanadese Grand Prix]] het Hamilton Michael Schumacher se rekord vir die meeste oorwinnings in Kanada van ses oorwinnings geëwenaar. In vrye oefening het dit duidelik geword dat Mercedes nie die regte ding gedoen het deur hul enjinopgradering na die volgende ren uit te stel nie. Vettel het paal behaal en Hamilton was net vierde. Vettel het die wedren gewen en Hamilton het vyfde geëindig. Met dié uitslag het Vettel die voorsprong in die Wêreldkampioenskap met een punt teruggeneem. Die [[2018 Franse Grand Prix|Franse Grand Prix]] was die eerste wedren van die sogenaamde 'triple-header'. Dit het drie wedrenne in drie naweke beteken. Hamilton het die hele naweek oorheers. Hy was die vinnigste in FP1 en FP2, het nie in FP3 in die reën uitgegaan nie, en was die vinnigste in K1, K2 en K3. Dit het hom sy derde voorwegsprong van die jaar en sy 75ste loopbaan voorwegsprong besorg. In die wedren was hy heeltyd voor en het op 'n oorheersende wyse gewen. Vettel het vyfde geëindig omdat hy aan die begin van die wedren teruggesak het. Hamilton het die kampioenskapvoorsprong met veertien punte herower. Die derde van die driedubbele wedrenne was Hamilton se [[2018 Britse Grand Prix|tuisren in Brittanje]]. Hy het die eerste jaer geword wat dieselfde Grand Prix ses keer in 'n ry gewen het. Hy kan paal vat, maar net-net. Vettel is in die tweede plek net 0.044 sekondes agter hom. Hamilton se wegspring was nie goed nie en Vettel kom voor. In die tweede draai word Hamilton deur Räikkönen getref, en hy tol. Hy val terug na die laaste plek maar kan inhaal na die tweede plek. Vettel wen die wedren en behou sy voorsprong in die kampioenskap. Die voorlaaste wedren voor die somervakansie is Vettel se tuiswedren, die [[2018 Duitse Grand Prix|Duitse Grand Prix]]. In die kwalifisering word Hamilton gedwing om toe te kyk hoe Vettel paal haal terwyl hy weens 'n hidrouliese lek nie deur die tweede sessie kom nie. Hy moet veertiende begin. By die wedren maak hy baie plekke op en jaag vir 'n lang tyd vyfde. Omdat reën geleidelik begin val, neem Red Bull die waagstuk om Verstappen in te bring en hom op intermediums te plaas. Hierdie was 'n swak raaiskoot, want die reën bedaar skielik. Hamilton trek wel voordeel hieruit en is vierde. Verstappen verander terug na gladde bande, maar dadelik begin dit weer harder te reën. Vettel maak 'n remfout en bots in dieselfde draai waar [[Michael Schumacher]] verongeluk het. Vettel het sy eerste DNF van die seisoen. Räikkönen en Bottas gaan kuipe toe tydens die veiligheidsmotor en gee Hamilton die voortou. Hamilton wen die wedren en herwin sy voorsprong in die kampioenskap, met sewentien punte. Die [[2018 Hongaarse Grand Prix|Hongaarse Grand Prix]] was die laaste wedren voor die somervakansie. Mercedes het 'n moeilike naweek verwag, net soos met Monaco. Tydens die vrye oefensessies was dit gou duidelik dat hulle swaar gaan kry. Hamilton was vyfde in FP1 en FP2 en Bottas vierde. Tydens kwalifisering het dit gereën en dit het vir Mercedes geluk gebring. Hamilton kon paal haal en Bottas was tweede. Beide Ferrari's was in die derde en vierde plek, Vettel net in die vierde plek. [[Daniel Ricciardo]] was reeds in K2 uit en Verstappen was net sewende. Dit pas Mercedes toe goed, want Hamilton kon die wedren vir die sesde keer wen, voor Vettel en Räikkönen. Bottas was slegs vyfde. Hamilton het 'n voorsprong van 24 punte in die kampioenskap gehad en het met 'n geruste hart na die somervakansie uitgesien. Ná die somervakansie het Formule 1 na [[2018 Belgiese Grand Prix|België]] teruggekeer. Mercedes en Ferrari het albei met 'n nuwe opgradering vir hul enjins vorendag gekom. Tydens die vrye oefensessies het dit vinnig duidelik geword dat Ferrari 'n beter enjin het. Tydens die kwalifisering het Ferrari se [[Kimi Räikkönen]] 'n fout in K3 gemaak wat hom verhinder het om 'n laaste vinnige rondte te doen. Vettel se battery was nie meer voldoende gelaai nie, so hy kon ook nie ’n perfekte rondte opstel nie. Dit het Hamilton toegelaat om die voorwegspringplek te neem. [[Nico Hülkenberg]] het aan die begin van die ren gerem en met Fernando Alonso gebots. Alonso het oor [[Charles Leclerc]] gevlieg, wie se kop deur die stralekrans beskerm is. Terwyl dit gebeur het, kon Vettel Hamilton op die pylvak verbysteek. Weens die voorval met Hülkenberg, Alonso en Leclerc het die veiligheidsmotor verskyn. Vettel het Hamilton net betyds verbygesteek om die eerste plek in te neem. Ná die veiligheidsmotor het Hamilton geen kans gehad om Vettel in te haal nie. Die Ferrari was net te vinnig. Dit het Vettel toegelaat om sy agterstand tot 17 punte te verklein. ’n Week ná die Belgiese Grand Prix was dit die [[2018 Italiaanse Grand Prix|Italiaanse Grand Prix]], Ferrari se tuisren. Ferrari het gehoop vir hul eerste oorwinning by Monza sedert 2010. Die naweek het goed begin toe Räikkönen paal gehaal het en Vettel tweede was. Hamilton het derde gekwalifiseer. Na die wegsprong het die voorste 3 na die eerste draai dieselfde gebly. In draai 3 het Hamilton en Vettel kontak gemaak en Vettel agterstevoor gedraai. Hamilton kon die ren voor Räikkönen en Bottas wen. Vettel was slegs vierde en het Hamilton se voorsprong tot 30 punte vergroot. Na Monza het Singapoer gevolg. Hierdie baan was bekend as Mercedes se swak plek. Beide Ferrari's was top-gunstelinge en Red Bull kan dalk ook om paal en oorwinning meeding. Geen Ferrari was egter op paal nie, Hamilton het met 'n groot marge oor [[Max Verstappen]] en Vettel paal gehaal. Hamilton het 'n foutlose wedren gery en sy voorsprong met 40 punte vergroot. Ná die geestelike knou wat Hamilton op die 'swak' Mercedes-baan aan Ferrari en Vettel toegedien het, moes Vettel in [[2018 Russiese Grand Prix|Rusland]] herstel. Tydens die tweede en derde vrye oefening het dit vinnig duidelik geword dat Vettel 'n baie spesiale rondte moes ry om op paal te wees. Vettel het net nie daarin geslaag om dit te doen nie, Bottas het voor Hamilton paal gehaal. Tydens die wedren het Mercedes 'n omstrede besluit geneem dat Bottas, wat toe voorgeloop het, Hamilton moes verbylaat. Bottas het dit gedoen en Lewis het die wedren gewen. Sy voorsprong het weer met 10 punte vergroot, dus 50 punte. Die [[Japannese Grand Prix]] is ​​een van Hamilton se gunstelinge. Tydens K3 het die eerste titel-mededinger Ferrari 'n duur fout gemaak deur albei jaers op intermediêre bande uit te stuur. Die baan was nog nie nat genoeg vir hierdie tipe band nie. Terwyl Ferrari gesukkel het, het Hamilton 'n goeie tyd opgestel en voor Bottas gekwalifiseer. Ferrari het probeer om Hamilton se tyd op ''slicks'' te verbeter, maar Räikkönen was net vierde en Vettel, weens 'n ekstra fout, negende. Hamilton was dus 8 plekke voor Vettel. Dit was ook Hamilton se 80ste paal. Vettel kon een posisie hoër begin weens 'n roosterstraf van Esteban Ocon. Hamilton het goed begin en die hele Grand Prix gelei en gewen. Bottas was tweede voor Verstappen. Vettel was sesde deels weens 'n botsing met Verstappen. Hamilton het nou 'n voorsprong van 64 punte. In die wedren in Meksiko, moes Hamilton 7de eindig om sy wêreldtitel te verseker. Hy het 4de geëindig in 'n wedren wat deur die Nederlander Max Verstappen oorheers is. Met hierdie 4de plek het hy sy 5de titel in Formule 1 verseker en Juan Manuel Fangio se rekord geëwenaar, wat ook tussen 1951 en 1957 5 keer wêreldkampioen was. Tydens die [[2018 Brasiliaanse Grand Prix|Brasiliaanse Grand Prix]] het Hamilton vir die eerste keer in sy loopbaan 'n wedren gewen nadat hy wêreldkampioen geword het, hy het in 2008, 2014, 2015 en 2017 versuim om dit te doen, hoewel dit natuurlik bygevoeg moet word dat hy in 2008 en 2014 met die laaste wedren wêreldkampioen geword het. Hy het ook vir die eerste keer in sy loopbaan die voorwegspringplek ingeneem nadat hy wêreldkampioen geword het. Dié oorwinning het wel in sy skoot geval omdat die voorloper in die wedren, Max Verstappen, deur 'n agterloper geraak is wat 'n rondte agter was, maar op nuwe bande. Hamilton kon die twee verbysteek en het gesien hoe Verstappen hom probeer inhaal, maar het daarin geslaag om sy eerste plek te behou. ;[[2019 Formule Een-seisoen|2019]] Die 2019-seisoen het soos die vorige jaar in [[2019 Australiese Grand Prix|Australië]] begin. Hamilton het die voorwegsprongplek ingeneem voor spanmaat Bottas en Vettel. Hamilton het 'n swak wegsprong gehad en die voortou aan Bottas verloor. Bottas het die wedren voor Hamilton en Verstappen gewen. Die [[2019 Bahreinse Grand Prix|Bahreinse Grand Prix]] was die tweede wedren van die seisoen. Charles Leclerc het sy eerste voorwegsprongplek ooit behaal, Hamilton het vierde gekwalifiseer. Hamilton wen die wedren omdat Leclerc 'n enjinprobleem opgedoen het. Die [[2019 Chinese Grand Prix|Chinese Grand Prix]] was Formule 1 se 1 000ste ren. Bottas het die voorwegsprongplek gehaal en Hamilton was tweede. Hamilton het 'n goeie begin gehad en die voortou geneem. Hamilton se oorwinning was nie in die gedrang nie en hy het die 1000ste ren gewen. Mercedes het ook 'n 1-2 aangeteken, wat reeds die 3de van die seisoen was. Die volgende wedren was in [[2019 Azerbeidjanse Grand Prix|Azerbeidjan]]. Bottas het voor Hamilton die voorwegsprongplek gehaal. Die volgorde het nie tydens die wedren verander nie en Bottas het gewen. Dit het Bottas weer voor in die kampioenskap geplaas. Bottas, Lewis se spanmaat, het die voorwegsprongplek gehaal in die [[2019 Spaanse Grand Prix|Spaanse Grand Prix]]. Hamilton het tweede gekwalifiseer. Hamilton het uiteindelik die ren voor Bottas en Verstappen gewen. Monaco was dalk die belangrikste kwalifiseerder van die jaar. Net voor die [[2019 Monaco Grand Prix|Grand Prix]] is ​​die Formule 1-legende [[Niki Lauda]] oorlede. As 'n huldeblyk aan hom het Mercedes 'n rooi halo vertoon. Hamilton het self sy helm verander, ook ter ere van Niki Lauda. Hamilton beland tydens die wedren in die moeilikheid omdat Mercedes die medium bande aan sy motor gesit het. Dit is vinniger as verwag gerelegeer en Verstappen het hom probeer inhaal. Danksy die knap baan kon Hamilton die voortou behou en dié ren wen. Hy het hierdie oorwinning aan Niki Lauda opgedra. Die [[2019 Kanadese Grand Prix|Kanadese Grand Prix]] was een van die mees omstrede wedrenne van die seisoen. Vettel het paal gehaal voor Hamilton en Leclerc. Tydens die wedren het Hamilton Vettel gedruk totdat Vettel 'n fout gemaak het. Hy het beheer verloor en op die gras gery. Toe Vettel weer op dreef wou kom, het hy amper in Hamilton vasgery. Gevolglik het Vettel 'n straf van 5 sekondes gekry. Hamilton kon Vettel nie verbysteek nie, maar omdat hy minder as 5 sekondes agter Vettel was, het Hamilton die wedren gewen. Vettel was woedend en het die nommer 1- en 2-plate voor hul motors omgeruil. Hamilton het die voortou in die kampioenskap behou. Die [[Oostenrykse Grand Prix]] was gewoonlik 'n baan wat Mercedes goed gepas het. Hierdie jaar was dit anders. Hamilton kon net vierde kwalifiseer, net agter spanmaat Bottas. Dinge was nie veel beter tydens die wedren nie en Hamilton het die wedren in die vyfde plek voltooi. Hamilton het die kampioenskapvoorsprong behou, 31 punte voor Bottas. Die volgende ren was Lewis Hamilton se tuisren. Bottas het Hamilton met 0.006 s vir 'n voorwegsprongplek in die [[2019 Britse Grand Prix|Britse Grand Prix]] geklop. Aan die begin van die wedren stoei Hamilton en Bottas 'n paar keer, maar Bottas behou die voortou. Bottas het sy kuipestop voor Hamilton gemaak, sodat laasgenoemde nou in 'skoon lug' gery het. As gevolg van 'n veiligheidsmotor kon Hamilton 'n 'gratis kuipestop' maak en verlaat die kuipe voor Bottas. Dit het Hamilton toegelaat om voor Bottas en Leclerc te wen. Die [[2019 Duitse Grand Prix|Duitse Grand Prix]] is gekenmerk deur die 125ste herdenking van Mercedes in motorsport. Hamilton het die naweek goed begin deur paal te vat ten spyte daarvan dat hy siek was. Die wedren het agter die veiligheidsmotor begin weens swaar reën. Ná die veiligheidsmotor kon die wedren voortgaan, maar ná een rondte het die veiligheidsmotor weer verskyn weens 'n ongeluk deur [[Sergio Pérez]]. Tydens die wedren word die weer droog en Hamilton het na droë bande verander. Leclerc val met sy motor vas en ’n rondte later tref Hamilton ook die muur. Sodoende beskadig hy sy voorvlerk. Hamilton het 'n straf van 5 sekondes gekry omdat hy die laaste kuilbaan agter die paal betree het. Omtrent alles het verkeerd geloop en Hamilton eindig die wedren in die 11de plek. Hierdie uitslag het later na die negende plek verander, aangesien albei Alfa Romeo's gediskwalifiseer is. Ná die slegte naweek in Duitsland wou Mercedes en Hamilton in die [[2019 Hongaarse Grand Prix|Hongaarse Grand Prix]] herstel. Hamilton het derde gekwalifiseer agter Verstappen, wat sy eerste paal geneem het, en Bottas. Hamilton kan Bottas aan die wegspring verbysteek en kom tweede. Bottas se voorvleuel word deur Leclerc getref en val as gevolg daarvan terug. Van daardie oomblik af is die stryd om die oorwinning tussen Hamilton en Verstappen. Albei Ferrari's het gou teruggeval. Mercedes het die strategiekeuse gemaak om 'n tweede kuipestop vir Hamilton te maak en hom op die mediumbande te sit. Hamilton moet elke rondte meer as ’n sekonde op Verstappen opmaak om hom te kan verbysteek. Hamilton slaag daarin, deels weens die vinnige agteruitgang van Verstappen se bande, en kan Verstappen verbysteek. Danksy hierdie perfek uitgevoerde strategie wen Hamilton die wedren voor Verstappen en Vettel. Ná die somervakansie het Formule 1 na [[2019 Belgiese Grand Prix|België]] teruggekeer. Leclerc neem sy derde voorwegsprongplek van die seisoen voor Vettel en Hamilton. Na kwalifisering is dit Formule 2, waar 'n groot ongeluk plaasvind. Die jong renjaer Anthoine Hubert sterf in 'n baie ernstige voorval. Sondag vereer die jaers hom met 'n minuut van stilte en 'n swart lint aan hul arms. Die Ferraris het die pas in die kwalifisering gehad, maar die Mercedes het die rentempo gehad. In die laaste vyf rondtes kom Hamilton baie naby aan Leclerc, maar Leclerc weerstaan ​​die druk en wen die wedren. Hy dra dit op aan sy oorlede vriend Antoine Hubert. Hamilton eindig tweede voor spanmaat Bottas. Die volgende ren was op die Mercedesspan se teenstanders, Ferrari, se [[Autodromo Nazionale di Monza|tuisbaan in Monza]]. Leclerc het in Italië paal gehaal voor Hamilton en Bottas. Hierdie kwalifisering word gekenmerk deur die feit dat nie een van die tien jaers van K3 'n laaste lopie kon doen nie. Omdat hulle almal 'n glystroom wou hê, wou niemand eerste uitgaan nie. Gevolglik het niemand die eindstreep betyds bereik nie. In die wedren het Hamilton verskeie aanvalle op Leclerc geloods, wat hy oorleef het. Hamilton se bande het hierdeur baie vinnig geslyt en hy het teruggeval. Bottas het Hamilton verbygesteek terwyl hy dalk nog ’n kans het. Leclerc het die Grand Prix in Italië gewen, die eerste keer sedert 2010 dat 'n Ferrari-jaer die ren wen. ;[[2020 Formule Een-seisoen|2020]] Die vyfde wedren van die seisoen was die herdenking van die [[70ste Herdenking Grand Prix|70ste bestaansjaar van Grands Prix]] en is by die [[Silverstone-renbaan]] gehou. Verstappen het die wedren gewen en Hamilton was tweede. Die [[2020 Spaanse Grand Prix|Spaanse Grand Prix]] is ​​deur Hamilton gewen en hy het sy voorsprong in die kampioenskap versterk. ’n Jaar ná Anthoine Hubert se tragiese ongeluk by [[Circuit de Spa-Francorchamps|Spa]], het die hele F1-sirkus teruggekeer na die ikoniese renbaan in [[België]]. Hamilton het voorste gekwalifiseer, saam met sy spanmaat Bottas op tweede. Die Brit het die voortou geneem en die wedren gewen. ;[[2021 Formule Een-seisoen|2021]] Die 2021-seisoen het beloof om 'n opwindende seisoen te wees, vir die eerste keer sedert 2013 het Red Bull 'n baie mededingende motor wat Mercedes kon uitdaag. Die seisoen het vanjaar in Bahrein begin. Max Verstappen kon sy Red Bull heelvoor plaas met Hamilton in die tweede plek. Danksy 'n uitstekende strategie van Mercedes kon Hamilton hierdie ren voor Verstappen met Bottas in die derde plek wen. Hamilton kon voor wegspring in Imola voor die Red Bull-jaers Sergio Perez en Max Verstappen. Verstappen het 'n beter wegsprong gehad en kon beide Hamilton en Perez verbysteek. Tydens die wedren het Hamilton wel die spoed gehad, maar 'n fout het hom in die muur gedryf en sy voorvlerk beskadig. Hamilton was gelukkig omdat George Russell en Bottas gebots het, wat die veiligheidsmotor uitgebring het. Hamilton het gevolglik net ’n paar plekke verloor, en tweede agter Verstappen eindig. Hy het die kampioenskapvoorsprong met 1 punt behou, met die vinnigste rondtepunt. Hamilton kon tweede kwalifiseer by die [[2021 Portugese Grand Prix|Portugese Grand Prix]] agter Bottas. In die wedren kon Hamilton vir Bottas verbysteek en 'n oorwinning behaal. Verstappen kon ook vir Bottas verbysteek en het in die tweede plek geëindig. Dit het reeds duidelik geword dat 'n ware titelgeveg tussen Hamilton en Verstappen sou losbreek. In [[2021 Spaanse Grand Prix|Spanje]] was Hamilton oppermagtig en kon hy die voorwegsprongplek en oorwinning behaal. Verstappen het weer tweede geëindig. Die verskil in punte was nou 14 punte. [[2021 Monaco Grand Prix|Monaco]] was nie 'n goeie naweek vir Hamilton nie, hy kon net sewende kwalifiseer terwyl Max Verstappen heel voor op die rooster was. Tydens die wedren kon Hamilton nie enige plekke inhaal nie en het slegs 7 punte aangeteken, deels weens die punt van die vinnigste rondte. Verstappen het die wedren gewen en kon die voortou in die kampioenskap neem. By die [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix|Azerbeidjanse Grand Prix]] kon Charles Leclerc die voorwegsprongplek inneem voor Verstappen en Hamilton. Hamilton kon Leclerc in die tweede rondte verbysteek, maar het tydens die kuipstoppe die voortou aan Verstappen afgestaan. Teen die einde van die wedren het Verstappen 'n gebarsde band op die lang pylvak gely wat die einde van sy wedren beteken het. Die harde botsing het 'n rooi vlag veroorsaak. Ná die rooi vlag was daar weer 'n wegsprong, dit was die perfekte kans vir Hamilton om 25 maklike punte te verdien en weer die voortou te neem. Deur egter per ongeluk die verkeerde verstelling op sy stuurwiel aan te skakel, het hy gerem en reguit vorentoe gegaan pleks van die draai te vat. Gevolglik het beide Hamilton en Verstappen geen punte aangeteken nie. Max Verstappen kon paal haal by die [[2021 Franse Grand Prix|Franse Grand Prix]] met Hamilton in die 2de plek. Hamilton kon hom by die wegspring verbysteek en was dus voor. Weens ’n strategiese besluit toe Verstappen nuwe mediumbande opgesit het, het hy Hamilton in die laaste rondtes kon verbysteek. Dié sege het Verstappen gehelp om sy voorsprong in die kampioenskap te vergroot. Ná die wedren in Frankryk sou daar twee wedrenne in Oostenryk wees. In die eerste wedren het Verstappen weer die voorwegsprongplek inneem met Hamilton in 3de. Tydens die wedren kon hy Bottas verbysteek maar Verstappen was die hele naweek te vinnig. Verstappen het die wedren gewen met Hamilton in die 2de plek. Op die tweede naweek in Oostenryk was Verstappen weer oorheersend. Hy het weer die voorwegspringplek ingeneem en op oorheersende wyse gewen, terwyl Hamilton die wedren in die vierde plek voltooi het. Gevolglik het Verstappen nou 'n voorsprong van 32 punte gehad. Die ren in [[2021 Britse Grand Prix|Groot-Brittanje]], ook Hamilton se tuisren, was die volgende ren. Vir die eerste keer in Formule 1-geskiedenis is ’n naelren (Saterdag) ook gereël. Hierdie kort wedren sou die wegspringrooster vir Sondag se wedren bepaal. Hamilton kon voor Verstappen die voorwegspringplek in die kwalifisering verower. Tydens die naelren kon Verstappen vir Hamilton verbysteek en maklik wen. Verstappen het 3 punte aangeteken en Hamilton 2, Verstappen het sy voorsprong tot 33 punte vergroot. Verstappen, wat Sondag voor weggespring het, het 'n effens swakker wegsprong gehad, sodat Hamilton gou aangeval het. Tydens die openingsrondte het dit tot 'n voorval gelei waar albei jaers mekaar nie ruimte wou gee nie, in die Copse-draai het Hamilton se linkervoorwiel Verstappen se regteragterwiel getref. Dit het veroorsaak dat Verstappen hard teen die muur vasgejaag het, 'n 51G-botsing. Hamilton het 'n 10-sekonde-tydstraf gekry, wat hy by sy volgende kuipestop moes uitdien. Hamilton kon steeds die wedren wen deur Leclerc op rondte 50 verby te steek. Die verskil in die kampioenskap was nou net 7 punte. By die [[2021 Hongaarse Grand Prix|Hongaarse Grand Prix]] kon Hamilton weer vir die eerste keer in ses renne die voorwegsprongplek inneem. Hamilton het 'n goeie wegspring gehad, maar sy spanmaat nie. Bottas het gerem en [[Lando Norris]] se [[McLaren]] getref, wat toe Max Verstappen se Red Bull getref het. Die rooi vlag is geswaai weens die baie puin op die baan. Ná die rooi vlag was die veld agter die veiligheidsmotor, maar ná een rondte is almal behalwe Hamilton vir droë bande kuipe toe. Dit was 'n strategiese fout deur Mercedes, aangesien die baan reeds heeltemal droog was. Hamilton moes dus heelagter inval nadat hy sy kuipestop gemaak het. Hy kon heelwat plekke opmaak en het in die 2de plek geëindig. Dit was egter 'n geleentheid om baie punte by Max Verstappen te wen. Verstappen het baie skade tydens die wegspring opgedoen en het die ren negende geëindig. Hamilton het die voorsprong in die kampioenskap met 8 punte oorgeneem in die somervakansie. Ná die somervakansie het Formule 1 na België teruggekeer. Die kwalifisering is in slegte weerstoestande gehou. Gedurende K3 het Lando Norris hard gebots toe hy uit Eau Rouge en Radilion gekom het. Verstappen kon uiteindelik voor Russell in die Williams en Hamilton, die voorwegsprongplek inneem. Sondag was die weersomstandighede nog erger, daar is lank getwyfel of dit moontlik was om te jaag. Op die ou end is slegs drie rondtes agter die veiligheidsmotor gery, wat volgens die regulasies as ’n wedren tel. Verstappen is as wenner aangewys en halwe punte is toegeken. Die volgende naweek was die jaers in Zandvoort, Verstappen se [[2021 Nederlandse Grand Prix|tuisren]]. Verstappen verower gemaklik die voorwegsprongplek en wen die ren met Hamilton twee keer in die 2de plek. Verstappen het weer die voortou geneem met 'n 3-punt voorsprong. Die [[2021 Italiaanse Grand Prix|Italiaanse Grand Prix]] is ​​normaalweg 'n goeie baan vir Mercedes, so Hamilton het sy kans gesien om die voortou in die kampioenskap terug te neem. Nog 'n naelren is die naweek gehou. Bottas het heelvoor weggespring met Hamilton tweede en Verstappen derde. Tydens die naelren het Hamilton teruggesak na P5, Verstappen het tweede gekom en 2 ekstra punte verdien. Hy kon die wedren vanaf die voorposisie begin weens 'n roosterstraf vir Bottas. [[Daniel Ricciardo]] kon aan die begin die voortou neem, Hamilton het vierde behou nadat hy deur Verstappen wyd gedruk is. Verstappen doen 'n stadige kuipestop, dit was 'n kans vir Mercedes vir die oorsny. Hamilton kom in rondte 26 in en verlaat die kuipebaan net voor Verstappen, maar hulle pak draai 1 saam. Nie een gee die ander ruimte nie en Verstappen se motor beland op Hamilton s'n, 'n DNF vir albei is die eindresultaat. By die [[2021 Russiese Grand Prix|Russiese Grand Prix]] het Norris sy eerste voorwegsprongplek ooit ingeneem. Hamilton het nie verder as die vierde plek gekom nie, Verstappen het weens 'n enjinwisseling nie aan die kwalifisering deelgeneem nie, wat beteken het dat hy in elk geval laaste sou wegspring. Hamilton het tydens die wedren gesukkel om Norris verby te steek, wat gelyk het of hy op pad was na sy eerste oorwinning. Verstappen het ook swaar gekry, hy het nie verder as die sewende plek gevorder nie. Weens skielike reën en die regte taktiese besluite kon Mercedes en Hamilton die wedren wen met Verstappen in die 2de plek. Norris het besluit om nie 'n kuipestop te maak nie en het op droë bande voortgegaan en sy eerste oorwinning weggegooi. Hamilton het weer die kampioenskapvoorsprong met 2 punte geneem. Met dié wedren het Hamilton sy honderdste oorwinning in Formule 1 behaal. Die volgende wedren was in [[2021 Turkse Grand Prix|Turkye]], en as gevolg van die vervanging van sy binnebrandenjin, het Hamilton 'n roosterstraf van 10 plekke gekry. Hy kon eerste kwalifiseer en het dus die wedren in 11de begin. Valtteri Bottas wen die wedren voor Verstappen, Hamilton het in die 5de plek geëindig. Dit het Verstappen weer die voortou laat neem met 'n 6-punt voorsprong. Die [[2021 Verenigde State Grand Prix|Verenigde State se Grand Prix]] was die afgelope jare 'n geskikte baan vir die Mercedes. Dit was egter Verstappen wat die voorwegspringplek ingeneem het met Hamilton in die 2de plek. Hamilton kon Verstappen met die wegspring verbysteek, maar 'n aggressiewe strategie deur Red Bull het Verstappen in staat gestel om weer te wen met Hamilton in die tweede plek. Die [[Meksikaanse Grand Prix|Grand Prix van Meksiko]] is 'n baan wat beter geskik is vir die Red Bull-motor. Mercedes en Hamilton verwag dus ’n baie moeilike naweek. Teen alle kanse kon Mercedes 'n 1-2 in kwalifisering neem, met Bottas in P1 en Hamilton in P2. Tydens die wedren het hulle egter geen kans gehad nie, Verstappen het die wedren met 'n voorsprong van 16,5 sekondes gewen. Hamilton het gedoen wat hy kon en tweede geëindig in die ren. Verstappen het nou 'n voorsprong van 19 punte gehad met 4 wedrenne oor. Hamilton moes die [[2021 São Paulo Grand Prix|São Paulo Grand Prix]] in Brasilië wen om nog ’n kans op die titel te hê, Verstappen se voorsprong was reeds 19 punte. Hy het egter 'n 5-plek roosterstraf vir Sondag se wedren gehad. Hy kon eerste kwalifiseer en het dus die naelren heelvoor begin. Hamilton is weens 'n oortreding met sy DRS gediskwalifiseer en moes laaste in die naelren wegspring. Tydens die naelren het hy 15 plekke ingehaal en 5de geëindig. Verstappen het tweede geëindig en 2 punte verdien, wat sy voorsprong tot 21 punte vergroot het. Hamilton moes die wedren in die 10de plek begin weens sy enjinverandering. Verstappen het met die wegspring die voortou geneem, maar word egter gou deur Hamilton ingehaal. Hamilton het die ren gewen en Verstappen se voorsprong tot 14 punte laat krimp. Hamilton kon sy motor op die eerste plek plaas in [[2021 Katarse Grand Prix|Katar]], met Verstappen langs hom. Verstappen is egter steeds gepenaliseer omdat hy 'n dubbelgeelvlag geïgnoreer het, hy moes 5 plekke terugskuif en sou sewende wegspring. Hamilton het die wedren beheer en maklik gewen, Verstappen was tweede. Omdat Verstappen die punt vir die vinnigste rondte kon neem, het hy 'n voorsprong van 8 punte behou. Die kampioenskap was baie opwindend nie net vir die jaers nie, maar ook vir die vervaardigers. Mercedes het slegs 'n voorsprong van 2 punte gehad. Die voorlaaste ren van die seisoen was in [[2021 Saoedi-Arabiese Grand Prix|Saoedi-Arabië]] by die splinternuwe [[Djedda-straatrenbaan|Djedda-baan]], 'n straatbaan wat teen hoë spoed bestuur word. Hamilton kon die voorwegspringplek inneem nadat Verstappen, wat gelyk het of hy op pad paal toe was, in sy laaste lopie 'n fout gemaak het. Bottas het tweede gekwalifiseer. Die eerste drie plekke het ná die wegspring dieselfde gebly. Weens 'n harde botsing deur [[Mick Schumacher]] was daar 'n veiligheidsmotorsituasie en Hamilton en Bottas besluit albei om 'n kuipestop te maak. 'n Paar rondtes later kom 'n rooi vlag egter op, wat Verstappen 'n gratis kuipestop besorg het. Ná die rooi vlag was daar weer 'n staande wegspring, Hamilton het baie beter as Verstappen weggespring en kon die voortou neem. Verstappen het nie ingegee nie en 'n stukkie van die baan afgesny, wat Hamilton gedwing het om terug te val na derde. 'n Paar botsings het weer 'n rooi vlag laat verskyn. Ná oorleg met die FIA ​​is Hamilton toegelaat om tweede agter te begin en Ocon op P1 en voor Verstappen op P3. Beide Hamilton en Verstappen het beter as Ocon weggekom, maar dit was Verstappen wat die voortou geneem het. Ná ’n lang jaagtog het Hamilton ’n kans gehad om verby te steek. Verstappen het weer 'n stukkie van die baan afgesny en die renbeheer het hom vermaan om die posisie terug te gee. Verstappen het sy motor stadiger gemaak en selfs gerem, gevolglik het Hamilton agter Verstappen gebly. Hamilton het Verstappen daarvan beskuldig dat hy hom “remtoets”. Verstappen het Hamilton 'n paar rondtes later laat verbykom, maar dadelik weer die voortou geneem op die pylvak. Verstappen is 'n tydstraf van 5 sekondes opgelê omdat hy "die baan verlaat het en 'n voordeel gekry het". Hamilton kon uiteindelik vir Verstappen verbysteek en het die wedren gewen. Hy het ook die vinnigste rondtetyd behaal. As gevolg van hierdie ekstra punt was Hamilton en Verstappen gelykop op punte met slegs een ren oor. Daardie laaste ren was die [[2021 Aboe Dhabi Grand Prix]] op 12 Desember. Verstappen het voor weggespring met Hamilton in die tweede plek. Met die wegspring het Hamilton sy mededinger dadelik verbygesteek. Dit blyk toe dat hy goed op pad was na sy agtste wêreldtitel met 'n aansienlike voorsprong in die ren, totdat 'n veiligheidsmotor in rondte 53 (van 'n totaal van 58 rondtes) uitgekom het weens 'n ongeluk deur Latifi. Verstappen het toe by die kuipe aangedoen vir vars bande, wat Hamilton verhinder het om sy voorsprong te behou. Met een rondte om te gaan, is die agterlopers wat tussen die twee mededingers geplaas was, toegelaat om die veiligheidsmotor in te haal en Verstappen direk agter Hamilton te laat. Die jaers het weer weggespring met slegs een rondte oor. Op hierdie laaste rondte het Verstappen by Hamilton verbygeglip en die ren op dramatiese wyse gewen. Hamilton het dus sy agtste wêreldtitel misgeloop en Verstappen het kampioen geword. Sy span Mercedes het ná die wedren nog twee betogings ingedien, maar sonder sukses. ;[[2022 Formule Een-seisoen|2022]] Die 2022-seisoen was 'n keerpunt vir Mercedes, ná 8 agtereenvolgende jare van titeloorwinnings. Mercedes het in die voorbereiding reeds probleme met die nuwe motor gehad. Hulle is as nommer drie agter Red Bull en Ferrari beskou. Hamilton het 'n nuwe spanmaat in die naam van [[George Russell]] gekry. Hamilton het die seisoen in die sesde plek afgesluit met 240 punte, 35 minder as spanmaat Russell. Vir die eerste keer in sy Formule 1-loopbaan het hy nie ’n enkele wedren in ’n seisoen gewen nie. Hy het egter vyf keer tweede geëindig in 'n Grand Prix. By die seisoenopening in [[2022 Bahreinse Grand Prix|Bahrein]] het Hamilton slegs vyfde op die rooster gekwalifiseer. Ferrari se [[Charles Leclerc]] oorheers die kwalifisering en wen ook die wedren met sy spanmaat [[Carlos Sainz jr.]] in die tweede plek. Na 'n veiligheidsmotor tot rondte 51 toe die wedren hervat is, het Leclerc die voortou behou oor Verstappen, wat sy kuipbemanning geradio het omdat hy vermoed het hy het 'n krageenheidprobleem. Hy is deur Sainz en Hamilton verbygesteek toe hy sy motor in rondte 54 geparkeer het. Hamilton eindig 'n verdienstelike derde plek, en behaal 15 punte in die proses. By die volgende ren in [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix|Saoedi-Arabië]] kon Hamilton nie beter as die 16de plek kwalifiseer nie. Hy eindig die wedren teleurstellend in die 10de plek terwyl sy spanmaat Russell ver voor hom op 5de eindig. Hamilton het nou 16 punte in die jaerskampioenskap gehad, net agter Russell. Dit was ook Hamilton se 180ste renbegin met Mercedes, wat Michael Schumacher se rekord oortref het vir die meeste renne wat deur 'n enkele span begin is. In [[2022 Australiese Grand Prix|Australië]] gaan dit effens beter, die Mercedes-motors van Hamilton en Russell eindig 3de en 4de, met Hamilton op die podium. Hamilton vaar weer teleurstellend in die [[2022 Emilia-Romagna Grand Prix|Emilia-Romagna Grand Prix op Imola]]. Hy het 13de gekwalifiseer en 14de in die naelloopwedloop en 13de in die hoofwedren geëindig. In die [[2022 Miami Grand Prix|Miami Grand Prix]], twee weke later, kruis Russell die wenstreep in 5de en Hamilton in 6de. Max Verstappen wen weer gemaklik voor die 2 Ferrari's. In [[2022 Spaanse Grand Prix|Spanje in 2022]] is Hamilton 5de agter sy spanmaat wat 'n podiumplek verower, en in die [[2022 Monaco Grand Prix|Monaco Grand Prix]] klop Russell Hamilton weer en neem 5de voor Hamilton se agtste plek. ;[[2023 Formule Een-seisoen|2023 en 2024]] Op 31 Augustus 2023 word aangekondig dat Hamilton vir nog twee seisoene met Mercedes 'n kontrak gesluit het.<ref>{{nl}} {{Cite web |url=https://sporza.be/nl/2023/08/31/de-kogel-is-door-de-kerk-lewis-hamilton-en-george-russell-zeker-nog-2-seizoenen-de-line-up-bij-mercedes~1693484036562/?linkId=sporza%7Cvrtnws%7C%2Fnl%2Fnet-binnen%7Cteaser |title=De kogel is door de kerk: Lewis Hamilton en George Russell zeker nog 2 seizoenen de line-up bij Mercedes |date=2023-08-31}}</ref> Sukses bly egter steeds weg in 2024, in die eerste vyf wedrenne het hy vier keer buite die topvyf geëindig en in een wedren uitgesak. ;[[2025 Formule Een-seisoen|2025-seisoen]] [[Beeld:2025 Japan GP - Ferrari - Lewis Hamilton - FP1.jpg|duimnael|regs|260px|Hamilton bestuur die Ferrari SF-25 by die [[2025 Japannese Grand Prix]]]] Op 1 Februarie 2024 is aangekondig dat Hamilton vanaf 2025 vir die [[Scuderia Ferrari|Ferrarispan]] sal jaag in die plek van [[Carlos Sainz jr.]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2507120-sensationele-transfer-is-rond-hamilton-rijdt-in-2025-voor-ferrari-sainz-weg Sensationele transfer is rond: Hamilton rijdt in 2025 voor Ferrari, Sainz weg] NOS.nl, 1 Februarie 2024</ref> Na die nuus dat hy Mercedes vaarwel sou toeroep, het Ferrari aangekondig dat hulle 'n meerjarige ooreenkoms met Hamilton bereik het om by hul span aan te sluit vanaf 2025, op 'n kontrak wat na berig word meer as £40 miljoen per jaar werd is, wat [[Carlos Sainz jr.]] vervang het. [[Charles Leclerc]] is sy spanmaat.<ref name="contract">{{cite web|title=Team Statement|date=1 February 2024|access-date=1 February 2024|publisher=[[Scuderia Ferrari]]|url=https://www.ferrari.com/en-EN/formula1/articles/scuderia-ferrari-press-release-01-feb-2024|archive-date=2 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240202001954/https://www.ferrari.com/en-EN/formula1/articles/scuderia-ferrari-press-release-01-feb-2024|url-status=live}}</ref><ref name="BBC24">{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/crk4gnzgv3no|title=A bittersweet ending but the achievements remain indelible|date=4 December 2024|work=BBC Sport|access-date=7 December 2024|archive-date= 4 Desember 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241204180029/https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/crk4gnzgv3no|url-status=live}}</ref> Hamilton het gesê dit was 'n "kindertyddroom" om vir Ferrari te ry.<ref>{{Cite web |title='The stars aligned' – Hamilton reveals the key factors behind his shock Ferrari switch |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/the-stars-aligned-hamilton-reveals-the-key-factors-behind-his-shock-ferrari.2vJRwYdyFN1J3vyTUqZMFr |access-date=17 January 2025 |website=Formula 1 |archive-date=30 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240330141841/https://www.formula1.com/en/latest/article/the-stars-aligned-hamilton-reveals-the-key-factors-behind-his-shock-ferrari.2vJRwYdyFN1J3vyTUqZMFr |url-status=live }}</ref> Soortgelyk aan sy skuif van McLaren na Mercedes in 2013, is dit merkbaar een van die mees onverwagte bestuurderoordragte in Formule Een-geskiedenis,<ref name="Athletic1Feb">{{cite news |last1=Smith |first1=Luke |title=Hamilton to join Ferrari in shock switch from Mercedes |url=https://theathletic.com/5243409/2024/02/01/lewis-hamilton-ferrari-mercedes/ |access-date=6 February 2024 |work=The Athletic |date=1 February 2024 |archive-date=6 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240206201050/https://theathletic.com/5243409/2024/02/01/lewis-hamilton-ferrari-mercedes/ |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last1=Benson |first1=Andrew |title=Lewis Hamilton will make shock move from Mercedes to Ferrari |url=https://www.bbc.com/sport/formula1/68163799 |access-date=17 January 2025 |work=BBC |date=1 February 2024 |archive-date=1 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240201112509/https://www.bbc.com/sport/formula1/68163799 |url-status=live}}</ref> en was dit die eerste keer in sy loopbaan waar hy nie vir 'n Mercedes-aangedrewe span gery het nie.<ref>{{cite web |date=1 February 2024 |title=Hamilton agrees shock Ferrari F1 move for 2025 |url=https://www.the-race.com/formula-1/hamilton-agrees-to-shock-ferrari-f1-move-for-2025/ |access-date=1 February 2024 |website=The Race |archive-date=2 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240202001843/https://www.the-race.com/formula-1/hamilton-agrees-to-shock-ferrari-f1-move-for-2025/ |url-status=live }}</ref> Hy het tiende geëindig in sy debuut by die [[2025 Australiese Grand Prix|Australiese Grand Prix]] ná 'n strategiese fout.<ref>{{Cite web |date=2025-03-16 |title=Lewis Hamilton says his Ferrari debut in the Australian GP 'went a lot worse' than he expected |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13329142/lewis-hamilton-says-his-ferrari-debut-in-the-australian-gp-went-a-lot-worse-than-he-expected |access-date=2025-03-16 |website=Sky Sports |language=en}}</ref> Hamilton het toe sy eerste naelrenoorwinning by die [[2025 Chinese Grand Prix]] behaal, voordat hy van die sesde plek in die hoofren gediskwalifiseer is weens oormatige glyblokslytasie.<ref>{{Cite news |url=https://www.independent.co.uk/f1/lewis-hamilton-and-charles-leclerc-disqualified-from-chinese-gp-in-ferrari-f1-calamity-b2720061.html |title=Lewis Hamilton and Charles Leclerc disqualified from Chinese GP in F1 calamity for Ferrari |last=Jackson |first=Kieran |date=23 March 2025 |work=[[The Independent]] |access-date=23 March 2025 |issn=1741-9743 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250323122547/https://www.independent.co.uk/f1/lewis-hamilton-and-charles-leclerc-disqualified-from-chinese-gp-in-ferrari-f1-calamity-b2720061.html |archive-date=23 March 2025 |url-status=live}}</ref> Nadat hy agter Leclerc geëindig het by elk van die eerste vyf Grands Prix, het Hamilton sy vroeë seisoen-stryd as "pynlik" beskryf.<ref>{{Cite news |url=https://www.nytimes.com/athletic/6294833/2025/04/20/lewis-hamilton-explains-ferrari-struggles-f1/ |title=Lewis Hamilton warns of 'painful' F1 season ahead if Ferrari struggles continue |last=Kalinauckas |first=Alex |date=20 April 2025 |work=The Athletic |publisher=[[The New York Times]] |access-date=21 April 2025 |issn=1553-8095 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250421212723/https://www.nytimes.com/athletic/6294833/2025/04/20/lewis-hamilton-explains-ferrari-struggles-f1/ |archive-date=21 April 2025 |url-status=live}}</ref> == Lys van Grands Prix gewen == {{Kolomme3 |Kolom1= ;2007 *{{vlagikoon|KAN}} [[2007 Kanadese Grand Prix|Kanada]] (Montréal) *{{vlagikoon|USA}} [[2007 Verenigde State Grand Prix|VSA]] (Indianapolis) *{{vlagikoon|HUN}} [[2007 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]] (Mogyoród) *{{vlagikoon|JPN}} [[2007 Japannese Grand Prix|Japan]] (Fuji) ;2008 *{{vlagikoon|AUS}} [[2008 Australiese Grand Prix|Australië]] (Melbourne) *{{vlagikoon|MCO}} [[2008 Monaco Grand Prix|Monaco]] (Monte Carlo) *{{vlagikoon|GBR}} [[2008 Britse Grand Prix|Brittanje]] (Silverstone) *{{vlagikoon|GER}} [[2008 Duitse Grand Prix|Duitsland]] (Hockenheim) *{{vlagikoon|CHN}} [[2008 Chinese Grand Prix|China]] (Shanghai) ;2009 *{{vlagikoon|HUN}} [[2009 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]] (Mogyoród) *{{vlagikoon|SIN}} [[2009 Singapoerse Grand Prix|Singapoer]] (Singapoer) ;2010 *{{vlagikoon|TUR}} [[2010 Turkse Grand Prix|Turkye]] (Istanboel) *{{vlagikoon|KAN}} [[2010 Kanadese Grand Prix|Kanada]] (Montréal) *{{vlagikoon|BEL}} [[2010 Belgiese Grand Prix|België]] (Spa) ;2011 *{{vlagikoon|CHN}} [[2011 Chinese Grand Prix|China]] (Shanghai) *{{vlagikoon|GER}} [[2011 Duitse Grand Prix|Duitsland]] (Nürburgring) *[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] [[2011 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi]] (Yas) ;2012 *{{vlagikoon|KAN}} [[2012 Kanadese Grand Prix|Kanada]] (Montréal) *{{vlagikoon|HUN}} [[2012 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]] (Mogyoród) *{{vlagikoon|ITA}} [[2012 Italiaanse Grand Prix|Italië]] (Monza) *{{vlagikoon|VSA}} [[2012 Verenigde State Grand Prix|VSA]] (Austin) ;2013 *{{vlagikoon|HUN}} [[2013 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]] (Mogyoród) ;2014 *{{vlagikoon|MYS}} [[2014 Maleisiese Grand Prix|Maleisië]] (Sepang) *{{vlagikoon|BHR}} [[2014 Bahreinse Grand Prix|Bahrein]] (Sakhir) *{{vlagikoon|CHN}} [[2014 Chinese Grand Prix|China]] (Shanghai) *{{vlagikoon|SPA}} [[2014 Spaanse Grand Prix|Spanje]] (Barcelona) *{{vlagikoon|GBR}} [[2014 Britse Grand Prix|Brittanje]] (Silverstone) *{{vlagikoon|ITA}} [[2014 Italiaanse Grand Prix|Italië]] (Monza) *{{vlagikoon|SIN}} [[2014 Singapoerse Grand Prix|Singapoer]] (Singapoer) *{{vlagikoon|JPN}} [[2014 Japannese Grand Prix|Japan]] (Suzuka) *{{vlagikoon|RUS}} [[2014 Russiese Grand Prix|Rusland]] (Sotsji) *{{vlagikoon|VSA}} [[2014 Verenigde State Grand Prix|VSA]] (Austin) *[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] [[2014 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi]] (Yas) |Kolom2= ;2015 *{{vlagikoon|AUS}} [[2015 Australiese Grand Prix|Australië]] (Melbourne) *{{vlagikoon|CHN}} [[2015 Chinese Grand Prix|China]] (Shanghai) *{{vlagikoon|BHR}} [[2015 Bahreinse Grand Prix|Bahrein]] (Sakhir) *{{vlagikoon|KAN}} [[2015 Kanadese Grand Prix|Kanada]] (Montréal) *{{vlagikoon|GBR}} [[2015 Britse Grand Prix|Brittanje]] (Silverstone) *{{vlagikoon|BEL}} [[2015 Belgiese Grand Prix|België]] (Spa) *{{vlagikoon|ITA}} [[2015 Italiaanse Grand Prix|Italië]] (Monza) *{{vlagikoon|JPN}} [[2015 Japannese Grand Prix|Japan]] (Suzuka) *{{vlagikoon|RUS}} [[2015 Russiese Grand Prix|Rusland]] (Sotsji) *{{vlagikoon|VSA}} [[2015 VSA Grand Prix|VSA]] (Austin) ;2016 *{{vlagikoon|MCO}} [[2016 Monaco Grand Prix|Monaco]] (Monte Carlo) *{{vlagikoon|KAN}} [[2016 Kanadese Grand Prix|Kanada]] (Montréal) *{{vlagikoon|AUT}} [[2016 Oostenrykse Grand Prix|Oostenryk]] (Spielberg) *{{vlagikoon|GBR}} [[2016 Britse Grand Prix|Brittanje]] (Silverstone) *{{vlagikoon|HUN}} [[2016 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]] (Mogyoród) *{{vlagikoon|GER}} [[2016 Duitse Grand Prix|Duitsland]] (Hockenheim) *{{vlagikoon|VSA}} [[2016 Verenigde State Grand Prix|VSA]] (Austin) *{{vlagikoon|MEX}} [[2016 Meksikaanse Grand Prix|Meksiko]] (Meksikostad) *{{vlagikoon|BRA}} [[2016 Brasiliaanse Grand Prix|Brasilië]] (Interlagos) *[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] [[2016 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi]] (Yas) ;2017 *{{vlagikoon|CHN}} [[2017 Chinese Grand Prix|China]] (Shanghai) *{{vlagikoon|ESP}} [[2017 Spaanse Grand Prix|Spanje]] (Barcelona) *{{vlagikoon|KAN}} [[2017 Kanadese Grand Prix|Kanada]] (Montréal) *{{vlagikoon|GBR}} [[2017 Britse Grand Prix|Brittanje]] (Silverstone) *{{vlagikoon|BEL}} [[2017 Belgiese Grand Prix|België]] (Spa) *{{vlagikoon|ITA}} [[2017 Italiaanse Grand Prix|Italië]] (Monza) *{{vlagikoon|SIN}} [[2017 Singapoerse Grand Prix|Singapoer]] (Singapoer) *{{vlagikoon|JPN}} [[2017 Japannese Grand Prix|Japan]] (Suzuka) *{{vlagikoon|VSA}} [[2017 Verenigde State Grand Prix|VSA]] (Austin) ;2018 *{{vlagikoon|AZE}} [[2018 Azerbeidjanse Grand Prix|Azerbeidjan]] (Bakoe) *{{vlagikoon|ESP}} [[2018 Spaanse Grand Prix|Spanje]] (Barcelona) *{{vlagikoon|FRA}} [[2018 Franse Grand Prix|Frankryk]] (Le Castellet) *{{vlagikoon|GER}} [[2018 Duitse Grand Prix|Duitsland]] (Hockenheim) *{{vlagikoon|HUN}} [[2018 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]] (Mogyoród) *{{vlagikoon|ITA}} [[2018 Italiaanse Grand Prix|Italië]] (Monza) *{{vlagikoon|SIN}} [[2018 Singapoerse Grand Prix|Singapoer]] (Singapoer) *{{vlagikoon|RUS}} [[2018 Russiese Grand Prix|Rusland]] (Sotsji) *{{vlagikoon|JPN}} [[2018 Japannese Grand Prix|Japan]] (Suzuka) *{{vlagikoon|BRA}} [[2018 Brasiliaanse Grand Prix|Brasilië]] (São Paulo) *[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] [[2018 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi]] (Yas) |Kolom3= ;2019 *{{vlagikoon|AZE}} [[2019 Bahreinse Grand Prix|Bahrein]] (Sakhir) *{{vlagikoon|CHN}} [[2019 Chinese Grand Prix|China]] (Shanghai) *{{vlagikoon|ESP}} [[2019 Spaanse Grand Prix|Spanje]] (Barcelona) *{{vlagikoon|MCO}} [[2019 Monaco Grand Prix|Monaco]] (Monte Carlo) *{{vlagikoon|KAN}} [[2019 Kanadese Grand Prix|Kanada]] (Montréal) *{{vlagikoon|FRA}} [[2019 Franse Grand Prix|Frankryk]] (Le Castellet) *{{vlagikoon|GBR}} [[2019 Britse Grand Prix|Brittanje]] (Silverstone) *{{vlagikoon|HUN}} [[2019 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]] (Mogyoród) *{{vlagikoon|RUS}} [[2019 Russiese Grand Prix|Rusland]] (Sotsji) *{{vlagikoon|MEX}} [[2019 Meksikaanse Grand Prix|Meksiko]] (Meksikostad) *[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] [[2019 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi]] (Yas) ;2020 *[[Beeld:Flagge_Steiermark_(mit_Rand).png|20px|rand|Vlag van Stiermarken]] [[2020 Stiermarkse Grand Prix|Stiermarke]] (Spielberg) *{{vlagikoon|HUN}} [[2020 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]] (Mogyoród) *{{vlagikoon|GBR}} [[2020 Britse Grand Prix|Brittanje]] (Silverstone) *{{vlagikoon|ESP}} [[2020 Spaanse Grand Prix|Spanje]] (Barcelona) *{{vlagikoon|BEL}} [[2020 Belgiese Grand Prix|België]] (Spa) *[[Beeld:Flag of Tuscany.svg|20px|link=Toscane]] [[2020 Toskaanse Grand Prix|Toska]] (Scarperia e San Piero) *{{vlagikoon|GER}} [[2020 Eifelse Grand Prix|Eifel]] (Nürburg) *{{vlagikoon|POR}} [[2020 Portugese Grand Prix|Portugal]] (Algarve) *[[Beeld:Flag of Emilia-Romagna (de facto).svg|20px|Vlag van Emilia-Romagna]] [[2020 Emilia-Romagna Grand Prix|Emilia-Romagna]]&nbsp;(Imola) *{{vlagikoon|TUR}} [[2020 Turkse Grand Prix|Turkye]] (Istanboel) *{{vlagikoon|BHR}} [[2020 Bahreinse Grand Prix|Bahrein]] (Sakhir) ;2021 *{{vlagikoon|BHR}} [[2021 Bahreinse Grand Prix|Bahrein]] (Sakhir) *{{vlagikoon|POR}} [[2021 Portugese Grand Prix|Portugal]] (Algarve) *{{vlagikoon|ESP}} [[2021 Spaanse Grand Prix|Spanje]] (Barcelona) *{{vlagikoon|GBR}} [[2021 Britse Grand Prix|Brittanje]] (Silverstone) *{{vlagikoon|RUS}} [[2021 Russiese Grand Prix|Rusland]] (Sotsji) *[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]] [[2021 São Paulo Grand Prix|São Paulo]] (São Paulo) *{{vlagikoon|QAT}} [[2021 Katarse Grand Prix|Katar]] (Lusail) *{{vlagikoon|SAU}} [[2021 Saoedi-Arabiese Grand Prix|Saoedi-Arabië]] (Djedda) ;2022 en 2023 * Geen oorwinnings ;2024 *{{vlagikoon|GBR}} [[2024 Britse Grand Prix|Brittanje]] (Silverstone) *{{vlagikoon|BEL}} [[2024 Belgiese Grand Prix|België]] (Spa) ;2025 * Geen oorwinnings ;2026 *[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]] [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|Barcelona-Katalonië]] }} == Formule 1-uitslae == {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} === 2007 tot 2020 === {| class="wikitable" border="1" style="text-align:center; font-size:80%;" |- !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !Plek !Punte |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ![[2007 Formule Een-seisoen|2007]] |Vodafone McLaren <br/>Mercedes | [[McLaren]] <br />MP4-22 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]] <br />FO 108T 2.4 [[V8-enjin|V8]] |bgcolor="#ffdf9f"| [[2007 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />3 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2007 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"| [[2007 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />2 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2007 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />2 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2007 Monaco Grand Prix|MON]]<br />2 |bgcolor="#ffffbf"| [[2007 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2007 Verenigde State Grand Prix|VST]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffdf9f"| [[2007 Franse Grand Prix|FRA]]<br />3 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2007 Britse Grand Prix|GBR]]<br />3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#cfcfff"| [[2007 Europese Grand Prix|EUR]]<br />9 |bgcolor="#ffffbf"| [[2007 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#cfcfff"| [[2007 Turkse Grand Prix|TUR]]<br />5 |bgcolor="#ffffbf"| [[2007 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />2 |bgcolor="#cfcfff"| [[2007 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />4 |bgcolor="#ffffbf"| [[2007 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfdfdf"| [[2007 Chinese Grand Prix|CHN]]<br /><small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"| [[2007 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />7 | | | | |style="background:#dfdfdf"| '''{{Silwer}}''' |style="background:#dfdfdf"| '''109''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2008 Formule Een-seisoen|2008]] |Vodafone McLaren <br/>Mercedes | [[McLaren]] <br />MP4-23 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]] <br />FO 108V 2.4 [[V8-enjin|V8]] |bgcolor="#ffffbf"| [[2008 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2008 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />5 |bgcolor="#cfcfff"| [[2008 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />13 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2008 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />3 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2008 Turkse Grand Prix|TUR]]<br />2 |bgcolor="#ffffbf"| [[2008 Monaco Grand Prix|MON]]<br />1 |bgcolor="#efcfff"| [[2008 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br /><small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#cfcfff"| [[2008 Franse Grand Prix|FRA]]<br />10 |bgcolor="#ffffbf"| [[2008 Britse Grand Prix|GBR]]<br />1 |bgcolor="#ffffbf"| [[2008 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2008 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />5{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"| [[2008 Europese Grand Prix|EUR]]<br />2 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2008 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2008 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />7 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2008 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />3 |bgcolor="#cfcfff"| [[2008 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />12{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2008 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2008 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />5 | | | |style="background:#ffffbf"| '''{{Goud}}''' |style="background:#ffffbf"| '''98''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2009 Formule Een-seisoen|2009]] |Vodafone McLaren <br/>Mercedes | [[McLaren]] <br />MP4-24 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]] <br />FO 108W 2.4 [[V8-enjin|V8]] |bgcolor="#000000" style="color: #ffffff"| [[2009 Australiese Grand Prix|<span style="color: #fff;">AUS</span>]]<br /><small>DSQ</small> |bgcolor="#dfffdf"| [[2009 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />7 ‡ |bgcolor="#dfffdf"| [[2009 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />6 |bgcolor="#dfffdf"| [[2009 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />4 |bgcolor="#cfcfff"| [[2009 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />9 |bgcolor="#cfcfff"| [[2009 Monaco Grand Prix|MON]]<br />12 |bgcolor="#cfcfff"| [[2009 Turkse Grand Prix|TUR]]<br />13 |bgcolor="#cfcfff"| [[2009 Britse Grand Prix|GBR]]<br />16 |bgcolor="#cfcfff"| [[2009 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />18 |bgcolor="#ffffbf"| [[2009 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />1 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2009 Europese Grand Prix|EUR]]<br />2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"| [[2009 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2009 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />12{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2009 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffdf9f"| [[2009 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />3 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2009 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />3 |bgcolor="#efcfff"| [[2009 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br /><small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} | | | | |style="background:#efefef"| '''5''' |style="background:#efefef"| '''49''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2010 Formule Een-seisoen|2010]] |Vodafone McLaren <br/>Mercedes |[[McLaren]]<br/>MP4-25 |[[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br/>FO 108X 2.4 [[V8-enjin|V8]] |bgcolor="#ffdf9f"| [[2010 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />3 |bgcolor="#dfffdf"| [[2010 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />6 |bgcolor="#dfffdf"| [[2010 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />6 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2010 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"| [[2010 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br /><small>DNF</small>{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2010 Monaco Grand Prix|MON]]<br />5 |bgcolor="#ffffbf"| [[2010 Turkse Grand Prix|TUR]]<br />1 |bgcolor="#ffffbf"| [[2010 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"| [[2010 Europese Grand Prix|EUR]]<br />2 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2010 Britse Grand Prix|GBR]]<br />2 |bgcolor="#dfffdf"| [[2010 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />4 |bgcolor="#efcfff"| [[2010 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#ffffbf"| [[2010 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"| [[2010 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| [[2010 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| [[2010 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />5 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2010 Koreaanse Grand Prix|KOR]]<br />2 |bgcolor="#dfffdf"| [[2010 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"| [[2010 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />2{{Pictogram vinnigste ronde}} | | |'''4''' |'''240''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2011 Formule Een-seisoen|2011]] |Vodafone McLaren <br/>Mercedes |[[McLaren]]<br/>MP4-26 |[[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br/>FO 108Y 2.4 [[V8-enjin|V8]] |bgcolor="#dfdfdf"| [[2011 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />2 |bgcolor="#dfffdf"| [[2011 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />8 |bgcolor="#ffffbf"| [[2011 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />1 |bgcolor="#dfffdf"| [[2011 Turkse Grand Prix|TUR]]<br />4 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2011 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2011 Monaco Grand Prix|MON]]<br />6 |bgcolor="#efcfff"| [[2011 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| [[2011 Europese Grand Prix|EUR]]<br />4 |bgcolor="#dfffdf"| [[2011 Britse Grand Prix|GBR]]<br />4 |bgcolor="#ffffbf"| [[2011 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2011 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />4 |bgcolor="#efcfff"| [[2011 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| [[2011 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2011 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />5 |bgcolor="#dfffdf"| [[2011 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />5 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2011 Koreaanse Grand Prix|KOR]]<br />2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2011 Indiese Grand Prix|IND]]<br />7 |bgcolor="#ffffbf"| [[2011 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />1 |bgcolor="#efcfff"| [[2011 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br /><small>DNF</small> | | |'''5''' |'''227''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2012 Formule Een-seisoen|2012]] |Vodafone McLaren <br/>Mercedes |[[McLaren]]<br/>MP4-27 |[[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br/>FO 108Z 2.4 [[V8-enjin|V8]] |bgcolor="#ffdf9f"| [[2012 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffdf9f"| [[2012 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffdf9f"| [[2012 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />3 |bgcolor="#dfffdf"| [[2012 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />8 |bgcolor="#dfffdf"| [[2012 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />8 |bgcolor="#dfffdf"| [[2012 Monaco Grand Prix|MON]]<br />5 |bgcolor="#ffffbf"| [[2012 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />1 |bgcolor="#cfcfff"| [[2012 Europese Grand Prix|EUR]]<br />19 |bgcolor="#dfffdf"| [[2012 Britse Grand Prix|GBR]]<br />8 |bgcolor="#efcfff"| [[2012 Duitse Grand Prix|DUI]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#ffffbf"| [[2012 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"| [[2012 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#ffffbf"| [[2012 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"| [[2012 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br /><small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2012 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />5 |bgcolor="#dfffdf"| [[2012 Koreaanse Grand Prix|KOR]]<br />10 |bgcolor="#dfffdf"| [[2012 Indiese Grand Prix|IND]]<br />4 |bgcolor="#efcfff"| [[2012 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br /><small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2012 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />1 |bgcolor="#efcfff"| [[2012 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br /><small>DNF</small>{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} | |'''4''' |'''190''' |- |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2013 Formule Een-seisoen|2013]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span]] | Mercedes-AMG F1 W04 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br/>FO 108Z 2.4 [[V8-enjin|V8]] |bgcolor="#dfffdf"| [[2013 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>5 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2013 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br/>3 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2013 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2013 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>5 |bgcolor="#cfcfff"| [[2013 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>12 |bgcolor="#dfffdf"| [[2013 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>4 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2013 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>3 |bgcolor="#dfffdf"| [[2013 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>4{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2013 Duitse Grand Prix|DUI]]<br/>5{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2013 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffdf9f"| [[2013 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2013 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>9{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2013 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>5 |bgcolor="#dfffdf"| [[2013 Koreaanse Grand Prix|KOR]]<br/>5 |bgcolor="#efcfff"| [[2013 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| [[2013 Indiese Grand Prix|IND]]<br/>6 |bgcolor="#dfffdf"| [[2013 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>7 |bgcolor="#dfffdf"| [[2013 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>4 |bgcolor="#dfffdf"| [[2013 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br/>9 | | | '''4''' | '''189''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2014 Formule Een-seisoen|2014]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span]] |Mercedes-AMG F1 W05 Hybrid |[[Mercedes-Benz|Mercedes]] PU106A Hybrid 1.6 [[V6-enjin|V6 Turbo]] |bgcolor="#efcfff"| [[2014 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/><small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2014 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br/>1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2014 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>1 |bgcolor="#ffffbf"| [[2014 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2014 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"| [[2014 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>2 |bgcolor="#efcfff"| [[2014 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"| [[2014 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>2 |bgcolor="#ffffbf"| [[2014 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffdf9f"| [[2014 Duitse Grand Prix|DUI]]<br/>3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffdf9f"| [[2014 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>3 |bgcolor="#efcfff"| [[2014 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor="#ffffbf"| [[2014 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2014 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2014 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2014 Russiese Grand Prix|RUS]]<br/>1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2014 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>1 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2014 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br/>2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2014 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>1 | | |style="background:#ffffbf"| '''{{goud}}''' |style="background:#ffffbf"| '''384''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2015 Formule Een-seisoen|2015]] |[[Mercedes AMG Petronas F1-span]] |[[Mercedes F1 W06 Hybrid|Mercedes-AMG F1 W06 Hybrid]] |[[Mercedes-Benz|Mercedes]] PU106B Hybrid 1.6 [[V6-enjin|V6 Turbo]] |bgcolor="#ffffbf"| [[2015 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfdfdf"| [[2015 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br/>2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2015 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2015 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"| [[2015 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffdf9f"| [[2015 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2015 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"| [[2015 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2015 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2015 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>6{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2015 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2015 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#efcfff"| [[2015 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor="#ffffbf"| [[2015 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2015 Russiese Grand Prix|RUS]]<br/>1 |bgcolor="#ffffbf"| [[2015 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>1 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2015 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br/>2 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2015 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br/>2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"| [[2015 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>2{{Pictogram vinnigste ronde}} | | !style="background:#FFFFBF;"| {{goud}} !style="background:#FFFFBF;"| 381 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2016 Formule Een-seisoen|2016]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span]] |Mercedes-AMG F1 W07 EQ Power+ |[[Mercedes-Benz|Mercedes]] M07 EQ Power+ 1.6 [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=dfdfdf|[[2016 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|[[2016 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|[[2016 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />7 |bgcolor=dfdfdf|[[2016 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />2 |bgcolor=efcfff|[[2016 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br /><small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|[[2016 Monaco Grand Prix|MON]]<br />1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|[[2016 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|[[2016 Europese Grand Prix|AZE]]<br />5 |bgcolor=ffffbf|[[2016 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|[[2016 Britse Grand Prix|GBR]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|[[2016 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />1 |bgcolor=ffffbf|[[2016 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />1 |bgcolor=ffdf9f|[[2016 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf|[[2016 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|[[2016 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />3 |bgcolor=efcfff|[[2016 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br /><small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|[[2016 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />3 |bgcolor=ffffbf|[[2016 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|[[2016 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|[[2016 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|[[2016 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />1{{Pictogram poleposition}} !style="background:#DFDFDF;"| {{silwer}} !style="background:#DFDFDF;"| 380 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2017 Formule Een-seisoen|2017]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span]] |Mercedes-AMG F1 W08 EQ Power+ |[[Mercedes-Benz|Mercedes]] M08 EQ Power+ 1.6 [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=dfdfdf|[[2017 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|[[2017 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfdfdf|[[2017 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|[[2017 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />4 |bgcolor=ffffbf|[[2017 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfffdf|[[2017 Monaco Grand Prix|MON]]<br />7 |bgcolor=ffffbf|[[2017 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfffdf|[[2017 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />5{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|[[2017 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />4 |bgcolor=ffffbf|[[2017 Britse Grand Prix|GBR]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|[[2017 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />4 |bgcolor=ffffbf|[[2017 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|[[2017 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|[[2017 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf|[[2017 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|[[2017 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|[[2017 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|[[2017 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />9 |bgcolor=dfffdf|[[2017 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />4 |bgcolor=dfdfdf|[[2017 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />2 | !style="background:#FFFFBF;"| {{goud}} !style="background:#FFFFBF;"| 363 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2018 Formule Een-seisoen|2018]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span]] |Mercedes-AMG F1 W09 EQ Power+ |[[Mercedes-Benz|Mercedes]] M09 EQ Power+ 1.6 [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=dfdfdf|[[2018 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|[[2018 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>3 |bgcolor=dfffdf|[[2018 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>4 |bgcolor=ffffbf|[[2018 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>1 |bgcolor=ffffbf|[[2018 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|[[2018 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>3 |bgcolor=ffffbf|[[2018 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>5 |bgcolor=ffffbf|[[2018 Franse Grand Prix|FRA]]<br/>1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=efcfff|[[2018 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>DNF |bgcolor=dfdfdf|[[2018 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|[[2018 Duitse Grand Prix|DUI]]<br/>1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|[[2018 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|[[2018 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|[[2018 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|[[2018 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|[[2018 Russiese Grand Prix|RUS]]<br/>1 |bgcolor=ffffbf|[[2018 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|[[2018 Verenigde State Grand Prix|VST]]<br/>3{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfffdf|[[2018 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br/>4 |bgcolor=ffffbf|[[2018 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br/>1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|[[2018 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>1{{Pictogram poleposition}} !style="background:#FFFFBF;"| {{goud}} !style="background:#FFFFBF;"| 408 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2019 Formule Een-seisoen|2019]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span]] |Mercedes-AMG F1 W10 EQ Power+ |[[Mercedes-Benz|Mercedes]] M10 EQ Power+ 1.6 [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=dfdfdf| [[2019 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf| [[2019 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />1 |bgcolor=ffffbf| [[2019 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />1 |bgcolor=dfdfdf| [[2019 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />2 |bgcolor=ffffbf| [[2019 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf| [[2019 Monaco Grand Prix|MON]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf| [[2019 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />1 |bgcolor=ffffbf| [[2019 Franse Grand Prix|FRA]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf| [[2019 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />5 |bgcolor=ffffbf| [[2019 Britse Grand Prix|GBR]]<br />1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2019 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />9{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf| [[2019 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />1 |bgcolor=dfdfdf| [[2019 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />2 |bgcolor=ffdf9f| [[2019 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2019 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />4 |bgcolor=ffffbf| [[2019 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffdf9f| [[2019 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf| [[2019 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />1 |bgcolor=dfdfdf| [[2019 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />2 |bgcolor=dfffdf| [[2019 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />7 |bgcolor=ffffbf| [[2019 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} !style="background:#FFFFBF;"| {{goud}} !style="background:#FFFFBF;"| 413 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2020 Formule Een-seisoen|2020]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span]] |Mercedes-AMG F1 W11 EQ Performance |[[Mercedes-Benz|Mercedes]] M11 EQ Performance 1.6 [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=dfffdf| [[2020 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />4 |bgcolor=ffffbf| [[2020 Stiermarkse Grand Prix|STI]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf| [[2020 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf| [[2020 Britse Grand Prix|GBR]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf| [[70ste Herdenking Grand Prix|70J]]<br />2{{Pictogram snelste ronde}} |bgcolor=ffffbf| [[2020 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf| [[2020 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=DFFFDE| [[2020 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />7{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf| [[2020 Toskaanse Grand Prix|TOS]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffdf9f| [[2020 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf| [[2020 Eifelse Grand Prix|EIF]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf| [[2020 Portugese Grand Prix|POR]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf| [[2020 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf| [[2020 Turkse Grand Prix|TUR]]<br />1 |bgcolor=ffffbf| [[2020 Bahreinse Grand Prix|BAH]]<br />1 |[[2020 Sakhir Grand Prix|SAK]]<br />Siek |bgcolor=ffdf9f| [[2020 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />3 | | | | !style="background:#FFFFBF;"| {{goud}} !style="background:#FFFFBF;"| 347 |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! Jaar ! Inskrywer ! Onderstel ! Enjin ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! 17 ! 18 ! 19 ! 20 ! 21 ! Plek ! Punte |} === 2021 - tans === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:75%" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2021 Formule Een-seisoen|2021]] |[[Mercedes AMG Petronas F1-span]] |Mercedes-AMG F1 W12 E Performance |[[Mercedes-Benz|Mercedes]] M12 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=ffffbf| [[2021 Bahreinse Grand Prix|BAH]]<br />1 |bgcolor=dfdfdf| [[2021 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />2{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf| [[2021 Portugese Grand Prix|POR]]<br />1 |bgcolor=ffffbf| [[2021 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf| [[2021 Monaco Grand Prix|MON]]<br />7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=cfcfff| [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />15 |bgcolor=dfdfdf| [[2021 Franse Grand Prix|FRA]] <br />2 |bgcolor=dfdfdf| [[2021 Stiermarkse Grand Prix|STI]] <br />2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2021 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br />4 |bgcolor=ffffbf| [[2021 Britse Grand Prix|GBR]] <br/><small>²1</small> |bgcolor=dfdfdf| [[2021 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br />2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f| [[2021 Belgiese Grand Prix|BEL]]‡ <br />3 |bgcolor=dfdfdf| [[2021 Nederlandse Grand Prix|NED]] <br />2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff| [[2021 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /><small>DNF</small> |bgcolor=ffffbf| [[2021 Russiese Grand Prix|RUS]] <br />1 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Turkse Grand Prix|TUR]] <br />5 |bgcolor=dfdfdf| [[2021 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br />2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf| [[2021 Meksikostad Grand Prix|MXS]] <br />2 |bgcolor=ffffbf| [[2021 São Paulo Grand Prix|SAP]] <br/>1 |bgcolor=ffffbf| [[2021 Katarse Grand Prix|KAT]] <br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf| [[2021 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]] <br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfdfdf| [[2021 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br />2 | | !style="background:#DFDFDF;"| {{silwer}} !style="background:#DFDFDF;"| '''387½''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2022 Formule Een-seisoen|2022]] |[[Mercedes AMG Petronas F1-span]] |Mercedes-AMG F1 W13 |[[Mercedes-Benz|Mercedes]] M13 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t h]] |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>3 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>10 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>4 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>13 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>6 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>5 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>4 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>3 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>^'''8'''3 |bgcolor=dfdfdf| [[2022 Franse Grand Prix|FRA]]<br/>2 |bgcolor=dfdfdf| [[2022 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff| [[2022 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2022 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>5 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>5 |bgcolor=dfdfdf| [[2022 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>2 |bgcolor=dfdfdf| [[2022 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>2 |bgcolor=dfdfdf| [[2022 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>^'''3'''2 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>18 † | | |bgcolor=efefef| '''6''' |bgcolor=efefef| '''240''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2023 Formule Een-seisoen|2023]] |[[Mercedes AMG Petronas F1-span]] |Mercedes AMG <br/>F1 W14 |[[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br/>F1 M14 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t h]] |bgcolor=dfffdf| [[2023 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />5 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />5 |bgcolor=dfdfdf| [[2023 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />2 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />^'''7'''6 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Miami Grand Prix|MIA]]<br />6 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Monaco Grand Prix|MON]]<br />4 |bgcolor=dfdfdf| [[2023 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />2 |bgcolor=ffdf9f| [[2023 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />3 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />8 |bgcolor=ffdf9f| [[2023 Britse Grand Prix|GBR]]<br />3 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />4{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf| [[2023 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />^'''7'''4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2023 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />6 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br />6 |bgcolor=ffdf9f| [[2023 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2023 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />5 |bgcolor=efcfff| [[2023 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>^'''5'''<small>DNF</small> |bgcolor=000000 style=color:white| [[2023 Verenigde State Grand Prix|<span style=color:white;>VSA</span>]]<br/>^'''2'''<small>DSQ</small> |bgcolor=dfdfdf| [[2023 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2023 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />8 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />9 | | |bgcolor=ffdf9f|'''{{brons}}''' |bgcolor=ffdf9f|'''234''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2024 Formule Een-seisoen|2024]] |[[Mercedes AMG Petronas F1-span]] |Mercedes AMG <br/>F1 W15 |[[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br/>F1 M15 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t h]] |bgcolor=dfffdf| [[2024 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>7 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>9 |bgcolor=efcfff| [[2024 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2024 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>^'''2'''9 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>6 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>6 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffdf9f| [[2024 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>3 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>^'''6'''4 |bgcolor=ffffbf| [[2024 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>1 |bgcolor=ffdf9f| [[2024 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>3 |bgcolor=ffffbf| [[2024 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>1 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>5 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>6 |bgcolor=efcfff| [[2024 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>^'''6'''<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2024 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>10 |bgcolor=dfdfdf| [[2024 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>2 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>^'''6'''12 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>4 |bgcolor=efefef|'''7''' |bgcolor=efefef|'''223''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2025 Formule Een-seisoen|2025]] | [[Scuderia Ferrari]] | [[Ferrari]]<br/>SF-25 | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]<br/>066/15<br/>1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t h]] |bgcolor=dfffdf| [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>10 |bgcolor=000000 style=color:white| [[2025 Chinese Grand Prix|<span style=color:white;>CHN</span>]]<br />^'''1'''<small>DSQ</small> |bgcolor=dfffdf| [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>7 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>5 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>7 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>^'''3'''8 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>5 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>6 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>6 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>7 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>12 |bgcolor=efcfff| [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>6 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>^'''4'''4 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>8 |bgcolor=efcfff| [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>^'''7'''<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2025 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>8 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>12 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>8 |bgcolor=efefef|'''6''' |bgcolor=efefef|'''156''' |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ![[2026 Formule Een-seisoen|2026]]* | [[Scuderia Ferrari]] | [[Ferrari]]<br/> SF-26 | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]<br/> 067/6 <br/> 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t h]] |bgcolor=dfffdf| [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>4 |bgcolor=ffdf9f| [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>^'''3'''3 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>6 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>^'''7'''6 |bgcolor=dfdfdf| [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>^'''6'''2 |bgcolor=dfdfdf| [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>2 |bgcolor=ffffbf| [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br/>1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>5 |bgcolor=ffdf9f| [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>^'''2'''3 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>5 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>^'''7'''4 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/>6 |bgcolor=efcfff| [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>6 |bgcolor=ffdf9f| [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>3 |bgcolor=| [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>{{0}} | |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|HAM|seasonposition}}'''* |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|HAM|seasonpoints}}'''* |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |} * ^'''1''' Wenner van die naelren. * † Kon nie die ren voltooi nie, maar is geklassifiseer omrede hy meer as 90% van die wedrenafstand afgelê het. * ‡ Halwe punte is in België toegeken in 2021 omdat daar minder as 75% van die wedren afgelê is weens hewige reën. * '''*''' Seisoen is nog aan die gang. == Verwysings == {{Verwysings|2}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} {{DEFAULTSORT:Hamilton, Lewis}} [[Kategorie:Britse renjaers]] [[Kategorie:Engelse sportlui]] [[Kategorie:Formule Een-renjaers]] [[Kategorie:Formule Een-Wêreldbestuurderskampioene]] [[Kategorie:Geboortes in 1985]] [[Kategorie:Lewende mense]] cmyeqd3eddbus9vtfuyoqhl4vafux8r 0 103556 2976683 2917514 2026-10-07T22:32:58Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.6 2976683 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas renjaer | name = Nelson Piquet | image = Nelson Piquet Souto Maior.jpg | caption = Piquet in 2013 | nationality = {{vlagikoon|BRA}} Brasilianer | birth_name = Nelson Piquet Souto Maior | birth_date = {{birth date and age|1952|8|17|df=y}} | birth_place = [[Rio de Janeiro]], [[Brasilië]] | Years = 1978–1991 | Old Team = Ensign, [[McLaren]], [[Brabham]], [[WilliamsF1|Williams]], [[Lotus F1-span|Lotus]], [[Benetton Formula-span|Benetton]] | Races = 207 (204 wegspringkere) | Championships = 3 (1981, 1983, 1987) | Wins = 23 | Podiums = 60 | Points = 481.5 | Poles = 24 | Fastest laps = 23 | First race = 1978 [[Duitse Grand Prix]] | First win = 1980 [[Verenigde State Grand Prix]] Wes | Last win = [[1991 Kanadese Grand Prix]] | Last race = [[1991 Australiese Grand Prix]] }} '''Nelson Piquet Souto Maior''' ([[Portugees|Portugese]] uitspraak: [ˈnɛwsõ piˈke], gebore op [[17 Augustus]] [[1952]] in [[Rio de Janeiro]]) is 'n [[Brasilië|Brasiliaanse]] voormalige motorrenjaer en sakeman wat die [[Formule Een]]-wêreldjaerskampioenskap drie keer in die jare 1981, 1983 en 1987 gewen het. Hy is die vader van [[Nelson Piquet jr.]] wat in sy voetspore volg in motorwedrenne. Piquet het 'n kort loopbaan in tennis gehad voordat hy belangstelling in die sport verloor het<ref name=piquet>{{cite news|last=Zurkowsky|first=Herb|title=Nelson Piquet defied father to race|url=https://news.google.com/newspapers?id=4oAxAAAAIBAJ&pg=2518,2645430&dq=nelson+piquet&hl=en|newspaper=Montreal Gazette|date=26 September 1981|page=105}}</ref> en daarna karting begin en sy identiteit verbloem het om te verhoed dat sy pa sy stokperdjie ontdek. Hy het die Brasiliaanse nasionale kartkampioen in 1971–72 geword en die Formule Vee-kampioenskap in 1976 gewen. Op advies van [[Emerson Fittipaldi]] het Piquet na Europa gereis om verdere sukses te behaal deur 'n rekordaantal oorwinnings in Formule Drie in 1978 aan te teken, en [[Jackie Stewart]] se rekord van alle tye te verbeter.<ref name=piquet /> In dieselfde jaar het hy sy Formule Een-buiging met die Ensign-span gemaak en vir McLaren en Brabham gery. In 1979 het Piquet na die Brabham-span geskuif en in 1980 as die naaswenner geëindig voordat hy die kampioenskap in 1981 gewen het. Piquet in 1982 is gekniehalter deur erge enjin-onbetroubaarheid, maar hy het 'n herlewing in 1983 gehad en sy tweede wêreldkampioenskap behaal. Vir 1984–85 het Piquet weer 'n kans verbeur om die kampioenskap te wen, maar het daarin geslaag om drie oorwinnings in daardie tydperk aan te teken. Hy het in 1986 na die [[Williams Grand Prix Engineering|Williams-span]] geskuif en was 'n titelaanspraakmaker tot die laaste ronde in Australië. Piquet het sy derde en laaste kampioenskap in 1987 geneem tydens 'n hewige stryd met spanmaat [[Nigel Mansell]] wat die paar se verhouding versuur het. Piquet het daarna na Lotus verskuif vir 1988–89 waar hy sy derde verlies aan vorm ervaar het. Hy is uiteindelik na die Benetton-span vir 1990–91 waar hy daarin geslaag het om drie wedrenne te wen voordat hy uitgetree het.<ref>{{Cite web|url=http://www.grandprix.com/gpe/drv-piqnel.html|title=Nelson Piquet Profile|publisher=grandprix.com|access-date=12 August 2012}}</ref> Nadat hy uit Formule Een getree het, het Piquet vir twee jaar sy hand by die Indianapolis 500 probeer. Hy het ook tydens en ná sy Formule Een-loopbaan verskeie kere aan sportmotorrenne deelgeneem. Piquet is tans afgetree en bestuur verskeie besighede in Brasilië, en sy seuns [[Nelson Piquet jr.]] en Pedro Piquet, wat ook professionele renjaers is. == Jeug en vroeë loopbaan == Piquet het op die ouderdom van 14 met knortjorwedrenne begin,<ref>{{Cite web|url=http://www.ddavid.com/formula1/piquet_bio.htm|title=Nelson Piquet|publisher=Grand Prix Hall of Fame|archive-url=https://web.archive.org/web/20080221235755/http://www.ddavid.com/formula1/piquet_bio.htm|archive-date=21 February 2008|access-date=23 December 2007}}</ref> maar omdat sy pa nie sy renloopbaan goedgekeur het nie, het hy sy ma se nooiensvan Piquet (van Franse oorsprong en uitgespreek as "Pee-Ké") verkeerd gespel as Piket gebruik om sy identiteit te verbloem.<ref name=piquet /> Piquet het na twee jaar in 1974 sy studie in 'n ingenieurskursus op universiteit gestaak. Hy het daarna werk gekry in 'n motorwerkswinkel, om sy renloopbaan te finansier, aangesien hy geen finansiële ondersteuning van sy familie gekry het nie.<ref name=piquet /> Met sy terugkeer na Brasilië het Piquet en drie vriende 'n 20&nbsp;pk cart gekoop en deelgeneem aan Brasiliaanse go-kart (1971 en 1972 nasionale kampioen) en aan die plaaslike Formule Super Vee 1976 kampioenskap, op advies van [[Emerson Fittipaldi]], die eerste Brasiliaanse Formule Een wêreldkampioen wat die onderstel vir die Brasiliaanse Formule Vee kampioen verkoop het. In die 1978 Britse Formule 3- seisoen het hy [[Jackie Stewart]] se rekord van die meeste oorwinnings in 'n seisoen gebreek.<ref name="piquet2">{{cite news|last=Zurkowsky|first=Herb|title=Nelson Piquet defied father to race|url=https://news.google.com/newspapers?id=4oAxAAAAIBAJ&pg=2518,2645430&dq=nelson+piquet&hl=en|newspaper=Montreal Gazette|date=26 September 1981|page=105}}</ref> ;Formule Een Piquet het sy [[Formule Een]]-debuut vir Ensign in Duitsland gemaak en 21ste begin net om in rondte 31 met 'n stukkende enjin te onttrek. Ná die wedren het Piquet in die volgende drie wedrenne met 'n [[McLaren]] van BS Fabrications gejaag, waar hy goeie indrukke gelaat het. Die transaksie is onderhandel toe BS Fabrications-werknemers Piquet ontmoet het toe hy by [[Brands Hatch-renbaan|Brands Hatch]] gejaag het. Sy beste uitslag was negende in [[<!-- 1978 -->Italiaanse Grand Prix|Italië]].<ref>{{cite book|last=Oliver|first=Michael|title=Tales from the Toolbox: A Collection of Behind-the-Scenes Tales from Grand Prix mechanics|year=2009|url=https://books.google.com/books?id=mxtB_NobUSEC&q=Nelson+Piquet+&pg=PA122|publisher=Veloce Books|page=122|isbn=9781845845582}}</ref> == Brabham (1978–85) == Vir die laaste wedren in 1978 het Piquet na die [[Brabham]]-span verskuif; hy het in die 14de plek gekwalifiseer en 11de geëindig in die wedren. Piquet het tot in 1985 by Brabham aangebly. === 1979 === In [[1979 Formule Een-seisoen|1979]] het Piquet sy eerste volle seisoen in Formule Een voltooi, toe hy weer saam met die dubbele wêreldkampioen, [[Niki Lauda]], vir die Brabham-span gery het. Die seisoen was moeilik vir die span, wat gewoond was aan sukses. Piquet het uit elf van die vyftien wedrenne in die seisoen onttrek, en in [[Clay Regazzoni]] se Williams-motor vasgery by die [[Brasiliaanse Grand Prix]] by [[José Carlos Pace-renbaan|Interlagos]]. Die eerste punte van sy loopbaan het by die [[Nederlandse Grand Prix]] gekom, waar hy vierde geëindig het. Hy het 'n groot ongeluk by die [[Italiaanse Grand Prix]] gehad; die agterste gedeelte van sy BT48 is heeltemal afgeruk by Monza se Curva Grande-draai ná nog 'n voorval met Regazzoni; gelukkig het Piquet ongedeerd weggestap. Twee weke na die Italiaanse rondte het Lauda skielik opgehou jaag voor die begin van die [[Kanadese Grand Prix]], wat Piquet as die nommer-eenjaer vir Brabham gelaat het. Hy en nuwe rekruut Ricardo Zunino het met die nuwe BT49, wat 'n Ford-Cosworth DFV-enjin gehad het, gedebuteer. Brabham het die Alfa Romeo V12's laat vaar in protes teen Alfa Romeo wat as 'n volle fabriekspan ingeskryf het.<ref name="Kärkkäinen s.1102">{{cite book|last=Kärkkäinen|first=Juha|title=Formula 1 stars|year=1997|page=110|publisher=Alfamer|isbn=952-5089-18-5}}</ref> In die laaste ren, die [[Verenigde State Grand Prix]] by [[Watkins Glen Internasionale Renbaan|Watkins Glen]], het Piquet van die voorry af weggespring en die vinnigste rondte in die ren opgestel, wat die nuwe BT49 se potensiaal duidelik getoon het. === 1980 === [[Lêer:Piquet_at_1980_Dutch_Grand_Prix.jpg|duimnael|Piquet jaag vir Brabham by die 1980 Nederlandse Grand Prix]] In [[1980 Formule Een-seisoen|1980]] het Piquet 'n verdienstelike tweede plek in Argentinië agter Alan Jones ingeneem; die wedren is in baie warm toestande op 'n verbrokkelende baan beslis. Daar was twyfel oor die wettigheid van die motor aangesien dit glo ondergewig was. Jones het die motor gaan bekyk, wat die vermoede gegee het dat ballas bygevoeg is om die motor binne die regulasies te bring.<ref>{{cite book|author=John Cancellieri-Cesare De Agostini|title=33 years of Grand Prix championship-Vol.II|publisher=Conti Editore|year=1982|page=302}}</ref> Piquet het sy eerste oorwinning by die Verenigde State Wes-Grand Prix in [[Long Beach]], Kalifornië met meer as 50 sekondes voor [[Riccardo Patrese]] behaal.<ref>{{cite news|title=Brazil's Piquet is Grand Prix winner|newspaper=Lodi News-Sentinel|date=31 March 1980|page=17}}</ref><ref>Winner's Circle United States Grand Prix West, John Blakemore Photograph Collection, Revs Institute, [https://library.revsinstitute.org/digital/custom/single-image?id=494176&collection=p17257coll1 Revs Digital Library.]</ref> 5 maande later het Piquet weereens oorwinnings in Nederland en Italië behaal.<ref>Winner's Circle Dutch Grand Prix, John Blakemore Photograph Collection, Revs Institute, [https://library.revsinstitute.org/digital/custom/single-image?id=496424&collection=p17257coll1 Revs Digital Library.]</ref><ref>Winner's Circle Italian Grand Prix, John Blakemore Photograph Collection, Revs Institute, [https://library.revsinstitute.org/digital/custom/single-image?id=495099&collection=p17257coll1 Revs Digital Library.]</ref> Hy het tweede in die jaers se punteleer geëindig, 13 punte agter die titelwenner Alan Jones.<ref>{{Cite web|url=http://en.espnf1.com/f1/motorsport/story/6333.html|title=Alan Jones beats Nelson Piquet to the title|year=1980|publisher=ESPN}}</ref> In Kanada het Piquet en Jones van die wegspring af kontak gemaak en Piquet se motor is beskadig. Dit het 'n groot ongeluk veroorsaak wat daartoe gelei het dat die rooi vlae gewaai is. Jones, sy kampioenskap-mededinger, het voortgegaan in die wedren en in dieselfde motor by die tweede wegspring aangesluit. Piquet het oorgeskakel na sy kwalifiserende motor wat 'n spesiale enjin gehad het, wat egter nie ingestel was om die volle afstand te jaag nie, dus het Piquet uitgeval en Jones het die wedren en die Wêreldkampioenskap voor hom weggeneem.<ref>{{cite book|author=Alan Jones/Andrew Clarke|title=AJ: How Alan Jones Climbed to the top of Formula 1|publisher=Penguin Random House|year=2017|pages=220, 233}}</ref> === 1981 === [[Lêer:Piquetmonaco.jpg|duimnael|regs|220px|Die bekende Parmalat-geborgde Cosworth-Brabham BT49C renmotor van Piquet in [[Monaco Grand Prix|Monaco]], 1981.]] Die seisoen het begin met die herroeping van die [[1981 Suid-Afrikaanse Grand Prix|Suid-Afrikaanse Grand Prix]] se status as 'n FIA-gesanksioneerde byeenkoms weens die voortslepende FISA–FOCA-oorlog. Met die FISA-spanne wat die wedren geboikot het, het die FOCA-spanne 'n nie-kampioenskapswedren in nat toestande in Suid-Afrika gehou, wat deur [[Carlos Reutemann]] gewen is met Piquet tweede.<ref>{{cite book|last=Cesare De Agostini|first=John-Chancellors|title=33 years of Grand Prix championship-Vol.II|publisher=Accounts Editor|year=1982|page=323}}</ref> FISA en FOCA het 'n ooreenkoms bereik wat beweegbare rompe verbied en 'n minimum grondvryhoogte, uitgesluit die bande, van 6&nbsp;cm vereis het. Na 'n derde plek in die Verenigde State se Grand Prix-Wes, het Piquet in sy tuisren, die Brasiliaanse Grand Prix in sy geboortestad [[Rio de Janeiro]], in die voorposisie gekwalifiseer, maar het vinnig tyd verloor nadat hy die wedren met gladde bande op 'n baan met deurdringende reën begin het. By die volgende wedren, die Argentynse Grand Prix in [[Buenos Aires]], het Brabham die grondvryhoogtereël omseil deur 'n veerstelsel te ontwerp wat die motor tydens tegniese inspeksie op die vereiste hoogte gehou het, maar dit teen spoed op die grond laat sak het, sodat dit kan jaag. weereens as 'n vlerkmotor. Die superioriteit van die motor was sodanig dat Piquet maklik gewen het en selfs sy minder ervare Mexikaanse spanmaat Héctor Rebaque, wat gewoonlik ver agtertoe was, het daarin geslaag om die tweede plek te behou, tot hy moes onttrek. By die [[San Marino Grand Prix]] het byna al die spanne die innovasie aangeneem wat deur Brabham na Argentinië gebring is. Piquet het die wedren gewen ten spyte daarvan dat hy deur reën uitgevang is. In die [[Belgiese Grand Prix]] by Zolder, na 'n aanvanklike wegspring wat gestaak is weens 'n ongeluk waarby Siegfried Stohr betrokke was, het sy spanmaat Riccardo Patrese se werktuigkundige Dave Luckett onverklaarbaar by die wegspring op die baan gebly om Patrese se gestolde motor weer aan die gang te kry. Piquet het weer aan die voorpunt weggespring, net om kontak te maak met Jones op rondte 10, wat hom gedwing het om te onttrek,<ref>{{cite book|last=Cesare De Agostini|first=John-Chancellors|title = 33 years of Grand Prix championship Vol.II-|publisher = Accounts Editor|year = 1982 |page=328 }}</ref> met die wedren wat deur Reutemann gewen is. Nadat hy in Monaco en Spanje gebots het, kon Piquet by die Franse Grand Prix by Dijon herstel waar hy tot rondte 58 oorheers het, toe 'n skielike storm tot 'n rooi vlag gelei het en die organiseerders besluit het om te wag totdat die reën ophou om die wedren voort te sit. By die herbegin 45 minute later het Alain Prost baie meer mededingend voorgekom nadat hy slicks op 'n droër baan aangebring het.<ref>{{cite news|last=Piquet|first=Gian Paolo |title=mockery and triumph of Lucchinelli|date=6 July 1981 |page=11}}</ref> In die volgende wedren, die Britse Grand Prix, het Reutemann tweede geëindig om 'n voorsprong van sewentien punte op die punteleer te skep, terwyl Piquet se bande ingegee het en hy op die pylvak tussen Stowe en Club-draaie gebots het. Piquet het die kampioenskap gewen met 'n groot terugkeer wat begin het toe hy die [[Duitse Grand Prix]] op [[Hockenheimring|Hockenheim]] gewen het terwyl Reutemann interne konflik met sy spanmaat Alan Jones verduur het.<ref>{{cite book|last=Cesare De Agostini|first=John-Chancellors|title = 33 years of Grand Prix championship-Vol.II|publisher = Accounts Editor|year=1982 |page=333 }}</ref><ref>Winner's Circle German Grand Prix, John Blakemore Photograph Collection, Revs Institute, [https://library.revsinstitute.org/digital/custom/single-image?id=503957&collection=p17257coll1 Revs Digital Library.]</ref> Nadat hy 'n reeks puik resultate behaal het (selfs nadat hy sy tweede plek in Italië verloor het weens 'n enjinfaling op die laaste rondte) terwyl Reutemann slegs 'n paar keer punte aangeteken het, het Piquet slegs met 'n punt agter Reutemann in die laaste ren van die seisoen weggespring. By die Caesars Palace Grand Prix in Las Vegas het Piquet vyfde geëindig om die kampioenskap te beklink, aangesien Reutemann sonder enige punte geëindig het. Piquet was so gedehidreer van die woestynhitte en uitgeput van die antikloksgewyse aard van die baan dat hy tydens die wedren op homself gebraak het en uit sy motor gelig moes word toe hy teruggekeer het na die kuipe.<ref name=piquetbbc>{{cite web|last=Benson|first=Andrew|title=Formula 1's greatest drivers. Number 16: Nelson Piquet|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/formula1/17871420|publisher=BBC Sport (BBC)|date=8 May 2012|access-date=8 January 2013}}</ref> === 1982 === Die volgende jaar was Piquet vinnig, maar sy motor het geblyk onbetroubaar te wees ten spyte daarvan dat Brabham 'n alliansie met BMW aangegaan het om die span van turbo-aangejaagde enjins te voorsien wat alhoewel kragtig was, maar ook baie onbetroubaar was en die hoofrede was waarom die motor uit so baie renne uitgeval het. Afgesien van die eerste Grand Prix in Suid-Afrika het Brabham die seisoen begin met die Ford-Cosworth-enjin BT49D. Piquet het die Brasiliaanse Grand Prix in Rio de Janeiro gewen; die uiterste hitte en geweldige klouvermoeë van die motors het meegebring dat Piquet en ander bestuurders aan uitputting gely het; Piquet het flou geword terwyl hy sy trofee op die podium ontvang het. Piquet is later gediskwalifiseer omdat sy motor ondermassa was weens 'n protes van Renault en Ferrari.<ref>{{cite news|title=Piquet, Rosberg disqualified|url=https://news.google.com/newspapers?id=HlIfAAAAIBAJ&pg=4076,2002507&dq=nelson+piquet&hl=en|newspaper=Daytona Beach Morning Journal|date=20 April 1982|page=7B}}</ref> Piquet het nie weer die BMW-enjin BT50 voor België bestuur nie, en die laagtepunt van die seisoen was [[1982 Detroit Grand Prix|Detroit]] waar hy nie kon kwalifiseer nie weens 'n enjinfaling in kwalifisering. Piquet se diskwalifikasie het gelei tot 'n politieke aanval op die verlaging van die minimum massa teen Ferrari en Renault wat turbo-enjins gebruik het. Ferrari se veranderinge aan hul agtervleuel by die Verenigde State se Grand Prix Wes en die diskwalifikasie van Gilles Villeneuve ná die wedren het veroorsaak dat die FOCA-spanne die San Marino Grand Prix geboikot het. Piquet se enigste oorwinning was in die Kanadese Grand Prix wat ook BMW se eerste oorwinning in Formule Een was. In Duitsland het Piquet aangekom om Didier Pironi te help nadat hy 'n hoëspoedongeluk tydens oefening gemaak het. In die wedren het Piquet voorgeloop totdat hy met Eliseo Salazar gebots het wat hy fisies langs die baan op regstreekse televisie aangeval het. === 1983 === [[Lêer:Piquet_a_Monza_1983.JPG|duimnael|links|200px|Piquet by Monza (1983) gedurende sy vroeë renjare]] Piquet het die openingsren in [[1983 Brasiliaanse Grand Prix|Brasilië]] in die pylvormige BT52 gewen, maar moes onttrek in die Verenigde State Wes-Grand Prix.<ref>Winner's Circle Brazilian Grand Prix, John Blakemore Photograph Collection, Revs Institute, [https://library.revsinstitute.org/digital/custom/single-image?id=509973&collection=p17257coll1 Revs Digital Library.]</ref> Hy het 'n tweede plek in Frankryk behaal en nog 'n tweede by Monaco en ook die vinnigste rondte aangeteken. Hy was 14 punte agter [[Alain Prost]] met drie renne oor in die seisoen, maar het rug-aan-rug oorwinnings by [[Italiaanse Grand Prix|Monza]]<ref>{{cite news|title=Italian win puts Piquet in bidding|url=https://news.google.com/newspapers?id=0Tk0AAAAIBAJ&pg=3584,195618&dq=nelson+piquet&hl=en|newspaper=Ottawa Citizen|date=12 September 1983|page=34}}</ref> en Brands Hatch om slegs twee punte agter te wees. By die [[1983 Suid-Afrikaanse Grand Prix|Suid-Afrikaanse Grand Prix]] wat die seisoen afgesluit het, het Prost in rondte 35 uitgeval en Piquet het met 'n derde plek sy tweede wêreldtitel gewen. Dit was ook die eerste keer dat 'n turbo-aangejaagde motor die kampioenskap wen, en was BMW se eerste en enigste kampioenskap in Formule 1. === 1984 === Met die nuwe reël wat die kapasiteit van die tenks van die motors tot 220&nbsp;liter beperk het en renhervulling verbied het, het Piquet as die titelgunsteling weggespring<ref>{{cite news | author = Adriano Costa | title = Sorry Piquet, afraid us? | publisher = Maxi Autosprint |date=6 March 1984 | page = 2}}</ref> omdat daar gedink is dat die viersilinder BMW minder onder die nuwe brandstofverbruiksvereiste sou ly as die sessilinder kompetisie. Die wintertoetse het die verwagtinge bevestig, en trouens, die motor het belofte getoon,<ref>{{cite news | title = All days of the 'six days' of South Africa | publisher = Autosprint |date=6 March 1984 |page = 16}}</ref> maar die verwagte resultate het nooit gematerialiseer nie. Die enigste goeie ding wat uit die toetse gekom het, was die skepping van spesiale kwalifiserende enjins, wat meer as 900 pk opgelewer het en Piquet die rekord vir voorste wegspringposisies in 'n jaar te help ewenaar: nege, gehou deur [[Niki Lauda]] en [[Ronnie Peterson]]. [[Lêer:Piquet Brabham BT53 1984 Dallas F1.jpg|duimnael|Piquet bestuur 'n Brabham BT53 in die [[1984 Dallas Grand Prix]].]] Die seisoen is oorheers deur die McLaren-span wat TAG-Porsche-enjins gebruik het. In Kanada het die Brabham-span 'n eienaardige bykomende verkoeler op die neus bekendgestel wat op die motor gemonteer was om betroubaarheid te verbeter.<ref>Canadian Grand Prix, John Blakemore Photograph Collection, Revs Institute, [https://library.revsinstitute.org/digital/custom/single-image?id=524947&collection=p17257coll1 Revs Digital Library.]</ref> Piquet het die wedren gewen (nadat hy uit die vorige 6 wedrenne onttrek het, meestal weens enjin- of turboversaking), maar die bykomende verkoeler het so warm geword dat Piquet brandwonde aan sy regtervoet opgedoen het toe hy die versnellerpedaal dieper ingetrap het; Die hitte het eintlik 'n gat deur sy stewels gebrand en hy het kaalvoet na die podium geloop nadat hy noodhulp ontvang het. Hy het daarin geslaag om 'n agtereenvolgende oorwinning by Detroit te behaal nadat hy sy plaasvervangermotor bestuur het as gevolg van 'n ongeluk wat aan die begin van die wedren plaasgevind het.<ref>{{cite news|title=Piquet survives crash to capture title|url=https://news.google.com/newspapers?id=v2xQAAAAIBAJ&pg=4625,2369976&dq=nelson+piquet&hl=en|newspaper=The Evening Independent|date=25 June 1984|page=5C}}</ref> Dit was sy enigste twee oorwinnings van die jaar. In [[1984 Oostenrykse Grand Prix|Spielberg]] kon hy gewen het, aangesien die motor van die voorste Niki Lauda 'n verlies aan ratte gely het, maar Piquet was onbewus daarvan en het nie aangeval nie.<ref>{{de}} [http://sport.orf.at/stories/2209845/2209844/ Sieg ebnete Weg zum dritten WM-Titel], orf.at, 18 June 2014.</ref> Piquet het in die vyfde plek in die kampioenskap geëindig. == Williams (1986–87) == === 1986 === Piquet (en na verneem word Honda) het [[Adelaide, Australië|Adelaide]] ná die [[Australiese Grand Prix]] verlaat en was verbaas dat Williams nie hul kontrak nagekom het nie en toegelaat het dat Mansell wedrenne wen in plaas daarvan om hom te beveel om die Brasilianer te laat verbykom. As Mansell vir Piquet laat verbysteek het om 'n paar ekstra oorwinnings te behaal, kon Piquet maklik die kampioenskap gewen het, in plaas daarvan dat hulle twee deur Prost geklop is in wat 'n minderwaardige motor was (alhoewel Prost wel 11 podiumplekke behaal het, insluitend 4 oorwinnings). In hierdie seisoen het Piquet meer wedrenne gewen as wat hy in enige van sy kampioenskap-wenveldtogte sou wen. === 1987 === Piquet het sake in 1987 reggestel deur politieke maneuvers en tegniese vaardigheid te gebruik om die oorhand te kry. Hy was ook 'n baie goeie toets- en ontwikkelingsbestuurder, en kon die Williams-motor verder ontwikkel om dit nog meer mededingend te maak. Soms gedurende die seisoen was die gaping tussen homself en Mansell duidelik, aangesien Mansell voortreflike spoed in kwalifisering en wedrenne getoon het. Piquet het ook erken dat hy "nooit heeltemal reg was nie" ná sy kwalifiserende ongeluk vir rondte 2 by Imola. Hy is deur [[Fédération Internationale de l'Automobile|FISA]] se mediese hoof, Sid Watkins, beveel om nie te jaag nie weens die harsingskudding wat hy opgedoen het toe sy Williams die muur teen hoë spoed by die Tamburello-kurwe getref het.<ref>{{Cite web|url=http://www.formula1.com/news/features/2012/9/13797.html|title=Obituary – Professor Sid Watkins OBE, 1928–2012|date=14 September 2012|publisher=Formula One|access-date=20 October 2012|archive-date=17 Oktober 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121017113258/http://www.formula1.com/news/features/2012/9/13797.html|url-status=dead}}</ref> 'n Radiostasie het hom 'n pos aangebied om by Mario Poltronieri en [[Clay Regazzoni]] aan te sluit om kommentaar te lewer oor die wedren.<ref>{{Cite news| url =http://www.quattroruote.it/news/articolo.cfm?codice=57152| archive-url =https://archive.today/20120908002118/http://www.quattroruote.it/news/articolo.cfm?codice=57152| url-status =dead| archive-date =8 September 2012| title =Zermiani retires| publisher =quattroruote.it| date =3 July 2006| access-date =21 August 2010}}</ref> Dit het duidelik geword dat die voortgesette ontwikkeling aan die FW11 beteken het dat dit daardie jaar definitief die beste motor was, en die 1987-kampioenskap sou tussen Piquet en Mansell betwis word. Ondanks die feit dat hy minder wedrenne as Mansell in 1987 gewen het, het Piquet as wêreldkampioen uit die stryd getree. Van Detroit tot Portugal het hy nooit op die podium geëindig nie, maar het punte verdien in wat hy sy "persentasiebestuurbeleid" genoem het in sy suksesvolle poging om sy derde kampioenskap te wen. Piquet het tydens oefening vir die 1987 Hongaarse Grand Prix aangekondig dat hy met Lotus as die onbetwiste nommer een bestuurder geteken het, 'n posisie wat hy beweer is vanaf 1986 by Williams belowe, maar is nooit aan voldoen ná [[Frank Williams]] se motorongeluk nie. Daar is ook geglo dat dit 'n groot faktor was dat Honda Williams laat vaar het en vir 1988 na McLaren verskuif het, ondanks nog 'n jaar in die kontrak. ==Lotus (1988–89)== [[Lêer:Nelson Piquet 1988 Canada.jpg|duimnael|Piquet jaag vir Lotus in Kanada, 1988]] === 1988 === Piquet en die nommer 1 het in 1988 by 'n stagnerende [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus-span]] aangesluit, en sy loopbaan het 'n duik geneem ondanks die feit dat die Camel-geborgde Lotus 100T dieselfde spesifikasie Honda [[V6-enjin|V6-turbo]] gehad het wat die byna totaal dominante McLarens van [[Ayrton Senna]] en [[Alain Prost]] aangedryf het. Die 100T was 'n baie swak onderstel wat deurspek was van aerodinamiese probleme, het voortdurend gebuig en was nie behoorlik versoen met die enjin nie. Piquet, wat 20 oorwinnings en drie Wêreldkampioenskappe ná die 1987-seisoen behaal het, het sy reputasie begin verloor toe hy in 1988 geen oorwinnings behaal het nie, en sy nommer een-status aan sy mede-Brasilianer Senna afgestaan het. Senna het agt wedrenne en die kampioenskap vir McLaren gewen, terwyl Piquet slegs drie derde plekke in die seisoen kon behaal. === 1989 === Piquet het 'n teleurstellende [[1989 Formule Een-seisoen|1989-seisoen]] gehad, met 'n Judd V8-aangedrewe Lotus wat 125 pk minder gehad het as die Honda V10's wat deur [[McLaren]] gebruik is. Hy het wel 'n uitstekende (met inagneming van die Lotus-motor se beperkings) vierde plek in die [[Britse Grand Prix]] op [[Silverstone-renbaan|Silverstone]] behaal waar hy teoreties vinniger motors verbygesteek het en derde gejaag het totdat Alessandro Nannini hom in die laaste paar rondtes verbygesteek het. Hy (en spanmaat Satoru Nakajima) het weereens geen oorwinnings behaal nie en albei kon selfs nie kwalifiseer vir die 1989 [[Belgiese Grand Prix]] nie, Piquet se eerste nie-kwalifikasie sedert die 1982 Detroit Grand Prix. Op wat sy laaste poging was om by Spa te kwalifiseer, het Piquet sy kans verloor toe hy vertraag is deur die groentjie-Fransman Olivier Grouillard, wat deur die seisoen 'n reputasie as 'n blokker verwerf het. == Benetton (1990–91) == === 1990 === Toe Lotus Piquet gedurende 1989 inlig dat hulle die [[Lamborghini]] V12-enjin vir 1990 sou gebruik, het hy besluit om die span te verlaat. Hy het beweer dat daar nie genoeg ontwikkeling van die V12 was tydens sy debuutjaar met Larrousse in 1989 nie en dat die span nie mededingend sou wees met die Italiaanse enjin nie. Hierna het hy uiteindelik 'n prestasie-gebasserde kontrak met die [[Benetton Formula-span]] geteken, wat die enigste oorblywende rensitplek vir die jaar was. [[Lêer:Piquet 1991.jpg|duimnael|140px|Piquet tydens die [[1991 Verenigde State Grand Prix]]]] === 1991 === Dit is gevolg deur die laaste oorwinning van sy F1-loopbaan in [[1991 Kanadese Grand Prix|Montreal in 1991]] – weer ten koste van sy jarelange mededinger Mansell, wie se Williams-Renault in die laaste rondte verby die ou kuipe gestol het terwyl hy voorgeloop het. Aan die einde van 1991 is Piquet se spanmaat Roberto Moreno vervang deur [[Michael Schumacher]] vir die res van die seisoen. Hy het met die Ligier- en Ferrari-spanne gepraat om 'n rit te verseker, maar Piquet het toe in Januarie 1992 sy uittrede uit Formule Een aangekondig om op sy besigheidsaktiwiteite te konsentreer.<ref>{{cite news|title=Three-time world champion Piquet quits Formula One|url=https://news.google.com/newspapers?id=DRFZAAAAIBAJ&pg=6678,1859309&dq=nelson+piquet&hl=en|newspaper=New Straits Times|date=15 January 1992|page=45}}</ref> == Ander motorwedrenne == === Indianapolis 500 === Piquet het probeer om in die Indy-motorreeks te jaag en is deur Team Menard gehuur om in die 1992 Indianapolis 500 mee te ding. Hy het die baan goed aangepak, en het gemaklik gelyk om teen hoë spoed te jaag, al het hy nooit tevore op 'n ovaal gejaag nie. Tydens oefening het Piquet se motor oor 'n metaalstuk gery en met volle spoed deur draai 3 gery. Toe hy deur draai 4 gery het, het Piquet skielik sy voet van die pedaal afgehaal om by die kuipelaan aan te doen, wat daartoe gelei het dat die motor getol en die muur getref het. Piquet het ernstige voet- en enkelbeserings opgedoen en was gedwing om die wedren uit te sit.<ref>{{cite book|last=Davidson|first=Donald|author2=Schaffer, Rick|title=Autocourse Official Illustrated History of the Indianapolis 500|year=2006|url=https://books.google.com/books?id=CeCxyf0BpgUC&q=Nelson+Piquet&pg=PA270|publisher=Autocourse|page=270|isbn=9781905334209}}{{Dooie skakel|date=Oktober 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Hy het ná rehabilitasie in 1993 teruggekeer en daarin geslaag om te kwalifiseer. Hy het in die 13de posisie weggespring, maar in 32ste geëindig en met enjinprobleme uitgesak ná slegs 38 rondtes. === Sportmotorrenne === [[Lêer:BMW-M1 Piquet 1980-05-24.jpg|duimnael|links|Piquet bestuur die BMW-M1 in 1980]] Terselfdertyd met Formule Een het Piquet in 1980 en 1981 aan die 1&nbsp;000&nbsp;km [[Nürburgring]] deelgeneem terwyl hy 'n BMW M1 bestuur het. Hy het die 1981-wedren saam met die Duitser Hans-Joachim Stuck gewen. Die wedren moes egter sowat twee uur lank onderbreek word weens die noodlottige ongeluk van Herbert Müller ná 17 rondtes van die 23&nbsp;km-lange renbaan.<ref>{{cite web|title=Die Sieger allergen ADAC 1000 km-rennen|url=http://www.1000km-nuerburgring.de/historie/|publisher=ADAC 1000 km rennen|date=23 April 2008|language=de}}</ref> In 1996 het Piquet aan die Le Mans 24-uur deelgeneem en saam met Johnny Cecotto en Danny Sullivan in 'n McLaren F1 GTR gery en algeheel agtste geëindig. In die volgende jaar het Piquet saam met [[JJ Lehto]] en Steve Soper deelgeneem, maar die motor is onttrek na 'n ongeluk terwyl Lehto bestuur het. Dieselfde jaar, in Desember, het hy die Mil Milhas Brasileiras gewen terwyl hy die McLaren F1 GTR saam met Johnny Cecotto en Steve Soper bestuur het. Op 20 Januarie 2006 het Piquet die 50ste uitgawe van die Mil Milhas Brasileiras (Brasiliaanse 1 000 myl) by die [[José Carlos Pace-renbaan]] te Interlagos gewen. Hy het 'n [[Aston Martin]] DBR9 saam met sy seun, [[Nelson Piquet jr.]], en die jaers Christophe Bouchut en Hélio Castroneves bestuur. Aan die einde van die wedren het 'n uitgeputte Piquet aan 'n vriend gesê hy sal "nooit weer in 'n kajuit sit nie." == Renjaerbestuur == Sedert 2000 ondersteun hy die loopbaan van sy seun, [[Nelson Piquet jr.]], wat vir 2 seisoene in die F1-voerderkategorie GP2 gejaag het, wat 'n beste kampioenskapresultaat van tweede behaal het met vier renoorwinnings, en 'n toetsbestuurder vir Renault F1 was in 2007. Tydens die "Crashgate-"skandaal het Piquet belowe om sy rykdom te gebruik om uit te vind waarom sy seun deur die [[Renault F1|Renault-span]] beveel is om doelbewus te bots tydens die [[2008 Singapoerse Grand Prix]]. Hy en sy seun is uiteindelik ’n sessyferbedrag vir koste en lasterskade betaal.<ref>{{cite web|last=Gibson|first=Owen|title=Renault apologise to Nelson Piquet and son over 'Crashgate' claims|url=https://www.theguardian.com/sport/2010/dec/07/renault-nelson-piquet-jr-crashgate|work=The Guardian|date=7 December 2010}}</ref> == Helm == [[Lêer:Nelson Piquet 1987 helmet Honda Collection Hall.jpg|duimnael|regs|Nelson Piquet se 1987 helm in die Honda Collection Hall]] Piquet se helm is wit en rooi met 'n dik lyn wat soos die naat op 'n tennisbal lyk (moontlik omdat sy pa wou hê hy moet 'n tennisspeler wees), en traanvorms wat die ronde areas aan die kante en bo-op vul. Die naat en trane was gewoonlik rooi of oranje met swart afwerking, maar sommige dele was geel tydens sy Lotus-jare as gevolg van sy Camel-borgskap, en het na 'n dieprooi teruggekeer toe hy Lotus na Benetton verlaat het. Sy seuns Nelson jr. en Pedro het sy helmontwerp gevolg. == Sake-ondernemings == Nadat hy motorsport verlaat het, het hy in 1994 ''Autotrac'' gestig, 'n maatskappy wat mobiele databoodskappe en opsporing van kliënte se [[vragmotor]]s per [[satelliet]] verskaf (GPS-opsporing).<ref>{{Cite web |url=http://www.autotrac.com.br/cgi-bin/PageSvrexe.exe/Get?id_sec=27&idm=2 |title=Presentation |access-date=23 December 2007 |publisher=Autotrac |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080113040648/http://www.autotrac.com.br/cgi-bin/PageSvrexe.exe/Get?id_sec=27 |archive-date=13 January 2008 }}</ref> Hierdie besigheid was redelik suksesvol, gegewe dat vragvervoer in [[Brasilië]] van vragmotors afhanklik is. Piquet het 'n resiesspan, Piquet Sports, in 2000 gestig. Die doel was om die deelname van Nelson Piquet jr. aan Formule Drie Sudamericana te ondersteun. Dit is gestig agt maande voordat Nelson Junior 16 geword het.<ref>{{Cite web |url=http://veja.abril.com.br/131004/p_082.html |title=O príncipe das pistas |access-date=23 December 2007 |publisher=Veja on-line |archive-date=6 February 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080206105741/http://veja.abril.com.br/131004/p_082.html |url-status=dead }}</ref> Piquet bestuur ook 'n paar ander besighede, gebaseer in [[Brasília]]. == Persoonlike lewe == Bekend as 'n praktiese grapjas, het Piquet 'n stereotipiese playboy-renjaer-leefstyl geleef, en verdien en verloor en weer verdien in 'n reeks klein fortuine met sy saketransaksies. Hy bly 'n mededingende jaer in sportmotorrenne, al is dit meer vir die pret as met 'n ernstige doel. Hy was nooit 'n aanhanger van straatbane nie (behalwe vir [[Adelaide Straatbaan|Adelaide]] in Australië), en hy was krities oor die Monaco Grand Prix deur te sê dat Monaco soos 'fietsry deur jou sitkamer' is, maar dat "'n oorwinning daar, twee op enige ander plek werd was."<ref>{{cite book|last=Williams|first=Nicola|title=Provence & the Côte d'Azur|url=https://books.google.com/books?id=-I3-6Zco2oIC&q=Nelson+Piquet&pg=PA227|publisher=Lonely Planet Publications|page=227|year=2010|isbn=9781740595445}}</ref> Piquet se eerste huwelik het een jaar geduur, waartydens 'n seun in 1977 gebore is. Sy tweede het drie kinders opgelewer, insluitend [[Nelson Piquet jr.|Nelson Angelo Piquet]] en Kelly Piquet. Hy het twee kinders saam met sy huidige vrou, insluitend Pedro Estacio Piquet.<ref Name="lapsiaon">{{cite web|title = Family |url=http://www.geneall.net/P/per_page.php?id=522919|publisher=GeneAll.net |access-date=22 April 2008}}</ref><ref name="IMDb">{{cite web|title=Biography |url= https://www.imdb.com/name/nm1465456/bio|publisher=IMDb| date=22 April 2008}}</ref> Hy is in 2000 opgeneem in die "Internasionale Motorsport-heldesaal" en twee renbane in [[Rio de Janeiro]] (voorheen die Jacarepaguá-baan) en in Brasilia is die naam "[[Autódromo Internacional Nelson Piquet]]" gegee, hoewel die Rio-baan intussen gesloop is om plek te maak vir fasiliteite wat in die [[Olimpiese Somerspele 2016|Olimpiese Somerspele van 2016]] gebruik is, met Rio as die gasheerstad. Sedert sy aftrede word Piquet onder die beste Formule Een-jaers gereken. Hy was 13de gelys deur Autosport in 2009,<ref>{{cite web|title=F1's Greatest Drivers – Nelson Piquet Sr.|url=http://f1greatestdrivers.autosport.com/?driver=13|publisher=Autosport (Haymarket Publications)|access-date=8 January 2013}}</ref> en 16de deur BBC Sport in 2012.<ref name=piquetbbc /> ==Volledige Formule Een-uitslae== (Renne in '''vetdruk''' dui voorste wegspringplek aan) (Renne in ''skuinsdruk'' is vinnigste rondte) {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%" ! Jaar ! Span ! Onderstel ! Enjin ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! Plek ! Punte |- |rowspan=3| [[1978 Formule Een-seisoen|1978]] !Team Tissot Ensign !Ensign N177 !rowspan=2 |[[Ford Motor Company|Ford]] [[Cosworth]] DFV 3.0 [[V8-enjin|V8]] | [[1978 Argentynse Grand Prix|ARG]] | [[1978 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1978 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | [[1978 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]] | [[1978 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1978 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1978 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1978 Sweedse Grand Prix|SWE]] | [[1978 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1978 Britse Grand Prix|GBR]] |style="background:#EFCFFF;"| [[1978 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|Ret}} |colspan=5| !rowspan=3| NC !rowspan=3| 0 |- !nowrap| BS Fabrications !nowrap| [[McLaren|McLaren M23]] |colspan=11| |style="background:#EFCFFF;"| [[1978 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1978 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1978 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|9}} | [[1978 Verenigde State Grand Prix|VSA]] | |- !nowrap| Parmalat [[Brabham|Racing]] !nowrap| [[Brabham|Brabham BT46]] !nowrap| [[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] 115-12 3.0 [[Plat-12]] |colspan=15| |style="background:#CFCFFF;"| [[1978 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|11}} |- |rowspan=3| [[1979 Formule Een-seisoen|1979]] !rowspan=3| [[Brabham|Parmalat Racing]] !nowrap| [[Brabham|Brabham BT46]] !nowrap| [[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] 115-12 3.0 [[Plat-12]] |style="background:#EFCFFF;"| [[1979 Argentynse Grand Prix|ARG]]<br />{{small|Ret}} |colspan=15| !rowspan=3| 15de !rowspan=3| 3 |- !nowrap| [[Brabham|Brabham BT48]] !nowrap| [[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] 1260 3.0 [[V12-enjin|V12]] | |style="background:#EFCFFF;"| [[1979 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1979 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]]<br />{{small|7}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1979 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]]<br />{{small|8}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1979 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1979 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1979 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1979 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1979 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1979 Duitse Grand Prix|DUI]]<br /><small>12^†</small> |style="background:#EFCFFF;"| [[1979 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1979 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />{{small|4}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1979 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|Ret}} |colspan=3| |- ! [[Brabham|Brabham BT49]] ! [[Ford Motor Company|Ford]] [[Cosworth]] DFV 3.0 [[V8-enjin|V8]] |colspan=13| |style="background:#EFCFFF;"| [[1979 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"|''[[1979 Verenigde State Grand Prix|VSA]]''<br />{{small|Ret}} | |- | [[1980 Formule Een-seisoen|1980]] ! [[Brabham|Parmalat Racing]] ! [[Brabham|Brabham BT49]] ! [[Ford Motor Company|Ford]] [[Cosworth]] DFV 3.0 [[V8-enjin|V8]] |style="background:#DFDFDF;"| [[1980 Argentynse Grand Prix|ARG]]<br />{{small|2}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1980 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1980 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]]<br />{{small|4}} |style="background:#FFFFBF;"| '''''[[1980 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1980 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#FFDF9F;"| [[1980 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|3}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1980 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|4}} |style="background:#DFDFDF;"| [[1980 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|2}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1980 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|4}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1980 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|5}} |style="background:#FFFFBF;"| [[1980 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />{{small|1}} |style="background:#FFFFBF;"| [[1980 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|1}} |style="background:#EFCFFF;"| '''[[1980 Kanadese Grand Prix|KAN]]'''<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1980 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|Ret}} |colspan=2| |style="background:#DFDFDF;"|'''2de''' |style="background:#DFDFDF;"|'''54''' |- | [[1981 Formule Een-seisoen|1981]] ! [[Brabham|Parmalat Racing]] ! [[Brabham|Brabham BT49C]] ! [[Ford Motor Company|Ford]] [[Cosworth]] DFV 3.0 [[V8-enjin|V8]] |style="background:#FFDF9F;"| [[1981 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]]<br />{{small|3}} |style="background:#CFCFFF;"| '''[[1981 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]'''<br />{{small|12}} |style="background:#FFFFBF;"| '''''[[1981 Argentynse Grand Prix|ARG]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#FFFFBF;"| [[1981 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|1}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1981 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| '''[[1981 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1981 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#FFDF9F;"| [[1981 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|3}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1981 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#FFFFBF;"| [[1981 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|1}} |style="background:#FFDF9F;"| [[1981 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|3}} |style="background:#DFDFDF;"| [[1981 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />{{small|2}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1981 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br /><small>6^†</small> |style="background:#DFFFDF;"| '''[[1981 Kanadese Grand Prix|KAN]]'''<br />{{small|5}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1981 Caesars Palace Grand Prix|CPL]]<br />{{small|5}} | |style="background:#FFFFBF;"| '''1ste''' |style="background:#FFFFBF;"|'''50''' |- |rowspan=2| [[1982 Formule Een-seisoen|1982]] !rowspan=2| [[Brabham|Parmalat Racing]] !nowrap| [[Brabham|Brabham BT50]] !nowrap| [[BMW]] M12/13 1.5 [[Inlynviersilinder|L4]] [[Turboaanjaer|t]] |style="background:#EFCFFF;"| [[1982 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]]<br />{{small|Ret}} |colspan=3| |style="background:#DFFFDF;"| [[1982 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|5}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1982 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#FFCFCF;"| [[1982 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|DNQ}} |style="background:#FFFFBF;"| [[1982 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|1}} |style="background:#DFDFDF;"| [[1982 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />{{small|2}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1982 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1982 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| ''[[1982 Duitse Grand Prix|DUI]]''<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| '''''[[1982 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]'''''<br />{{small|Ret}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1982 Switserse Grand Prix|SWI]]<br />{{small|4}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1982 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1982 Caesars Palace Grand Prix|CPL]]<br />{{small|Ret}} !rowspan=2| 11de !rowspan=2| 20 |- !nowrap| [[Brabham|Brabham BT49D]] !nowrap| [[Ford Motor Company|Ford]] [[Cosworth]] DFV 3.0 [[V8-enjin|V8]] | |style="background:#000000; color:white"| [[1982 Brasiliaanse Grand Prix|<span style="color:white;">BRA</span>]]<br />DSQ |style="background:#EFCFFF;"| [[1982 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]]<br />{{small|Ret}} | [[1982 San Marino Grand Prix|SMR]] |colspan=12| |- |rowspan=2| [[1983 Formule Een-seisoen|1983]] !rowspan=2|Fila [[Brabham|Sport]] ! [[Brabham|Brabham BT52]] !rowspan=2 |BMW M12/13 1.5 [[Inlynviersilinder|L4]] [[Turboaanjaer|t]] |style="background:#FFFFBF;"| ''[[1983 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]''<br />{{small|1}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1983 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#DFDFDF;"| [[1983 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|2}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1983 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#DFDFDF;"| ''[[1983 Monaco Grand Prix|MON]]''<br />{{small|2}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1983 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|4}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1983 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|4}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1983 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|Ret}} |colspan=8| |rowspan="2" style="background:#FFFFBF;"| '''1ste''' |rowspan="2" style="background:#FFFFBF;"|'''59''' |- !nowrap| [[Brabham]] BT52B |colspan=8| |style="background:#DFDFDF;"| [[1983 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|2}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1983 Duitse Grand Prix|DUI]]<br /><small>13^†</small> |style="background:#FFDF9F;"| [[1983 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|3}} |style="background:#EFCFFF;"| '''[[1983 Nederlandse Grand Prix|NED]]'''<br />{{small|Ret}} |style="background:#FFFFBF;"| ''[[1983 Italiaanse Grand Prix|ITA]]''<br />{{small|1}} |style="background:#FFFFBF;"| [[1983 Europese Grand Prix|EUR]]<br />{{small|1}} |style="background:#FFDF9F;"| ''[[1983 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]]''<br />{{small|3}} | |- |[[1984 Formule Een-seisoen|1984]] ![[Brabham|MRD International]] ![[Brabham|Brabham BT53]] !BMW M12/13 1.5 [[Inlynviersilinder|L4]] [[Turboaanjaer|t]] |style="background:#EFCFFF;"| [[1984 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| '''[[1984 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]]'''<br />{{small|Ret}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1984 Belgian Grand Prix|BEL]]<br /><small>9^†</small> |style="background:#EFCFFF;"| '''''[[1984 San Marino Grand Prix|SMR]]'''''<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1984 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1984 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#FFFFBF;"| '''''[[1984 Kanadese Grand Prix|KAN]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#FFFFBF;"| '''[[1984 Detroit Grand Prix|DET]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1984 Dallas Grand Prix|DAL]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#CFCFFF;"| '''[[1984 Britse Grand Prix|GBR]]'''<br />{{small|7}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1984 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#DFDFDF;"| '''[[1984 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]'''<br />{{small|2}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1984 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| '''[[1984 Italiaanse Grand Prix|ITA]]'''<br />{{small|Ret}} |style="background:#FFDF9F;"| '''''[[1984 Europese Grand Prix|EUR]]'''''<br />{{small|3}} |style="background:#DFFFDF;"|''' [[1984 Portugese Grand Prix|POR]]'''<br />{{small|6}} ! 5de ! 29 |- | [[1985 Formule Een-seisoen|1985]] !Olivetti [[Brabham|Racing]] ![[Brabham|Brabham BT54]] !BMW M12/13 1.5 [[Inlynviersilinder|L4]] [[Turboaanjaer|t]] |style="background:#EFCFFF;"| [[1985 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1985 Portugese Grand Prix|POR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1985 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>8^†</small> |style="background:#EFCFFF;"| [[1985 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1985 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1985 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|6}} |style="background:#FFFFBF;"| [[1985 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|1}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1985 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|4}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1985 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1985 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#CFCFFF;"| '''[[1985 Nederlandse Grand Prix|NED]]'''<br />{{small|8}} |style="background:#DFDFDF;"| [[1985 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|2}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1985 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|5}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1985 Europese Grand Prix|EUR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1985 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1985 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|Ret}} ! 8ste ! 21 |- | [[1986 Formule Een-seisoen|1986]] ![[Williams Grand Prix Engineering|Canon Williams Honda-span]] ![[WilliamsF1|Williams FW11]] ![[Honda]] RA166E 1.5 [[V6-enjin|V6 t]] |style="background:#FFFFBF;"| ''[[1986 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]''<br />{{small|1}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1986 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#DFDFDF;"| ''[[1986 San Marino Grand Prix|SMR]]''<br />{{small|2}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1986 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|7}} |style="background:#EFCFFF;"| '''[[1986 Belgiese Grand Prix|BEL]]'''<br />{{small|Ret}} |style="background:#FFDF9F;"| ''[[1986 Kanadese Grand Prix|KAN]]''<br />{{small|3}} |style="background:#EFCFFF;"| ''[[1986 Detroit Grand Prix|DET]]''<br />{{small|Ret}} |style="background:#FFDF9F;"| [[1986 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|3}} |style="background:#DFDFDF;"| '''[[1986 Britse Grand Prix|GBR]]'''<br />{{small|2}} |style="background:#FFFFBF;"| [[1986 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|1}} |style="background:#FFFFBF;"| ''[[1986 Hongaarse Grand Prix|HON]]''<br />{{small|1}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1986 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#FFFFBF;"| [[1986 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|1}} |style="background:#FFDF9F;"| [[1986 Portugese Grand Prix|POR]]<br />{{small|3}} |style="background:#DFFFDF;"| ''[[1986 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]''<br />{{small|4}} |style="background:#DFDFDF;"| ''[[1986 Australiese Grand Prix|AUS]]''<br />{{small|2}} |style="background:#FFDF9F;"| '''3de''' |style="background:#FFDF9F;"| '''69''' |- | [[1987 Formule Een-seisoen|1987]] ![[Williams Grand Prix Engineering|Canon Williams Honda-span]] ![[WilliamsF1|Williams FW11B]] ![[Honda]] RA167E 1.5 [[V6-enjin|V6 t]] |style="background:#DFDFDF;"| ''[[1987 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]''<br />{{small|2}} |style="background:#ffffff;"| [[1987 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|DNS}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1987 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#DFDFDF;"| [[1987 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|2}} |style="background:#DFDFDF;"| [[1987 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|2}} |style="background:#DFDFDF;"| ''[[1987 Franse Grand Prix|FRA]]''<br />{{small|2}} |style="background:#DFDFDF;"| '''[[1987 Britse Grand Prix|GBR]]'''<br />{{small|2}} |style="background:#FFFFBF;"| [[1987 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|1}} |style="background:#FFFFBF;"| ''[[1987 Hongaarse Grand Prix|HON]]''<br />{{small|1}} |style="background:#DFDFDF;"| '''[[1987 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]'''<br />{{small|2}} |style="background:#FFFFBF;"| '''[[1987 Italiaanse Grand Prix|ITA]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#FFDF9F;"| [[1987 Portugese Grand Prix|POR]]<br />{{small|3}} |style="background:#DFFFDF;"| '''[[1987 Spaanse Grand Prix|SPA]]'''<br />{{small|4}} |style="background:#DFDFDF;"| ''[[1987 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]''<br />{{small|2}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1987 Japannese Grand Prix|JPN]]<br /><small>15^†</small> |style="background:#EFCFFF;"| [[1987 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#FFFFBF;"|'''1ste''' |style="background:#FFFFBF;"|'''73 (76)''' |- | [[1988 Formule Een-seisoen|1988]] !Camel [[Team Lotus]] [[Honda Racing F1|Honda]] ![[Team Lotus|Lotus 100T]] ![[Honda]] RA168E 1.5 [[V6-enjin|V6 t]] |style="background:#FFDF9F;"| [[1988 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|3}} |style="background:#FFDF9F;"| [[1988 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|3}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1988 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1988 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1988 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|4}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1988 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1988 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|5}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1988 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|5}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1988 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1988 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|8}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1988 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|4}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1988 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1988 Portugese Grand Prix|POR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1988 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|8}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1988 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#FFDF9F;"| [[1988 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|3}} ! 6de ! 22 |- | [[1989 Formule Een-seisoen|1989]] !Camel [[Team Lotus]] ![[Team Lotus|Lotus 101]] !Judd CV 3.5 [[V8-enjin|V8]] |style="background:#EFCFFF;"| [[1989 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1989 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1989 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1989 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />{{small|11}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1989 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1989 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|4}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1989 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|8}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1989 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|4}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1989 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|5}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1989 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|6}} |style="background:#FFCFCF;"| [[1989 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|DNQ}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1989 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1989 Portugese Grand Prix|POR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1989 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|8}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1989 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|4}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1989 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|Ret}} !8ste !12 |- |rowspan=2| [[1990 Formule Een-seisoen|1990]] !rowspan=2| [[Benetton Formula]] ! [[Benetton Formula|Benetton B189B]] !rowspan=2| [[Ford Motor Company|Ford]] HBA4 3.5 [[V8-enjin|V8]] |style="background:#DFFFDF;"| [[1990 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|4}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1990 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|6}} |colspan=14| |rowspan="2" style="background:#FFDF9F;"| '''3de''' |rowspan="2" style="background:#FFDF9F;"| '''43 (44)''' |- ![[Benetton Formula|Benetton B190]] |colspan=2| |style="background:#DFFFDF;"| [[1990 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|5}} |style="background:#000000; color:white"| [[1990 Monaco Grand Prix|<span style="color:white;">MON</span>]]<br />DSQ |style="background:#DFDFDF;"| [[1990 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|2}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1990 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />{{small|6}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1990 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|4}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1990 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|5}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1990 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#FFDF9F;"| [[1990 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|3}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1990 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|5}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1990 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|7}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1990 Portugese Grand Prix|POR]]<br />{{small|5}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1990 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#FFFFBF;"| [[1990 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|1}} |style="background:#FFFFBF;"| [[1990 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|1}} |- |rowspan=2| [[1991 Formule Een-seisoen|1991]] !rowspan=2| Camel [[Benetton Formula|Benetton Ford]] ![[Benetton Formula|Benetton B190B]] !rowspan=2| [[Ford Motor Company|Ford]] HBA5 3.5 [[V8-enjin|V8]] |style="background:#FFDF9F;"| [[1991 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|3}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1991 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|5}} |colspan=14| !rowspan=2| 6de !rowspan=2| 26.5 |- ! [[Benetton Formula|Benetton B191]] |colspan=2| |style="background:#EFCFFF;"| [[1991 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1991 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#FFFFBF;"| [[1991 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|1}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1991 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1991 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|8}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1991 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|5}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1991 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1991 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#FFDF9F;"| [[1991 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|3}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1991 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|6}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1991 Portugese Grand Prix|POR]]<br />{{small|5}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1991 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|11}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1991 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|7}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1991 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|4}} |- !colspan="22"|Bron:<ref name=MSportStats>{{cite web|title=Nelson Piquet Results|url=https://motorsportstats.com/driver/nelson-piquet/results|publisher=Motorsport Stats|access-date=27 May 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250331090629/https://motorsportstats.com/driver/nelson-piquet/results|archive-date=31 Maart 2025|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite book|last=Small|first=Steve|title=Grand Prix Who's Who|chapter=Nelson Piquet|url=https://archive.org/details/grandprixwhoswho0000smal|year=2000|edition=Third|publisher=Travel Publishing|location=Reading, Berkshire|pages=443–446|access-date=27 May 2025|isbn=978-1-902007-46-5|url-access=registration|via=Internet Archive}}</ref> |} == Verwysings == {{Verwysings|3}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} {{DEFAULTSORT:Piquet, Nelson}} [[Kategorie:Brasiliaanse renjaers]] [[Kategorie:Formule Een-renjaers]] [[Kategorie:Formule Een-Wêreldbestuurderskampioene]] [[Kategorie:Geboortes in 1952]] [[Kategorie:Lewende mense]] pcn6uflgt93m9xfhq9fptdz7gv13jyp 0 103558 2976687 2919652 2026-10-07T23:06:47Z InternetArchiveBot 131157 Red 0 verwysing(s) en merk 1 as dood.) #IABot (v2.0.9.6 2976687 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas renjaer | name = Nigel Mansell | image = Nigel Mansell 2007.jpg | caption = Mansell by die [[2007 Britse Grand Prix]]. | nationality = {{vlagikoon|GBR}} Brit | birth_name = Nigel Ernest James Mansell | birth_date = {{birth date and age|1953|8|8|df=y}} | birth_place = Upton-upon-Severn, Engeland | Years = [[1980]]–[[1992]], [[1994]]–[[1995]] | Old Team = [[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]], [[WilliamsF1|Williams]], [[Scuderia Ferrari|Ferrari]], [[McLaren]] | Races = 191 (187 wegspringkere) | Championships = 1 ([[1992 Formule Een-seisoen|1992]]) | Wins = 31 | Podiums = 59 | Points = 480 | Poles = 32 | Fastest laps = 30 | First race = [[1980 Oostenrykse Grand Prix]] | First win = [[1985 Europese Grand Prix]] | Last win = [[1994 Australiese Grand Prix]] | Last race = [[1995 Spaanse Grand Prix]] }} [[Lêer:Lotus 91 cropped.jpg|duimnael|links|250px|Mansell se Lotus 91 van 1982 op 'n uitstalling.]] '''Nigel Mansell''' (gebore op [[8 Augustus]] [[1953]]) is 'n voormalige [[Brittanje|Britse]] [[Formule Een]]renjaer en die [[1992 Formule Een-seisoen|1992-wêreldbestuurderskampioen]]. {{clear}} == Volledige Formule 1-uitslae == {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%" ! Jaar ! Span ! Onderstel ! Enjin ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! Plek ! Punte |- | [[1980 Formule Een-seisoen|1980]] ![[Team Lotus|Team Essex Lotus]] !Lotus 81B !Ford Cosworth DFV 3.0 [[V8-enjin|V8]] |style="background:| [[1980 Argentynse Grand Prix|ARG]]<br /> |style="background:| [[1980 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br /> |style="background:| [[1980 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]]<br /> |style="background:| [[1980 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]]<br /> |style="background:| [[1980 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /> |style="background:| [[1980 Monaco Grand Prix|MON]]<br /> |style="background:| [[1980 Franse Grand Prix|FRA]]<br /> |style="background:| [[1980 Britse Grand Prix|GBR]]<br /> |style="background:| [[1980 Duitse Grand Prix|DUI]]<br /> |style="background:#efcfff;"| [[1980 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1980 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffcfcf;"| [[1980 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|DNQ}} |style="background:| [[1980 Kanadese Grand Prix|KAN]] |style="background:| [[1980 Verenigde State Grand Prix|VSA]] |colspan=2| ! NC ! 0 |- |rowspan=2| [[1981 Formule Een-seisoen|1981]] ![[Team Lotus|Team Essex Lotus]] !Lotus 81B !rowspan=2|Ford Cosworth DFV 3.0 [[V8-enjin|V8]] |style="background:#efcfff;"| [[1981 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#cfcfff;"| [[1981 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|11}} |style="background:#efcfff;"| [[1981 Argentynse Grand Prix|ARG]]<br />{{small|Ret}} |[[1981 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|WD}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1981 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|3}} |colspan=11| !rowspan=2| 14de !rowspan=2| 8 |- !nowrap| John Player Special [[Team Lotus]] !nowrap| [[Team Lotus|Lotus 87]] |colspan=5| |style="background:#efcfff;"| [[1981 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfffdf;"| [[1981 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|6}} |style="background:#cfcfff;"| [[1981 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|7}} |style="background:#ffcfcf;"| [[1981 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|DNQ}} |style="background:#efcfff;"| [[1981 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1981 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1981 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1981 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1981 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfffdf;"| [[1981 Caesars Palace Grand Prix|CPL]]<br />{{small|4}} |- |[[1982 Formule Een-seisoen|1982]] ! {{nowrap|John Player Special}} [[Team Lotus]] ! [[Team Lotus|Lotus 91]] ! Ford Cosworth DFV 3.0 [[V8-enjin|V8]] |style="background:#EFCFFF;"| [[1982 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1982 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|3}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1982 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]]<br />{{small|7}} | [[1982 San Marino Grand Prix|SMR]] |style="background:#EFCFFF;"| [[1982 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfffdf;"| [[1982 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|4}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1982 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1982 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|Ret}} | [[1982 Nederlandse Grand Prix|NED]] |style="background:#EFCFFF;"| [[1982 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|Ret}} | [[1982 Franse Grand Prix|FRA]] |style="background:#cfcfff;"| [[1982 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|9}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1982 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1982 Switserse Grand Prix|SWI]]<br />{{small|8}} |style="background:#cfcfff;"| [[1982 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|7}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1982 Caesars Palace Grand Prix|CPL]]<br />{{small|Ret}} ! 14de ! 7 |- |rowspan=2| [[1983 Formule Een-seisoen|1983]] !rowspan=2| {{nowrap|John Player Special}} [[Team Lotus]] ! [[Team Lotus|Lotus 92]] ! Ford Cosworth DFV 3.0 [[V8-enjin|V8]] |style="background:#CFCFFF;"| [[1983 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|12}} |style="background:#CFCFFF;"| [[1983 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]]<br />{{small|12}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1983 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#cfcfff;"| [[1983 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>12^†</small> |style="background:#EFCFFF;"| [[1983 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1983 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfffdf;"| [[1983 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|6}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1983 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|Ret}} |colspan=8| !rowspan=2 |13de !rowspan=2 |10 |- !nowrap| [[Team Lotus|Lotus 94T]] !nowrap| [[Renault|Renault-Gordini]] EF1 1.5 [[V6-enjin|V6]][[Turboaanjaer|t]] |colspan=8| |style="background:#DFFFDF;"| [[1983 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|4}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1983 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1983 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|5}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1983 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#DFFFDF;"| [[1983 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|8}} |style="background:#ffdf9f;"| ''[[1983 Europese Grand Prix|EUR]]''<br />{{small|3}} |style="background:#EFCFFF;"| [[1983 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]]<br />{{small|NC}} |- | [[1984 Formule Een-seisoen|1984]] !nowrap|John Player Special [[Team Lotus]] !nowrap| [[Team Lotus|Lotus 95T]] !nowrap| [[Renault|Renault-Gordini]] EF1 1.5 [[V6-enjin|V6]][[Turboaanjaer|t]] |style="background:#efcfff;"| [[1984 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1984 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1984 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1984 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1984 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|3}} |style="background:#efcfff;"| [[1984 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfffdf;"| [[1984 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|6}} |style="background:#efcfff;"| [[1984 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfffdf;"| '''[[1984 Dallas Grand Prix|DAL]]'''<br /><small>6^†</small> |style="background:#efcfff;"| [[1984 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfffdf;"| [[1984 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|4}} |style="background:#efcfff;"| [[1984 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1984 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />{{small|3}} |style="background:#efcfff;"| [[1984 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1984 Europese Grand Prix|EUR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1984 Portugese Grand Prix|POR]]<br />{{small|Ret}} ! 10de ! 13 |- |rowspan=2| [[1985 Formule Een-seisoen|1985]] !rowspan=2 nowrap| [[Williams F1|Canon Williams Honda-span]] !rowspan=2 nowrap| [[Williams F1|Williams FW10]] !nowrap| [[Honda Racing F1|Honda RA164E]] 1.5 [[V6-enjin|V6]][[Turboaanjaer|t]] |style="background:#efcfff;"| [[1985 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfffdf;"| [[1985 Portugese Grand Prix|POR]]<br />{{small|5}} |style="background:#dfffdf;"| [[1985 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|5}} |style="background:#cfcfff;"| [[1985 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|7}} |style="background:#dfffdf;"| [[1985 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|6}} |colspan=11| !rowspan=2| 6de !rowspan=2| 31 |- !nowrap| [[Honda Racing F1|Honda RA165E]] 1.5 [[V6-enjin|V6]][[Turboaanjaer|t]] |colspan=5| |style="background:#efcfff;"| [[1985 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffff;"| [[1985 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|DNS}} |style="background:#efcfff;"| [[1985 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfffdf;"| [[1985 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|6}} |style="background:#efcfff;"| [[1985 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfffdf;"| [[1985 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />{{small|6}} |style="background:#cfcfff;"| ''[[1985 Italiaanse Grand Prix|ITA]]''<br /><small>11^†</small> |style="background:#dfdfdf;"| [[1985 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| [[1985 Europese Grand Prix|EUR]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1985 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1985 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|Ret}} |- | [[1986 Formule Een-seisoen|1986]] ! nowrap| [[Williams F1|Canon Williams Honda-span]] ! nowrap| [[Williams F1|Williams FW11]] ! nowrap| [[Honda Racing F1|Honda RA166E]] 1.5 [[V6-enjin|V6]][[Turboaanjaer|t]] |style="background:#efcfff;"| [[1986 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1986 Spaanse Grand Prix|SPA]]''<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| [[1986 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfffdf;"| [[1986 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|4}} |style="background:#ffffbf;"| [[1986 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1986 Kanadese Grand Prix|KAN]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#dfffdf;"| [[1986 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|5}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1986 Franse Grand Prix|FRA]]''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1986 Britse Grand Prix|GBR]]''<br />{{small|1}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1986 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|3}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1986 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|3}} |style="background:#efcfff;"| [[1986 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1986 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1986 Portugese Grand Prix|POR]]''<br />{{small|1}} |style="background:#dfffdf;"| [[1986 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />{{small|5}} |style="background:#efcfff;"| '''[[1986 Australiese Grand Prix|AUS]]'''<br />{{small|Ret}} ! {{silwer}} ! 70 |- |[[1987 Formule Een-seisoen|1987]] !nowrap| [[Williams F1|Canon Williams Honda-span]] !nowrap| [[Williams F1|Williams FW11B]] !nowrap| [[Honda Racing F1|Honda RA167E]] 1.5 [[V6-enjin|V6]][[Turboaanjaer|t]] |style="background:#dfffdf;"| '''[[1987 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]'''<br />{{small|6}} |style="background:#ffffbf;"| [[1987 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| '''[[1987 Belgiese Grand Prix|BEL]]'''<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| '''[[1987 Monaco Grand Prix|MON]]'''<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfffdf;"| '''[[1987 Detroit Grand Prix|DET]]'''<br />{{small|5}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1987 Franse Grand Prix|FRA]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1987 Britse Grand Prix|GBR]]''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| '''''[[1987 Duitse Grand Prix|DUI]]'''''<br />{{small|Ret}} |style="background:#cfcfff;"| '''[[1987 Hongaarse Grand Prix|HON]]'''<br /><small>14^†</small> |style="background:#ffffbf;"| ''[[1987 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]''<br />{{small|1}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1987 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|3}} |style="background:#efcfff;"| [[1987 Portugese Grand Prix|POR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| [[1987 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1987 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffff;"| [[1987 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|DNS}} | [[1987 Australiese Grand Prix|AUS]] |style="background:#dfdfdf;"| '''{{Silwer}}''' |style="background:#dfdfdf;"| '''61''' |- | [[1988 Formule Een-seisoen|1988]] !nowrap| [[Williams F1|Canon Williams-span]] !nowrap| [[Williams F1|Williams FW12]] !nowrap| [[Judd]] 3.5 [[V8-enjin|V8]] |style="background:#efcfff;"| [[1988 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1988 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1988 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1988 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1988 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1988 Detroit Grand Prix|DET]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1988 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1988 Britse Grand Prix|GBR]]''<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| [[1988 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1988 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|Ret}} | [[1988 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1988 Italiaanse Grand Prix|ITA]] |style="background:#efcfff;"| [[1988 Portugese Grand Prix|POR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1988 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| [[1988 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1988 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|Ret}} ! 9de ! 12 |- | [[1989 Formule Een-seisoen|1989]] ![[Scuderia Ferrari]] ![[Scuderia Ferrari|Ferrari 640]] !Ferrari 035/5 3.5 [[V12-enjin|V12]] |style="background:#ffffbf;"| [[1989 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1989 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1989 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| ''[[1989 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]''<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1989 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#000; color:white;"| [[1989 Kanadese Grand Prix|<span style="color:white;">KAN</span>]]<br />{{small|DSQ}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1989 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1989 Britse Grand Prix|GBR]]''<br />{{small|2}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1989 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|3}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1989 Hongaarse Grand Prix|HON]]''<br />{{small|1}} |style="background:#ffdf9f;"| [[1989 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|3}} |style="background:#efcfff;"| [[1989 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#000; color:white;"| [[1989 Portugese Grand Prix|<span style="color:white;">POR</span>]]<br />{{small|DSQ}} | [[1989 Spaanse Grand Prix|SPA]] |style="background:#efcfff;"| [[1989 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1989 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|Ret}} ! 4de ! 38 |- |rowspan=2| [[1990 Formule Een-seisoen|1990]] !rowspan=2| [[Scuderia Ferrari]] ![[Scuderia Ferrari|Ferrari 641]] !Ferrari 036 3.5 [[V12-enjin|V12]] |style="background:#efcfff;"| [[1990 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfffdf;"| [[1990 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|4}} |style="background:#efcfff;"| [[1990 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1990 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|Ret}} |colspan=12| !rowspan=2| 5de !rowspan=2| 37 |- !nowrap| [[Scuderia Ferrari|Ferrari 641/2]] !Ferrari 037 3.5 [[V12-enjin|V12]] |colspan=4| |style="background:#ffdf9f;"| [[1990 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|3}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1990 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />{{small|2}} |style="background:#cfcfff;"| '''''[[1990 Franse Grand Prix|FRA]]'''''<br /><small>18^†</small> |style="background:#efcfff;"| '''''[[1990 Britse Grand Prix|GBR]]'''''<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1990 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#cfcfff;"| [[1990 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br /><small>17^†</small> |style="background:#efcfff;"| [[1990 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfffdf;"| [[1990 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|4}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1990 Portugese Grand Prix|POR]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1990 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| [[1990 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1990 Australiese Grand Prix|AUS]]''<br />{{small|2}} |- | [[1991 Formule Een-seisoen|1991]] !nowrap| [[Williams F1|Canon Williams]] [[Renault F1|Renault-span]] !nowrap| [[Williams F1|Williams FW14]] !nowrap| [[Renault F1|Renault RS3]] 3.5 [[V-enjin|V10]] |style="background:#efcfff;"| [[1991 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| ''[[1991 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]''<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| [[1991 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1991 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfffdf;"| ''[[1991 Kanadese Grand Prix|KAN]]''<br /><small>6^†</small> |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1991 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]''<br />{{small|2}} |style="background:#ffffbf;"| ''[[1991 Franse Grand Prix|FRA]]''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1991 Britse Grand Prix|GBR]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1991 Duitse Grand Prix|DUI]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1991 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| [[1991 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| [[1991 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|1}} |style="background:#000; color:white;"| ''[[1991 Portugese Grand Prix|<span style="color:white;">POR</span>]]''<br />{{small|DSQ}} |style="background:#ffffbf;"| [[1991 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| [[1991 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfdfdf;"| [[1991 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| '''{{Silwer}}''' |style="background:#dfdfdf;"| '''72''' |- |rowspan=2| [[1992 Formule Een-seisoen|1992]] !rowspan=2 nowrap| [[Williams F1|Canon Williams]] [[Renault F1|Renault-span]] !rowspan=2 nowrap| [[Williams F1|Williams FW14B]] !nowrap| [[Renault F1|Renault RS3C]] 3.5 [[V-enjin|V10]] |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1992 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1992 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1992 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1992 Spaanse Grand Prix|SPA]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1992 San Marino Grand Prix|SMR]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#dfdfdf;"| '''''[[1992 Monaco Grand Prix|MON]]'''''<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| [[1992 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1992 Franse Grand Prix|FRA]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| '''''[[1992 Britse Grand Prix|GBR]]'''''<br />{{small|1}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1992 Duitse Grand Prix|DUI]]'''<br />{{small|1}} |colspan=6| |rowspan=2 style="background:#ffffbf;"| '''{{Goud}}''' |rowspan=2 style="background:#ffffbf;"| '''108''' |- !nowrap| [[Renault F1|Renault RS4]] 3.5 [[V-enjin|V10]] |colspan=10| |style="background:#dfdfdf;"| ''[[1992 Hongaarse Grand Prix|HON]]''<br />{{small|2}} |style="background:#dfdfdf;"| '''[[1992 Belgiese Grand Prix|BEL]]'''<br />{{small|2}} |style="background:#efcfff;"| '''''[[1992 Italiaanse Grand Prix|ITA]]'''''<br />{{small|Ret}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1992 Portugese Grand Prix|POR]]'''<br />{{small|1}} |style="background:#efcfff;"| '''''[[1992 Japannese Grand Prix|JPN]]'''''<br />{{small|Ret}} |style="background:#efcfff;"| '''[[1992 Australiese Grand Prix|AUS]]'''<br />{{small|Ret}} |- |rowspan=2| [[1994 Formule Een-seisoen|1994]] !rowspan=2 nowrap| Rothmans [[Williams F1|Williams]] [[Renault F1|Renault]] !nowrap| [[Williams F1|Williams FW16]] !rowspan=2 nowrap| [[Renault F1|Renault RS6]] 3.5 [[V-enjin|V10]] | [[1994 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1994 San Marino Grand Prix|SMR]] | [[1994 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1994 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1994 Kanadese Grand Prix|KAN]] |style="background:#efcfff;"| [[1994 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|Ret}} | [[1994 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1994 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1994 Hongaarse Grand Prix|HON]] | [[1994 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1994 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1994 Portugese Grand Prix|POR]] |colspan=4| !rowspan=2| 9de !rowspan=2| 13 |- !nowrap| [[Williams Grand Prix Engineering|Williams FW16B]] |colspan=12| |style="background:#efcfff;"| [[1994 Europese Grand Prix|EUR]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#dfffdf;"| [[1994 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|4}} |style="background:#ffffbf;"| '''[[1994 Australiese Grand Prix|AUS]]'''<br />{{small|1}} | |- | [[1995 Formule Een-seisoen|1995]] !nowrap| Marlboro [[McLaren]] [[Mercedes-AMG|Mercedes]] !nowrap| [[McLaren|McLaren MP4/10B]] !nowrap| [[Mercedes-Benz|Mercedes FO 110]] 3.0 [[V-enjin|V10]] | [[1995 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1995 Argentynse Grand Prix|ARG]] |style="background:#cfcfff;"| [[1995 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />{{small|10}} |style="background:#efcfff;"| [[1995 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|Ret}} | [[1995 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1995 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1995 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1995 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1995 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1995 Hongaarse Grand Prix|HON]] | [[1995 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1995 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1995 Portugese Grand Prix|POR]] | [[1995 Europese Grand Prix|EUR]] | [[1995 Japannese Grand Prix|JPN]] | [[1995 Australiese Grand Prix|AUS]] ! NC ! 0 |- !colspan="23"|{{center|Bronne:<ref name=MSportStats>{{cite web|title=Rene Arnoux Results|url=https://motorsportstats.com/driver/rene-arnoux/results|publisher=Motorsport Stats|access-date=26 August 2023}} {{Dooie skakel|date=Oktober 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite book|last=Small|first=Steve|title=Grand Prix Who's Who|chapter=Rene Arnoux|url=https://archive.org/details/grandprixwhoswho0000smal|year=2000|edition=Third|publisher=Travel Publishing|location=Reading, Berkshire|pages=38–41|access-date=7 August 2023|isbn=978-1-902007-46-5|url-access=registration|via=Internet Archive}}</ref>}} |} '''†''' Renjaer het uitgeval maar is wel geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die renafstand voltooi het. == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Mansell, Nigel}} [[Kategorie:Britse renjaers]] [[Kategorie:Engelse sportlui]] [[Kategorie:Formule Een-renjaers]] [[Kategorie:Formule Een-Wêreldbestuurderskampioene]] [[Kategorie:Geboortes in 1953]] [[Kategorie:Lewende mense]] eytelraub09at9qeakzk1xvjaeqrdlo 0 106780 2976454 2847813 2026-10-07T12:27:56Z CommonsDelinker 1161 "Mary_Poppins1.jpg" is verwyder omdat dit in Commons deur [[c:User:Christian Ferrer|Christian Ferrer]] verwyder is omrede: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files in Category:Mary Poppins (film)|]] 2976454 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Naam = Julie Andrews | Beeld = JulieAndrews face.jpg | Beeldonderskrif = Julie Andrews | Geboortenaam = Julia Elizabeth Wells | Geboortedatum = {{GDEO|1935|10|1}} | Geboorteplek = Walton-on-Thames, [[Surrey]], [[Engeland]] | Nasionaliteit = Brits | Beroep = Aktrise, sanger | Aktiewe jare = 1964–nou | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | imdb = 0000267 | Toekennings = [[Orde van die Britse Ryk]] }} Dame '''Julie Andrews''' (geb. 1 Oktober 1935)<ref name="BBC">[http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/584154.stm "Dame Julie: The sound of music"]. BBC. 31 Desember 1999. Besoek op 29 Januarie 2007.</ref> is 'n [[Britse]] sanger, aktrise en skrywer van kinderboeke. Andrews was in talle [[rolprent]]e te sien, maar is veral bekend vir haar vertolkings in ''Mary Poppins'' (1964) en ''The Sound of Music'' (1965).<ref name="HAT Taal-en-feitegids">HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, {{ISBN|978-1-77578-243-8}}</ref> Sy is in 2000 tot Dame Kommandeur in die [[Orde van die Britse Ryk]] (DBE) benoem. Andrews se ouers, Barbara Ward Wells en Edward Charles (Ted) Wells, is aan die begin van die [[Tweede Wêreldoorlog]] geskei. Sy en haar broer John bly eers by hulle pa in Surrey. In ongeveer 1940 het Andrews by haar ma ingetrek, omdat haar pa gedink het dat sy beter opleiding vir haar artistieke loopbaan daar kon kry. Op negentienjarige ouderdom begin sy haar Broadway-loopbaan, en ná haar eerste film, ''Mary Poppins'', het sy die wêreld aan haar voete gehad. Suksesse soos ''The Sound of Music'' en ''Victor Victoria'' volg, sowel as haar eie TV-reeks en kinderboeke, soos ''The Last of The Really Great Whangdoodles''. Sy het die kinderboek-reeks, ''Dumpy the Dumptruck'', saam met haar dogter Emma geskryf. Sy was met die Pink Panther-regisseur Blake Edwards getroud tot sy dood op 15 Desember 2010, ná 'n eerste huwelik met tekenaar en kostuumontwerper Tony Walton. Sy het een dogter, Emma (Kate), by Walton. Sy het daarnaas tot die opvoeding van Edwards se kinders (Jennifer en Geoffrey) bygedra, sowel as twee aangenome Viëtnamese meisies, Amy en Joanna Edwards, grootgemaak. In 1997 kry sy groeisels op haar [[stembande]] en sy verloor haar sangstem na 'n onsuksesvolle operasie. Sy kon darem nog praat, en kan op die klankbane van films soos ''Shrek 2'', ''Shrek the Third'' en ''The Princess Diaries'' gehoor word. Op 28 Januarie 2007 ontvang sy 'n ''Screen Actors Guild Award'' vir haar [[oeuvre]]. Sy is as nommer 59 op die lys van 100 grootste Britte van alle tye gelys.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2208671.stm |title=BBC – 100 great British heroes |publisher=BBC News |date=21 Augustus 2002 |access-date=16 Desember 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200410041756/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2208671.stm |archive-date=10 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> == Filmografie == [[Lêer:Julie Andrews HWoF Star.jpg|duimnael|Andrews se ster op die [[Hollywood Walk of Fame]].]] * ''Mary Poppins'' (1964) * ''The Americanization of Emily'' (1964) * ''The Sound of Music'' (1965) * ''Hawaii'' (1966) * ''Torn Curtain'' (1966) * ''Thoroughly Modern Millie'' (1967) * ''Star!'' (1968) * ''Darling Lili'' (1970) * ''The Tamarind Seed'' (1974) * ''10'' (1979) * ''Little Miss Marker'' (1980) * ''S.O.B.'' (1981) * ''Viktor/Viktoria'' (1982) * ''The Princess Diaries'' (2001) * ''Shrek 2'' (2003) * ''The Princess Diaries 2: Royal Engagement'' (2004) * ''Shrek the Third'' (2007) * ''Enchanted'' (2007) == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * {{IMDb naam|0000267}} * {{Commonskat-inlyn|Julie Andrews}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Andrews, Julie}} [[Kategorie:Engelse aktrises van die 20ste eeu]] [[Kategorie:Engelse aktrises van die 21ste eeu]] [[Kategorie:Engelse sangers]] [[Kategorie:Engelse skrywers]] [[Kategorie:Geboortes in 1935]] [[Kategorie:Lewende mense]] dy0c2cb72wpafvde75t05q4m639bkdf 2976619 2976454 2026-10-07T18:15:17Z SpesBona 2720 /* Filmografie */ + Prent 2976619 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Naam = Julie Andrews | Beeld = JulieAndrews face.jpg | Beeldonderskrif = Julie Andrews | Geboortenaam = Julia Elizabeth Wells | Geboortedatum = {{GDEO|1935|10|1}} | Geboorteplek = Walton-on-Thames, [[Surrey]], [[Engeland]] | Nasionaliteit = Brits | Beroep = Aktrise, sanger | Aktiewe jare = 1964–nou | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | imdb = 0000267 | Toekennings = [[Orde van die Britse Ryk]] }} Dame '''Julie Andrews''' (geb. 1 Oktober 1935)<ref name="BBC">[http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/584154.stm "Dame Julie: The sound of music"]. BBC. 31 Desember 1999. Besoek op 29 Januarie 2007.</ref> is 'n [[Britse]] sanger, aktrise en skrywer van kinderboeke. Andrews was in talle [[rolprent]]e te sien, maar is veral bekend vir haar vertolkings in ''Mary Poppins'' (1964) en ''The Sound of Music'' (1965).<ref name="HAT Taal-en-feitegids">HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, {{ISBN|978-1-77578-243-8}}</ref> Sy is in 2000 tot Dame Kommandeur in die [[Orde van die Britse Ryk]] (DBE) benoem. Andrews se ouers, Barbara Ward Wells en Edward Charles (Ted) Wells, is aan die begin van die [[Tweede Wêreldoorlog]] geskei. Sy en haar broer John bly eers by hulle pa in Surrey. In ongeveer 1940 het Andrews by haar ma ingetrek, omdat haar pa gedink het dat sy beter opleiding vir haar artistieke loopbaan daar kon kry. Op negentienjarige ouderdom begin sy haar Broadway-loopbaan, en ná haar eerste film, ''Mary Poppins'', het sy die wêreld aan haar voete gehad. Suksesse soos ''The Sound of Music'' en ''Victor Victoria'' volg, sowel as haar eie TV-reeks en kinderboeke, soos ''The Last of The Really Great Whangdoodles''. Sy het die kinderboek-reeks, ''Dumpy the Dumptruck'', saam met haar dogter Emma geskryf. Sy was met die Pink Panther-regisseur Blake Edwards getroud tot sy dood op 15 Desember 2010, ná 'n eerste huwelik met tekenaar en kostuumontwerper Tony Walton. Sy het een dogter, Emma (Kate), by Walton. Sy het daarnaas tot die opvoeding van Edwards se kinders (Jennifer en Geoffrey) bygedra, sowel as twee aangenome Viëtnamese meisies, Amy en Joanna Edwards, grootgemaak. In 1997 kry sy groeisels op haar [[stembande]] en sy verloor haar sangstem na 'n onsuksesvolle operasie. Sy kon darem nog praat, en kan op die klankbane van films soos ''Shrek 2'', ''Shrek the Third'' en ''The Princess Diaries'' gehoor word. Op 28 Januarie 2007 ontvang sy 'n ''Screen Actors Guild Award'' vir haar [[oeuvre]]. Sy is as nommer 59 op die lys van 100 grootste Britte van alle tye gelys.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2208671.stm |title=BBC – 100 great British heroes |publisher=BBC News |date=21 Augustus 2002 |access-date=16 Desember 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200410041756/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2208671.stm |archive-date=10 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> == Filmografie == [[Lêer:Mary Poppins screen 2.jpg|duimnael|Julie Andrews as Mary Poppins (1964)]] [[Lêer:Julie Andrews HWoF Star.jpg|duimnael|Andrews se ster op die [[Hollywood Walk of Fame]]]] * ''Mary Poppins'' (1964) * ''The Americanization of Emily'' (1964) * ''The Sound of Music'' (1965) * ''Hawaii'' (1966) * ''Torn Curtain'' (1966) * ''Thoroughly Modern Millie'' (1967) * ''Star!'' (1968) * ''Darling Lili'' (1970) * ''The Tamarind Seed'' (1974) * ''10'' (1979) * ''Little Miss Marker'' (1980) * ''S.O.B.'' (1981) * ''Viktor/Viktoria'' (1982) * ''The Princess Diaries'' (2001) * ''Shrek 2'' (2003) * ''The Princess Diaries 2: Royal Engagement'' (2004) * ''Shrek the Third'' (2007) * ''Enchanted'' (2007) == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * {{IMDb naam|0000267}} * {{Commonskat-inlyn|Julie Andrews}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Andrews, Julie}} [[Kategorie:Engelse aktrises van die 20ste eeu]] [[Kategorie:Engelse aktrises van die 21ste eeu]] [[Kategorie:Engelse sangers]] [[Kategorie:Engelse skrywers]] [[Kategorie:Geboortes in 1935]] [[Kategorie:Lewende mense]] ogoo3o1zgq08ktqnp0tljbdo34pg0gu 6 108463 2976759 1431065 2026-10-08T11:52:05Z JMK 649 weergawe 2976759 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= {{af|1=Ds. en mev. J.S. Hauman toe hulle in bediening van die [[NG gemeente Riebeek-Kasteel]] gestaan het}} |bron=''Gedenkbrosjure van die NG gemeente Riebeek-Kasteel'', 1938 |datum=Omstreeks 1900 |daarsteller=Morné van Rooyen |outeur=Onbekend |ander_weergawes= [[Lêer:Ds en mev JS Hauman, valskleur-KI-herskepping.jpg|85px|KI-konsep]] }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{PD-SA}} [[Kategorie:Predikante van die Nederduitse Gereformeerde Kerk]] t9sp75s3fk0d3ud8y8e0kw69je94f9g 0 115003 2976735 2826917 2026-10-08T07:53:58Z Aliwal2012 39067 2976735 wikitext text/x-wiki '''Pienkes du Plessis''' (*[[1935]] -) is ’n sakeman en [[Afrikaanse skrywer]]. Hoewel sy 'regte' naam '''Gert van Eden du Plessis''' is, skryf hy onder sy noemnaam Pienkes. Hy maak ook van die skuilnaam Gerrit du Plessis gebruik. == Lewe en werk == Gert van Eden du Plessis is in 1935 gebore en word groot op ’n plaas in Vaalharts in die [[Noord-Kaap]], tussen [[Kimberley]] en Vryburg. Hy matrikuleer aan die Hoër Volkskool [[Potchefstroom]] en studeer aan die [[Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys]], waar hy hom as onderwyser bekwaam. Na drie jaar in die onderwys in Johannesburg sluit hy as omroeper-regisseur by die Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie ([[SAUK]]) in [[Durban]] aan. In 1964 is hy medestigter van Motorvia, later ’n beduidende rolspeler in Suid-Afrika se vervoerbedryf. Na tien jaar in Durban keer hy terug na Johannesburg, waar hy uiteindelik vir 35 jaar sal bly. Hy verkoop sy sakebelange in 1990 en raak toenemend betrokke in wild- en natuurbewaring. So is hy die stigter van die Welgevonden-wildreservaat in die [[Waterberg]]e. Hy is ook medestigter van die [[Aardklop Kunstefees]] en van Helpmekaar Kollege, een van die eerste Afrikaanse privaatskole onder die nuwe politieke bedeling. Hy is getroud met Lizzie Redelinghuys, ook van Vaalharts en Potchefstroom en hulle het drie kinders, ’n seun (Werner) en twee dogters (Janie en Karen). Sy dogter [[Janie du Plessis|Janie]] word later self bekend as televisie-aanbieder en aktrise. Na aftrede bly hy en sy vrou in [[Somerset-Wes]]. == Skryfwerk == Hy begin skryf terwyl hy by die SAUK werk en tientalle radiodramas, tydskrifverhale en vervolgverhale sien die lig, onder verskeie skuilname, waaronder Gerrit du Plessis. Dit is egter eers met die publikasie van sy kampvuurstories in die bundel “''Duinestories''” wat hy groter bekendheid verwerf. Hierin skryf hy geestige stories wat hoofsaaklik oor jag handel maar weens die gesellige verteltrant aanklank by ’n baie breër publiek vind. Hierdie bundel, met ’n paar ekstra verhale as toegif, word heruitgegee onder die titel “''Die perdekombers en ander stories uit die jagveld''”.<ref>Roux, Jaybee “Beeld” 14 Mei 2007</ref> “''Anderkant duskant''”<ref>De Beer, Erika “Beeld” 22 Oktober 2012</ref> is ’n roman wat tussen die dertiger- en vyftigerjare van die twintigste eeu in Jurieskloof afspeel, in ’n tydvak toe rassisme nog hoogty vier. Coen Rheeder is een van die min wat kans kry om aan Jurieskloof te ontsnap, maar word deur ramp op ramp agtervolg. Naby Jurieskloof is ’n swart trustgebied met ’n wit Roomse pedofielpriester. Terwyl Coen teen die rampe stry, beplan Dikgo Legatlo sy wraak teen die witmense nadat hy as klein seuntjie moes sien hoe wit boere sy pa wreed aanrand. “''Ek ken jou''” is ’n spanningsverhaal wat die intriges van die sakewêreld as agtergrond het.  Ongewoon is die gebruik van twee ek-vertellers, die slagoffer en die moordenaar. Wilhelm is die slagoffer wat alles probeer om aan die lewe te bly, terwyl die moordenaar ewe vasberade is om hom dood te maak. “''Die man''” bevat vyf sketse, met “''Die man wat so eerlik was''” wat in 1964 as kortverhaal in ''Sarie Marais'' verskyn het. Twee ander sketse is aanvanklik as radiodramas uitgesaai. Verskeie van sy dramas en radiodramas word op die webwerf LitNet-spens gepubliseer, insluitende “''Septemberreën''”, “''Lekker is ’n vinger lank''” en “''Die man uit een stuk''”. Die radiodrama “''Septemberreën''” word reeds in 1963 uitgesaai. Hierin daal vier persone met ’n hysbak die aarde in. Elkeen het sy eie siening van wat besig is om te gebeur en wat aan die einde gaan gebeur. “''Lekker is ’n vinger lank''” is ’n politiek inkorrekte klug, met vier uiteenlopende karakters (’n geleerde oom uit Pretoria, ’n gay kêreltjie uit Sandton, ’n AWB-boer uit Ventersdorp en ’n tert uit Bloemfontein) wat saam by Petrus se poort beland. Die poortwag is egter bruin. In die radiodrama “''Die man uit een stuk''” (wat in 2010 deur Radiosondergrense uitgesaai word) veg drie ou mans om hulle maatskappy, Vista Konsultante, van bankrotskap te red. Volgens die ouditeur is die maatskappy egter reeds bankrot met geen hoop op redding nie. Die maatskappy het ’n trotse geskiedenis en die voorsitter is ’n bekende man in die reklamewêreld. Hy is op die raad van die handelskamer en dien in talle komitees en hy is nie van plan om saam met sy maatskappy ten gronde te gaan nie. == Publikasies == {| class="wikitable" !Jaar !Publikasies |- | !Pienkes du Plessis |- |1996 |Duinestories |- |2007 |Die perdekombers en ander stories uit die jagveld |- |2012 |Anderkant duskant |- | |Ek ken jou |- | |Die man |- |2016 2016 |Ons Camino, 'n Spaanse avontuur Robbie se broer se roer en ander jagverhale |- | !Gerrit du Plessis |- |1960 1963 |'n Stad moet sterf Die laaste koeël |} == Bronnelys == === Boeke === * Kannemeyer, J.C. “Die Afrikaanse literatuur 1652-2004” [[Human & Rousseau]] Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 2005 === Tydskrifte en koerante === * Schmidt, Helen “Naweke is vir ernstige sake” “Rapport-Tydskrif” 9 Februarie 1997 === Internet === * Bruwer, Naomi LitNet: <nowiki>http://www.litnet.co.za/fotos-pienkes-du-plessis-se-driedubbele-boekbekendstelling/</nowiki> * Esaach: <nowiki>http://www.esaach.org.za/index.php?title=Du_Plessis,_Gerrit</nowiki> * NB-Uitgewers: <nowiki>http://www.nb.co.za/Authors/3429</nowiki> * Pot-Shot: <nowiki>http://www.pot-shot.co.za/?y=article&company=17&article=3223&nl=504&click=web&subsection=88&langu=1#.Vt6kcTFumM8</nowiki> * Worldcat: <nowiki>http://www.worldcat.org/identities/lccn-n2001-37435/</nowiki> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Du Plessis, Pienkes}} [[Kategorie:Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Geboortes in 1935]] [[Kategorie:Alumni van Hoër Volkskool, Potchefstroom]] [[Kategorie:Alumni van die Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys]] 9ibafgkdjlykj4y04xlv8uowvbatx8z 0 116282 2976741 2428786 2026-10-08T09:31:28Z ~2026-54415-72 215837 url 2976741 wikitext text/x-wiki '''Rina Sherman''' is ’n dokumentêre [[rolprent|filmvervaardiger]] en [[skrywer]] van ’n [[Afrikaans]]e [[roman]]. == Lewe en werk == Rina Sherman word groot in Kaapstad, waar sy in 1969 haar laerskoolopleiding voltooi. Haar ouers, Thomas W.W. (Tommie) en Elisabeth Sherman, verhuis dan na [[Johannesburg]], waar sy verder skoolgaan. Sy neem deurentyd musieklesse (klavier en viool), skryf gedigte en neem ook kunsklasse. Na matriek neem sy vir twee jaar private klasse in komposisie by Klaus von Oostveen en dan studeer sy vanaf 1977 aan die Konservatorium van die [[Universiteit van die Witwatersrand]]. Sy neem ook klasse in [[Antropologie]] by David Hammond-Tooke en Johnny Clegg, Kunsgeskiedenis, Sielkunde en [[Duits]]. Intussen behaal sy haar Lisensiaat in Musiek in 1980 aan die Trinity College of Music en voltooi dan die B.Mus. Honneurs-graad aan die Universiteit van die Witwatersrand in 1982. Sy is opgeleide klassieke musikant, maar besef gedurende haar studies dat sy haarself nie genoegsaam in musiek kan uitdruk nie en woorde en beelde ook nodig het. Sy werk dus hierna ook in die [[Teater van die Absurde|teater]] en in die filmbedryf. Na voltooiing van haar universiteitstudies werk sy vanaf 1982 by die [[Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie]] as beeldmenger van drama- en musiekproduksies, maar sy maak ook onafhanklik verskeie dokumentêre en kortfilms, wat insluit “''[https://www.kediteur.com/produit/eugene-jardin-portrait-of-a-sculptor/ Eugene Jardin]''” en “''[http://rinasherman.com/film/ChickenMovieCluck/CMCFilmexcerpt.html Chicken Movie, Cluck]!''” As private musiekonderwyseres gee sy musieklesse by [[Funafuti|FUBA]] (Federated Union of Black Artists), waar sy bewus word van die impak van die [[regering]] se beleid op swart mense. In 1983 is sy stigterslid van die onafhanklike Possession Arts-groep. Sy werk ook as aktrise-komediant in die opvoering vir swart gehore, “''A walk at Night''”, saam met ’n swart teatergroep by die Dhlomo Teater in [[Newtownabbey|Newtown]] in Johannesburg. Hierdie aktiwiteite trek die aandag van die destydse veiligheidspolisie, wat haar agtervolg, en as gevolg van hierdie intimidasie emigreer sy in 1984 na [[Parys]] in [[Frankryk]]. In 1988 aanvaar sy Franse [[burgerskap]]. Sy behaal in 1990 haar doktorsgraad in die rolprentwese met onderskeiding aan die Sorbonne Universiteit in [[Parys]] onder toesig van die gerespekteerde antropologiese filmregisseur, Jean Rouch. Die titel van haar proefskrif is “''Aux origines d'une façon de voir: Du désir à la volonté de filmer''”. Hierna is sy betrokke by die maak van verskeie films en deurloop verdere kursusse in die rolprentkuns in [[Londen]] en Parys. Sy is [http://rinasherman.com/Multimedia/humalavillette.html oudiovisuele direkteur] van die kulturele program “''South Africa: Music of Freedom in La Villette, 1995''”, wat onder andere ’n retrospektief bied op die Suid-Afrikaanse filmbedryf. In 1996 wen sy die Franse beurs, Villa Medicis Hors les Murs, wat haar in staat stel om intensiewe navorsing oor Suider-Afrikaanse filmargiewe te doen en in September 1996 organiseer sy ook Jean Rouch se toer van Suider-Afrikaanse universiteite in samewerking met die Franse Instituut van Suid-Afrika en die Franse Ambassade in [[Namibië]]. In 1997 word ’n Lavoisier Research-beurs aan haar toegeken deur die Franse Departement van Buitelandse Sake vir die multimedia langtermyn projek “''The Ovahimba Years''”. Dit behels tekeninge, orale tradisie, [[video]], [[film]] en [[fotografie]] wat daarop gemik is om ’n lewendige spoor te laat van die [[Ovahimba]] in Namibië se kultuurerfenis. Vir sewe jaar leef sy onder hierdie mense en dokumenteer daagliks op verskeie maniere hulle rituele en aktiwiteite. In 2002 bied sy die multimedia uitstalling, “''Work in Progress''”, by die Frans-Namibiese Kultuursentrum in [[Windhoek]] aan, wat die werk tot op daardie stadium uitbeeld. In 2003 brei sy hierdie studie uit na die suidweste van [[Angola]] en dek sodoende die gehele Otjiherero sosiolinguistiese en kulturele landskap. Hierdie navorsing word in verskeie films en ander dokumente verwerk en die film “''Keep the dance alive''” is slegs een van die eindprodukte. Ander films is onder andere “''Shake your brains''”, oor [[alkohol]] misbruik in hierdie gemeenskap, “''When visitors come''”, wat haar verhouding met ’n Omuhimba familie uitbeeld en “''In the outskirts of Opuwo''”, wat die lewe op hierdie pastorale dorpie ondersoek. "The Ovahimba Years / Rina Sherman Files" is sedert 2015 bewaar by die Franse Nationale Biblioteek (BnF). Wanneer sy na sewe jaar weer terugkeer na Parys, maak sy die film “''[http://rinasherman.com/film/parisexile/PdoMEFilmPageEn.html Paris of My Exiles]''”, waarin sy deur die oog van iemand wat sewe jaar in ’n hut gebly het na die groot stad kyk. In Parys vestig sy haar eers in die sewende arondissement oorkant die Suid-Afrikaanse Ambassade op die linkeroewer van die [[Seine]], maar verhuis later na ’n stil buurt van die [[Montmartre]]-bult aan die regteroewer van die Seine. == Skryfwerk == In die selferkende outobiografiese roman<ref>Hough, Barrie “Rapport” 22 Junie 1997</ref> “''Uitreis''” skets sy die lewe van ’n jong aktrise (Tilda Kaufman) in apartheid Suid-Afrika as Afrikanerdogter van ’n Broederbond-pa. Die uitreis van die titel verwys na die veelvuldige reise wat sy onderneem, omdat sy haar nêrens tuis voel nie.<ref>Wybenga, Gretel “Beeld” 11 Augustus 1997</ref> So vlug sy as kind weg van ’n onhoudbare skoolsituasie, weg van negatiewe werksomstandighede, weg van haar minnaars en selfs weg van haar ongebore baba wat sy laat aborteer. Sy rebelleer teen al die norms waarmee sy groot geword het en soek ontvlugting deur die land uit te vlug. Die grootste verwydering is egter tussen haar en haar pa, en op ’n manier is haar soeke altyd na iets om hierdie leemte te vul. Wanneer sy terugkeer om haar pa se begrafnis by te woon, word sy gedwing om haar eie verlede en dié van haar land in oënskou te neem. Haar gedigte “''Vervloekte moeder''” en “''’n Hoender is ’n vrou sonder hare''” verskyn in die tydskrif ''Stet'' en word deur Johann de Lange en Antjie Krog in die versamelbundel “''Die dye trek die dye aan''” opgeneem. In 2007 publiseer sy haar eerste boek in Frans, “''Le huitième mort de Tibherine''”. Hierin ondersoek sy die omstandighede wat gelei het na die geheimsinnige dood van haar lewensmaat, die onafhanklike joernalis Didier Contant, wat ten tyde van sy dood die kaping en moord in Mei 1996 op die sewe Christelike monnike van Tibherine in Algerië ondersoek het. Op raaiselagtige wyse het Didier kort voor publikasie van sy derde ondersoek en na ’n maand lange navorsingsreis in Algerië, van die vyfde verdieping van sy woonstelgebou in Frankryk na sy dood geval. Haar ondersoek lei uiteindelik na die inhegtenisname van ’n Franse linksgesinde, Jean-Baptiste Rivoire. Sy publiseer ook die foto-teksboek “''Ma vie avec les Ovahimba''” (“My lewe saam met die Ovahimba”), en in 2018, publiseer sy "Dans le sillage de Jean Rouch / Rina Sherman (Ed.). == Publikasies == {| class="wikitable" !Jaar !Publikasies |- |1997 |Uitreis |- |2007 |Le huitième mort de Tibherine |- |2009 |Ma vie avec les Ovahimba |} 2018, Dans le sillage de Jean Rouch : Témoignages et essais, Préface de [[Jean-Claude Carrière]], Rina Sherman, Ed. http://www.editions-msh.fr/livre/?GCOI=27351100208760 == Bronnelys == === Boeke === * Kannemeyer, J.C. “Die Afrikaanse literatuur 1652-2004” Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 2005 * Van Coller, H.P. (red.) “Perspektief en Profiel Deel 3” Van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe  2006 === Tydskrifte en koerante === * Engelbrecht, Theunis “Broederbondwaardes ‘siek grap’ – Rina” “Beeld” 14 Junie 1997 * Schoombie, Schalk “Rina Sherman se duiwels is uitgedryf” “Bylae by Nasionale Koerante” 6 September 1997 * Venter, Eben “Die geskenk van liefde” “By” 25 Julie 2009 * Venter, Eben “Die dubbele slangkop” “By” 1 Augustus 2009 === Internet === * Cloete, Henry Rapport: http://m24arg02.naspers.com/argief/berigte/rapport/2009/12/21/RH/9/hcbrinkherrie.html{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Documentary Educational Resources: http://www.der.org/films/filmmakers/rina-sherman.html * Engelbrecht, Theunis Beeld: http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1997/06/14/13/1.html{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Rademeyer, Ronelle Volksblad: http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2000/12/21/14/2.html{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Republikein: http://www.republikein.com.na/kollig/rina-sherman-se-werk-op-web.27332.php * Rina Sherman: http://www.rinasherman.com/indexecrit.html == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Sherman, Rina}} [[Kategorie:Afrikaanse skrywers]] ad1942kjdwyherwr15q309tudjux2b6 2976742 2976741 2026-10-08T09:32:26Z ~2026-54415-72 215837 url 2976742 wikitext text/x-wiki '''Rina Sherman''' is ’n dokumentêre [[rolprent|filmvervaardiger]] en [[skrywer]] van ’n [[Afrikaans]]e [[roman]]. == Lewe en werk == Rina Sherman word groot in Kaapstad, waar sy in 1969 haar laerskoolopleiding voltooi. Haar ouers, Thomas W.W. (Tommie) en Elisabeth Sherman, verhuis dan na [[Johannesburg]], waar sy verder skoolgaan. Sy neem deurentyd musieklesse (klavier en viool), skryf gedigte en neem ook kunsklasse. Na matriek neem sy vir twee jaar private klasse in komposisie by Klaus von Oostveen en dan studeer sy vanaf 1977 aan die Konservatorium van die [[Universiteit van die Witwatersrand]]. Sy neem ook klasse in [[Antropologie]] by David Hammond-Tooke en Johnny Clegg, Kunsgeskiedenis, Sielkunde en [[Duits]]. Intussen behaal sy haar Lisensiaat in Musiek in 1980 aan die Trinity College of Music en voltooi dan die B.Mus. Honneurs-graad aan die Universiteit van die Witwatersrand in 1982. Sy is opgeleide klassieke musikant, maar besef gedurende haar studies dat sy haarself nie genoegsaam in musiek kan uitdruk nie en woorde en beelde ook nodig het. Sy werk dus hierna ook in die [[Teater van die Absurde|teater]] en in die filmbedryf. Na voltooiing van haar universiteitstudies werk sy vanaf 1982 by die [[Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie]] as beeldmenger van drama- en musiekproduksies, maar sy maak ook onafhanklik verskeie dokumentêre en kortfilms, wat insluit “''[https://www.kediteur.com/produit/eugene-jardin-portrait-of-a-sculptor/ Eugene Jardin]''” en “''[https://www.rinasherman.com/films/art-films/chicken-movie-cluck/ Chicken Movie, Cluck]!''” As private musiekonderwyseres gee sy musieklesse by [[Funafuti|FUBA]] (Federated Union of Black Artists), waar sy bewus word van die impak van die [[regering]] se beleid op swart mense. In 1983 is sy stigterslid van die onafhanklike Possession Arts-groep. Sy werk ook as aktrise-komediant in die opvoering vir swart gehore, “''A walk at Night''”, saam met ’n swart teatergroep by die Dhlomo Teater in [[Newtownabbey|Newtown]] in Johannesburg. Hierdie aktiwiteite trek die aandag van die destydse veiligheidspolisie, wat haar agtervolg, en as gevolg van hierdie intimidasie emigreer sy in 1984 na [[Parys]] in [[Frankryk]]. In 1988 aanvaar sy Franse [[burgerskap]]. Sy behaal in 1990 haar doktorsgraad in die rolprentwese met onderskeiding aan die Sorbonne Universiteit in [[Parys]] onder toesig van die gerespekteerde antropologiese filmregisseur, Jean Rouch. Die titel van haar proefskrif is “''Aux origines d'une façon de voir: Du désir à la volonté de filmer''”. Hierna is sy betrokke by die maak van verskeie films en deurloop verdere kursusse in die rolprentkuns in [[Londen]] en Parys. Sy is [http://rinasherman.com/Multimedia/humalavillette.html oudiovisuele direkteur] van die kulturele program “''South Africa: Music of Freedom in La Villette, 1995''”, wat onder andere ’n retrospektief bied op die Suid-Afrikaanse filmbedryf. In 1996 wen sy die Franse beurs, Villa Medicis Hors les Murs, wat haar in staat stel om intensiewe navorsing oor Suider-Afrikaanse filmargiewe te doen en in September 1996 organiseer sy ook Jean Rouch se toer van Suider-Afrikaanse universiteite in samewerking met die Franse Instituut van Suid-Afrika en die Franse Ambassade in [[Namibië]]. In 1997 word ’n Lavoisier Research-beurs aan haar toegeken deur die Franse Departement van Buitelandse Sake vir die multimedia langtermyn projek “''The Ovahimba Years''”. Dit behels tekeninge, orale tradisie, [[video]], [[film]] en [[fotografie]] wat daarop gemik is om ’n lewendige spoor te laat van die [[Ovahimba]] in Namibië se kultuurerfenis. Vir sewe jaar leef sy onder hierdie mense en dokumenteer daagliks op verskeie maniere hulle rituele en aktiwiteite. In 2002 bied sy die multimedia uitstalling, “''Work in Progress''”, by die Frans-Namibiese Kultuursentrum in [[Windhoek]] aan, wat die werk tot op daardie stadium uitbeeld. In 2003 brei sy hierdie studie uit na die suidweste van [[Angola]] en dek sodoende die gehele Otjiherero sosiolinguistiese en kulturele landskap. Hierdie navorsing word in verskeie films en ander dokumente verwerk en die film “''Keep the dance alive''” is slegs een van die eindprodukte. Ander films is onder andere “''Shake your brains''”, oor [[alkohol]] misbruik in hierdie gemeenskap, “''When visitors come''”, wat haar verhouding met ’n Omuhimba familie uitbeeld en “''In the outskirts of Opuwo''”, wat die lewe op hierdie pastorale dorpie ondersoek. "The Ovahimba Years / Rina Sherman Files" is sedert 2015 bewaar by die Franse Nationale Biblioteek (BnF). Wanneer sy na sewe jaar weer terugkeer na Parys, maak sy die film “''[http://rinasherman.com/film/parisexile/PdoMEFilmPageEn.html Paris of My Exiles]''”, waarin sy deur die oog van iemand wat sewe jaar in ’n hut gebly het na die groot stad kyk. In Parys vestig sy haar eers in die sewende arondissement oorkant die Suid-Afrikaanse Ambassade op die linkeroewer van die [[Seine]], maar verhuis later na ’n stil buurt van die [[Montmartre]]-bult aan die regteroewer van die Seine. == Skryfwerk == In die selferkende outobiografiese roman<ref>Hough, Barrie “Rapport” 22 Junie 1997</ref> “''Uitreis''” skets sy die lewe van ’n jong aktrise (Tilda Kaufman) in apartheid Suid-Afrika as Afrikanerdogter van ’n Broederbond-pa. Die uitreis van die titel verwys na die veelvuldige reise wat sy onderneem, omdat sy haar nêrens tuis voel nie.<ref>Wybenga, Gretel “Beeld” 11 Augustus 1997</ref> So vlug sy as kind weg van ’n onhoudbare skoolsituasie, weg van negatiewe werksomstandighede, weg van haar minnaars en selfs weg van haar ongebore baba wat sy laat aborteer. Sy rebelleer teen al die norms waarmee sy groot geword het en soek ontvlugting deur die land uit te vlug. Die grootste verwydering is egter tussen haar en haar pa, en op ’n manier is haar soeke altyd na iets om hierdie leemte te vul. Wanneer sy terugkeer om haar pa se begrafnis by te woon, word sy gedwing om haar eie verlede en dié van haar land in oënskou te neem. Haar gedigte “''Vervloekte moeder''” en “''’n Hoender is ’n vrou sonder hare''” verskyn in die tydskrif ''Stet'' en word deur Johann de Lange en Antjie Krog in die versamelbundel “''Die dye trek die dye aan''” opgeneem. In 2007 publiseer sy haar eerste boek in Frans, “''Le huitième mort de Tibherine''”. Hierin ondersoek sy die omstandighede wat gelei het na die geheimsinnige dood van haar lewensmaat, die onafhanklike joernalis Didier Contant, wat ten tyde van sy dood die kaping en moord in Mei 1996 op die sewe Christelike monnike van Tibherine in Algerië ondersoek het. Op raaiselagtige wyse het Didier kort voor publikasie van sy derde ondersoek en na ’n maand lange navorsingsreis in Algerië, van die vyfde verdieping van sy woonstelgebou in Frankryk na sy dood geval. Haar ondersoek lei uiteindelik na die inhegtenisname van ’n Franse linksgesinde, Jean-Baptiste Rivoire. Sy publiseer ook die foto-teksboek “''Ma vie avec les Ovahimba''” (“My lewe saam met die Ovahimba”), en in 2018, publiseer sy "Dans le sillage de Jean Rouch / Rina Sherman (Ed.). == Publikasies == {| class="wikitable" !Jaar !Publikasies |- |1997 |Uitreis |- |2007 |Le huitième mort de Tibherine |- |2009 |Ma vie avec les Ovahimba |} 2018, Dans le sillage de Jean Rouch : Témoignages et essais, Préface de [[Jean-Claude Carrière]], Rina Sherman, Ed. http://www.editions-msh.fr/livre/?GCOI=27351100208760 == Bronnelys == === Boeke === * Kannemeyer, J.C. “Die Afrikaanse literatuur 1652-2004” Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 2005 * Van Coller, H.P. (red.) “Perspektief en Profiel Deel 3” Van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe  2006 === Tydskrifte en koerante === * Engelbrecht, Theunis “Broederbondwaardes ‘siek grap’ – Rina” “Beeld” 14 Junie 1997 * Schoombie, Schalk “Rina Sherman se duiwels is uitgedryf” “Bylae by Nasionale Koerante” 6 September 1997 * Venter, Eben “Die geskenk van liefde” “By” 25 Julie 2009 * Venter, Eben “Die dubbele slangkop” “By” 1 Augustus 2009 === Internet === * Cloete, Henry Rapport: http://m24arg02.naspers.com/argief/berigte/rapport/2009/12/21/RH/9/hcbrinkherrie.html{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Documentary Educational Resources: http://www.der.org/films/filmmakers/rina-sherman.html * Engelbrecht, Theunis Beeld: http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1997/06/14/13/1.html{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Rademeyer, Ronelle Volksblad: http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2000/12/21/14/2.html{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Republikein: http://www.republikein.com.na/kollig/rina-sherman-se-werk-op-web.27332.php * Rina Sherman: http://www.rinasherman.com/indexecrit.html == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Sherman, Rina}} [[Kategorie:Afrikaanse skrywers]] por0dnqsf4fgvuxhi3ixq38xprzm950 2976743 2976742 2026-10-08T09:37:24Z ~2026-54415-72 215837 informasie 2976743 wikitext text/x-wiki '''Rina Sherman''' is ’n dokumentêre [[rolprent|filmvervaardiger]] en [[skrywer]] van ’n [[Afrikaans]]e [[roman]]. == Lewe en werk == Rina Sherman word groot in Kaapstad, waar sy in 1969 haar laerskoolopleiding voltooi. Haar ouers, Thomas W.W. (Tommie) en Elisabeth Sherman, verhuis dan na [[Johannesburg]], waar sy verder skoolgaan. Sy neem deurentyd musieklesse (klavier en viool), skryf gedigte en neem ook kunsklasse. Na matriek neem sy vir twee jaar private klasse in komposisie by Klaus von Oostveen en dan studeer sy vanaf 1977 aan die Konservatorium van die [[Universiteit van die Witwatersrand]]. Sy neem ook klasse in [[Antropologie]] by David Hammond-Tooke en Johnny Clegg, Kunsgeskiedenis, Sielkunde en [[Duits]]. Intussen behaal sy haar Lisensiaat in Musiek in 1980 aan die Trinity College of Music en voltooi dan die B.Mus. Honneurs-graad aan die Universiteit van die Witwatersrand in 1982. Sy is opgeleide klassieke musikant, maar besef gedurende haar studies dat sy haarself nie genoegsaam in musiek kan uitdruk nie en woorde en beelde ook nodig het. Sy werk dus hierna ook in die [[Teater van die Absurde|teater]] en in die filmbedryf. Na voltooiing van haar universiteitstudies werk sy vanaf 1982 by die [[Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie]] as beeldmenger van drama- en musiekproduksies, maar sy maak ook onafhanklik verskeie dokumentêre en kortfilms, wat insluit “''[https://www.kediteur.com/produit/eugene-jardin-portrait-of-a-sculptor/ Eugene Jardin]''” en “''[https://www.rinasherman.com/films/art-films/chicken-movie-cluck/ Chicken Movie, Cluck]!''” As private musiekonderwyseres gee sy musieklesse by [[Funafuti|FUBA]] (Federated Union of Black Artists Arts Centre), directed by Sipho Sepamla, waar sy nog weer meer bewus word van die impak van die [[regering]] se beleid op swart mense. In 1983 is sy stigterslid van die onafhanklike Possession Arts performance art groep. Sy werk ook as aktrise-komediant in die workshop teaterstuk gelei deur Bekzizwe Peterson, “''A walk at Night''” (na leiding vna Alex La Guma), by die teatergroep by die Dhlomo Teater in [[Newtownabbey|Newtown]] in Johannesburg. Hierdie aktiwiteite trek die aandag van die destydse veiligheidspolisie, wat haar agtervolg, en as gevolg van hierdie intimidasie emigreer sy in 1984 na [[Parys]] in [[Frankryk]]. In 1988 aanvaar sy Franse [[burgerskap]]. Sy behaal in 1990 haar doktorsgraad in die rolprentwese met onderskeiding aan die Sorbonne Universiteit in [[Parys]] onder toesig van die gerespekteerde antropologiese filmregisseur, Jean Rouch. Die titel van haar proefskrif is “''Aux origines d'une façon de voir: Du désir à la volonté de filmer''”. Hierna is sy betrokke by die maak van verskeie films en deurloop verdere kursusse in die rolprentkuns in [[Londen]] en Parys. Sy is [http://rinasherman.com/Multimedia/humalavillette.html oudiovisuele direkteur] van die kulturele program “''South Africa: Music of Freedom in La Villette, 1995''”, wat onder andere ’n retrospektief bied op die Suid-Afrikaanse filmbedryf. In 1996 wen sy die Franse beurs, Villa Medicis Hors les Murs, wat haar in staat stel om intensiewe navorsing oor Suider-Afrikaanse filmargiewe te doen en in September 1996 organiseer sy ook Jean Rouch se toer van Suider-Afrikaanse universiteite in samewerking met die Franse Instituut van Suid-Afrika en die Franse Ambassade in [[Namibië]]. In 1997 word ’n Lavoisier Research-beurs aan haar toegeken deur die Franse Departement van Buitelandse Sake vir die multimedia langtermyn projek “''The Ovahimba Years''”. Dit behels tekeninge, orale tradisie, [[video]], [[film]] en [[fotografie]] wat daarop gemik is om ’n lewendige spoor te laat van die [[Ovahimba]] in Namibië se kultuurerfenis. Vir sewe jaar leef sy onder hierdie mense en dokumenteer daagliks op verskeie maniere hulle rituele en aktiwiteite. In 2002 bied sy die multimedia uitstalling, “''Work in Progress''”, by die Frans-Namibiese Kultuursentrum in [[Windhoek]] aan, wat die werk tot op daardie stadium uitbeeld. In 2003 brei sy hierdie studie uit na die suidweste van [[Angola]] en dek sodoende die gehele Otjiherero sosiolinguistiese en kulturele landskap. Hierdie navorsing word in verskeie films en ander dokumente verwerk en die film “''Keep the dance alive''” is slegs een van die eindprodukte. Ander films is onder andere “''Shake your brains''”, oor [[alkohol]] misbruik in hierdie gemeenskap, “''When visitors come''”, wat haar verhouding met ’n Omuhimba familie uitbeeld en “''In the outskirts of Opuwo''”, wat die lewe op hierdie pastorale dorpie ondersoek. "The Ovahimba Years / Rina Sherman Files" is sedert 2015 bewaar by die Franse Nationale Biblioteek (BnF). Wanneer sy na sewe jaar weer terugkeer na Parys, maak sy die film “''[http://rinasherman.com/film/parisexile/PdoMEFilmPageEn.html Paris of My Exiles]''”, waarin sy deur die oog van iemand wat sewe jaar in ’n hut gebly het na die groot stad kyk. In Parys vestig sy haar eers in die sewende arondissement oorkant die Suid-Afrikaanse Ambassade op die linkeroewer van die [[Seine]], maar verhuis later na ’n stil buurt van die [[Montmartre]]-bult aan die regteroewer van die Seine. == Skryfwerk == In die selferkende outobiografiese roman<ref>Hough, Barrie “Rapport” 22 Junie 1997</ref> “''Uitreis''” skets sy die lewe van ’n jong aktrise (Tilda Kaufman) in apartheid Suid-Afrika as Afrikanerdogter van ’n Broederbond-pa. Die uitreis van die titel verwys na die veelvuldige reise wat sy onderneem, omdat sy haar nêrens tuis voel nie.<ref>Wybenga, Gretel “Beeld” 11 Augustus 1997</ref> So vlug sy as kind weg van ’n onhoudbare skoolsituasie, weg van negatiewe werksomstandighede, weg van haar minnaars en selfs weg van haar ongebore baba wat sy laat aborteer. Sy rebelleer teen al die norms waarmee sy groot geword het en soek ontvlugting deur die land uit te vlug. Die grootste verwydering is egter tussen haar en haar pa, en op ’n manier is haar soeke altyd na iets om hierdie leemte te vul. Wanneer sy terugkeer om haar pa se begrafnis by te woon, word sy gedwing om haar eie verlede en dié van haar land in oënskou te neem. Haar gedigte “''Vervloekte moeder''” en “''’n Hoender is ’n vrou sonder hare''” verskyn in die tydskrif ''Stet'' en word deur Johann de Lange en Antjie Krog in die versamelbundel “''Die dye trek die dye aan''” opgeneem. In 2007 publiseer sy haar eerste boek in Frans, “''Le huitième mort de Tibherine''”. Hierin ondersoek sy die omstandighede wat gelei het na die geheimsinnige dood van haar lewensmaat, die onafhanklike joernalis Didier Contant, wat ten tyde van sy dood die kaping en moord in Mei 1996 op die sewe Christelike monnike van Tibherine in Algerië ondersoek het. Op raaiselagtige wyse het Didier kort voor publikasie van sy derde ondersoek en na ’n maand lange navorsingsreis in Algerië, van die vyfde verdieping van sy woonstelgebou in Frankryk na sy dood geval. Haar ondersoek lei uiteindelik na die inhegtenisname van ’n Franse linksgesinde, Jean-Baptiste Rivoire. Sy publiseer ook die foto-teksboek “''Ma vie avec les Ovahimba''” (“My lewe saam met die Ovahimba”), en in 2018, publiseer sy "Dans le sillage de Jean Rouch / Rina Sherman (Ed.). == Publikasies == {| class="wikitable" !Jaar !Publikasies |- |1997 |Uitreis |- |2007 |Le huitième mort de Tibherine |- |2009 |Ma vie avec les Ovahimba |} 2018, Dans le sillage de Jean Rouch : Témoignages et essais, Préface de [[Jean-Claude Carrière]], Rina Sherman, Ed. http://www.editions-msh.fr/livre/?GCOI=27351100208760 == Bronnelys == === Boeke === * Kannemeyer, J.C. “Die Afrikaanse literatuur 1652-2004” Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 2005 * Van Coller, H.P. (red.) “Perspektief en Profiel Deel 3” Van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe  2006 === Tydskrifte en koerante === * Engelbrecht, Theunis “Broederbondwaardes ‘siek grap’ – Rina” “Beeld” 14 Junie 1997 * Schoombie, Schalk “Rina Sherman se duiwels is uitgedryf” “Bylae by Nasionale Koerante” 6 September 1997 * Venter, Eben “Die geskenk van liefde” “By” 25 Julie 2009 * Venter, Eben “Die dubbele slangkop” “By” 1 Augustus 2009 === Internet === * Cloete, Henry Rapport: http://m24arg02.naspers.com/argief/berigte/rapport/2009/12/21/RH/9/hcbrinkherrie.html{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Documentary Educational Resources: http://www.der.org/films/filmmakers/rina-sherman.html * Engelbrecht, Theunis Beeld: http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1997/06/14/13/1.html{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Rademeyer, Ronelle Volksblad: http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2000/12/21/14/2.html{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Republikein: http://www.republikein.com.na/kollig/rina-sherman-se-werk-op-web.27332.php * Rina Sherman: http://www.rinasherman.com/indexecrit.html == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Sherman, Rina}} [[Kategorie:Afrikaanse skrywers]] 84wyvbz3l3mgl6g5prjuqdn64bpx2zm 0 118728 2976519 2975903 2026-10-07T13:51:18Z Ziv 115288 ([[c:GR|GR]]) [[File:Constantine II of Scotland.jpg]] → [[File:Constantine III of Scotland (cropped).jpg]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] · corr. 2976519 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas |naam = Monargie van Skotland |kleur = |beeld = Royal Coat of Arms of the Kingdom of Scotland.svg |beeld_wydte = 210px |beeld_onderskrif = ’n Voorbeeld van die Skotse koninklike wapen. |beeld2 = MK18545 Bannockburn Robert the Bruce.jpg |beeld2_wydte = 210px |beeld2_onderskrif = Robert the Bruce. |opskrif1 = Eerste monarg |1 = [[Kenneth MacAlpin]] |opskrif2 = Laaste monarg |2 = [[Anna van Groot-Brittanje|Anna]] |opskrif3 = Stigting |3 = [[843]] |opskrif4 = Afskaffing |4 = [[1 Mei]] [[1707]] |opskrif5 = |5 = |opskrif6 = |6 = }} Die '''monarg van Skotland''' was die staatshoof van die [[Koninkryk van Skotland]]. Volgens tradisie was die eerste '''koning van Skotland''' ([[Engels]]: ''King of Scots''; Middelskots: ''King of Scottis'', moderne [[Skots]]: ''King o Scots'', [[Skots-Gaelies]]: ''Rìghrean Albannaich'') [[Kenneth MacAlpin]] (Cináed mac Ailpín), wat die staat in 843 gestig het. Die onderskeid tussen die Koninkryk van Skotland en die Koninkryk van die [[Pikte]] is eerder die resultaat van latere [[Middeleeuse]] mites en verwarring weens die naamsverandering van ''Rex Pictorum'' (koning van die Pikte) tot ''Rí Alban'' (koning van Alba) tydens die bewind van Donald II, toe omstreeks die einde van die [[19de eeu]] in die annale oorgeslaan is van [[Latyn]] na die omgangstaal. Teen dié tyd het die woord Alba in Skots-Gaelies verwys na die Koninkryk van die Pikte, eerder as [[Brittanje]] (die ouer betekenis).<ref>Broun, ''Scottish Independence''. ble. 71–97.</ref> Die Koninkryk van die Pikte het in Gaelies bekend geword as die Koninkryk van Alba, en later as ''Scotland'' in Engels en Skots; dit is vandag nog so bekend. Teen die laat 11de eeu op die laatste het Skotse konings die Latynse term ''rex Scottorum'' (koning van Skotland) vir hulself gebruik. Die titel ''King of Scots'' het in onbruik verval ná 1707, toe Skotland en Engeland verenig en [[Groot-Brittanje]] geword het. [[Anna van Groot-Brittanje|Koningin Anna]] was die laaste monarg van Skotland en Engeland en die eerste monarg van Groot-Brittanje, hoewel die twee koninkryke sedert 1603 al dieselfde monarg gehad het. Haar oom, [[Karel II van Engeland|Karel II]], was die laaste Skotse monarg wat in Skotland gekroon is – in 1651 in Scone. == Wapens == <center> <gallery> Lêer:Royal Coat of Arms of the Kingdom of Scotland.svg|Willem I - Jakobus VI Lêer:Coat of Arms of Scotland (1603-1649).svg|Jakobus VI - Jakobus VII Lêer:Coat of Arms of Scotland (1689-1694).svg|Willem III en Maria II Lêer:Coat of Arms of Great Britain in Scotland (1707-1714).svg|Anna Lêer:Royal Standard of Scotland.svg|Vlag van die konings van Skotland </gallery> </center> == Lys van monarge van Skotland == === Huis van Alpin (848–1034) === {{Hoofartikel|Huis van Alpin}} Die bewind van Kenneth MacAlpin was die begin van wat dikwels die [[Huis van Alpin]] genoem word, hoewel dit ’n heel moderne term is. Sy afstammelinge was in twee takke verdeel; die troon sou tussen hulle wissel; die dood van ’n koning van een tak sou gevolg word deur ’n oorlog of sy moord deur ’n aanspraakmaker van die ander tak. Malcolm II was die laaste koning van die Huis van Alpin. Hy het daarin geslaag om van al sy teenstanders ontslae te raak en omdat hy geen seuns gehad het nie, het die troon ná sy dood gegaan aan Duncan I, sy dogter se seun. Dit was die begin van die Huis van Dunkeld. {|width=100% class="wikitable" !width=10%|Portret !width=15%|Moderne Engelse naam <br /><small>(met moderne Gaeliese ekwivalent)</small> !width=15%|Middeleeuse Gaeliese naam !width=10%|Dinastiese status !width=10%|Bewind !width=10%|Titel !width=15%|Bynaam |- |align="center"|[[Lêer:History-kenneth.jpg|100px]] |align="center"|'''[[Kenneth MacAlpin]]'''<br /><small>(Coinneach mac Ailpein)</small> |align="center"|Cináed mac Ailpín<br />Ciniod m. Ailpin |align="center"|Seun van Alpin, koning van Dál Riata |align="center"|843/848 – 13&nbsp;Februarie 858 |align="center"|<small>Rex Pictorum<br />("Koning van die Pikte")</small> |align="center"|An Ferbasach,<br /><small>"die Veroweraar "<ref>Skene, ''Chronicles'', bl. 83.</ref></small> |- |align="center"|[[Lêer:Donald MacAlpin.jpg|100px]] |align="center"|'''[[Donald I]]'''<br /><small>(Dòmhnall mac Ailpein)</small> |align="center"|Domnall mac Ailpín |align="center"|Seun van Alpin, koning van Dál Riata; broer van Kenneth MacAlpin |align="center"|858 – 13 April 862 |align="center"|<small>Rex Pictorum</small> |align="center"| |- |align="center"|[[Lêer:Causantín mac Cináeda.jpg|100px]] |align="center"|'''[[Konstantyn I van Skotland|Konstantyn I]]'''<br /><small>(Còiseam mac Choinnich)</small> |align="center"|Causantín mac Cináeda |align="center"|Seun van Kenneth MacAlpin |align="center"|862–877 |align="center"|<small>Rex Pictorum</small> |align="center"|An Finn-Shoichleach,<br /><small>"die Een met Oorvloedige Wyn"<ref>Skene, ''Chronicles'', p. 85.</ref></small> |- |align="center"|[[Lêer:Áed, king of Scots.jpg|100px]] |align="center"|'''[[Áed]]'''<br /><small>(Aodh mac Choinnich)</small> |align="center"|Áed mac Cináeda |align="center"|Seun van Kenneth MacAlpin |align="center"|877–878 |align="center"|<small>Rex Pictorum</small> |align="center"| |- |align="center"|[[Lêer:Gregorius the Great or Giric of Scotland.jpg|100px]] |align="center"|'''[[Giric]]'''<br /><small>(Griogair mac Dhunghail)</small> |align="center"|Giric mac Dúngail |align="center"|Seun van Donald I |align="center"|878–889 |align="center"| |align="center"|Mac Rath,<br /><small>"Seun van Geluk"<ref>Skene, ''Chronicles'', bl. 87.</ref></small> |- |align="center"| |align="center"|'''''[[Eochaid]]''''' |align="center"|Eochaid mac Run |align="center"|† Kleinseun van Kenneth MacAlpin |align="center"|*878–889? |align="center"| |align="center"| |- |align="center"|[[Lêer:Domnall Dásachtach.jpg|100px]] |align="center"|'''[[Donald II]]'''<br /><small>(Dòmhnall mac Chòiseim)</small> |align="center"|Domnall mac Causantín |align="center"|Seun van Konstantyn I |align="center"|889–900 |align="center"|<small>Rí Alban<br />("Koning van Skotland")</small><br /><small>Rì nan Albannaich<br />("Koning van Skotland")</small> |align="center"|Dásachtach,<br /><small>die "Waansinnige" of "Psigopaat"<ref>Hudson, ''Celtic Kings'', bl. 58.</ref></small> |- |align="center"|[[Lêer:Constantine III of Scotland (cropped).jpg|100px]] |align="center"|'''[[Konstantyn II van Skotland|Konstantyn II]]'''<br /><small>(Còiseam mac Aoidh)</small> |align="center"|Causantín mac Áeda |align="center"|Seun van Áed |align="center"|900–943 |align="center"|<small>Rí Alban</small> |align="center"|An Midhaise,<br /><small>"die Middeljarige"<ref>Skene, ''Chronicles'', bl. 91; Hudson, ''Celtic Kings'', bl. 65.</ref></small> |- |align="center"|[[Lêer:Malcolm I.jpg|100px]] |align="center"|'''[[Malcolm I]]'''<br /><small>(Maol Chaluim mac Dhòmhnaill)</small> |align="center"|Máel Coluim mac Domnaill |align="center"|Seun van Donald II |align="center"|943–954 |align="center"|<small>Rí Alban</small> |align="center"|An Bodhbhdercc,<br /><small>"die Gevaarlike Rooie"<ref>Skene, ''Chronicles'', bl. 93.</ref></small> |- |align="center"|[[Lêer:An Ionsaighthigh.jpg|100px]] |align="center"|'''Indulf''' |align="center"|Ildulb mac Causantín |align="center"|Seun van Konstantyn II |align="center"|954–962 |align="center"|<small>Rí Alban</small> |align="center"|An Ionsaighthigh,<br /><small>"die Aggressor"<ref>Skene, ''Chronicles'', bl. 94.</ref></small> |- |align="center"|[[Lêer:Dub, King of Scotland d. 967, r. 962-967.jpg|100px]] |align="center"|'''Dub'''<br />(Dubh of Duff)<br /><small>(Dubh mac Mhaoil Chaluim)</small> |align="center"|Dub mac Maíl Choluim |align="center"|Seun van Malcolm I |align="center"|962–967 |align="center"|<small>Rí Alban</small> |align="center"|Dén,<br /><small>"die Kragtige"<ref>''Duan Albanach'', 23 [http://www.ucc.ie/celt/online/G100028/text002.html hier]</ref></small> |- |align="center"|[[Lêer:Culenus, King of Scotland, 966 (crop).jpg|100px]] |align="center"|'''Cuilén'''<br /><small>(Cailean)</small> |align="center"|Cuilén mac Ilduilb |align="center"|Seun van Indulf |align="center"|967–971 |align="center"|<small>Rí Alban</small> |align="center"|An Fionn,<br /><small>"die Witte"<ref>Skene, ''Chronicles'', bl. 95.</ref></small> |- |align="center"|— |align="center"|'''Amlaíb'''<br /><small>(Amhlaigh)</small> |align="center"|Amlaíb mac Ilduilb |align="center"|Seun van Indulf |align="center"| 973–977 |align="center"|<small>Rí Alban</small> |align="center"| |- |align="center"|[[Lêer:Kenneth II of Scotland.jpg|100px]] |align="center"|'''Kenneth II'''<br /><small>(Coinneach mac Mhaoil Chaluim)</small> |align="center"|Cináed mac Maíl Choluim |align="center"|Seun van Malcolm I |align="center"|971–995 |align="center"|<small>Rí Alban</small> |align="center"|An Fionnghalach,<br /><small>"die Broedermoordenaar"<ref>Skene, ''Chronicles'', bl. 96.</ref></small> |- |align="center"|[[Lêer:Constantine IV (Alba).jpg|100px]] |align="center"|'''Konstantyn III'''<br /><small>(Còiseam mac Chailein)</small> |align="center"|Causantín mac Cuiléin |align="center"|Seun van Cuilén |align="center"|995–997 |align="center"|<small>Rí Alban</small> |align="center"| |- |align="center"|[[Lêer:Kenneth III of Scotland.jpg|100px]] |align="center"|'''Kenneth III'''<br /><small>(Coinneach mac Dhuibh)</small> |align="center"|Cináed mac Duib |align="center"|Seun van Dub |align="center"|997 – 25 Maart 1005 |align="center"|<small>Rí Alban</small> |align="center"|An Donn,<br /><small>"die Hoofman"/ "die Bruine " |- |align="center"|[[Lêer:Malcolm II of Scotland.jpg|100px]] |align="center"|'''Malcolm II'''<br /><small>(Maol Chaluim mac Choinnich)</small> |align="center"|Máel Coluim mac Cináeda |align="center"|Seun van Kenneth II |align="center"|1005–1034 |align="center"|<small>Rí Alban / Rex Scotiae</small> |align="center"|Forranach,<br /><small>"die Vernietiger"<ref>Skene, ''Chronicles'', bl. 99–100.</ref></small> |} <nowiki>*</nowiki> Getuienis van Eochaid se bewind is onduidelik; hy was dalk nooit koning nie of het saam met Giric regeer. Amlaíb is net bekend vanweë ’n verwysing na sy dood in 977, waar hy koning van Alba genoem word; dit is bekend dat Kenneth II in 972–973 steeds koning was en daarom moes Amlaíb die bewind tussen 973 en 977 oorgeneem het. <nowiki>†</nowiki> Eochiad was ’n seun van Run, koning van Strathclyde, maar sy ma was ’n dogter van Kenneth MacAlpin. === Huis van Dunkeld (1034–1286) === {{Hoofartikel|Huis van Dunkeld}} Duncan het die troon bestyg as die seun van Malcolm II se dogter. Hy was ook die erfgenaam van Malcolm I omdat sy oupa aan vaderskant, Duncan van Atholl, die derde oudste seun van Malcolm I was.<ref>{{Cite web |url=http://www.royalblood.co.uk/D161/I161809.html |title=Royal Blood |access-date=20 Januarie 2017 |archive-date=13 Desember 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111213024630/http://www.royalblood.co.uk/D161/I161809.html |url-status=dead }}</ref> Die Huis van Dunkeld was dus nou verwant aan die Huis van Alpin. Macbeth het Duncan in ’n geveg gedood en daarna lank en redelik suksesvol regeer. In ’n reeks gevegte tussen 1057 en 1058 het Duncan se seun, Malcolm III, Macbeth verslaan en doodgemaak, asook Macbeth se stiefseun en erfgenaam, Lulach. Hy het toe die troon opgeëis. Die dinastiese gevegte het nie daar geëindig nie: ná Malcolm se dood in ’n geveg het sy broer Donald Ban aanspraak gemaak op die troon en Malcolm se seuns uit Skotland verban. ’n Burgeroorlog het in die familie uitgebreek, met Donald Ban en Malcolm se seun Edmund aan die een kant en Malcolm se ander seuns, wat deur Engeland gerugsteun is, aan die ander – hulle is aanvanklik deur Duncan II aangevoer en daarna deur Edgar. Edgar het geseëvier en sy oom en broer na kloosters gestuur. Ná die bewind van David I was die Skotse opvolging volgens eersgeboortereg; die troon het gegaan van vader na seun en, indien onmoontlik, van broer na broer. {|width=100% class="wikitable" !width=10%|Portret !width=15%|Moderne Engelse naam <br /><small>(met moderne Gaeliese ekwivalent)</small> !width=15%|Middeleeuse Gaeliese naam !width=10%|Dinastiese status !width=10%|Bewind !width=10%|Titel !width=15%|Bynaam |- |align="center"|[[Lêer:Donnchad I.jpg|100px]] |align="center"|'''[[Duncan I]]'''<br /><small>(Donnchadh mac Crìonain) </small> |align="center"| Donnchad mac Crínáin |align="center"| Kleinseun van Malcolm II |align="center"| 1034–1040 |align="center"|<small>Rí Alban</small> |align="center"|<small>An t-Ilgarach, <br />"die Sieke"</small><ref>Skene, ''Chronicles'', bl. 101.</ref> |- |align="center"|[[Lêer:Macbeth of Scotland.jpg|100px]] |align="center"|'''[[Macbeth van Skotland|Macbeth]]'''<br /><small>(MacBheatha mac Fhionnlaigh) </small> |align="center"| Mac Bethad mac Findláich |align="center"|1) Seun van Mormaer Findláech<br />2) Kleinseun van Malcolm II<br />3) Man van Gruoch, kleindogter van Kenneth III |align="center"|1040–1057 |align="center"|<small>Rí Alban</small> |align="center"| Rí Deircc, <br /><small>"die Rooi Koning"</small><ref name="Skene, Chronicles, bl. 102">Skene, ''Chronicles'', bl. 102.</ref> |- |align="center"| – |align="center"|'''[[Lulach]]'''<br /><small>(Lughlagh mac Gille Chomghain)</small> |align="center"| Lulach mac Gille Comgaín |align="center"|1) Seun van Gille Coemgáin, Mormaer van Moray<br />2) Kleinseun van Kenneth III<br /><small>(Huis van Alpin)</small> |align="center"|1057–1058 |align="center"|<small>Rí Alban</small> |align="center"| Tairbith, <br /><small>"die Ongelukkige"</small><ref name="Skene, Chronicles, bl. 102"/><br />-<br />Fatuus<br /><small>"die Onnosele"</small><ref>Anderson, ''Early Sources'', vol. i, bl. 603.</ref> |- |align="center"|[[Lêer:Malcolm III and Queen Margaret from the Seton Armorial, 1591.jpg|100px]] |align="center"|'''[[Malcolm III]]'''<br /><small>(Maol Chaluim mac Dhonnchaidh) </small> |align="center"| Máel Coluim mac Donnchada |align="center"| Seun van Duncan I |align="center"|1058–1093 |align="center"|<small>Rí Alban / Scottorum basileus</small> |align="center"|? Cenn Mór <small>("Canmore"), <br />"Groot Hoofman"</small><ref name="Great Chief">Dié naam is waarskynlik aanvanklik net gebruik vir Mael Coluim IV, Mael Coluim III se kleinseun, en daarna verwar; sien Duncan, '' Kingship of the Scots'', bl. 51–52, 74–75; Oram, ''David I'', bl. 17, nota 1.</ref> |- |align="center"|[[Lêer:Donald III of Scotland - 16th-17th Century.jpg|100px]] |align="center"|'''Donald III'''<br /><small>(Dòmhnall mac Dhonnchaidh) </small> |align="center"| Domnall mac Donnchada |align="center"| Seun van Duncan I |align="center"|1093–1097 |align="center"|<small>Rí Alban</small> |align="center"| Bán, <br /><small>"die Regverdige"</small> |- |align="center"|[[Lêer:Duncan II, King of Scotland.jpg|100px]] |align="center"|'''Duncan II'''<br /><small>(Donnchadh mac Mhaoil Chaluim) </small> |align="center"| Donnchad mac Maíl Choluim |align="center"| Seun van Malcolm III |align="center"|1094 |align="center"|<small>Rí Alban / Rex Scottorum</small> |align="center"| |- |align="center"|[[Lêer:King Edgar of Scotland.jpg|100px]] |align="center"|'''Edgar'''<br /><small>(Eagar mac Mhaoil Chaluim) </small> |align="center"| Étgar mac Maíl Choluim |align="center"| Seun van Malcolm III |align="center"|1097–1107 |align="center"|<small>Rí Alban/ Rex Scottorum</small> |align="center"| Probus, <br /><small>"die Dappere"<ref>Anderson, ''Early Sources'', vol. ii, bl. 141.</ref></small> |- |align="center"|[[Lêer:Alexander I (Alba) i.JPG|100px]] |align="center"|'''Alexander I'''<br /><small>(Alasdair mac Mhaoil Chaluim)</small> |align="center"| Alaxandair mac Maíl Choluim |align="center"|Seun van Malcolm III |align="center"|1107–1124 |align="center"|<small>Rí Alban/ Rex Scottorum</small> |align="center"| |- |align="center"|[[Lêer:DavidIofScotland.jpg|100px]] |align="center"|'''David I'''<br /><small>(Dàibhidh mac Mhaoil Chaluim) </small> |align="center"| Dabíd mac Maíl Choluim |align="center"| Seun van Malcolm III |align="center"|1124–1153 |align="center"|<small>Rí Alban/ Rex Scottorum</small> |align="center"| |- |align="center"|[[Lêer:Malcolm iv.jpg|100px]] |align="center"|'''Malcolm IV'''<br /><small>(Maol Chaluim mac Eanraig) </small> |align="center"| Máel Coluim mac Eanric |align="center"| Kleinseun van David I |align="center"|1153–1165 |align="center"|<small>Rí Alban/ Rex Scottorum</small> |align="center"| Virgo, <br /><small>"die Maagd"</small><br />-<br />Cenn Mór, <br /><small>"Groot Hoofman"</small><ref name="Great Chief" /> |- |align="center"|[[Lêer:William the Lion portrait.jpg|100px]] |align="center"|'''William I'''<br /><small>(Uilleam mac Eanraig) </small> |align="center"| Uilliam mac Eanric |align="center"| Kleinseun van David I |align="center"|1165–1214 |align="center"|<small>Rí Alban / Rex Scottorum</small> |align="center"|"die Leeu"<br />-<br />Garbh, <br /><small>"die Rowwe"</small><ref>Annals of Ulster, s.a. 1214.6; Annals of Loch Cé, s.a. 1213.10.</ref> |- |align="center"|[[Lêer:Alexander II (Alba) i.JPG|100px]] |align="center"|'''Alexander II'''<br /><small>(Alasdair mac Uilleim) </small> |align="center"| Alaxandair mac Uilliam |align="center"| Seun van William I |align="center"|1214–1249 |align="center"|<small>Rí Alban / Rex Scottorum</small> |align="center"| |- |align="center"|[[Lêer:Alexander III, King of Scots.jpg|100px]] |align="center"|'''Alexander III'''<br /><small>(Alasdair mac Alasdair) </small> |align="center"| Alaxandair mac Alaxandair |align="center"| Seun van Alexander II |align="center"|1249–1286 |align="center"|<small>Rí Alban / Rex Scottorum</small> |align="center"| |} === Huis van Sverre (1286–1290) === {{Hoofartikel|Huis van Sverre}} Die laaste koning van die Huis van Dunkeld was Alexander III. Hy en sy vrou het twee seuns en ’n dogter gehad. Teen 1286 was sy seuns dood en sy dogter, Margaret, het ’n dogter by Erik II van Noorweë gehad, ook Margaret. Sy dogter is egter daarna dood. Alexander het weer getrou, maar vroeg in 1286 is hy in ’n ongeluk dood. Sy tweede vrou, Yolande van Dreux, was swanger, maar teen November 1286 is alle hoop laat vaar dat haar kind lewend gebore sou word. Die Bewaarders van Skotland het toe Alexander se driejarige kleindogter, Margaret van Noorweë, in die Verdrag van Salisbury as koningin van Skotland aangewys. Sy het tot in 1290 in Noorweë gebly en is toe na Engeland gestuur. Sy is egter op die vaart oorlede en het nooit haar voet op Skotse grond gesit nie. Sy word dus soms nie as koningin erken nie. {|width=100% class="wikitable" !width=10%|Portret !width=15%|Naam !width=15%| Dinastiese status !width=10%| Gebore !width=10%|Bewind !width=10%|Huwelik !width=15%|Oorlede |- |align="center"|[[Lêer:Margaret, Maid of Norway imaginary.jpg|100px]] |align="center"|'''Margaret''' |align="center"| Kleindogter van Alexander III <br /><small>(Huis van Dunkeld)</small> |align="center"| Omstreeks April 1283, <br />dogter van Erik II van Noorweë en Margaret van Skotland |align="center"|1286–1290 |align="center"|Ongetroud |align="center"| September/Oktober 1290 |} === Eerste tussenregering (1290–1292) === === Huis van Balliol (1292–1296) === {{Hoofartikel|Huis van Balliol}} Die dood van Margaret van Noorweë het ’n twee jaar lange tussenregering in Skotland ingelui weens ’n opvolgingskrisis. Die afstammelinge van William I was uitgesterf en daar was nie ’n duidelike erfgenaam volgens eerstegeboortereg nie. Dertien kandidate het na vore getree, onder andere John de Balliol, die agterkleinseun van William I se jonger broer David van Huntingdon, en Robert de Brus, lord van Annandale, David van Huntingdon se kleinseun. Die Skotte het [[Eduard I van Engeland]] gevra om oor ’n opvolger te beslis. Hy het dit gedoen, maar die Skotte gedwing om aan hom as opperleenheer trou te sweer. Eindelik is John de Balliol gekies; hy was ’n swak en onbekwame leier en is in 1296 gedwing om te abdikeer deur Eduard I, wat toe probeer het om Skotland by Engeland in te lyf. {|width=100% class="wikitable" !width=10%|Portret !width=15%|Naam !width=15%| Dinastiese status !width=10%| Gebore !width=10%|Bewind !width=10%|Oorlede !width=15%|Bynaam |- |align="center"|[[Lêer:SetonArmorialJohnBalliolAndWife.jpg|100px]] |align="center"|''' John Balliol''' |align="center| Agterkleinseun van David van Huntingdon, broer van William I<br /><small>(Huis van Dunkeld)</small> |align="center"| Omstreeks 1249 |align="center"|1292–1296 |align="center"| Omstreeks 25 November 1314<br />[[Frankryk]] |align="center"| ''Toom Tabard'',<br /><small>"Leë Mantel"</small> |} === Tweede tussenregering (1296–1306) === === Huis van Bruce (1306–1371) === {{Hoofartikel|Huis van Bruce}} Skotland het 10 jaar lank nie ’n eie koning gehad nie. Die Skotte het egter geweier om deur Engeland regeer te word; eers het William Wallace en, ná sy teregstelling, Robert the Bruce (die kleinseun van die 1292-aanspraakmaker Robert de Brus) teen Engeland geveg. Bruce en sy ondersteuners het ’n medeaanspraakmaker op die troon, John III Comyn, lord van Badenoch, op 10 Februarie 1306 in [[Dumfries]] vermoor. Robert is kort daarna in Scone tot koning van Skotland gekroon. Sy energie en die opvolging van die sterk Eduard I in Engeland deur sy swakker seun, Eduard II, het Skotland help bevry van Engelse heerskappy. Teen 1329 het Engeland in ’n verdrag Skotland se onafhanklikheid aanvaar. Robert se seun David het die troon as kind bestyg. Engeland het hul oorlog teen Skotland hervat en David is deur Edward Balliol, die seun van koning Jan, gedwing om te vlug. Edward het homself toe laat kroon as koning van Skotland (1332–1336) en van die Skotse grondgebied in die suide aan Engeland gegee voordat hy uitgedryf is. David het ’n groot deel van sy lewe in bannelingskap deurgebring – eers in vryheid in Frankryk en daarna in gevangenskap in Engeland; hy het eers in 1357 na Skotland teruggekeer. Hy het nie kinders gehad nie en met sy dood in 1371 het die Huis van Bruce uitgesterf. {|width=100% class="wikitable" !width=10%|Portret !width=15%|Naam !width=15%| Dinastiese status !width=10%| Gebore !width=10%|Bewind !width=10%|Oorlede !width=15%|Bynaam |- |align="center"|[[Lêer:Robert I and Isabella of Mar.jpg|100px]] |align="center"|'''Robert I'''<br /><small>(Raibeart a Briuis)</small> |align="center"|Agter-agterkleinseun van David van Huntingdon (broer van William I) |align="center"|[[11 Julie]] [[1274]] |align="center"|1306–1329 |align="center"|[[7 Junie]] [[1329]], op 54 |align="center"|''the Bruce'' |- |align="center"|[[Lêer:David II of Scotland by Sylvester Harding 1797.jpg|100px]] |align="center"|'''David II'''<br /><small>(Dàibhidh Bruis)</small> |align="center"|Seun van Robert I |align="center"|[[5 Maart]] [[1324]] |align="center"|1329–1371 |align="center"|[[22 Februarie]] [[1371]], op 46 |align="center"| |} ;Betwiste aanspraakmaker '''Edward Balliol''' was die seun van koning John Balliol, wat self vier jaar lank regeer het. Nadat hy geabdikeer het, het John in Frankryk gaan woon. Terwyl David II minderjarig was, het Edward Balliol die geleentheid aangegryp om aanspraak op die troon te maak. Hy is deur die Engelse gesteun en het David se magte verslaan en homself in 1332 as koning laat kroon. Hy is gou deur Skotse magte verslaan en teruggestuur na Engeland. Met Engelse steun sou hy nog twee keer probeer om die troon oor te neem: in 1333 en 1335. Sy tydjie op die troon was elke keer kort voordat hy weer teruggestuur is Engeland toe – die laaste keer in 1336. Toe David in 1341 terugkeer uit bannelingskap, het Edward die meeste van sy steun verloor. Toe David II in 1346 in ’n geveg gevang is, het Edward nog ’n laaste poging aangewend om die troon op te eis, maar hy het min steun gehad en die veldtog het misluk. In 1356 het hy afstand gedoen van enige aanspraak op die Skotse troon. {|width=100% class="wikitable" !width=10%|Portret !width=15%|Naam !width=15%| Dinastiese status !width=10%| Gebore !width=10%|Bewind !width=10%|Oorlede !width=15%|Bynaam |- |align="center"|[[Lêer:Edward Balliol.jpg|100px]] |align="center"|'''''Edward Balliol''''' |align="center"|Seun van ’n voormalige koning, Engelse kandidaat om die verbanne David II te vervang |align="center"|[[1283]] |align="center"|1332–1336<br /><small>(as teenstander van David II)</small> |align="center"|[[1367]] |align="center"| |} === Huis van Stewart/Stuart === ==== Stewart (1371–1567) ==== Robert the Steward ("die Hofmeester") was ’n kleinseun van Robert I. Hy is in [[1316]] gebore en was dus ouer as sy oom, David II. Toe hy koning word, was hy dus al te oud om op ’n lewendige manier te regeer. Dit was ook die geval met sy seun, Robert III, wat lewenslange beserings opgedoen het in ’n perdry-ongeluk. Hulle is gevolg deur ’n reeks regentskappe vanweë die jong ouderdom van die opvolgers. Die Stewart-tydperk is dus gekenmerk deur tye van min aktiwiteit waarin die adellikes groot mag uitgeoefen het, gevolg deur tye waarin die monarg regeer het en waartydens hulle probeer het om die probleme op te los wat veroorsaak is deur hul jeug en die langtermynuitwerking van vorige bewinde. Om oor Skotland te regeer het al hoe moeiliker geword, terwyl die magtige adel al hoe meer onregeerbaar geword het; Jakobus I se pogings om die wanorde in die ryk te beëindig het gelei tot ’n sluipmoord op hom; [[Jakobus III van Skotland|Jakobus III]] is in ’n siviele oorlog tussen hom en die adel, wat deur sy eie seun gelei is, dood. [[Jakobus IV van Skotland|Jakobus IV]], wat ’n streng leier was en die aristokrate onderduk het, is in die Slag van Flodden dood. Daarna is sy vrou, [[Margaret Tudor]], wat die benoemde regent vir hul jong seun, Jakobus V, was, deur die adel onttroon. Jakobus V se eie vrou, Maria van Guise, het oor Skotland regeer tydens die regentskap van haar jong dogter, [[Maria I van Skotland|Maria I]], deur die adellike faksies te verdeel en oorwin en deur Franse omkoopgeld vrylik uit te deel. Eindelik was Maria I, die dogter van Jakobus V, nie in staat om Skotland te regeer nie weens die teenstand van die adel en die onversoenlikheid van die bevolking, wat ten gunste van [[Calvinisme]] was en haar [[Rooms-Katolieke Kerk|Katolisisme]] afgekeur het; sy is gedwing om te abdikeer en na Engeland te vlug. Hier is sy 18 jaar lank gevange gehou en eindelik tereggestel weens verraad teen die Engelse koningin [[Elizabeth I van Engeland|Elizabeth I]]. Ná haar abdikasie het haar seun, wie se pa ’n junior lid van die Stewart-familie was, koning geword. {|width=100% class="wikitable" !width=10%|Portret !width=15%|Afrikaanse naam <br />(Engelse naam) !width=15%|Skotse naam !width=15%|Dinastiese status !width=15%|Gebore !width=15%|Bewind !width=15%|Oorlede |- |align="center"|[[Lêer:Robert and Euphemia.jpg|100px]] |align="center"|'''Robert II'''<br />"die Hofmeester"<br />(''"the Steward"'') |align="center"|Raibeart II Stiùbhairt |align="center"|Kleinseun van Robert I (eersgeboorte) |align="center"|[[2 Maart]] [[1316]] |align="center"|1371–1390 |align="center"|[[19 April]] [[1390]]<br />op 74 |- |align="center"|[[Lêer:Robert III and Annabella Drummond.jpg|100px]] |align="center"|'''Robert III'''<br />(geb. John Stewart) |align="center"|Raibeart III Stiùbhairt, ''An Righ Bhacaigh'') |align="center"|Seun van Robert II (eersgeboorte) |align="center"|Omstreeks [[1337]] |align="center"|1390–1406 |align="center"|[[4 April]] [[1406]]<br />op sowat 69 |- |align="center"|[[Lêer:King James I of Scotland.jpg|100px]] |align="center"|'''Jakobus I'''<br />(''James I'') |align="center"|Seumas I Stiùbhairt |align="center"|Seun van Robert III (eersgeboorte) |align="center"|Laat Julie [[1394]] |align="center"|1406–1437 |align="center"| [[21 Februarie]] [[1437]]<br />op sowat 42 |- |align="center"|[[Lêer:James II of Scotland 17th century.jpg|100px]] |align="center"|'''[[Jakobus II van Skotland|Jakobus II]]'''<br />(''James II'') |align="center"|Seumas II Stiùbhairt |align="center"|Seun van Jakobus I (eersgeboorte) |align="center"| [[16 Oktober]] [[1430]] |align="center"|1437–1460 |align="center"|[[3 Augustus]] [[1460]]<br />op 29 |- |align="center"|[[Lêer:James III of Scotland.jpg|100px]] |align="center"|'''[[Jakobus III van Skotland|Jakobus III]]'''<br />(''James III'') |align="center"|Seumas III Stiùbhairt |align="center"|Seun van Jakobus II (eersgeboorte) |align="center"|[[10 Julie]] [[1451]] |align="center"|1460–1488 |align="center"|[[11 Junie]] [[1488]]<br />Slag van Sauchieburn<br />op 36 |- |align="center"|[[Lêer:James IV King of Scotland.jpg|100px]] |align="center"|'''[[Jakobus IV van Skotland|Jakobus IV]]'''<br />(''James IV'') |align="center"|Seumas IV Stiùbhairt |align="center"|Seun van Jakobus III (eersgeboorte) |align="center"|[[17 Maart]] [[1473]] |align="center"|1488–1513 |align="center"|[[9 September]] [[1513]]<br />Slag van Flodden Field, Engeland<br />op 40 |- |align="center"|[[Lêer:James V of Scotland2.jpg|100px]] |align="center"|'''[[Jakobus V van Skotland|Jakobus V]]'''<br />(''James V'') |align="center"|Seumas V Stiùbhairt |align="center"|Seun van Jakobus IV (eersgeboorte) |align="center"|[[15 April]] [[1512]] |align="center"|1513–1542 |align="center"|[[14 Desember]] [[1542]]<br />Falkland-paleis, Fife<br />op 30 |- |align="center"|[[Lêer:Mary Queen of Scots Blairs Museum.jpg|100px]] |align="center"|'''[[Maria I van Skotland|Maria I]]'''<br />(''Mary Queen of Scots'') |align="center"|Màiri Stiùbhairt |align="center"|Dogter van Jakobus V (eersgeboorte) |align="center"|[[8 Desember]] [[1542]] |align="center"|1542–1567 |align="center"|[[8 Februarie]] [[1587]]<br />Fotheringhay-kasteel, Engeland<br />op 44 (tereggestel) |} ==== Stuart (1567–1651) ==== Die Stewarts van Lennox was ’n junior tak van die Stewart-familie. Hulle was nie direkte manlike afstammelinge van Robert II, die eerste Stewart koning, nie maar van sy afstammeling Alexander Stewart, 4de Hofmeester van Skotland. In die verdrag van die Auld-alliansie met Frankryk het hulle hul van na die Franse vorm, Stuart, verander. Die seun van die Graaf van Lennox, Hendrik, lord Darnley, het met Maria I van Skotland getrou en hul seun, as die eerste koning van die Lennox-tak van die Stewart-familie, het as ’n Stuart regeer. [[Jakobus I van Engeland|Jakobus VI]] het in 1603 ook koning van Engeland en Ierland geword as Jakobus I ná die dood van sy agterkleinniggie Elizabeth I. Hoewel die twee lande onafhanklik gebly het, was die monargie hoofsaaklik in Engeland gesetel. [[Karel I van Engeland|Karel I]], Jakobus se seun, is tereggestel tydens die Engelse burgeroorlog, wat agt jaar geduur het. Die Engelse parlement het toe hul monargie afgeskaf. Die Skotte het besluit om bande met Engeland te verbreek en aangekondig Karel I se seun, [[Karel II van Engeland|Karel II]], sou koning van Skotland word. Hy het tot in 1651 regeer, waarna die weermag van [[Oliver Cromwell]] Skotland beset en Karel II in ballingskap gedryf het. {|width=100% class="wikitable" !width=10%|Portret !width=15%|Afrikaanse naam <br />(Engelse naam) !width=15%|Skotse naam !width=15%|Dinastiese status !width=15%|Gebore !width=15%|Bewind !width=15%|Oorlede |- |align="center"|[[Lêer:JamesIEngland.jpg|100px]] |align="center"|'''[[Jakobus I van Engeland|Jakobus VI]]'''<br />(''James VI'') |align="center"|Seumas VI Stiùbhairt |align="center"|Seun van Maria I (eersgeboorte) |align="center"|[[19 Junie]] [[1566]] |align="center"|1567–1625 |align="center"|[[27 Maart]] [[1625]]<br />Theobalds House, Engeland<br />op 58 |- |align="center"|[[Lêer:King Charles I after original by van Dyck.jpg|100px]] |align="center"|'''[[Karel I van Engeland|Karel I]]'''<br />(''Charles I'') |align="center"|Teàrlach I Stiùbhairt |align="center"|Seun van Jakobus VI (eersgeboorte) |align="center"|[[19 November]] [[1600]] |align="center"|1625–1649 |align="center"|[[30 Januarie]] [[1649]]<br />Paleis van Whitehall, [[City of Westminster|Westminster]], Engeland<br />op 48 (tereggestel) |- |align="center"|[[Lêer:Charles II of England.jpeg|100px]] |align="center"|'''[[Karel II van Engeland|Karel II]]'''<br />(''Charles II'') |align="center"|Teàrlach II Stiùbhairt |align="center"|Seun van Karel I (eersgeboorte) |align="center"|[[29 Mei]] [[1630]] |align="center"|1649–1651 |align="center"|[[6 Februarie]] [[1685]]<br />Paleis van Whitehall, Westminster, Engeland<br />op 54 |} === Huis van Stuart (herstel) (1660–1707) === Met die herinstelling van die monargie het die Stuarts weer konings van Skotland geword. Tydens die bewind van Karel II is die Skotse parlement egter afgeskaf en is sy broer, [[Jakobus II van Engeland|Jakobus]], aangestel as goewerneur van Skotland. Jakobus self het in 1685 koning James VII geword. Hy is egter drie jaar later weens sy Katolieke geloof uit Engeland verdryf. Sy dogter, [[Maria II van Engeland|Maria]], en haar man, [[Willem III van Engeland|Willem van Oranje]], is die troon aangebied. Hulle het saam regeer as Willem III en Maria II. ’n Poging om ’n Skotse koloniale ryk as teenvoeter vir Engeland te stig het misluk en die Skotse adellikes wat dit vir hul eie gewin gefinansier het, was daarna bankrot. In dié tyd het [[Anna van Groot-Brittanje|koningin Anna]], die dogter van Jakobus II en suster van Maria II, die troon bestyg. Sy het verskeie kinders gehad, maar het almal oorleef. Daarna was haar halfbroer, Jakobus, wat toe in bannelingskap in Frankryk gewoon het, haar erfgenaam. Die Engelse het die [[Protestantisme|Protestantse]] [[Sophia van die Palts|Sophia van Hannover]] (’n kleindogter van Jakobus VI) as erfgenaam verkies. Die Skotte, wat prins James verkies het (as ’n Stuart was hy van Skotse afkoms), het gedreig om van Engeland af weg te breek en James as koning te kies. Om die unie tussen die twee lande te bewaar, het die Engelse ’n plan beraam om Skotland en Engeland te verenig in een koninkryk, die [[Koninkryk van Groot-Brittanje]], wat deur een monarg regeer word en met ’n enkele parlement. Albei nasionale parlemente het ingestem (die Skotte teensinnig). Hoewel monarge daarna steeds oor Skotland regeer het, het hulle dit in die eerste plek gedoen as monarge van Groot-Brittanje, en van 1801 af van die [[Verenigde Koninkryk]]. {|width=100% class="wikitable" !width=10%|Portret !width=15%|Afrikaanse naam <br />(Engelse naam) !width=15%|Skotse naam !width=15%|Dinastiese status !width=15%|Gebore !width=15%|Bewind !width=15%|Oorlede |- |align="center"|[[Lêer:Charles II of England.jpeg|100px]] |align="center"|'''[[Karel II van Engeland|Karel II]]'''<br />(''Charles II'') |align="center"|Teàrlach II Stiùbhairt |align="center"|Seun van Karel I (eersgeboorte) |align="center"|[[29 Mei]] [[1630]] |align="center"|1660–1685 |align="center"|[[6 Februarie]] [[1685]]<br />Paleis van Whitehall, Westminster, Engeland<br />op 54 |- |align="center"|[[Lêer:James II (Gennari Benedetto).jpg|100px]] |align="center"|'''[[Jakobus II van Engeland|Jakobus II]]'''<br />(''James VII'') |align="center"|Seumas VII Stiùbhairt |align="center"|Seun van Karel I (eersgeboorte) |align="center"| [[14 Oktober]] [[1633]] |align="center"|1685–1688 |align="center"|[[16 September]] [[1701]]<br />Château de Saint-Germain-en-Laye, Frankryk<br />op 67 |- |align="center"|[[Lêer:Mary II - Kneller 1690.jpg|100px]] |align="center"|'''[[Maria II van Engeland|Maria II]]'''<br />(''Mary II'') |align="center"|Màiri II Stiùbhairt |align="center"|Kleindogter van Karel I<br />(troon aangebied deur die parlement) |align="center"|[[30 April]] [[1662]]<br /> as dogter van Jakobus VII |align="center"|1689–1694 |align="center"| [[28 Desember]] [[1694]]<br />[[Kensington-paleis]], Engeland<br />op 32 |- |align="center"|[[Lêer:King William III of England, (1650-1702) (lighter).jpg|100px]] |align="center"|'''[[Willem III van Engeland|Willem III]]'''<br />(''William III'') |align="center"|Uilleam Orains<br />("Willem van Oranje") |align="center"| |align="center"|[[4 November]] [[1650]] |align="center"|1689–1702 |align="center"|[[8 Maart]] [[1702]]<br />Kensington-paleis<br />op 51 |- |align="center"|[[Lêer:Dahl, Michael - Queen Anne - NPG 6187.jpg|100px]] |align="center"|'''[[Anna van Groot-Brittanje|Anna]]'''<br />(''Anne'') |align="center"|Anna Stiùbhairt |align="center"|Dogter van Jakobus VII |align="center"|[[6 Februarie]] [[1665]] |align="center"|1702–1707 <br /><small>Koningin van Groot-Brittanje en Ierland<br />1707–1714</small> |align="center"|[[1 Augustus]] [[1714]]<br />Kensington-paleis<br />op 49 |} == Jakobitiese aanspraakmakers == Jakobus VII het bly aanspraak maak op die troon van Skotland, Engeland en Ierland. Toe hy in 1701 sterf, het sy seun, Jakobus, vir die res van sy lewe ’n aanspraakmaker geword en homself Jakobus VIII van Skotland en III van Engeland en Ierland genoem, selfs nadat Engeland en Skotland saam Groot-Brittanje geword het. In 1715, ’n jaar ná die dood van sy halfsuster, koningin Anna, en die troonbestyging van hul neef [[George I van Groot-Brittanje|George van Hannover]], het Jakobus in Skotland aangekom en die troon probeer opeis. Hy het misluk en moes noodgedwonge terug Europa toe vlug. ’n Tweede poging deur sy seun, Karel, namens sy pa het ook misluk. Albei Jakobus se kinders is sonder erfgename dood. * Jakobus VIII (Seumas VIII), ook bekend as "die Ou Aanspraakmaker", seun van Jakobus VII – van 1701 tot met sy dood in 1766. * Karel III (Teàrlach III), ook bekend as "die Jong Aanspraakmaker" en dikwels ''Bonnie Prince Charlie'' genoem, seun van Jakobus VIII – 1766 tot met sy dood in 1788 (sonder kinders). * Hendrik I (Eanraig I), broer van Karel III en seun van Jakobus VIII – 1788 tot met sy dood in 1807 (ongetroud). Ná 1807 het die Jakobitiese aanspraakmaking gegaan na die [[Huis van Savoje]] (1807–1840), daarna die [[Modena]]-tak van die [[Habsburg|Huis van Habsburg-Lorraine]] (1840–1919) en eindelik die [[Huis van Wittelsbach]] (sedert 1919). Die huidige erfgenaam is Franz, die Hertog van [[Beiere]]. Nie hy of enige van sy voorgangers het die troon probeer opeis nie. == Sien ook == * [[Lys van monarge van Brittanje]] * [[Lys van monarge van Engeland]] == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronne == * Anderson, Alan Orr, ''Early Sources of Scottish History: AD 500–1286'', 2 Vols, (Edinburg, 1922) * {{citation |last=Broun |first=Dauvit |title=Scottish Independence and the Idea of Britain. From the Picts to Alexander III. |publisher=Edinburgh University Press |year=2007 |isbn=978-0-7486-2360-0 }} * Hudson, Benjamin T., ''Kings of Celtic Scotland'', (Westport, 1994) * Skene, W.F. (red.), ''Chronicles of the Picts, Chronicles of the Scots and other Early Memorials of Scottish History'', (Edinburg, 1867) [[Kategorie:Skotse monarge| ]] c1cllfoc4ua7vkkwwoiu40se8iql4z5 2976646 2976519 2026-10-07T19:33:56Z BurgertB 2401 Skakels 2976646 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas |naam = Monargie van Skotland |kleur = |beeld = Royal Coat of Arms of the Kingdom of Scotland.svg |beeld_wydte = 210px |beeld_onderskrif = ’n Voorbeeld van die Skotse koninklike wapen. |beeld2 = MK18545 Bannockburn Robert the Bruce.jpg |beeld2_wydte = 210px |beeld2_onderskrif = Robert the Bruce. |opskrif1 = Eerste monarg |1 = [[Kenneth MacAlpin]] |opskrif2 = Laaste monarg |2 = [[Anna van Groot-Brittanje|Anna]] |opskrif3 = Stigting |3 = [[843]] |opskrif4 = Afskaffing |4 = [[1 Mei]] [[1707]] |opskrif5 = |5 = |opskrif6 = |6 = }} Die '''monarg van Skotland''' was die staatshoof van die [[Koninkryk van Skotland]]. Volgens tradisie was die eerste '''koning van Skotland''' ([[Engels]]: ''King of Scots''; Middelskots: ''King of Scottis'', moderne [[Skots]]: ''King o Scots'', [[Skots-Gaelies]]: ''Rìghrean Albannaich'') [[Kenneth MacAlpin]] (Cináed mac Ailpín), wat die staat in 843 gestig het. Die onderskeid tussen die Koninkryk van Skotland en die Koninkryk van die [[Pikte]] is eerder die resultaat van latere [[Middeleeuse]] mites en verwarring weens die naamsverandering van ''Rex Pictorum'' (koning van die Pikte) tot ''Rí Alban'' (koning van Alba) tydens die bewind van Donald II, toe omstreeks die einde van die [[19de eeu]] in die annale oorgeslaan is van [[Latyn]] na die omgangstaal. Teen dié tyd het die woord Alba in Skots-Gaelies verwys na die Koninkryk van die Pikte, eerder as [[Brittanje]] (die ouer betekenis).<ref>Broun, ''Scottish Independence''. ble. 71–97.</ref> Die Koninkryk van die Pikte het in Gaelies bekend geword as die Koninkryk van Alba, en later as ''Scotland'' in Engels en Skots; dit is vandag nog so bekend. Teen die laat 11de eeu op die laatste het Skotse konings die Latynse term ''rex Scottorum'' (koning van Skotland) vir hulself gebruik. Die titel ''King of Scots'' het in onbruik verval ná 1707, toe Skotland en Engeland verenig en [[Groot-Brittanje]] geword het. [[Anna van Groot-Brittanje|Koningin Anna]] was die laaste monarg van Skotland en Engeland en die eerste monarg van Groot-Brittanje, hoewel die twee koninkryke sedert 1603 al dieselfde monarg gehad het. Haar oom, [[Karel II van Engeland|Karel II]], was die laaste Skotse monarg wat in Skotland gekroon is – in 1651 in Scone. == Wapens == <center> <gallery> Lêer:Royal Coat of Arms of the Kingdom of Scotland.svg|Willem I - Jakobus VI Lêer:Coat of Arms of Scotland (1603-1649).svg|Jakobus VI - Jakobus VII Lêer:Coat of Arms of Scotland (1689-1694).svg|Willem III en Maria II Lêer:Coat of Arms of Great Britain in Scotland (1707-1714).svg|Anna Lêer:Royal Standard of Scotland.svg|Vlag van die konings van Skotland </gallery> </center> == Lys van monarge van Skotland == === Huis van Alpin (848–1034) === {{Hoofartikel|Huis van Alpin}} Die bewind van Kenneth MacAlpin was die begin van wat dikwels die [[Huis van Alpin]] genoem word, hoewel dit ’n heel moderne term is. Sy afstammelinge was in twee takke verdeel; die troon sou tussen hulle wissel; die dood van ’n koning van een tak sou gevolg word deur ’n oorlog of sy moord deur ’n aanspraakmaker van die ander tak. Malcolm II was die laaste koning van die Huis van Alpin. Hy het daarin geslaag om van al sy teenstanders ontslae te raak en omdat hy geen seuns gehad het nie, het die troon ná sy dood gegaan aan Duncan I, sy dogter se seun. Dit was die begin van die Huis van Dunkeld. {|width=100% class="wikitable" !width=10%|Portret !width=15%|Moderne Engelse naam <br /><small>(met moderne Gaeliese ekwivalent)</small> !width=15%|Middeleeuse Gaeliese naam !width=10%|Dinastiese status !width=10%|Bewind !width=10%|Titel !width=15%|Bynaam |- |align="center"|[[Lêer:History-kenneth.jpg|100px]] |align="center"|'''[[Kenneth MacAlpin]]'''<br /><small>(Coinneach mac Ailpein)</small> |align="center"|Cináed mac Ailpín<br />Ciniod m. Ailpin |align="center"|Seun van Alpin, koning van Dál Riata |align="center"|843/848 – 13&nbsp;Februarie 858 |align="center"|<small>Rex Pictorum<br />("Koning van die Pikte")</small> |align="center"|An Ferbasach,<br /><small>"die Veroweraar "<ref>Skene, ''Chronicles'', bl. 83.</ref></small> |- |align="center"|[[Lêer:Donald MacAlpin.jpg|100px]] |align="center"|'''[[Donald I]]'''<br /><small>(Dòmhnall mac Ailpein)</small> |align="center"|Domnall mac Ailpín |align="center"|Seun van Alpin, koning van Dál Riata; broer van Kenneth MacAlpin |align="center"|858 – 13 April 862 |align="center"|<small>Rex Pictorum</small> |align="center"| |- |align="center"|[[Lêer:Causantín mac Cináeda.jpg|100px]] |align="center"|'''[[Konstantyn I van Skotland|Konstantyn I]]'''<br /><small>(Còiseam mac Choinnich)</small> |align="center"|Causantín mac Cináeda |align="center"|Seun van Kenneth MacAlpin |align="center"|862–877 |align="center"|<small>Rex Pictorum</small> |align="center"|An Finn-Shoichleach,<br /><small>"die Een met Oorvloedige Wyn"<ref>Skene, ''Chronicles'', p. 85.</ref></small> |- |align="center"|[[Lêer:Áed, king of Scots.jpg|100px]] |align="center"|'''[[Áed]]'''<br /><small>(Aodh mac Choinnich)</small> |align="center"|Áed mac Cináeda |align="center"|Seun van Kenneth MacAlpin |align="center"|877–878 |align="center"|<small>Rex Pictorum</small> |align="center"| |- |align="center"|[[Lêer:Gregorius the Great or Giric of Scotland.jpg|100px]] |align="center"|'''[[Giric]]'''<br /><small>(Griogair mac Dhunghail)</small> |align="center"|Giric mac Dúngail |align="center"|Seun van Donald I |align="center"|878–889 |align="center"| |align="center"|Mac Rath,<br /><small>"Seun van Geluk"<ref>Skene, ''Chronicles'', bl. 87.</ref></small> |- |align="center"| |align="center"|'''''[[Eochaid]]''''' |align="center"|Eochaid mac Run |align="center"|† Kleinseun van Kenneth MacAlpin |align="center"|*878–889? |align="center"| |align="center"| |- |align="center"|[[Lêer:Domnall Dásachtach.jpg|100px]] |align="center"|'''[[Donald II]]'''<br /><small>(Dòmhnall mac Chòiseim)</small> |align="center"|Domnall mac Causantín |align="center"|Seun van Konstantyn I |align="center"|889–900 |align="center"|<small>Rí Alban<br />("Koning van Skotland")</small><br /><small>Rì nan Albannaich<br />("Koning van Skotland")</small> |align="center"|Dásachtach,<br /><small>die "Waansinnige" of "Psigopaat"<ref>Hudson, ''Celtic Kings'', bl. 58.</ref></small> |- |align="center"|[[Lêer:Constantine III of Scotland (cropped).jpg|100px]] |align="center"|'''[[Konstantyn II van Skotland|Konstantyn II]]'''<br /><small>(Còiseam mac Aoidh)</small> |align="center"|Causantín mac Áeda |align="center"|Seun van Áed |align="center"|900–943 |align="center"|<small>Rí Alban</small> |align="center"|An Midhaise,<br /><small>"die Middeljarige"<ref>Skene, ''Chronicles'', bl. 91; Hudson, ''Celtic Kings'', bl. 65.</ref></small> |- |align="center"|[[Lêer:Malcolm I.jpg|100px]] |align="center"|'''[[Malcolm I]]'''<br /><small>(Maol Chaluim mac Dhòmhnaill)</small> |align="center"|Máel Coluim mac Domnaill |align="center"|Seun van Donald II |align="center"|943–954 |align="center"|<small>Rí Alban</small> |align="center"|An Bodhbhdercc,<br /><small>"die Gevaarlike Rooie"<ref>Skene, ''Chronicles'', bl. 93.</ref></small> |- |align="center"|[[Lêer:An Ionsaighthigh.jpg|100px]] |align="center"|'''Indulf''' |align="center"|Ildulb mac Causantín |align="center"|Seun van Konstantyn II |align="center"|954–962 |align="center"|<small>Rí Alban</small> |align="center"|An Ionsaighthigh,<br /><small>"die Aggressor"<ref>Skene, ''Chronicles'', bl. 94.</ref></small> |- |align="center"|[[Lêer:Dub, King of Scotland d. 967, r. 962-967.jpg|100px]] |align="center"|[[Dubh van Skotland|'''Dubh''']]<br />(Dub of Duff)<br /><small>(Dubh mac Mhaoil Chaluim)</small> |align="center"|Dub mac Maíl Choluim |align="center"|Seun van Malcolm I |align="center"|962–967 |align="center"|<small>Rí Alban</small> |align="center"|Dén,<br /><small>"die Kragtige"<ref>''Duan Albanach'', 23 [http://www.ucc.ie/celt/online/G100028/text002.html hier]</ref></small> |- |align="center"|[[Lêer:Culenus, King of Scotland, 966 (crop).jpg|100px]] |align="center"|'''Culen'''<br /><small>(Cailean)</small> |align="center"|Cuilén mac Ilduilb |align="center"|Seun van Indulf |align="center"|967–971 |align="center"|<small>Rí Alban</small> |align="center"|An Fionn,<br /><small>"die Witte"<ref>Skene, ''Chronicles'', bl. 95.</ref></small> |- |align="center"|— |align="center"|'''Amlaíb'''<br /><small>(Amhlaigh)</small> |align="center"|Amlaíb mac Ilduilb |align="center"|Seun van Indulf |align="center"| 973–977 |align="center"|<small>Rí Alban</small> |align="center"| |- |align="center"|[[Lêer:Kenneth II of Scotland.jpg|100px]] |align="center"|'''Kenneth II'''<br /><small>(Coinneach mac Mhaoil Chaluim)</small> |align="center"|Cináed mac Maíl Choluim |align="center"|Seun van Malcolm I |align="center"|971–995 |align="center"|<small>Rí Alban</small> |align="center"|An Fionnghalach,<br /><small>"die Broedermoordenaar"<ref>Skene, ''Chronicles'', bl. 96.</ref></small> |- |align="center"|[[Lêer:Constantine IV (Alba).jpg|100px]] |align="center"|'''Konstantyn III'''<br /><small>(Còiseam mac Chailein)</small> |align="center"|Causantín mac Cuiléin |align="center"|Seun van Cuilén |align="center"|995–997 |align="center"|<small>Rí Alban</small> |align="center"| |- |align="center"|[[Lêer:Kenneth III of Scotland.jpg|100px]] |align="center"|'''Kenneth III'''<br /><small>(Coinneach mac Dhuibh)</small> |align="center"|Cináed mac Duib |align="center"|Seun van Dub |align="center"|997 – 25 Maart 1005 |align="center"|<small>Rí Alban</small> |align="center"|An Donn,<br /><small>"die Hoofman"/ "die Bruine " |- |align="center"|[[Lêer:Malcolm II of Scotland.jpg|100px]] |align="center"|'''Malcolm II'''<br /><small>(Maol Chaluim mac Choinnich)</small> |align="center"|Máel Coluim mac Cináeda |align="center"|Seun van Kenneth II |align="center"|1005–1034 |align="center"|<small>Rí Alban / Rex Scotiae</small> |align="center"|Forranach,<br /><small>"die Vernietiger"<ref>Skene, ''Chronicles'', bl. 99–100.</ref></small> |} <nowiki>*</nowiki> Getuienis van Eochaid se bewind is onduidelik; hy was dalk nooit koning nie of het saam met Giric regeer. Amlaíb is net bekend vanweë ’n verwysing na sy dood in 977, waar hy koning van Alba genoem word; dit is bekend dat Kenneth II in 972–973 steeds koning was en daarom moes Amlaíb die bewind tussen 973 en 977 oorgeneem het. <nowiki>†</nowiki> Eochiad was ’n seun van Run, koning van Strathclyde, maar sy ma was ’n dogter van Kenneth MacAlpin. === Huis van Dunkeld (1034–1286) === {{Hoofartikel|Huis van Dunkeld}} Duncan het die troon bestyg as die seun van Malcolm II se dogter. Hy was ook die erfgenaam van Malcolm I omdat sy oupa aan vaderskant, Duncan van Atholl, die derde oudste seun van Malcolm I was.<ref>{{Cite web |url=http://www.royalblood.co.uk/D161/I161809.html |title=Royal Blood |access-date=20 Januarie 2017 |archive-date=13 Desember 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111213024630/http://www.royalblood.co.uk/D161/I161809.html |url-status=dead }}</ref> Die Huis van Dunkeld was dus nou verwant aan die Huis van Alpin. Macbeth het Duncan in ’n geveg gedood en daarna lank en redelik suksesvol regeer. In ’n reeks gevegte tussen 1057 en 1058 het Duncan se seun, Malcolm III, Macbeth verslaan en doodgemaak, asook Macbeth se stiefseun en erfgenaam, Lulach. Hy het toe die troon opgeëis. Die dinastiese gevegte het nie daar geëindig nie: ná Malcolm se dood in ’n geveg het sy broer Donald Ban aanspraak gemaak op die troon en Malcolm se seuns uit Skotland verban. ’n Burgeroorlog het in die familie uitgebreek, met Donald Ban en Malcolm se seun Edmund aan die een kant en Malcolm se ander seuns, wat deur Engeland gerugsteun is, aan die ander – hulle is aanvanklik deur Duncan II aangevoer en daarna deur Edgar. Edgar het geseëvier en sy oom en broer na kloosters gestuur. Ná die bewind van David I was die Skotse opvolging volgens eersgeboortereg; die troon het gegaan van vader na seun en, indien onmoontlik, van broer na broer. {|width=100% class="wikitable" !width=10%|Portret !width=15%|Moderne Engelse naam <br /><small>(met moderne Gaeliese ekwivalent)</small> !width=15%|Middeleeuse Gaeliese naam !width=10%|Dinastiese status !width=10%|Bewind !width=10%|Titel !width=15%|Bynaam |- |align="center"|[[Lêer:Donnchad I.jpg|100px]] |align="center"|'''[[Duncan I]]'''<br /><small>(Donnchadh mac Crìonain) </small> |align="center"| Donnchad mac Crínáin |align="center"| Kleinseun van Malcolm II |align="center"| 1034–1040 |align="center"|<small>Rí Alban</small> |align="center"|<small>An t-Ilgarach, <br />"die Sieke"</small><ref>Skene, ''Chronicles'', bl. 101.</ref> |- |align="center"|[[Lêer:Macbeth of Scotland.jpg|100px]] |align="center"|'''[[Macbeth van Skotland|Macbeth]]'''<br /><small>(MacBheatha mac Fhionnlaigh) </small> |align="center"| Mac Bethad mac Findláich |align="center"|1) Seun van Mormaer Findláech<br />2) Kleinseun van Malcolm II<br />3) Man van Gruoch, kleindogter van Kenneth III |align="center"|1040–1057 |align="center"|<small>Rí Alban</small> |align="center"| Rí Deircc, <br /><small>"die Rooi Koning"</small><ref name="Skene, Chronicles, bl. 102">Skene, ''Chronicles'', bl. 102.</ref> |- |align="center"| – |align="center"|'''[[Lulach]]'''<br /><small>(Lughlagh mac Gille Chomghain)</small> |align="center"| Lulach mac Gille Comgaín |align="center"|1) Seun van Gille Coemgáin, Mormaer van Moray<br />2) Kleinseun van Kenneth III<br /><small>(Huis van Alpin)</small> |align="center"|1057–1058 |align="center"|<small>Rí Alban</small> |align="center"| Tairbith, <br /><small>"die Ongelukkige"</small><ref name="Skene, Chronicles, bl. 102"/><br />-<br />Fatuus<br /><small>"die Onnosele"</small><ref>Anderson, ''Early Sources'', vol. i, bl. 603.</ref> |- |align="center"|[[Lêer:Malcolm III and Queen Margaret from the Seton Armorial, 1591.jpg|100px]] |align="center"|'''[[Malcolm III]]'''<br /><small>(Maol Chaluim mac Dhonnchaidh) </small> |align="center"| Máel Coluim mac Donnchada |align="center"| Seun van Duncan I |align="center"|1058–1093 |align="center"|<small>Rí Alban / Scottorum basileus</small> |align="center"|? Cenn Mór <small>("Canmore"), <br />"Groot Hoofman"</small><ref name="Great Chief">Dié naam is waarskynlik aanvanklik net gebruik vir Mael Coluim IV, Mael Coluim III se kleinseun, en daarna verwar; sien Duncan, '' Kingship of the Scots'', bl. 51–52, 74–75; Oram, ''David I'', bl. 17, nota 1.</ref> |- |align="center"|[[Lêer:Donald III of Scotland - 16th-17th Century.jpg|100px]] |align="center"|'''Donald III'''<br /><small>(Dòmhnall mac Dhonnchaidh) </small> |align="center"| Domnall mac Donnchada |align="center"| Seun van Duncan I |align="center"|1093–1097 |align="center"|<small>Rí Alban</small> |align="center"| Bán, <br /><small>"die Regverdige"</small> |- |align="center"|[[Lêer:Duncan II, King of Scotland.jpg|100px]] |align="center"|'''Duncan II'''<br /><small>(Donnchadh mac Mhaoil Chaluim) </small> |align="center"| Donnchad mac Maíl Choluim |align="center"| Seun van Malcolm III |align="center"|1094 |align="center"|<small>Rí Alban / Rex Scottorum</small> |align="center"| |- |align="center"|[[Lêer:King Edgar of Scotland.jpg|100px]] |align="center"|'''Edgar'''<br /><small>(Eagar mac Mhaoil Chaluim) </small> |align="center"| Étgar mac Maíl Choluim |align="center"| Seun van Malcolm III |align="center"|1097–1107 |align="center"|<small>Rí Alban/ Rex Scottorum</small> |align="center"| Probus, <br /><small>"die Dappere"<ref>Anderson, ''Early Sources'', vol. ii, bl. 141.</ref></small> |- |align="center"|[[Lêer:Alexander I (Alba) i.JPG|100px]] |align="center"|'''Alexander I'''<br /><small>(Alasdair mac Mhaoil Chaluim)</small> |align="center"| Alaxandair mac Maíl Choluim |align="center"|Seun van Malcolm III |align="center"|1107–1124 |align="center"|<small>Rí Alban/ Rex Scottorum</small> |align="center"| |- |align="center"|[[Lêer:DavidIofScotland.jpg|100px]] |align="center"|'''David I'''<br /><small>(Dàibhidh mac Mhaoil Chaluim) </small> |align="center"| Dabíd mac Maíl Choluim |align="center"| Seun van Malcolm III |align="center"|1124–1153 |align="center"|<small>Rí Alban/ Rex Scottorum</small> |align="center"| |- |align="center"|[[Lêer:Malcolm iv.jpg|100px]] |align="center"|'''Malcolm IV'''<br /><small>(Maol Chaluim mac Eanraig) </small> |align="center"| Máel Coluim mac Eanric |align="center"| Kleinseun van David I |align="center"|1153–1165 |align="center"|<small>Rí Alban/ Rex Scottorum</small> |align="center"| Virgo, <br /><small>"die Maagd"</small><br />-<br />Cenn Mór, <br /><small>"Groot Hoofman"</small><ref name="Great Chief" /> |- |align="center"|[[Lêer:William the Lion portrait.jpg|100px]] |align="center"|'''William I'''<br /><small>(Uilleam mac Eanraig) </small> |align="center"| Uilliam mac Eanric |align="center"| Kleinseun van David I |align="center"|1165–1214 |align="center"|<small>Rí Alban / Rex Scottorum</small> |align="center"|"die Leeu"<br />-<br />Garbh, <br /><small>"die Rowwe"</small><ref>Annals of Ulster, s.a. 1214.6; Annals of Loch Cé, s.a. 1213.10.</ref> |- |align="center"|[[Lêer:Alexander II (Alba) i.JPG|100px]] |align="center"|'''Alexander II'''<br /><small>(Alasdair mac Uilleim) </small> |align="center"| Alaxandair mac Uilliam |align="center"| Seun van William I |align="center"|1214–1249 |align="center"|<small>Rí Alban / Rex Scottorum</small> |align="center"| |- |align="center"|[[Lêer:Alexander III, King of Scots.jpg|100px]] |align="center"|'''Alexander III'''<br /><small>(Alasdair mac Alasdair) </small> |align="center"| Alaxandair mac Alaxandair |align="center"| Seun van Alexander II |align="center"|1249–1286 |align="center"|<small>Rí Alban / Rex Scottorum</small> |align="center"| |} === Huis van Sverre (1286–1290) === {{Hoofartikel|Huis van Sverre}} Die laaste koning van die Huis van Dunkeld was Alexander III. Hy en sy vrou het twee seuns en ’n dogter gehad. Teen 1286 was sy seuns dood en sy dogter, Margaret, het ’n dogter by Erik II van Noorweë gehad, ook Margaret. Sy dogter is egter daarna dood. Alexander het weer getrou, maar vroeg in 1286 is hy in ’n ongeluk dood. Sy tweede vrou, Yolande van Dreux, was swanger, maar teen November 1286 is alle hoop laat vaar dat haar kind lewend gebore sou word. Die Bewaarders van Skotland het toe Alexander se driejarige kleindogter, Margaret van Noorweë, in die Verdrag van Salisbury as koningin van Skotland aangewys. Sy het tot in 1290 in Noorweë gebly en is toe na Engeland gestuur. Sy is egter op die vaart oorlede en het nooit haar voet op Skotse grond gesit nie. Sy word dus soms nie as koningin erken nie. {|width=100% class="wikitable" !width=10%|Portret !width=15%|Naam !width=15%| Dinastiese status !width=10%| Gebore !width=10%|Bewind !width=10%|Huwelik !width=15%|Oorlede |- |align="center"|[[Lêer:Margaret, Maid of Norway imaginary.jpg|100px]] |align="center"|'''Margaret''' |align="center"| Kleindogter van Alexander III <br /><small>(Huis van Dunkeld)</small> |align="center"| Omstreeks April 1283, <br />dogter van Erik II van Noorweë en Margaret van Skotland |align="center"|1286–1290 |align="center"|Ongetroud |align="center"| September/Oktober 1290 |} === Eerste tussenregering (1290–1292) === === Huis van Balliol (1292–1296) === {{Hoofartikel|Huis van Balliol}} Die dood van Margaret van Noorweë het ’n twee jaar lange tussenregering in Skotland ingelui weens ’n opvolgingskrisis. Die afstammelinge van William I was uitgesterf en daar was nie ’n duidelike erfgenaam volgens eerstegeboortereg nie. Dertien kandidate het na vore getree, onder andere John de Balliol, die agterkleinseun van William I se jonger broer David van Huntingdon, en Robert de Brus, lord van Annandale, David van Huntingdon se kleinseun. Die Skotte het [[Eduard I van Engeland]] gevra om oor ’n opvolger te beslis. Hy het dit gedoen, maar die Skotte gedwing om aan hom as opperleenheer trou te sweer. Eindelik is John de Balliol gekies; hy was ’n swak en onbekwame leier en is in 1296 gedwing om te abdikeer deur Eduard I, wat toe probeer het om Skotland by Engeland in te lyf. {|width=100% class="wikitable" !width=10%|Portret !width=15%|Naam !width=15%| Dinastiese status !width=10%| Gebore !width=10%|Bewind !width=10%|Oorlede !width=15%|Bynaam |- |align="center"|[[Lêer:SetonArmorialJohnBalliolAndWife.jpg|100px]] |align="center"|''' John Balliol''' |align="center| Agterkleinseun van David van Huntingdon, broer van William I<br /><small>(Huis van Dunkeld)</small> |align="center"| Omstreeks 1249 |align="center"|1292–1296 |align="center"| Omstreeks 25 November 1314<br />[[Frankryk]] |align="center"| ''Toom Tabard'',<br /><small>"Leë Mantel"</small> |} === Tweede tussenregering (1296–1306) === === Huis van Bruce (1306–1371) === {{Hoofartikel|Huis van Bruce}} Skotland het 10 jaar lank nie ’n eie koning gehad nie. Die Skotte het egter geweier om deur Engeland regeer te word; eers het William Wallace en, ná sy teregstelling, Robert the Bruce (die kleinseun van die 1292-aanspraakmaker Robert de Brus) teen Engeland geveg. Bruce en sy ondersteuners het ’n medeaanspraakmaker op die troon, John III Comyn, lord van Badenoch, op 10 Februarie 1306 in [[Dumfries]] vermoor. Robert is kort daarna in Scone tot koning van Skotland gekroon. Sy energie en die opvolging van die sterk Eduard I in Engeland deur sy swakker seun, Eduard II, het Skotland help bevry van Engelse heerskappy. Teen 1329 het Engeland in ’n verdrag Skotland se onafhanklikheid aanvaar. Robert se seun David het die troon as kind bestyg. Engeland het hul oorlog teen Skotland hervat en David is deur Edward Balliol, die seun van koning Jan, gedwing om te vlug. Edward het homself toe laat kroon as koning van Skotland (1332–1336) en van die Skotse grondgebied in die suide aan Engeland gegee voordat hy uitgedryf is. David het ’n groot deel van sy lewe in bannelingskap deurgebring – eers in vryheid in Frankryk en daarna in gevangenskap in Engeland; hy het eers in 1357 na Skotland teruggekeer. Hy het nie kinders gehad nie en met sy dood in 1371 het die Huis van Bruce uitgesterf. {|width=100% class="wikitable" !width=10%|Portret !width=15%|Naam !width=15%| Dinastiese status !width=10%| Gebore !width=10%|Bewind !width=10%|Oorlede !width=15%|Bynaam |- |align="center"|[[Lêer:Robert I and Isabella of Mar.jpg|100px]] |align="center"|'''Robert I'''<br /><small>(Raibeart a Briuis)</small> |align="center"|Agter-agterkleinseun van David van Huntingdon (broer van William I) |align="center"|[[11 Julie]] [[1274]] |align="center"|1306–1329 |align="center"|[[7 Junie]] [[1329]], op 54 |align="center"|''the Bruce'' |- |align="center"|[[Lêer:David II of Scotland by Sylvester Harding 1797.jpg|100px]] |align="center"|'''David II'''<br /><small>(Dàibhidh Bruis)</small> |align="center"|Seun van Robert I |align="center"|[[5 Maart]] [[1324]] |align="center"|1329–1371 |align="center"|[[22 Februarie]] [[1371]], op 46 |align="center"| |} ;Betwiste aanspraakmaker '''Edward Balliol''' was die seun van koning John Balliol, wat self vier jaar lank regeer het. Nadat hy geabdikeer het, het John in Frankryk gaan woon. Terwyl David II minderjarig was, het Edward Balliol die geleentheid aangegryp om aanspraak op die troon te maak. Hy is deur die Engelse gesteun en het David se magte verslaan en homself in 1332 as koning laat kroon. Hy is gou deur Skotse magte verslaan en teruggestuur na Engeland. Met Engelse steun sou hy nog twee keer probeer om die troon oor te neem: in 1333 en 1335. Sy tydjie op die troon was elke keer kort voordat hy weer teruggestuur is Engeland toe – die laaste keer in 1336. Toe David in 1341 terugkeer uit bannelingskap, het Edward die meeste van sy steun verloor. Toe David II in 1346 in ’n geveg gevang is, het Edward nog ’n laaste poging aangewend om die troon op te eis, maar hy het min steun gehad en die veldtog het misluk. In 1356 het hy afstand gedoen van enige aanspraak op die Skotse troon. {|width=100% class="wikitable" !width=10%|Portret !width=15%|Naam !width=15%| Dinastiese status !width=10%| Gebore !width=10%|Bewind !width=10%|Oorlede !width=15%|Bynaam |- |align="center"|[[Lêer:Edward Balliol.jpg|100px]] |align="center"|'''''Edward Balliol''''' |align="center"|Seun van ’n voormalige koning, Engelse kandidaat om die verbanne David II te vervang |align="center"|[[1283]] |align="center"|1332–1336<br /><small>(as teenstander van David II)</small> |align="center"|[[1367]] |align="center"| |} === Huis van Stewart/Stuart === ==== Stewart (1371–1567) ==== Robert the Steward ("die Hofmeester") was ’n kleinseun van Robert I. Hy is in [[1316]] gebore en was dus ouer as sy oom, David II. Toe hy koning word, was hy dus al te oud om op ’n lewendige manier te regeer. Dit was ook die geval met sy seun, Robert III, wat lewenslange beserings opgedoen het in ’n perdry-ongeluk. Hulle is gevolg deur ’n reeks regentskappe vanweë die jong ouderdom van die opvolgers. Die Stewart-tydperk is dus gekenmerk deur tye van min aktiwiteit waarin die adellikes groot mag uitgeoefen het, gevolg deur tye waarin die monarg regeer het en waartydens hulle probeer het om die probleme op te los wat veroorsaak is deur hul jeug en die langtermynuitwerking van vorige bewinde. Om oor Skotland te regeer het al hoe moeiliker geword, terwyl die magtige adel al hoe meer onregeerbaar geword het; Jakobus I se pogings om die wanorde in die ryk te beëindig het gelei tot ’n sluipmoord op hom; [[Jakobus III van Skotland|Jakobus III]] is in ’n siviele oorlog tussen hom en die adel, wat deur sy eie seun gelei is, dood. [[Jakobus IV van Skotland|Jakobus IV]], wat ’n streng leier was en die aristokrate onderduk het, is in die Slag van Flodden dood. Daarna is sy vrou, [[Margaret Tudor]], wat die benoemde regent vir hul jong seun, Jakobus V, was, deur die adel onttroon. Jakobus V se eie vrou, Maria van Guise, het oor Skotland regeer tydens die regentskap van haar jong dogter, [[Maria I van Skotland|Maria I]], deur die adellike faksies te verdeel en oorwin en deur Franse omkoopgeld vrylik uit te deel. Eindelik was Maria I, die dogter van Jakobus V, nie in staat om Skotland te regeer nie weens die teenstand van die adel en die onversoenlikheid van die bevolking, wat ten gunste van [[Calvinisme]] was en haar [[Rooms-Katolieke Kerk|Katolisisme]] afgekeur het; sy is gedwing om te abdikeer en na Engeland te vlug. Hier is sy 18 jaar lank gevange gehou en eindelik tereggestel weens verraad teen die Engelse koningin [[Elizabeth I van Engeland|Elizabeth I]]. Ná haar abdikasie het haar seun, wie se pa ’n junior lid van die Stewart-familie was, koning geword. {|width=100% class="wikitable" !width=10%|Portret !width=15%|Afrikaanse naam <br />(Engelse naam) !width=15%|Skotse naam !width=15%|Dinastiese status !width=15%|Gebore !width=15%|Bewind !width=15%|Oorlede |- |align="center"|[[Lêer:Robert and Euphemia.jpg|100px]] |align="center"|'''Robert II'''<br />"die Hofmeester"<br />(''"the Steward"'') |align="center"|Raibeart II Stiùbhairt |align="center"|Kleinseun van Robert I (eersgeboorte) |align="center"|[[2 Maart]] [[1316]] |align="center"|1371–1390 |align="center"|[[19 April]] [[1390]]<br />op 74 |- |align="center"|[[Lêer:Robert III and Annabella Drummond.jpg|100px]] |align="center"|'''Robert III'''<br />(geb. John Stewart) |align="center"|Raibeart III Stiùbhairt, ''An Righ Bhacaigh'') |align="center"|Seun van Robert II (eersgeboorte) |align="center"|Omstreeks [[1337]] |align="center"|1390–1406 |align="center"|[[4 April]] [[1406]]<br />op sowat 69 |- |align="center"|[[Lêer:King James I of Scotland.jpg|100px]] |align="center"|'''Jakobus I'''<br />(''James I'') |align="center"|Seumas I Stiùbhairt |align="center"|Seun van Robert III (eersgeboorte) |align="center"|Laat Julie [[1394]] |align="center"|1406–1437 |align="center"| [[21 Februarie]] [[1437]]<br />op sowat 42 |- |align="center"|[[Lêer:James II of Scotland 17th century.jpg|100px]] |align="center"|'''[[Jakobus II van Skotland|Jakobus II]]'''<br />(''James II'') |align="center"|Seumas II Stiùbhairt |align="center"|Seun van Jakobus I (eersgeboorte) |align="center"| [[16 Oktober]] [[1430]] |align="center"|1437–1460 |align="center"|[[3 Augustus]] [[1460]]<br />op 29 |- |align="center"|[[Lêer:James III of Scotland.jpg|100px]] |align="center"|'''[[Jakobus III van Skotland|Jakobus III]]'''<br />(''James III'') |align="center"|Seumas III Stiùbhairt |align="center"|Seun van Jakobus II (eersgeboorte) |align="center"|[[10 Julie]] [[1451]] |align="center"|1460–1488 |align="center"|[[11 Junie]] [[1488]]<br />Slag van Sauchieburn<br />op 36 |- |align="center"|[[Lêer:James IV King of Scotland.jpg|100px]] |align="center"|'''[[Jakobus IV van Skotland|Jakobus IV]]'''<br />(''James IV'') |align="center"|Seumas IV Stiùbhairt |align="center"|Seun van Jakobus III (eersgeboorte) |align="center"|[[17 Maart]] [[1473]] |align="center"|1488–1513 |align="center"|[[9 September]] [[1513]]<br />Slag van Flodden Field, Engeland<br />op 40 |- |align="center"|[[Lêer:James V of Scotland2.jpg|100px]] |align="center"|'''[[Jakobus V van Skotland|Jakobus V]]'''<br />(''James V'') |align="center"|Seumas V Stiùbhairt |align="center"|Seun van Jakobus IV (eersgeboorte) |align="center"|[[15 April]] [[1512]] |align="center"|1513–1542 |align="center"|[[14 Desember]] [[1542]]<br />Falkland-paleis, Fife<br />op 30 |- |align="center"|[[Lêer:Mary Queen of Scots Blairs Museum.jpg|100px]] |align="center"|'''[[Maria I van Skotland|Maria I]]'''<br />(''Mary Queen of Scots'') |align="center"|Màiri Stiùbhairt |align="center"|Dogter van Jakobus V (eersgeboorte) |align="center"|[[8 Desember]] [[1542]] |align="center"|1542–1567 |align="center"|[[8 Februarie]] [[1587]]<br />Fotheringhay-kasteel, Engeland<br />op 44 (tereggestel) |} ==== Stuart (1567–1651) ==== Die Stewarts van Lennox was ’n junior tak van die Stewart-familie. Hulle was nie direkte manlike afstammelinge van Robert II, die eerste Stewart koning, nie maar van sy afstammeling Alexander Stewart, 4de Hofmeester van Skotland. In die verdrag van die Auld-alliansie met Frankryk het hulle hul van na die Franse vorm, Stuart, verander. Die seun van die Graaf van Lennox, Hendrik, lord Darnley, het met Maria I van Skotland getrou en hul seun, as die eerste koning van die Lennox-tak van die Stewart-familie, het as ’n Stuart regeer. [[Jakobus I van Engeland|Jakobus VI]] het in 1603 ook koning van Engeland en Ierland geword as Jakobus I ná die dood van sy agterkleinniggie Elizabeth I. Hoewel die twee lande onafhanklik gebly het, was die monargie hoofsaaklik in Engeland gesetel. [[Karel I van Engeland|Karel I]], Jakobus se seun, is tereggestel tydens die Engelse burgeroorlog, wat agt jaar geduur het. Die Engelse parlement het toe hul monargie afgeskaf. Die Skotte het besluit om bande met Engeland te verbreek en aangekondig Karel I se seun, [[Karel II van Engeland|Karel II]], sou koning van Skotland word. Hy het tot in 1651 regeer, waarna die weermag van [[Oliver Cromwell]] Skotland beset en Karel II in ballingskap gedryf het. {|width=100% class="wikitable" !width=10%|Portret !width=15%|Afrikaanse naam <br />(Engelse naam) !width=15%|Skotse naam !width=15%|Dinastiese status !width=15%|Gebore !width=15%|Bewind !width=15%|Oorlede |- |align="center"|[[Lêer:JamesIEngland.jpg|100px]] |align="center"|'''[[Jakobus I van Engeland|Jakobus VI]]'''<br />(''James VI'') |align="center"|Seumas VI Stiùbhairt |align="center"|Seun van Maria I (eersgeboorte) |align="center"|[[19 Junie]] [[1566]] |align="center"|1567–1625 |align="center"|[[27 Maart]] [[1625]]<br />Theobalds House, Engeland<br />op 58 |- |align="center"|[[Lêer:King Charles I after original by van Dyck.jpg|100px]] |align="center"|'''[[Karel I van Engeland|Karel I]]'''<br />(''Charles I'') |align="center"|Teàrlach I Stiùbhairt |align="center"|Seun van Jakobus VI (eersgeboorte) |align="center"|[[19 November]] [[1600]] |align="center"|1625–1649 |align="center"|[[30 Januarie]] [[1649]]<br />Paleis van Whitehall, [[City of Westminster|Westminster]], Engeland<br />op 48 (tereggestel) |- |align="center"|[[Lêer:Charles II of England.jpeg|100px]] |align="center"|'''[[Karel II van Engeland|Karel II]]'''<br />(''Charles II'') |align="center"|Teàrlach II Stiùbhairt |align="center"|Seun van Karel I (eersgeboorte) |align="center"|[[29 Mei]] [[1630]] |align="center"|1649–1651 |align="center"|[[6 Februarie]] [[1685]]<br />Paleis van Whitehall, Westminster, Engeland<br />op 54 |} === Huis van Stuart (herstel) (1660–1707) === Met die herinstelling van die monargie het die Stuarts weer konings van Skotland geword. Tydens die bewind van Karel II is die Skotse parlement egter afgeskaf en is sy broer, [[Jakobus II van Engeland|Jakobus]], aangestel as goewerneur van Skotland. Jakobus self het in 1685 koning James VII geword. Hy is egter drie jaar later weens sy Katolieke geloof uit Engeland verdryf. Sy dogter, [[Maria II van Engeland|Maria]], en haar man, [[Willem III van Engeland|Willem van Oranje]], is die troon aangebied. Hulle het saam regeer as Willem III en Maria II. ’n Poging om ’n Skotse koloniale ryk as teenvoeter vir Engeland te stig het misluk en die Skotse adellikes wat dit vir hul eie gewin gefinansier het, was daarna bankrot. In dié tyd het [[Anna van Groot-Brittanje|koningin Anna]], die dogter van Jakobus II en suster van Maria II, die troon bestyg. Sy het verskeie kinders gehad, maar het almal oorleef. Daarna was haar halfbroer, Jakobus, wat toe in bannelingskap in Frankryk gewoon het, haar erfgenaam. Die Engelse het die [[Protestantisme|Protestantse]] [[Sophia van die Palts|Sophia van Hannover]] (’n kleindogter van Jakobus VI) as erfgenaam verkies. Die Skotte, wat prins James verkies het (as ’n Stuart was hy van Skotse afkoms), het gedreig om van Engeland af weg te breek en James as koning te kies. Om die unie tussen die twee lande te bewaar, het die Engelse ’n plan beraam om Skotland en Engeland te verenig in een koninkryk, die [[Koninkryk van Groot-Brittanje]], wat deur een monarg regeer word en met ’n enkele parlement. Albei nasionale parlemente het ingestem (die Skotte teensinnig). Hoewel monarge daarna steeds oor Skotland regeer het, het hulle dit in die eerste plek gedoen as monarge van Groot-Brittanje, en van 1801 af van die [[Verenigde Koninkryk]]. {|width=100% class="wikitable" !width=10%|Portret !width=15%|Afrikaanse naam <br />(Engelse naam) !width=15%|Skotse naam !width=15%|Dinastiese status !width=15%|Gebore !width=15%|Bewind !width=15%|Oorlede |- |align="center"|[[Lêer:Charles II of England.jpeg|100px]] |align="center"|'''[[Karel II van Engeland|Karel II]]'''<br />(''Charles II'') |align="center"|Teàrlach II Stiùbhairt |align="center"|Seun van Karel I (eersgeboorte) |align="center"|[[29 Mei]] [[1630]] |align="center"|1660–1685 |align="center"|[[6 Februarie]] [[1685]]<br />Paleis van Whitehall, Westminster, Engeland<br />op 54 |- |align="center"|[[Lêer:James II (Gennari Benedetto).jpg|100px]] |align="center"|'''[[Jakobus II van Engeland|Jakobus II]]'''<br />(''James VII'') |align="center"|Seumas VII Stiùbhairt |align="center"|Seun van Karel I (eersgeboorte) |align="center"| [[14 Oktober]] [[1633]] |align="center"|1685–1688 |align="center"|[[16 September]] [[1701]]<br />Château de Saint-Germain-en-Laye, Frankryk<br />op 67 |- |align="center"|[[Lêer:Mary II - Kneller 1690.jpg|100px]] |align="center"|'''[[Maria II van Engeland|Maria II]]'''<br />(''Mary II'') |align="center"|Màiri II Stiùbhairt |align="center"|Kleindogter van Karel I<br />(troon aangebied deur die parlement) |align="center"|[[30 April]] [[1662]]<br /> as dogter van Jakobus VII |align="center"|1689–1694 |align="center"| [[28 Desember]] [[1694]]<br />[[Kensington-paleis]], Engeland<br />op 32 |- |align="center"|[[Lêer:King William III of England, (1650-1702) (lighter).jpg|100px]] |align="center"|'''[[Willem III van Engeland|Willem III]]'''<br />(''William III'') |align="center"|Uilleam Orains<br />("Willem van Oranje") |align="center"| |align="center"|[[4 November]] [[1650]] |align="center"|1689–1702 |align="center"|[[8 Maart]] [[1702]]<br />Kensington-paleis<br />op 51 |- |align="center"|[[Lêer:Dahl, Michael - Queen Anne - NPG 6187.jpg|100px]] |align="center"|'''[[Anna van Groot-Brittanje|Anna]]'''<br />(''Anne'') |align="center"|Anna Stiùbhairt |align="center"|Dogter van Jakobus VII |align="center"|[[6 Februarie]] [[1665]] |align="center"|1702–1707 <br /><small>Koningin van Groot-Brittanje en Ierland<br />1707–1714</small> |align="center"|[[1 Augustus]] [[1714]]<br />Kensington-paleis<br />op 49 |} == Jakobitiese aanspraakmakers == Jakobus VII het bly aanspraak maak op die troon van Skotland, Engeland en Ierland. Toe hy in 1701 sterf, het sy seun, Jakobus, vir die res van sy lewe ’n aanspraakmaker geword en homself Jakobus VIII van Skotland en III van Engeland en Ierland genoem, selfs nadat Engeland en Skotland saam Groot-Brittanje geword het. In 1715, ’n jaar ná die dood van sy halfsuster, koningin Anna, en die troonbestyging van hul neef [[George I van Groot-Brittanje|George van Hannover]], het Jakobus in Skotland aangekom en die troon probeer opeis. Hy het misluk en moes noodgedwonge terug Europa toe vlug. ’n Tweede poging deur sy seun, Karel, namens sy pa het ook misluk. Albei Jakobus se kinders is sonder erfgename dood. * Jakobus VIII (Seumas VIII), ook bekend as "die Ou Aanspraakmaker", seun van Jakobus VII – van 1701 tot met sy dood in 1766. * Karel III (Teàrlach III), ook bekend as "die Jong Aanspraakmaker" en dikwels ''Bonnie Prince Charlie'' genoem, seun van Jakobus VIII – 1766 tot met sy dood in 1788 (sonder kinders). * Hendrik I (Eanraig I), broer van Karel III en seun van Jakobus VIII – 1788 tot met sy dood in 1807 (ongetroud). Ná 1807 het die Jakobitiese aanspraakmaking gegaan na die [[Huis van Savoje]] (1807–1840), daarna die [[Modena]]-tak van die [[Habsburg|Huis van Habsburg-Lorraine]] (1840–1919) en eindelik die [[Huis van Wittelsbach]] (sedert 1919). Die huidige erfgenaam is Franz, die Hertog van [[Beiere]]. Nie hy of enige van sy voorgangers het die troon probeer opeis nie. == Sien ook == * [[Lys van monarge van Brittanje]] * [[Lys van monarge van Engeland]] == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronne == * Anderson, Alan Orr, ''Early Sources of Scottish History: AD 500–1286'', 2 Vols, (Edinburg, 1922) * {{citation |last=Broun |first=Dauvit |title=Scottish Independence and the Idea of Britain. From the Picts to Alexander III. |publisher=Edinburgh University Press |year=2007 |isbn=978-0-7486-2360-0 }} * Hudson, Benjamin T., ''Kings of Celtic Scotland'', (Westport, 1994) * Skene, W.F. (red.), ''Chronicles of the Picts, Chronicles of the Scots and other Early Memorials of Scottish History'', (Edinburg, 1867) [[Kategorie:Skotse monarge| ]] bpah2y127wllxfpm7i3vk17qy3133o1 0 118874 2976629 2472847 2026-10-07T19:08:29Z BurgertB 2401 BurgertB het bladsy [[Malcolm I]] na [[Malcolm I van Skotland]] geskuif: Beter titel 2472847 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Monarg |naam = Malcolm I |titel = [[Lys van monarge van Skotland|Koning van Skotland]] |beeld = [[Beeld:Malcolm I.jpg|200px]] |byskrif = |dinastie = [[Huis van Alpin]] |bewind = 943-954 |volle naam = Máel Coluim mac Domnaill |andertitels = |geboortedatum = Omstreeks 895 |geboorteplek = |doop = |sterftedatum = [[954]] |sterfteplek = |begraweplek = |begrafnisdatum = |voorganger = [[Konstantyn II van Skotland|Konstantyn II]] |erfgenaam = |opvolgertipe = |opvolger = [[Indulf]] |kinders = [[Dub]] <br />[[Kenneth II]] |vader = [[Donald II]] |moeder = }} '''Malcolm I''' (volle naam: '''Máel Coluim mac Domnaill'''; omstreeks 895-954) was van 943 tot 954 koning van [[Skotland]] nadat sy neef [[Konstantyn II van Skotland|Konstantyn II]] afgetree het om ’n [[monnik]] te word. Hy was die seun van [[Donald II]]. == Lewe == Sy pa is in 900 oorlede en Malcolm kon dus nie later as 901 gebore gewees het nie. Teen die 940's was hy dus nie meer ’n jong man nie en het hy dalk ongeduldig geword om die troon te bestyg. Volgens die ''Profesie van Berchán'' uit die [[11de eeu]], ’n geskiedenis in die vorm van ’n veronderstelde profesie, is Konstantyn II dus gedwing om in 943 te abdikeer en ’n klooster te gaan aftree sodat Malcolm kon koning word.<ref>Woolf, ''Pictland to Alba'', p. 175; Anderson, ''Early Sources'', pp. 444–448</ref> In 945 het [[Edmund I van Engeland]] ’n ooreenkoms met Malcolm aangegaan en in ruil daarvoor Strathclyde aan hom afgestaan.<ref>Anderson, ''Early Sources'', pp. 449–450.</ref> Volgens die Kronieke van die Konings van Alba het Malcolm Moray aangeval en Cellach verslaan, maar dit is onbekend wie Cellach was. Dit lyk of Malcolm by sy ooreenkoms met Edmund gehou het en of dit hernu is deur Edmund se opvolger, [[Edred van Engeland|Edred]]. In 950 het Malcolm volgens die Kronieke van die Konings van Alba Engeland geplunder tot by die Teesrivier en beslag gelê op baie mense en beeste.<ref>Anderson, ''Early Sources'', pp. 452–453.</ref> Konstantyn se naam word ook aan die plundertog gekoppel, maar Woolf glo dit is ’n latere toevoeging.<ref>Woolf, ''Pictland to Alba'', pp. 178–181.</ref><ref>''Anglo-Saxon Chronicle'', Ms. D, s.a. 948, Ms. B, s.a. 946; Duncan, p. 24.</ref> Volgens die Annale van Ulster is Malcolm in 954 gedood. Hy is op die eiland [[Binne-Hebride|Iona]] begrawe.<ref>Anderson, ''Early Sources'', pp. 452–454</ref> Sy twee seuns, [[Dub]] en [[Kenneth II|Kenneth]], was albei later konings. == Verwysings == {{Verwysings}} == Bronne == {{Refbegin}} *{{citation |last=Anderson |first=Alan Orr |title=Early Sources of Scottish History A.D. 500 to 1286 |volume=I |year=1990 |edition=2nd |publisher=Paul Watkins |location=Stamford |isbn=1-871615-03-8}} *{{citation |last=Woolf |first=Alex |title=From Pictland to Alba, 789–1070 |year=2007 |series=The New Edinburgh History of Scotland |publisher=Edinburgh University Press |location=Edinburg |volume=2 |isbn=978-0-7486-1234-5}} {{Refend}} == Eksterne skakels == * [http://celt.ucc.ie/index.html CELT: Elektroniese teks] by die University College Cork, onder meer die Annale van Ulster en Chronicon Scotorum * [http://www.arts.ed.ac.uk/scothist/booklets/sh1/documents-alba.html Kronieke van die Konings van Alba] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070606150144/http://www.arts.ed.ac.uk/scothist/booklets/sh1/documents-alba.html |date= 6 Junie 2007 }} *[[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is vertaal uit die [[:en:Malcolm I of Scotland|Engelse Wikipedia]] {{Normdata}} [[Kategorie:Skotse monarge]] [[Kategorie:Sterftes in 954]] d6dgln7cf4rc2etde05j9vkv29soosp 0 123489 2976612 2914402 2026-10-07T17:36:35Z Oesjaar 7467 /* Fisiologiese eienskappe */ Rooi word blou! 2976612 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Bauhin Jean aus Bericht Kranckheiten 1599.jpg|duimnael|Johann Bauhin|200px]] 'n '''Vetplant''' is 'n plant wat in staat daartoe is om vog in sy blare, stingels, stamme of wortels te stoor. Vetplante of sukkulente kom dikwels in droë gebiede soos halfwoestyne voor, maar daar is tog 'n verskil met die regte [[xerofiet]]e en [[eremofiet]]e wat suiwer woestynplante is. Suid-Afrika het die grootste verskeidenheid van hulle, veral in die [[Sukkulente Karoo]]. Hierdie [[ekostreek]] is na hulle genoem. Die vermoë om water te stoor word sukkulensie genoem en dit kan op verskillende maniere gebeur. Van die plante stoor dit net in dik vlesige blare. Ander plante met glad geen blare stoor dit in stingels of die stam, ensomeer. Mens kan van stamsukkulente, blaarsukkulente ensomeer praat, maar dikwels word die water in meer as een orgaan gestoor. Die begrip "Succulentae" is eerste deur die Switserse plantkundige Johann Bauhin ingevoer in sy ''Historiae plantarum universalis'' wat in [[1619]], ná sy dood, verskyn het. Hy het [[Genus|genera]] soos ''Portulaca'', ''[[Aloe]]'' en ''Crassula'' in 'n 'takson' ''Succulentae'' geplaas. Hierdie plante is nogtans geensins verwant nie, en vandag word sy takson nie meer erken nie.<ref>''Advances in Botanical Research, Volume 55'' {{Outeur|Jean-Claude Kader, Michel Delseny}} Academic Press, 2010, {{ISBN|0-12-380869-3}}, {{ISBN|9780123808691}}</ref> Sukkulensie tree in der waarheid in 'n groot getal plantfamilies op. Plantfamilies wat sukkulensie vertoon is byvoorbeeld die [[vygies]], die [[Euphorbiaceae|nabome]] en die [[kaktus]]se. [[Lêer:Conophytum minutum.jpg|links|duimnael|150px|''Conophytum minutum'' 'n vygie]] Die terme "vetplant" of "sukkulent" word dikwels gebruik, hoewel 'n goeie definisie eintlik ontbreek. Dit is dalk beter oor "sukkulensie" te praat as 'n ''eienskap'' wat 'n plant in seker mate kan besit. Een van die probleme is dat sukkulente in verskillende biome en habitatte kan voorkom. Hulle kan in droë streke soos die [[Karoo]] aangetref word, wat min maar wel reëlmatig reënkry, maar dikwels nie in regte woestyne waar reënval baie onreëlmatig is nie. Droër plekke in vogtiger streke of plekke met hoë soutgehaltes of selfs op bome in 'n reënwoud kan nogtans ook vetplante oplewer. Hulle kan dus byvoorbeeld [[xerofiet]]e, [[halofiet]]e of [[epifiet]]e wees en is nie kenmerkend aan een bepaalde [[bioom]] nie. Daar is nogtans 'n taamlik algemene misvatting dat "[[xerofiet]]" en "sukkulent" sinonieme is. Vetplante is nie soos [[Xerofiet|xerofiete]] aan droogte self aangepas nie, maar aan ''tydelike'' droogte.<ref name="vW">Life Strategies of Succulents in Deserts: With Special Reference to the Namib Desert {{Outeur|Dieter J. von Willert}} CUP Archive, 1992, {{ISBN|0521244684}}, {{ISBN|978-0-521-24468-8}}</ref> Von Willert probeer om 'n definisie te gee wat pleks van die verwantskap of die bioom op die [[fisiologie]] en anatomie van die plant gerig is: {{cquote|'n '''Sukkulent''' is 'n plant wat tenminste een sukkulente weefsel bevat}} {{cquote|'n '''Sukkulente weefsel''' is 'n lewende weefsel was -naas ander take- dien om altans tydelik bruikbare water te stoor wat die plant tydelik onafhanklik van 'n eksterne waterbron maak, wanneer die grondwatertoestande dusdanig verslegter dat die wortels nie langer die benodigde water aan die grond kan onttrek nie}} In hierdie definisie word 'bruikbare' water onderskei van die totale waterinhoud van 'n plant omdat nie alle water beskikbaar vir die plant se ander weefsels is nie. Die definisie onderskei nogtans nie of die water herhaaldelik onttrek en weer gestoor kan word nie. [[Bladwisselend]]e plante se blare sterf wanneer die water onttrek word.<ref name="vW" /> Daar is metodes om te meet hoe sukkulent 'n plant is, soos die [[hidrouliese kapasitansie]] of die [[sukkulensie-indeks]]. == Fisiologiese eienskappe == Vetplante kan ekologies gesproke in twee groepe ingedeel word, naamlik xerofitiese sukkulente, wat in droë omgewings leef, en halofitiese sukkulente, wat in soutomgewings leef. Daar is ʼn groot anatomiese ooreenkoms tussen die twee soorte, maar die selle van die xerofitiese sukkulente het ʼn lae osmotiese potensiaal, terwyl die van die halofitiese sukkulente 'n hoë osmotiese potensiaal het. Die waterhoudende weefsel van vetplante bestaan gewoonlik uit parenchiemselle met groot vakuole. Benewens water bevat hierdie selle heelwat suiker en organiese sure. By die halofitiese sukkulente word ook heelwat soute in die selsap aangetref. Die waterhoudende weefsels kan op verskillende plekke geleë wees. By plante van die genera ''[[Anabasis]]'', ''[[Kleinia]]'' en ook talle ander word hierdie weefsel in die bas aangetref, terwyl dit by 'n groot aantal kaktusse in die murg in die middel van die stingel aangetref word. Tipiese xeromorfe (aangepas by droë omstandighede) eienskappe van vetplante is klein, skubvormige blare, wat soms tot dorings of hare gewysig is, die goed ontwikkelde vervoerweefsel van die oppervlakkige wortels, die relatief klein oppervlakte van die weefsels waarin transpirasie en [[fotosintese]] plaasvind, en die dik kutikule en ingesinkte huidmondjies van die [[epidermis]]. Die huidmondjies van baie vetplante gaan slegs in die nag oop sodat waterverlies deur transpirasie tot 'n minimum beperk word. By 'n aantal vetplante van die familie ''[[Cactaceae]]'' (kaktusse), die ''[[Crassulaceae]]'' (plakkies) en die ''[[Aizoaceae]]'' (vygies) is die proses van fotosintese effens gewysig as aanpassing by die droë omstandighede. By hierdie plante word stysel snags omgesit in organiese sure (malonsuur en isositroensuur), en tydens die proses word 'n hoeveelheid [[koolsuurgas]] (CO₂) gebruik. Bedags word hierdie sure afgebreek en die koolsuurgas wat vrykom, word vir normale fotosintese gebruik. Die plante bou dus snags wanneer die moontlikheid van [[transpirasie]] kleiner is - 'n voorraad koolsuurgas op wat bedags vir fotosintese gebruik word. Dit is dus nie nodig om die huidmondjies bedags oop te maak nie. Alle vetplante het baie son nodig om te groei en hulle groei oor die algemeen stadiger as ander plante. As vetplante in 'n vogtige omgewing geplant word, verloor hulle dikwels hul sukkulente eienskappe. Vetplante word wêreldwyd in droë omgewings aangetref, meestal tussen ander plante met ander aanpassing vir die droë omstandighede. In sommige gebiede, soos sekere Mexikaanse woestyngebiede, bestaan die plantegroei egter byna geheel en al uit vetplante. 'n Groot aantal vetplante is gewilde sierplante wat veral as stokperdjie versamel word. Van sommige spesies (soos ''Agave americana'' van [[Mexiko]]) word ʼn alkoholiese drank berei. Slegs enkele spesies, soos die [[Carpobrotus edulis|Hottentotsvy]] (genus ''[[Carpobrotus]]''), wat in [[Suid-Afrika]] voorkom, is eetbaar. == Verteenwoordigers == Al die [[Kaktus|kaktusse]] (familie ''Cactacea''), plakkieagtiges (''Crassulaceae'') en die meeste vygieagtiges (familie ''Aizoaceae'') is vetplante. Met uitsondering van die genus ''Rhipsalis'', wat in [[Afrika]] aangetref word, kom alle kaktusse in Amerika voor. 'n Geweldige verskeidenheid vorme word aangetref en byna almal is stingelsukkulente, met ander woorde die stingel dien as bergorgaan vir water en die blare is dikwels tot hare of dorings gereduseer. Een van die bekendste genera van die kaktusse is ''Opuntia'', die litjieskaktusse waarvan enkele spesies na ander wêrelddeleversprei het en in die droë dele van Suider-Afrika 'n ernstige probleem geword het. Die [[Vygies|vygieagtiges]] (familie ''Aizoaceae'') is grotendeels tot die droë westelike dele van [[Suider-Afrika]] beperk, en ook die meeste plakkieagtiges (familie ''Crassulaceae'') word in Afrika aangetref. Verteenwoordigers van 'n aantal ander families soos die melkbosfamilie (''[[Asclepiadaceae]]'') en veral die naboomfamilie (familie ''[[Euphorbiaceae]]'') is ook vetplante. == Voorkoms == [[Lêer:Rebutia flavistylus 1.jpg|duimnael|Die kaktus ''Rebutia flavistylus'']] [[Lêer:Issoleie.jpg|duimnael|''Ranunculus glacialis'']] Daar is ses soorte gebiede waar vetplante groei. Gebiede met droë tydperke wat nie te lank is nie en wat min vriesende temperature in die groeiseisoen het. Vetplante ontbreek byvoorbeeld in [[Sentraal-Asië|Sentraal Asië]], Oos-[[Siberië]] en [[Patagonië]] vanweë die aanhoudende koue Brakgronde Dit kan aan die kus of die binneland wees. Halofiet-vetplante soos [[vygies]] het anderse aanpassings as ander vetplante Die hoë en sonnige krone van die [[tropiese reënwoud]] Hierdie habitat kan wissel van droë na natte seisoene In gematigde streke: plekke waar yskoude water na die oppervlak kom In die [[Alpe]] groei byvoorbeeld ''Saxifraga spp.'' op sulke plekke In gematigde streke: gronde wat maklik uitdroog, soos growwe sandgronde Hier word byvoorbeel ''Spergula'', ''Sedum'' of ''Sempervivum'' aangetref Naby die sneeugrens in hoë gebergtes In die Alpe word byvoorbeeld ''Ranunculus glacialis'' aangetref. Die [[temperatuur]] speel hierin ook 'n belangrike rol omdat dit in die koue moeiliker is vir 'n plant om water op te neem. Dit verklaar ook waarom talle bladwisselende bome hul blare in die winter verloor. == Hoe word water opgegaar? == ‘n Groot deel van die [[weefsel]] van vetplante bestaan uit spesiale “waterselle", wat so baie water absorbeer dat hulle heeltemal opgeswel raak. Die water kan in die [[Blaar|blare]] opgegaar word, bv. by ons inheemse aalwyne en garingbome en ook by die meer bekende ''crassulas'' en ''[[lithops]]'' of beeskloutjies. Normaalweg is dit egter die stam van die plant wat as 'n opgaarplek gebruik word. Die kaktusse, turksvye en nabome in [[Suid-Afrika]] is voorbeelde van stamsukkulente. Hulle het byna geen blare nie (hoewel hulle tog aanwesig kan wees by die jong plante), en as daar wel blare is, is dit in die vorm van dorings. Aangesien die plante moet fotosinteer om te leef, is die stamme aangepas om hierdie funksie uit te voer, en die groen kleur van die buitenste weefsel is die gevolg van die aanwesigheid van [[chlorofil]]. Aangesien dit ook vir hierdie plante nodig is om die verlies aan water deur transpirasie te voorkom, het die stamme 'n baie dik [[Opperhuid|epidermis]] (opperhuid) waarin die stomata (huidmondjies) op groot afstande van mekaar lê. 'n Ander faktor wat help om die verlies aan water te voorkom, is dat die totale [[oppervlakte]] van die stam wat aan die [[Aarde se atmosfeer|lug]] blootgestel is, baie kleiner is as die van die blare van 'n normale plant van vergelykbare grootte. Baie vetplante het ook 'n dik haargroei op die blare en stamme. Hierdie hare is in werklikheid droë, dooie weefsel; hul funksie is om 'n laag onbeweeglike lug in kontak met die plant te hou om sodoende te voorkom dat die plant water verloor, en ook as beskerming teen die [[Hitte-uitputting|hitte]] van die woestynson. Die vetplante van die [[woestyn]] moet hulle ook beskerm teen diere, wat maar te graag hul dors sou wou les deur van hierdie sappige, groen plante te eet. Die meeste van hierdie plante het egter ʼn gedugte doringbeskerming wat baie doeltreffend is om hulle teen bokke en ander diere te beskerm. Die [[naboom]] van [[Afrika]] het ook nog 'n irriterende melk of sap wat dit oneetbaar maak. == Verwante artikels == * [[Indringer vetplante in Suid Afrika]] == Bronne == * KENNIS, 1980, {{ISBN|0798108258}}, volume 3, bl. 494, 495 * Peckover, Ralph: Vanishing treasure chest. In: Conserva. Departement van Omgewingsake. Deel 5, nr. 5, September 1990. ISSN 0258-3313 * [[Wêreldspektrum]], 1982, {{ISBN|0908409699}}, volume 28, bl. 144, 145 == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * {{Commonskat-inlyn|Succulents}} * {{Wikt-inlyn|vetplant}} {{Normdata}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Plantkunde]] [[Kategorie:Vetplante| ]] dt1cv4m3xrlu696nq4zrehz09ndu2ss 2976651 2976612 2026-10-07T19:49:00Z Jcwf 4 /* Voorkoms */ 2976651 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Bauhin Jean aus Bericht Kranckheiten 1599.jpg|duimnael|Johann Bauhin|200px]] 'n '''Vetplant''' is 'n plant wat in staat daartoe is om vog in sy blare, stingels, stamme of wortels te stoor. Vetplante of sukkulente kom dikwels in droë gebiede soos halfwoestyne voor, maar daar is tog 'n verskil met die regte [[xerofiet]]e en [[eremofiet]]e wat suiwer woestynplante is. Suid-Afrika het die grootste verskeidenheid van hulle, veral in die [[Sukkulente Karoo]]. Hierdie [[ekostreek]] is na hulle genoem. Die vermoë om water te stoor word sukkulensie genoem en dit kan op verskillende maniere gebeur. Van die plante stoor dit net in dik vlesige blare. Ander plante met glad geen blare stoor dit in stingels of die stam, ensomeer. Mens kan van stamsukkulente, blaarsukkulente ensomeer praat, maar dikwels word die water in meer as een orgaan gestoor. Die begrip "Succulentae" is eerste deur die Switserse plantkundige Johann Bauhin ingevoer in sy ''Historiae plantarum universalis'' wat in [[1619]], ná sy dood, verskyn het. Hy het [[Genus|genera]] soos ''Portulaca'', ''[[Aloe]]'' en ''Crassula'' in 'n 'takson' ''Succulentae'' geplaas. Hierdie plante is nogtans geensins verwant nie, en vandag word sy takson nie meer erken nie.<ref>''Advances in Botanical Research, Volume 55'' {{Outeur|Jean-Claude Kader, Michel Delseny}} Academic Press, 2010, {{ISBN|0-12-380869-3}}, {{ISBN|9780123808691}}</ref> Sukkulensie tree in der waarheid in 'n groot getal plantfamilies op. Plantfamilies wat sukkulensie vertoon is byvoorbeeld die [[vygies]], die [[Euphorbiaceae|nabome]] en die [[kaktus]]se. [[Lêer:Conophytum minutum.jpg|links|duimnael|150px|''Conophytum minutum'' 'n vygie]] Die terme "vetplant" of "sukkulent" word dikwels gebruik, hoewel 'n goeie definisie eintlik ontbreek. Dit is dalk beter oor "sukkulensie" te praat as 'n ''eienskap'' wat 'n plant in seker mate kan besit. Een van die probleme is dat sukkulente in verskillende biome en habitatte kan voorkom. Hulle kan in droë streke soos die [[Karoo]] aangetref word, wat min maar wel reëlmatig reënkry, maar dikwels nie in regte woestyne waar reënval baie onreëlmatig is nie. Droër plekke in vogtiger streke of plekke met hoë soutgehaltes of selfs op bome in 'n reënwoud kan nogtans ook vetplante oplewer. Hulle kan dus byvoorbeeld [[xerofiet]]e, [[halofiet]]e of [[epifiet]]e wees en is nie kenmerkend aan een bepaalde [[bioom]] nie. Daar is nogtans 'n taamlik algemene misvatting dat "[[xerofiet]]" en "sukkulent" sinonieme is. Vetplante is nie soos [[Xerofiet|xerofiete]] aan droogte self aangepas nie, maar aan ''tydelike'' droogte.<ref name="vW">Life Strategies of Succulents in Deserts: With Special Reference to the Namib Desert {{Outeur|Dieter J. von Willert}} CUP Archive, 1992, {{ISBN|0521244684}}, {{ISBN|978-0-521-24468-8}}</ref> Von Willert probeer om 'n definisie te gee wat pleks van die verwantskap of die bioom op die [[fisiologie]] en anatomie van die plant gerig is: {{cquote|'n '''Sukkulent''' is 'n plant wat tenminste een sukkulente weefsel bevat}} {{cquote|'n '''Sukkulente weefsel''' is 'n lewende weefsel was -naas ander take- dien om altans tydelik bruikbare water te stoor wat die plant tydelik onafhanklik van 'n eksterne waterbron maak, wanneer die grondwatertoestande dusdanig verslegter dat die wortels nie langer die benodigde water aan die grond kan onttrek nie}} In hierdie definisie word 'bruikbare' water onderskei van die totale waterinhoud van 'n plant omdat nie alle water beskikbaar vir die plant se ander weefsels is nie. Die definisie onderskei nogtans nie of die water herhaaldelik onttrek en weer gestoor kan word nie. [[Bladwisselend]]e plante se blare sterf wanneer die water onttrek word.<ref name="vW" /> Daar is metodes om te meet hoe sukkulent 'n plant is, soos die [[hidrouliese kapasitansie]] of die [[sukkulensie-indeks]]. == Fisiologiese eienskappe == Vetplante kan ekologies gesproke in twee groepe ingedeel word, naamlik xerofitiese sukkulente, wat in droë omgewings leef, en halofitiese sukkulente, wat in soutomgewings leef. Daar is ʼn groot anatomiese ooreenkoms tussen die twee soorte, maar die selle van die xerofitiese sukkulente het ʼn lae osmotiese potensiaal, terwyl die van die halofitiese sukkulente 'n hoë osmotiese potensiaal het. Die waterhoudende weefsel van vetplante bestaan gewoonlik uit parenchiemselle met groot vakuole. Benewens water bevat hierdie selle heelwat suiker en organiese sure. By die halofitiese sukkulente word ook heelwat soute in die selsap aangetref. Die waterhoudende weefsels kan op verskillende plekke geleë wees. By plante van die genera ''[[Anabasis]]'', ''[[Kleinia]]'' en ook talle ander word hierdie weefsel in die bas aangetref, terwyl dit by 'n groot aantal kaktusse in die murg in die middel van die stingel aangetref word. Tipiese xeromorfe (aangepas by droë omstandighede) eienskappe van vetplante is klein, skubvormige blare, wat soms tot dorings of hare gewysig is, die goed ontwikkelde vervoerweefsel van die oppervlakkige wortels, die relatief klein oppervlakte van die weefsels waarin transpirasie en [[fotosintese]] plaasvind, en die dik kutikule en ingesinkte huidmondjies van die [[epidermis]]. Die huidmondjies van baie vetplante gaan slegs in die nag oop sodat waterverlies deur transpirasie tot 'n minimum beperk word. By 'n aantal vetplante van die familie ''[[Cactaceae]]'' (kaktusse), die ''[[Crassulaceae]]'' (plakkies) en die ''[[Aizoaceae]]'' (vygies) is die proses van fotosintese effens gewysig as aanpassing by die droë omstandighede. By hierdie plante word stysel snags omgesit in organiese sure (malonsuur en isositroensuur), en tydens die proses word 'n hoeveelheid [[koolsuurgas]] (CO₂) gebruik. Bedags word hierdie sure afgebreek en die koolsuurgas wat vrykom, word vir normale fotosintese gebruik. Die plante bou dus snags wanneer die moontlikheid van [[transpirasie]] kleiner is - 'n voorraad koolsuurgas op wat bedags vir fotosintese gebruik word. Dit is dus nie nodig om die huidmondjies bedags oop te maak nie. Alle vetplante het baie son nodig om te groei en hulle groei oor die algemeen stadiger as ander plante. As vetplante in 'n vogtige omgewing geplant word, verloor hulle dikwels hul sukkulente eienskappe. Vetplante word wêreldwyd in droë omgewings aangetref, meestal tussen ander plante met ander aanpassing vir die droë omstandighede. In sommige gebiede, soos sekere Mexikaanse woestyngebiede, bestaan die plantegroei egter byna geheel en al uit vetplante. 'n Groot aantal vetplante is gewilde sierplante wat veral as stokperdjie versamel word. Van sommige spesies (soos ''Agave americana'' van [[Mexiko]]) word ʼn alkoholiese drank berei. Slegs enkele spesies, soos die [[Carpobrotus edulis|Hottentotsvy]] (genus ''[[Carpobrotus]]''), wat in [[Suid-Afrika]] voorkom, is eetbaar. == Verteenwoordigers == Al die [[Kaktus|kaktusse]] (familie ''Cactacea''), plakkieagtiges (''Crassulaceae'') en die meeste vygieagtiges (familie ''Aizoaceae'') is vetplante. Met uitsondering van die genus ''Rhipsalis'', wat in [[Afrika]] aangetref word, kom alle kaktusse in Amerika voor. 'n Geweldige verskeidenheid vorme word aangetref en byna almal is stingelsukkulente, met ander woorde die stingel dien as bergorgaan vir water en die blare is dikwels tot hare of dorings gereduseer. Een van die bekendste genera van die kaktusse is ''Opuntia'', die litjieskaktusse waarvan enkele spesies na ander wêrelddeleversprei het en in die droë dele van Suider-Afrika 'n ernstige probleem geword het. Die [[Vygies|vygieagtiges]] (familie ''Aizoaceae'') is grotendeels tot die droë westelike dele van [[Suider-Afrika]] beperk, en ook die meeste plakkieagtiges (familie ''Crassulaceae'') word in Afrika aangetref. Verteenwoordigers van 'n aantal ander families soos die melkbosfamilie (''[[Asclepiadaceae]]'') en veral die naboomfamilie (familie ''[[Euphorbiaceae]]'') is ook vetplante. == Voorkoms == [[Lêer:Rebutia flavistylus 1.jpg|duimnael|Die kaktus ''Rebutia flavistylus'']] [[Lêer:Issoleie.jpg|duimnael|''Ranunculus glacialis'']] Daar is ses soorte gebiede waar vetplante groei. #Gebiede met droë tydperke wat nie te lank is nie en wat min vriesende temperature in die groeiseisoen het.Vetplante ontbreek byvoorbeeld in [[Sentraal-Asië|Sentraal Asië]], Oos-[[Siberië]] en [[Patagonië]] vanweë die aanhoudende koue #Brakgronde. Dit kan aan die kus of die binneland wees. Halofiet-vetplante soos [[vygies]] het anderse aanpassings as ander vetplante #Die hoë en sonnige krone van die [[tropiese reënwoud]]. Hierdie habitat kan wissel van droë na natte seisoene #In gematigde streke: plekke waar yskoude water na die oppervlak kom. In die [[Alpe]] groei byvoorbeeld ''Saxifraga spp.'' op sulke plekke #In gematigde streke: gronde wat maklik uitdroog, soos growwe sandgronde. Hier word byvoorbeel ''Spergula'', ''Sedum'' of ''Sempervivum'' aangetref #Naby die sneeugrens in hoë gebergtes In die Alpe word byvoorbeeld ''Ranunculus glacialis'' aangetref. Die [[temperatuur]] speel hierin ook 'n belangrike rol omdat dit in die koue moeiliker is vir 'n plant om water op te neem. Dit verklaar ook waarom talle bladwisselende bome hul blare in die winter verloor. == Hoe word water opgegaar? == ‘n Groot deel van die [[weefsel]] van vetplante bestaan uit spesiale “waterselle", wat so baie water absorbeer dat hulle heeltemal opgeswel raak. Die water kan in die [[Blaar|blare]] opgegaar word, bv. by ons inheemse aalwyne en garingbome en ook by die meer bekende ''crassulas'' en ''[[lithops]]'' of beeskloutjies. Normaalweg is dit egter die stam van die plant wat as 'n opgaarplek gebruik word. Die kaktusse, turksvye en nabome in [[Suid-Afrika]] is voorbeelde van stamsukkulente. Hulle het byna geen blare nie (hoewel hulle tog aanwesig kan wees by die jong plante), en as daar wel blare is, is dit in die vorm van dorings. Aangesien die plante moet fotosinteer om te leef, is die stamme aangepas om hierdie funksie uit te voer, en die groen kleur van die buitenste weefsel is die gevolg van die aanwesigheid van [[chlorofil]]. Aangesien dit ook vir hierdie plante nodig is om die verlies aan water deur transpirasie te voorkom, het die stamme 'n baie dik [[Opperhuid|epidermis]] (opperhuid) waarin die stomata (huidmondjies) op groot afstande van mekaar lê. 'n Ander faktor wat help om die verlies aan water te voorkom, is dat die totale [[oppervlakte]] van die stam wat aan die [[Aarde se atmosfeer|lug]] blootgestel is, baie kleiner is as die van die blare van 'n normale plant van vergelykbare grootte. Baie vetplante het ook 'n dik haargroei op die blare en stamme. Hierdie hare is in werklikheid droë, dooie weefsel; hul funksie is om 'n laag onbeweeglike lug in kontak met die plant te hou om sodoende te voorkom dat die plant water verloor, en ook as beskerming teen die [[Hitte-uitputting|hitte]] van die woestynson. Die vetplante van die [[woestyn]] moet hulle ook beskerm teen diere, wat maar te graag hul dors sou wou les deur van hierdie sappige, groen plante te eet. Die meeste van hierdie plante het egter ʼn gedugte doringbeskerming wat baie doeltreffend is om hulle teen bokke en ander diere te beskerm. Die [[naboom]] van [[Afrika]] het ook nog 'n irriterende melk of sap wat dit oneetbaar maak. == Verwante artikels == * [[Indringer vetplante in Suid Afrika]] == Bronne == * KENNIS, 1980, {{ISBN|0798108258}}, volume 3, bl. 494, 495 * Peckover, Ralph: Vanishing treasure chest. In: Conserva. Departement van Omgewingsake. Deel 5, nr. 5, September 1990. ISSN 0258-3313 * [[Wêreldspektrum]], 1982, {{ISBN|0908409699}}, volume 28, bl. 144, 145 == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * {{Commonskat-inlyn|Succulents}} * {{Wikt-inlyn|vetplant}} {{Normdata}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Plantkunde]] [[Kategorie:Vetplante| ]] 0lpq4vot9ipc3gis5q939ysx5qvhu8o 2976658 2976651 2026-10-07T20:29:05Z Oesjaar 7467 /* Voorkoms */ Tikfout? 2976658 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Bauhin Jean aus Bericht Kranckheiten 1599.jpg|duimnael|Johann Bauhin|200px]] 'n '''Vetplant''' is 'n plant wat in staat daartoe is om vog in sy blare, stingels, stamme of wortels te stoor. Vetplante of sukkulente kom dikwels in droë gebiede soos halfwoestyne voor, maar daar is tog 'n verskil met die regte [[xerofiet]]e en [[eremofiet]]e wat suiwer woestynplante is. Suid-Afrika het die grootste verskeidenheid van hulle, veral in die [[Sukkulente Karoo]]. Hierdie [[ekostreek]] is na hulle genoem. Die vermoë om water te stoor word sukkulensie genoem en dit kan op verskillende maniere gebeur. Van die plante stoor dit net in dik vlesige blare. Ander plante met glad geen blare stoor dit in stingels of die stam, ensomeer. Mens kan van stamsukkulente, blaarsukkulente ensomeer praat, maar dikwels word die water in meer as een orgaan gestoor. Die begrip "Succulentae" is eerste deur die Switserse plantkundige Johann Bauhin ingevoer in sy ''Historiae plantarum universalis'' wat in [[1619]], ná sy dood, verskyn het. Hy het [[Genus|genera]] soos ''Portulaca'', ''[[Aloe]]'' en ''Crassula'' in 'n 'takson' ''Succulentae'' geplaas. Hierdie plante is nogtans geensins verwant nie, en vandag word sy takson nie meer erken nie.<ref>''Advances in Botanical Research, Volume 55'' {{Outeur|Jean-Claude Kader, Michel Delseny}} Academic Press, 2010, {{ISBN|0-12-380869-3}}, {{ISBN|9780123808691}}</ref> Sukkulensie tree in der waarheid in 'n groot getal plantfamilies op. Plantfamilies wat sukkulensie vertoon is byvoorbeeld die [[vygies]], die [[Euphorbiaceae|nabome]] en die [[kaktus]]se. [[Lêer:Conophytum minutum.jpg|links|duimnael|150px|''Conophytum minutum'' 'n vygie]] Die terme "vetplant" of "sukkulent" word dikwels gebruik, hoewel 'n goeie definisie eintlik ontbreek. Dit is dalk beter oor "sukkulensie" te praat as 'n ''eienskap'' wat 'n plant in seker mate kan besit. Een van die probleme is dat sukkulente in verskillende biome en habitatte kan voorkom. Hulle kan in droë streke soos die [[Karoo]] aangetref word, wat min maar wel reëlmatig reënkry, maar dikwels nie in regte woestyne waar reënval baie onreëlmatig is nie. Droër plekke in vogtiger streke of plekke met hoë soutgehaltes of selfs op bome in 'n reënwoud kan nogtans ook vetplante oplewer. Hulle kan dus byvoorbeeld [[xerofiet]]e, [[halofiet]]e of [[epifiet]]e wees en is nie kenmerkend aan een bepaalde [[bioom]] nie. Daar is nogtans 'n taamlik algemene misvatting dat "[[xerofiet]]" en "sukkulent" sinonieme is. Vetplante is nie soos [[Xerofiet|xerofiete]] aan droogte self aangepas nie, maar aan ''tydelike'' droogte.<ref name="vW">Life Strategies of Succulents in Deserts: With Special Reference to the Namib Desert {{Outeur|Dieter J. von Willert}} CUP Archive, 1992, {{ISBN|0521244684}}, {{ISBN|978-0-521-24468-8}}</ref> Von Willert probeer om 'n definisie te gee wat pleks van die verwantskap of die bioom op die [[fisiologie]] en anatomie van die plant gerig is: {{cquote|'n '''Sukkulent''' is 'n plant wat tenminste een sukkulente weefsel bevat}} {{cquote|'n '''Sukkulente weefsel''' is 'n lewende weefsel was -naas ander take- dien om altans tydelik bruikbare water te stoor wat die plant tydelik onafhanklik van 'n eksterne waterbron maak, wanneer die grondwatertoestande dusdanig verslegter dat die wortels nie langer die benodigde water aan die grond kan onttrek nie}} In hierdie definisie word 'bruikbare' water onderskei van die totale waterinhoud van 'n plant omdat nie alle water beskikbaar vir die plant se ander weefsels is nie. Die definisie onderskei nogtans nie of die water herhaaldelik onttrek en weer gestoor kan word nie. [[Bladwisselend]]e plante se blare sterf wanneer die water onttrek word.<ref name="vW" /> Daar is metodes om te meet hoe sukkulent 'n plant is, soos die [[hidrouliese kapasitansie]] of die [[sukkulensie-indeks]]. == Fisiologiese eienskappe == Vetplante kan ekologies gesproke in twee groepe ingedeel word, naamlik xerofitiese sukkulente, wat in droë omgewings leef, en halofitiese sukkulente, wat in soutomgewings leef. Daar is ʼn groot anatomiese ooreenkoms tussen die twee soorte, maar die selle van die xerofitiese sukkulente het ʼn lae osmotiese potensiaal, terwyl die van die halofitiese sukkulente 'n hoë osmotiese potensiaal het. Die waterhoudende weefsel van vetplante bestaan gewoonlik uit parenchiemselle met groot vakuole. Benewens water bevat hierdie selle heelwat suiker en organiese sure. By die halofitiese sukkulente word ook heelwat soute in die selsap aangetref. Die waterhoudende weefsels kan op verskillende plekke geleë wees. By plante van die genera ''[[Anabasis]]'', ''[[Kleinia]]'' en ook talle ander word hierdie weefsel in die bas aangetref, terwyl dit by 'n groot aantal kaktusse in die murg in die middel van die stingel aangetref word. Tipiese xeromorfe (aangepas by droë omstandighede) eienskappe van vetplante is klein, skubvormige blare, wat soms tot dorings of hare gewysig is, die goed ontwikkelde vervoerweefsel van die oppervlakkige wortels, die relatief klein oppervlakte van die weefsels waarin transpirasie en [[fotosintese]] plaasvind, en die dik kutikule en ingesinkte huidmondjies van die [[epidermis]]. Die huidmondjies van baie vetplante gaan slegs in die nag oop sodat waterverlies deur transpirasie tot 'n minimum beperk word. By 'n aantal vetplante van die familie ''[[Cactaceae]]'' (kaktusse), die ''[[Crassulaceae]]'' (plakkies) en die ''[[Aizoaceae]]'' (vygies) is die proses van fotosintese effens gewysig as aanpassing by die droë omstandighede. By hierdie plante word stysel snags omgesit in organiese sure (malonsuur en isositroensuur), en tydens die proses word 'n hoeveelheid [[koolsuurgas]] (CO₂) gebruik. Bedags word hierdie sure afgebreek en die koolsuurgas wat vrykom, word vir normale fotosintese gebruik. Die plante bou dus snags wanneer die moontlikheid van [[transpirasie]] kleiner is - 'n voorraad koolsuurgas op wat bedags vir fotosintese gebruik word. Dit is dus nie nodig om die huidmondjies bedags oop te maak nie. Alle vetplante het baie son nodig om te groei en hulle groei oor die algemeen stadiger as ander plante. As vetplante in 'n vogtige omgewing geplant word, verloor hulle dikwels hul sukkulente eienskappe. Vetplante word wêreldwyd in droë omgewings aangetref, meestal tussen ander plante met ander aanpassing vir die droë omstandighede. In sommige gebiede, soos sekere Mexikaanse woestyngebiede, bestaan die plantegroei egter byna geheel en al uit vetplante. 'n Groot aantal vetplante is gewilde sierplante wat veral as stokperdjie versamel word. Van sommige spesies (soos ''Agave americana'' van [[Mexiko]]) word ʼn alkoholiese drank berei. Slegs enkele spesies, soos die [[Carpobrotus edulis|Hottentotsvy]] (genus ''[[Carpobrotus]]''), wat in [[Suid-Afrika]] voorkom, is eetbaar. == Verteenwoordigers == Al die [[Kaktus|kaktusse]] (familie ''Cactacea''), plakkieagtiges (''Crassulaceae'') en die meeste vygieagtiges (familie ''Aizoaceae'') is vetplante. Met uitsondering van die genus ''Rhipsalis'', wat in [[Afrika]] aangetref word, kom alle kaktusse in Amerika voor. 'n Geweldige verskeidenheid vorme word aangetref en byna almal is stingelsukkulente, met ander woorde die stingel dien as bergorgaan vir water en die blare is dikwels tot hare of dorings gereduseer. Een van die bekendste genera van die kaktusse is ''Opuntia'', die litjieskaktusse waarvan enkele spesies na ander wêrelddeleversprei het en in die droë dele van Suider-Afrika 'n ernstige probleem geword het. Die [[Vygies|vygieagtiges]] (familie ''Aizoaceae'') is grotendeels tot die droë westelike dele van [[Suider-Afrika]] beperk, en ook die meeste plakkieagtiges (familie ''Crassulaceae'') word in Afrika aangetref. Verteenwoordigers van 'n aantal ander families soos die melkbosfamilie (''[[Asclepiadaceae]]'') en veral die naboomfamilie (familie ''[[Euphorbiaceae]]'') is ook vetplante. == Voorkoms == [[Lêer:Rebutia flavistylus 1.jpg|duimnael|Die kaktus ''Rebutia flavistylus'']] [[Lêer:Issoleie.jpg|duimnael|''Ranunculus glacialis'']] Daar is ses soorte gebiede waar vetplante groei. #Gebiede met droë tydperke wat nie te lank is nie en wat min vriesende temperature in die groeiseisoen het.Vetplante ontbreek byvoorbeeld in [[Sentraal-Asië|Sentraal Asië]], Oos-[[Siberië]] en [[Patagonië]] vanweë die aanhoudende koue #Brakgronde. Dit kan aan die kus of die binneland wees. Halofiet-vetplante soos [[vygies]] het anderse aanpassings as ander vetplante #Die hoë en sonnige krone van die [[tropiese reënwoud]]. Hierdie habitat kan wissel van droë na natte seisoene #In gematigde streke: plekke waar yskoue water na die oppervlak kom. In die [[Alpe]] groei byvoorbeeld ''Saxifraga spp.'' op sulke plekke #In gematigde streke: gronde wat maklik uitdroog, soos growwe sandgronde. Hier word byvoorbeel ''Spergula'', ''Sedum'' of ''Sempervivum'' aangetref #Naby die sneeugrens in hoë gebergtes In die Alpe word byvoorbeeld ''Ranunculus glacialis'' aangetref. Die [[temperatuur]] speel hierin ook 'n belangrike rol omdat dit in die koue moeiliker is vir 'n plant om water op te neem. Dit verklaar ook waarom talle bladwisselende bome hul blare in die winter verloor. == Hoe word water opgegaar? == ‘n Groot deel van die [[weefsel]] van vetplante bestaan uit spesiale “waterselle", wat so baie water absorbeer dat hulle heeltemal opgeswel raak. Die water kan in die [[Blaar|blare]] opgegaar word, bv. by ons inheemse aalwyne en garingbome en ook by die meer bekende ''crassulas'' en ''[[lithops]]'' of beeskloutjies. Normaalweg is dit egter die stam van die plant wat as 'n opgaarplek gebruik word. Die kaktusse, turksvye en nabome in [[Suid-Afrika]] is voorbeelde van stamsukkulente. Hulle het byna geen blare nie (hoewel hulle tog aanwesig kan wees by die jong plante), en as daar wel blare is, is dit in die vorm van dorings. Aangesien die plante moet fotosinteer om te leef, is die stamme aangepas om hierdie funksie uit te voer, en die groen kleur van die buitenste weefsel is die gevolg van die aanwesigheid van [[chlorofil]]. Aangesien dit ook vir hierdie plante nodig is om die verlies aan water deur transpirasie te voorkom, het die stamme 'n baie dik [[Opperhuid|epidermis]] (opperhuid) waarin die stomata (huidmondjies) op groot afstande van mekaar lê. 'n Ander faktor wat help om die verlies aan water te voorkom, is dat die totale [[oppervlakte]] van die stam wat aan die [[Aarde se atmosfeer|lug]] blootgestel is, baie kleiner is as die van die blare van 'n normale plant van vergelykbare grootte. Baie vetplante het ook 'n dik haargroei op die blare en stamme. Hierdie hare is in werklikheid droë, dooie weefsel; hul funksie is om 'n laag onbeweeglike lug in kontak met die plant te hou om sodoende te voorkom dat die plant water verloor, en ook as beskerming teen die [[Hitte-uitputting|hitte]] van die woestynson. Die vetplante van die [[woestyn]] moet hulle ook beskerm teen diere, wat maar te graag hul dors sou wou les deur van hierdie sappige, groen plante te eet. Die meeste van hierdie plante het egter ʼn gedugte doringbeskerming wat baie doeltreffend is om hulle teen bokke en ander diere te beskerm. Die [[naboom]] van [[Afrika]] het ook nog 'n irriterende melk of sap wat dit oneetbaar maak. == Verwante artikels == * [[Indringer vetplante in Suid Afrika]] == Bronne == * KENNIS, 1980, {{ISBN|0798108258}}, volume 3, bl. 494, 495 * Peckover, Ralph: Vanishing treasure chest. In: Conserva. Departement van Omgewingsake. Deel 5, nr. 5, September 1990. ISSN 0258-3313 * [[Wêreldspektrum]], 1982, {{ISBN|0908409699}}, volume 28, bl. 144, 145 == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * {{Commonskat-inlyn|Succulents}} * {{Wikt-inlyn|vetplant}} {{Normdata}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Plantkunde]] [[Kategorie:Vetplante| ]] 53qf00lhl8araqykgzdig31g8sp6yni 0 126025 2976582 2572070 2026-10-07T15:39:55Z JMK 649 +prent 2976582 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Rivier |rivier_naam = Phabenirivier |beeld = Estanque, parque nacional Kruger, Sudáfrica, 2018-07-24, DD 02-03 PAN.jpg |beeld_byskrif = Mesteldam in die Phabenirivier, [[Krugerwildtuin]] |oorsprong = |oorsprong_hoogte = |monding = [[Sabierivier]] |stroomgebied_lande = [[Mpumalanga]], [[Suid-Afrika]] |sytak_links = |lengte = |hoogte = |monding_hoogte = 412 m |afloop = |stroomgebied = |duimdrukkerkaart = Mpumalanga |duimdrukkeretiketposisie = bokant |duimdrukkerkaartgrootte = |duimdrukkerkaartbyskrif = |breedtegraad = 25 |breedtegraad_m = 1 |breedtegraad_s = 8 |breedtegraad_NS = S |lengtegraad = 31 |lengtegraad_m = 14 |lengtegraad_s = 58 |lengtegraad_OW = O }} Die '''Phabenirivier''' is 'n [[rivier]] wat vir sy hele lengte aan die wesgrens van die [[Krugerwildtuin]], in [[Mpumalanga]], [[Suid-Afrika]] vloei. Sy monding is aan die suidebank van die [[Sabierivier]] naby die Phabeni-toegangshek. == Monding == * {{koördinate|25.01877|S|31.24933|O|region:ZA-MP_type:waterbody |aansig=inlyn}} == Eksterne skakel == * [http://www.geonames.org/965543/phabeni.html Google-kaart van die Phabenirivier se monding] by Geonames.org (cc-by) == Verwysings == {{Verwysings}} {{Wikivertaling|taal=ceb |titel=Phabeni|datum=20170924 }} {{Mpumalanga saadjie}} [[Kategorie:Riviere in Mpumalanga]] [[Kategorie:Sabierivier-sytakke]] hyj57j5mrdrzerm6w91wmv9jbb1qb6t 2976609 2976582 2026-10-07T17:05:29Z JMK 649 albasini 2976609 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Rivier |rivier_naam = Phabenirivier |beeld = Estanque, parque nacional Kruger, Sudáfrica, 2018-07-24, DD 02-03 PAN.jpg |beeld_byskrif = Mesteldam in die Phabenirivier, [[Krugerwildtuin]] |oorsprong = |oorsprong_hoogte = |monding = [[Sabierivier]] |stroomgebied_lande = [[Mpumalanga]], [[Suid-Afrika]] |sytak_links = |lengte = |hoogte = |monding_hoogte = 412 m |afloop = |stroomgebied = |duimdrukkerkaart = Mpumalanga |duimdrukkeretiketposisie = bokant |duimdrukkerkaartgrootte = |duimdrukkerkaartbyskrif = |breedtegraad = 25 |breedtegraad_m = 1 |breedtegraad_s = 8 |breedtegraad_NS = S |lengtegraad = 31 |lengtegraad_m = 14 |lengtegraad_s = 58 |lengtegraad_OW = O }} Die '''Phabenirivier''' is 'n [[rivier]] wat vir sy hele lengte aan die wesgrens van die [[Krugerwildtuin]], in [[Mpumalanga]], [[Suid-Afrika]] vloei. Sy monding is aan die suidebank van die [[Sabierivier]] naby die Phabeni-toegangshek. Die gebied naby die samevloeiing van die Phabeni- en Sabierivier, histories bekend as Ngomeni of Magashula se Kraal, is die ligging van die Albasini-ruïnes. Dit is die oorblyfsels van 'n handelspos in die nabye van die moderne Phabeni-toegangshek, wat deur die 19de-eeuse Portugese handelaar [[João Albasini]] opgerig is. == Monding == * {{koördinate|25.01877|S|31.24933|O|region:ZA-MP_type:waterbody |aansig=inlyn}} == Eksterne skakel == * [http://www.geonames.org/965543/phabeni.html Google-kaart van die Phabenirivier se monding] by Geonames.org (cc-by) == Verwysings == {{Verwysings}} {{Wikivertaling|taal=ceb |titel=Phabeni|datum=20170924 }} {{Mpumalanga saadjie}} [[Kategorie:Riviere in Mpumalanga]] [[Kategorie:Sabierivier-sytakke]] app3ba413oz4g759u50sdgje8btroyc 0 126114 2976616 2976217 2026-10-07T18:00:13Z SpesBona 2720 + Prent 2976616 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas pryse |naam = {{nowrap|{{Kleurstreep|#FAF0BE|[[Lêer:Nobel prize medal.svg|50px]] Nobelprys vir fisika}}}} |beeld = AlfredNobel adjusted.jpg |breedte = 200 |onderskrif = Die Sweedse chemikus [[Alfred Nobel]], wat in sy testament voorsiening vir die Nobelprys gemaak het. |toegeken = Uitstaande bydraes vir die mensdom in fisika |borg = Koninklike Sweedse Akademie vir Wetenskappe |land = {{vlagland|Swede}} |datum = 10 Desember |vorigenaam = |eerste = {{Geboortedatum en ouderdom|1901|12|10}} |ander = |webtuiste = [http://www.nobelprize.org/ nobelprize.org] }} Die '''Nobelprys vir fisika''' ([[Sweeds]]: ''Nobelpriset i fysik'') is ’n jaarlikse prys wat deur die Koninklike [[Swede|Sweedse]] Akademie vir Wetenskappe toegeken word aan mense wat wêreldwyd die uitmuntendste bydraes op die gebied van [[fisika]] gelewer het. Dit is een van vyf pryse waarvoor [[Alfred Nobel]] in sy testament voorsiening gemaak en sedert 1901 toegeken word; die ander is die [[Nobelprys]]e vir [[Nobelprys vir Chemie|chemie]], [[Nobelprys vir Fisiologie of Geneeskunde|fisiologie of geneeskunde]], [[Nobelprys vir Letterkunde|letterkunde]] en [[Nobelprys vir Vrede|vrede]]. [[Lêer:Main building of the Royal Swedish Academy of Sciences (Kungliga Vetenskapsakademien), Frescati, Norra Djurgården, Stockholm.jpg|duimnael|links|Hoofgebou van die Koninklike Sweedse Akademie vir Wetenskappe]] Die akademie kondig die naam van die Nobelpryswenners jaarliks vroeg in Oktober aan,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nobelprize.org/nomination/physics/ |title=Nomination and selection of Physics Laureates |website=Nobelprize.org |publisher=Nobel Media 2026 |date=6 Oktober 2026 |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200520144235/https://www.nobelprize.org/nomination/physics/ |archive-date=20 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> met die Nobelprys vir fisika tradisioneel tweede en op 'n Dinsdag. Die prys word jaarliks in [[Stockholm]], Swede, toegeken op [[10 Desember]], die herdenking van Nobel se dood. Tot en met 2026 is die prys aan altesaam 230 individue toegeken.<ref>{{en}} {{cite web |title=All Nobel Prizes in Physics |website=Nobelprize.org |publisher=Nobel Media AB |url=https://www.nobelprize.org/prizes/lists/all-nobel-prizes-in-physics/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200523074551/https://www.nobelprize.org/prizes/lists/all-nobel-prizes-in-physics |archive-date=23 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Nog net vyf vroue het dit gekry: [[Marie Curie]] in 1903, [[Maria Goeppert-Mayer]] in 1963, [[Donna Strickland]] in 2018, [[Andrea M. Ghez]] in 2020 en [[Anne L’Huillier]] in 2023.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nobelprize.org/prizes/lists/nobel-prize-awarded-women-3/ |title=Nobel Prize Awarded Women |website=Nobelprize.org |publisher=Nobel Media 2026 |date=6 Oktober 2026 |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181106194036/https://www.nobelprize.org/prizes/lists/nobel-prize-awarded-women-3/ |archive-date=6 November 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> [[John Bardeen]] is een van twee bekroondes wat twee keer die Nobelprys in dieselfde vak toegeken is, in 1956 en 1972. [[Frederick Sanger]] is die ander en is twee keer met die Nobelprys vir Chemie bekroon, in 1956 en 1972. Twee ander het Nobelpryse twee keer gewen, een in chemie en een in 'n ander vak: [[Marie Curie|Maria Skłodowska-Curie]] (fisika in 1903 en chemie in 1911) en [[Linus Pauling]] (chemie in 1954 en vrede in 1962).<ref>{{en}} {{cite web |title=Nobel Laureates Facts |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/facts/nobel-prize-facts/ |date=6 Oktober 2026 |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517193756/https://www.nobelprize.org/prizes/facts/nobel-prize-facts |archive-date=17 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die 2026-Nobelprys vir fisika is toegeken aan [[Francis Halzen]] "vir beslissende bydraes tot die IceCube-neutrino-observatorium en die ontdekking van hoë-energie-[[neutrino]] van astrofisiese oorsprong".<ref name=nobelprize>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 2026 |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2026/summary/ |publisher=The Nobel Foundation |date=6 Oktober 2026 |accessdate=6 Oktober 2026}}</ref> Die pryse, wat 'n bedrag geld ([[Sweedse kroon|SEK]]9&nbsp;miljoen, omtrent [[Amerikaanse dollar|VSA]]$1&nbsp;miljoen per pryskategorie, wat dan gelykop onder die Bekroondes verdeel word),<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nobelprize.org/uploads/2018/06/prize_amounts_18.pdf |title=The Nobel Prize Amounts |publisher=Nobelprize.org |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181002020440/https://www.nobelprize.org/uploads/2018/06/prize_amounts_18.pdf |archive-date=2 Oktober 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> 'n goue medalje en 'n diploma insluit, word op 10 Desember, die herdenking van Nobel se sterfdag in 1896, tydens 'n seremonie deur die Sweedse koning, tans [[Carl XVI Gustaf van Swede]], in die Stockholmse Konsertsaal uitgedeel. Hieronder volg 'n lys van die ontvangers van die Nobelprys vir fisika vanaf 1901 tot op hede. In 1916, 1931, 1934 en 1940–1942 is die prys nie toegeken nie; die toekenning van 1921 is in die volgende jaar toegeken, toe [[Albert Einstein]] die Nobelprys vir fisika ontvang het. [[#1900's|1900's]] – [[#1910's|1910's]] – [[#1920's|1920's]] – [[#1930's|1930's]] – [[#1940's|1940's]] – [[#1950's|1950's]] – [[#1960's|1960's]] – [[#1970's|1970's]] – [[#1980's|1980's]] – [[#1990's|1990's]] – [[#2000's|2000's]] – [[#2010's|2010's]] – [[#2020's|2020's]] == 1900's == {| border="1" cellpadding="2" class="wikitable" |+ '''Nobelprys vir fisika, 1900's''' !Jaar !colspan='2' | Naam !Land !Beweegrede |- | [[1901]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1901 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1901/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211026/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1901/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:WilhelmRöntgen.JPG|75px]] | [[Wilhelm Röntgen]] | {{vlagland|Duitse Keiserryk}} | "ter erkenning van die buitengewone dienste wat hy gelewer het deur die ontdekking van die merkwaardige [[X-straal|X-strale]] wat later na hom genoem is" |- | rowspan='2' | [[1902]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1902 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1902/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522210956/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1902/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:H A Lorentz (Nobel).jpg|75px]] | [[Hendrik Lorentz]] | rowspan='2' | {{vlagland|Nederland}} | rowspan='2' | "ter erkenning van die buitengewone diens wat hulle deur hul ondersoeke op die invloed van [[magnetisme]] op [[straling]]verskynsels gelewer het" |- | [[Lêer:Pieter Zeeman.jpg|75px]] | [[Pieter Zeeman]] |- | rowspan='3' | [[1903]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1903 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1903/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211002/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1903/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Paul Nadar - Henri Becquerel.jpg|75px]] | [[Henri Becquerel]] | rowspan='2' | {{vlagland|Frankryk}} | "vir sy ontdekking van spontane [[radioaktiwiteit]]" |- | [[Lêer:PierreCurie.jpg|75px]] | [[Pierre Curie]] | rowspan='2' | "vir hul gesamentlike ondersoeke na die stralingverskynsels wat deur professor Henri Becquerel ontdek is" |- | [[Lêer:Mariecurie.jpg|75px]] | [[Marie Curie]] | {{vlagland|Pole}}<br />{{vlagland|Frankryk}} |- | [[1904]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1904 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1904/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211008/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1904/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:John William Strutt.jpg|75px]] | [[John William Strutt]] | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} | "vir sy ondersoek na die digtheid van die belangrikste gasse en vir sy ontdekking van [[argon]] in verband met hierdie studies" |- | [[1905]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1905 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1905/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522041006/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1905/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Phillipp Lenard in 1900.jpg|75px]] | [[Philipp Lenard]] | {{vlagland|Oostenryk-Hongarye}}<br />{{vlagland|Duitse Keiserryk}} | "vir sy werk op katodestrale" |- | [[1906]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1906 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1906/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522041012/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1906/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:J.J Thomson.jpg|75px]] | [[J.J. Thomson]] | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} | "vir sy teoretiese en eksperimentele ondersoeke op die [[Geleidingsvermoë|geleiding van elektrisiteit]] deur gasse" |- | [[1907]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1907 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1907/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211024/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1907/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Albert Abraham Michelson2.jpg|75px]] | [[Albert A. Michelson]] | {{vlagland|Verenigde State|1896}}<br />{{vlagland|Pole}} | "vir sy optiese presisie instrumente en die [[spektroskopie]]se en metrologiese ondersoeke wat uitgevoer is met hul hulp" |- | [[1908]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1908 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1908/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211041/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1908/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:G lippmann.jpg|75px]] | [[Gabriel Lippmann]] | {{vlagland|Frankryk}} | "vir sy metode om kleure te fotografeer gebaseer op die verskynsel van inmenging" |- | rowspan='2' | [[1909]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1909 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1909/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211109/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1909/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Guglielmo Marconi.jpg|75px]] | [[Guglielmo Marconi]] | {{vlagland|Italië|1861}} | rowspan='2' | "vir hul bydraes tot die ontwikkeling van draadlose telegrafie" |- | [[Lêer:Ferdinand Braun.jpg|75px]] | [[Karl Ferdinand Braun]] | {{vlagland|Duitse Keiserryk}} |} == 1910's == {| border="1" cellpadding="2" class="wikitable" |+ '''Nobelprys vir fisika, 1910's''' !Jaar !colspan='2' | Naam !Land !Beweegrede |- | [[1910]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1910 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1910/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211046/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1910/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Johannes Diderik van der Waals.jpg|75px]] | [[Johannes Diderik van der Waals]] | {{vlagland|Nederland}} | "vir sy werk op die toestandsvergelyking vir gasse en vloeistowwe" |- | [[1911]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1911 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1911/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211126/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1911/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Wilhelm Wien 1911.jpg|75px]] | [[Wilhelm Wien]] | {{vlagland|Duitse Keiserryk}} | "vir sy ontdekkings rakende die wette wat die straling van hitte bepaal" |- | [[1912]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1912 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1912/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211048/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1912/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Nils Gustaf Dalén.jpg|75px]] | [[Gustaf Dalén]] | {{vlagland|Swede}} | "vir sy uitvinding van outomatiese kleppe ontwerp om gebruik te word in kombinasie met gasakkumulators in [[vuurtoring]]s en boeie" |- | [[1913]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1913 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1913/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211139/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1913/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Kamerlingh portret.jpg|75px]] | [[Heike Kamerlingh Onnes]] | {{vlagland|Nederland}} | "vir sy ondersoek op die eienskappe van materie by lae temperature wat onder meer tot die produksie van vloeibare [[helium]] gelei het" |- | [[1914]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1914 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1914/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211136/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1914/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Max von Laue 1914.jpg|75px]] | [[Max von Laue]] | {{vlagland|Duitse Keiserryk}} | "Vir sy ontdekking van die [[X-straalkristallografie|diffraksie van X-strale]] deur kristalle", 'n belangrike stap in die ontwikkeling van X-straal-spektroskopie |- | rowspan='2' | [[1915]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1915 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1915/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211104/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1915/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Wh-bragg.jpg|75px]] | [[William Henry Bragg]] | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} | rowspan='2' | "Vir hul dienste in die analise van [[kristalstruktuur]] deur middel van X-strale", 'n belangrike stap in die ontwikkeling van X-straal-kristallografie |- | [[Lêer:Wl-bragg.jpg|75px]] | [[William Lawrence Bragg]] | {{vlagland|Australië}}<br />{{vlagland|Verenigde Koninkryk}} |- | [[1917]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1917 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1917/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522041104/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1917/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Charles Glover Barkla.jpg|75px]] | [[Charles Glover Barkla]] | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} | "Vir sy ontdekking van die kenmerkende Röntgen-straling van die elemente", 'n ander belangrike stap in die ontwikkeling van X-straal-spektroskopie |- | [[1918]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1918 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1918/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211218/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1918/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Max Planck 1933.jpg|75px]] | [[Max Planck]] | {{vlagland|Duitse Keiserryk}} | "vir die dienste wat hy gelewer het aan die bevordering van fisika deur sy ontdekking van [[Kwantummeganika|kwantumenergie]]" |- | [[1919]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1919 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1919/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211121/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1919/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Johannes Stark.jpg|75px]] | [[Johannes Stark]] | {{vlagland|Republiek van Weimar}} | "vir sy ontdekking van die [[Doppler-effek]] in kanaalstrale en die splitsing van [[spektraallyn]]e in elektriese velde" |} == 1920's == {| border="1" cellpadding="2" class="wikitable" |+ '''Nobelprys vir fisika, 1920's''' !Jaar !colspan='2' | Naam !Land !Beweegrede |- | [[1920]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1920 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1920/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522041118/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1920/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Guillaume 1920.jpg|75px]] | [[Charles Édouard Guillaume]] | {{vlagland|Switserland}} | "vir die diens wat hy gelewer het aan presisiemetings in fisika deur sy ontdekking van afwykings in nikkel-staallegerings" |- | [[1921]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1921 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1921/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211257/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1921/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Einstein1921 by F Schmutzer 4.jpg|75px]] | [[Albert Einstein]] | {{vlagland|Republiek van Weimar}}<br />{{vlagland|Switserland}} | "vir sy dienste aan [[teoretiese fisika]], en veral vir sy ontdekking van die wet van die foto-elektriese effek" |- | [[1922]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1922 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1922/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211219/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1922/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Niels Bohr.jpg|75px]] | [[Niels Bohr]] | {{vlagland|Denemarke}} | "vir sy dienste in die ondersoek op die struktuur van [[Atoom|atome]] en van die straling wat daaruit voortspruit" |- | [[1923]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1923 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1923/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522191502/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1923/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Robert Andrews Millikan 1920s.jpg|75px]] | [[Robert Andrews Millikan]] | {{vlagland|Verenigde State|1912}} | "vir sy werk op die elementêre lading van elektrisiteit en op die foto-elektriese effek" |- | [[1924]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1924 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1924/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211237/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1924/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:1924 Karl Manne Siegbahn.jpg|75px]] | [[Manne Siegbahn]] | {{vlagland|Swede}} | "vir sy ontdekkings en navorsing op die gebied van X-straal-spektroskopie" |- | rowspan='2' | [[1925]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1925 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1925/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522041142/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1925/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:James Franck 1925.jpg|75px]] | [[James Franck]] | rowspan='2' | {{vlagland|Republiek van Weimar}} | rowspan='2' | "vir hul ontdekking van die wette wat die impak van 'n [[elektron]] op 'n atoom beheer" |- | [[Lêer:Gustav Hertz.jpg|75px]] | [[Gustav Ludwig Hertz]] |- | [[1926]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1926 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1926/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211408/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1926/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Jean Perrin 1926.jpg|75px]] | [[Jean Baptiste Perrin]] | {{vlagland|Frankryk}} | "vir sy werk op die diskontinue struktuur van materie, en veral vir sy ontdekking van sedimentasie-ewewig" |- | rowspan='2' | [[1927]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1927 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1927/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211347/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1927/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Arthur Compton.jpg|75px]] | [[Arthur Compton]] | {{vlagland|Verenigde State|1912}} | "vir sy ontdekking van die effek wat na hom genoem is" |- | [[Lêer:CTR Wilson.jpg|75px]] | [[Charles Thomson Rees Wilson]] | rowspan='2' | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} | "vir sy metode om die paaie van elektries gelaaide deeltjies sigbaar te maak deur kondensasie van damp" |- | [[1928]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1928 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1928/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211432/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1928/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Owen Richardson.jpg|75px]] | [[Owen Willans Richardson]] | "vir sy werk op die termiese verskynsel, en veral vir die ontdekking van die wet wat na hom genoem is" |- | [[1929]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1929 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1929/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211303/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1929/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Broglie Big.jpg|75px]] | [[Louis de Broglie]] | {{vlagland|Frankryk}} | "vir sy ontdekking van die golfgeaardheid van elektrone" |} == 1930's == {| border="1" cellpadding="2" class="wikitable" |+ '''Nobelprys vir fisika, 1930's''' !Jaar !colspan='2' | Naam !Land !Beweegrede |- | [[1930]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1930 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1930/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522041207/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1930/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Sir CV Raman.JPG|75px]] | [[C.V. Raman]] | {{vlagland|Brits-Indië}} | "vir sy werk op die verstrooiing van die lig en vir die ontdekking van die uitwerking wat na hom genoem is" |- | [[1932]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1932 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1932/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200523075938/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1932/summary/ |archive-date=23 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Bundesarchiv Bild183-R57262, Werner Heisenberg.jpg|75px]] | [[Werner Heisenberg]] | {{vlagland|Republiek van Weimar}} | "vir die skepping van kwantummeganika, waarvan die toepassing onder andere tot die ontdekking van die [[Allotroop|allotropiese]] vorme van waterstof gelei het" |- | rowspan='2' | [[1933]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1933 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1933/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200523075942/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1933/summary/ |archive-date=23 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Erwin Schrödinger (1933).jpg|75px]] | [[Erwin Schrödinger]] | {{vlagland|Oostenryk}} | rowspan='2' | "vir die ontdekking van nuwe produktiewe vorme van atoomteorie" |- | [[Lêer:Paul Dirac, 1933.jpg|75px]] | [[Paul Dirac]] | rowspan='2' | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} |- | [[1935]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1935 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1935/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211337/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1935/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:James Chadwick.tif|75px]] | [[James Chadwick]] | "vir die ontdekking van die [[neutron]]" |- | rowspan='2' | [[1936]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1936 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1936/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522041228/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1936/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Hess.jpg|75px]] | [[Victor Francis Hess]] | {{vlagland|Oostenryk}} | "vir sy ontdekking van [[kosmiese straling]]" |- | [[Lêer:Carl David Anderson.jpg|75px]] | [[Carl David Anderson]] | rowspan='2' | {{vlagland|Verenigde State|1912}} | "vir sy ontdekking van die positron" |- | rowspan='2' | [[1937]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1937 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1937/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211350/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1937/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Clinton Davisson.jpg|75px]] | [[Clinton Davisson]] | rowspan='2' | "vir hul eksperimentele ontdekking van die diffraksie van elektrone deur kristalle" |- | [[Lêer:George Paget Thomson.jpg|75px]] | [[George Paget Thomson]] | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} |- | [[1938]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1938 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1938/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211252/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1938/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Enrico Fermi 1943-49 140x190.jpg|75px]] | [[Enrico Fermi]] | {{vlagland|Italië|1861}} | "vir sy demonstrasies oor die bestaan van nuwe radioaktiewe elemente wat deur neutronstraling geproduseer word en vir sy verwante ontdekking van kernreaksies wat veroorsaak word deur stadige neutrone" |- | [[1939]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1939 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1939/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522041243/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1939/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Ernest Lawrence.jpg|75px]] | [[Ernest Lawrence]] | {{vlagland|Verenigde State|1912}} | "vir die uitvinding en ontwikkeling van die [[siklotron]] en vir die resultate wat daarmee verkry word, veral ten opsigte van kunsmatige radioaktiewe elemente" |} == 1940's == {| border="1" cellpadding="2" class="wikitable" |+ '''Nobelprys vir fisika, 1940's''' !Jaar !colspan='2' | Naam !Land !Beweegrede |- | [[1943]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1943 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1943/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211303/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1943/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Otto Stern.jpg|75px]] | [[Otto Stern]] | {{vlagland|Verenigde State|1912}} | "vir sy bydrae tot die ontwikkeling van die molekulêre straalmetode en sy ontdekking van die magnetiese momentum van die [[proton]]" |- | [[1944]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1944 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1944/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211322/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1944/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:II Rabi.jpg|75px]] | [[Isidor Isaac Rabi]] | {{vlagland|Verenigde State|1912}}<br />{{vlagland|Pole}} | "vir sy resonansie metode vir die opname van die magnetiese eienskappe van [[atoomkern]]e" |- | [[1945]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1945 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1945/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211651/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1945/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Pauli.jpg|75px]] | [[Wolfgang Pauli]] | {{vlagland|Oostenryk}} | "vir die ontdekking van die uitsluitingsbeginsel, ook die [[Uitsluitingsbeginsel van Pauli|Pauli-beginsel]] genoem" |- | [[1946]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1946 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1946/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211327/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1946/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Bridgman.jpg|75px]] | [[Percy Williams Bridgman]] | {{vlagland|Verenigde State|1912}} | "vir die uitvinding van 'n apparaat om uiters hoë druk te produseer, en vir die ontdekkings wat hy daardeur op die gebied van hoëdrukfisika gemaak het" |- | [[1947]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1947 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1947/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211659/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1947/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Appleton.jpg|75px]] | [[Edward Victor Appleton]] | rowspan='2' | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} | "vir sy ondersoek op die fisika van die boonste atmosfeer, veral vir die ontdekking van die sogenaamde Appleton-laag" |- | [[1948]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1948 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1948/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211343/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1948/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Blackett-large.jpg|75px]] | [[Patrick Blackett]] | "vir sy ontwikkeling van die Wilson-wolkkamermetode, en sy ontdekkings daarmee op die gebied van [[kernfisika]] en [[kosmiese straling]]" |- | [[1949]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1949 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1949/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211427/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1949/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Yukawa.jpg|75px]] | [[Hideki Yukawa]] | {{vlagland|Japan}} | "vir sy voorspelling van die bestaan van [[meson]]e op grond van teoretiese werk op kernkragte" |} == 1950's == {| border="1" cellpadding="2" class="wikitable" |+ '''Nobelprys vir fisika, 1950's''' !Jaar !colspan='2' | Naam !Land !Beweegrede |- | [[1950]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1950 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1950/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211432/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1950/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Cecil Powell.jpg|75px]] | [[C.F. Powell]] | rowspan='2' | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} | "vir sy ontwikkeling van die fotografiese metode om kernprosesse te bestudeer en sy ontdekkings rakende mesone wat met hierdie metode gemaak is" |- | rowspan='2' | [[1951]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1951 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1951/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211403/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1951/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Cockcroft.jpg|75px]] | [[John Cockcroft]] | rowspan='2' | "vir hul baanbrekende werk oor die transmutasie van atoomkerne deur kunsmatig versnelde atoomdeeltjies" |- | [[Lêer:Ernest Walton.jpg|75px]] | [[Ernest Walton]] | {{vlagland|Ierland}} |- | rowspan='2' | [[1952]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1952 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1952/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522041334/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1952/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Felix Bloch, Stanford University.jpg|75px]] | [[Felix Bloch]] | {{vlagland|Switserland}}<br />{{vlagland|Verenigde State|1912}} | rowspan='2' | "vir hul ontwikkeling van nuwe metodes vir kernmagnetiese presisiemetings en ontdekkings in verband daarmee" |- | [[Lêer:Edward Mills Purcell.jpg|75px]] | [[Edward Mills Purcell]] | {{vlagland|Verenigde State|1912}} |- | [[1953]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1953 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1953/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211412/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1953/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Zernike.jpg|75px]] | [[Frits Zernike]] | {{vlagland|Nederland}} | "vir sy demonstrasie van die fase-kontrasmetode, veral vir sy uitvinding van die fase-kontrasmikroskoop" |- | rowspan='2' | [[1954]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1954 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1954/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200523075921/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1954/summary/ |archive-date=23 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Max Born.jpg|75px]] | [[Max Born]] | rowspan='2' | {{vlagland|Wes-Duitsland}} | "vir sy fundamentele navorsing op [[kwantummeganika]], veral vir sy statistiese interpretasie van die [[golffunksie]]" |- | [[Lêer:Bothe.jpg|75px]] | [[Walther Bothe]] | "vir die toevalmetode en sy ontdekkings wat daarmee gepaard gaan" |- | rowspan='2' | [[1955]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1955 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1955/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211449/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1955/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Willis Lamb 1955.jpg|75px]] | [[Willis Lamb]] | {{vlagland|Verenigde State|1912}} | "vir sy ontdekkings rakende die fynstruktuur van die waterstofspektrum" |- | [[Lêer:Polykarp Kusch.jpg|75px]] | [[Polykarp Kusch]] | {{vlagland|Verenigde State|1912}}<br />{{vlagland|Wes-Duitsland}} | "vir sy presiese bepaling van die magnetiese momentum van die [[elektron]]" |- | rowspan='3' | [[1956]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1956 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1956/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522041401/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1956/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Bardeen.jpg|75px]] | [[John Bardeen]] | rowspan='3' | {{vlagland|Verenigde State|1912}} | rowspan='3' | "vir hul navorsing oor [[halfgeleier]]s en hul ontdekking van die [[transistor]]effek" |- | [[Lêer:Brattain.jpg|75px]] | [[Walter Houser Brattain]] |- | [[Lêer:William Shockley, Stanford University.jpg|75px]] | [[William Shockley]] |- | rowspan='2' | [[1957]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1957 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1957/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211742/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1957/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:TD Lee.jpg|75px]] | [[Tsung-Dao Lee]] | rowspan='2' | {{vlagland|Volksrepubliek China}}<br />{{vlagland|Verenigde State|1912}} | rowspan='2' | "vir hul deurdringende ondersoek na die sogenaamde pariteitswette wat tot belangrike ontdekkings met betrekking tot die [[elementêre deeltjie]]s gelei het" |- | [[Lêer:CNYang.jpg|75px]] | [[Chen-Ning Yang]] |- | rowspan='3' | [[1958]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1958 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1958/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522041407/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1958/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Cerenkov.jpg|75px]] | [[Pawel Cherenkof]] | rowspan='3' | {{vlagland|Sowjetunie|1955}} | rowspan='3' | "vir die ontdekking en interpretasie van die Cherenkof-effek" |- | [[Lêer:Ilya Frank.jpg|75px]] | [[Ilja Frank]] |- | [[Lêer:Igor Tamm.jpg|75px]] | [[Igor Tamm]] |- | rowspan='2' | [[1959]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1959 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1959/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211428/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1959/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Segre.jpg|75px]] | [[Emilio Segrè]] | {{vlagland|Italië}} | rowspan='2' | "vir hul ontdekking van die antiproton" |- | [[Lêer:Owen Chamberlain.jpg|75px]] | [[Owen Chamberlain]] | {{vlagland|Verenigde State|1959}} |} == 1960's == {| border="1" cellpadding="2" class="wikitable" |+ '''Nobelprys vir fisika, 1960's''' !Jaar !colspan='2' | Naam !Land !Beweegrede |- | [[1960]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1960 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1960/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211432/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1960/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Donald Glaser.jpg|75px]] | [[Donald A. Glaser]] | rowspan='2' | {{vlagland|Verenigde State}} | "vir die uitvinding van die borrelkamer" |- | rowspan='2' | [[1961]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1961 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1961/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211436/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1961/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Robert Hofstadter.jpg|75px]] | [[Robert Hofstadter]] | "vir sy baanbrekende studie van elektronverspreiding in atoomkerne en vir sy daardeur moontlike ontdekkings rakende die struktuur van die [[nukleon]]e" |- | [[Lêer:Mossbauer.jpg|75px]] | [[Rudolf Mössbauer]] | {{vlagland|Wes-Duitsland}} | "vir sy navorsing oor die resonansie-absorpsie van [[gammastraling]] en sy ontdekking van die effek in hierdie verband wat sy naam dra" |- | [[1962]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1962 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1962/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522041424/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1962/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Landau.jpg|75px]] | [[Lef Landau]] | {{vlagland|Sowjetunie|1955}} | "vir sy baanbrekende teorieë op gekondenseerde materie, veral vloeibare helium" |- | rowspan='3' | [[1963]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1963 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1963/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200523075953/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1963/summary/ |archive-date=23 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Wigner.jpg|75px]] | [[Eugene Wigner]] | {{vlagland|Hongarye}}<br />{{vlagland|Verenigde State}} | "vir sy bydraes tot die teorie van die atoomkern en die elementêre deeltjies, veral deur die ontdekking en toepassing van fundamentele simmetrie beginsels" |- | [[Lêer:Maria Goeppert-Mayer.jpg|75px]] | [[Maria Goeppert-Mayer]] | {{vlagland|Verenigde State}} | rowspan='2' | "vir hul ontdekkings rakende kernskulpstruktuur" |- | [[Lêer:Johannes Hans Daniel Jensen (1907–1973).jpg|75px]] | [[J. Hans D. Jensen]] | {{vlagland|Wes-Duitsland}} |- | rowspan='3' | [[1964]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1964 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1964/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522191827/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1964/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Basov.jpg|75px]] | [[Nikolai Basof]] | rowspan='2' | {{vlagland|Sowjetunie|1955}} | rowspan='3' | "vir fundamentele werk op die gebied van kwantumelektronika, wat gelei het tot die konstruksie van ossillators en versterkers gebaseer op die maser-[[laser]]-beginsel" |- | [[Lêer:Aleksandr Prokhorov.jpg|75px]] | [[Alexander Prokhorof]] |- | [[Lêer:Charles Hard Townes-Nibib-2007-retouched.jpg|75px]] | [[Charles H. Townes]] | rowspan='3' | {{vlagland|Verenigde State}} |- | rowspan='3' | [[1965]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1965 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1965/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211449/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1965/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:RichardFeynman-PaineMansionWoods1984 copyrightTamikoThiel bw.jpg|75px]] | [[Richard Feynman]] | rowspan='3' | "vir hul fundamentele werk in kwantumelektrodinamika (QED), met diepploegende gevolge vir die fisika van elementêre deeltjies" |- | [[Lêer:Schwinger.jpg|75px]] | [[Julian Schwinger]] |- | [[Lêer:Tomonaga.jpg|75px]] | [[Shin'ichirō Tomonaga]] | {{vlagland|Japan}} |- | [[1966]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1966 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1966/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211450/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1966/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Kastler.jpg|75px]] | [[Alfred Kastler]] | {{vlagland|Frankryk}} | "vir die ontdekking en ontwikkeling van optiese metodes om Hertziese resonansies in atome te bestudeer" |- | [[1967]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1967 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1967/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522232440/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1967/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Hans Bethe.jpg|75px]] | [[Hans Bethe]] | rowspan='3' | {{vlagland|Verenigde State}} | "vir sy bydraes tot die teorie van [[kernreaksie]]s, veral sy ontdekkings rakende die energieproduksie in [[ster]]re" |- | [[1968]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1968 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1968/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211614/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1968/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:LWA Picture Final.jpg|75px]] | [[Luis Walter Alvarez]] | "vir sy beslissende bydraes tot elementêre deeltjiefisika, veral die ontdekking van 'n groot aantal resonansietoestande, moontlik gemaak deur sy ontwikkeling van die tegniek van die gebruik van waterstofbubbelkamer en data-analise" |- | [[1969]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1969 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1969/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211736/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1969/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:MurrayGellMannJI1.jpg|75px]] | [[Murray Gell-Mann]] | "vir sy bydraes en ontdekkings rakende die klassifikasie van elementêre deeltjies en hul interaksies" |} == 1970's == {| border="1" cellpadding="2" class="wikitable" |+ '''Nobelprys vir fisika, 1970's''' !Jaar !colspan='2' | Naam !Land !Beweegrede |- | rowspan='2' | [[1970]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1970 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1970/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211506/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1970/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:YoungAlfven.jpg|75px]] | [[Hannes Alfvén]] | {{vlagland|Swede}} | "vir fundamentele werk en ontdekkings in [[magnetohidrodinamika]] met vrugbare toepassings in verskillende dele van [[Plasma (fisika)|plasmafisika]]" |- | [[Lêer:Louis Neel 1970.jpg|75px]] | [[Louis Néel]] | {{vlagland|Frankryk}} | "vir fundamentele werk en ontdekkings rakende [[antiferromagnetisme]] en ferriagnetisme wat tot belangrike toepassings in vaste-stoffisika gelei het" |- | [[1971]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1971 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1971/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211514/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1971/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Dennis Gabor 1971b.jpg|75px]] | [[Dennis Gabor]] | {{vlagland|Hongarye}}<br />{{vlagland|Verenigde Koninkryk}} | "vir sy uitvinding en ontwikkeling van die [[holografie]]se metode" |- | rowspan='3' | [[1972]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1972 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1972/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211519/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1972/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Bardeen.jpg|75px]] | [[John Bardeen]] | rowspan='3' | {{vlagland|Verenigde State}} | rowspan='3' | "vir hul gesamentlik ontwikkelde teorie van supergeleiding, wat gewoonlik die BCS-teorie genoem word" |- | [[Lêer:Nobel Laureate Leon Cooper in 2007.jpg|75px]] | [[Leon Cooper]] |- | [[Lêer:John Robert Schrieffer.jpg|75px]] | [[John Robert Schrieffer]] |- | rowspan='3' | [[1973]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1973 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1973/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211522/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1973/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Leo Esaki 1959.jpg|75px]] | [[Leo Esaki]] | {{vlagland|Japan}} | rowspan='2' | "vir hul eksperimentele ontdekkings rakende tonnelverskynsels in [[halfgeleier]]s en supergeleiers onderskeidelik" |- | [[Lêer:Ivar Giaever.jpg|75px]] | [[Ivar Giaever]] | {{vlagland|Verenigde State}}<br />{{vlagland|Noorweë}} |- | [[Lêer:Cmglee Cambridge Wikimedia Meetup 23 tour Brian Josephson.jpg|75px]] | [[Brian Josephson]] | rowspan='3' | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} | "vir sy teoretiese voorspellings van die eienskappe van 'n superstroom deur 'n tonnelversperring, veral die verskynsels wat algemeen bekend staan as die Josephson-effek" |- | rowspan='2' | [[1974]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1974 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1974/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522041530/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1974/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Martin Ryle 1976.jpg|75px]] | [[Martin Ryle]] | rowspan='2' | "vir hul baanbrekende navorsing in radio-[[astrofisika]]: Ryle vir sy waarnemings en uitvindings, veral van die diafragma sintese tegniek, en Hewish vir sy beslissende rol in die ontdekking van [[pulsar]]s" |- | [[Lêer:26. Tagung 1976 Physiker; Gruppen beim Bayrischen Frühstück Antony Hewish - W134Nr.106841b - Willy Pragher.jpg|75px]] | [[Antony Hewish]] |- | rowspan='3' | [[1975]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1975 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1975/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211747/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1975/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Aage Bohr.jpg|75px]] | [[Aage Bohr]] | rowspan='2' | {{vlagland|Denemarke}} | rowspan='3' | "vir die ontdekking van die verband tussen kollektiewe beweging en deeltjiebeweging in [[atoomkern]]e en die ontwikkeling van die teorie van die atoomkernstruktuur gebaseer op hierdie samehang" |- | [[Lêer:Mottelson,Ben 1963 Kopenhagen.jpg|75px]] | [[Ben Roy Mottelson]] |- | [[Lêer:James Rainwater 2.jpg|75px]] | [[James Rainwater]] | rowspan='4' | {{vlagland|Verenigde State}} |- | rowspan='2' | [[1976]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1976 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1976/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522192104/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1976/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Burton Richter - charm quark.jpg|75px]] | [[Burton Richter]] | rowspan='2' | "vir hul baanbrekende werk in die ontdekking van 'n swaar elementêre deeltjie van 'n nuwe soort" |- | [[Lêer:Samuel ting 10-19-10.jpg|75px]] | [[Samuel C.C. Ting]] |- | rowspan='3' | [[1977]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1977 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1977/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522232431/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1977/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Andersonphoto.jpg|75px]] | [[Philip Warren Anderson]] | rowspan='3' | "vir hul fundamentele teoretiese ondersoeke op die elektroniese struktuur van magnetiese en wanordelike stelsels" |- | [[Lêer:Mott,Nevill Francis Heisenberg 1952 London.jpg|75px]] | [[Nevill Francis Mott]] | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} |- | [[Lêer:JH van Vleck 1974.jpg|75px]] | [[John Hasbrouck Van Vleck]] | {{vlagland|Verenigde State}} |- | rowspan='3' | [[1978]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1978 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1978/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522122857/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1978/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Pyotr L Kapitsa Russian physicist 1964.jpg|75px]] | [[Pjotr Kapitsa]] | {{vlagland|Sowjetunie|1955}} | "vir sy basiese uitvindings en ontdekkings op die gebied van lae temperatuur-fisika" |- | [[Lêer:Arno Penzias.jpg|75px]] | [[Arno Allan Penzias]] | rowspan='3' | {{vlagland|Verenigde State}} | rowspan='2' | "vir hul ontdekking van kosmiese mikrogolf-agtergrondstraling" |- | [[Lêer:Robert Wilson (28215880301) (cropped).jpg|75px]] | [[Robert Woodrow Wilson]] |- | rowspan='3' | [[1979]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1979 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1979/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522192147/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1979/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Sheldon Glashow at Harvard cropped.jpg|75px]] | [[Sheldon Lee Glashow]] | rowspan='3' | "vir hul bydraes tot die teorie van die verenigde swak en elektromagnetiese interaksie tussen elementêre deeltjies, insluitend onder andere die voorspelling van die swak neutrale stroom" |- | [[Lêer:Abdus Salam 1987.jpg|75px]] | [[Abdus Salam]] | {{vlagland|Pakistan}} |- | [[Lêer:Steven Weinberg 2010.jpg|75px]] | [[Steven Weinberg]] | {{vlagland|Verenigde State}} |} == 1980's == {| border="1" cellpadding="2" class="wikitable" |+ '''Nobelprys vir fisika, 1980's''' !Jaar !colspan='2' | Naam !Land !Beweegrede |- | rowspan='2' | [[1980]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1980 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1980/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522192154/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1980/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:James-cronin.jpg|75px]] | [[James Cronin]] | rowspan='2' | {{vlagland|Verenigde State}} | rowspan='2' | "vir die ontdekking van oortredings van fundamentele simmetrie beginsels in die verval van neutrale [[Kaon|K-mesone]]" |- | [[Lêer:Val Fitch.jpg|75px]] | [[Val Logsdon Fitch]] |- | rowspan='3' | [[1981]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1981 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1981/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211707/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1981/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Nicolaas Bloembergen 1981.jpg|75px]] | [[Nicolaas Bloembergen]] | {{vlagland|Nederland}}<br />{{vlagland|Verenigde State}} | rowspan='2' | "vir hul bydrae tot die ontwikkeling van laser[[spektroskopie]]" |- | [[Lêer:Artur Schawlow, Stanford University.jpg|75px]] | [[Arthur Leonard Schawlow]] | {{vlagland|Verenigde State}} |- | [[Lêer:Kai Manne Börje Siegbahn 2.jpg|75px]] | [[Kai Siegbahn]] | {{vlagland|Swede}} | "vir sy bydrae tot die ontwikkeling van hoë-resolusie elektronspektroskopie" |- | [[1982]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1982 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1982/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211740/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1982/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Kenneth G. Wilson.121.png|75px]] | [[Kenneth G. Wilson]] | {{vlagland|Verenigde State}} | "vir sy teorie van kritiese verskynsels in verband met fase-oorgange" |- | rowspan='2' | [[1983]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1983 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1983/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211659/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1983/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Subrahmanyan Chandrasekhar.gif|75px]] | [[Subrahmanyan Chandrasekhar]] | {{vlagland|Indië}}<br />{{vlagland|Verenigde State}} | "vir sy teoretiese studie van die fisiese prosesse van belang vir die struktuur en evolusie van die sterre" |- | [[Lêer:William A. Fowler Los Alamos ID.png|75px]] | [[William Alfred Fowler]] | {{vlagland|Verenigde State}} | "vir sy teoretiese en eksperimentele studies op die [[kernreaksie]]s van belang in die vorming van die chemiese elemente in die [[heelal]]" |- | rowspan='2' | [[1984]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1984 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1984/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522192230/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1984/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Carlo Rubbia 2012.jpg|75px]] | [[Carlo Rubbia]] | {{vlagland|Italië}} | rowspan='2' | "vir hul beslissende bydraes tot die groot projek, wat gelei het tot die ontdekking van die [[W- en Z-bosone|velddeeltjies W en Z]], kommunikators van [[swak wisselwerking]]" |- | [[Lêer:Simon van der Meer in the AA Control Room (cropped).jpg|75px]] | [[Simon van der Meer]] | {{vlagland|Nederland}} |- | [[1985]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1985 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1985/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211621/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1985/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Klaus von Klitzing 2015.jpg|75px]] | [[Klaus von Klitzing]] | rowspan='3' | {{vlagland|Wes-Duitsland}} | "vir die ontdekking van die gekwantiseerde Hall-effek" |- | rowspan='3' | [[1986]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1986 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1986/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211719/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1986/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Statue von Ernst Ruska in Jena.jpg|75px]] | [[Ernst Ruska]] | "vir sy fundamentele werk in elektronoptika, en vir die ontwerp van die eerste [[Elektronmikroskopie|elektronmikroskoop]]" |- | [[Lêer:Gerd Binnig sw.jpg|75px]] | [[Gerd Binnig]] | rowspan='2' | "vir hul ontwerp van die skandering-tonnelmikroskoop" |- | [[Lêer:Rohrer.jpg|75px]] | [[Heinrich Rohrer]] | {{vlagland|Switserland}} |- | rowspan='2' | [[1987]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1987 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1987/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211632/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1987/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Ibmgb.jpg|75px]] | [[Georg Bednorz]] | {{vlagland|Wes-Duitsland}} | rowspan='2' | "vir hul belangrike deurbraak in die ontdekking van supergeleiding in keramiekmateriale" |- | [[Lêer:Karl Alexander Mueller.jpg|75px]] | [[K. Alex Müller]] | {{vlagland|Switserland}} |- | rowspan='3' | [[1988]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1988 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1988/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211750/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1988/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Leon M. Lederman.jpg|75px]] | [[Leon M. Lederman]] | rowspan='4' | {{vlagland|Verenigde State}} | rowspan='3' | "vir die [[neutrino]]-balkmetode en die demonstrasie van die dubbelstruktuur van die [[lepton]]e deur die ontdekking van die [[muonneutrino]]" |- | [[Lêer:Melvin Schwartz.jpg|75px]] | [[Melvin Schwartz]] |- | [[Lêer:Jack-Steinberger-2008.JPG|75px]] | [[Jack Steinberger]] |- | rowspan='3' | [[1989]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1989 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1989/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211805/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1989/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Norman Foster Ramsey 1970 (cropped).jpg|75px]] | [[Norman Foster Ramsey jr.]] | "vir die uitvinding van die geskeide oscillatoriese veldmetode en die gebruik daarvan in die waterstof-maser en ander atoomklokke" |- | [[Lêer:Hans Dehmelt.jpg|75px]] | [[Hans Georg Dehmelt]] | {{vlagland|Verenigde State}}<br />{{vlagland|Wes-Duitsland}} | rowspan='2' | "vir die ontwikkeling van die ioonstriktegniek" |- | [[Lêer:Bonner-koepfe-friedrichstrasse-wolfgang-paul-07-2009-03.JPG|75px]] | [[Wolfgang Paul]] | {{vlagland|Wes-Duitsland}} |} == 1990's == {| border="1" cellpadding="2" class="wikitable" |+ '''Nobelprys vir fisika, 1990's''' !Jaar !colspan='2' | Naam !Land !Beweegrede |- | rowspan='3' | [[1990]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1990 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1990/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211802/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1990/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Physics Nobel laureate Jerry Friedman, 2016.jpg|75px]] | [[Jerome Isaac Friedman]] | rowspan='2' | {{vlagland|Verenigde State}} | rowspan='3' | "vir hul baanbrekende ondersoeke rakende die diep onelastiese verstrooiing van elektrone op protone en gebonde neutrone, wat van noodsaaklike belang was vir die ontwikkeling van die kwarkmodel in deeltjiefisika" |- | [[Lêer:Henry Kendall by Tom Frost crop.jpg|75px]] | [[Henry Way Kendall]] |- | [[Lêer:Richard E. Taylor.jpg|75px]] | [[Richard E. Taylor]] | {{vlagland|Kanada}} |- | [[1991]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1991 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1991/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211801/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1991/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Pierre-Gilles crop.jpg|75px]] | [[Pierre-Gilles de Gennes]] | {{vlagland|Frankryk}} | "vir die ontdekking van metodes wat ontwikkel is om bestellingsverskynsels in eenvoudige stelsels te bestudeer, wat veralgemeen kan word na meer komplekse vorms van materie, veral vloeibare kristalle en [[Polimeer|polimere]]" |- | [[1992]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1992 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1992/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190403120140/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1992/summary/ |archive-date=3 April 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:CHARPAK Georges-24x50-2005 cropped.JPG|75px]] | [[Georges Charpak]] | {{vlagland|Frankryk}}<br />{{vlagland|Pole}} | "vir sy uitvinding en ontwikkeling van deeltjieverklikkers, veral die multiwire proporsionele kamer" |- | rowspan='2' | [[1993]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1993 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1993/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190330200335/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1993/summary/ |archive-date=30 Maart 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Russell Alan Hulse.jpg|75px]] | [[Russell Alan Hulse]] | rowspan='2' | {{vlagland|Verenigde State}} | rowspan='2' | "vir die ontdekking van 'n nuwe soort [[pulsar]], 'n ontdekking wat nuwe moontlikhede vir die studie van [[Swaartekraggolf|swaartekrag]] oopgemaak het" |- | [[Lêer:2008JosephTaylor.jpg|75px]] | [[Joseph Hooton Taylor jr.]] |- | rowspan='2' | [[1994]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1994 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1994/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190403121637/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1994/summary/ |archive-date=3 April 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Bertram Brockhouse.jpg|75px]] | [[Bertram Brockhouse]] | {{vlagland|Kanada}} | "vir die ontwikkeling van neutronspektroskopie" en "vir baanbrekende bydraes tot die ontwikkeling van neutronverstrooiingstegnieke vir studies van gekondenseerde materie" |- | [[Lêer:HD.3F.113 (10347363986).jpg|75px]] | [[Clifford Shull]] | rowspan='7' | {{vlagland|Verenigde State}} | "vir die ontwikkeling van die [[neutrondiffraksie]]tegniek" en "vir baanbrekende bydraes tot die ontwikkeling van neutronverstrooiingstegnieke vir studies van gekondenseerde materie" |- | rowspan='2' | [[1995]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1995 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1995/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211808/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1995/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Martin Perl - tau.jpg|75px]] | [[Martin Lewis Perl]] | "vir die ontdekking van die [[Tau (deeltjie)|tau-lepton]]" en "vir baanbrekende eksperimentele bydraes tot [[lepton]]fisika" |- | [[Lêer:Frederick Reines.jpg|75px]] | [[Frederick Reines]] | "vir die opsporing van die [[neutrino]]" en "vir baanbrekende eksperimentele bydraes tot [[lepton]]fisika" |- | rowspan='3' | [[1996]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1996 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1996/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211720/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1996/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Nobel Laureate David Morris Lee in 2007.jpg|75px]] | [[David Lee]] | rowspan='3' | "vir hul ontdekking van superfluïteit in [[helium-3]]" |- | [[Lêer:Douglas Osheroff NSF.jpg|75px]] | [[Douglas Osheroff]] |- | [[Lêer:Robert Coleman Richardson.jpg|75px]] | [[Robert Coleman Richardson]] |- | rowspan='3' | [[1997]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1997 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1997/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211725/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1997/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Steven Chu official portrait headshot.jpg|75px]] | [[Steven Chu]] | rowspan='3' | "vir die ontwikkeling van metodes om atome met [[laser]]lig af te koel en te vang" |- | [[Lêer:Claude Cohen-Tannoudji.JPG|75px]] | [[Claude Cohen-Tannoudji]] | {{vlagland|Frankryk}} |- | [[Lêer:William D. Phillips.jpg|75px]] | [[William Daniel Phillips]] | rowspan='2' | {{vlagland|Verenigde State}} |- | rowspan='3' | [[1998]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1998 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1998/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211730/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1998/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Robert Laughlin, Stanford University.jpg|75px]] | [[Robert B. Laughlin]] | rowspan='3' | "vir die ontdekking van 'n nuwe vorm van kwantumvloeistof met fraksionele gelaaide opwindinge" |- | [[Lêer:Horst Störmer cropped.jpg|75px]] | [[Horst Ludwig Störmer]] | {{vlagland|Duitsland}} |- | [[Lêer:Daniel Chee Tsui.jpg|75px]] | [[Daniel C. Tsui]] | {{vlagland|Republiek China}}<br />{{vlagland|Verenigde State}} |- | rowspan='2' | [[1999]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1999 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1999/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211800/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1999/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Gerard 't Hooft.jpg|75px]] | [[Gerard 't Hooft]] | rowspan='2' | {{vlagland|Nederland}} | rowspan='2' | "vir die verduideliking van die kwantumstruktuur van elektroswak-interaksies in fisika" |- | [[Lêer:Martinus Veltman.jpg|75px]] | [[Martinus J.G. Veltman]] |} == 2000's == {| border="1" cellpadding="2" class="wikitable" |+ '''Nobelprys vir fisika, 2000's''' !Jaar !colspan='2' | Naam !Land !Beweegrede |- | rowspan='3' | [[2000]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 2000 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2000/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211747/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2000/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Zhores Alferov.jpg|75px]] | [[Zhores Alferof]] | {{vlagland|Rusland}} | rowspan='2' | "vir die ontwikkeling van [[halfgeleier]]-heterostrukture wat in hoëspoed- en optiese elektronika gebruik word" |- | [[Lêer:Herbert Kroemer.jpg|75px]] | [[Herbert Kroemer]] | {{vlagland|Duitsland}} |- | [[Lêer:Jack Kilby 1960s.png|75px]] | [[Jack Kilby]] | rowspan='3' | {{vlagland|Verenigde State}} | "vir sy rol in die uitvinding van die [[geïntegreerde stroombaan]]" |- | rowspan='3' | [[2001]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 2001 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2001/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211750/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2001/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Physics Nobel Laureate Eric Allin Cornell, in June of 2015.jpg|75px]] | [[Eric Allin Cornell]] | rowspan='3' | "vir die bereiking van Bose-Einstein-kondensasie in verdunde gasse van alkaliese atome, en vir vroeë fundamentele studies op die eienskappe van die kondensate" |- | [[Lêer:Carl Wieman.jpg|75px]] | [[Carl Wieman]] |- | [[Lêer:Ketterle.jpg|75px]] | [[Wolfgang Ketterle]] | {{vlagland|Duitsland}} |- | rowspan='3' | [[2002]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 2002 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2002/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211833/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2002/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Raymond Davis, Jr 2001.jpg|75px]] | [[Raymond Davis jr.]] | {{vlagland|Verenigde State}} | rowspan='2' | "vir die baanbrekende bydraes tot [[astrofisika]], veral vir die opsporing van kosmiese neutrinos" |- | [[Lêer:Masatoshi Koshiba 2002.jpg|75px]] | [[Masatoshi Koshiba]] | {{vlagland|Japan}} |- | [[Lêer:RiccardoGiacconi.jpg|75px]] | [[Riccardo Giacconi]] | {{vlagland|Italië}}<br />{{vlagland|Verenigde State}} | "vir die baanbrekende bydraes tot [[astrofisika]] wat tot die ontdekking van kosmiese X-straal-bronne gelei het" |- | rowspan='3' | [[2003]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 2003 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2003/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211802/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2003/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:AA Abrikosov ANL1.jpg|75px]] | [[Alexei Alexeyevich Abrikosov]] | {{vlagland|Rusland}}<br />{{vlagland|Verenigde State}} | rowspan='3' | "vir baanbrekende bydraes tot die teorie van supergeleiers en superfluïede" |- | [[Lêer:Ginzburg in MSU opaque.jpg|75px]] | [[Witali Ginzburg]] | {{vlagland|Rusland}} |- | [[Lêer:Nobel Laureate Sir Anthony James Leggett in 2007.jpg|75px]] | [[Anthony James Leggett]] | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}}<br />{{vlagland|Verenigde State}} |- | rowspan='3' | [[2004]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 2004 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2004/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211914/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2004/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:David Gross LANL.jpg|75px]] | [[David Gross]] | rowspan='5' | {{vlagland|Verenigde State}} | rowspan='3' | "vir die ontdekking van asimptotiese vryheid in die teorie van [[sterk wisselwerking]]" |- | [[Lêer:H.D. Politzer.jpg|75px]] | [[Hugh David Politzer]] |- | [[Lêer:Nobel Laureate Frank Wilczek 2007.jpg|75px]] | [[Frank Wilczek]] |- | rowspan='3' | [[2005]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 2005 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2005/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211819/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2005/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Roy Glauber Dec 10 2005.jpg|75px]] | [[Roy J. Glauber]] | "vir sy bydrae tot die kwantumteorie van optiese samehang" |- | [[Lêer:John L. Hall.jpg|75px]] | [[John L. Hall]] | rowspan='2' | "vir hul bydraes tot die ontwikkeling van laser-gebaseerde presisie-[[spektroskopie]], insluitend die optiese frekwensie-kam-tegniek" |- | [[Lêer:Theodor W Haensch.jpg|75px]] | [[Theodor W. Hänsch]] | {{vlagland|Duitsland}} |- | rowspan='2' | [[2006]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 2006 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2006/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211826/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2006/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:John-C-Mather5.jpg|75px]] | [[John C. Mather]] | rowspan='2' | {{vlagland|Verenigde State}} | rowspan='2' | "vir hul ontdekking van die [[swartstraler]]vorm en anisotropie van die kosmiese mikrogolf-agtergrondstraling" |- | [[Lêer:George Smoot crop.jpg|75px]] | [[George Smoot]] |- | rowspan='2' | [[2007]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 2007 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2007/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211824/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2007/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Albert Fert 0109.jpg|75px]] | [[Albert Fert]] | {{vlagland|Frankryk}} | rowspan='2' | "vir die ontdekking van reuse-magnetoresistance" |- | [[Lêer:Peter Gruenberg 01.jpg|75px]] | [[Peter Grünberg]] | {{vlagland|Duitsland}} |- | rowspan='3' | [[2008]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 2008 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2008/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522212002/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2008/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Mkobayashi.jpg|75px]] | [[Makoto Kobayashi]] | rowspan='2' | {{vlagland|Japan}} | rowspan='2' | "vir die ontdekking van die gebroke simmetrie se oorsprong wat die bestaan van minstens drie [[kwark]]-families in die natuur voorspel" |- | [[Lêer:Masukawa.jpg|75px]] | [[Toshihide Maskawa]] |- | [[Lêer:YoichiroNambu.jpg|75px]] | [[Yoichiro Nambu]] | {{vlagland|Japan}}<br />{{vlagland|Verenigde State}} | "vir die ontdekking van die meganisme van spontane gebroke simmetrie in subatomiese fisika" |- | rowspan='3' | [[2009]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 2009 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2009/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211910/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2009/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Charles K. Kao cropped 2.jpg|75px]] | [[Charles K. Kao]] | {{vlagland|Hongkong}}<br />{{vlagland|Verenigde Koninkryk}}<br />{{vlagland|Verenigde State}} | "vir die baanbrekende prestasies met betrekking tot die oordrag van lig in [[Optiese vesel|vesels]] vir optiese kommunikasie" |- | [[Lêer:Nobel Prize 2009-Press Conference KVA-23.jpg|75px]] | [[Willard Boyle]] | {{vlagland|Kanada}}<br />{{vlagland|Verenigde State}} | rowspan='2' | "vir die uitvinding van 'n beeldende [[halfgeleier]]baan – die CCD-sensor" |- | [[Lêer:Nobel Prize 2009-Press Conference KVA-27.jpg|75px]] | [[George E. Smith]] | {{vlagland|Verenigde State}} |} == 2010's == {| border="1" cellpadding="2" class="wikitable" |+ '''Nobelprys vir fisika, 2010's''' !Jaar !colspan='2' | Naam !Land !Beweegrede |- | rowspan='2' | [[2010]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 2010 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2010/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211920/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2010/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Andre Geim 2010-1.jpg|75px]] | [[Andre Geim]] | {{vlagland|Rusland}}<br />{{vlagland|Verenigde Koninkryk}}<br />{{vlagland|Nederland}} | rowspan='2' | "vir baanbrekende eksperimente rakende die tweedimensionele materiaalgrafeen" |- | [[Lêer:Konstantin Novoselov at MIPT.jpg|75px]] | [[Konstantin Nowoselof]] | {{vlagland|Rusland}}<br />{{vlagland|Verenigde Koninkryk}} |- | rowspan='3' | [[2011]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 2011 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2011/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200523014430/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2011/summary/ |archive-date=23 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Saul Perlmutter.jpg|75px]] | [[Saul Perlmutter]] | {{vlagland|Verenigde State}} | rowspan='3' | "vir die ontdekking van die versnelde uitbreiding van die [[heelal]] deur waarnemings van verre [[supernova]]e" |- | [[Lêer:Brian P Schmidt.jpg|75px]] | [[Brian Schmidt]] | {{vlagland|Australië}}<br />{{vlagland|Verenigde State}} |- | [[Lêer:Adam Riess.jpg|75px]] | [[Adam Riess]] | {{vlagland|Verenigde State}} |- | rowspan='2' | [[2012]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 2012 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2012/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191121172622/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2012/summary/ |archive-date=21 November 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Serge Haroche - Théâtre de la Commune d'Aubervilliers - 4 mai 2009.jpg|75px]] | [[Serge Haroche]] | {{vlagland|Frankryk}} | rowspan='2' | "vir baanbrekende eksperimentele metodes wat meet en manipulasie van individuele [[kwantum]]stelsels moontlik maak" |- | [[Lêer:David Wineland 2008crop.jpg|75px]] | [[David J. Wineland]] | {{vlagland|Verenigde State}} |- | rowspan='2' | [[2013]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 2013 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2013/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200520045233/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2013/summary/ |archive-date=20 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Francois Englert.jpg|75px]] | [[François Englert]] | {{vlagland|België}} | rowspan='2' | "vir die teoretiese ontdekking van 'n meganisme wat bydra tot ons begrip van die oorsprong van massa-subatomiese deeltjies, en wat onlangs bevestig is deur die ontdekking van die voorspelde [[Higgsboson|fundamentele deeltjie]], deur die ATLAS- en CMS-eksperimente by [[CERN]] se [[Groot Hadronversneller]]" |- | [[Lêer:Higgs, Peter (1929)3.jpg|75px]] | [[Peter Higgs]] | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} |- | rowspan='3' | [[2014]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 2014 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2014/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200423124747/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2014/summary/ |archive-date=23 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Isamu Akasaki 20141211.jpg|75px]] | [[Isamu Akasaki]] | rowspan='2' | {{vlagland|Japan}} | rowspan='3' | "vir die uitvinding van doeltreffende blou lig-emitterende diodes wat helder en energiebesparende wit ligbronne moontlik gemaak het" |- | [[Lêer:Hiroshi Amano 20141211.jpg|75px]] | [[Hiroshi Amano]] |- | [[Lêer:Shuji Nakamura Nobel (cropped).jpg|75px]] | [[Shuji Nakamura]] | {{vlagland|Japan}}<br />{{vlagland|Verenigde State}} |- | rowspan='2' | [[2015]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 2015 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2015/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200414115720/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2015/summary/ |archive-date=14 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Takaaki Kajita 5171-2015.jpg|75px]] | [[Takaaki Kajita]] | {{vlagland|Japan}} | rowspan='2' | "vir die ontdekking van neutrino-ossillasies, wat toon dat [[neutrino]]'s oor massa beskik" |- | [[Lêer:Arthur B. McDonald 5193-2015.jpg|75px]] | [[Arthur B. McDonald]] | {{vlagland|Kanada}} |- | rowspan='3' | [[2016]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 2016 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2016/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200503022517/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2016/summary |archive-date=3 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:DavidThouless 1995 UW.jpg|75px]] | [[David J. Thouless]] | rowspan='3' | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}}<br />{{vlagland|Verenigde State}} | rowspan='3' | "vir teoretiese ontdekkings van topologiese fase-oorgange en topologiese fases van materie" |- | [[Lêer:Duncan Haldane.jpg|75px]] | [[Duncan Haldane]] |- | [[Lêer:Jkosterl.jpg|75px]] | [[J. Michael Kosterlitz]] |- | rowspan='3' | [[2017]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 2017 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2017/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522211954/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2017/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Rainer Weiss - December 2006.jpg|75px]] | [[Rainer Weiss]] | {{vlagland|Duitsland}}<br />{{vlagland|Verenigde State}} | rowspan='3' | "vir beslissende bydraes tot die LIGO-detektor en die waarneming van [[Swaartekraggolf|swaartekraggolwe]]" |- | [[Lêer:Kip Thorne at Caltech.jpg|75px]] | [[Kip Thorne]] | rowspan='3' | {{vlagland|Verenigde State}} |- | [[Lêer:05-0367-92D.hr.jpg|75px]] | [[Barry Barish]] |- | rowspan='3' | [[2018]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 2018 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2018/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522204842/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2018/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Arthur Ashkin EM1B5678 (44417135450).jpg|75px]] | [[Arthur Ashkin]] | rowspan='3' | "vir baanbrekende uitvindings op die veld van [[laser]]fisika" |- | [[Lêer:Gérard Mourou (cropped).jpg|75px]] | [[Gérard Mourou]] | {{vlagland|Frankryk}} |- | [[Lêer:Donna Strickland - 2017 (cropped).jpg|75px]] | [[Donna Strickland]] | rowspan='2' | {{vlagland|Kanada}} |- | rowspan='3' | [[2019]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 2019 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2019/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522041927/https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2019/summary/ |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | [[Lêer:Jim Peebles.jpg|75px]] | [[James Peebles]] | "vir teoretiese ontdekkings in die fisiese kosmologie" |- | [[Lêer:Michel Mayor astrophysicien.JPG|75px]] | [[Michel Mayor]] | rowspan='2' | {{vlagland|Switserland}} | rowspan='2' | "vir die ontdekking van ’n eksoplanet wat om ’n ster soortgelyk aan ons son wentel" |- | [[Lêer:Didier Queloz at the ESO 50th Anniversary Gala Event - 01.jpg|75px]] | [[Didier Queloz]] |} == 2020's == {| border="1" cellpadding="2" class="wikitable" |+ '''Nobelprys vir fisika, 2020's''' !Jaar !colspan='2' | Naam !Land !Beweegrede |- | rowspan='3' | [[2020]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 2020 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2020/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026}}</ref> | [[Lêer:Roger Penrose at Festival della Scienza Oct 29 2011.jpg|75px]] | [[Roger Penrose]] | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} | "vir die ontdekking dat die vorming van [[swartkolk]]e 'n sterk voorspelling van die [[algemene relatiwiteit]]steorie is" |- | [[Lêer:Reinhard Genzel.jpg|75px]] | [[Reinhard Genzel]] | {{vlagland|Duitsland}} | rowspan='2' | "vir die ontdekking van 'n [[Supermassiewe swartkolk|supermassiewe kompakte voorwerp]] in die middel van [[Melkweg|ons sterrestelsel]]" |- | [[Lêer:Andrea Ghez.jpg|75px]] | [[Andrea M. Ghez]] | {{vlagland|Verenigde State}} |- | rowspan='3' | [[2021]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 2021 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2021/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026}}</ref> | [[Lêer:Crafoord Prize EM1B0732 (42329290061).jpg|75px]] | [[Syukuro Manabe]] | {{vlagland|Japan}}<br />{{vlagland|Verenigde State}} | rowspan='2' | "vir die fisiese modellering van die aarde se [[klimaat]], die kwantifisering van veranderlikheid en die betroubare voorspelling van [[aardverwarming]]" |- | | [[Klaus Hasselmann]] | {{vlagland|Duitsland}} |- | [[Lêer:Parisi giorgio.jpg|75px]] | [[Giorgio Parisi]] | {{vlagland|Italië}} | "vir die ontdekking van die wisselwerking tussen wanorde en skommelinge in fisiese stelsels van atoom- tot planetêre skale" |- | rowspan='3' | [[2022]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 2022 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2022/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026}}</ref> | [[Lêer:Alain-Aspect-ForMemRS.jpg|75px]] | [[Alain Aspect]] | {{vlagland|Frankryk}} | rowspan='3' | "vir eksperimente met verstrengelde fotone, wat die skending van Bell-ongelykhede vasstel, en baanbrekerswerk in kwantuminligtingwetenskap" |- | [[Lêer:JohnClauser.jpg|75px]] | [[John Clauser]] | {{vlagland|Verenigde State}} |- | [[Lêer:Anton Zeilinger.jpg|75px]] | [[Anton Zeilinger]] | {{vlagland|Oostenryk}} |- | rowspan='3' | [[2023]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 2023 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2023/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026}}</ref> | [[Lêer:Anne LHuiller 01.JPG|75px]] | [[Anne L’Huillier]] | {{vlagland|Frankryk}}<br />{{vlagland|Swede}} | rowspan='3' | "vir eksperimentele metodes om attosekonde-pulse van lig te genereer vir die studie van elektrondinamika in materie" |- | [[Lêer:Ferenc Krausz (cropped).jpg|75px]] | [[Ferenc Krausz]] | {{vlagland|Hongarye}}<br />{{vlagland|Oostenryk}} |- | [[Lêer:US Embassy Sweden 2023 Nobel Reception (53397591873) (cropped).jpg|75px]] | [[Pierre Agostini]] | {{vlagland|Frankryk}}<br />{{vlagland|Oostenryk}} |- | rowspan='2' | [[2024]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 2024 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2024/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026}}</ref> | [[Lêer:John Hopfield 2016.jpg|75px]] | [[John Hopfield]] | {{vlagland|Verenigde State}} | rowspan='2' | "vir fundamentele ontdekkings en uitvindings wat [[masjienleer]] moontlik maak met kunsmatige [[neurale netwerk]]e" |- | [[Lêer:Geoffrey Hinton - Collision 2023 - Centre Stage RCZ 1307 (cropped) (cropped).jpg|75px]] | [[Geoffrey Hinton]] | {{vlagland|Kanada}}<br />{{vlagland|Verenigde Koninkryk}} |- | rowspan='3' | [[2025]]<ref>{{en}} {{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 2025 |publisher=Nobelprize.org |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2025/summary/ |accessdate=6 Oktober 2026}}</ref> | [[Lêer:John Clarke (physicist) 2025 (4x5).png|75px]] | [[John Clarke]] | {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} | rowspan='3' | "vir die ontdekking van makroskopiese kwantummeganiese tonnelvorming en energiekwantisering in 'n elektriese stroombaan" |- | [[Lêer:Michel H. Devoret 2017 190x180.jpg|75px]] | [[Michel Devoret]] | {{vlagland|Frankryk}} |- | [[Lêer:John Martinis (cropped).jpg|75px]] | [[John M. Martinis]] | {{vlagland|Verenigde State}} |- | [[2026]]<ref name=nobelprize /> | [[Lêer:Halzen-Neutel (cropped).jpg|75px]] | [[Francis Halzen]] | {{vlagland|België}} | "vir beslissende bydraes tot die IceCube-neutrino-observatorium en die ontdekking van hoë-energie-[[neutrino]] van astrofisiese oorsprong" |} == Sien ook == * [[Nobelprys vir Chemie]] * [[Nobelprys vir Ekonomiese Wetenskappe]] * [[Nobelprys vir Fisiologie of Geneeskunde]] * [[Nobelprys vir Letterkunde]] * [[Nobelprys vir Vrede]] == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Nobel Prize in Physics|Nobelprys vir fisika}} * {{en}} {{cite web | title = All Nobel Prizes in Physics | website= Nobelprize.org | publisher=Nobel Media AB | url = https://www.nobelprize.org/prizes/lists/all-nobel-prizes-in-physics/ |accessdate=6 Oktober 2026}} * {{en}} {{cite web | title = Winners of the Nobel Prize for Physics | work= [[Encyclopædia Britannica]] | url = https://www.britannica.com/topic/Winners-of-the-Nobel-Prize-for-Physics-1856942 |accessdate=6 Oktober 2026}} * [[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is vertaal uit die [[:en:Nobel Prize in Physics|Engelse Wikipedia]] {{Nobelprys vir Fisika}} {{Normdata}} [[Kategorie:Fisika]] [[Kategorie:Lyste van Nobelpryse|Fisika]] [[Kategorie:Toekennings]] 2idxakevm4zqduaz4uqwptkfya0zdhk 0 140111 2976692 2925950 2026-10-08T00:32:32Z ~2026-54121-76 215827 2976692 wikitext text/x-wiki [[Beeld:OortCloud P-sys-af.png|thumb|280px|’n 3D-diagram van die Oort- en Hillswolk in vergelyking met die res van die Sonnestelsel.]] Die '''Hillswolk''' (ook die '''binneste Oortwolk''' genoem) is ’n groot teoretiese skyf aan die binnekant van die [[Oortwolk]]. Die verste grens sal sowat 20&nbsp;000 tot 30&nbsp;000&nbsp;[[AE]] van die [[Son]] af wees en sy naaste grens tussen rofweg 250 en 1&nbsp;500&nbsp;AE, ver anderkant die [[planete]] en [[Kuipergordel]]voorwerpe. Afstande kan egter veel groter wees. As dit bestaan, bevat die Hillswolk rofweg vyf keer soveel [[komete]] as die Oortwolk.<ref name=SOA>{{cite journal|title= The Formation and Extent of the Solar System Comet Cloud|journal= The Astronomical Journal|volume= 94|pages= 1330 |date= 1987|bibcode = 1987AJ.....94.1330D|last1 = Duncan|first1 = M.|last2= Quinn|first2= T.|last3= Tremaine|first3= S.|doi= 10.1086/114571}}</ref> Oortwolkkomete word voortdurend deur hulle omgewing versteur. ’n Taamlike deel verlaat die [[Sonnestelsel]] of beweeg na die binneste Sonnestelsel. Dié voorraad komete moes dus al lank gelede uitgeput gewees het, maar dit is nie. Die Hillswolkteorie verduidelik die duursaamheid van die Oortwolk, want daarvolgens word laasgenoemde wolk deur die Hillswolk aangevul. Voorwerpe wat uit die Hillswolk geskiet word, beland waarskynlik eindelik in die klassieke Oortwolkstreek en bevolk dit op dié manier.<ref>{{Cite magazine| title= The Formation of the Oort cloud and the Primitive Galactic Environment | author= J. A. Fernandez | journal= Icarus | volume= 129 | issue= 1 | pages= 106–119 | year= 1997 | doi= 10.1006/icar.1997.5754 |bibcode = 1997Icar..129..106F }}</ref> Die Hillswolk het moontlik die grootste konsentrasie komete in die hele Sonnestelsel. Die bestaan van die Hillswolk is geloofwaardig, want baie sulke voorwerpe is al ontdek. Dit kan digter as die Oortwolk wees.<ref name="hills1981">{{cite journal |author= Jack G. Hills |date= 1981 |title= Comet showers and the steady-state infall of comets from the Oort Cloud |journal= Astronomical Journal |volume= 86 |pages= 1730–1740 |bibcode= 1981AJ.....86.1730H |doi= 10.1086/113058 }}</ref><ref>{{cite web |url = http://fermat.nap.edu/books/0309043336/html/251.html |title = Planetary Sciences: American and Soviet Research, Proceedings from the U.S.-U.S.S.R. Workshop on Planetary Sciences, p. 251 |date = 1991 |accessdate = 7 November 2007 }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[Swaartekrag]]wisselwerkings met die naaste [[ster]]re en [[gety]]kragte in die Melkweg het veroorsaak dat die voorwerpe in die Oortwolk ronde wentelbane het. Dit is dalk nie die geval met die Hillswolk nie. Die Hillswolk se totale massa is onbekend, maar sommige wetenskaplikes meen dit kan groter as dié van die Oortwolk wees. ==Geskiedenis== ===Oorspronklike Oortwolkmodel=== [[Beeld:ErnstJuliusOpik.jpg|thumb|100px|Ernst Öpik.]] Tussen 1932 en 1981 het sterrekundiges geglo die Oortwolk, wat die teorie van [[Ernst Öpik]] en [[Jan Oort]] was, en die Kuipergordel was die enigste bronne van komete in die Sonnestelsel. In 1932 het die [[Estland|Estiese]] sterrekundige Ernst Öpik voorgestel die oorsprong van komete is ’n wolk wat om die buitenste grens van die Sonnestelsel wentel.<ref>{{Cite article | title=Note on Stellar Perturbations of Nearby Parabolic Orbits | author=Ernst Öpik | journal=Proceedings of the American Academy of Arts and Sciences | volume=67 | pages=169–182 | date=1932 }}</ref> In 1950 is die idee onafhanklik deur die [[Holland]]se sterrekundige Jan Oort gebruik om ’n oënskynlike teenstelling te verduidelik: Komete word ná ’n paar besoeke aan die binneste Sonnestelsel vernietig, en as hulle miljarde jare lank al bestaan (sedert die begin van die Sonnestelsel), sou geen van hulle meer bestaan het nie.<ref>{{Cite journal | title=The Structure of the Cloud of Comets Surrounding the Solar System and a Hypothesis Concerning its Origin | author=Jan Oort | journal=Bull. Astron. Inst. Neth. | volume=11 | pages=91–110 | date=1950 | bibcode=1950BAN....11...91O }}</ref> Oort het 46 komete vir sy studie gekies wat tussen 1850 en 1952 die beste waarneembaar was. Die verspreiding van die omgekeerde van die liggame se [[Ellips|lengteas]] het ’n maksimum frekwensie aangedui wat op die bestaan van ’n [[Oortwolk|reservoir van komete]] gewys het tussen 40&nbsp;000 en 150&nbsp;000&nbsp;AE van die Son af. Hierdie reservoir, geleë by die grense van die Son se invloedsfeer (astrodinamika), sou blootgestel wees aan versteurings deur sterre, wat moontlik komete uit die wolk na binne of buite sou slinger. ===Nuwe model=== [[Beeld:Hills.gif|thumb|links|150px|Jack G. Hills, wat eerste die Hillswolk voorgestel het.]] In die 1980's het sterrekundiges besef die hoofwolk het dalk ’n binneste deel wat kon begin by sowat 3&nbsp;000&nbsp;AE van die Son af en kon strek tot die klassieke wolk by 20&nbsp;000&nbsp;AE. Volgens die meeste ramings het die Hillswolk ’n bevolking van sowat 20&nbsp;biljoen<!-- biljoen is reg hier --> (omtrent vyf tot tien keer dié van die buitenste wolk), hoewel die hoeveelheid tot tien keer soveel kan wees.<ref>{{Cite article | url=http://young-earth-creationism.blogspot.com/2012/05/oung-earth-evidence-short-period-comets.html | title=Young Earth Evidence – Short-period Comets | author=Dave E. Matson | date=Mei 2012 | publisher=Young Earth Creationism }}</ref> Die hoofmodel van ’n "binneste wolk" is in 1981 deur die sterrekundige [[Jack G. Hills|J.G. Hills]] voorgestel (die Hillswolk is na hom genoem). Hy het bereken die verbygang van ’n ster naby aan die Sonnestelsel kon uitwissings op Aarde veroorsaak en ’n "komeettrein" veroorsaak het. Sy navorsing het juis gewys die wentelbaan van die meeste wolkkomete het ’n [[Ellips|halwe lengteas]] van 10&nbsp;000&nbsp;AE, baie nader aan die Son as die voorgestelde afstand van die Oortwolk.<ref name="hills1981"/> Boonop sou die invloed van die nabygeleë sterre en galaktiese getykragte die komete van die Oortwolk óf nader aan die Son óf na buite die sonnestelsel geslinger het. Om vir hierdie kwessies voorsiening te maak, het hy die bestaan van ’n binneste wolk voorgestel wat tienhonderde soveel komete kon bevat as die buitenste halo.<ref name="hills1981"/> Die binneste wolk sou dus die buitenste wolk kon aanvul. In die jare wat gevolg het, het ander sterrekundiges na die Hillswolk gesoek en [[Komeet#Lang periode|langtermynkomete]] bestudeer. Sidney van den Bergh en Mark E. Bailey het die struktuur van die Hillswolk onderskeidelik in 1982 en 1983 voorgestel.<ref name="Inner oort cloud">{{Cite journal |bibcode = 1988MNRAS.235....1B|title = Cratering constraints on the inner Oort cloud : Steady-state models|url = https://archive.org/details/sim_monthly-notices-of-the-royal-astronomical-society_1988-11-01_235_1/page/1|journal = Monthly Notices of the Royal Astronomical Society|volume = 235|pages = 1–32|last1 = Bailey|first1 = M. E.|last2 = Stagg|first2 = C. R.|year = 1988|doi = 10.1093/mnras/235.1.1}}</ref> In 1986 het Bailey verklaar die meeste komete in die Sonnestelsel kom nie van die Oortwolk af nie, maar nader aan die Son, van ’n binneste wolk met ’n wentelbaan met ’n halwe lengteas van 5&nbsp;000&nbsp;AE.<ref name="Inner oort cloud2">{{Cite journal |bibcode = 1988MNRAS.235....1B|title = Cratering constraints on the inner Oort cloud : Steady-state models|url = https://archive.org/details/sim_monthly-notices-of-the-royal-astronomical-society_1988-11-01_235_1/page/1|journal = Monthly Notices of the Royal Astronomical Society|volume = 235|pages = 1–32|last1 = Bailey|first1 = M. E.|last2 = Stagg|first2 = C. R.|year = 1988|doi = 10.1093/mnras/235.1.1}}</ref> Victor Clube en Bill Napier het in 1987 en RB Stothers in 1988 op dié navorsing uitgebrei.<ref name="Inner oort cloud" /> ==Eienskappe== ===Struktuur en samestelling=== [[Beeld:Kuiper belt oort cloud.svg|300px|thumb|’n Kunstenaar se voorstelling van die Oort- en Hillswolk en die Kuipergordel (inlas).]] Komete in die Oortwolk word voortdurend deur hulle omgewing en verafgeleë voorwerpe versteur. ’n Ansienlike hoeveelheid word óf na buite die Sonnestelsel óf na binne geslinger. Die Oortwolk sou dus lank gelede al uitgeput moes gewees het, maar dit bestaan steeds. Die Hillswolkteorie kan dit verklaar. J.G. Hills en ander wetenskaplikes het voorgestel die wolk word deur komete uit die Hillswolk aangevul.<ref>{{Cite article | title=The Formation of the Oort Cloud and the Primitive Galactic Environment | author=J. A. Fernandez | journal=Icarus | volume=129 | number=1 | pages=106–119 | date=September 1997 | doi=10.1006/icar.1997.5754 |bibcode = 1997Icar..129..106F }}</ref> Dit is ook moontlik dat die Hillswolk die grootste konsentrasie komete in die Sonnestelsel is.<ref name="Inner oort cloud" /> Dit is baie digter as die buitenste Oortwolk; dit is na raming sowat 5&nbsp;000 tot 20&nbsp;000&nbsp;AE groot. In teenstelling daarmee is die Oortwolk tussen 20&nbsp;000 en 50&nbsp;000&nbsp;AE groot.<ref>{{Cite article|url=http://www.universetoday.com/32522/oort-cloud/|title=What is the Oort Cloud?|date=10 Augustus 2015|author=Matt Williams|publisher=Universe Today|accessdate=20 Februarie 2016}}</ref> Die Hillswolk se massa is onbekend. Sommige wetenskaplikes glo dit kan vyf keer so groot as dié van die Oortwolk wees.<ref>[http://articles.adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-iarticle_query?bibcode=1987AJ.....94.1330D&db_key=AST&page_ind=0&data_type=GIF&type=SCREEN_VIEW&classic=YES The Formation and Extent of the Solar System Comet Cloud]</ref> Mark E. Bailey raam die massa op 13,8&nbsp;[[aardmassa]]s – as die meeste liggame by 10&nbsp;000&nbsp;AE geleë is.<ref name="Inner oort cloud2" /> As die ontleding van komete verteenwoordigend van die hele wolk is, bestaan die meeste Hillswolkvoorwerpe uit verskeie yse, soos [[water]], [[metaan]], [[etaan]], [[koolstofmonoksied]] en [[blousuur]].<ref>E.L. Gibb, M.J. Mumma, N. Dello Russo, M.A. DiSanti en K. Magee-Sauer (2003). "Methane in Oort Cloud comets".</ref> Die ontdekking van die voorwerp 1996&nbsp;PW, ’n [[asteroïde]] in die tipiese wentelbaan van ’n langtermynkomeet, dui egter daarop dat die wolk ook rotsagtige liggame kan bevat.<ref>{{Cite article | title=Origin and Evolution of the Unusual Object 1996 PW: Asteroids from the Oort Cloud? | author1=P.R. Weissman |author2=H.F. Levison | journal=Astrophysical Journal Letters | volume=488 | pages=L133 | date=Oktober 1997 | doi=10.1086/310940 |bibcode = 1997ApJ...488L.133W }}</ref> Die koolstofontleding en isotoopverhoudings van [[stikstof]] in eerstens die komete van die families van die Oortwolk en tweedens in die liggame in die [[Jupiter]]streek wys min verskille, al is hulle so ver van mekaar af. Dit dui daarop dat albei uit ’n [[protoplanetêre skyf]] gevrom het,<ref>D. Hutsemekers, J. Manfroid, E. Jehin, C. Arpigny, A. Cochran, R. Schulz, J.A. Stüwe, and J.M. Zucconi (2005). "Isotopic abundances of carbon and nitrogen in Jupiter-family and Oort Cloud comets".</ref> ’n gevolgtrekking wat ondersteun word deur studies van komeetwolkgroottes en die onlangse impakstudie van [[Tempel 1|Komeet Tempel 1]].<ref>Michael J. Mumma, Michael A. DiSanti, Karen Magee-Sauer et al. (2005). "Parent Volatiles in Comet 9P/Tempel 1: Before and After Impact". Science Express 310 (5746): 270–274.</ref> ===Vorming=== Baie wetenskaplikes glo die Hillswolk het ontstaan uit ’n nabye wisselwerking (800&nbsp;AE) tussen die Son en ’n ander ster binne die eerste 800&nbsp;miljoen jaar van die Sonnestelsel, wat die vreemde wentelbaan van [[90377 Sedna]] kan verduidelik. Dié liggaam behoort nie te wees waar dit is nie, want dit word nie deur Jupiter, [[Neptunus]] of getykragte beïnvloed nie.<ref>Ciel et espace, Januarie 2006</ref> Dit is dan moontlik dat die Hillswolk "jonger" as die Oortwolk is. Maar net Sedna het dié afwykende eienskappe; vir [[(87269) 2000 OO67|{{mp|2000 OO|67}}]] en [[(308933) 2006 SQ372|{{mp|2006 SQ|372}}]] is dié teorie nie nodig nie, want albei wentel naby aan die Sonnestelsel se [[reuseplanete]]. ==Moontlike Hillswolkvoorwerpe== {| class="wikitable" style="float: right; margin-right: 0; margin-left: 1em; text-align: center;" |- ! Naam || Deursnee<br />(km) || [[Perihelium]]<br />(AE) || [[Afelium]]<br />(AE) || Ontdekking |- | align="left" | 2012 VP113 || 315 tot 640 || 80,5 || 445 || 2012 |- | align="left" | (90377) Sedna || 995 tot 1 060 || 76,1 || 935 || 2003 |- | align="left" | {{mp|2000 OO|67}} || 28 tot 87 || 20,8 || 1 014,2 || 2000 |- | align="left" | {{mp|2006 SQ|372}}|| 50 tot 100 || 24,17 || 2 005,38 || 2006 |} Liggame in die Hillswolk bestaan hoofsaaklik uit waterys, metaan en ammoniak. Sterrekundiges glo langtermynkomete kom uit die Hillswolk, soos Komeet Hyakutake. In hulle artikel om die ontdekking van Sedna aan te kondig het Mike Brown en kollegas beweer hulle het die eerste Oortwolkvoorwerp waargeneem. Hulle het bevind dat Sedna se [[perihelium]] (76&nbsp;AE), anders as dié van [[Verstrooide skyf|verstrooideskyfvoorwerpe]] soos [[Eris (dwergplaneet)|Eris]], te ver was dat die swaartekrag van [[Neptunus]] ’n invloed op sy evolusie kon gehad het.<ref name=Mike>{{Cite article| title=Discovery of a Candidate Inner Oort Cloud Planetoid |author1=Mike Brown |author2=David Rabinowitz |author3=Chad Trujillo |journal=Astrophysical Journal| bibcode=2004ApJ...617..645B| date=2004| volume=617| pages=645–649| number=1|doi=10.1086/422095|arxiv = astro-ph/0404456 }}</ref> Die skrywers het Sedna beskou as ’n "binne-Oortwolkvoorwerp".<ref name="Swiss">{{Cite book|author1=David Jewitt |author2=Alessandro Morbidelli |author3=Heike Rauer |title= Trans-Neptunian Objects and Comets: Saas-Fee Advanced Course 35. Swiss Society for Astrophysics and Astronomy |number= 1 |editor=Berlin: Springer |place=Berlyn |date=2007|isbn=978-3-540-71957-1 |lccn=2007934029 |pages=86}}</ref><ref name="LykDyn">{{Cite article|author1=Patryk Sofia Lykawka|author2=Mukai Tadashi|date=2007|title=Dynamical Classification of Trans-Neptunian Objects: Probing their Origin, Evolution, and Interrelation|journal=Icarus|volume=189|number=1|pages=213–232 |bibcode=2007Icar..189..213L|doi=10.1016/j.icarus.2007.01.001}}</ref> Sedna is egter heeltemal te naby aan die Son om ’n Hillswolkvoorwerp te wees en sy [[ashelling]] is byna dieselfde as dié van die planete en die Kuipergordel. Aansienlike geheimsinnigheid omhul {{mpl|2008 KV|42}}, met sy [[Retrograde en prograde beweging|retrograde wentelbaan]], wat kan beteken dit kom uit die Hillswolk of dalk die Oortwolk.<ref>[http://www.futura-sciences.com/fr/news/t/astronomie/d/2008-kv42-lasteroide-qui-tourne-a-lenvers_16593/ Actualité > 2008 KV42, l'astéroïde qui tourne à l'envers<!-- Bot generated title -->]</ref> Dieselfde geld vir [[damokloïde]]s, wat ’n twyfelagtige oorsprong het, soos die voorwerp waarna dié kategorie genoem is, 5335&nbsp;Damokles. [[Beeld:Comet P1 McNaught02 - 23-01-07.jpg|thumb|240px|Komeet McNaught.]] ===Komete=== Sterrekundiges glo baie komete kom uit dieselfde streek as die Hillswolk; hulle fokus veral op dié met ’n [[afelium]] van groter as 1&nbsp;000&nbsp;AE (wat dus uit ’n verder bron as die Kuipergordel kom), maar kleiner as 10&nbsp;000&nbsp;AE (anders is hulle te naby aan die Oortwolk). ’n Paar bekende komete lê groot afstande af en is kandidate vir Hillswolkvoorwerpe. Komeet Lovejoy, wat in Maart 2007 ontdek is, het ’n afelium van 2&nbsp;850&nbsp;AE.<ref>[http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=C%2F2007+E2 JPL Small-Body Database Browser C/2007 E2 (Lovejoy)]</ref> Komeet Hyakutake, wat in 1996 ontdek is, se afelium is 3&nbsp;410&nbsp;AE en Komeet Machholz, wat in 2004 ontdek is, gaan selfs verder: tot by 4&nbsp;787&nbsp;AE. Komeet McNaught, wat in 2006 ontdek is, was een van die helderste komete in onlangse jare en het ’n afelium van 4&nbsp;100&nbsp;AE. Een van die verste bekende komete is Komeet West, wat in 1975 ontdek is; dit gaan tot by 13&nbsp;560&nbsp;AE. ===Sedna, die eerste kandidaat=== [[Beeld:Planetoid 90377 sedna animation location.gif|thumb|320px|Animasie met Sedna se wentelbaan in rooi en die Hillswolk in blou.]] [[Beeld:Artist's conception of Sedna.jpg|thumb|220px|links|’n Kunstenaar se voorstelling van Sedna.]] [[90377 Sedna|Sedna]] is ’n [[kleinplaneet]] wat op 14 November 2003 ontdek is. [[Spektroskopie]]se metings wys sy oppervlaksamestelling is soortgelyk aan dié van ander [[trans-Neptunus-voorwerp]]e: Dit bestaan hoofsaaklik uit ’n mengsel van waterys, metaan en stikstof met [[tolien]]. Dit het een van die rooiste oppervlakke in die Sonnestelsel. Dit kan dalk een van die eerste Hillsvoorwerpe wees wat waargeneem is. Sedna is egter baie nader as die voorgestelde afstand van die Hillswolk. Die voorwerp, wat op ’n afstand van sowat 90&nbsp;AE van die Son ontdek is, beweeg in ’n [[Ellips|elliptiese]] wentelbaan van 11&nbsp;400 jaar, met ’n perihelium (naaste afstand) van net 76&nbsp;AE van die Son af (die volgende perihelium is in 2076). Sy afelium (verste afstand) is 936&nbsp;AE. Sedna kan egter ook nie as ’n Kuipergordelvoorwerp beskou word nie, want sy baan kom nie naby die Kuipergordel by 50&nbsp;AE nie. Sedna is ’n losliggende voorwerp en is dus nie in ’n [[Baanresonansie|resonansie]] met Neptunus nie. ===2012 VP113=== Die ontdekking van die trans-Neptunus-voorwerp [[2012 VP113|{{mp|2012 VP|113}}]] is in Maart 2014 aangekondig. Dit het ’n soortgelyke wentelbaan as Sedna, met ’n perihelium wat nie naby Neptunus kom nie. Sy wentelbaan lê tussen 80 en 400&nbsp;AE van die Son af. ==Verwysings== {{Verwysings|2}} ==Verdere leesstof== * {{cite journal|last=Heisler| first=Julia| authorlink=Julia Heisler| author2=Scott Tremaine| title=The influence of the galactic tidal field on the Oort comet cloud |url=https://archive.org/details/icarus_1986-01_65_1/page/13| journal=Icarus| volume=65| issue=1| page=13| year=1986 |doi=10.1016/0019-1035(86)90060-6|bibcode = 1986Icar...65...13H }} * {{cite book|chapter-url=http://www.lpi.usra.edu/books/CometsII/7031.pdf|chapter=Oort Cloud Formation and Dynamics|authors=Dones, L.; Weissman, P. R.; Levison, H. F.; Duncan, M. J.|year=2004|title=Star Formation in the Interstellar Medium: In Honor of David Hollenbach, Chris McKee and Frank Shu|journal=<!-- -->|series=ASP Conference Proceedings|volume=323|editor= D. Johnstone|editor2= F.C. Adams|editor3= D.N.C. Lin|editor4= D.A. Neufeld|editor5= E.C. Ostriker|location=San Francisco|publisher=Astronomical Society of the Pacific|page=371|bibcode=2004ASPC..323.....J}} ==Skakels== {{vertaaluit| taalafk = en | il = Hills Cloud}} {{PlaneteSon}} {{Normdata}} [[Kategorie:Sonnestelsel]] [[Kategorie:Teoretiese fisika]] [[Kategorie:Kleinplanete]] [[Kategorie:Komete]] [[Kategorie:Hipotetiese hemelliggame]] fpkk2rh4s55ky9ntiy9x7jk0wrpcf4a 1 148926 2976631 1706424 2026-10-07T19:08:29Z BurgertB 2401 BurgertB het bladsy [[Bespreking:Malcolm I]] na [[Bespreking:Malcolm I van Skotland]] geskuif: Beter titel 1706424 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 185763 2976710 2861683 2026-10-08T06:06:47Z Oesjaar 7467 /* Pseudo-hidrate */ Skakels 2976710 wikitext text/x-wiki 'n '''Hidraat''' is 'n [[chemiese verbinding]] wat die reaksieproduk van 'n ander verbinding met [[water]] is. == Regte hidrate == [[Lêer:Crystals of CuSO4 5H2O 2.jpg|duimnael|Kopersulfaat-pentahidraat]] Baie soute vorm een of meer hidrate. Die blou kristalle van kopersulfaat wat uit waterige oplossing gevorm word is die pentahidraat {{chem|Cu|S|O|4}}·5{{chem|H|2|O}}. By verhitting verloor dit water en vorm bokant 100&nbsp;^oC die trihidraat {{chem|Cu|S|O|4}}·3{{chem|H|2|O}}. Verder verhitting stel die monohidraat {{chem|Cu|S|O|4}}·{{chem|H|2|O}} vry en uiteindelik die wit anhidraat {{chem|Cu|S|O|4}} self.<ref>[https://melscience.com/US-en/chemistry/experiments/copper-v3_dehydration/ MelScience]</ref> Kopersulfaat is 'n voorbeeld van 'n regte hidraat. In sy kristalstruktuur kan die watermolekule goed herken word. In die pentahidraat word die {{chem|Cu|2+}}-ioon deur die suurstofatome van die watermolekule omring. In die anhidraat behoort die suurstofligande aan die [[sulfaat]]-ione. Dit verklaar die verskil in kleur. ==Anhidrate== [[Lêer:Copper sulfate anhydrous.jpg|duimnael|Kopersulfaat-anhidraat]] Baie hidrate verloor hulle [[kristalwater]] by verhitting en dit stel hulle anhidrate vry. Kopersulfaat is 'n goeie voorbeeld. == Pseudo-hidrate == Talle hidrate kan as X·n{{chem|H|2|O}} geskryf word, maar binne hulle struktuur het die watermolekule ander spesies gevorm. 'n Goeie voorbeeld van sulke pseudo-hidrate is {{chem|As|2|O|5}}·4{{chem|H|2|O}} wat in werklikheid 2{{chem|H|3|As|O|4}}·{{chem|H|2|O}} is: 'n hidraat van [[arseensuur]], nie van arseenoksied nie.<ref>Water in Crystalline Hydrates Aqueous Solutions of Simple Nonelectrolytes {{Outeur|Felix Franks}} Springer Science & Business Media, 2013, {{ISBN|147576958X}}, {{ISBN|9781475769586}}</ref>{{Rp|112}} == Koolhidrate == 'n Groot groep organiese verbindings word [[koolhidraat|koolhidrate]] genoem. Hulle stoigiometrie kan as {{chem|C|n}}·n{{chem|H|2|O}} geskryf word, maar in werkelikheid bevat hulle geen watermolekule nie. Die suurstofatome het 'n kovalente binding met die koolstofatome en is as alkohol-groepe aanwesig. == Gashidrate == 'n Besondere groep hidrate is die klatrate of gashidrate. Pleks van rondom ione is in hierdie verbindings die watermolekule as 'n deur waterstofbinding gevormde netwerk rondom neutrale molekule aanwesig. Die sentrale molekule kan 'n gas soos [[metaan]] verteenwoordig.<ref>Clathrate Hydrates of Natural Gases, Second Edition, Revised and Expanded, {{Outeur|E. Dendy Sloan, Jr.}} CRC Press, 1998, {{ISBN|0824799372}}, {{ISBN|9780824799373}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} [[Kategorie:Chemie]] 3lsanwxtp10xukfoxz9lfcyfmbl1mat 14 222795 2976662 1856614 2026-10-07T20:35:17Z JMK 649 ~kat 2976662 wikitext text/x-wiki {{broodkrummels}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse politici|*]] [[Kategorie:Mense van die Zuid-Afrikaansche Republiek]] 14bnyt6vagfrkrjgpmaxofsnqes49c8 0 239681 2976441 2945477 2026-10-07T12:13:04Z Rooiratel 90342 Nie meer wees nie 2976441 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Naam = Chico Marx | Beeld = Chico Marx - signed.jpg | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = Leonard Marx | Alias = | Geboortedatum = {{Geboortedatum|1887|3|22}} | Geboorteplek = | Nasionaliteit = [[Verenigde State|Amerikaans]] | Sterfdatum = {{Sterfdatum en ouderdom|1887|3|22|1961|10|11}} | Sterfplek = | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = 1 | Skool = | Universiteit = | Beroep = Akteur | Aktiewe jare = | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 0555597 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''Chico Marx''' (22 Maart [[1887]] – 11 Oktober [[1961]]) was 'n [[Verenigde State|Amerikaanse]] akteur van Joodse afkoms. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente ''Animal Crackers'' (1930), ''Horse Feathers'' (1932), ''Duck Soup'' (1933), en ''A Night at the Opera'' (1935). == Filmografie == === Rolprente === * 1929: ''The Cocoanuts'' * 1930: ''Animal Crackers'' * 1931: ''Monkey Business'' * 1931: ''The House That Shadows Built'' * 1932: ''Horse Feathers'' * 1933: ''Duck Soup'' * 1935: ''A Night at the Opera'' * 1937: ''A Day at the Races'' * 1938: ''Room Service'' * 1939: ''At the Circus'' * 1940: ''Go West'' * 1941: ''The Big Store'' * 1946: ''A Night in Casablanca'' * 1949: ''Love Happy'' === Televisiereekse === * 1950: ''The College Bowl'' * 1950: ''You Bet Your Life'' === Televisierolprente === * 1982: ''The Marx Brothers in a Nutshell'' === Video's === * 1986: ''Classic Comedy Teams'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|0555597|Chico Marx}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Marx, Chico}} [[Kategorie:Amerikaanse Jode]] [[Kategorie:Amerikaanse komediante]] [[Kategorie:Amerikaanse pianiste]] [[Kategorie:Geboortes in 1887]] [[Kategorie:Sterftes in 1961]] [[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 20ste eeu]] c3dp4a75gnho86u1figbgdnxw060p1m 0 247619 2976453 2948835 2026-10-07T12:27:14Z CommonsDelinker 1161 "Mary_Poppins12.jpg" is verwyder omdat dit in Commons deur [[c:User:Christian Ferrer|Christian Ferrer]] verwyder is omrede: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files in Category:Mary Poppins (film)|]] 2976453 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} {{Inligtingskas Akteur | Naam = Reta Shaw | Beeld = | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = | Alias = | Geboortedatum = {{Geboortedatum|1912|9|13}} | Geboorteplek = | Nasionaliteit = [[Verenigde State|Amerikaans]] | Sterfdatum = {{Sterfdatum en ouderdom|1912|9|13|1982|1|8}} | Sterfplek = | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = | Skool = | Universiteit = | Beroep = Aktrise | Aktiewe jare = 1935–1981 | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 0789931 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''Reta Shaw''' (13 September 1912 – 8 Januarie 1982) was 'n [[Verenigde State|Amerikaanse]] aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente ''Picnic'' (1956), ''The Pajama Game'' (1957), ''Mary Poppins'' (1964), en ''The Ghost and Mr. Chicken'' (1966). == Filmografie == === Rolprente === * 1956: ''Picnic'' * 1957: ''The Pajama Game'' * 1964: ''Mary Poppins'' * 1966: ''The Ghost and Mr. Chicken'' === Televisiereekse === * 1953: ''Johnny Jupiter'' * 1958: ''The Betty White Show'' * 1960: ''The Tab Hunter Show'' * 1962: ''Oh, Those Bells'' * 1963: ''Vacation Playhouse'' * 1968: ''The Ghost & Mrs. Muir'' * 1970: ''Matt Lincoln'' * 1972: ''Me and the Chimp'' === Televisierolprente === * 1957: ''Annie Get Your Gun'' * 1966: ''Meet Me in St. Louis'' * 1968: ''Mad Mad Scientist'' * 1971: ''Murder Once Removed'' * 1973: ''The Toy Game'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|0789931|Reta Shaw}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Shaw, Reta}} [[Kategorie:Geboortes in 1912]] [[Kategorie:Sterftes in 1982]] [[Kategorie:Amerikaanse aktrises van die 20ste eeu]] 0iuqnyscp16yvre0zf8wcm8c92zi7lx 0 251361 2976439 2788869 2026-10-07T12:11:20Z CommonsDelinker 1161 "Mary_Poppins11.jpg" is verwyder omdat dit in Commons deur [[c:User:Christian Ferrer|Christian Ferrer]] verwyder is omrede: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Mary Poppins11.jpg|]] 2976439 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Naam = Karen Dotrice | Beeld = | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = | Alias = | Geboortedatum = {{Geboortedatum en ouderdom|1955|11|9}} | Geboorteplek = | Nasionaliteit = [[Engeland|Engels]] | Sterfdatum = | Sterfplek = | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = 3 | Skool = | Universiteit = | Beroep = Aktrise | Aktiewe jare = | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 0234538 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''Karen Dotrice''' (gebore 9 November 1955) is 'n [[Engeland|Engelse]] aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente ''The Three Lives of Thomasina'' (1963), ''Mary Poppins'' (1964), en ''The Gnome-Mobile'' (1967), en in die televisiereeks ''Upstairs, Downstairs'' (1971). == Filmografie == === Rolprente === * 1963: ''The Three Lives of Thomasina'' * 1964: ''Mary Poppins'' * 1967: ''The Gnome-Mobile'' * 1978: ''The Thirty Nine Steps'' === Televisiereekse === * 1971: ''Upstairs, Downstairs'' === Televisierolprente === * 2005: ''Best Ever Family Films'' * 2015: ''The Nation's Favourite Disney Song'' === Video's === * 1988: ''Disney Sing-Along-Songs: You Can Fly'' * 2004: ''Supercalifragilisticexpialidocious: The Making of 'Mary Poppins''' == Eksterne skakels == * {{IMDb|0234538|Karen Dotrice}} * {{Facebook|karen.dotrice|Karen Dotrice}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Dotrice, Karen}} [[Kategorie:Geboortes in 1955]] [[Kategorie:Engelse aktrises van die 20ste eeu]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Engelse aktrises van die 21ste eeu]] 9zabcdotx1g29r5vmd8zdkkkd4baylp 0 254645 2976438 2950154 2026-10-07T12:11:17Z CommonsDelinker 1161 "Mary_Poppins11.jpg" is verwyder omdat dit in Commons deur [[c:User:Christian Ferrer|Christian Ferrer]] verwyder is omrede: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Mary Poppins11.jpg|]] 2976438 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} {{Inligtingskas Akteur | Naam = Matthew Garber | Beeld = | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = Matthew Adam Garber | Alias = | Geboortedatum = {{Geboortedatum|1956|3|25}} | Geboorteplek = | Nasionaliteit = [[Engeland|Engels]] | Sterfdatum = {{Sterfdatum en ouderdom|1956|3|25|1977|6|13}} | Sterfplek = | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = | Skool = | Universiteit = | Beroep = Akteur | Aktiewe jare = | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 0304955 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''Matthew Garber''' (25 Maart 1956 – 13 Junie 1977) was 'n [[Engeland|Engelse]] akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente ''The Three Lives of Thomasina'' (1963), ''Mary Poppins'' (1964), ''The Gnome-Mobile'' (1967), en ''The Boys: The Sherman Brothers' Story'' (2009). == Filmografie == === Rolprente === * 1963: ''The Three Lives of Thomasina'' * 1964: ''Mary Poppins'' * 1967: ''The Gnome-Mobile'' * 2009: ''The Boys: The Sherman Brothers' Story'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|0304955|Matthew Garber}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Garber, Matthew}} [[Kategorie:Geboortes in 1956]] [[Kategorie:Sterftes in 1977]] [[Kategorie:Engelse manlike akteurs van die 20ste eeu]] 1o9pq38civasupeh3v7nlynqbz1vr67 0 264523 2976571 2976413 2026-10-07T15:19:13Z Aliwal2012 39067 /* 2025: Kontrakjaar */ uitgebrei uit Britse wiki 2976571 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas renjaer | name = George Russell | image = George Russell, Silverstone 2021 (51350033659) (cropped).jpg | image_size = | alt = | caption = Russell in 2021 | birth_date = {{Geboortedatum en ouderdom|1998|02|15|df=y}} | birth_place = [[King's Lynn]], [[Norfolk]], Engeland | death_date = | death_place = | nationality = {{vlagikoon|GBR}} Brit | Years = | Old Team = [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 2026 Team = [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG Petronas]] | Car number = 63 | Races = {{F1stat|RUS|entries}} ({{F1stat|RUS|starts}} begin) | Championships = 0 | Wins = {{F1stat|RUS|wins}} | Podiums = {{F1stat|RUS|podiums}} | Points = {{F1stat|RUS|careerpoints}} | Poles = {{F1stat|RUS|poles}} | Fastest laps = {{F1stat|RUS|fastestlaps}} | First race = [[2019 Australiese Grand Prix]] | First win = [[2022 São Paulo Grand Prix]] | Last win = [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|2026 Azerbeidjanse GP]] | Last race = {{laaste F1GP}} | Last season = 2025 | Last position = 4de (319 punte) }} '''George Russell''' (gebore [[15 Februarie]] [[1998]]) is 'n [[Verenigde Koninkryk|Britse]] professionele [[Motorsport|motorrenjaer]] wat aan [[Formule Een]] Grands Prix deelneem. Hy het tot 2021 vir die [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedesspan]] deelgeneem, en in 2022 by die [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG fabriekspan]] aangesluit in die plek van die Finse renjaer [[Valtteri Bottas]], wat na [[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] vertrek het. Russell het agt Formule 1-Grands Prix gedurende agt seisoene gewen. == Renloopbaan: Karting == Russell het sy motorsportloopbaan in karting in 2006 begin en in 2009 na die Cadet-klas gevorder. Daardie jaar het hy Britse Kampioen in beide die MSA- en Ope Kampioenskappe geword. In 2010 het hy na die Rotax Mini Max-klas opgeskuif, waar hy Britse Kampioen in die Super One en Formula Kart Stars geword het, terwyl hy ook die Kartmasters Britse Grand Prix gewen het. In 2011 het hy na die KF3-klas opgeskuif, waar hy die SKUSA Supernationals gewen het en kampioen van die CIK-FIA Europese Kampioenskap geword het, 'n titel wat hy in 2012 suksesvol verdedig het. In 2013 het hy 19de in die KF1 CIK-FIA Wêreldkampioenskap geëindig. == Formule Renault == In 2014 het Russell sy debuut in formule-wedrenne gemaak deur in die Formule Renault 2.0 Alpe te ry. Hy was oorspronklik van plan om vir die Prema Powerteam te ry, maar het 'n paar dae voor die begin van die seisoen na Koiranen GP oorgeskakel. Ten spyte daarvan dat hy 'n rennaweek weens siekte gemis het, het hy vierde in die kampioenskap geëindig, met 'n beste resultaat van tweede plek by die Red Bull Ring. Russell het ook in 2014 as gasbestuurder aan twee Eurocup Formule Renault 2.0-rennaweke deelgeneem. By die Moscow Raceway het hy vir Koiranen tot 15de en 22ste plek in die renne gery. Gedurende die laaste rennaweek van die seisoen by Circuito Permanente de Jerez het hy na Tech 1 Racing oorgeskakel en die laaste ren van die seisoen gewen nadat hy vyfde in die eerste ren van die naweek geëindig het. == Formule 4 == In 2014 het Russell ook aan die BRDC Formule 4-kampioenskap deelgeneem, waar hy vir die heersende kampioen Lanan Racing gery het. Hy het twee oorwinnings in die openingsnaweek by Silverstone behaal, en nog twee by Brands Hatch en Oulton Park bygevoeg. By die laaste wedren van die seisoen by die Snetterton Motor Racing Circuit was hy in die stryd om die kampioenskap saam met spanmaat Arjun Maini en HHC Motorsport-jaers Sennan Fielding en Raoul Hyman. Hy het die wedren vanaf die voorste wegspringplek begin en die wedren gewen, met slegs drie punte voor Maini. As prys vir die titel is hy die geleentheid gegee om 'n GP3-motor vir Arden Motorsport by die [[Yas Marina-renbaan]] na die seisoen te toets. In Desember het Russell die jongste wenner ooit van die McLaren Autosport BRDC-toekenning geword, en £100 000 ontvang en die kans om 'n [[McLaren]] Formule 1-motor te toets. == Formule 3 == Russell het sy Formule 3-debuut in 2015 in die Europese Formule 3-kampioenskap vir die Carlin-span gemaak. In die tweede wedren van die eerste wedrennaweek by Silverstone het hy onmiddellik sy eerste wedren in die kampioenskap gewen. Dit was sy enigste oorwinning van die jaar en hy het slegs op die podium by Spa-Francorchamps en die Norisring gestaan. Hy het uiteindelik sesde in die kampioenskap geëindig met 203 punte. Daarbenewens het hy daardie jaar aan die Masters of Formula 3 deelgeneem, waar hy tweede agter [[Antonio Giovinazzi]] geëindig het. In 2016 het Russell teruggekeer na die Europese Formule 3 met die terugkerende HitechGP-span. Hy het twee wedrenne by die Circuit de Pau-Ville en [[Spa-Francorchamps]] gewen en in agt ander wedrenne op die podium geëindig. Dit het hom derde op die puntelys geplaas agter [[Lance Stroll]] en Maximilian Günther met 264 punte. Aan die einde van die seisoen het hy sy debuut in die Macau Grand Prix gemaak, waar hy sewende geëindig het, ook vir Hitech. == Formule 2 == In 2018 het Russell oorbeweeg na Formule 2, waar hy, soos Jack Aitken, sy vennootskap met ART Grand Prix voortgesit het. Hy het altesaam sewe wedrenne gewen by die [[Bakoe-straatrenbaan]], die [[Barcelona-Catalunya-renbaan]], die [[Paul Ricard-renbaan]], die Red Bull Ring, die Autodromo Nazionale Monza, die [[Sochi Autodrom]] en die [[Yas Marina-renbaan]]. Hy was ook in vier ander wedrenne op die podium en is as die klaskampioen in die voorlaaste wedren by Yas Marina gekroon. Met 287 punte was hy 68 punte voor [[Lando Norris]], die nommer twee op die finale ranglys. == Formule 1-loopbaan == In Oktober 2015 het Russell vir die eerste keer 'n Formule Een-motor bestuur toe hy die McLaren MP4-26 by [[Silverstone-renbaan|Silverstone]] getoets het as 'n prys vir die wen van die 2014 Autosport BRDC-toekenning.<ref>{{cite web |last=Turner |first=Kevin |date=22 October 2015 |title=McLaren Autosport BRDC Award winner Russell completes prize F1 test |url=https://www.autosport.com/f1/news/mclaren-autosport-brdc-award-winner-russell-completes-prize-f1-test-4998645/4998645/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221114201150/https://www.autosport.com/f1/news/mclaren-autosport-brdc-award-winner-russell-completes-prize-f1-test-4998645/4998645/ |archive-date=14 November 2022 |accessdate=14 November 2022 |website=autosport.com}}</ref> Nadat hy by die Mercedes Junior-span aangesluit het, het Mercedes hom meer toetsgeleenthede aangebied. Hy het in April 2017 vir die eerste keer 'n Mercedes bestuur en die 2015 Mercedes W06 by Portimão getoets.<ref name=":36">{{Cite web |date=24 June 2017 |title=Mercedes-AMG Petronas Motorsport – George Russell to test W08 in Budapest |url=https://www.mercedesamgf1.com/en/mercedes-amg-f1/george-russell-to-test-w08-in-budapest/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190523211052/https://www.mercedesamgf1.com/en/mercedes-amg-f1/george-russell-to-test-w08-in-budapest/ |archive-date=23 May 2019 |access-date=2 August 2017 |website=Mercedes AMG F1}}</ref> Hy het toe formele toetsritte vir Mercedes (2017 en 2018)<ref name=":36" /><ref>{{cite web |last=Edmondson |first=Laurence |date=1 August 2018 |title=George Russell puts Mercedes on top on final day of Hungaroring test |url=https://www.espn.co.uk/f1/story/_/id/24255335/george-russell-puts-mercedes-top-final-day-hungaroring-test |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221114201148/https://www.espn.co.uk/f1/story/_/id/24255335/george-russell-puts-mercedes-top-final-day-hungaroring-test |archive-date=14 November 2022 |accessdate=14 November 2022 |website=espn.co.uk}}</ref> en [[Force India]]-Mercedes (2018) onderneem.<ref>{{Cite web |last=Galloway |first=James |date=11 December 2018 |title=F1 Testing: Max Verstappen sets Barcelona pace for Red Bull |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/11372420/f1-testing-max-verstappen-sets-pace-mercedes-light-up-barcelona |access-date=5 March 2025 |website=Sky Sports |language=en}}</ref> === Force Indiaspan === Russell het sy Grand Prix-naweekdebuut aan die einde van die 2017-seisoen gemaak, waar hy vir Force India bestuur het tydens vrye oefening by die [[2017 Brasiliaanse Grand Prix|Brasiliaanse]] en die [[2017 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi Grands Prix]].<ref>[https://www.gpupdate.net/nl/f1-nieuws/360714/russell-krijgt-kans-bij-force-india-in-brazilie-en-abu-dhabi/ Russell rijdt in 2017 bij Force India tijdens vrije trainingen van de GP van Brazilië en Abu Dhabi]</ref><ref>{{Cite news |date=7 November 2017 |title=British driver George Russell to debut for Force India in Brazilian Grand Prix practice |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/41907080 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190405042636/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/41907080 |archive-date=5 April 2019 |access-date=8 November 2017 |work=BBC Sport}}</ref> Mercedes het hom in 2018 tot eerstespan-reserwebestuurder bevorder.<ref>{{cite web |last=Larkam |first=Lewis |date=22 February 2018 |title=Wehrlein, Russell to split Mercedes F1 reserve duties in 2018 |url=https://www.crash.net/f1/news/889928/1/wehrlein-russell-split-mercedes-f1-reserve-duties-2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221114201149/https://www.crash.net/f1/news/889928/1/wehrlein-russell-split-mercedes-f1-reserve-duties-2018 |archive-date=14 November 2022 |accessdate=14 November 2022 |website=crash.net}}</ref> === Williams (2019–2021) === In Oktober 2018 het Mercedes gereël dat Russell sy Formule Een-debuut met enjinkliënt [[Williams Grand Prix Engineering|Williams-Mercedes]] sou maak.<ref>{{Cite web |title=Williams sign Mercedes junior Russell on multi-year deal |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.williams-sign-mercedes-junior-russell-on-multi-year-deal.20FsNkLv60MCmc0IGUkEc4.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718133634/https://www.formula1.com/en/latest/article.williams-sign-mercedes-junior-russell-on-multi-year-deal.20FsNkLv60MCmc0IGUkEc4.html |archive-date=18 July 2021 |access-date=18 July 2021 |website=Formula1.com}}</ref> Russell het voorheen aansoek gedoen as 'n Williams-bestuurder nadat hy die 2017 GP3-titel gewen het, maar Williams se Paddy Lowe was onaangeraak deur sy nuwe PowerPoint-aanbieding en Russell het na Formule 2 gevorder.<ref>{{Cite web |last=Hudson |first=Henry |date=10 August 2023 |title=Leclerc, Norris and Russell: rise of F1's 'golden generation' profiled in new bios |url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/leclerc-norris-and-russell-rise-of-f1s-golden-generation-profiled-in-new-bios/ |access-date=5 March 2025 |website=Motor Sport Magazine |language=en}}</ref> Russell het 'n driejaarkontrak by Williams geteken,<ref name=":6">{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Russell admits that three years with Williams was 'too long' – but says there was 'no way out' {{!}} Formula 1® |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-admits-that-three-years-with-williams-was-too-long-there-was-no-way.784NYfK7ijIOTap4tvZ4Yu |access-date=16 October 2024 |website=Formula 1® - The Official F1® Website}}</ref> maar het 'n Mercedes-toetsbestuurder gebly.<ref>{{cite web |last=Galloway |first=James |date=4 December 2019 |title=F1 Testing: George Russell fastest for Mercedes on 2019's final day |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/11877971/f1-testing-george-russell-fastest-for-mercedes-on-2019s-final-day |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221114222625/https://www.skysports.com/f1/news/12433/11877971/f1-testing-george-russell-fastest-for-mercedes-on-2019s-final-day |archive-date=14 November 2022 |accessdate=14 November 2022 |website=skysports.com}}</ref><ref>{{cite web |date=2 August 2021 |title=Russell to drive for Mercedes in this week's 2022 tyre test in Hungary |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.russell-to-drive-for-mercedes-in-this-weeks-2022-tyre-test-in-hungary.20GgIeVh7gtJT5JJhcUkUR.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221117191950/https://www.formula1.com/en/latest/article.russell-to-drive-for-mercedes-in-this-weeks-2022-tyre-test-in-hungary.20GgIeVh7gtJT5JJhcUkUR.html |archive-date=17 November 2022 |access-date=17 November 2022 |website=Formula1.com}}</ref> Hy was vir die [[2019 Formule Een-seisoen|2019-seisoen]] gepaar met [[Robert Kubica]]<ref>{{Cite news |date=22 November 2018 |title=Robert Kubica: Polish driver to make F1 comeback with Williams in 2019 |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/46300009 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181122094105/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/46300009 |archive-date=22 November 2018 |access-date=22 November 2018 |work=BBC Sport}}</ref> en toe met [[Nicholas Latifi]] in 2020 en 2021.<ref>{{Cite web |title=Russell and Latifi to stay on at Williams in unchanged 2021 driver line-up |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.russell-and-latifi-to-stay-on-at-williams-in-unchanged-2021-driver-line-up.2buMT250BE0Ef8Q2bUBDFE.html |access-date=16 July 2020 |website=formula1.com |date=16 July 2020 |archive-date=19 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200919002445/https://www.formula1.com/en/latest/article.russell-and-latifi-to-stay-on-at-williams-in-unchanged-2021-driver-line-up.2buMT250BE0Ef8Q2bUBDFE.html |url-status=live}}</ref> Sy eerste verskyning vir Williams was by die 2018 na-seisoentoets by Yas Marina-renbaan, waar hy die FW41 bestuur het.<ref>{{cite web |last=Smith |first=Luke |date=27 November 2018 |title=George Russell pleased with 'very positive' first Williams F1 test |url=https://www.crash.net/f1/news/911329/1/russell-pleased-very-positive-first-williams-f1-test |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181127161037/https://www.crash.net/f1/news/911329/1/russell-pleased-very-positive-first-williams-f1-test |archive-date=27 November 2018 |accessdate=14 November 2018 |website=crash.net}}</ref> Russell se jare by Williams was moeilik. Mercedes het gehoop dat Williams 'n mededingende motor sou inspan; soos Russell later opgemerk het, het Williams van 2015 tot 2017 niks swakker as vyfde op die vervaardigersrangleer geëindig nie.<ref name=":6" /> Toe Russell egter by Williams aangesluit het, was die span ver agter die res van die veld<ref>{{Cite web |date=March 2019 |title=Russell accepts Williams slowest despite 'big step' |url=https://www.motorsport.com/f1/news/russell-williams-slowest/4345758/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718132131/https://www.motorsport.com/f1/news/russell-williams-slowest/4345758/ |archive-date=18 July 2021 |access-date=18 July 2021 |website=Motorsport.com}}</ref> en hulle kon nie 'n motor vervaardig wat betroubaar om punte kon meeding tot 2021, Russell se laaste jaar by die span nie. Die span was in so 'n geldnood dat hulle oorweeg het om Russell na die [[2020 Formule Een-seisoen|2020-seisoen]] met [[Kevin Magnussen]] te vervang as Magnussen genoeg borggeld kon vind om die span aan die gang te hou.<ref>{{Cite web |last=Gamble |first=Andrew |date=6 November 2021 |title=Williams held talks over axing George Russell before Mercedes move |url=https://www.express.co.uk/sport/f1-autosport/1517363/Williams-George-Russell-Mercedes |access-date=20 September 2024 |website=Express.co.uk}}</ref> In 2018 was Russell die amptelike reserwebestuurder van [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]. In 2019 het hy sy Formule 1-rendebuut as jaer by [[Williams F1|Williams]] gemaak.<ref>[https://nl.motorsport.com/f1/news/george-russell-williams-mercedes-2019/3193708/ Russell maakte in 2019 zijn Formule 1-debuut bij Williams]</ref> As gevolg van Russell se lang lopie by Williams, is hy derde op die lys van meeste wedrenne in 'n loopbaan voordat hy punte aangeteken het, met 37. Die Formule Een-spanhoofde het egter sy vertonings gunstiger beskou. In 2020, 'n jaar waarin Russell slegs drie punte kon aanteken en 18de op die punteleer geëindig het,<ref name=":27">{{Cite web |title=2020 Driver Standings |url=https://www.formula1.com/en/results/2020/drivers |access-date=5 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref> het die spanhoofde hom as daardie jaar se sesde beste bestuurder aangewys.<ref>{{Cite web |title=REVEALED: F1's team bosses choose their Top 10 drivers of 2020 {{!}} Formula 1® |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/revealed-f1s-team-bosses-choose-their-top-10-drivers-of-2020.2z5yo7av41tQC3MrzeFNa3 |access-date=16 October 2024 |website=Formula 1® - The Official F1® Website}}</ref> Daarbenewens het Russell Williams in 2021 terug na respek gelei, met 16 punte en 'n seldsame podiumplek vir Williams.<ref name=":28">{{Cite web |title=2021 Driver Standings |url=https://www.formula1.com/en/results/2021/drivers |access-date=5 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref> ==== 2019-'20 Nuwelingseisoen en eerste punte ==== [[Lêer:George Russell Mugello 2020, race day.jpg|duimnael|Russell by die [[2020 Toskaanse Grand Prix]], waar hy 11de geëindig het.]] In 2019 het Williams gesukkel om goeie vorm te bereik. By Russell se Formule Een-debuut, die [[2019 Australiese Grand Prix|Australiese Grand Prix]], het Russell 19de gekwalifiseer en 16de geëindig.<ref>{{Cite web |date=17 March 2019 |title=Australian Grand Prix |url=https://www.williamsf1.com/racing/news/2019/03/australian-grand-prix |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190323111815/https://www.williamsf1.com/racing/news/2019/03/australian-grand-prix |archive-date=23 March 2019 |access-date=19 February 2025 |website=[[WilliamsF1| Williams Racing]]}}</ref> Hy het erken dat sy ervaring moeilik was en opgemerk dat die motor "vier sekondes van die pas af was" en dat hy verskeie kere verbygesteek is.<ref name=":25">{{Cite news|url=https://www.youtube.com/watch?v=GBqSXuAl3CI |title=Top Drivers on Their First Formula 1 Race {{!}} Lando Norris, George Russell, Ollie Bearman & Alex Albon |date=27 February 2025 |last=High Performance |access-date=5 March 2025 |via=YouTube}} (22:05-25:39)</ref> Williams se stadige pas het in die seisoen voortgeduur, en in die meeste wedrenne was [[Robert Kubica|Kubica]] Russell se enigste kompetisie op die baan: Russell het eers in rondte ses, die [[2019 Monaco Grand Prix|Monaco Grand Prix]], voor 'n motor van 'n ander span geëindig. Hy het Kubica ook by al een-en-twintig wedrenne getroef.<ref>{{cite web |last=Galloway |first=James |date=30 November 2019 |title=F1 2019 qualifying match-ups: Lando Norris finishes ahead at McLaren |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/11874648/f1-2019-qualifying-match-ups-lando-norris-finishes-ahead-at-mclaren |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221114221440/https://www.skysports.com/f1/news/12433/11874648/f1-2019-qualifying-match-ups-lando-norris-finishes-ahead-at-mclaren |archive-date=14 November 2022 |accessdate=14 November 2022 |website=skysports.com}}</ref> Russell se beste plek was 11de by die reëngeteisterde [[2019 Duitse Grand Prix|Duitse Grand Prix]], waar Williams 'n opgradering uitgerol het,<ref>{{Cite web |date=1 August 2019 |title=Kubica had 'mixed feelings' after scoring point as he predicts tough weekend in Hungary |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/kubica-had-mixed-feelings-after-scoring-hockenheim-point-as-he-predicts.5uY9VwdUMAYO5aPUYRApgN |access-date=5 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref> ses motors het sonder klassifikasie onttrek,<ref>{{Cite web |date=8 August 2019 |title=Russell hails 'best weekend of the year' in Hungary after 'absolute disaster' in Germany {{!}} Formula 1® |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-hails-hungary-best-weekend-of-the-year-after-disaster-of-germany.XTIJ2pBeqo8PKnpX6bzU5 |access-date=5 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref> en nog twee motors het elk 'n tydstraf na die wedren ontvang.<ref name=":26">{{Cite web |title=What the teams said – Race day in Germany {{!}} Formula 1® |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-germany-2019.6HeoWvqoqsKvmPTD6tv9ss |access-date=5 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref> Hy het amper 10de geëindig, maar het onsuksesvol gevra om tydens 'n veiligheidsmotorperiode vir gladde bande by die kuipe aan te doen.<ref>{{Cite web |last=Collantine |first=Keith |date=30 July 2019 |title="I think it's slicks, mate": How Russell missed his first chance for points |url=https://www.racefans.net/2019/07/30/i-think-its-slicks-mate-how-russell-missed-his-first-chance-for-points/ |access-date=5 March 2025 |website=RaceFans |language=en}}</ref> In 2023 het Russell opgemerk dat dit die teleurstellendste oomblik van sy loopbaan was. Hy het ook 12de geëindig by die [[2019 Brasiliaanse Grand Prix|Brasiliaanse Grand Prix]] nadat 'n laat veiligheidsmotor hom toegelaat het om homself te ontrond, en het helaas punte met 1.668 sekondes misgeloop. Hy het 20ste in die Bestuurderskampioenskap geëindig en geen punte teenoor Kubica se een aangeteken. Russell het later opgemerk dat dit as 'n mededinger vir hom moeilik was om te sien hoe mede-nuwelinge [[Alexander Albon]] en [[Lando Norris]] om punte en podiumplekke meeding nadat hy hulle die vorige jaar in F2 geklop het.<ref name=":25" /> Williams was meer mededingend op die baan in 2020, maar dit het nie op die puntetabel gewys nie, aangesien Williams die hele jaar geen punte aangeteken het nie.<ref>{{Cite web |last=Horton |first=Phillip |date=28 December 2020 |title=Williams' year-on-year gains 'remarkable' – Latifi |url=https://www.motorsportweek.com/2020/12/28/williams-year-on-year-gains-remarkable-latifi/ |access-date=5 March 2025 |website=Motorsport Week |language=en}}</ref> Russell het egter by verskeie geleenthede byna punte aangeteken, soos die [[2020 Stiermarkse Grand Prix]] (hy het 11de begin, maar na 16de geval nadat hy tydens 'n herbeginrondte in die gruis vasgery het)<ref>{{Cite web |date=12 July 2020 |title=Styrian Grand Prix 2020 race report and highlights: Lewis Hamilton eases to Styrian Grand Prix victory over Bottas as Ferraris collide |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/hamilton-eases-to-styrian-grand-prix-victory-over-bottas-as-ferraris-collide.5PfZ0DxltY7qOrbeVXMLa3 |access-date=5 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=13 July 2020 |title='I messed up' admits George Russell after Lap 4 off in Styrian GP – but says 'slow' Williams was bigger problem {{!}} Formula 1®' |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.i-messed-up-admits-russell-after-lap-4-off-in-styrian-gp-but-says-slow-car.629eTPbqmQWg0ynbcFjbEk.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718132130/https://www.formula1.com/en/latest/article.i-messed-up-admits-russell-after-lap-4-off-in-styrian-gp-but-says-slow-car.629eTPbqmQWg0ynbcFjbEk.html |archive-date=18 July 2021 |access-date=18 July 2021 |website=Formula1.com}}</ref> die [[2020 Britse Grand Prix|Britse Grand Prix]] (het 12de geëindig), die [[2020 Toskaanse Grand Prix|Toskaanse Grand Prix]]<ref>{{cite web |date=13 September 2020 |title=Tuscan GP: George Russell denied first Formula 1 points in cruel finish |url=https://www.skysports.com/f1/news/36305/12071330/tuscan-gp-george-russell-denied-first-formula-1-points-in-cruel-finish |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200918015258/https://www.skysports.com/f1/news/36305/12071330/tuscan-gp-george-russell-denied-first-formula-1-points-in-cruel-finish |archive-date=18 September 2020 |access-date=7 October 2020 |website=skysports.com}}</ref> en die [[2020 Emilia-Romagna Grand Prix|Emilia-Romagna Grand Prix]] (het onder veiligheidsmotortoestande gebots).<ref>{{Cite web|title=Russell: Imola F1 safety car crash the biggest mistake of my career|url=https://www.autosport.com/f1/news/russell-imola-f1-safety-car-crash-the-biggest-mistake-of-my-career-4977629/4977629/|access-date=18 July 2021|website=Autosport.com|date=2 November 2020|archive-date=18 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210718132136/https://www.autosport.com/f1/news/russell-imola-f1-safety-car-crash-the-biggest-mistake-of-my-career-4977629/4977629/|url-status=live}}</ref> Russell het sy eerste punte by die [[2020 Sakhir Grand Prix|Sakhir Grand Prix]] aangeteken, na 'n verrassende bevordering na die Mercedes fabriekspan toe Lewis Hamilton positief getoets het vir COVID-19.<ref>{{Cite web|url=https://www.mercedesamgf1.com/en/news/2020/2020-sakhir-grand-prix/2020-sakhir-grand-prix-reserve-driver-announcement/|title=Mercedes Confirms George Russell for Sakhir GP|website=Mercedesamgf1.com|access-date=2 December 2020|archive-date=2 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201202074256/https://www.mercedesamgf1.com/en/news/2020/2020-sakhir-grand-prix/2020-sakhir-grand-prix-reserve-driver-announcement/|url-status=live}}</ref> Sy vertoning by Sakhir is wyd geprys deur beide Mercedes en die media.<ref>{{Cite web |last=Brundle |first=Martin |author-link=Martin Brundle |date=8 December 2020 |title=Martin Brundle: Sergio Perez, George Russell and the story of a dramatic Sakhir GP |url=https://www.skysports.com/f1/news/24096/12154973/martin-brundle-sergio-perez-george-russell-and-the-story-of-a-dramatic-sakhir-gp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201208224618/https://www.skysports.com/f1/news/24096/12154973/martin-brundle-sergio-perez-george-russell-and-the-story-of-a-dramatic-sakhir-gp |archive-date=8 December 2020 |access-date=9 December 2020 |website=Sky Sports}}</ref><ref>{{cite web |last=Cooper |first=Adam |date=8 December 2020 |title=Mercedes impressed by how Russell handled F1 pressure |url=https://www.motorsport.com/f1/news/mercedes-impressed-by-how-attacking-russell-handled-pressure/4923546/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220615153151/https://www.motorsport.com/f1/news/mercedes-impressed-by-how-attacking-russell-handled-pressure/4923546/ |archive-date=15 June 2022 |access-date=11 April 2022 |website=Motorsport.com}}</ref> Hy het die voorste wegspringplek net-net misgeloop,<ref>{{Cite web |date=5 December 2020 |title=F1 2020 Sakhir Grand Prix – Full Qualifying Results |url=https://www.crash.net/f1/results/949884/1/f1-2020-sakhir-grand-prix-full-qualifying-results |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718132131/https://www.crash.net/f1/results/949884/1/f1-2020-sakhir-grand-prix-full-qualifying-results |archive-date=18 July 2021 |access-date=18 July 2021 |website=Crash}}</ref> spanmaat Valtteri Bottas by die eerste draai verbygesteek en die grootste deel van die wedren voorgeloop. Hy was egter gedwing om twee keer agtereenvolgens in die kuipe te stop nadat die Mercedes-kuipespan per ongeluk Bottas se voorbande op sy motor gemonteer het na 'n radiofout.<ref>{{Cite web|title=Mercedes handed €20,000 fine for Russell tyre mix-up in Sakhir Grand Prix |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.mercedes-handed-eur20-000-fine-for-russell-tyre-mix-up-in-sakhir-grand-prix.3PwKTGxftR3C8ACA5DcDKj.html|access-date=18 July 2021|website=Formula1.com|archive-date=25 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210525200351/https://www.formula1.com/en/latest/article.mercedes-handed-eur20-000-fine-for-russell-tyre-mix-up-in-sakhir-grand-prix.3PwKTGxftR3C8ACA5DcDKj.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |date=7 December 2020 |title=George Russell 'gutted' as Mercedes debut Sakhir GP win is 'taken away' |url=https://www.skysports.com/f1/news/36305/12153661/george-russell-gutted-as-mercedes-sakhir-gp-win-is-taken-away |access-date=6 September 2024 |work=Sky Sports}}</ref> Hy het Bottas 'n tweede keer verbygesteek, na die tweede plek herstel en was op pad na die wedrenleier Sergio Pérez toe 'n pap wiel hom weer kuipe toe gedwing met tien rondtes oor.<ref>{{Cite web|title=2020 Sakhir Grand Prix: Late puncture costs Russell podium place|url=https://www.formula1.com/en/latest/video.2020-sakhir-grand-prix-late-puncture-costs-russell-podium-place.1687521520283184367.html|access-date=18 July 2021|website=Formula1.com|archive-date=18 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210718133637/https://www.formula1.com/en/latest/video.2020-sakhir-grand-prix-late-puncture-costs-russell-podium-place.1687521520283184367.html|url-status=live}}</ref> Hy het negende geëindig en twee punte vir die eindstreep en een punt vir die vinnigste rondte behaal.<ref>{{Cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/russell-losing-victory-twice-in-bahrain-really-bloody-hurts/4922790/|title=George Russell: Losing Bahrain F1 victory twice really hurts|website=Motorsport.com|date=6 December 2020 |access-date=8 December 2020|archive-date=7 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201207020454/https://www.motorsport.com/f1/news/russell-losing-victory-twice-in-bahrain-really-bloody-hurts/4922790/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 December 2020 |title=Sergio Perez takes sensational maiden win in Sakhir GP as tyre mix-up ruins Russell's charge |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.sergio-perez-takes-sensational-maiden-win-in-sakhir-gp-as-tyre-issues-ruin.2TBf7rg5wpgELNALXJLRHV.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201207063434/https://www.formula1.com/en/latest/article.sergio-perez-takes-sensational-maiden-win-in-sakhir-gp-as-tyre-issues-ruin.2TBf7rg5wpgELNALXJLRHV.html |archive-date=7 December 2020 |access-date=8 December 2020 |website=Formula1.com}}</ref> Hy het later opgemerk dat terwyl "ek dieselfde bestuurder [in Sakhir] was as wat ek voorheen was...ek presies dieselfde bestuurder 'n week later was [toe ek vir Williams gery het tydens die seisoen-einde [[2020 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi Grand Prix]] ] toe ek reeds in K1 uitgeval het."<ref name=":1">{{Cite web |title=Hamilton to make Mercedes return in Abu Dhabi after testing Covid-negative, with Russell heading back to Williams |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.hamilton-to-make-mercedes-return-in-abu-dhabi-after-testing-covid-negative.6crMz5aWmfElFkpMdTpLwL.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201210174506/https://www.formula1.com/en/latest/article.hamilton-to-make-mercedes-return-in-abu-dhabi-after-testing-covid-negative.6crMz5aWmfElFkpMdTpLwL.html |archive-date=10 December 2020 |access-date=10 December 2020 |website=Formula1.com}}</ref><ref>{{Cite book |last=Whyman |first=Matt |url=https://books.google.com/books?id=1koSEQAAQBAJ |title=Inside Mercedes F1: Life in the Fast Lane |date=12 November 2024 |publisher=Crown |isbn=978-0-593-73564-0 |pages=32 |language=en}}</ref> In Aboe Dhabi het hy 'n spesiale helm gedra om die Williams-familie te vereer, wat die span in Oktober verkoop het.<ref>{{Cite web |date=11 December 2020 |title=Russell to wear Williams tribute helmet for Abu Dhabi GP. |url=https://www.motorsportweek.com/2020/12/11/russell-to-wear-williams-tribute-helmet-for-abu-dhabi-gp/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201211085234/https://www.motorsportweek.com/2020/12/11/russell-to-wear-williams-tribute-helmet-for-abu-dhabi-gp/ |archive-date=11 December 2020 |access-date=18 July 2021 |website=Motorsportweek.com}}</ref><ref>{{Cite web |last=Shah |first=Kunal |date=30 October 2020 |title=Sir Frank & Claire Williams Both Leave Roles At Legendary F1 Team |url=https://www.kunalsf1blog.com/frank-claire-williams-leave-team/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718132133/https://www.kunalsf1blog.com/frank-claire-williams-leave-team/ |archive-date=18 July 2021 |access-date=18 July 2021 |website=Kunal's F1 Blog}}</ref> Hy het 18de in die Bestuurderskampioenskap geëindig en drie punte aangeteken, alles vir Mercedes. ==== 2021: Nooienspodium ==== Na Russell se sterk vertonings in [[2020 Formule Een-seisoen|2020]], het Mercedes gekyk na nuwe spanlede vir die 2021-seisoen, maar Williams het geweier om hom van sy kontrak vry te stel.<ref name=":6" /> Daarbenewens het die media gespekuleer dat hy [[Valtteri Bottas]] by Mercedes in 2022 sou vervang sodra hul onderskeie kontrakte verstryk het. Die twee aspirante het by die [[2021 Emilia-Romagna Grand Prix]] gebots, toe Russell homself langs Bottas in rondte 30 bevind het. Hy het probeer om Bottas verby te steek, maar het oor 'n nat kol gery en beheer oor sy motor verloor, wat teen Bottas gebots het en 'n dubbele uitval veroorsaak het.<ref>{{Cite web |last=Herbert |first=Danny |date=19 April 2021 |title=Russell and Bottas crash analysis |url=https://drivetribe.com/p/russell-and-bottas-crash-analysis-DUpm07EeT7C8THxciAzozQ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220122153611/https://drivetribe.com/p/russell-and-bottas-crash-analysis-DUpm07EeT7C8THxciAzozQ |archive-date=22 January 2022 |access-date=18 July 2021 |website=DriveTribe}}</ref> Russell het aanvanklik die voorval op Bottas blameer, na die ongeluk na Bottas geloop en sy helm geklap (Bottas het met 'n middelvinger gereageer), en hom daarvan beskuldig dat hy "probeer het om hulle albei te verongeluk".<ref>{{cite web |date=18 April 2021 |title=George Russell and Valtteri Bottas crash: Drivers blame each other for causing 'dangerous' Imola collision |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/12279561/george-russell-and-valtteri-bottas-crash-drivers-blame-each-other-for-causing-dangerous-imola-collision |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418235403/https://www.skysports.com/f1/news/12433/12279561/george-russell-and-valtteri-bottas-crash-drivers-blame-each-other-for-causing-dangerous-imola-collision |archive-date=18 April 2021 |access-date=18 April 2021 |website=Sky Sports}}</ref> Russell het egter later sy bewerings teruggetrek en aan Bottas en Williams om verskoning gevra.<ref>{{Cite web |last=Noble |first=Jonathan |date=19 April 2021 |title=Russell apologises to Bottas after Imola incident |url=https://www.motorsport.com/f1/news/russell-apologises-to-bottas-imola-incident/6350886/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210423065857/https://www.motorsport.com/f1/news/russell-apologises-to-bottas-imola-incident/6350886/ |archive-date=23 April 2021 |access-date=23 April 2021 |website=motorsport.com}}</ref> Mercedes-baas Toto Wolff het erken dat Bottas in die eerste plek nie langs 'n Williams moes gewees het nie, maar het die grootste deel van sy kritiek vir Russell, 'n Mercedes-junior wat pas 'n Mercedes uitgeneem het, gereserveer.<ref>{{Cite news |last=Richards |first=Giles |date=19 April 2021 |title=Toto Wolff rebukes George Russell over Imola F1 crash with Valtteri Bottas |url=https://www.theguardian.com/sport/2021/apr/19/toto-wolff-george-russell-imola-crash-valtteri-bottas-mercedes-williams-f1 |access-date=16 October 2024 |work=The Guardian |issn=0261-3077}}</ref> Beide bestuurders het probeer om die dispuut, ten minste in die openbaar, af te speel nadat Bottas in 2025 weer by Mercedes aangesluit het.<ref>{{Cite web |last=Medland |first=Chris |date=31 January 2025 |title=Russell sees 2025 as the start of a new career chapter as Mercedes' experienced driver |url=https://racer.com/2025/01/31/russell-sees-2025-as-the-start-of-a-new-career-chapter-as-mercedes-experienced-driver/ |access-date=17 February 2025 |website=RACER |language=en |archive-date=16 Februarie 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250216081015/https://racer.com/2025/01/31/russell-sees-2025-as-the-start-of-a-new-career-chapter-as-mercedes-experienced-driver/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=hAw_G3SF6Fk |title=Valtteri Bottas opens up on his role at Mercedes this season |date=10 February 2025 |last=((Sky Sports F1)) |access-date=17 February 2025 |via=YouTube}}</ref> === Mercedes (2022-tans) === [[Lêer:2022 French Grand Prix (52279069978).png|duimnael|180px|Russell tydens die bestuurdersparade by die [[2022 Franse Grand Prix]]]] Russell het in 2022 by Mercedes aangesluit.<ref name=":2">{{Cite web |date=7 September 2021 |title=Mercedes announce George Russell will partner Lewis Hamilton in 2022 as Briton signs long-term deal |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.mercedes-announce-george-russell-will-partner-lewis-hamilton-in-2022.jtndbCmN3CR8Lm9s54e4T.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210907090616/https://www.formula1.com/en/latest/article.mercedes-announce-george-russell-will-partner-lewis-hamilton-in-2022.jtndbCmN3CR8Lm9s54e4T.html |archive-date=7 September 2021 |access-date=7 September 2021 |website=Formula1.com}}</ref> Van 4 tot 6 Desember het Russell vir [[Lewis Hamilton]] tydens die [[2020 Sakhir Grand Prix]] in die Mercedesfabriekspan vervang, aangesien Hamilton positief getoets het vir die [[Covid-19-virus]].<ref>{{nl}} {{Cite web|url=https://www.f1head.nl/nieuws/george-russell-vervangt-hamilton-voor-sahkir-gp/|title=George Russell vervangt Hamilton voor Sahkir GP|date=2 Desember 2020|author=Niek Vleugels}}</ref> In dié wedren het Russell sy eerste punte in Formule 1 aangeteken. Op 7 September 2021 is aangekondig dat Russell die tweede jaer in die Mercedes-span sou wees, vanaf die 2022-seisoen. Van 2022 tot 2024 was Russell die spanmaat van die sewemalige wêreldkampioen Lewis Hamilton.<ref name=":0">{{Cite web |title=Hamilton reveals the key factors behind his Ferrari switch |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/the-stars-aligned-hamilton-reveals-the-key-factors-behind-his-shock-ferrari.2vJRwYdyFN1J3vyTUqZMFr |access-date=30 November 2024 |website=Formula 1® - The Official F1® Website}}</ref> Die span het derde geëindig in 2022, tweede in 2023 en vierde in 2024.<ref name=":0" /> Hamilton het aan die einde van die 2024-seisoen vertrek en is opgevolg deur juniorspanlid [[Kimi Antonelli]].<ref>{{Cite web |date=31 August 2024 |title=Antonelli confirmed as Hamilton's replacement with Mercedes looking ahead to 'next chapter' |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-kimi-antonelli-confirmed-as-lewis-hamiltons-replacement-with.2TeU01Qm9BjQUlBjl9jBTm |access-date=31 August 2024 |website=Formula 1}}</ref> ====2022–2023: Nooiensoorwinning==== Die tydsberekening van Russell se skuif na Mercedes was ongelukkig, aangesien dit saamgeval het met 'n regulasieverandering wat Mercedes se oorheersing van die sport beëindig het.<ref name=":43">{{Cite news |last=Smith |first=Luke |date=25 April 2025 |title=Out of Lewis Hamilton's shadow at Mercedes, George Russell feels ready to be F1 champion |url=https://www.nytimes.com/athletic/6305394/2025/04/25/george-russell-mercedes-top-driver-f1-lewis-hamilton/ |access-date=25 April 2025 |work=The Athletic |language=en |issn=0362-4331}}</ref> Mercedes se nuwe aërodinamiese konsep het baie goed gevaar in simulasies, maar was moeilik om in die ware lewe te bestuur.<ref>{{Cite web |last=Hughes |first=Mark |date=17 May 2023 |title=Why Mercedes has got F1's current era so wrong so far |url=https://www.the-race.com/formula-1/why-mercedes-has-got-f1s-current-era-so-wrong-so-far/ |access-date=9 December 2024 |website=The Race}}</ref> Die span het slegs een oorwinning in die eerste twee jaar van die grondeffek-era behaal.<ref name="auto1">{{Cite web |last=Wood |first=Will |date=4 May 2024 |title=Mercedes swapped one extreme for another with 2024 car design - Russell |url=https://www.racefans.net/2024/05/05/mercedes-swapped-one-extreme-for-another-with-2024-car-design-russell/ |access-date=9 December 2024 |website=RaceFans}}</ref> [[Lêer:2022 British Grand Prix (52382355276).jpg|duimnael|links|Russell by die [[2022 Britse Grand Prix]]. Russell het sy nooiensoorwinning by die [[2022 São Paulo Grand Prix|São Paulo Grand Prix]] behaal.]] Russell en Hamilton het die eerste nege wedrenne van die 2022-seisoen deurgebring om eksperimentele onderdele vir die Mercedes-renmotor te toets.<ref name="TheRace222">{{Cite web |date=24 October 2022 |title=What a winless Hamilton season won't tell you about his 2022 |url=https://the-race.com/formula-1/what-a-winless-hamilton-season-wont-tell-you-about-his-2022/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326200252/https://the-race.com/formula-1/what-a-winless-hamilton-season-wont-tell-you-about-his-2022/ |archive-date=26 March 2023 |access-date=26 March 2023 |website=The Race}}</ref> Alhoewel die jaers elke wedren toetspligte omgeruil het,<ref>{{Cite news |last=Kalinauckas |first=Alex |date=21 January 2023 |title=Russell sees no risk of Hamilton trouble even amid F1 title battle |url=https://www.autosport.com/f1/news/russell-sees-no-risk-of-hamilton-trouble-even-amid-f1-title-battle/10423174/ |access-date=9 December 2024 |work=Autosport}}</ref> het Russell 'n voorsprong van 34 punte oor Hamilton na rondte nege opgebou,<ref>{{Cite web |last=Chiu |first=Nigel |date=19 June 2022 |title=F1 Standings after 2022 Canadian GP |url=https://www.total-motorsport.com/f1-standings-after-2022-canadian-gp/ |access-date=10 December 2024 |website=Total Motorsport |language=en}}</ref> wat spanbaas Toto Wolff toegeskryf het aan Hamilton se eksperimente wat teenproduktief was.<ref>{{Cite web |last1=Collantine |first1=Keith |last2=Cottingham |first2=Claire |date=11 June 2022 |title=Hamilton's recent deficit to Russell is due to 'set-up experiments', says Wolff |url=https://www.racefans.net/2022/06/11/hamiltons-recent-deficit-to-russell-is-due-to-set-up-experiments-says-wolff/ |access-date=9 December 2024 |website=RaceFans}}</ref> Na rondte nege het Russell en Hamilton die seisoen basies gelyk op punte afgesluit, met Russell wat een punt meer as sy spanmaat aangeteken het.<ref name=":17" /> Ten spyte van die ongelukkige seisoen, het Russell verskeie loopbaan-eerstes in 2022 behaal, insluitend sy eerste podium in 'n vollengte-ren in [[2022 Australiese Grand Prix|Melbourne]];<ref>{{Cite web |date=10 April 2022 |title=Standings |url=https://www.formula1.com/en/results.html |access-date=10 April 2022 |website=Formula 1 |archive-date=28 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141028202800/http://www.formula1.com/results/driver/2001/40.html |url-status=live }}</ref> sy eerste voorste wegspringposisie in [[2022 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]];<ref>{{Cite web |title=Russell beats Sainz to take shock maiden pole at Hungaroring as Red Bulls hit trouble |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.mercedes-take-their-first-pole-position-of-2022-as-russell-sets-the-pace-in.6Vqx91758duUbTENjFUaU0.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220730162413/https://www.formula1.com/en/latest/article.mercedes-take-their-first-pole-position-of-2022-as-russell-sets-the-pace-in.6Vqx91758duUbTENjFUaU0.html |archive-date=30 July 2022 |access-date=30 July 2022 |website=Formula1.com}}</ref> en sy eerste Grand Prix- en naelren-oorwinnings by [[2022 São Paulo Grand Prix|Interlagos]].<ref>{{Cite web |last=Benson |first=Andrew |date=13 November 2022 |title=Sao Paulo Grand Prix: George Russell beats Lewis Hamilton to first full Formula 1 win |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/63617916 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221113215610/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/63617916 |archive-date=13 November 2022 |access-date=14 November 2022 |website=[[BBC Sport]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Benson |first=Andrew |date=12 November 2022 |title=Sao Paulo Grand Prix sprint: George Russell takes first win |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/63610213 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221113220202/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/63610213 |archive-date=13 November 2022 |access-date=14 November 2022 |website=[[BBC Sport]]}}</ref> Hy het vierde in die Bestuurderskampioenskap geëindig en sy spanmaat Hamilton met 35 punte geklop.<ref>{{Cite web |last=Larkam |first=Lewis |date=2 December 2022 |title=George Russell reveals reason for Lewis Hamilton's early F1 2022 car experiments: 'I was in a happier place' {{!}} F1 {{!}} Crash |url=https://www.crash.net/f1/news/1018065/1/russell-reveals-reason-hamilton-s-early-f1-2022-experiments |access-date=16 October 2024 |website=www.crash.net}}</ref><ref name=":17">{{Cite web |last=Collantine |first=Keith |date=2 December 2022 |title=Did Russell deserve to out-score Hamilton? Perhaps not - but it was close |url=https://www.racefans.net/2022/12/02/did-russell-deserve-to-out-score-hamilton-perhaps-not-but-it-was-close/ |access-date=16 October 2024 |website=RaceFans}}</ref> [[Beeld:FIA F1 Austria 2023 Nr. 63 (1).jpg|duimnael|Russell by die [[2023 Oostenrykse Grand Prix]]]] 2023 was nog 'n moeilike jaar vir Mercedes en veral vir Russell. Ná 'n paar belowende vertonings aan die begin van die seisoen (hy het die Australiese Grand Prix gelei tot 'n ontydige rooi vlag<ref>{{Cite news |date=2 April 2023 |title='It's just such a shame' says Mercedes' Russell after retiring with power unit issue in Australia |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.its-just-such-a-shame-says-mercedes-russell-after-retiring-with-power-unit.1BhfnePPs7NbkXPJg5yOc1.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230403193314/https://www.formula1.com/en/latest/article.its-just-such-a-shame-says-mercedes-russell-after-retiring-with-power-unit.1BhfnePPs7NbkXPJg5yOc1.html |archive-date=3 April 2023 |access-date=5 April 2023 |work=Formula 1}}</ref> en 'n podiumplek in Barcelona behaal<ref>{{Cite news |last=Cleeren |first=Filip |date= |title=Russell: Double F1 podium "a sign of things to come" for Mercedes |url=https://www.motorsport.com/f1/news/russell-double-podium-a-sign-of-things-to-come-for-mercedes-f1/10478604/ |access-date=10 June 2023 |work=Motorsport.com}}</ref>), het Russell se resultate in die tweede helfte van die seisoen om verskeie redes afgeneem, insluitend 'n rekord van sewe kuipestoppe in een wedren ([[2023 Nederlandse Grand Prix|Zandvoort]]),<ref name=":13">{{Cite web |last= |date=28 November 2023 |title=2023 Formula 1: Records and milestones, more than 40 of them! |url=https://www.grandprix247.com/2023/11/28/2023-formula-1-records-and-milestones-more-than-40-of-them/ |access-date=16 October 2024 |website=GRANDPRIX247}}</ref> 'n toevallige botsing in die laaste rondte ([[2023 Singapoerse Grand Prix|Singapoer]]),<ref>{{cite web |date=17 September 2023 |title=Sainz holds off Norris and fast-charging Mercedes pair to take sensational Singapore Grand Prix victory |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.sainz-holds-off-norris-and-fast-charging-mercedes-pair-to-take-sensational.16sNsRUz2MAFyXxSE3RdwX.html |accessdate=17 September 2023 |website=formula1.com}}</ref> 'n oor-aggressiewe strategiebesluit ([[2023 Japannese Grand Prix|Suzuka]]),<ref name=":5">{{cite web |date=25 September 2023 |title=Lewis Hamilton and George Russell explain dramatic Japanese GP for Mercedes as pair come close to contact at Suzuka |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/12968648/lewis-hamilton-and-george-russell-explain-dramatic-japanese-gp-for-mercedes-as-pair-come-close-to-contact-at-suzuka |accessdate=12 November 2023 |website=skysports.com}}</ref> en Hamilton wat teen hom gebots het na 'n voorry-wegspring ([[2023 Katarse Grand Prix|Lusail]]).<ref>{{cite web |last=Galloway |first=James |date=9 October 2023 |title=Lewis Hamilton: George Russell crash at Qatar GP '100 per cent my fault' as he apologises to Mercedes |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/12980613/lewis-hamilton-george-russell-collision-100-per-cent-my-fault-as-he-apologises-to-mercedes-at-qatar-gp |accessdate=12 November 2023 |website=skysports.com}}</ref> Russell het 'n mate van trots herwin met 'n derde plek by die Aboe Dhabi Grand Prix, wat die tweede plek in die Konstruktorskampioenskap vir Mercedes besorg het. Hy het agtste in die Bestuurderskampioenskap geëindig, die laagste vir 'n Mercedes-bestuurder sedert 2012, en 59 punte agter Hamilton. Na die Aboe Dhabi-wedren het Russell opgemerk dat hy "die span vanjaar 'n paar keer teleurgestel het", maar dat dit "'n enorme voorreg" was om die span te help om tweede te eindig.<ref>{{cite web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.russell-delighted-to-seal-p2-in-constructors-for-mercedes-as-abu-dhabi.1aob76YCwfrGMLnv5CWUb1.html |title=Russell delighted to seal P2 in constructors' for Mercedes as Abu Dhabi podium concludes 'challenging season' |website=formula1.com |date=26 November 2023 |accessdate=26 November 2023}}</ref> Alhoewel hy sy eie seisoen "'n algehele ramp" genoem het,<ref name=":5" /> het Mercedes hom 'n kontrakverlenging van twee jaar aangebied.<ref>{{cite web |url=https://www.mercedesamgf1.com/news/mercedes-extends-driver-line-up-through-2025 |title=Mercedes Extends Driver Line-Up Through 2025 |website=mercedesamgf1.com |date=31 August 2023 |accessdate=1 September 2023}}</ref> ====2024: Laaste jaar met Hamilton==== [[Beeld:FIA F1 Austria 2024 Nr. 63 Russell.jpg|duimnael|links|Russell wen sy tweede wedren by die [[2024 Oostenrykse Grand Prix]].]] Vir die [[2024 Formule Een-seisoen|2024-seisoen]] het Mercedes sy ontwerpkonsep fundamenteel verander.<ref name="auto1"/> Die nuwe Mercedes W15 was vinnig maar onbestendig, hard op bande en moeilik om behoorlik op te stel.<ref name=":02">{{Cite web |last=Hughes |first=Mark |date=24 November 2024 |title=F1 king of cool: why George Russell always had winning hand in Vegas |url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/f1-king-of-cool-why-george-russell-always-had-winning-hand-in-vegas/ |access-date=25 November 2024 |website=Motor Sport Magazine}}</ref> Alhoewel die span tot middel-seisoen nie mededingend was nie, het Russell opgemerk dat die personeel agter die skerms "vordering maak".<ref>{{cite web |date=20 May 2024 |title=Russell won't 'sulk' over losing position to Hamilton in Emilia-Romagna Grand Prix after 'lonely race' for Mercedes |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-wont-sulk-over-losing-position-to-hamilton-in-emilia-romagna-grand.2pMtQP5RZRr64Kb2lg4UtN |accessdate=29 July 2024 |website=formula1.com}}</ref> In rondte drie, die [[2024 Australiese Grand Prix|Australiese Grand Prix]], het Russell 'n hewige botsing beleef toe hy probeer het om Fernando Alonso (wat 'n straf van 20 sekondes gekry het vir die ''rem-onderdrukking'' van Russell) verby te steek vir die sesde plek op die voorlaaste rondte.<ref>{{Cite news |last1=Slater |first1=Luke |last2=Cary |first2=Tom |date=24 March 2024 |title=George Russell's safety fears after horror crash at Australian GP |url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2024/03/24/australian-grand-prix-2024-live-updates-latest-melbourne/ |access-date=5 March 2025 |work=The Telegraph |language=en |issn=0307-1235}}</ref> Die ongeluk het hom vir tien sekondes onbeweeglik en weerloos agter 'n blinde draai van 250 km/h gelaat voordat die rendirekteur die virtuele veiligheidsmotor ontplooi het. Hy het egter ongedeerd daarvan afgekom en met Alonso vergader om sake uit te stryk. Na die wedren het hy gevra vir outomatiese veiligheidsmotors om soortgelyke voorvalle te voorkom.<ref>{{Cite web |last=Wade |first=Stephen |date=4 April 2024 |title=Russell was 'waiting for a disaster to happen' after he crashed at the Australian GP |url=https://www.sandiegouniontribune.com/2024/04/04/russell-was-waiting-for-a-disaster-to-happen-after-he-crashed-at-the-australian-gp/ |access-date=5 March 2025 |website=San Diego Union-Tribune |language=en}}</ref> In die middel van die seisoen het Mercedes in ses agtereenvolgende wedrenne podiumplekke behaal. Russell het van sy beste resultate in jare behaal, insluitend 'n voorste wegspringplek en podiumplek in [[2024 Kanadese Grand Prix|Montreal]],<ref>{{Cite web |date=8 June 2024 |title='I've missed this feeling!' – Russell hails Mercedes progress after Canada pole as he vows to 'go for it' on race day |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/ive-missed-this-feeling-russell-hails-mercedes-progress-after-canada-pole-as.3FNoF51rSbAhHwUKUjTn2u |access-date=9 June 2024 |website=Formula 1® - The Official F1® Website}}</ref><ref>{{cite news |date=9 June 2024 |title=Verstappen beats Norris to victory in thrilling wet/dry Canadian GP |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-beats-norris-to-victory-in-thrilling-wet-dry-canadian-gp.6ytkbh7iDTWC3pJBwiaboI |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240609235243/https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-beats-norris-to-victory-in-thrilling-wet-dry-canadian-gp.6ytkbh7iDTWC3pJBwiaboI |archive-date=9 June 2024 |access-date=10 June 2024 |website=Formula1.com}}</ref> sy tweede loopbaanoorwinning by [[2024 Oostenrykse Grand Prix|Spielberg]] (alhoewel eers nadat die voorlopers gebots het),<ref>{{cite news |date=30 June 2024 |title=Russell claims surprise win in Austria after Verstappen and Norris dramatically collide in battle for the lead |website=Formula1.com |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-claims-surprise-win-in-austria-after-verstappen-and-norris.2Kmxvn4a42JYDFhvklagYk|access-date=30 June 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13161229/austrian-gp-george-russell-ends-mercedes-win-drought-after-max-verstappen-lando-norris-collision|title=Austrian GP: George Russell ends Mercedes win drought after Max Verstappen-Lando Norris collision|website=skysports.com|first=James|last=Galloway|date=1 July 2024|accessdate=29 July 2024}}</ref> 'n voorste plek by [[2024 Britse Grand Prix|Silverstone]] (gevolg deur 'n meganiese uitval),<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/hamilton-beats-verstappen-to-first-win-since-2021-with-record-breaking-9th.3teU9bznaWJlC2TGAYh0Vl|title=Hamilton beats Verstappen to first win since 2021 with record-breaking 9th British Grand Prix victory|website=formula1.com|date=7 July 2024|accessdate=29 July 2024}}</ref> en die eerste Formule Een-renoorwinning (by Spa) wat verloor is weens 'n diskwalifikasie na die wedren sedert 1994,<ref>{{cite news |date=28 July 2024 |title=Russell takes incredible victory in Belgium on aging tyres after thrilling late-race chase from Hamilton |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-takes-incredible-victory-in-belgium-on-aging-tyres-after-thrilling.3FufXdo4r40I7kv5mJLMMR |access-date=28 July 2024 |website=Formula1.com}}</ref> waarvoor die span verantwoordelikheid geneem het.<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/wolff-apologises-to-russell-after-mercedes-mistake-leads-to-belgian-gp.3iQ5OuQj81l7DQbCaYKKt9|title=Wolff apologises to Russell after Mercedes 'mistake' leads to Belgian GP disqualification|website=formula1.com|date=28 July 2024|accessdate=29 July 2024}}</ref> Die span se vorm het meer onbestendig geraak soos die jaar aangegaan het, maar Russell het by verskeie wedrenne vir oorwinnings meegeding. By die [[2024 São Paulo Grand Prix|São Paulo Grand Prix]] het Russell die wedren gelei totdat Mercedes hom beveel het om die kuipe vir nuwe bande in te slaan net voordat 'n rooi vlag sy mededingers 'n "gratis" bandruil gegee het.<ref>{{Cite web |last=Powling |first=Taylor |date=10 November 2024 |title=Mercedes explains call to overrule George Russell in F1 Brazil GP |url=https://www.motorsportweek.com/2024/11/10/mercedes-explains-call-to-overrule-george-russell-in-f1-brazil-gp/ |access-date=11 November 2024 |website=Motorsport Week}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mann-Bryans |first=Mark |date=3 November 2024 |title=Frustrated Russell wanted to ignore Mercedes pit call in Brazilian GP |url=https://www.motorsport.com/f1/news/frustrated-russell-wanted-to-ignore-mercedes-pit-call-in-brazilian-gp/10670393/ |access-date=4 November 2024 |website=www.motorsport.com}}</ref> Russell het die [[2024 Las Vegas Grand Prix]] oorheers, deur op die voorste wegspringplek te kwalifiseer en 49 uit 50 rondtes voor te loop om sy derde loopbaanoorwinning te behaal.<ref>{{cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/f1-las-vegas-gp-russell-wins-verstappen-fourth-title/10675984/|title=F1 Las Vegas GP: Verstappen secures fourth title as Russell dominates race|date=24 November 2024|access-date=24 November 2024|website=[[Autosport]]|first=Jake|last=Boxall-Legge}}</ref> Russell het weer in [[2024 Katarse Grand Prix|Katar]] op die voorste wegspringplek gekwalifiseer nadat [[Max Verstappen]] 'n roosterstraf opgelê is omdat hy onnodig stadig voor Russell gery het, wat op 'n uitrondte was.<ref>{{cite web |last=Benson |first=Andrew |date=30 November 2024 |title=Russell promoted to pole by Verstappen grid penalty |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cy7d7mn83e5o |access-date=2 December 2024 |website=[[BBC Sport]]}}</ref> Verstappen het Russell se appèlle aan die beamptes vir sy straf veroordeel en gesê dat hy "alle respek" vir hom verloor het,<ref>{{cite web |last=Benson |first=Andrew |date=1 December 2024 |title=Verstappen has 'lost all respect' for Russell |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/c0rnwzvd9y9o |access-date=2 December 2024 |website=[[BBC Sport]]}}</ref> en Russell gewaarsku dat hy hom ten alle koste sou verbysteek<ref>{{Cite web |last1=Boxall-Legge |first1=Jake |last2=Kalinauckas |first2=Alex |date=1 December 2024 |title=Verstappen 'lost all respect' for Russell after Qatar GP stewards' room conduct |url=https://www.motorsport.com/f1/news/verstappen-lost-all-respect-for-russell-after-qatar-gp-stewards-room-conduct/10678443/ |access-date=2 December 2024 |website=Motorsport.com}}</ref> — Russell het beweer dat hy gesê het hy hom 'in die muur sou sit', wat Verstappen natuurlik ontken het.<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cn4x21xwp8go |title=I'm not going to take Verstappen attacks - Russell |website=[[BBC Sport]] |date=5 December 2024 |access-date=5 December 2024 |first=Andrew |last=Benson}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Sutill |first1=Josh |last2=Straw |first2=Edd |last3=Hughes |first3=Mark |date=5 December 2024 |title='Put you on your f***ing head' - Verstappen-Russell row escalates |url=https://www.the-race.com/formula-1/put-you-on-your-f-ing-head-extraordinary-verstappen-russell-f1-row-escalation/ |access-date=5 December 2024 |website=The Race}}</ref> Verstappen het hom in draai een verbygesteek, met Russell wat vierde geëindig het na twee veiligheidsmotorperiodes.<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cgrwj08xgv9o |website=[[BBC Sport]] |first=Andrew |last=Benson |date=1 December 2024| access-date=2 December 2024 |title=Verstappen wins in Qatar after Norris penalty}}</ref> Russell het sesde in die Bestuurderskampioenskap geëindig, 22 punte voor Hamilton.<ref>{{Cite web |title=2024 Driver Standings |url=https://www.formula1.com/en/results/2024/drivers |access-date=9 December 2024 |website=Formula 1® - The Official F1® Website}}</ref> Die span het van tweede na vierde plek in die Vervaardigerskampioenskap geval, maar het vier oorwinnings behaal,<ref>{{Cite web |date=24 February 2025 |title=Wolff launches 2025 Mercedes: 'Exciting new era' |url=https://www.espn.com/f1/story/_/id/43993158/mercedes-rolls-2025-formula-1-car-bahrain |access-date=27 October 2025 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> wat hul totaal van die vorige twee seisoene verviervoudig het.<ref name=":0" /> Gedurende die drie jaar van die Russell-Hamilton-vennootskap was die Mercedes-jaers gelykop op die baan.<ref>{{Cite web |date=8 December 2024 |title=Our verdict on the end of Hamilton-Mercedes + what it means for 2025 |url=https://www.the-race.com/formula-1/our-verdict-lewis-hamilton-end-to-mercedes-stint/ |access-date=9 December 2024 |website=The Race}}</ref> Russell het Hamilton in twee uit drie seisoene oortref, drie oorwinnings teenoor Hamilton se twee behaal, en Hamilton met 39–29 uitoorlê,<ref>{{Cite web |last=Benson |first=Andrew |date=6 March 2025 |title=George Russell on partnering Lewis Hamilton, Max Verstappen and how he believes 'my time will come' |url=https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/cvge7048ppdo |access-date=24 March 2025 |website=BBC Sport |language=en}}</ref> terwyl Hamilton 20 podiumplekke behaal het teenoor Russell se 14<ref>{{Cite web |last=Gassman |first=Alex |date=4 December 2024 |title=Lewis Hamilton and George Russell tied on points after 3 years as Mercedes teammates |url=https://oversteer48.com/hamilton-russell-tied-points/ |access-date=9 December 2024 |website=oversteer48}}</ref> en Russell op totale punte (697–695) geklop het nadat hy Russell in die laaste rondte van [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|sy laaste wedren met Mercedes]] verbygesteek het.<ref name=":16">{{Cite web |last=Benson |first=Andrew |date=8 December 2024 |title=Lewis Hamilton says he 'finished on a high' at Mercedes after 12 years together |url=https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/cq8qkkzq2lgo |access-date=9 December 2024 |website=BBC Sport}}</ref> Nadat die 2024-seisoen geëindig het, het Russell gesê dat hy "soveel by [Hamilton] geleer het as 'n bestuurder en 'n persoon,"<ref name=":16" /> en op sy persoonlike webwerf geskryf dat Hamilton "nie net die grootste bestuurder van alle tye is nie," maar ook "die tipe persoon wat elke renjaer moet streef om te wees."<ref>{{Cite web |date=8 December 2024 |title=Fifth-place finish for George in season finale |url=https://www.georgerussell63.com/press/fifth-place-finish-for-george-in-season-finale |access-date=9 December 2024 |website=GeorgeRussell63.com}}</ref> ====2025: Kontrakjaar==== [[Beeld:2025 Japan GP - Mercedes - George Russell - FP2.jpg|duimnael|regs|Russell bestuur die Mercedes W16 by die [[2025 Japannese Grand Prix]].]] In 2025 was dit tyd vir Russell om sy kontrak met Mercedes te herbeding.<ref name=":33">{{Cite web |last=Kisby |first=Cambridge |date=12 February 2025 |title=Every F1 driver out of contract at the end of 2025 |url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/every-f1-driver-out-of-contract-at-the-end-of-2025/ |access-date=5 March 2025 |website=Motor Sport Magazine |language=en}}</ref> Hy het ook 'n nuwe spanmaat, die agtienjarige akademiebestuurder [[Kimi Antonelli]], gekry, wat as "F1 se opkomende ster" bestempel is.<ref>{{Cite web |last=Edmondson |first=Laurence |date=15 October 2024 |title=Heir to Hamilton's throne: Antonelli is F1's next big thing |url=https://www.espn.com/racing/f1/story/_/id/41810178/heir-lewis-hamilton-throne-andrea-kimi-antonelli-f1-mercedes-next-big-thing |access-date=27 October 2025 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> Die verdedigende wêreldvervaardigerskampioen, [[McLaren]], was die volslae gunsteling en het ook albei titels verower. Aan die begin van die seisoen het Russell gemeen dat die MCL39 vinnig genoeg was om elke Grand Prix te wen.<ref>{{Cite web |last=Benson |first=Andrew |date=20 March 2025 |title=Chinese Grand Prix: McLaren advantage bigger than Red Bull ever had, says George Russell |url=https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/c62z1nyw7g4o |access-date=23 March 2025 |website=BBC Sport |language=en}}</ref> McLaren het Russell se voorspelling as hiperbolies afgemaak,<ref>{{Cite news |last=Cary |first=Tom |date=21 March 2025 |title=Lando Norris accuses British rival George Russell of 'playing mind games' |url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2025/03/21/lando-norris-accuses-george-russell-mind-games/ |access-date=23 March 2025 |work=The Telegraph |language=en |issn=0307-1235}}</ref> maar het voortgegaan om die vervaardigerstoneel te oorheers met sewe 1-2's en 12 oorwinnings in die eerste 18 wedrenne.<ref>{{Cite web |last=Saunders |first=Nate |date=5 October 2025 |title=McLaren win back-to-back F1 constructors' championship; 10th overall |url=https://www.espn.com/f1/story/_/id/46332070/mclaren-wins-back-back-f1-constructors-title |access-date=5 October 2025 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> Daarbenewens is McLaren se Lando Norris as jaerskampioen gekroon tydens die [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|laaste wedren van die seisoen]].<ref name=":50">{{Cite news |last=Cary |first=Tom |date=2025-12-07 |title=Max Verstappen bristles at suggestion George Russell crash cost him the title |url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2025/12/07/max-verstappen-george-russell-crash-f1-title/ |access-date=2025-12-08 |work=The Telegraph |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref> Russell het die seisoen geopen met vier podiumplekke in ses wedrenne by [[2025 Australiese Grand Prix|Albert Park]], [[2025 Chinese Grand Prix|Shanghai]], [[2025 Bahreinse Grand Prix|Sakhir]], en [[2025 Miami Grand Prix|Miami]], hoofsaaklik agter een of albei McLarens.<ref>{{Cite news |last=Coleman |first=Madeline |date=17 March 2025 |title=In Kimi Antonelli's F1 debut, Mercedes glimpses a hopeful post-Hamilton future |url=https://www.nytimes.com/athletic/6208349/2025/03/17/kimi-antonelli-mercedes-f1-australian-gp/ |access-date=18 March 2025 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref name=":39">{{Cite web |last=Mann-Bryans |first=Mark |date=23 March 2025 |title=F1 Chinese GP: Piastri dominates, Norris defies brake woes to complete McLaren 1-2 |url=https://www.autosport.com/f1/news/f1-chinese-gp-piastri-wins-in-dominant-mclaren-1-2/10706307/ |access-date=23 March 2025 |website=[[Autosport]] |publisher=Motorsport Network |language=en}}</ref><ref name=":40">{{Cite web |date=13 April 2025 |title=Bahrain GP: Oscar Piastri claims dominant win as George Russell holds off Lando Norris for second |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13347935/bahrain-gp-oscar-piastri-claims-dominant-win-as-george-russell-holds-off-lando-norris-for-second |access-date=13 April 2025 |website=Sky Sports |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Heverin |first=Dane |date=4 May 2025 |title=Piastri nails historic title statement as Norris dealt fresh blow in Miami drama |url=https://www.foxsports.com.au/motorsport/f1-2025-miami-grand-prix-race-live-updates-oscar-piastri-grid-position-start-time-aest-starting-grid-result-how-to-stream/news-story/f5e94b0a0c02c40b0899c7f18c706b8a |access-date=4 May 2025 |website=Fox Sports |language=en}}</ref> In Australië het hy konserwatief gejaag in afwisselend-reënerige toestande en die derde plek geërf toe [[Oscar Piastri]] van die baan afgegly het.<ref>{{Cite web |last=Harrington |first=Alex |date=16 March 2025 |title=George Russell's strategy gamble pays off in rain-hit Australia GP: &quot;Most decisive decision I've ever taken&quot; |url=https://www.motorsport.com/f1/news/george-russells-strategy-gamble-pays-off-in-rain-hit-australia-gp-most-decisive-decision-ive-ever-t/10704037/ |access-date=16 March 2025 |website=Motorsport.com |language=en}}</ref><ref name=":38">{{Cite web |date=16 March 2025 |title=Russell podium pride as Mercedes 'a step ahead of Ferrari' |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-believes-mercedes-look-a-step-ahead-of-ferrari-as-he-shares-podium.2SzY70eXKOspW2fudHWMmh |access-date=16 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 March 2025 |title=Home race 'curse' knocks Piastri off podium |url=https://www.espn.com/f1/story/_/id/44273640/australian-gp-podium-slips-away-oscar-piastri-suffers-home-race-curse |access-date=16 March 2025 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> By Shanghai het Russell tweede gekwalifiseer vir die hoofren, wat die twee McLarens verdeel het; sterk spanwerk van McLaren het Lando Norris toegelaat om hom by draai een verby te steek,<ref>{{Cite web |last=Thukral |first=Rachit |date=23 March 2025 |title=George Russell: I would have passed Lando Norris if I had half a lap more |url=https://www.crash.net/f1/news/1065809/1/george-russell-i-would-have-passed-lando-norris-if-i-had-half-lap-more |access-date=23 March 2025 |website=Crash.net |language=en}}</ref> en Russell het derde geëindig.<ref name=":39" /> Na 'n stil vyfde plek by Suzuka met byna geen verbysteek binne die top 10 nie,<ref>{{Cite news |last1=Harrington |first1=Alex |last2=Vording |first2=Ronald |date=7 April 2025 |title=Max Verstappen Explains Lack of Overtaking After 'Dull' Japanese GP |url=https://www.motorsport.com/f1/news/max-verstappen-explains-lack-of-overtaking-after-dull-japanese-gp/10710845/ |access-date=13 April 2025 |work=Motorsport.com}}</ref><ref>{{Cite news |last=Chiu |first=Nigel |date=6 April 2025 |title=Japanese GP: Max Verstappen fends off Lando Norris and Oscar Piastri to win his first F1 race of 2025 season |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13342479/japanese-gp-max-verstappen-fends-off-lando-norris-and-oscar-piastri-to-win-his-first-f1-race-of-2025-season |archive-url=https://web.archive.org/web/20250407105511/https://www.skysports.com/f1/news/12433/13342479/japanese-gp-max-verstappen-fends-off-lando-norris-and-oscar-piastri-to-win-his-first-f1-race-of-2025-season |archive-date=7 April 2025 |access-date=13 April 2025 |work=Sky Sports |language=en-GB |url-status=live }}</ref> het Russell in Bahrein teruggekeer: hy het Norris in die laaste rondtes afgeweer om tweede te eindig – deur foutiewe remme en elektronika te oorkom<ref>{{Cite web |last=Mee |first=Lydia |date=13 April 2025 |title=FIA delivers verdict after George Russell's DRS issue scrutinised |url=https://www.motorsport.com/f1/news/fia-delivers-verdict-after-george-russells-drs-issue-scrutinised/10713017/ |access-date=13 April 2025 |website=Motorsport.com |language=en}}</ref> – en het wydverspreide lof van die media ontvang vir sy aanpasbare prestasie.<ref>{{Cite news |last=Coleman |first=Madeline |date=14 April 2025 |title=How George Russell finished second in Bahrain Grand Prix with malfunctioning car |url=https://www.nytimes.com/athletic/6276529/2025/04/14/george-russell-bahrain-grand-prix-mercedes-f1/ |access-date=14 April 2025 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |last=Chinchero |first=Roberto |date=14 April 2025 |title=Russell moves closer to new Mercedes F1 contract |url=https://www.autosport.com/f1/news/russell-moves-closer-to-new-mercedes-f1-contract/10713402/ |access-date=14 April 2025 |website=Autosport |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Mitchell-Malm |first1=Scott |last2=Straw |first2=Edd |last3=Noble |first3=Jon |date=14 April 2025 |title=Everything we learned at F1's Bahrain Grand Prix |url=https://www.the-race.com/formula-1/everything-we-learned-2025-f1-bahrain-grand-prix/ |access-date=14 April 2025 |website=The Race |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Hughes |first=Mark |date=14 April 2025 |title=Monday Morning Debrief: How George Russell held onto a brilliant P2 in Bahrain – despite car failures, tyre woes and a charging Lando Norris on his tail |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/monday-morning-debrief-how-russell-held-onto-a-brilliant-p2-in-bahrain.DLYkcuH5nFYLyQxogtNQe |access-date=14 April 2025 |website=Formula One |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Richards |first=Giles |date=13 April 2025 |title=McLaren's Oscar Piastri surges to dominant victory at Bahrain F1 GP |url=https://www.theguardian.com/sport/2025/apr/13/mclarens-oscar-piastri-surges-to-dominant-victory-at-bahrain-f1-gp |access-date=14 April 2025 |work=The Guardian |language=en |issn=0261-3077}}</ref> Mercedes het gesukkel met oorverhitting van bande en het tot vyfde en sesde plekke in [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|Djeddah]] teruggesak.<ref>{{Cite news |last=Selleck |first=Emily |date=20 April 2025 |title=Wolff laments "worst performance of the season" for Mercedes in Jeddah |url=https://www.autosport.com/f1/news/wolff-laments-worst-performance-of-the-season-for-mercedes-in-jeddah/10715585/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250428134159/https://www.autosport.com/f1/news/wolff-laments-worst-performance-of-the-season-for-mercedes-in-jeddah/10715585/ |archive-date=28 April 2025 |access-date=4 May 2025 |work=Autosport |language=en |url-status=live }}</ref> By Miami is Russell vir die eerste keer deur Antonelli uitoorlê,<ref>{{Cite web |last=Chiu |first=Nigel |date=4 May 2025 |title=Miami Grand Prix: Will rain spoil Lando Norris' bid to beat Max Verstappen and take championship lead from Oscar Piastri? |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13360605/miami-grand-prix-will-rain-spoil-lando-norris-bid-to-beat-max-verstappen-and-take-championship-lead-from-oscar-piastri |access-date=4 May 2025 |website=Sky Sports |language=en}}</ref> voordat 'n onkonvensionele besluit om die Grand Prix op harde bande te begin, beloon is met 'n byna gratis kuipestop onder virtuele veiligheidsmotortoestande, wat hom gehelp het om derde te eindig.<ref>{{Cite web |last=Khorounzhiy |first=Valentin |date=4 May 2025 |title=McLaren destroys F1 rivals in Miami GP as Piastri wins again |url=https://www.the-race.com/formula-1/mclaren-destroys-f1-rivals-in-miami-gp-as-oscar-piastri-wins-again/ |access-date=4 May 2025 |website=The Race |language=en}}</ref> Mercedes het begin om groot opgraderings tydens die Imola-Monaco-Barcelona-driebeen-wedrenne te toets,<ref>{{Cite web |last1=Mitchell-Malm |first1=Scott |last2=Noble |first2=Jon |date=16 May 2025 |title=Mercedes' first big update of 2025 revealed |url=https://www.the-race.com/formula-1/mercedes-imola-f1-package-after-lacking-enormous-or-sexy-upgrades/ |access-date=19 May 2025 |website=The Race |language=en}}</ref> maar die span het oor die algemeen nie die spoed gehad om vir oorwinnings mee te ding nie. Die Mercedes W16 se nuwe vering was besonder enigmaties: bekendgestel by Imola, is dit ná een middelmatige wedren onttrek. Die span het dit drie rondes later in Montreal weer bekendgestel,<ref>{{Cite web |last=Noble |first=Jon |date=12 June 2025 |title=Mercedes reverts to new suspension it parked after its debut |url=https://www.the-race.com/formula-1/mercedes-reverts-to-new-suspension-it-parked-after-its-debut/ |access-date=5 August 2025 |website=The Race |language=en}}</ref> en Russell het die wedren van begin tot einde beheer en sy eerste Formule Een -driekuns behaal (voorwegspring inneem, wen en die vinnigste rondte aangeteken).<ref>{{Cite web |date=15 June 2025 |title=Russell wins in Montreal as Mercedes rule the roost |url=https://press.pirelli.com/russell-wins-in-montreal-as-mercedes-rule-the-roost/ |access-date=17 June 2025 |website=Pirelli |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 June 2025 |title=Antonelli: F1 podium 'better than I imagined' |url=https://www.espn.com/f1/story/_/id/45520301/antonelli-f1-podium-better-imagined |access-date=17 June 2025 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> Die verbetering het egter vinnig vervaag, en by [[2025 Belgiese Grand Prix|Spa-Francorchamps]] het Russell opgemerk dat die temperamentvolle W16 selfs in relatief gunstige toestande gesukkel het.<ref>{{Cite web |last=Mee |first=Lydia |date=27 July 2025 |title=George Russell to hold &quot;big meeting&quot; with Mercedes over F1 performance drop |url=https://www.motorsport.com/f1/news/george-russell-to-hold-big-meeting-with-mercedes-over-f1-performance-drop/10745965/ |access-date=28 July 2025 |website=Motorsport.com |language=en}}</ref> Mercedes het een rondte later in [[2025 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]] na die vorige vering teruggekeer,<ref>{{Cite web |last1=Suttill |first1=Josh |last2=Straw |first2=Edd |date=31 July 2025 |title=Mercedes makes another spec U-turn to stop F1 form tailspin |url=https://www.the-race.com/formula-1/mercedes-rear-suspension-upgrade-dropped-second-time-russell-antonelli/ |access-date=5 August 2025 |website=The Race |language=en}}</ref> en Russell het 'n podiumplek behaal nadat hy [[Charles Leclerc]], wie se motor dramaties verswak het, agternagesit het.<ref>{{Cite news |last1=Smith |first1=Luke |last2=Coleman |first2=Madeline |date=3 August 2025 |title=Hungarian Grand Prix: Norris wins a thriller over Piastri, Leclerc's victory evaporates |url=https://www.nytimes.com/athletic/6533166/2025/08/03/hungarian-grand-prix-2025-result-lando-norris-mclaren-charles-leclerc/ |access-date=5 August 2025 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Afgesien van hierdie twee podiumplekke, was Russell se naasbeste einde 'n chaotiese vierde plek in Barcelona waar hy vierde gekwalifiseer het, twee plekke aan die begin verloor het, Lewis Hamilton ondersny het, die vierde geplaasde Max Verstappen in die laaste rondtes verbygesteek het na 'n veiligheidsmotor-herbegin, en teen die einde van die wedren deur Verstappen getref is, waaroor die Nederlander sy spyt uitgespreek het.<ref>{{Cite news |last=Cary |first=Tom |date=1 June 2025 |title=George Russell: Disqualify Max Verstappen for 'deliberate' crash |url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2025/06/01/max-verstappen-vs-george-russell-crash-breakdown/ |access-date=1 June 2025 |work=The Telegraph |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref><ref>{{Cite web |last=Noble |first=Jon |date=2 June 2025 |title=Verstappen concedes Russell clash shouldn't have happened |url=https://www.the-race.com/formula-1/verstappen-says-russell-f1-spanish-gp-clash-should-not-happen/ |access-date=2 June 2025 |website=The Race |language=en}}</ref> Verstappen het 'n tydstraf ontvang vir die tref van Russell, wat hom nege kampioenskapspunte gekos het. Ironies genoeg, na 'n laatseisoen-terugveg, het Verstappen die grootste deel van die gaping met Lando Norris in die Bestuurderskampioenskap verklein, maar die titel met twee punte verloor.<ref name=":50" /> Na die somerpouse het Russell vyfde by [[2025 Italiaanse Grand Prix|Monza]] geëindig.<ref>{{Cite news |last1=Smith |first1=Luke |last2=Coleman |first2=Madeline |date=7 September 2025 |title=Italian GP: Verstappen sets new F1 record as McLaren orders spark late drama |url=https://www.nytimes.com/athletic/6607857/2025/09/07/f1-italian-gp-recap-max-verstappen-win-oscar-piastri-lando-norris/ |access-date=21 September 2025 |work=The New York Times |language=en|issn=0362-4331}}</ref> Hy het toe sy sewende podiumplek van die seisoen in [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|Bakoe]] behaal met 'n tweede plek, nadat hy die hele naweek met 'n lugweginfeksie gesukkel het.<ref>{{Cite web |last1=Bailey |first1=Michael |last2=Smith |first2=Luke |date=21 September 2025 |title=How Max Verstappen won F1's 2025 Azerbaijan Grand Prix after Oscar Piastri's Lap 1 crash |url=https://www.nytimes.com/athletic/live-blogs/f1-azerbaijan-gp-live-updates-race-times-results/KgUScRQtq1Tp/ |access-date=21 September 2025 |website=The Athletic |language=en}}</ref> Die volgende rondte in [[2025 Singapoerse Grand Prix|Singapoer]] het Russell kommentators verras deur die voorste wegspringplek met 0.182 sekondes te neem op 'n baan waar Mercedes nie verwag is om mededingend te wees nie.<ref name=":46">{{Cite web |last=Hughes |first=Mark |date=5 October 2025 |title=What sank Verstappen and Norris's Singapore GP win chances |url=https://www.the-race.com/formula-1/max-verstappen-neutralised-george-russell-biggest-threat/ |access-date=5 October 2025 |website=The Race |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Benson |first=Andrew |date=4 October 2025 |title=Russell claims stunning Singapore pole |url=https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/cqlzxdr01yeo |access-date=5 October 2025 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Cozens |first=Jack |date=4 October 2025 |title=Russell takes shock Mercedes pole at Singapore GP |url=https://www.the-race.com/formula-1/russell-takes-singapore-gp-pole-verstappen-angered-by-norris/ |access-date=5 October 2025 |website=The Race |language=en}}</ref> Nadat Verstappen (wat tweede weggespring het) onsuksesvol op gebruikte sagte bande aan die begin gedobbel het, het Russell 'n groot voorsprong gekry en na die oorwinning gesnel.<ref name=":46" /> Na die oorwinning het Mercedes aangekondig dat Russell weer vir die 2026-seisoen geteken het;<ref name=":49" /> hulle het die ooreenkoms later tot 2027 verleng.<ref>{{Cite news |last=Cary |first=Tom |date=26 October 2025 |title=What happened when I played padel with George Russell |url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2025/10/26/george-russell-interview-verstappen-padel-mercedes-2026-f1/ |access-date=26 October 2025 |work=The Telegraph |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref><ref name=":54">{{Cite news |last=Chinchero |first=Roberto |date=4 July 2026 |title=George Russell and Lewis Hamilton contract renewals reveal the Max Verstappen-McLaren rumours to be nonsense |url=https://www.motorsport.com/f1/news/george-russell-and-lewis-hamilton-contract-renewals-reveal-the-max-verstappen-mclaren-rumours-to-be/10836161/ |access-date=5 July 2026 |work=Motorsport.com |language=en|last2=Codling|first2=Stuart}}</ref> Russell het vierde in die Bestuurderskampioenskap geëindig met 319 punte, 169 voor Antonelli.<ref>{{Cite web |title=2025 Drivers' Standings |url=https://www.formula1.com/en/results/2025/drivers |access-date=2025-12-08 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref> Mercedes het teruggekeer na tweede plek in die Bestuurderskampioenskap.<ref>{{Cite web |last=Galloway |first=James |date=2025-12-07 |title=Lando Norris wins Formula 1 world title for first time in Abu Dhabi GP decider to pip Max Verstappen to 2025 crown |url=https://www.skysports.com/f1/news/12040/13480428/lando-norris-wins-formula-1-world-title-for-first-time-in-abu-dhabi-gp-decider-to-pip-max-verstappen-to-crown |access-date=2025-12-08 |website=Sky Sports |language=en}}</ref> Die span het glo sy salaris tot £30 miljoen/jaar verhoog, wat hom die derde hoogsbetaalde bestuurder in Formule Een na Verstappen en Hamilton maak.<ref name=":49">{{Cite web |last=Jackson |first=Kieran |date=15 October 2025 |title=Inside Russell's new Mercedes deal – and why Brit is now poised for F1 title charge |url=https://www.independent.co.uk/f1/george-russell-f1-mercedes-contract-salary-antonelli-b2845889.html |access-date=21 October 2025 |website=The Independent |language=en}}</ref> Aan die einde van die seisoen het [[Autosport]],<ref>{{Cite web |date=2025-12-20 |title=Autosport Top 50 of 2025: #2 George Russell |url=https://www.autosport.com/general/news/autosport-top-50-of-2025-2-george-russell/10785440/ |access-date=2025-12-20 |website=[[Autosport]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-12-19 |title=Top 50 Drivers of 2025 |url=https://www.autosport.com/topic/top-50-drivers-of-2025/2805/?brid=1rmfyYYDbBHnezh5ks7Kmw |access-date=2025-12-20 |website=[[Autosport]] |language=en}}</ref> [[The Daily Telegraph]], ''The Race'', en ''The Athletic'' Russell as die tweede beste jaer in motorsport aangewys, in elke geval agter Verstappen en voor titelwenner Norris.<ref>{{Cite news |last=Slater |first=Luke |date=2025-12-08 |title=F1 driver ratings: Norris misses out on top spot as Hamilton beaten by three rookies |url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2025/12/08/driver-ratings-max-verstappen-lewis-hamilton-lando-norris/ |access-date=2025-12-20 |work=The Telegraph |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref><ref name=":51">{{Cite web |date=2025-12-13 |title=Every 2025 F1 driver ranked from worst to best |url=https://www.the-race.com/formula-1/every-2025-f1-driver-ranked-from-worst-to-best/ |access-date=2025-12-20 |website=The Race |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last1=Smith |first1=Luke |last2=Coleman |first2=Madeline |date=2025-12-24 |title=F1's top 10 drivers of 2025: Verstappen shows his rivals 'who's boss' once again |url=https://www.nytimes.com/athletic/6897591/2025/12/24/formula-1-f1-top-10-drivers-2025-verstappen-norris-piastri/ |access-date=2025-12-31 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |last=Spencer |first=Ed |date=2025-12-19 |title=F1: The Class of 2025 End-of-Season Rankings (5–1) |url=https://www.autoevolution.com/news/f1-the-class-of-2025-end-of-season-rankings-51-262908.html |access-date=2025-12-20 |website=autoevolution |language=en}}</ref> In Formule Een se amptelike meningspeilings het die spanhoofde hom vierde geplaas en die jaers hom derde.<ref>{{Cite web |last=Barretto |first=Lawrence |date=2025-12-30 |title=The top 10 drivers of 2025 – as chosen by the drivers |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/exclusive-the-top-10-f1-drivers-of-2025-as-chosen-by-the-drivers.0quz9TQPmSNBITUwz64d9 |access-date=2025-12-31 |website=Formula One |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Barretto |first=Lawrence |date=2025-12-24 |title=The F1 team bosses choose their top 10 drivers of 2025 |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/exclusive-the-f1-team-bosses-choose-their-top-10-drivers-of-2025.30ev5TbzHuK6hnaiv9k7KI |access-date=2025-12-29 |website=Formula One |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-12-09 |title=2025 F1 drivers ranked: Who had the best season? |url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/2025-f1-drivers-ranked-who-had-the-best-season/ |access-date=2025-12-20 |website=Motor Sport Magazine |language=en}}</ref> Die span se fokus het na 2026 verskuif,<ref>{{Cite web |last1=Vinel |first1=Ben |last2=Faturos |first2=Federico |date=2025-12-07 |title="Overtakes in obscure locations" predicted for F1 2026 with post-DRS cars |url=https://www.motorsport.com/f1/news/overtakes-in-obscure-locations-predicted-for-f1-2026-with-post-drs-cars/10774342/ |access-date=2025-12-08 |website=Motorsport.com |language=en}}</ref> en Russell het een podiumplek in die laaste ses wedrenne in [[2025 Las Vegas Grand Prix|Las Vegas]] behaal, waar hy probleme met die stuur en sy bande hanteer het. Dit was sy loopbaanbeste negende podiumplek van die seisoen.<ref>{{Cite web |last=Curtis |first=Charles |title=Why McLaren was disqualified from F1 Las Vegas Grand Prix |url=https://ftw.usatoday.com/story/sports/2025/11/23/mclaren-disqualified-f1-las-vegas-grand-prix/87432493007/ |access-date=2025-11-23 |website=For The Win |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-11-23 |title=George Russell explains dramatic late-race pace concern |url=https://racingnews365.com/george-russell-explains-dramatic-late-race-pace-concern |access-date=2025-11-23 |website=RacingNews365 |language=en}}</ref> == Formule 1-uitslae == {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:80%" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! [[2017 Formule Een-seisoen|2017]] | [[Force India|Sahara Force India]] | Force India VJM10 | [[Mercedes-AMG]] M08 EQ Power+ [[V6-enjin|V6 t]] |[[2017 Australiese Grand Prix|AUS]] <br />{{0}} |[[2017 Chinese Grand Prix|CHN]] <br />{{0}} |[[2017 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br />{{0}} |[[2017 Russiese Grand Prix|RUS]] <br />{{0}} |[[2017 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br />{{0}} |[[2017 Monaco Grand Prix|MON]] <br />{{0}} |[[2017 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br />{{0}} |[[2017 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br />{{0}} |[[2017 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br />{{0}} |[[2017 Britse Grand Prix|GBR]] <br />{{0}} |[[2017 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br />{{0}} |[[2017 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br />{{0}} |[[2017 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br />{{0}} |[[2017 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br />{{0}} |[[2017 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br />{{0}} |[[2017 Japannese Grand Prix|JPN]] <br />{{0}} |[[2017 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br />{{0}} |[[2017 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] <br />{{0}} |bgcolor="#f0f8ff"| [[2017 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /><small>Toets</small> |bgcolor="#f0f8ff"| [[2017 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /><small>Toets</small> | | | | |style="background:#efefef"| '''–''' |style="background:#efefef"| '''–''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2019 Formule Een-seisoen|2019]] | [[Williams F1|ROKiT Williams Racing]] | [[Williams F1|Williams FW42]] | [[Mercedes-AMG]] F1 M10 EQ Power+ [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Australiese Grand Prix|AUS]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br /><small>15</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Chinese Grand Prix|CHN]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br /><small>15</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br /><small>17</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>15</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Franse Grand Prix|FRA]]<br /><small>19</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br /><small>18</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Britse Grand Prix|GBR]]<br /><small>14</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Duitse Grand Prix|DUI]]<br /><small>11</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><small>15</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br /><small>14</small> |bgcolor="#efcfff"| [[2019 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| [[2019 Russiese Grand Prix|RUS]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Japannese Grand Prix|JPN]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br /><small>17</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br /><small>12</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br /><small>17</small> | | | |style="background:#efefef"| '''20''' |style="background:#efefef"| '''0''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|[[2020 Formule Een-seisoen|2020]] | [[Williams F1|Williams Racing]] | [[Williams F1|Williams FW43]] |rowspan=2|[[Mercedes-AMG]] F1 M11 EQ Performance [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=efcfff| [[2020 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />DNF |bgcolor=cfcfff| [[2020 Stiermarkse Grand Prix|STI]]<br />16 |bgcolor=cfcfff| [[2020 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />18 |bgcolor=cfcfff| [[2020 Britse Grand Prix|GBR]]<br />12 |bgcolor=cfcfff| [[70ste Herdenking Grand Prix|70J]]<br />18 |bgcolor=cfcfff| [[2020 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />17 |bgcolor=efcfff| [[2020 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />DNF |bgcolor=cfcfff| [[2020 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />14 |bgcolor=cfcfff| [[2020 Toskaanse Grand Prix|TOS]]<br />11 |bgcolor=cfcfff| [[2020 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />18 |bgcolor=efcfff| [[2020 Eifelse Grand Prix|EIF]]<br />DNF |bgcolor=cfcfff| [[2020 Portugese Grand Prix|POR]]<br />14 |bgcolor=efcfff| [[2020 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />DNF |bgcolor=cfcfff| [[2020 Turkse Grand Prix|TUR]]<br />16 |bgcolor=cfcfff| [[2020 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />12 | |bgcolor=cfcfff| [[2020 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />15 | | | | | | | |rowspan=2 style="background:#efefef"| '''18''' |rowspan=2 style="background:#efefef"| '''3''' |- | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | <small>Mercedes-AMG F1 W11 EQ</small> | | | | | | | | | | | | | | | |bgcolor=dfffdf| [[2020 Sakhir Grand Prix|SAK]]<br />9{{Pictogram snelste ronde}} | | | | | | | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2021 Formule Een-seisoen|2021]] | [[Williams F1|Williams Racing]] | [[Williams F1|Williams FW43B]] | [[Mercedes-AMG]] F1 M12 E Performance [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=cfcfff| [[2021 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /><small>14</small> |bgcolor=efcfff| [[2021 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Portugese Grand Prix|POR]]<br /><small>16</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /><small>14</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Monaco Grand Prix|MON]] <br /><small>14</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br /><small>17</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Franse Grand Prix|FRA]] <br /><small>12</small> |bgcolor=efcfff| [[2021 Stiermarkse Grand Prix|STI]] <br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /><small>11</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Britse Grand Prix|GBR]] <br /><small>12</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /><small>8</small> |bgcolor=dfdfdf| [[2021 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /><small>2</small>‡ |bgcolor=cfcfff| [[2021 Nederlandse Grand Prix|NED]] <br /><small>17</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /><small>9</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /><small>10</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Turkse Grand Prix|TUR]] <br /><small>15</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /><small>14</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Meksikostad Grand Prix|MXS]] <br /><small>16</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 São Paulo Grand Prix|SAP]] <br /><small>13</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Katarse Grand Prix|KAT]] <br /><small>17</small> |bgcolor=efcfff| [[2021 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]] <br /><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2021 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /><small>DNF</small> | | |bgcolor=efefef|'''15''' |bgcolor=efefef|'''16''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2022 Formule Een-seisoen|2022]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | [[Mercedes-AMG]]<br />F1 W13 | [[Mercedes-Benz|Mercedes-AMG]]<br />F1 M13 E Performance [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=dfffdf| [[2022 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />4 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />5 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />3 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />4 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Miami Grand Prix|MIA]]<br />5 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />3 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Monaco Grand Prix|MON]]<br />5 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />3 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />4 |bgcolor=efcfff| [[2022 Britse Grand Prix|GBR]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2022 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />^'''4'''4 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Franse Grand Prix|FRA]]<br />3 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />3 |bgcolor=dfdfdf| [[2022 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />2 |bgcolor=dfdfdf| [[2022 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />2 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br />3 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />14{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2022 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />8 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2022 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf| [[2022 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />^'''1'''1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2022 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />5 | | |bgcolor=efefef| '''4''' |bgcolor=efefef| '''275''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2023 Formule Een-seisoen|2023]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | [[Mercedes-AMG]]<br />F1 W14 | [[Mercedes-Benz|Mercedes-AMG]]<br />F1 M14 E Performance [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=dfffdf| [[2023 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />4 |bgcolor=efcfff| [[2023 Australiese Grand Prix|AUS]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2023 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />^'''4'''8{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2023 Miami Grand Prix|MIA]]<br />4 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Monaco Grand Prix|MON]]<br />5 |bgcolor=ffdf9f| [[2023 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />3 |bgcolor=efcfff| [[2023 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2023 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Britse Grand Prix|GBR]]<br />5 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />6 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />^'''8'''6 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />17 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br />5 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />16† |bgcolor=dfffdf| [[2023 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Katarse Grand Prix|KAT]]<br />^'''4'''4 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />^'''8'''5 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />6 |bgcolor=efcfff| [[2023 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2023 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br />8 |bgcolor=ffdf9f| [[2023 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />3 | | |bgcolor=efefef|'''8''' |bgcolor=efefef|'''175''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2024 Formule Een-seisoen|2024]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | [[Mercedes-AMG]]<br />F1 W15 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br />F1 M15 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=dfffdf| [[2024 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />5 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />6 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />17^† |bgcolor=dfffdf| [[2024 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />^'''8'''6 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Miami Grand Prix|MIA]]<br />8 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Monaco Grand Prix|MON]]<br />5 |bgcolor=ffdf9f| [[2024 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />4 |bgcolor=ffffbf| [[2024 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />^'''4'''1 |bgcolor=efcfff| [[2024 Britse Grand Prix|GBR]]<br /><small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />8{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=000000 style="color:white"| [[2024 Belgiese Grand Prix|<span style="color: #fff;">BEL</span>]]<br /><small>DSQ</small> |bgcolor=dfffdf| [[2024 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />7 |bgcolor=ffdf9f| [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />3 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />4 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />^'''5'''6 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />5 |bgcolor=dfffdf| [[2024 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />^'''6'''4 |bgcolor=ffffbf| [[2024 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f| [[2024 Katarse Grand Prix|KAT]]<br />^'''4'''3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />5 |bgcolor=efefef|'''6''' |bgcolor=efefef|'''245''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2025 Formule Een-seisoen|2025]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | [[Mercedes-AMG]]<br />F1 W16 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br />F1 M16 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />3 |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />^'''4'''3 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />5 |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />2 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />5 |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]<br />^'''4'''3 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />7 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]<br />11 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />4 |bgcolor=ffffbf| [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfffdf| [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />5 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]<br />10 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />5 |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />4 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />5 |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />2 |bgcolor=ffffbf| [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf| [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />^'''2'''6 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />^'''3'''4 |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br />2 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]<br />^'''2'''6 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />5 |bgcolor=efefef|'''4''' |bgcolor=efefef|'''319''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2026 Formule Een-seisoen|2026]]* | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | [[Mercedes-AMG]]<br />F1 W17 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br />F1 M17 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t h]] |bgcolor=ffffbf| [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf| [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />^'''1'''2 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />4 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br />^'''4'''4 |bgcolor=efcfff| [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />^'''1'''<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff| [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br />12 |bgcolor=dfdfdf| [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br />2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf| [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf| [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br />^'''4'''2 |bgcolor=efcfff| [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />7 |bgcolor=ffdf9f| [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />^'''1'''3 |bgcolor=dfdfdf| [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br />2 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf| [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff| [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />20^† |bgcolor=| [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{0}} | |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|RUS|seasonposition}}*''' |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|RUS|seasonpoints}}*''' |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |} * '''*'''^'''1''' Wenner van die snelwedren. * ^† Uitgeval, maar wel geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die wedrenafstand afgelê het. * ‡ Halwe punte is toegeken in België in 2021 na 'n verkorte wedren weens swaar reën. '''*''' Seisoen is nog aan die gang. == Verwysings == {{Verwysings|3}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} {{DEFAULTSORT:Russell, George}} [[Kategorie:Britse renjaers]] [[Kategorie:Engelse sportlui]] [[Kategorie:Formule Een-renjaers]] [[Kategorie:Geboortes in 1998]] [[Kategorie:Lewende mense]] 5sgrrvzsaaietw79cbvt94vr1qx3v4t 2976740 2976571 2026-10-08T09:17:28Z Aliwal2012 39067 /* Bestuurstyl */ hier gaan ons alweer 2976740 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas renjaer | name = George Russell | image = George Russell, Silverstone 2021 (51350033659) (cropped).jpg | image_size = | alt = | caption = Russell in 2021 | birth_date = {{Geboortedatum en ouderdom|1998|02|15|df=y}} | birth_place = [[King's Lynn]], [[Norfolk]], Engeland | death_date = | death_place = | nationality = {{vlagikoon|GBR}} Brit | Years = | Old Team = [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 2026 Team = [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG Petronas]] | Car number = 63 | Races = {{F1stat|RUS|entries}} ({{F1stat|RUS|starts}} begin) | Championships = 0 | Wins = {{F1stat|RUS|wins}} | Podiums = {{F1stat|RUS|podiums}} | Points = {{F1stat|RUS|careerpoints}} | Poles = {{F1stat|RUS|poles}} | Fastest laps = {{F1stat|RUS|fastestlaps}} | First race = [[2019 Australiese Grand Prix]] | First win = [[2022 São Paulo Grand Prix]] | Last win = [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|2026 Azerbeidjanse GP]] | Last race = {{laaste F1GP}} | Last season = 2025 | Last position = 4de (319 punte) }} '''George Russell''' (gebore [[15 Februarie]] [[1998]]) is 'n [[Verenigde Koninkryk|Britse]] professionele [[Motorsport|motorrenjaer]] wat aan [[Formule Een]] Grands Prix deelneem. Hy het tot 2021 vir die [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedesspan]] deelgeneem, en in 2022 by die [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG fabriekspan]] aangesluit in die plek van die Finse renjaer [[Valtteri Bottas]], wat na [[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] vertrek het. Russell het agt Formule 1-Grands Prix gedurende agt seisoene gewen. == Renloopbaan: Karting == Russell het sy motorsportloopbaan in karting in 2006 begin en in 2009 na die Cadet-klas gevorder. Daardie jaar het hy Britse Kampioen in beide die MSA- en Ope Kampioenskappe geword. In 2010 het hy na die Rotax Mini Max-klas opgeskuif, waar hy Britse Kampioen in die Super One en Formula Kart Stars geword het, terwyl hy ook die Kartmasters Britse Grand Prix gewen het. In 2011 het hy na die KF3-klas opgeskuif, waar hy die SKUSA Supernationals gewen het en kampioen van die CIK-FIA Europese Kampioenskap geword het, 'n titel wat hy in 2012 suksesvol verdedig het. In 2013 het hy 19de in die KF1 CIK-FIA Wêreldkampioenskap geëindig. == Formule Renault == In 2014 het Russell sy debuut in formule-wedrenne gemaak deur in die Formule Renault 2.0 Alpe te ry. Hy was oorspronklik van plan om vir die Prema Powerteam te ry, maar het 'n paar dae voor die begin van die seisoen na Koiranen GP oorgeskakel. Ten spyte daarvan dat hy 'n rennaweek weens siekte gemis het, het hy vierde in die kampioenskap geëindig, met 'n beste resultaat van tweede plek by die Red Bull Ring. Russell het ook in 2014 as gasbestuurder aan twee Eurocup Formule Renault 2.0-rennaweke deelgeneem. By die Moscow Raceway het hy vir Koiranen tot 15de en 22ste plek in die renne gery. Gedurende die laaste rennaweek van die seisoen by Circuito Permanente de Jerez het hy na Tech 1 Racing oorgeskakel en die laaste ren van die seisoen gewen nadat hy vyfde in die eerste ren van die naweek geëindig het. == Formule 4 == In 2014 het Russell ook aan die BRDC Formule 4-kampioenskap deelgeneem, waar hy vir die heersende kampioen Lanan Racing gery het. Hy het twee oorwinnings in die openingsnaweek by Silverstone behaal, en nog twee by Brands Hatch en Oulton Park bygevoeg. By die laaste wedren van die seisoen by die Snetterton Motor Racing Circuit was hy in die stryd om die kampioenskap saam met spanmaat Arjun Maini en HHC Motorsport-jaers Sennan Fielding en Raoul Hyman. Hy het die wedren vanaf die voorste wegspringplek begin en die wedren gewen, met slegs drie punte voor Maini. As prys vir die titel is hy die geleentheid gegee om 'n GP3-motor vir Arden Motorsport by die [[Yas Marina-renbaan]] na die seisoen te toets. In Desember het Russell die jongste wenner ooit van die McLaren Autosport BRDC-toekenning geword, en £100 000 ontvang en die kans om 'n [[McLaren]] Formule 1-motor te toets. == Formule 3 == Russell het sy Formule 3-debuut in 2015 in die Europese Formule 3-kampioenskap vir die Carlin-span gemaak. In die tweede wedren van die eerste wedrennaweek by Silverstone het hy onmiddellik sy eerste wedren in die kampioenskap gewen. Dit was sy enigste oorwinning van die jaar en hy het slegs op die podium by Spa-Francorchamps en die Norisring gestaan. Hy het uiteindelik sesde in die kampioenskap geëindig met 203 punte. Daarbenewens het hy daardie jaar aan die Masters of Formula 3 deelgeneem, waar hy tweede agter [[Antonio Giovinazzi]] geëindig het. In 2016 het Russell teruggekeer na die Europese Formule 3 met die terugkerende HitechGP-span. Hy het twee wedrenne by die Circuit de Pau-Ville en [[Spa-Francorchamps]] gewen en in agt ander wedrenne op die podium geëindig. Dit het hom derde op die puntelys geplaas agter [[Lance Stroll]] en Maximilian Günther met 264 punte. Aan die einde van die seisoen het hy sy debuut in die Macau Grand Prix gemaak, waar hy sewende geëindig het, ook vir Hitech. == Formule 2 == In 2018 het Russell oorbeweeg na Formule 2, waar hy, soos Jack Aitken, sy vennootskap met ART Grand Prix voortgesit het. Hy het altesaam sewe wedrenne gewen by die [[Bakoe-straatrenbaan]], die [[Barcelona-Catalunya-renbaan]], die [[Paul Ricard-renbaan]], die Red Bull Ring, die Autodromo Nazionale Monza, die [[Sochi Autodrom]] en die [[Yas Marina-renbaan]]. Hy was ook in vier ander wedrenne op die podium en is as die klaskampioen in die voorlaaste wedren by Yas Marina gekroon. Met 287 punte was hy 68 punte voor [[Lando Norris]], die nommer twee op die finale ranglys. == Formule 1-loopbaan == In Oktober 2015 het Russell vir die eerste keer 'n Formule Een-motor bestuur toe hy die McLaren MP4-26 by [[Silverstone-renbaan|Silverstone]] getoets het as 'n prys vir die wen van die 2014 Autosport BRDC-toekenning.<ref>{{cite web |last=Turner |first=Kevin |date=22 October 2015 |title=McLaren Autosport BRDC Award winner Russell completes prize F1 test |url=https://www.autosport.com/f1/news/mclaren-autosport-brdc-award-winner-russell-completes-prize-f1-test-4998645/4998645/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221114201150/https://www.autosport.com/f1/news/mclaren-autosport-brdc-award-winner-russell-completes-prize-f1-test-4998645/4998645/ |archive-date=14 November 2022 |accessdate=14 November 2022 |website=autosport.com}}</ref> Nadat hy by die Mercedes Junior-span aangesluit het, het Mercedes hom meer toetsgeleenthede aangebied. Hy het in April 2017 vir die eerste keer 'n Mercedes bestuur en die 2015 Mercedes W06 by Portimão getoets.<ref name=":36">{{Cite web |date=24 June 2017 |title=Mercedes-AMG Petronas Motorsport – George Russell to test W08 in Budapest |url=https://www.mercedesamgf1.com/en/mercedes-amg-f1/george-russell-to-test-w08-in-budapest/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190523211052/https://www.mercedesamgf1.com/en/mercedes-amg-f1/george-russell-to-test-w08-in-budapest/ |archive-date=23 May 2019 |access-date=2 August 2017 |website=Mercedes AMG F1}}</ref> Hy het toe formele toetsritte vir Mercedes (2017 en 2018)<ref name=":36" /><ref>{{cite web |last=Edmondson |first=Laurence |date=1 August 2018 |title=George Russell puts Mercedes on top on final day of Hungaroring test |url=https://www.espn.co.uk/f1/story/_/id/24255335/george-russell-puts-mercedes-top-final-day-hungaroring-test |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221114201148/https://www.espn.co.uk/f1/story/_/id/24255335/george-russell-puts-mercedes-top-final-day-hungaroring-test |archive-date=14 November 2022 |accessdate=14 November 2022 |website=espn.co.uk}}</ref> en [[Force India]]-Mercedes (2018) onderneem.<ref>{{Cite web |last=Galloway |first=James |date=11 December 2018 |title=F1 Testing: Max Verstappen sets Barcelona pace for Red Bull |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/11372420/f1-testing-max-verstappen-sets-pace-mercedes-light-up-barcelona |access-date=5 March 2025 |website=Sky Sports |language=en}}</ref> === Force Indiaspan === Russell het sy Grand Prix-naweekdebuut aan die einde van die 2017-seisoen gemaak, waar hy vir Force India bestuur het tydens vrye oefening by die [[2017 Brasiliaanse Grand Prix|Brasiliaanse]] en die [[2017 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi Grands Prix]].<ref>[https://www.gpupdate.net/nl/f1-nieuws/360714/russell-krijgt-kans-bij-force-india-in-brazilie-en-abu-dhabi/ Russell rijdt in 2017 bij Force India tijdens vrije trainingen van de GP van Brazilië en Abu Dhabi]</ref><ref>{{Cite news |date=7 November 2017 |title=British driver George Russell to debut for Force India in Brazilian Grand Prix practice |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/41907080 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190405042636/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/41907080 |archive-date=5 April 2019 |access-date=8 November 2017 |work=BBC Sport}}</ref> Mercedes het hom in 2018 tot eerstespan-reserwebestuurder bevorder.<ref>{{cite web |last=Larkam |first=Lewis |date=22 February 2018 |title=Wehrlein, Russell to split Mercedes F1 reserve duties in 2018 |url=https://www.crash.net/f1/news/889928/1/wehrlein-russell-split-mercedes-f1-reserve-duties-2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221114201149/https://www.crash.net/f1/news/889928/1/wehrlein-russell-split-mercedes-f1-reserve-duties-2018 |archive-date=14 November 2022 |accessdate=14 November 2022 |website=crash.net}}</ref> === Williams (2019–2021) === In Oktober 2018 het Mercedes gereël dat Russell sy Formule Een-debuut met enjinkliënt [[Williams Grand Prix Engineering|Williams-Mercedes]] sou maak.<ref>{{Cite web |title=Williams sign Mercedes junior Russell on multi-year deal |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.williams-sign-mercedes-junior-russell-on-multi-year-deal.20FsNkLv60MCmc0IGUkEc4.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718133634/https://www.formula1.com/en/latest/article.williams-sign-mercedes-junior-russell-on-multi-year-deal.20FsNkLv60MCmc0IGUkEc4.html |archive-date=18 July 2021 |access-date=18 July 2021 |website=Formula1.com}}</ref> Russell het voorheen aansoek gedoen as 'n Williams-bestuurder nadat hy die 2017 GP3-titel gewen het, maar Williams se Paddy Lowe was onaangeraak deur sy nuwe PowerPoint-aanbieding en Russell het na Formule 2 gevorder.<ref>{{Cite web |last=Hudson |first=Henry |date=10 August 2023 |title=Leclerc, Norris and Russell: rise of F1's 'golden generation' profiled in new bios |url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/leclerc-norris-and-russell-rise-of-f1s-golden-generation-profiled-in-new-bios/ |access-date=5 March 2025 |website=Motor Sport Magazine |language=en}}</ref> Russell het 'n driejaarkontrak by Williams geteken,<ref name=":6">{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Russell admits that three years with Williams was 'too long' – but says there was 'no way out' {{!}} Formula 1® |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-admits-that-three-years-with-williams-was-too-long-there-was-no-way.784NYfK7ijIOTap4tvZ4Yu |access-date=16 October 2024 |website=Formula 1® - The Official F1® Website}}</ref> maar het 'n Mercedes-toetsbestuurder gebly.<ref>{{cite web |last=Galloway |first=James |date=4 December 2019 |title=F1 Testing: George Russell fastest for Mercedes on 2019's final day |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/11877971/f1-testing-george-russell-fastest-for-mercedes-on-2019s-final-day |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221114222625/https://www.skysports.com/f1/news/12433/11877971/f1-testing-george-russell-fastest-for-mercedes-on-2019s-final-day |archive-date=14 November 2022 |accessdate=14 November 2022 |website=skysports.com}}</ref><ref>{{cite web |date=2 August 2021 |title=Russell to drive for Mercedes in this week's 2022 tyre test in Hungary |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.russell-to-drive-for-mercedes-in-this-weeks-2022-tyre-test-in-hungary.20GgIeVh7gtJT5JJhcUkUR.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221117191950/https://www.formula1.com/en/latest/article.russell-to-drive-for-mercedes-in-this-weeks-2022-tyre-test-in-hungary.20GgIeVh7gtJT5JJhcUkUR.html |archive-date=17 November 2022 |access-date=17 November 2022 |website=Formula1.com}}</ref> Hy was vir die [[2019 Formule Een-seisoen|2019-seisoen]] gepaar met [[Robert Kubica]]<ref>{{Cite news |date=22 November 2018 |title=Robert Kubica: Polish driver to make F1 comeback with Williams in 2019 |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/46300009 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181122094105/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/46300009 |archive-date=22 November 2018 |access-date=22 November 2018 |work=BBC Sport}}</ref> en toe met [[Nicholas Latifi]] in 2020 en 2021.<ref>{{Cite web |title=Russell and Latifi to stay on at Williams in unchanged 2021 driver line-up |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.russell-and-latifi-to-stay-on-at-williams-in-unchanged-2021-driver-line-up.2buMT250BE0Ef8Q2bUBDFE.html |access-date=16 July 2020 |website=formula1.com |date=16 July 2020 |archive-date=19 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200919002445/https://www.formula1.com/en/latest/article.russell-and-latifi-to-stay-on-at-williams-in-unchanged-2021-driver-line-up.2buMT250BE0Ef8Q2bUBDFE.html |url-status=live}}</ref> Sy eerste verskyning vir Williams was by die 2018 na-seisoentoets by Yas Marina-renbaan, waar hy die FW41 bestuur het.<ref>{{cite web |last=Smith |first=Luke |date=27 November 2018 |title=George Russell pleased with 'very positive' first Williams F1 test |url=https://www.crash.net/f1/news/911329/1/russell-pleased-very-positive-first-williams-f1-test |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181127161037/https://www.crash.net/f1/news/911329/1/russell-pleased-very-positive-first-williams-f1-test |archive-date=27 November 2018 |accessdate=14 November 2018 |website=crash.net}}</ref> Russell se jare by Williams was moeilik. Mercedes het gehoop dat Williams 'n mededingende motor sou inspan; soos Russell later opgemerk het, het Williams van 2015 tot 2017 niks swakker as vyfde op die vervaardigersrangleer geëindig nie.<ref name=":6" /> Toe Russell egter by Williams aangesluit het, was die span ver agter die res van die veld<ref>{{Cite web |date=March 2019 |title=Russell accepts Williams slowest despite 'big step' |url=https://www.motorsport.com/f1/news/russell-williams-slowest/4345758/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718132131/https://www.motorsport.com/f1/news/russell-williams-slowest/4345758/ |archive-date=18 July 2021 |access-date=18 July 2021 |website=Motorsport.com}}</ref> en hulle kon nie 'n motor vervaardig wat betroubaar om punte kon meeding tot 2021, Russell se laaste jaar by die span nie. Die span was in so 'n geldnood dat hulle oorweeg het om Russell na die [[2020 Formule Een-seisoen|2020-seisoen]] met [[Kevin Magnussen]] te vervang as Magnussen genoeg borggeld kon vind om die span aan die gang te hou.<ref>{{Cite web |last=Gamble |first=Andrew |date=6 November 2021 |title=Williams held talks over axing George Russell before Mercedes move |url=https://www.express.co.uk/sport/f1-autosport/1517363/Williams-George-Russell-Mercedes |access-date=20 September 2024 |website=Express.co.uk}}</ref> In 2018 was Russell die amptelike reserwebestuurder van [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]. In 2019 het hy sy Formule 1-rendebuut as jaer by [[Williams F1|Williams]] gemaak.<ref>[https://nl.motorsport.com/f1/news/george-russell-williams-mercedes-2019/3193708/ Russell maakte in 2019 zijn Formule 1-debuut bij Williams]</ref> As gevolg van Russell se lang lopie by Williams, is hy derde op die lys van meeste wedrenne in 'n loopbaan voordat hy punte aangeteken het, met 37. Die Formule Een-spanhoofde het egter sy vertonings gunstiger beskou. In 2020, 'n jaar waarin Russell slegs drie punte kon aanteken en 18de op die punteleer geëindig het,<ref name=":27">{{Cite web |title=2020 Driver Standings |url=https://www.formula1.com/en/results/2020/drivers |access-date=5 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref> het die spanhoofde hom as daardie jaar se sesde beste bestuurder aangewys.<ref>{{Cite web |title=REVEALED: F1's team bosses choose their Top 10 drivers of 2020 {{!}} Formula 1® |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/revealed-f1s-team-bosses-choose-their-top-10-drivers-of-2020.2z5yo7av41tQC3MrzeFNa3 |access-date=16 October 2024 |website=Formula 1® - The Official F1® Website}}</ref> Daarbenewens het Russell Williams in 2021 terug na respek gelei, met 16 punte en 'n seldsame podiumplek vir Williams.<ref name=":28">{{Cite web |title=2021 Driver Standings |url=https://www.formula1.com/en/results/2021/drivers |access-date=5 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref> ==== 2019-'20 Nuwelingseisoen en eerste punte ==== [[Lêer:George Russell Mugello 2020, race day.jpg|duimnael|Russell by die [[2020 Toskaanse Grand Prix]], waar hy 11de geëindig het.]] In 2019 het Williams gesukkel om goeie vorm te bereik. By Russell se Formule Een-debuut, die [[2019 Australiese Grand Prix|Australiese Grand Prix]], het Russell 19de gekwalifiseer en 16de geëindig.<ref>{{Cite web |date=17 March 2019 |title=Australian Grand Prix |url=https://www.williamsf1.com/racing/news/2019/03/australian-grand-prix |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190323111815/https://www.williamsf1.com/racing/news/2019/03/australian-grand-prix |archive-date=23 March 2019 |access-date=19 February 2025 |website=[[WilliamsF1| Williams Racing]]}}</ref> Hy het erken dat sy ervaring moeilik was en opgemerk dat die motor "vier sekondes van die pas af was" en dat hy verskeie kere verbygesteek is.<ref name=":25">{{Cite news|url=https://www.youtube.com/watch?v=GBqSXuAl3CI |title=Top Drivers on Their First Formula 1 Race {{!}} Lando Norris, George Russell, Ollie Bearman & Alex Albon |date=27 February 2025 |last=High Performance |access-date=5 March 2025 |via=YouTube}} (22:05-25:39)</ref> Williams se stadige pas het in die seisoen voortgeduur, en in die meeste wedrenne was [[Robert Kubica|Kubica]] Russell se enigste kompetisie op die baan: Russell het eers in rondte ses, die [[2019 Monaco Grand Prix|Monaco Grand Prix]], voor 'n motor van 'n ander span geëindig. Hy het Kubica ook by al een-en-twintig wedrenne getroef.<ref>{{cite web |last=Galloway |first=James |date=30 November 2019 |title=F1 2019 qualifying match-ups: Lando Norris finishes ahead at McLaren |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/11874648/f1-2019-qualifying-match-ups-lando-norris-finishes-ahead-at-mclaren |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221114221440/https://www.skysports.com/f1/news/12433/11874648/f1-2019-qualifying-match-ups-lando-norris-finishes-ahead-at-mclaren |archive-date=14 November 2022 |accessdate=14 November 2022 |website=skysports.com}}</ref> Russell se beste plek was 11de by die reëngeteisterde [[2019 Duitse Grand Prix|Duitse Grand Prix]], waar Williams 'n opgradering uitgerol het,<ref>{{Cite web |date=1 August 2019 |title=Kubica had 'mixed feelings' after scoring point as he predicts tough weekend in Hungary |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/kubica-had-mixed-feelings-after-scoring-hockenheim-point-as-he-predicts.5uY9VwdUMAYO5aPUYRApgN |access-date=5 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref> ses motors het sonder klassifikasie onttrek,<ref>{{Cite web |date=8 August 2019 |title=Russell hails 'best weekend of the year' in Hungary after 'absolute disaster' in Germany {{!}} Formula 1® |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-hails-hungary-best-weekend-of-the-year-after-disaster-of-germany.XTIJ2pBeqo8PKnpX6bzU5 |access-date=5 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref> en nog twee motors het elk 'n tydstraf na die wedren ontvang.<ref name=":26">{{Cite web |title=What the teams said – Race day in Germany {{!}} Formula 1® |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-germany-2019.6HeoWvqoqsKvmPTD6tv9ss |access-date=5 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref> Hy het amper 10de geëindig, maar het onsuksesvol gevra om tydens 'n veiligheidsmotorperiode vir gladde bande by die kuipe aan te doen.<ref>{{Cite web |last=Collantine |first=Keith |date=30 July 2019 |title="I think it's slicks, mate": How Russell missed his first chance for points |url=https://www.racefans.net/2019/07/30/i-think-its-slicks-mate-how-russell-missed-his-first-chance-for-points/ |access-date=5 March 2025 |website=RaceFans |language=en}}</ref> In 2023 het Russell opgemerk dat dit die teleurstellendste oomblik van sy loopbaan was. Hy het ook 12de geëindig by die [[2019 Brasiliaanse Grand Prix|Brasiliaanse Grand Prix]] nadat 'n laat veiligheidsmotor hom toegelaat het om homself te ontrond, en het helaas punte met 1.668 sekondes misgeloop. Hy het 20ste in die Bestuurderskampioenskap geëindig en geen punte teenoor Kubica se een aangeteken. Russell het later opgemerk dat dit as 'n mededinger vir hom moeilik was om te sien hoe mede-nuwelinge [[Alexander Albon]] en [[Lando Norris]] om punte en podiumplekke meeding nadat hy hulle die vorige jaar in F2 geklop het.<ref name=":25" /> Williams was meer mededingend op die baan in 2020, maar dit het nie op die puntetabel gewys nie, aangesien Williams die hele jaar geen punte aangeteken het nie.<ref>{{Cite web |last=Horton |first=Phillip |date=28 December 2020 |title=Williams' year-on-year gains 'remarkable' – Latifi |url=https://www.motorsportweek.com/2020/12/28/williams-year-on-year-gains-remarkable-latifi/ |access-date=5 March 2025 |website=Motorsport Week |language=en}}</ref> Russell het egter by verskeie geleenthede byna punte aangeteken, soos die [[2020 Stiermarkse Grand Prix]] (hy het 11de begin, maar na 16de geval nadat hy tydens 'n herbeginrondte in die gruis vasgery het)<ref>{{Cite web |date=12 July 2020 |title=Styrian Grand Prix 2020 race report and highlights: Lewis Hamilton eases to Styrian Grand Prix victory over Bottas as Ferraris collide |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/hamilton-eases-to-styrian-grand-prix-victory-over-bottas-as-ferraris-collide.5PfZ0DxltY7qOrbeVXMLa3 |access-date=5 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=13 July 2020 |title='I messed up' admits George Russell after Lap 4 off in Styrian GP – but says 'slow' Williams was bigger problem {{!}} Formula 1®' |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.i-messed-up-admits-russell-after-lap-4-off-in-styrian-gp-but-says-slow-car.629eTPbqmQWg0ynbcFjbEk.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718132130/https://www.formula1.com/en/latest/article.i-messed-up-admits-russell-after-lap-4-off-in-styrian-gp-but-says-slow-car.629eTPbqmQWg0ynbcFjbEk.html |archive-date=18 July 2021 |access-date=18 July 2021 |website=Formula1.com}}</ref> die [[2020 Britse Grand Prix|Britse Grand Prix]] (het 12de geëindig), die [[2020 Toskaanse Grand Prix|Toskaanse Grand Prix]]<ref>{{cite web |date=13 September 2020 |title=Tuscan GP: George Russell denied first Formula 1 points in cruel finish |url=https://www.skysports.com/f1/news/36305/12071330/tuscan-gp-george-russell-denied-first-formula-1-points-in-cruel-finish |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200918015258/https://www.skysports.com/f1/news/36305/12071330/tuscan-gp-george-russell-denied-first-formula-1-points-in-cruel-finish |archive-date=18 September 2020 |access-date=7 October 2020 |website=skysports.com}}</ref> en die [[2020 Emilia-Romagna Grand Prix|Emilia-Romagna Grand Prix]] (het onder veiligheidsmotortoestande gebots).<ref>{{Cite web|title=Russell: Imola F1 safety car crash the biggest mistake of my career|url=https://www.autosport.com/f1/news/russell-imola-f1-safety-car-crash-the-biggest-mistake-of-my-career-4977629/4977629/|access-date=18 July 2021|website=Autosport.com|date=2 November 2020|archive-date=18 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210718132136/https://www.autosport.com/f1/news/russell-imola-f1-safety-car-crash-the-biggest-mistake-of-my-career-4977629/4977629/|url-status=live}}</ref> Russell het sy eerste punte by die [[2020 Sakhir Grand Prix|Sakhir Grand Prix]] aangeteken, na 'n verrassende bevordering na die Mercedes fabriekspan toe Lewis Hamilton positief getoets het vir COVID-19.<ref>{{Cite web|url=https://www.mercedesamgf1.com/en/news/2020/2020-sakhir-grand-prix/2020-sakhir-grand-prix-reserve-driver-announcement/|title=Mercedes Confirms George Russell for Sakhir GP|website=Mercedesamgf1.com|access-date=2 December 2020|archive-date=2 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201202074256/https://www.mercedesamgf1.com/en/news/2020/2020-sakhir-grand-prix/2020-sakhir-grand-prix-reserve-driver-announcement/|url-status=live}}</ref> Sy vertoning by Sakhir is wyd geprys deur beide Mercedes en die media.<ref>{{Cite web |last=Brundle |first=Martin |author-link=Martin Brundle |date=8 December 2020 |title=Martin Brundle: Sergio Perez, George Russell and the story of a dramatic Sakhir GP |url=https://www.skysports.com/f1/news/24096/12154973/martin-brundle-sergio-perez-george-russell-and-the-story-of-a-dramatic-sakhir-gp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201208224618/https://www.skysports.com/f1/news/24096/12154973/martin-brundle-sergio-perez-george-russell-and-the-story-of-a-dramatic-sakhir-gp |archive-date=8 December 2020 |access-date=9 December 2020 |website=Sky Sports}}</ref><ref>{{cite web |last=Cooper |first=Adam |date=8 December 2020 |title=Mercedes impressed by how Russell handled F1 pressure |url=https://www.motorsport.com/f1/news/mercedes-impressed-by-how-attacking-russell-handled-pressure/4923546/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220615153151/https://www.motorsport.com/f1/news/mercedes-impressed-by-how-attacking-russell-handled-pressure/4923546/ |archive-date=15 June 2022 |access-date=11 April 2022 |website=Motorsport.com}}</ref> Hy het die voorste wegspringplek net-net misgeloop,<ref>{{Cite web |date=5 December 2020 |title=F1 2020 Sakhir Grand Prix – Full Qualifying Results |url=https://www.crash.net/f1/results/949884/1/f1-2020-sakhir-grand-prix-full-qualifying-results |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718132131/https://www.crash.net/f1/results/949884/1/f1-2020-sakhir-grand-prix-full-qualifying-results |archive-date=18 July 2021 |access-date=18 July 2021 |website=Crash}}</ref> spanmaat Valtteri Bottas by die eerste draai verbygesteek en die grootste deel van die wedren voorgeloop. Hy was egter gedwing om twee keer agtereenvolgens in die kuipe te stop nadat die Mercedes-kuipespan per ongeluk Bottas se voorbande op sy motor gemonteer het na 'n radiofout.<ref>{{Cite web|title=Mercedes handed €20,000 fine for Russell tyre mix-up in Sakhir Grand Prix |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.mercedes-handed-eur20-000-fine-for-russell-tyre-mix-up-in-sakhir-grand-prix.3PwKTGxftR3C8ACA5DcDKj.html|access-date=18 July 2021|website=Formula1.com|archive-date=25 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210525200351/https://www.formula1.com/en/latest/article.mercedes-handed-eur20-000-fine-for-russell-tyre-mix-up-in-sakhir-grand-prix.3PwKTGxftR3C8ACA5DcDKj.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |date=7 December 2020 |title=George Russell 'gutted' as Mercedes debut Sakhir GP win is 'taken away' |url=https://www.skysports.com/f1/news/36305/12153661/george-russell-gutted-as-mercedes-sakhir-gp-win-is-taken-away |access-date=6 September 2024 |work=Sky Sports}}</ref> Hy het Bottas 'n tweede keer verbygesteek, na die tweede plek herstel en was op pad na die wedrenleier Sergio Pérez toe 'n pap wiel hom weer kuipe toe gedwing met tien rondtes oor.<ref>{{Cite web|title=2020 Sakhir Grand Prix: Late puncture costs Russell podium place|url=https://www.formula1.com/en/latest/video.2020-sakhir-grand-prix-late-puncture-costs-russell-podium-place.1687521520283184367.html|access-date=18 July 2021|website=Formula1.com|archive-date=18 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210718133637/https://www.formula1.com/en/latest/video.2020-sakhir-grand-prix-late-puncture-costs-russell-podium-place.1687521520283184367.html|url-status=live}}</ref> Hy het negende geëindig en twee punte vir die eindstreep en een punt vir die vinnigste rondte behaal.<ref>{{Cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/russell-losing-victory-twice-in-bahrain-really-bloody-hurts/4922790/|title=George Russell: Losing Bahrain F1 victory twice really hurts|website=Motorsport.com|date=6 December 2020 |access-date=8 December 2020|archive-date=7 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201207020454/https://www.motorsport.com/f1/news/russell-losing-victory-twice-in-bahrain-really-bloody-hurts/4922790/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 December 2020 |title=Sergio Perez takes sensational maiden win in Sakhir GP as tyre mix-up ruins Russell's charge |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.sergio-perez-takes-sensational-maiden-win-in-sakhir-gp-as-tyre-issues-ruin.2TBf7rg5wpgELNALXJLRHV.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201207063434/https://www.formula1.com/en/latest/article.sergio-perez-takes-sensational-maiden-win-in-sakhir-gp-as-tyre-issues-ruin.2TBf7rg5wpgELNALXJLRHV.html |archive-date=7 December 2020 |access-date=8 December 2020 |website=Formula1.com}}</ref> Hy het later opgemerk dat terwyl "ek dieselfde bestuurder [in Sakhir] was as wat ek voorheen was...ek presies dieselfde bestuurder 'n week later was [toe ek vir Williams gery het tydens die seisoen-einde [[2020 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi Grand Prix]] ] toe ek reeds in K1 uitgeval het."<ref name=":1">{{Cite web |title=Hamilton to make Mercedes return in Abu Dhabi after testing Covid-negative, with Russell heading back to Williams |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.hamilton-to-make-mercedes-return-in-abu-dhabi-after-testing-covid-negative.6crMz5aWmfElFkpMdTpLwL.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201210174506/https://www.formula1.com/en/latest/article.hamilton-to-make-mercedes-return-in-abu-dhabi-after-testing-covid-negative.6crMz5aWmfElFkpMdTpLwL.html |archive-date=10 December 2020 |access-date=10 December 2020 |website=Formula1.com}}</ref><ref>{{Cite book |last=Whyman |first=Matt |url=https://books.google.com/books?id=1koSEQAAQBAJ |title=Inside Mercedes F1: Life in the Fast Lane |date=12 November 2024 |publisher=Crown |isbn=978-0-593-73564-0 |pages=32 |language=en}}</ref> In Aboe Dhabi het hy 'n spesiale helm gedra om die Williams-familie te vereer, wat die span in Oktober verkoop het.<ref>{{Cite web |date=11 December 2020 |title=Russell to wear Williams tribute helmet for Abu Dhabi GP. |url=https://www.motorsportweek.com/2020/12/11/russell-to-wear-williams-tribute-helmet-for-abu-dhabi-gp/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201211085234/https://www.motorsportweek.com/2020/12/11/russell-to-wear-williams-tribute-helmet-for-abu-dhabi-gp/ |archive-date=11 December 2020 |access-date=18 July 2021 |website=Motorsportweek.com}}</ref><ref>{{Cite web |last=Shah |first=Kunal |date=30 October 2020 |title=Sir Frank & Claire Williams Both Leave Roles At Legendary F1 Team |url=https://www.kunalsf1blog.com/frank-claire-williams-leave-team/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718132133/https://www.kunalsf1blog.com/frank-claire-williams-leave-team/ |archive-date=18 July 2021 |access-date=18 July 2021 |website=Kunal's F1 Blog}}</ref> Hy het 18de in die Bestuurderskampioenskap geëindig en drie punte aangeteken, alles vir Mercedes. ==== 2021: Nooienspodium ==== Na Russell se sterk vertonings in [[2020 Formule Een-seisoen|2020]], het Mercedes gekyk na nuwe spanlede vir die 2021-seisoen, maar Williams het geweier om hom van sy kontrak vry te stel.<ref name=":6" /> Daarbenewens het die media gespekuleer dat hy [[Valtteri Bottas]] by Mercedes in 2022 sou vervang sodra hul onderskeie kontrakte verstryk het. Die twee aspirante het by die [[2021 Emilia-Romagna Grand Prix]] gebots, toe Russell homself langs Bottas in rondte 30 bevind het. Hy het probeer om Bottas verby te steek, maar het oor 'n nat kol gery en beheer oor sy motor verloor, wat teen Bottas gebots het en 'n dubbele uitval veroorsaak het.<ref>{{Cite web |last=Herbert |first=Danny |date=19 April 2021 |title=Russell and Bottas crash analysis |url=https://drivetribe.com/p/russell-and-bottas-crash-analysis-DUpm07EeT7C8THxciAzozQ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220122153611/https://drivetribe.com/p/russell-and-bottas-crash-analysis-DUpm07EeT7C8THxciAzozQ |archive-date=22 January 2022 |access-date=18 July 2021 |website=DriveTribe}}</ref> Russell het aanvanklik die voorval op Bottas blameer, na die ongeluk na Bottas geloop en sy helm geklap (Bottas het met 'n middelvinger gereageer), en hom daarvan beskuldig dat hy "probeer het om hulle albei te verongeluk".<ref>{{cite web |date=18 April 2021 |title=George Russell and Valtteri Bottas crash: Drivers blame each other for causing 'dangerous' Imola collision |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/12279561/george-russell-and-valtteri-bottas-crash-drivers-blame-each-other-for-causing-dangerous-imola-collision |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418235403/https://www.skysports.com/f1/news/12433/12279561/george-russell-and-valtteri-bottas-crash-drivers-blame-each-other-for-causing-dangerous-imola-collision |archive-date=18 April 2021 |access-date=18 April 2021 |website=Sky Sports}}</ref> Russell het egter later sy bewerings teruggetrek en aan Bottas en Williams om verskoning gevra.<ref>{{Cite web |last=Noble |first=Jonathan |date=19 April 2021 |title=Russell apologises to Bottas after Imola incident |url=https://www.motorsport.com/f1/news/russell-apologises-to-bottas-imola-incident/6350886/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210423065857/https://www.motorsport.com/f1/news/russell-apologises-to-bottas-imola-incident/6350886/ |archive-date=23 April 2021 |access-date=23 April 2021 |website=motorsport.com}}</ref> Mercedes-baas Toto Wolff het erken dat Bottas in die eerste plek nie langs 'n Williams moes gewees het nie, maar het die grootste deel van sy kritiek vir Russell, 'n Mercedes-junior wat pas 'n Mercedes uitgeneem het, gereserveer.<ref>{{Cite news |last=Richards |first=Giles |date=19 April 2021 |title=Toto Wolff rebukes George Russell over Imola F1 crash with Valtteri Bottas |url=https://www.theguardian.com/sport/2021/apr/19/toto-wolff-george-russell-imola-crash-valtteri-bottas-mercedes-williams-f1 |access-date=16 October 2024 |work=The Guardian |issn=0261-3077}}</ref> Beide bestuurders het probeer om die dispuut, ten minste in die openbaar, af te speel nadat Bottas in 2025 weer by Mercedes aangesluit het.<ref>{{Cite web |last=Medland |first=Chris |date=31 January 2025 |title=Russell sees 2025 as the start of a new career chapter as Mercedes' experienced driver |url=https://racer.com/2025/01/31/russell-sees-2025-as-the-start-of-a-new-career-chapter-as-mercedes-experienced-driver/ |access-date=17 February 2025 |website=RACER |language=en |archive-date=16 Februarie 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250216081015/https://racer.com/2025/01/31/russell-sees-2025-as-the-start-of-a-new-career-chapter-as-mercedes-experienced-driver/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=hAw_G3SF6Fk |title=Valtteri Bottas opens up on his role at Mercedes this season |date=10 February 2025 |last=((Sky Sports F1)) |access-date=17 February 2025 |via=YouTube}}</ref> === Mercedes (2022-tans) === [[Lêer:2022 French Grand Prix (52279069978).png|duimnael|180px|Russell tydens die bestuurdersparade by die [[2022 Franse Grand Prix]]]] Russell het in 2022 by Mercedes aangesluit.<ref name=":2">{{Cite web |date=7 September 2021 |title=Mercedes announce George Russell will partner Lewis Hamilton in 2022 as Briton signs long-term deal |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.mercedes-announce-george-russell-will-partner-lewis-hamilton-in-2022.jtndbCmN3CR8Lm9s54e4T.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210907090616/https://www.formula1.com/en/latest/article.mercedes-announce-george-russell-will-partner-lewis-hamilton-in-2022.jtndbCmN3CR8Lm9s54e4T.html |archive-date=7 September 2021 |access-date=7 September 2021 |website=Formula1.com}}</ref> Van 4 tot 6 Desember het Russell vir [[Lewis Hamilton]] tydens die [[2020 Sakhir Grand Prix]] in die Mercedesfabriekspan vervang, aangesien Hamilton positief getoets het vir die [[Covid-19-virus]].<ref>{{nl}} {{Cite web|url=https://www.f1head.nl/nieuws/george-russell-vervangt-hamilton-voor-sahkir-gp/|title=George Russell vervangt Hamilton voor Sahkir GP|date=2 Desember 2020|author=Niek Vleugels}}</ref> In dié wedren het Russell sy eerste punte in Formule 1 aangeteken. Op 7 September 2021 is aangekondig dat Russell die tweede jaer in die Mercedes-span sou wees, vanaf die 2022-seisoen. Van 2022 tot 2024 was Russell die spanmaat van die sewemalige wêreldkampioen Lewis Hamilton.<ref name=":0">{{Cite web |title=Hamilton reveals the key factors behind his Ferrari switch |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/the-stars-aligned-hamilton-reveals-the-key-factors-behind-his-shock-ferrari.2vJRwYdyFN1J3vyTUqZMFr |access-date=30 November 2024 |website=Formula 1® - The Official F1® Website}}</ref> Die span het derde geëindig in 2022, tweede in 2023 en vierde in 2024.<ref name=":0" /> Hamilton het aan die einde van die 2024-seisoen vertrek en is opgevolg deur juniorspanlid [[Kimi Antonelli]].<ref>{{Cite web |date=31 August 2024 |title=Antonelli confirmed as Hamilton's replacement with Mercedes looking ahead to 'next chapter' |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-kimi-antonelli-confirmed-as-lewis-hamiltons-replacement-with.2TeU01Qm9BjQUlBjl9jBTm |access-date=31 August 2024 |website=Formula 1}}</ref> ====2022–2023: Nooiensoorwinning==== Die tydsberekening van Russell se skuif na Mercedes was ongelukkig, aangesien dit saamgeval het met 'n regulasieverandering wat Mercedes se oorheersing van die sport beëindig het.<ref name=":43">{{Cite news |last=Smith |first=Luke |date=25 April 2025 |title=Out of Lewis Hamilton's shadow at Mercedes, George Russell feels ready to be F1 champion |url=https://www.nytimes.com/athletic/6305394/2025/04/25/george-russell-mercedes-top-driver-f1-lewis-hamilton/ |access-date=25 April 2025 |work=The Athletic |language=en |issn=0362-4331}}</ref> Mercedes se nuwe aërodinamiese konsep het baie goed gevaar in simulasies, maar was moeilik om in die ware lewe te bestuur.<ref>{{Cite web |last=Hughes |first=Mark |date=17 May 2023 |title=Why Mercedes has got F1's current era so wrong so far |url=https://www.the-race.com/formula-1/why-mercedes-has-got-f1s-current-era-so-wrong-so-far/ |access-date=9 December 2024 |website=The Race}}</ref> Die span het slegs een oorwinning in die eerste twee jaar van die grondeffek-era behaal.<ref name="auto1">{{Cite web |last=Wood |first=Will |date=4 May 2024 |title=Mercedes swapped one extreme for another with 2024 car design - Russell |url=https://www.racefans.net/2024/05/05/mercedes-swapped-one-extreme-for-another-with-2024-car-design-russell/ |access-date=9 December 2024 |website=RaceFans}}</ref> [[Lêer:2022 British Grand Prix (52382355276).jpg|duimnael|links|Russell by die [[2022 Britse Grand Prix]]. Russell het sy nooiensoorwinning by die [[2022 São Paulo Grand Prix|São Paulo Grand Prix]] behaal.]] Russell en Hamilton het die eerste nege wedrenne van die 2022-seisoen deurgebring om eksperimentele onderdele vir die Mercedes-renmotor te toets.<ref name="TheRace222">{{Cite web |date=24 October 2022 |title=What a winless Hamilton season won't tell you about his 2022 |url=https://the-race.com/formula-1/what-a-winless-hamilton-season-wont-tell-you-about-his-2022/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326200252/https://the-race.com/formula-1/what-a-winless-hamilton-season-wont-tell-you-about-his-2022/ |archive-date=26 March 2023 |access-date=26 March 2023 |website=The Race}}</ref> Alhoewel die jaers elke wedren toetspligte omgeruil het,<ref>{{Cite news |last=Kalinauckas |first=Alex |date=21 January 2023 |title=Russell sees no risk of Hamilton trouble even amid F1 title battle |url=https://www.autosport.com/f1/news/russell-sees-no-risk-of-hamilton-trouble-even-amid-f1-title-battle/10423174/ |access-date=9 December 2024 |work=Autosport}}</ref> het Russell 'n voorsprong van 34 punte oor Hamilton na rondte nege opgebou,<ref>{{Cite web |last=Chiu |first=Nigel |date=19 June 2022 |title=F1 Standings after 2022 Canadian GP |url=https://www.total-motorsport.com/f1-standings-after-2022-canadian-gp/ |access-date=10 December 2024 |website=Total Motorsport |language=en}}</ref> wat spanbaas Toto Wolff toegeskryf het aan Hamilton se eksperimente wat teenproduktief was.<ref>{{Cite web |last1=Collantine |first1=Keith |last2=Cottingham |first2=Claire |date=11 June 2022 |title=Hamilton's recent deficit to Russell is due to 'set-up experiments', says Wolff |url=https://www.racefans.net/2022/06/11/hamiltons-recent-deficit-to-russell-is-due-to-set-up-experiments-says-wolff/ |access-date=9 December 2024 |website=RaceFans}}</ref> Na rondte nege het Russell en Hamilton die seisoen basies gelyk op punte afgesluit, met Russell wat een punt meer as sy spanmaat aangeteken het.<ref name=":17" /> Ten spyte van die ongelukkige seisoen, het Russell verskeie loopbaan-eerstes in 2022 behaal, insluitend sy eerste podium in 'n vollengte-ren in [[2022 Australiese Grand Prix|Melbourne]];<ref>{{Cite web |date=10 April 2022 |title=Standings |url=https://www.formula1.com/en/results.html |access-date=10 April 2022 |website=Formula 1 |archive-date=28 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141028202800/http://www.formula1.com/results/driver/2001/40.html |url-status=live }}</ref> sy eerste voorste wegspringposisie in [[2022 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]];<ref>{{Cite web |title=Russell beats Sainz to take shock maiden pole at Hungaroring as Red Bulls hit trouble |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.mercedes-take-their-first-pole-position-of-2022-as-russell-sets-the-pace-in.6Vqx91758duUbTENjFUaU0.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220730162413/https://www.formula1.com/en/latest/article.mercedes-take-their-first-pole-position-of-2022-as-russell-sets-the-pace-in.6Vqx91758duUbTENjFUaU0.html |archive-date=30 July 2022 |access-date=30 July 2022 |website=Formula1.com}}</ref> en sy eerste Grand Prix- en naelren-oorwinnings by [[2022 São Paulo Grand Prix|Interlagos]].<ref>{{Cite web |last=Benson |first=Andrew |date=13 November 2022 |title=Sao Paulo Grand Prix: George Russell beats Lewis Hamilton to first full Formula 1 win |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/63617916 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221113215610/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/63617916 |archive-date=13 November 2022 |access-date=14 November 2022 |website=[[BBC Sport]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Benson |first=Andrew |date=12 November 2022 |title=Sao Paulo Grand Prix sprint: George Russell takes first win |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/63610213 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221113220202/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/63610213 |archive-date=13 November 2022 |access-date=14 November 2022 |website=[[BBC Sport]]}}</ref> Hy het vierde in die Bestuurderskampioenskap geëindig en sy spanmaat Hamilton met 35 punte geklop.<ref>{{Cite web |last=Larkam |first=Lewis |date=2 December 2022 |title=George Russell reveals reason for Lewis Hamilton's early F1 2022 car experiments: 'I was in a happier place' {{!}} F1 {{!}} Crash |url=https://www.crash.net/f1/news/1018065/1/russell-reveals-reason-hamilton-s-early-f1-2022-experiments |access-date=16 October 2024 |website=www.crash.net}}</ref><ref name=":17">{{Cite web |last=Collantine |first=Keith |date=2 December 2022 |title=Did Russell deserve to out-score Hamilton? Perhaps not - but it was close |url=https://www.racefans.net/2022/12/02/did-russell-deserve-to-out-score-hamilton-perhaps-not-but-it-was-close/ |access-date=16 October 2024 |website=RaceFans}}</ref> [[Beeld:FIA F1 Austria 2023 Nr. 63 (1).jpg|duimnael|Russell by die [[2023 Oostenrykse Grand Prix]]]] 2023 was nog 'n moeilike jaar vir Mercedes en veral vir Russell. Ná 'n paar belowende vertonings aan die begin van die seisoen (hy het die Australiese Grand Prix gelei tot 'n ontydige rooi vlag<ref>{{Cite news |date=2 April 2023 |title='It's just such a shame' says Mercedes' Russell after retiring with power unit issue in Australia |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.its-just-such-a-shame-says-mercedes-russell-after-retiring-with-power-unit.1BhfnePPs7NbkXPJg5yOc1.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230403193314/https://www.formula1.com/en/latest/article.its-just-such-a-shame-says-mercedes-russell-after-retiring-with-power-unit.1BhfnePPs7NbkXPJg5yOc1.html |archive-date=3 April 2023 |access-date=5 April 2023 |work=Formula 1}}</ref> en 'n podiumplek in Barcelona behaal<ref>{{Cite news |last=Cleeren |first=Filip |date= |title=Russell: Double F1 podium "a sign of things to come" for Mercedes |url=https://www.motorsport.com/f1/news/russell-double-podium-a-sign-of-things-to-come-for-mercedes-f1/10478604/ |access-date=10 June 2023 |work=Motorsport.com}}</ref>), het Russell se resultate in die tweede helfte van die seisoen om verskeie redes afgeneem, insluitend 'n rekord van sewe kuipestoppe in een wedren ([[2023 Nederlandse Grand Prix|Zandvoort]]),<ref name=":13">{{Cite web |last= |date=28 November 2023 |title=2023 Formula 1: Records and milestones, more than 40 of them! |url=https://www.grandprix247.com/2023/11/28/2023-formula-1-records-and-milestones-more-than-40-of-them/ |access-date=16 October 2024 |website=GRANDPRIX247}}</ref> 'n toevallige botsing in die laaste rondte ([[2023 Singapoerse Grand Prix|Singapoer]]),<ref>{{cite web |date=17 September 2023 |title=Sainz holds off Norris and fast-charging Mercedes pair to take sensational Singapore Grand Prix victory |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.sainz-holds-off-norris-and-fast-charging-mercedes-pair-to-take-sensational.16sNsRUz2MAFyXxSE3RdwX.html |accessdate=17 September 2023 |website=formula1.com}}</ref> 'n oor-aggressiewe strategiebesluit ([[2023 Japannese Grand Prix|Suzuka]]),<ref name=":5">{{cite web |date=25 September 2023 |title=Lewis Hamilton and George Russell explain dramatic Japanese GP for Mercedes as pair come close to contact at Suzuka |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/12968648/lewis-hamilton-and-george-russell-explain-dramatic-japanese-gp-for-mercedes-as-pair-come-close-to-contact-at-suzuka |accessdate=12 November 2023 |website=skysports.com}}</ref> en Hamilton wat teen hom gebots het na 'n voorry-wegspring ([[2023 Katarse Grand Prix|Lusail]]).<ref>{{cite web |last=Galloway |first=James |date=9 October 2023 |title=Lewis Hamilton: George Russell crash at Qatar GP '100 per cent my fault' as he apologises to Mercedes |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/12980613/lewis-hamilton-george-russell-collision-100-per-cent-my-fault-as-he-apologises-to-mercedes-at-qatar-gp |accessdate=12 November 2023 |website=skysports.com}}</ref> Russell het 'n mate van trots herwin met 'n derde plek by die Aboe Dhabi Grand Prix, wat die tweede plek in die Konstruktorskampioenskap vir Mercedes besorg het. Hy het agtste in die Bestuurderskampioenskap geëindig, die laagste vir 'n Mercedes-bestuurder sedert 2012, en 59 punte agter Hamilton. Na die Aboe Dhabi-wedren het Russell opgemerk dat hy "die span vanjaar 'n paar keer teleurgestel het", maar dat dit "'n enorme voorreg" was om die span te help om tweede te eindig.<ref>{{cite web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.russell-delighted-to-seal-p2-in-constructors-for-mercedes-as-abu-dhabi.1aob76YCwfrGMLnv5CWUb1.html |title=Russell delighted to seal P2 in constructors' for Mercedes as Abu Dhabi podium concludes 'challenging season' |website=formula1.com |date=26 November 2023 |accessdate=26 November 2023}}</ref> Alhoewel hy sy eie seisoen "'n algehele ramp" genoem het,<ref name=":5" /> het Mercedes hom 'n kontrakverlenging van twee jaar aangebied.<ref>{{cite web |url=https://www.mercedesamgf1.com/news/mercedes-extends-driver-line-up-through-2025 |title=Mercedes Extends Driver Line-Up Through 2025 |website=mercedesamgf1.com |date=31 August 2023 |accessdate=1 September 2023}}</ref> ====2024: Laaste jaar met Hamilton==== [[Beeld:FIA F1 Austria 2024 Nr. 63 Russell.jpg|duimnael|links|Russell wen sy tweede wedren by die [[2024 Oostenrykse Grand Prix]].]] Vir die [[2024 Formule Een-seisoen|2024-seisoen]] het Mercedes sy ontwerpkonsep fundamenteel verander.<ref name="auto1"/> Die nuwe Mercedes W15 was vinnig maar onbestendig, hard op bande en moeilik om behoorlik op te stel.<ref name=":02">{{Cite web |last=Hughes |first=Mark |date=24 November 2024 |title=F1 king of cool: why George Russell always had winning hand in Vegas |url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/f1-king-of-cool-why-george-russell-always-had-winning-hand-in-vegas/ |access-date=25 November 2024 |website=Motor Sport Magazine}}</ref> Alhoewel die span tot middel-seisoen nie mededingend was nie, het Russell opgemerk dat die personeel agter die skerms "vordering maak".<ref>{{cite web |date=20 May 2024 |title=Russell won't 'sulk' over losing position to Hamilton in Emilia-Romagna Grand Prix after 'lonely race' for Mercedes |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-wont-sulk-over-losing-position-to-hamilton-in-emilia-romagna-grand.2pMtQP5RZRr64Kb2lg4UtN |accessdate=29 July 2024 |website=formula1.com}}</ref> In rondte drie, die [[2024 Australiese Grand Prix|Australiese Grand Prix]], het Russell 'n hewige botsing beleef toe hy probeer het om Fernando Alonso (wat 'n straf van 20 sekondes gekry het vir die ''rem-onderdrukking'' van Russell) verby te steek vir die sesde plek op die voorlaaste rondte.<ref>{{Cite news |last1=Slater |first1=Luke |last2=Cary |first2=Tom |date=24 March 2024 |title=George Russell's safety fears after horror crash at Australian GP |url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2024/03/24/australian-grand-prix-2024-live-updates-latest-melbourne/ |access-date=5 March 2025 |work=The Telegraph |language=en |issn=0307-1235}}</ref> Die ongeluk het hom vir tien sekondes onbeweeglik en weerloos agter 'n blinde draai van 250 km/h gelaat voordat die rendirekteur die virtuele veiligheidsmotor ontplooi het. Hy het egter ongedeerd daarvan afgekom en met Alonso vergader om sake uit te stryk. Na die wedren het hy gevra vir outomatiese veiligheidsmotors om soortgelyke voorvalle te voorkom.<ref>{{Cite web |last=Wade |first=Stephen |date=4 April 2024 |title=Russell was 'waiting for a disaster to happen' after he crashed at the Australian GP |url=https://www.sandiegouniontribune.com/2024/04/04/russell-was-waiting-for-a-disaster-to-happen-after-he-crashed-at-the-australian-gp/ |access-date=5 March 2025 |website=San Diego Union-Tribune |language=en}}</ref> In die middel van die seisoen het Mercedes in ses agtereenvolgende wedrenne podiumplekke behaal. Russell het van sy beste resultate in jare behaal, insluitend 'n voorste wegspringplek en podiumplek in [[2024 Kanadese Grand Prix|Montreal]],<ref>{{Cite web |date=8 June 2024 |title='I've missed this feeling!' – Russell hails Mercedes progress after Canada pole as he vows to 'go for it' on race day |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/ive-missed-this-feeling-russell-hails-mercedes-progress-after-canada-pole-as.3FNoF51rSbAhHwUKUjTn2u |access-date=9 June 2024 |website=Formula 1® - The Official F1® Website}}</ref><ref>{{cite news |date=9 June 2024 |title=Verstappen beats Norris to victory in thrilling wet/dry Canadian GP |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-beats-norris-to-victory-in-thrilling-wet-dry-canadian-gp.6ytkbh7iDTWC3pJBwiaboI |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240609235243/https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-beats-norris-to-victory-in-thrilling-wet-dry-canadian-gp.6ytkbh7iDTWC3pJBwiaboI |archive-date=9 June 2024 |access-date=10 June 2024 |website=Formula1.com}}</ref> sy tweede loopbaanoorwinning by [[2024 Oostenrykse Grand Prix|Spielberg]] (alhoewel eers nadat die voorlopers gebots het),<ref>{{cite news |date=30 June 2024 |title=Russell claims surprise win in Austria after Verstappen and Norris dramatically collide in battle for the lead |website=Formula1.com |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-claims-surprise-win-in-austria-after-verstappen-and-norris.2Kmxvn4a42JYDFhvklagYk|access-date=30 June 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13161229/austrian-gp-george-russell-ends-mercedes-win-drought-after-max-verstappen-lando-norris-collision|title=Austrian GP: George Russell ends Mercedes win drought after Max Verstappen-Lando Norris collision|website=skysports.com|first=James|last=Galloway|date=1 July 2024|accessdate=29 July 2024}}</ref> 'n voorste plek by [[2024 Britse Grand Prix|Silverstone]] (gevolg deur 'n meganiese uitval),<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/hamilton-beats-verstappen-to-first-win-since-2021-with-record-breaking-9th.3teU9bznaWJlC2TGAYh0Vl|title=Hamilton beats Verstappen to first win since 2021 with record-breaking 9th British Grand Prix victory|website=formula1.com|date=7 July 2024|accessdate=29 July 2024}}</ref> en die eerste Formule Een-renoorwinning (by Spa) wat verloor is weens 'n diskwalifikasie na die wedren sedert 1994,<ref>{{cite news |date=28 July 2024 |title=Russell takes incredible victory in Belgium on aging tyres after thrilling late-race chase from Hamilton |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-takes-incredible-victory-in-belgium-on-aging-tyres-after-thrilling.3FufXdo4r40I7kv5mJLMMR |access-date=28 July 2024 |website=Formula1.com}}</ref> waarvoor die span verantwoordelikheid geneem het.<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/wolff-apologises-to-russell-after-mercedes-mistake-leads-to-belgian-gp.3iQ5OuQj81l7DQbCaYKKt9|title=Wolff apologises to Russell after Mercedes 'mistake' leads to Belgian GP disqualification|website=formula1.com|date=28 July 2024|accessdate=29 July 2024}}</ref> Die span se vorm het meer onbestendig geraak soos die jaar aangegaan het, maar Russell het by verskeie wedrenne vir oorwinnings meegeding. By die [[2024 São Paulo Grand Prix|São Paulo Grand Prix]] het Russell die wedren gelei totdat Mercedes hom beveel het om die kuipe vir nuwe bande in te slaan net voordat 'n rooi vlag sy mededingers 'n "gratis" bandruil gegee het.<ref>{{Cite web |last=Powling |first=Taylor |date=10 November 2024 |title=Mercedes explains call to overrule George Russell in F1 Brazil GP |url=https://www.motorsportweek.com/2024/11/10/mercedes-explains-call-to-overrule-george-russell-in-f1-brazil-gp/ |access-date=11 November 2024 |website=Motorsport Week}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mann-Bryans |first=Mark |date=3 November 2024 |title=Frustrated Russell wanted to ignore Mercedes pit call in Brazilian GP |url=https://www.motorsport.com/f1/news/frustrated-russell-wanted-to-ignore-mercedes-pit-call-in-brazilian-gp/10670393/ |access-date=4 November 2024 |website=www.motorsport.com}}</ref> Russell het die [[2024 Las Vegas Grand Prix]] oorheers, deur op die voorste wegspringplek te kwalifiseer en 49 uit 50 rondtes voor te loop om sy derde loopbaanoorwinning te behaal.<ref>{{cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/f1-las-vegas-gp-russell-wins-verstappen-fourth-title/10675984/|title=F1 Las Vegas GP: Verstappen secures fourth title as Russell dominates race|date=24 November 2024|access-date=24 November 2024|website=[[Autosport]]|first=Jake|last=Boxall-Legge}}</ref> Russell het weer in [[2024 Katarse Grand Prix|Katar]] op die voorste wegspringplek gekwalifiseer nadat [[Max Verstappen]] 'n roosterstraf opgelê is omdat hy onnodig stadig voor Russell gery het, wat op 'n uitrondte was.<ref>{{cite web |last=Benson |first=Andrew |date=30 November 2024 |title=Russell promoted to pole by Verstappen grid penalty |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cy7d7mn83e5o |access-date=2 December 2024 |website=[[BBC Sport]]}}</ref> Verstappen het Russell se appèlle aan die beamptes vir sy straf veroordeel en gesê dat hy "alle respek" vir hom verloor het,<ref>{{cite web |last=Benson |first=Andrew |date=1 December 2024 |title=Verstappen has 'lost all respect' for Russell |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/c0rnwzvd9y9o |access-date=2 December 2024 |website=[[BBC Sport]]}}</ref> en Russell gewaarsku dat hy hom ten alle koste sou verbysteek<ref>{{Cite web |last1=Boxall-Legge |first1=Jake |last2=Kalinauckas |first2=Alex |date=1 December 2024 |title=Verstappen 'lost all respect' for Russell after Qatar GP stewards' room conduct |url=https://www.motorsport.com/f1/news/verstappen-lost-all-respect-for-russell-after-qatar-gp-stewards-room-conduct/10678443/ |access-date=2 December 2024 |website=Motorsport.com}}</ref> — Russell het beweer dat hy gesê het hy hom 'in die muur sou sit', wat Verstappen natuurlik ontken het.<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cn4x21xwp8go |title=I'm not going to take Verstappen attacks - Russell |website=[[BBC Sport]] |date=5 December 2024 |access-date=5 December 2024 |first=Andrew |last=Benson}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Sutill |first1=Josh |last2=Straw |first2=Edd |last3=Hughes |first3=Mark |date=5 December 2024 |title='Put you on your f***ing head' - Verstappen-Russell row escalates |url=https://www.the-race.com/formula-1/put-you-on-your-f-ing-head-extraordinary-verstappen-russell-f1-row-escalation/ |access-date=5 December 2024 |website=The Race}}</ref> Verstappen het hom in draai een verbygesteek, met Russell wat vierde geëindig het na twee veiligheidsmotorperiodes.<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cgrwj08xgv9o |website=[[BBC Sport]] |first=Andrew |last=Benson |date=1 December 2024| access-date=2 December 2024 |title=Verstappen wins in Qatar after Norris penalty}}</ref> Russell het sesde in die Bestuurderskampioenskap geëindig, 22 punte voor Hamilton.<ref>{{Cite web |title=2024 Driver Standings |url=https://www.formula1.com/en/results/2024/drivers |access-date=9 December 2024 |website=Formula 1® - The Official F1® Website}}</ref> Die span het van tweede na vierde plek in die Vervaardigerskampioenskap geval, maar het vier oorwinnings behaal,<ref>{{Cite web |date=24 February 2025 |title=Wolff launches 2025 Mercedes: 'Exciting new era' |url=https://www.espn.com/f1/story/_/id/43993158/mercedes-rolls-2025-formula-1-car-bahrain |access-date=27 October 2025 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> wat hul totaal van die vorige twee seisoene verviervoudig het.<ref name=":0" /> Gedurende die drie jaar van die Russell-Hamilton-vennootskap was die Mercedes-jaers gelykop op die baan.<ref>{{Cite web |date=8 December 2024 |title=Our verdict on the end of Hamilton-Mercedes + what it means for 2025 |url=https://www.the-race.com/formula-1/our-verdict-lewis-hamilton-end-to-mercedes-stint/ |access-date=9 December 2024 |website=The Race}}</ref> Russell het Hamilton in twee uit drie seisoene oortref, drie oorwinnings teenoor Hamilton se twee behaal, en Hamilton met 39–29 uitoorlê,<ref>{{Cite web |last=Benson |first=Andrew |date=6 March 2025 |title=George Russell on partnering Lewis Hamilton, Max Verstappen and how he believes 'my time will come' |url=https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/cvge7048ppdo |access-date=24 March 2025 |website=BBC Sport |language=en}}</ref> terwyl Hamilton 20 podiumplekke behaal het teenoor Russell se 14<ref>{{Cite web |last=Gassman |first=Alex |date=4 December 2024 |title=Lewis Hamilton and George Russell tied on points after 3 years as Mercedes teammates |url=https://oversteer48.com/hamilton-russell-tied-points/ |access-date=9 December 2024 |website=oversteer48}}</ref> en Russell op totale punte (697–695) geklop het nadat hy Russell in die laaste rondte van [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|sy laaste wedren met Mercedes]] verbygesteek het.<ref name=":16">{{Cite web |last=Benson |first=Andrew |date=8 December 2024 |title=Lewis Hamilton says he 'finished on a high' at Mercedes after 12 years together |url=https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/cq8qkkzq2lgo |access-date=9 December 2024 |website=BBC Sport}}</ref> Nadat die 2024-seisoen geëindig het, het Russell gesê dat hy "soveel by [Hamilton] geleer het as 'n bestuurder en 'n persoon,"<ref name=":16" /> en op sy persoonlike webwerf geskryf dat Hamilton "nie net die grootste bestuurder van alle tye is nie," maar ook "die tipe persoon wat elke renjaer moet streef om te wees."<ref>{{Cite web |date=8 December 2024 |title=Fifth-place finish for George in season finale |url=https://www.georgerussell63.com/press/fifth-place-finish-for-george-in-season-finale |access-date=9 December 2024 |website=GeorgeRussell63.com}}</ref> ====2025: Kontrakjaar==== [[Beeld:2025 Japan GP - Mercedes - George Russell - FP2.jpg|duimnael|regs|Russell bestuur die Mercedes W16 by die [[2025 Japannese Grand Prix]].]] In 2025 was dit tyd vir Russell om sy kontrak met Mercedes te herbeding.<ref name=":33">{{Cite web |last=Kisby |first=Cambridge |date=12 February 2025 |title=Every F1 driver out of contract at the end of 2025 |url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/every-f1-driver-out-of-contract-at-the-end-of-2025/ |access-date=5 March 2025 |website=Motor Sport Magazine |language=en}}</ref> Hy het ook 'n nuwe spanmaat, die agtienjarige akademiebestuurder [[Kimi Antonelli]], gekry, wat as "F1 se opkomende ster" bestempel is.<ref>{{Cite web |last=Edmondson |first=Laurence |date=15 October 2024 |title=Heir to Hamilton's throne: Antonelli is F1's next big thing |url=https://www.espn.com/racing/f1/story/_/id/41810178/heir-lewis-hamilton-throne-andrea-kimi-antonelli-f1-mercedes-next-big-thing |access-date=27 October 2025 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> Die verdedigende wêreldvervaardigerskampioen, [[McLaren]], was die volslae gunsteling en het ook albei titels verower. Aan die begin van die seisoen het Russell gemeen dat die MCL39 vinnig genoeg was om elke Grand Prix te wen.<ref>{{Cite web |last=Benson |first=Andrew |date=20 March 2025 |title=Chinese Grand Prix: McLaren advantage bigger than Red Bull ever had, says George Russell |url=https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/c62z1nyw7g4o |access-date=23 March 2025 |website=BBC Sport |language=en}}</ref> McLaren het Russell se voorspelling as hiperbolies afgemaak,<ref>{{Cite news |last=Cary |first=Tom |date=21 March 2025 |title=Lando Norris accuses British rival George Russell of 'playing mind games' |url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2025/03/21/lando-norris-accuses-george-russell-mind-games/ |access-date=23 March 2025 |work=The Telegraph |language=en |issn=0307-1235}}</ref> maar het voortgegaan om die vervaardigerstoneel te oorheers met sewe 1-2's en 12 oorwinnings in die eerste 18 wedrenne.<ref>{{Cite web |last=Saunders |first=Nate |date=5 October 2025 |title=McLaren win back-to-back F1 constructors' championship; 10th overall |url=https://www.espn.com/f1/story/_/id/46332070/mclaren-wins-back-back-f1-constructors-title |access-date=5 October 2025 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> Daarbenewens is McLaren se Lando Norris as jaerskampioen gekroon tydens die [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|laaste wedren van die seisoen]].<ref name=":50">{{Cite news |last=Cary |first=Tom |date=2025-12-07 |title=Max Verstappen bristles at suggestion George Russell crash cost him the title |url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2025/12/07/max-verstappen-george-russell-crash-f1-title/ |access-date=2025-12-08 |work=The Telegraph |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref> Russell het die seisoen geopen met vier podiumplekke in ses wedrenne by [[2025 Australiese Grand Prix|Albert Park]], [[2025 Chinese Grand Prix|Shanghai]], [[2025 Bahreinse Grand Prix|Sakhir]], en [[2025 Miami Grand Prix|Miami]], hoofsaaklik agter een of albei McLarens.<ref>{{Cite news |last=Coleman |first=Madeline |date=17 March 2025 |title=In Kimi Antonelli's F1 debut, Mercedes glimpses a hopeful post-Hamilton future |url=https://www.nytimes.com/athletic/6208349/2025/03/17/kimi-antonelli-mercedes-f1-australian-gp/ |access-date=18 March 2025 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref name=":39">{{Cite web |last=Mann-Bryans |first=Mark |date=23 March 2025 |title=F1 Chinese GP: Piastri dominates, Norris defies brake woes to complete McLaren 1-2 |url=https://www.autosport.com/f1/news/f1-chinese-gp-piastri-wins-in-dominant-mclaren-1-2/10706307/ |access-date=23 March 2025 |website=[[Autosport]] |publisher=Motorsport Network |language=en}}</ref><ref name=":40">{{Cite web |date=13 April 2025 |title=Bahrain GP: Oscar Piastri claims dominant win as George Russell holds off Lando Norris for second |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13347935/bahrain-gp-oscar-piastri-claims-dominant-win-as-george-russell-holds-off-lando-norris-for-second |access-date=13 April 2025 |website=Sky Sports |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Heverin |first=Dane |date=4 May 2025 |title=Piastri nails historic title statement as Norris dealt fresh blow in Miami drama |url=https://www.foxsports.com.au/motorsport/f1-2025-miami-grand-prix-race-live-updates-oscar-piastri-grid-position-start-time-aest-starting-grid-result-how-to-stream/news-story/f5e94b0a0c02c40b0899c7f18c706b8a |access-date=4 May 2025 |website=Fox Sports |language=en}}</ref> In Australië het hy konserwatief gejaag in afwisselend-reënerige toestande en die derde plek geërf toe [[Oscar Piastri]] van die baan afgegly het.<ref>{{Cite web |last=Harrington |first=Alex |date=16 March 2025 |title=George Russell's strategy gamble pays off in rain-hit Australia GP: &quot;Most decisive decision I've ever taken&quot; |url=https://www.motorsport.com/f1/news/george-russells-strategy-gamble-pays-off-in-rain-hit-australia-gp-most-decisive-decision-ive-ever-t/10704037/ |access-date=16 March 2025 |website=Motorsport.com |language=en}}</ref><ref name=":38">{{Cite web |date=16 March 2025 |title=Russell podium pride as Mercedes 'a step ahead of Ferrari' |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-believes-mercedes-look-a-step-ahead-of-ferrari-as-he-shares-podium.2SzY70eXKOspW2fudHWMmh |access-date=16 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 March 2025 |title=Home race 'curse' knocks Piastri off podium |url=https://www.espn.com/f1/story/_/id/44273640/australian-gp-podium-slips-away-oscar-piastri-suffers-home-race-curse |access-date=16 March 2025 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> By Shanghai het Russell tweede gekwalifiseer vir die hoofren, wat die twee McLarens verdeel het; sterk spanwerk van McLaren het Lando Norris toegelaat om hom by draai een verby te steek,<ref>{{Cite web |last=Thukral |first=Rachit |date=23 March 2025 |title=George Russell: I would have passed Lando Norris if I had half a lap more |url=https://www.crash.net/f1/news/1065809/1/george-russell-i-would-have-passed-lando-norris-if-i-had-half-lap-more |access-date=23 March 2025 |website=Crash.net |language=en}}</ref> en Russell het derde geëindig.<ref name=":39" /> Na 'n stil vyfde plek by Suzuka met byna geen verbysteek binne die top 10 nie,<ref>{{Cite news |last1=Harrington |first1=Alex |last2=Vording |first2=Ronald |date=7 April 2025 |title=Max Verstappen Explains Lack of Overtaking After 'Dull' Japanese GP |url=https://www.motorsport.com/f1/news/max-verstappen-explains-lack-of-overtaking-after-dull-japanese-gp/10710845/ |access-date=13 April 2025 |work=Motorsport.com}}</ref><ref>{{Cite news |last=Chiu |first=Nigel |date=6 April 2025 |title=Japanese GP: Max Verstappen fends off Lando Norris and Oscar Piastri to win his first F1 race of 2025 season |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13342479/japanese-gp-max-verstappen-fends-off-lando-norris-and-oscar-piastri-to-win-his-first-f1-race-of-2025-season |archive-url=https://web.archive.org/web/20250407105511/https://www.skysports.com/f1/news/12433/13342479/japanese-gp-max-verstappen-fends-off-lando-norris-and-oscar-piastri-to-win-his-first-f1-race-of-2025-season |archive-date=7 April 2025 |access-date=13 April 2025 |work=Sky Sports |language=en-GB |url-status=live }}</ref> het Russell in Bahrein teruggekeer: hy het Norris in die laaste rondtes afgeweer om tweede te eindig – deur foutiewe remme en elektronika te oorkom<ref>{{Cite web |last=Mee |first=Lydia |date=13 April 2025 |title=FIA delivers verdict after George Russell's DRS issue scrutinised |url=https://www.motorsport.com/f1/news/fia-delivers-verdict-after-george-russells-drs-issue-scrutinised/10713017/ |access-date=13 April 2025 |website=Motorsport.com |language=en}}</ref> – en het wydverspreide lof van die media ontvang vir sy aanpasbare prestasie.<ref>{{Cite news |last=Coleman |first=Madeline |date=14 April 2025 |title=How George Russell finished second in Bahrain Grand Prix with malfunctioning car |url=https://www.nytimes.com/athletic/6276529/2025/04/14/george-russell-bahrain-grand-prix-mercedes-f1/ |access-date=14 April 2025 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |last=Chinchero |first=Roberto |date=14 April 2025 |title=Russell moves closer to new Mercedes F1 contract |url=https://www.autosport.com/f1/news/russell-moves-closer-to-new-mercedes-f1-contract/10713402/ |access-date=14 April 2025 |website=Autosport |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Mitchell-Malm |first1=Scott |last2=Straw |first2=Edd |last3=Noble |first3=Jon |date=14 April 2025 |title=Everything we learned at F1's Bahrain Grand Prix |url=https://www.the-race.com/formula-1/everything-we-learned-2025-f1-bahrain-grand-prix/ |access-date=14 April 2025 |website=The Race |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Hughes |first=Mark |date=14 April 2025 |title=Monday Morning Debrief: How George Russell held onto a brilliant P2 in Bahrain – despite car failures, tyre woes and a charging Lando Norris on his tail |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/monday-morning-debrief-how-russell-held-onto-a-brilliant-p2-in-bahrain.DLYkcuH5nFYLyQxogtNQe |access-date=14 April 2025 |website=Formula One |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Richards |first=Giles |date=13 April 2025 |title=McLaren's Oscar Piastri surges to dominant victory at Bahrain F1 GP |url=https://www.theguardian.com/sport/2025/apr/13/mclarens-oscar-piastri-surges-to-dominant-victory-at-bahrain-f1-gp |access-date=14 April 2025 |work=The Guardian |language=en |issn=0261-3077}}</ref> Mercedes het gesukkel met oorverhitting van bande en het tot vyfde en sesde plekke in [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|Djeddah]] teruggesak.<ref>{{Cite news |last=Selleck |first=Emily |date=20 April 2025 |title=Wolff laments "worst performance of the season" for Mercedes in Jeddah |url=https://www.autosport.com/f1/news/wolff-laments-worst-performance-of-the-season-for-mercedes-in-jeddah/10715585/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250428134159/https://www.autosport.com/f1/news/wolff-laments-worst-performance-of-the-season-for-mercedes-in-jeddah/10715585/ |archive-date=28 April 2025 |access-date=4 May 2025 |work=Autosport |language=en |url-status=live }}</ref> By Miami is Russell vir die eerste keer deur Antonelli uitoorlê,<ref>{{Cite web |last=Chiu |first=Nigel |date=4 May 2025 |title=Miami Grand Prix: Will rain spoil Lando Norris' bid to beat Max Verstappen and take championship lead from Oscar Piastri? |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13360605/miami-grand-prix-will-rain-spoil-lando-norris-bid-to-beat-max-verstappen-and-take-championship-lead-from-oscar-piastri |access-date=4 May 2025 |website=Sky Sports |language=en}}</ref> voordat 'n onkonvensionele besluit om die Grand Prix op harde bande te begin, beloon is met 'n byna gratis kuipestop onder virtuele veiligheidsmotortoestande, wat hom gehelp het om derde te eindig.<ref>{{Cite web |last=Khorounzhiy |first=Valentin |date=4 May 2025 |title=McLaren destroys F1 rivals in Miami GP as Piastri wins again |url=https://www.the-race.com/formula-1/mclaren-destroys-f1-rivals-in-miami-gp-as-oscar-piastri-wins-again/ |access-date=4 May 2025 |website=The Race |language=en}}</ref> Mercedes het begin om groot opgraderings tydens die Imola-Monaco-Barcelona-driebeen-wedrenne te toets,<ref>{{Cite web |last1=Mitchell-Malm |first1=Scott |last2=Noble |first2=Jon |date=16 May 2025 |title=Mercedes' first big update of 2025 revealed |url=https://www.the-race.com/formula-1/mercedes-imola-f1-package-after-lacking-enormous-or-sexy-upgrades/ |access-date=19 May 2025 |website=The Race |language=en}}</ref> maar die span het oor die algemeen nie die spoed gehad om vir oorwinnings mee te ding nie. Die Mercedes W16 se nuwe vering was besonder enigmaties: bekendgestel by Imola, is dit ná een middelmatige wedren onttrek. Die span het dit drie rondes later in Montreal weer bekendgestel,<ref>{{Cite web |last=Noble |first=Jon |date=12 June 2025 |title=Mercedes reverts to new suspension it parked after its debut |url=https://www.the-race.com/formula-1/mercedes-reverts-to-new-suspension-it-parked-after-its-debut/ |access-date=5 August 2025 |website=The Race |language=en}}</ref> en Russell het die wedren van begin tot einde beheer en sy eerste Formule Een -driekuns behaal (voorwegspring inneem, wen en die vinnigste rondte aangeteken).<ref>{{Cite web |date=15 June 2025 |title=Russell wins in Montreal as Mercedes rule the roost |url=https://press.pirelli.com/russell-wins-in-montreal-as-mercedes-rule-the-roost/ |access-date=17 June 2025 |website=Pirelli |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 June 2025 |title=Antonelli: F1 podium 'better than I imagined' |url=https://www.espn.com/f1/story/_/id/45520301/antonelli-f1-podium-better-imagined |access-date=17 June 2025 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> Die verbetering het egter vinnig vervaag, en by [[2025 Belgiese Grand Prix|Spa-Francorchamps]] het Russell opgemerk dat die temperamentvolle W16 selfs in relatief gunstige toestande gesukkel het.<ref>{{Cite web |last=Mee |first=Lydia |date=27 July 2025 |title=George Russell to hold &quot;big meeting&quot; with Mercedes over F1 performance drop |url=https://www.motorsport.com/f1/news/george-russell-to-hold-big-meeting-with-mercedes-over-f1-performance-drop/10745965/ |access-date=28 July 2025 |website=Motorsport.com |language=en}}</ref> Mercedes het een rondte later in [[2025 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]] na die vorige vering teruggekeer,<ref>{{Cite web |last1=Suttill |first1=Josh |last2=Straw |first2=Edd |date=31 July 2025 |title=Mercedes makes another spec U-turn to stop F1 form tailspin |url=https://www.the-race.com/formula-1/mercedes-rear-suspension-upgrade-dropped-second-time-russell-antonelli/ |access-date=5 August 2025 |website=The Race |language=en}}</ref> en Russell het 'n podiumplek behaal nadat hy [[Charles Leclerc]], wie se motor dramaties verswak het, agternagesit het.<ref>{{Cite news |last1=Smith |first1=Luke |last2=Coleman |first2=Madeline |date=3 August 2025 |title=Hungarian Grand Prix: Norris wins a thriller over Piastri, Leclerc's victory evaporates |url=https://www.nytimes.com/athletic/6533166/2025/08/03/hungarian-grand-prix-2025-result-lando-norris-mclaren-charles-leclerc/ |access-date=5 August 2025 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Afgesien van hierdie twee podiumplekke, was Russell se naasbeste einde 'n chaotiese vierde plek in Barcelona waar hy vierde gekwalifiseer het, twee plekke aan die begin verloor het, Lewis Hamilton ondersny het, die vierde geplaasde Max Verstappen in die laaste rondtes verbygesteek het na 'n veiligheidsmotor-herbegin, en teen die einde van die wedren deur Verstappen getref is, waaroor die Nederlander sy spyt uitgespreek het.<ref>{{Cite news |last=Cary |first=Tom |date=1 June 2025 |title=George Russell: Disqualify Max Verstappen for 'deliberate' crash |url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2025/06/01/max-verstappen-vs-george-russell-crash-breakdown/ |access-date=1 June 2025 |work=The Telegraph |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref><ref>{{Cite web |last=Noble |first=Jon |date=2 June 2025 |title=Verstappen concedes Russell clash shouldn't have happened |url=https://www.the-race.com/formula-1/verstappen-says-russell-f1-spanish-gp-clash-should-not-happen/ |access-date=2 June 2025 |website=The Race |language=en}}</ref> Verstappen het 'n tydstraf ontvang vir die tref van Russell, wat hom nege kampioenskapspunte gekos het. Ironies genoeg, na 'n laatseisoen-terugveg, het Verstappen die grootste deel van die gaping met Lando Norris in die Bestuurderskampioenskap verklein, maar die titel met twee punte verloor.<ref name=":50" /> Na die somerpouse het Russell vyfde by [[2025 Italiaanse Grand Prix|Monza]] geëindig.<ref>{{Cite news |last1=Smith |first1=Luke |last2=Coleman |first2=Madeline |date=7 September 2025 |title=Italian GP: Verstappen sets new F1 record as McLaren orders spark late drama |url=https://www.nytimes.com/athletic/6607857/2025/09/07/f1-italian-gp-recap-max-verstappen-win-oscar-piastri-lando-norris/ |access-date=21 September 2025 |work=The New York Times |language=en|issn=0362-4331}}</ref> Hy het toe sy sewende podiumplek van die seisoen in [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|Bakoe]] behaal met 'n tweede plek, nadat hy die hele naweek met 'n lugweginfeksie gesukkel het.<ref>{{Cite web |last1=Bailey |first1=Michael |last2=Smith |first2=Luke |date=21 September 2025 |title=How Max Verstappen won F1's 2025 Azerbaijan Grand Prix after Oscar Piastri's Lap 1 crash |url=https://www.nytimes.com/athletic/live-blogs/f1-azerbaijan-gp-live-updates-race-times-results/KgUScRQtq1Tp/ |access-date=21 September 2025 |website=The Athletic |language=en}}</ref> Die volgende rondte in [[2025 Singapoerse Grand Prix|Singapoer]] het Russell kommentators verras deur die voorste wegspringplek met 0.182 sekondes te neem op 'n baan waar Mercedes nie verwag is om mededingend te wees nie.<ref name=":46">{{Cite web |last=Hughes |first=Mark |date=5 October 2025 |title=What sank Verstappen and Norris's Singapore GP win chances |url=https://www.the-race.com/formula-1/max-verstappen-neutralised-george-russell-biggest-threat/ |access-date=5 October 2025 |website=The Race |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Benson |first=Andrew |date=4 October 2025 |title=Russell claims stunning Singapore pole |url=https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/cqlzxdr01yeo |access-date=5 October 2025 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Cozens |first=Jack |date=4 October 2025 |title=Russell takes shock Mercedes pole at Singapore GP |url=https://www.the-race.com/formula-1/russell-takes-singapore-gp-pole-verstappen-angered-by-norris/ |access-date=5 October 2025 |website=The Race |language=en}}</ref> Nadat Verstappen (wat tweede weggespring het) onsuksesvol op gebruikte sagte bande aan die begin gedobbel het, het Russell 'n groot voorsprong gekry en na die oorwinning gesnel.<ref name=":46" /> Na die oorwinning het Mercedes aangekondig dat Russell weer vir die 2026-seisoen geteken het;<ref name=":49" /> hulle het die ooreenkoms later tot 2027 verleng.<ref>{{Cite news |last=Cary |first=Tom |date=26 October 2025 |title=What happened when I played padel with George Russell |url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2025/10/26/george-russell-interview-verstappen-padel-mercedes-2026-f1/ |access-date=26 October 2025 |work=The Telegraph |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref><ref name=":54">{{Cite news |last=Chinchero |first=Roberto |date=4 July 2026 |title=George Russell and Lewis Hamilton contract renewals reveal the Max Verstappen-McLaren rumours to be nonsense |url=https://www.motorsport.com/f1/news/george-russell-and-lewis-hamilton-contract-renewals-reveal-the-max-verstappen-mclaren-rumours-to-be/10836161/ |access-date=5 July 2026 |work=Motorsport.com |language=en|last2=Codling|first2=Stuart}}</ref> Russell het vierde in die Bestuurderskampioenskap geëindig met 319 punte, 169 voor Antonelli.<ref>{{Cite web |title=2025 Drivers' Standings |url=https://www.formula1.com/en/results/2025/drivers |access-date=2025-12-08 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref> Mercedes het teruggekeer na tweede plek in die Bestuurderskampioenskap.<ref>{{Cite web |last=Galloway |first=James |date=2025-12-07 |title=Lando Norris wins Formula 1 world title for first time in Abu Dhabi GP decider to pip Max Verstappen to 2025 crown |url=https://www.skysports.com/f1/news/12040/13480428/lando-norris-wins-formula-1-world-title-for-first-time-in-abu-dhabi-gp-decider-to-pip-max-verstappen-to-crown |access-date=2025-12-08 |website=Sky Sports |language=en}}</ref> Die span het glo sy salaris tot £30 miljoen/jaar verhoog, wat hom die derde hoogsbetaalde bestuurder in Formule Een na Verstappen en Hamilton maak.<ref name=":49">{{Cite web |last=Jackson |first=Kieran |date=15 October 2025 |title=Inside Russell's new Mercedes deal – and why Brit is now poised for F1 title charge |url=https://www.independent.co.uk/f1/george-russell-f1-mercedes-contract-salary-antonelli-b2845889.html |access-date=21 October 2025 |website=The Independent |language=en}}</ref> Aan die einde van die seisoen het [[Autosport]],<ref>{{Cite web |date=2025-12-20 |title=Autosport Top 50 of 2025: #2 George Russell |url=https://www.autosport.com/general/news/autosport-top-50-of-2025-2-george-russell/10785440/ |access-date=2025-12-20 |website=[[Autosport]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-12-19 |title=Top 50 Drivers of 2025 |url=https://www.autosport.com/topic/top-50-drivers-of-2025/2805/?brid=1rmfyYYDbBHnezh5ks7Kmw |access-date=2025-12-20 |website=[[Autosport]] |language=en}}</ref> [[The Daily Telegraph]], ''The Race'', en ''The Athletic'' Russell as die tweede beste jaer in motorsport aangewys, in elke geval agter Verstappen en voor titelwenner Norris.<ref>{{Cite news |last=Slater |first=Luke |date=2025-12-08 |title=F1 driver ratings: Norris misses out on top spot as Hamilton beaten by three rookies |url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2025/12/08/driver-ratings-max-verstappen-lewis-hamilton-lando-norris/ |access-date=2025-12-20 |work=The Telegraph |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref><ref name=":51">{{Cite web |date=2025-12-13 |title=Every 2025 F1 driver ranked from worst to best |url=https://www.the-race.com/formula-1/every-2025-f1-driver-ranked-from-worst-to-best/ |access-date=2025-12-20 |website=The Race |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last1=Smith |first1=Luke |last2=Coleman |first2=Madeline |date=2025-12-24 |title=F1's top 10 drivers of 2025: Verstappen shows his rivals 'who's boss' once again |url=https://www.nytimes.com/athletic/6897591/2025/12/24/formula-1-f1-top-10-drivers-2025-verstappen-norris-piastri/ |access-date=2025-12-31 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |last=Spencer |first=Ed |date=2025-12-19 |title=F1: The Class of 2025 End-of-Season Rankings (5–1) |url=https://www.autoevolution.com/news/f1-the-class-of-2025-end-of-season-rankings-51-262908.html |access-date=2025-12-20 |website=autoevolution |language=en}}</ref> In Formule Een se amptelike meningspeilings het die spanhoofde hom vierde geplaas en die jaers hom derde.<ref>{{Cite web |last=Barretto |first=Lawrence |date=2025-12-30 |title=The top 10 drivers of 2025 – as chosen by the drivers |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/exclusive-the-top-10-f1-drivers-of-2025-as-chosen-by-the-drivers.0quz9TQPmSNBITUwz64d9 |access-date=2025-12-31 |website=Formula One |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Barretto |first=Lawrence |date=2025-12-24 |title=The F1 team bosses choose their top 10 drivers of 2025 |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/exclusive-the-f1-team-bosses-choose-their-top-10-drivers-of-2025.30ev5TbzHuK6hnaiv9k7KI |access-date=2025-12-29 |website=Formula One |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-12-09 |title=2025 F1 drivers ranked: Who had the best season? |url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/2025-f1-drivers-ranked-who-had-the-best-season/ |access-date=2025-12-20 |website=Motor Sport Magazine |language=en}}</ref> Die span se fokus het na 2026 verskuif,<ref>{{Cite web |last1=Vinel |first1=Ben |last2=Faturos |first2=Federico |date=2025-12-07 |title="Overtakes in obscure locations" predicted for F1 2026 with post-DRS cars |url=https://www.motorsport.com/f1/news/overtakes-in-obscure-locations-predicted-for-f1-2026-with-post-drs-cars/10774342/ |access-date=2025-12-08 |website=Motorsport.com |language=en}}</ref> en Russell het een podiumplek in die laaste ses wedrenne in [[2025 Las Vegas Grand Prix|Las Vegas]] behaal, waar hy probleme met die stuur en sy bande hanteer het. Dit was sy loopbaanbeste negende podiumplek van die seisoen.<ref>{{Cite web |last=Curtis |first=Charles |title=Why McLaren was disqualified from F1 Las Vegas Grand Prix |url=https://ftw.usatoday.com/story/sports/2025/11/23/mclaren-disqualified-f1-las-vegas-grand-prix/87432493007/ |access-date=2025-11-23 |website=For The Win |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-11-23 |title=George Russell explains dramatic late-race pace concern |url=https://racingnews365.com/george-russell-explains-dramatic-late-race-pace-concern |access-date=2025-11-23 |website=RacingNews365 |language=en}}</ref> == Bestuurstyl == Oor die algemeen verkies Russell gladde insette, motorbeheer en die gebruik van die hele breedte van die baan om 'n draai te verlaat.<ref name=":52">{{Cite web |last=Morrison |first=Mac |date=2026-03-05 |title=Exclusive: Mercedes F1 Star George Russell on How You Can Become a Better Driver, Sims, and More |url=https://www.motortrend.com/features/exclusive-interview-mercedes-f1-driver-george-russell |access-date=2026-03-23 |website=MotorTrend |language=en}}</ref> Hy is spesifiek bekend vir die beheer van motors wat onstabiel is wanneer hulle draaie binnegaan.<ref>{{Cite web |last=Anderson |first=Ben |date=16 December 2022 |title=Which current F1 drivers can drive around a car's problems? |url=https://www.the-race.com/formula-1/which-current-f1-drivers-can-drive-around-a-cars-problems/ |access-date=20 December 2024 |website=The Race |language=en}}</ref> [[Jolyon Palmer]] merk op dat Russell besonder wye draaie neem om soveel spoed as moontlik te genereer, en het gesê dat Russell se presiese motorbeheer hom toelaat om riskante draaie te oorleef.<ref name=":23">{{Cite web |title=How Russell pushes the limits in high speed corners {{!}} Racing ID |url=https://www.formula1.com/en/video/how-russell-pushes-the-limits-in-high-speed-corners-racing-id.1790170576769102317 |access-date=20 December 2024 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref> Russell se styl verkies hoëgreep-bane en hoë- afwaartse-drukmotors.<ref name=":55">{{Cite web |last=Straw |first=Edd |date=2026-06-10 |title=How Russell's driving style is feeding into 2026 struggles |url=https://www.the-race.com/formula-1/george-russell-driving-style-f1-2026-struggles-kimi-antonelli/ |access-date=2026-07-05 |website=The Race |language=en}}</ref> Russell se wedrenne is beskryf as "analities" en "situasioneel",<ref>{{Cite web |last=Bishop |first=Matt |date=2026-02-24 |title=Matt Bishop: 'I'm backing Russell to beat Verstappen in bitter 2026 F1 title duel' |url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/matt-bishop-im-backing-russell-to-beat-verstappen-in-bitter-2026-f1-title-duel/ |access-date=2026-03-23 |website=Motor Sport Magazine |language=en}}</ref> en hy pas sy bestuur aan by die baan- en motortoestande.<ref name=":52" /> Nadat Mercedes Russell se bevordering van Williams na die senior span aangekondig het, het Williams se Dave Robson sy bestuurder se aanpasbaarheid beklemtoon.<ref name=":31">{{Cite news |last=Kalinauckas |first=Alex |date=16 December 2021 |title=Autosport 2021 Top 50: #12 George Russell |url=https://www.autosport.com/general/news/autosport-2021-top-50-12-george-russell/6885283/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20211217092435/https://www.autosport.com/general/news/autosport-2021-top-50-12-george-russell/6885283/ |archive-date=17 December 2021 |access-date=5 March 2025 |work=[[Autosport]] |publisher=Motorsport Network |language=en |url-status=live }}</ref> In sy junior en vroeë loopbaan is Russell se gladde bestuurstyl vergelyk met dié van [[Jenson Button]].<ref name=":19" /> Robson het egter voorgestel dat Russell 'n balans tussen Button en Lewis Hamilton wou vind.<ref name=":31" /> Sedert hy by Mercedes aangesluit het, het Russell sy bestuursvermoë aangepas om meer aggressiewe en direkte V-vormige benaderings in draaie te neem, wat vergelyk kan word met [[Mika Häkkinen]].<ref>{{Cite news |last1=Chandhok |first1=Karun |last2=Kalinauckas |first2=Alex |date=26 January 2024 |title=The driving style secrets of F1's current stars |url=https://www.autosport.com/f1/news/the-driving-style-secrets-of-f1s-current-stars/10568984/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240301050256/https://www.autosport.com/f1/news/the-driving-style-secrets-of-f1s-current-stars/10568984/ |archive-date=1 March 2024 |access-date=20 December 2024 |work=[[Autosport]] |publisher=[[Motorsport Network]] |language=en |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=7Ww0ESV3Z1A |title=The Secret To George Russell's Smooth Driving Style |date=10 August 2024 |last=((F1Unchained)) |access-date=20 December 2024 |via=YouTube}}</ref> Tog het Russell, in vergelyking met sy voormalige spanmaat Lewis Hamilton, vroeër gerem, later gedraai en "meer spoed deur die draai en daaruit gedra".<ref name=":21">{{Cite web |last=Mitchell-Malm |first=Scott |date=16 August 2024 |title=What Hamilton hates about driving F1's current cars |url=https://www.the-race.com/formula-1/lewis-hamilton-f1-ground-effect-cars-driving-style-clash/ |access-date=20 December 2024 |website=The Race |language=en}}</ref> Gedurende die 2024-seisoen het die media berig dat Russell se styl dalk beter pas by die grondeffekmotors wat F1 destyds gebruik het as Hamilton s'n.<ref name=":21" /><ref name=":22">{{Cite web |last=Hughes |first=Mark |date=19 December 2024 |title=Revealed: Why 2024 Mercedes sapped Lewis Hamilton's pace |url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/february-2025/10/revealed-why-2024-mercedes-sapped-lewis-hamiltons-pace/ |access-date=20 December 2024 |website=Motor Sport Magazine |language=en}}</ref> Mark Hughes het bygevoeg dat Mercedes se suksesvolle opgraderings in die middel van die seisoen hierdie F1-wye tendens beklemtoon het.<ref name=":22" /> Aan die ander kant het ''The Race'' voorgestel dat die 2026-regulasieverandering Russell benadeel het deur die klem op afwaartse druk te verminder.<ref name=":55" /> == Formule 1-uitslae == {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:80%" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! [[2017 Formule Een-seisoen|2017]] | [[Force India|Sahara Force India]] | Force India VJM10 | [[Mercedes-AMG]] M08 EQ Power+ [[V6-enjin|V6 t]] |[[2017 Australiese Grand Prix|AUS]] <br />{{0}} |[[2017 Chinese Grand Prix|CHN]] <br />{{0}} |[[2017 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br />{{0}} |[[2017 Russiese Grand Prix|RUS]] <br />{{0}} |[[2017 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br />{{0}} |[[2017 Monaco Grand Prix|MON]] <br />{{0}} |[[2017 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br />{{0}} |[[2017 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br />{{0}} |[[2017 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br />{{0}} |[[2017 Britse Grand Prix|GBR]] <br />{{0}} |[[2017 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br />{{0}} |[[2017 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br />{{0}} |[[2017 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br />{{0}} |[[2017 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br />{{0}} |[[2017 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br />{{0}} |[[2017 Japannese Grand Prix|JPN]] <br />{{0}} |[[2017 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br />{{0}} |[[2017 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] <br />{{0}} |bgcolor="#f0f8ff"| [[2017 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /><small>Toets</small> |bgcolor="#f0f8ff"| [[2017 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /><small>Toets</small> | | | | |style="background:#efefef"| '''–''' |style="background:#efefef"| '''–''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2019 Formule Een-seisoen|2019]] | [[Williams F1|ROKiT Williams Racing]] | [[Williams F1|Williams FW42]] | [[Mercedes-AMG]] F1 M10 EQ Power+ [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Australiese Grand Prix|AUS]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br /><small>15</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Chinese Grand Prix|CHN]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br /><small>15</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br /><small>17</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>15</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Franse Grand Prix|FRA]]<br /><small>19</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br /><small>18</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Britse Grand Prix|GBR]]<br /><small>14</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Duitse Grand Prix|DUI]]<br /><small>11</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><small>15</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br /><small>14</small> |bgcolor="#efcfff"| [[2019 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| [[2019 Russiese Grand Prix|RUS]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Japannese Grand Prix|JPN]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br /><small>17</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br /><small>12</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br /><small>17</small> | | | |style="background:#efefef"| '''20''' |style="background:#efefef"| '''0''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|[[2020 Formule Een-seisoen|2020]] | [[Williams F1|Williams Racing]] | [[Williams F1|Williams FW43]] |rowspan=2|[[Mercedes-AMG]] F1 M11 EQ Performance [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=efcfff| [[2020 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />DNF |bgcolor=cfcfff| [[2020 Stiermarkse Grand Prix|STI]]<br />16 |bgcolor=cfcfff| [[2020 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />18 |bgcolor=cfcfff| [[2020 Britse Grand Prix|GBR]]<br />12 |bgcolor=cfcfff| [[70ste Herdenking Grand Prix|70J]]<br />18 |bgcolor=cfcfff| [[2020 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />17 |bgcolor=efcfff| [[2020 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />DNF |bgcolor=cfcfff| [[2020 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />14 |bgcolor=cfcfff| [[2020 Toskaanse Grand Prix|TOS]]<br />11 |bgcolor=cfcfff| [[2020 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />18 |bgcolor=efcfff| [[2020 Eifelse Grand Prix|EIF]]<br />DNF |bgcolor=cfcfff| [[2020 Portugese Grand Prix|POR]]<br />14 |bgcolor=efcfff| [[2020 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />DNF |bgcolor=cfcfff| [[2020 Turkse Grand Prix|TUR]]<br />16 |bgcolor=cfcfff| [[2020 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />12 | |bgcolor=cfcfff| [[2020 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />15 | | | | | | | |rowspan=2 style="background:#efefef"| '''18''' |rowspan=2 style="background:#efefef"| '''3''' |- | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | <small>Mercedes-AMG F1 W11 EQ</small> | | | | | | | | | | | | | | | |bgcolor=dfffdf| [[2020 Sakhir Grand Prix|SAK]]<br />9{{Pictogram snelste ronde}} | | | | | | | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2021 Formule Een-seisoen|2021]] | [[Williams F1|Williams Racing]] | [[Williams F1|Williams FW43B]] | [[Mercedes-AMG]] F1 M12 E Performance [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=cfcfff| [[2021 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /><small>14</small> |bgcolor=efcfff| [[2021 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Portugese Grand Prix|POR]]<br /><small>16</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /><small>14</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Monaco Grand Prix|MON]] <br /><small>14</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br /><small>17</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Franse Grand Prix|FRA]] <br /><small>12</small> |bgcolor=efcfff| [[2021 Stiermarkse Grand Prix|STI]] <br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /><small>11</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Britse Grand Prix|GBR]] <br /><small>12</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /><small>8</small> |bgcolor=dfdfdf| [[2021 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /><small>2</small>‡ |bgcolor=cfcfff| [[2021 Nederlandse Grand Prix|NED]] <br /><small>17</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /><small>9</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /><small>10</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Turkse Grand Prix|TUR]] <br /><small>15</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /><small>14</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Meksikostad Grand Prix|MXS]] <br /><small>16</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 São Paulo Grand Prix|SAP]] <br /><small>13</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Katarse Grand Prix|KAT]] <br /><small>17</small> |bgcolor=efcfff| [[2021 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]] <br /><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2021 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /><small>DNF</small> | | |bgcolor=efefef|'''15''' |bgcolor=efefef|'''16''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2022 Formule Een-seisoen|2022]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | [[Mercedes-AMG]]<br />F1 W13 | [[Mercedes-Benz|Mercedes-AMG]]<br />F1 M13 E Performance [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=dfffdf| [[2022 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />4 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />5 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />3 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />4 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Miami Grand Prix|MIA]]<br />5 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />3 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Monaco Grand Prix|MON]]<br />5 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />3 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />4 |bgcolor=efcfff| [[2022 Britse Grand Prix|GBR]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2022 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />^'''4'''4 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Franse Grand Prix|FRA]]<br />3 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />3 |bgcolor=dfdfdf| [[2022 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />2 |bgcolor=dfdfdf| [[2022 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />2 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br />3 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />14{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2022 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />8 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2022 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf| [[2022 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />^'''1'''1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2022 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />5 | | |bgcolor=efefef| '''4''' |bgcolor=efefef| '''275''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2023 Formule Een-seisoen|2023]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | [[Mercedes-AMG]]<br />F1 W14 | [[Mercedes-Benz|Mercedes-AMG]]<br />F1 M14 E Performance [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=dfffdf| [[2023 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />4 |bgcolor=efcfff| [[2023 Australiese Grand Prix|AUS]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2023 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />^'''4'''8{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2023 Miami Grand Prix|MIA]]<br />4 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Monaco Grand Prix|MON]]<br />5 |bgcolor=ffdf9f| [[2023 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />3 |bgcolor=efcfff| [[2023 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2023 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Britse Grand Prix|GBR]]<br />5 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />6 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />^'''8'''6 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />17 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br />5 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />16† |bgcolor=dfffdf| [[2023 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Katarse Grand Prix|KAT]]<br />^'''4'''4 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />^'''8'''5 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />6 |bgcolor=efcfff| [[2023 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2023 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br />8 |bgcolor=ffdf9f| [[2023 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />3 | | |bgcolor=efefef|'''8''' |bgcolor=efefef|'''175''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2024 Formule Een-seisoen|2024]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | [[Mercedes-AMG]]<br />F1 W15 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br />F1 M15 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=dfffdf| [[2024 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />5 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />6 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />17^† |bgcolor=dfffdf| [[2024 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />^'''8'''6 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Miami Grand Prix|MIA]]<br />8 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Monaco Grand Prix|MON]]<br />5 |bgcolor=ffdf9f| [[2024 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />4 |bgcolor=ffffbf| [[2024 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />^'''4'''1 |bgcolor=efcfff| [[2024 Britse Grand Prix|GBR]]<br /><small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />8{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=000000 style="color:white"| [[2024 Belgiese Grand Prix|<span style="color: #fff;">BEL</span>]]<br /><small>DSQ</small> |bgcolor=dfffdf| [[2024 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />7 |bgcolor=ffdf9f| [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />3 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />4 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />^'''5'''6 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />5 |bgcolor=dfffdf| [[2024 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />^'''6'''4 |bgcolor=ffffbf| [[2024 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f| [[2024 Katarse Grand Prix|KAT]]<br />^'''4'''3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />5 |bgcolor=efefef|'''6''' |bgcolor=efefef|'''245''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2025 Formule Een-seisoen|2025]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | [[Mercedes-AMG]]<br />F1 W16 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br />F1 M16 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />3 |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />^'''4'''3 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />5 |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />2 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />5 |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]<br />^'''4'''3 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />7 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]<br />11 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />4 |bgcolor=ffffbf| [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfffdf| [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />5 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]<br />10 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />5 |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />4 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />5 |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />2 |bgcolor=ffffbf| [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf| [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />^'''2'''6 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />^'''3'''4 |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br />2 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]<br />^'''2'''6 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />5 |bgcolor=efefef|'''4''' |bgcolor=efefef|'''319''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2026 Formule Een-seisoen|2026]]* | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | [[Mercedes-AMG]]<br />F1 W17 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br />F1 M17 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t h]] |bgcolor=ffffbf| [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf| [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />^'''1'''2 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />4 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br />^'''4'''4 |bgcolor=efcfff| [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />^'''1'''<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff| [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br />12 |bgcolor=dfdfdf| [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br />2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf| [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf| [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br />^'''4'''2 |bgcolor=efcfff| [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />7 |bgcolor=ffdf9f| [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />^'''1'''3 |bgcolor=dfdfdf| [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br />2 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf| [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff| [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />20^† |bgcolor=| [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{0}} | |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|RUS|seasonposition}}*''' |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|RUS|seasonpoints}}*''' |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |} * '''*'''^'''1''' Wenner van die snelwedren. * ^† Uitgeval, maar wel geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die wedrenafstand afgelê het. * ‡ Halwe punte is toegeken in België in 2021 na 'n verkorte wedren weens swaar reën. '''*''' Seisoen is nog aan die gang. == Verwysings == {{Verwysings|3}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} {{DEFAULTSORT:Russell, George}} [[Kategorie:Britse renjaers]] [[Kategorie:Engelse sportlui]] [[Kategorie:Formule Een-renjaers]] [[Kategorie:Geboortes in 1998]] [[Kategorie:Lewende mense]] rosp1afl6c4v5ajcbomem8ncsdbzibl 2976749 2976740 2026-10-08T10:40:02Z Aliwal2012 39067 /* Bestuurstyl */ 2976749 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas renjaer | name = George Russell | image = George Russell, Silverstone 2021 (51350033659) (cropped).jpg | image_size = | alt = | caption = Russell in 2021 | birth_date = {{Geboortedatum en ouderdom|1998|02|15|df=y}} | birth_place = [[King's Lynn]], [[Norfolk]], Engeland | death_date = | death_place = | nationality = {{vlagikoon|GBR}} Brit | Years = | Old Team = [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 2026 Team = [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG Petronas]] | Car number = 63 | Races = {{F1stat|RUS|entries}} ({{F1stat|RUS|starts}} begin) | Championships = 0 | Wins = {{F1stat|RUS|wins}} | Podiums = {{F1stat|RUS|podiums}} | Points = {{F1stat|RUS|careerpoints}} | Poles = {{F1stat|RUS|poles}} | Fastest laps = {{F1stat|RUS|fastestlaps}} | First race = [[2019 Australiese Grand Prix]] | First win = [[2022 São Paulo Grand Prix]] | Last win = [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|2026 Azerbeidjanse GP]] | Last race = {{laaste F1GP}} | Last season = 2025 | Last position = 4de (319 punte) }} '''George Russell''' (gebore [[15 Februarie]] [[1998]]) is 'n [[Verenigde Koninkryk|Britse]] professionele [[Motorsport|motorrenjaer]] wat aan [[Formule Een]] Grands Prix deelneem. Hy het tot 2021 vir die [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedesspan]] deelgeneem, en in 2022 by die [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG fabriekspan]] aangesluit in die plek van die Finse renjaer [[Valtteri Bottas]], wat na [[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] vertrek het. Russell het agt Formule 1-Grands Prix gedurende agt seisoene gewen. == Renloopbaan: Karting == Russell het sy motorsportloopbaan in karting in 2006 begin en in 2009 na die Cadet-klas gevorder. Daardie jaar het hy Britse Kampioen in beide die MSA- en Ope Kampioenskappe geword. In 2010 het hy na die Rotax Mini Max-klas opgeskuif, waar hy Britse Kampioen in die Super One en Formula Kart Stars geword het, terwyl hy ook die Kartmasters Britse Grand Prix gewen het. In 2011 het hy na die KF3-klas opgeskuif, waar hy die SKUSA Supernationals gewen het en kampioen van die CIK-FIA Europese Kampioenskap geword het, 'n titel wat hy in 2012 suksesvol verdedig het. In 2013 het hy 19de in die KF1 CIK-FIA Wêreldkampioenskap geëindig. == Formule Renault == In 2014 het Russell sy debuut in formule-wedrenne gemaak deur in die Formule Renault 2.0 Alpe te ry. Hy was oorspronklik van plan om vir die Prema Powerteam te ry, maar het 'n paar dae voor die begin van die seisoen na Koiranen GP oorgeskakel. Ten spyte daarvan dat hy 'n rennaweek weens siekte gemis het, het hy vierde in die kampioenskap geëindig, met 'n beste resultaat van tweede plek by die Red Bull Ring. Russell het ook in 2014 as gasbestuurder aan twee Eurocup Formule Renault 2.0-rennaweke deelgeneem. By die Moscow Raceway het hy vir Koiranen tot 15de en 22ste plek in die renne gery. Gedurende die laaste rennaweek van die seisoen by Circuito Permanente de Jerez het hy na Tech 1 Racing oorgeskakel en die laaste ren van die seisoen gewen nadat hy vyfde in die eerste ren van die naweek geëindig het. == Formule 4 == In 2014 het Russell ook aan die BRDC Formule 4-kampioenskap deelgeneem, waar hy vir die heersende kampioen Lanan Racing gery het. Hy het twee oorwinnings in die openingsnaweek by Silverstone behaal, en nog twee by Brands Hatch en Oulton Park bygevoeg. By die laaste wedren van die seisoen by die Snetterton Motor Racing Circuit was hy in die stryd om die kampioenskap saam met spanmaat Arjun Maini en HHC Motorsport-jaers Sennan Fielding en Raoul Hyman. Hy het die wedren vanaf die voorste wegspringplek begin en die wedren gewen, met slegs drie punte voor Maini. As prys vir die titel is hy die geleentheid gegee om 'n GP3-motor vir Arden Motorsport by die [[Yas Marina-renbaan]] na die seisoen te toets. In Desember het Russell die jongste wenner ooit van die McLaren Autosport BRDC-toekenning geword, en £100 000 ontvang en die kans om 'n [[McLaren]] Formule 1-motor te toets. == Formule 3 == Russell het sy Formule 3-debuut in 2015 in die Europese Formule 3-kampioenskap vir die Carlin-span gemaak. In die tweede wedren van die eerste wedrennaweek by Silverstone het hy onmiddellik sy eerste wedren in die kampioenskap gewen. Dit was sy enigste oorwinning van die jaar en hy het slegs op die podium by Spa-Francorchamps en die Norisring gestaan. Hy het uiteindelik sesde in die kampioenskap geëindig met 203 punte. Daarbenewens het hy daardie jaar aan die Masters of Formula 3 deelgeneem, waar hy tweede agter [[Antonio Giovinazzi]] geëindig het. In 2016 het Russell teruggekeer na die Europese Formule 3 met die terugkerende HitechGP-span. Hy het twee wedrenne by die Circuit de Pau-Ville en [[Spa-Francorchamps]] gewen en in agt ander wedrenne op die podium geëindig. Dit het hom derde op die puntelys geplaas agter [[Lance Stroll]] en Maximilian Günther met 264 punte. Aan die einde van die seisoen het hy sy debuut in die Macau Grand Prix gemaak, waar hy sewende geëindig het, ook vir Hitech. == Formule 2 == In 2018 het Russell oorbeweeg na Formule 2, waar hy, soos Jack Aitken, sy vennootskap met ART Grand Prix voortgesit het. Hy het altesaam sewe wedrenne gewen by die [[Bakoe-straatrenbaan]], die [[Barcelona-Catalunya-renbaan]], die [[Paul Ricard-renbaan]], die Red Bull Ring, die Autodromo Nazionale Monza, die [[Sochi Autodrom]] en die [[Yas Marina-renbaan]]. Hy was ook in vier ander wedrenne op die podium en is as die klaskampioen in die voorlaaste wedren by Yas Marina gekroon. Met 287 punte was hy 68 punte voor [[Lando Norris]], die nommer twee op die finale ranglys. == Formule 1-loopbaan == In Oktober 2015 het Russell vir die eerste keer 'n Formule Een-motor bestuur toe hy die McLaren MP4-26 by [[Silverstone-renbaan|Silverstone]] getoets het as 'n prys vir die wen van die 2014 Autosport BRDC-toekenning.<ref>{{cite web |last=Turner |first=Kevin |date=22 October 2015 |title=McLaren Autosport BRDC Award winner Russell completes prize F1 test |url=https://www.autosport.com/f1/news/mclaren-autosport-brdc-award-winner-russell-completes-prize-f1-test-4998645/4998645/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221114201150/https://www.autosport.com/f1/news/mclaren-autosport-brdc-award-winner-russell-completes-prize-f1-test-4998645/4998645/ |archive-date=14 November 2022 |accessdate=14 November 2022 |website=autosport.com}}</ref> Nadat hy by die Mercedes Junior-span aangesluit het, het Mercedes hom meer toetsgeleenthede aangebied. Hy het in April 2017 vir die eerste keer 'n Mercedes bestuur en die 2015 Mercedes W06 by Portimão getoets.<ref name=":36">{{Cite web |date=24 June 2017 |title=Mercedes-AMG Petronas Motorsport – George Russell to test W08 in Budapest |url=https://www.mercedesamgf1.com/en/mercedes-amg-f1/george-russell-to-test-w08-in-budapest/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190523211052/https://www.mercedesamgf1.com/en/mercedes-amg-f1/george-russell-to-test-w08-in-budapest/ |archive-date=23 May 2019 |access-date=2 August 2017 |website=Mercedes AMG F1}}</ref> Hy het toe formele toetsritte vir Mercedes (2017 en 2018)<ref name=":36" /><ref>{{cite web |last=Edmondson |first=Laurence |date=1 August 2018 |title=George Russell puts Mercedes on top on final day of Hungaroring test |url=https://www.espn.co.uk/f1/story/_/id/24255335/george-russell-puts-mercedes-top-final-day-hungaroring-test |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221114201148/https://www.espn.co.uk/f1/story/_/id/24255335/george-russell-puts-mercedes-top-final-day-hungaroring-test |archive-date=14 November 2022 |accessdate=14 November 2022 |website=espn.co.uk}}</ref> en [[Force India]]-Mercedes (2018) onderneem.<ref>{{Cite web |last=Galloway |first=James |date=11 December 2018 |title=F1 Testing: Max Verstappen sets Barcelona pace for Red Bull |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/11372420/f1-testing-max-verstappen-sets-pace-mercedes-light-up-barcelona |access-date=5 March 2025 |website=Sky Sports |language=en}}</ref> === Force Indiaspan === Russell het sy Grand Prix-naweekdebuut aan die einde van die 2017-seisoen gemaak, waar hy vir Force India bestuur het tydens vrye oefening by die [[2017 Brasiliaanse Grand Prix|Brasiliaanse]] en die [[2017 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi Grands Prix]].<ref>[https://www.gpupdate.net/nl/f1-nieuws/360714/russell-krijgt-kans-bij-force-india-in-brazilie-en-abu-dhabi/ Russell rijdt in 2017 bij Force India tijdens vrije trainingen van de GP van Brazilië en Abu Dhabi]</ref><ref>{{Cite news |date=7 November 2017 |title=British driver George Russell to debut for Force India in Brazilian Grand Prix practice |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/41907080 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190405042636/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/41907080 |archive-date=5 April 2019 |access-date=8 November 2017 |work=BBC Sport}}</ref> Mercedes het hom in 2018 tot eerstespan-reserwebestuurder bevorder.<ref>{{cite web |last=Larkam |first=Lewis |date=22 February 2018 |title=Wehrlein, Russell to split Mercedes F1 reserve duties in 2018 |url=https://www.crash.net/f1/news/889928/1/wehrlein-russell-split-mercedes-f1-reserve-duties-2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221114201149/https://www.crash.net/f1/news/889928/1/wehrlein-russell-split-mercedes-f1-reserve-duties-2018 |archive-date=14 November 2022 |accessdate=14 November 2022 |website=crash.net}}</ref> === Williams (2019–2021) === In Oktober 2018 het Mercedes gereël dat Russell sy Formule Een-debuut met enjinkliënt [[Williams Grand Prix Engineering|Williams-Mercedes]] sou maak.<ref>{{Cite web |title=Williams sign Mercedes junior Russell on multi-year deal |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.williams-sign-mercedes-junior-russell-on-multi-year-deal.20FsNkLv60MCmc0IGUkEc4.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718133634/https://www.formula1.com/en/latest/article.williams-sign-mercedes-junior-russell-on-multi-year-deal.20FsNkLv60MCmc0IGUkEc4.html |archive-date=18 July 2021 |access-date=18 July 2021 |website=Formula1.com}}</ref> Russell het voorheen aansoek gedoen as 'n Williams-bestuurder nadat hy die 2017 GP3-titel gewen het, maar Williams se Paddy Lowe was onaangeraak deur sy nuwe PowerPoint-aanbieding en Russell het na Formule 2 gevorder.<ref>{{Cite web |last=Hudson |first=Henry |date=10 August 2023 |title=Leclerc, Norris and Russell: rise of F1's 'golden generation' profiled in new bios |url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/leclerc-norris-and-russell-rise-of-f1s-golden-generation-profiled-in-new-bios/ |access-date=5 March 2025 |website=Motor Sport Magazine |language=en}}</ref> Russell het 'n driejaarkontrak by Williams geteken,<ref name=":6">{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Russell admits that three years with Williams was 'too long' – but says there was 'no way out' {{!}} Formula 1® |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-admits-that-three-years-with-williams-was-too-long-there-was-no-way.784NYfK7ijIOTap4tvZ4Yu |access-date=16 October 2024 |website=Formula 1® - The Official F1® Website}}</ref> maar het 'n Mercedes-toetsbestuurder gebly.<ref>{{cite web |last=Galloway |first=James |date=4 December 2019 |title=F1 Testing: George Russell fastest for Mercedes on 2019's final day |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/11877971/f1-testing-george-russell-fastest-for-mercedes-on-2019s-final-day |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221114222625/https://www.skysports.com/f1/news/12433/11877971/f1-testing-george-russell-fastest-for-mercedes-on-2019s-final-day |archive-date=14 November 2022 |accessdate=14 November 2022 |website=skysports.com}}</ref><ref>{{cite web |date=2 August 2021 |title=Russell to drive for Mercedes in this week's 2022 tyre test in Hungary |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.russell-to-drive-for-mercedes-in-this-weeks-2022-tyre-test-in-hungary.20GgIeVh7gtJT5JJhcUkUR.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221117191950/https://www.formula1.com/en/latest/article.russell-to-drive-for-mercedes-in-this-weeks-2022-tyre-test-in-hungary.20GgIeVh7gtJT5JJhcUkUR.html |archive-date=17 November 2022 |access-date=17 November 2022 |website=Formula1.com}}</ref> Hy was vir die [[2019 Formule Een-seisoen|2019-seisoen]] gepaar met [[Robert Kubica]]<ref>{{Cite news |date=22 November 2018 |title=Robert Kubica: Polish driver to make F1 comeback with Williams in 2019 |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/46300009 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181122094105/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/46300009 |archive-date=22 November 2018 |access-date=22 November 2018 |work=BBC Sport}}</ref> en toe met [[Nicholas Latifi]] in 2020 en 2021.<ref>{{Cite web |title=Russell and Latifi to stay on at Williams in unchanged 2021 driver line-up |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.russell-and-latifi-to-stay-on-at-williams-in-unchanged-2021-driver-line-up.2buMT250BE0Ef8Q2bUBDFE.html |access-date=16 July 2020 |website=formula1.com |date=16 July 2020 |archive-date=19 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200919002445/https://www.formula1.com/en/latest/article.russell-and-latifi-to-stay-on-at-williams-in-unchanged-2021-driver-line-up.2buMT250BE0Ef8Q2bUBDFE.html |url-status=live}}</ref> Sy eerste verskyning vir Williams was by die 2018 na-seisoentoets by Yas Marina-renbaan, waar hy die FW41 bestuur het.<ref>{{cite web |last=Smith |first=Luke |date=27 November 2018 |title=George Russell pleased with 'very positive' first Williams F1 test |url=https://www.crash.net/f1/news/911329/1/russell-pleased-very-positive-first-williams-f1-test |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181127161037/https://www.crash.net/f1/news/911329/1/russell-pleased-very-positive-first-williams-f1-test |archive-date=27 November 2018 |accessdate=14 November 2018 |website=crash.net}}</ref> Russell se jare by Williams was moeilik. Mercedes het gehoop dat Williams 'n mededingende motor sou inspan; soos Russell later opgemerk het, het Williams van 2015 tot 2017 niks swakker as vyfde op die vervaardigersrangleer geëindig nie.<ref name=":6" /> Toe Russell egter by Williams aangesluit het, was die span ver agter die res van die veld<ref>{{Cite web |date=March 2019 |title=Russell accepts Williams slowest despite 'big step' |url=https://www.motorsport.com/f1/news/russell-williams-slowest/4345758/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718132131/https://www.motorsport.com/f1/news/russell-williams-slowest/4345758/ |archive-date=18 July 2021 |access-date=18 July 2021 |website=Motorsport.com}}</ref> en hulle kon nie 'n motor vervaardig wat betroubaar om punte kon meeding tot 2021, Russell se laaste jaar by die span nie. Die span was in so 'n geldnood dat hulle oorweeg het om Russell na die [[2020 Formule Een-seisoen|2020-seisoen]] met [[Kevin Magnussen]] te vervang as Magnussen genoeg borggeld kon vind om die span aan die gang te hou.<ref>{{Cite web |last=Gamble |first=Andrew |date=6 November 2021 |title=Williams held talks over axing George Russell before Mercedes move |url=https://www.express.co.uk/sport/f1-autosport/1517363/Williams-George-Russell-Mercedes |access-date=20 September 2024 |website=Express.co.uk}}</ref> In 2018 was Russell die amptelike reserwebestuurder van [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]. In 2019 het hy sy Formule 1-rendebuut as jaer by [[Williams F1|Williams]] gemaak.<ref>[https://nl.motorsport.com/f1/news/george-russell-williams-mercedes-2019/3193708/ Russell maakte in 2019 zijn Formule 1-debuut bij Williams]</ref> As gevolg van Russell se lang lopie by Williams, is hy derde op die lys van meeste wedrenne in 'n loopbaan voordat hy punte aangeteken het, met 37. Die Formule Een-spanhoofde het egter sy vertonings gunstiger beskou. In 2020, 'n jaar waarin Russell slegs drie punte kon aanteken en 18de op die punteleer geëindig het,<ref name=":27">{{Cite web |title=2020 Driver Standings |url=https://www.formula1.com/en/results/2020/drivers |access-date=5 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref> het die spanhoofde hom as daardie jaar se sesde beste bestuurder aangewys.<ref>{{Cite web |title=REVEALED: F1's team bosses choose their Top 10 drivers of 2020 {{!}} Formula 1® |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/revealed-f1s-team-bosses-choose-their-top-10-drivers-of-2020.2z5yo7av41tQC3MrzeFNa3 |access-date=16 October 2024 |website=Formula 1® - The Official F1® Website}}</ref> Daarbenewens het Russell Williams in 2021 terug na respek gelei, met 16 punte en 'n seldsame podiumplek vir Williams.<ref name=":28">{{Cite web |title=2021 Driver Standings |url=https://www.formula1.com/en/results/2021/drivers |access-date=5 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref> ==== 2019-'20 Nuwelingseisoen en eerste punte ==== [[Lêer:George Russell Mugello 2020, race day.jpg|duimnael|Russell by die [[2020 Toskaanse Grand Prix]], waar hy 11de geëindig het.]] In 2019 het Williams gesukkel om goeie vorm te bereik. By Russell se Formule Een-debuut, die [[2019 Australiese Grand Prix|Australiese Grand Prix]], het Russell 19de gekwalifiseer en 16de geëindig.<ref>{{Cite web |date=17 March 2019 |title=Australian Grand Prix |url=https://www.williamsf1.com/racing/news/2019/03/australian-grand-prix |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190323111815/https://www.williamsf1.com/racing/news/2019/03/australian-grand-prix |archive-date=23 March 2019 |access-date=19 February 2025 |website=[[WilliamsF1| Williams Racing]]}}</ref> Hy het erken dat sy ervaring moeilik was en opgemerk dat die motor "vier sekondes van die pas af was" en dat hy verskeie kere verbygesteek is.<ref name=":25">{{Cite news|url=https://www.youtube.com/watch?v=GBqSXuAl3CI |title=Top Drivers on Their First Formula 1 Race {{!}} Lando Norris, George Russell, Ollie Bearman & Alex Albon |date=27 February 2025 |last=High Performance |access-date=5 March 2025 |via=YouTube}} (22:05-25:39)</ref> Williams se stadige pas het in die seisoen voortgeduur, en in die meeste wedrenne was [[Robert Kubica|Kubica]] Russell se enigste kompetisie op die baan: Russell het eers in rondte ses, die [[2019 Monaco Grand Prix|Monaco Grand Prix]], voor 'n motor van 'n ander span geëindig. Hy het Kubica ook by al een-en-twintig wedrenne getroef.<ref>{{cite web |last=Galloway |first=James |date=30 November 2019 |title=F1 2019 qualifying match-ups: Lando Norris finishes ahead at McLaren |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/11874648/f1-2019-qualifying-match-ups-lando-norris-finishes-ahead-at-mclaren |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221114221440/https://www.skysports.com/f1/news/12433/11874648/f1-2019-qualifying-match-ups-lando-norris-finishes-ahead-at-mclaren |archive-date=14 November 2022 |accessdate=14 November 2022 |website=skysports.com}}</ref> Russell se beste plek was 11de by die reëngeteisterde [[2019 Duitse Grand Prix|Duitse Grand Prix]], waar Williams 'n opgradering uitgerol het,<ref>{{Cite web |date=1 August 2019 |title=Kubica had 'mixed feelings' after scoring point as he predicts tough weekend in Hungary |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/kubica-had-mixed-feelings-after-scoring-hockenheim-point-as-he-predicts.5uY9VwdUMAYO5aPUYRApgN |access-date=5 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref> ses motors het sonder klassifikasie onttrek,<ref>{{Cite web |date=8 August 2019 |title=Russell hails 'best weekend of the year' in Hungary after 'absolute disaster' in Germany {{!}} Formula 1® |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-hails-hungary-best-weekend-of-the-year-after-disaster-of-germany.XTIJ2pBeqo8PKnpX6bzU5 |access-date=5 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref> en nog twee motors het elk 'n tydstraf na die wedren ontvang.<ref name=":26">{{Cite web |title=What the teams said – Race day in Germany {{!}} Formula 1® |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-germany-2019.6HeoWvqoqsKvmPTD6tv9ss |access-date=5 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref> Hy het amper 10de geëindig, maar het onsuksesvol gevra om tydens 'n veiligheidsmotorperiode vir gladde bande by die kuipe aan te doen.<ref>{{Cite web |last=Collantine |first=Keith |date=30 July 2019 |title="I think it's slicks, mate": How Russell missed his first chance for points |url=https://www.racefans.net/2019/07/30/i-think-its-slicks-mate-how-russell-missed-his-first-chance-for-points/ |access-date=5 March 2025 |website=RaceFans |language=en}}</ref> In 2023 het Russell opgemerk dat dit die teleurstellendste oomblik van sy loopbaan was. Hy het ook 12de geëindig by die [[2019 Brasiliaanse Grand Prix|Brasiliaanse Grand Prix]] nadat 'n laat veiligheidsmotor hom toegelaat het om homself te ontrond, en het helaas punte met 1.668 sekondes misgeloop. Hy het 20ste in die Bestuurderskampioenskap geëindig en geen punte teenoor Kubica se een aangeteken. Russell het later opgemerk dat dit as 'n mededinger vir hom moeilik was om te sien hoe mede-nuwelinge [[Alexander Albon]] en [[Lando Norris]] om punte en podiumplekke meeding nadat hy hulle die vorige jaar in F2 geklop het.<ref name=":25" /> Williams was meer mededingend op die baan in 2020, maar dit het nie op die puntetabel gewys nie, aangesien Williams die hele jaar geen punte aangeteken het nie.<ref>{{Cite web |last=Horton |first=Phillip |date=28 December 2020 |title=Williams' year-on-year gains 'remarkable' – Latifi |url=https://www.motorsportweek.com/2020/12/28/williams-year-on-year-gains-remarkable-latifi/ |access-date=5 March 2025 |website=Motorsport Week |language=en}}</ref> Russell het egter by verskeie geleenthede byna punte aangeteken, soos die [[2020 Stiermarkse Grand Prix]] (hy het 11de begin, maar na 16de geval nadat hy tydens 'n herbeginrondte in die gruis vasgery het)<ref>{{Cite web |date=12 July 2020 |title=Styrian Grand Prix 2020 race report and highlights: Lewis Hamilton eases to Styrian Grand Prix victory over Bottas as Ferraris collide |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/hamilton-eases-to-styrian-grand-prix-victory-over-bottas-as-ferraris-collide.5PfZ0DxltY7qOrbeVXMLa3 |access-date=5 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=13 July 2020 |title='I messed up' admits George Russell after Lap 4 off in Styrian GP – but says 'slow' Williams was bigger problem {{!}} Formula 1®' |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.i-messed-up-admits-russell-after-lap-4-off-in-styrian-gp-but-says-slow-car.629eTPbqmQWg0ynbcFjbEk.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718132130/https://www.formula1.com/en/latest/article.i-messed-up-admits-russell-after-lap-4-off-in-styrian-gp-but-says-slow-car.629eTPbqmQWg0ynbcFjbEk.html |archive-date=18 July 2021 |access-date=18 July 2021 |website=Formula1.com}}</ref> die [[2020 Britse Grand Prix|Britse Grand Prix]] (het 12de geëindig), die [[2020 Toskaanse Grand Prix|Toskaanse Grand Prix]]<ref>{{cite web |date=13 September 2020 |title=Tuscan GP: George Russell denied first Formula 1 points in cruel finish |url=https://www.skysports.com/f1/news/36305/12071330/tuscan-gp-george-russell-denied-first-formula-1-points-in-cruel-finish |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200918015258/https://www.skysports.com/f1/news/36305/12071330/tuscan-gp-george-russell-denied-first-formula-1-points-in-cruel-finish |archive-date=18 September 2020 |access-date=7 October 2020 |website=skysports.com}}</ref> en die [[2020 Emilia-Romagna Grand Prix|Emilia-Romagna Grand Prix]] (het onder veiligheidsmotortoestande gebots).<ref>{{Cite web|title=Russell: Imola F1 safety car crash the biggest mistake of my career|url=https://www.autosport.com/f1/news/russell-imola-f1-safety-car-crash-the-biggest-mistake-of-my-career-4977629/4977629/|access-date=18 July 2021|website=Autosport.com|date=2 November 2020|archive-date=18 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210718132136/https://www.autosport.com/f1/news/russell-imola-f1-safety-car-crash-the-biggest-mistake-of-my-career-4977629/4977629/|url-status=live}}</ref> Russell het sy eerste punte by die [[2020 Sakhir Grand Prix|Sakhir Grand Prix]] aangeteken, na 'n verrassende bevordering na die Mercedes fabriekspan toe Lewis Hamilton positief getoets het vir COVID-19.<ref>{{Cite web|url=https://www.mercedesamgf1.com/en/news/2020/2020-sakhir-grand-prix/2020-sakhir-grand-prix-reserve-driver-announcement/|title=Mercedes Confirms George Russell for Sakhir GP|website=Mercedesamgf1.com|access-date=2 December 2020|archive-date=2 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201202074256/https://www.mercedesamgf1.com/en/news/2020/2020-sakhir-grand-prix/2020-sakhir-grand-prix-reserve-driver-announcement/|url-status=live}}</ref> Sy vertoning by Sakhir is wyd geprys deur beide Mercedes en die media.<ref>{{Cite web |last=Brundle |first=Martin |author-link=Martin Brundle |date=8 December 2020 |title=Martin Brundle: Sergio Perez, George Russell and the story of a dramatic Sakhir GP |url=https://www.skysports.com/f1/news/24096/12154973/martin-brundle-sergio-perez-george-russell-and-the-story-of-a-dramatic-sakhir-gp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201208224618/https://www.skysports.com/f1/news/24096/12154973/martin-brundle-sergio-perez-george-russell-and-the-story-of-a-dramatic-sakhir-gp |archive-date=8 December 2020 |access-date=9 December 2020 |website=Sky Sports}}</ref><ref>{{cite web |last=Cooper |first=Adam |date=8 December 2020 |title=Mercedes impressed by how Russell handled F1 pressure |url=https://www.motorsport.com/f1/news/mercedes-impressed-by-how-attacking-russell-handled-pressure/4923546/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220615153151/https://www.motorsport.com/f1/news/mercedes-impressed-by-how-attacking-russell-handled-pressure/4923546/ |archive-date=15 June 2022 |access-date=11 April 2022 |website=Motorsport.com}}</ref> Hy het die voorste wegspringplek net-net misgeloop,<ref>{{Cite web |date=5 December 2020 |title=F1 2020 Sakhir Grand Prix – Full Qualifying Results |url=https://www.crash.net/f1/results/949884/1/f1-2020-sakhir-grand-prix-full-qualifying-results |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718132131/https://www.crash.net/f1/results/949884/1/f1-2020-sakhir-grand-prix-full-qualifying-results |archive-date=18 July 2021 |access-date=18 July 2021 |website=Crash}}</ref> spanmaat Valtteri Bottas by die eerste draai verbygesteek en die grootste deel van die wedren voorgeloop. Hy was egter gedwing om twee keer agtereenvolgens in die kuipe te stop nadat die Mercedes-kuipespan per ongeluk Bottas se voorbande op sy motor gemonteer het na 'n radiofout.<ref>{{Cite web|title=Mercedes handed €20,000 fine for Russell tyre mix-up in Sakhir Grand Prix |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.mercedes-handed-eur20-000-fine-for-russell-tyre-mix-up-in-sakhir-grand-prix.3PwKTGxftR3C8ACA5DcDKj.html|access-date=18 July 2021|website=Formula1.com|archive-date=25 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210525200351/https://www.formula1.com/en/latest/article.mercedes-handed-eur20-000-fine-for-russell-tyre-mix-up-in-sakhir-grand-prix.3PwKTGxftR3C8ACA5DcDKj.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |date=7 December 2020 |title=George Russell 'gutted' as Mercedes debut Sakhir GP win is 'taken away' |url=https://www.skysports.com/f1/news/36305/12153661/george-russell-gutted-as-mercedes-sakhir-gp-win-is-taken-away |access-date=6 September 2024 |work=Sky Sports}}</ref> Hy het Bottas 'n tweede keer verbygesteek, na die tweede plek herstel en was op pad na die wedrenleier Sergio Pérez toe 'n pap wiel hom weer kuipe toe gedwing met tien rondtes oor.<ref>{{Cite web|title=2020 Sakhir Grand Prix: Late puncture costs Russell podium place|url=https://www.formula1.com/en/latest/video.2020-sakhir-grand-prix-late-puncture-costs-russell-podium-place.1687521520283184367.html|access-date=18 July 2021|website=Formula1.com|archive-date=18 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210718133637/https://www.formula1.com/en/latest/video.2020-sakhir-grand-prix-late-puncture-costs-russell-podium-place.1687521520283184367.html|url-status=live}}</ref> Hy het negende geëindig en twee punte vir die eindstreep en een punt vir die vinnigste rondte behaal.<ref>{{Cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/russell-losing-victory-twice-in-bahrain-really-bloody-hurts/4922790/|title=George Russell: Losing Bahrain F1 victory twice really hurts|website=Motorsport.com|date=6 December 2020 |access-date=8 December 2020|archive-date=7 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201207020454/https://www.motorsport.com/f1/news/russell-losing-victory-twice-in-bahrain-really-bloody-hurts/4922790/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 December 2020 |title=Sergio Perez takes sensational maiden win in Sakhir GP as tyre mix-up ruins Russell's charge |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.sergio-perez-takes-sensational-maiden-win-in-sakhir-gp-as-tyre-issues-ruin.2TBf7rg5wpgELNALXJLRHV.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201207063434/https://www.formula1.com/en/latest/article.sergio-perez-takes-sensational-maiden-win-in-sakhir-gp-as-tyre-issues-ruin.2TBf7rg5wpgELNALXJLRHV.html |archive-date=7 December 2020 |access-date=8 December 2020 |website=Formula1.com}}</ref> Hy het later opgemerk dat terwyl "ek dieselfde bestuurder [in Sakhir] was as wat ek voorheen was...ek presies dieselfde bestuurder 'n week later was [toe ek vir Williams gery het tydens die seisoen-einde [[2020 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi Grand Prix]] ] toe ek reeds in K1 uitgeval het."<ref name=":1">{{Cite web |title=Hamilton to make Mercedes return in Abu Dhabi after testing Covid-negative, with Russell heading back to Williams |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.hamilton-to-make-mercedes-return-in-abu-dhabi-after-testing-covid-negative.6crMz5aWmfElFkpMdTpLwL.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201210174506/https://www.formula1.com/en/latest/article.hamilton-to-make-mercedes-return-in-abu-dhabi-after-testing-covid-negative.6crMz5aWmfElFkpMdTpLwL.html |archive-date=10 December 2020 |access-date=10 December 2020 |website=Formula1.com}}</ref><ref>{{Cite book |last=Whyman |first=Matt |url=https://books.google.com/books?id=1koSEQAAQBAJ |title=Inside Mercedes F1: Life in the Fast Lane |date=12 November 2024 |publisher=Crown |isbn=978-0-593-73564-0 |pages=32 |language=en}}</ref> In Aboe Dhabi het hy 'n spesiale helm gedra om die Williams-familie te vereer, wat die span in Oktober verkoop het.<ref>{{Cite web |date=11 December 2020 |title=Russell to wear Williams tribute helmet for Abu Dhabi GP. |url=https://www.motorsportweek.com/2020/12/11/russell-to-wear-williams-tribute-helmet-for-abu-dhabi-gp/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201211085234/https://www.motorsportweek.com/2020/12/11/russell-to-wear-williams-tribute-helmet-for-abu-dhabi-gp/ |archive-date=11 December 2020 |access-date=18 July 2021 |website=Motorsportweek.com}}</ref><ref>{{Cite web |last=Shah |first=Kunal |date=30 October 2020 |title=Sir Frank & Claire Williams Both Leave Roles At Legendary F1 Team |url=https://www.kunalsf1blog.com/frank-claire-williams-leave-team/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718132133/https://www.kunalsf1blog.com/frank-claire-williams-leave-team/ |archive-date=18 July 2021 |access-date=18 July 2021 |website=Kunal's F1 Blog}}</ref> Hy het 18de in die Bestuurderskampioenskap geëindig en drie punte aangeteken, alles vir Mercedes. ==== 2021: Nooienspodium ==== Na Russell se sterk vertonings in [[2020 Formule Een-seisoen|2020]], het Mercedes gekyk na nuwe spanlede vir die 2021-seisoen, maar Williams het geweier om hom van sy kontrak vry te stel.<ref name=":6" /> Daarbenewens het die media gespekuleer dat hy [[Valtteri Bottas]] by Mercedes in 2022 sou vervang sodra hul onderskeie kontrakte verstryk het. Die twee aspirante het by die [[2021 Emilia-Romagna Grand Prix]] gebots, toe Russell homself langs Bottas in rondte 30 bevind het. Hy het probeer om Bottas verby te steek, maar het oor 'n nat kol gery en beheer oor sy motor verloor, wat teen Bottas gebots het en 'n dubbele uitval veroorsaak het.<ref>{{Cite web |last=Herbert |first=Danny |date=19 April 2021 |title=Russell and Bottas crash analysis |url=https://drivetribe.com/p/russell-and-bottas-crash-analysis-DUpm07EeT7C8THxciAzozQ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220122153611/https://drivetribe.com/p/russell-and-bottas-crash-analysis-DUpm07EeT7C8THxciAzozQ |archive-date=22 January 2022 |access-date=18 July 2021 |website=DriveTribe}}</ref> Russell het aanvanklik die voorval op Bottas blameer, na die ongeluk na Bottas geloop en sy helm geklap (Bottas het met 'n middelvinger gereageer), en hom daarvan beskuldig dat hy "probeer het om hulle albei te verongeluk".<ref>{{cite web |date=18 April 2021 |title=George Russell and Valtteri Bottas crash: Drivers blame each other for causing 'dangerous' Imola collision |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/12279561/george-russell-and-valtteri-bottas-crash-drivers-blame-each-other-for-causing-dangerous-imola-collision |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418235403/https://www.skysports.com/f1/news/12433/12279561/george-russell-and-valtteri-bottas-crash-drivers-blame-each-other-for-causing-dangerous-imola-collision |archive-date=18 April 2021 |access-date=18 April 2021 |website=Sky Sports}}</ref> Russell het egter later sy bewerings teruggetrek en aan Bottas en Williams om verskoning gevra.<ref>{{Cite web |last=Noble |first=Jonathan |date=19 April 2021 |title=Russell apologises to Bottas after Imola incident |url=https://www.motorsport.com/f1/news/russell-apologises-to-bottas-imola-incident/6350886/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210423065857/https://www.motorsport.com/f1/news/russell-apologises-to-bottas-imola-incident/6350886/ |archive-date=23 April 2021 |access-date=23 April 2021 |website=motorsport.com}}</ref> Mercedes-baas Toto Wolff het erken dat Bottas in die eerste plek nie langs 'n Williams moes gewees het nie, maar het die grootste deel van sy kritiek vir Russell, 'n Mercedes-junior wat pas 'n Mercedes uitgeneem het, gereserveer.<ref>{{Cite news |last=Richards |first=Giles |date=19 April 2021 |title=Toto Wolff rebukes George Russell over Imola F1 crash with Valtteri Bottas |url=https://www.theguardian.com/sport/2021/apr/19/toto-wolff-george-russell-imola-crash-valtteri-bottas-mercedes-williams-f1 |access-date=16 October 2024 |work=The Guardian |issn=0261-3077}}</ref> Beide bestuurders het probeer om die dispuut, ten minste in die openbaar, af te speel nadat Bottas in 2025 weer by Mercedes aangesluit het.<ref>{{Cite web |last=Medland |first=Chris |date=31 January 2025 |title=Russell sees 2025 as the start of a new career chapter as Mercedes' experienced driver |url=https://racer.com/2025/01/31/russell-sees-2025-as-the-start-of-a-new-career-chapter-as-mercedes-experienced-driver/ |access-date=17 February 2025 |website=RACER |language=en |archive-date=16 Februarie 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250216081015/https://racer.com/2025/01/31/russell-sees-2025-as-the-start-of-a-new-career-chapter-as-mercedes-experienced-driver/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=hAw_G3SF6Fk |title=Valtteri Bottas opens up on his role at Mercedes this season |date=10 February 2025 |last=((Sky Sports F1)) |access-date=17 February 2025 |via=YouTube}}</ref> === Mercedes (2022-tans) === [[Lêer:2022 French Grand Prix (52279069978).png|duimnael|180px|Russell tydens die bestuurdersparade by die [[2022 Franse Grand Prix]]]] Russell het in 2022 by Mercedes aangesluit.<ref name=":2">{{Cite web |date=7 September 2021 |title=Mercedes announce George Russell will partner Lewis Hamilton in 2022 as Briton signs long-term deal |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.mercedes-announce-george-russell-will-partner-lewis-hamilton-in-2022.jtndbCmN3CR8Lm9s54e4T.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210907090616/https://www.formula1.com/en/latest/article.mercedes-announce-george-russell-will-partner-lewis-hamilton-in-2022.jtndbCmN3CR8Lm9s54e4T.html |archive-date=7 September 2021 |access-date=7 September 2021 |website=Formula1.com}}</ref> Van 4 tot 6 Desember het Russell vir [[Lewis Hamilton]] tydens die [[2020 Sakhir Grand Prix]] in die Mercedesfabriekspan vervang, aangesien Hamilton positief getoets het vir die [[Covid-19-virus]].<ref>{{nl}} {{Cite web|url=https://www.f1head.nl/nieuws/george-russell-vervangt-hamilton-voor-sahkir-gp/|title=George Russell vervangt Hamilton voor Sahkir GP|date=2 Desember 2020|author=Niek Vleugels}}</ref> In dié wedren het Russell sy eerste punte in Formule 1 aangeteken. Op 7 September 2021 is aangekondig dat Russell die tweede jaer in die Mercedes-span sou wees, vanaf die 2022-seisoen. Van 2022 tot 2024 was Russell die spanmaat van die sewemalige wêreldkampioen Lewis Hamilton.<ref name=":0">{{Cite web |title=Hamilton reveals the key factors behind his Ferrari switch |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/the-stars-aligned-hamilton-reveals-the-key-factors-behind-his-shock-ferrari.2vJRwYdyFN1J3vyTUqZMFr |access-date=30 November 2024 |website=Formula 1® - The Official F1® Website}}</ref> Die span het derde geëindig in 2022, tweede in 2023 en vierde in 2024.<ref name=":0" /> Hamilton het aan die einde van die 2024-seisoen vertrek en is opgevolg deur juniorspanlid [[Kimi Antonelli]].<ref>{{Cite web |date=31 August 2024 |title=Antonelli confirmed as Hamilton's replacement with Mercedes looking ahead to 'next chapter' |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-kimi-antonelli-confirmed-as-lewis-hamiltons-replacement-with.2TeU01Qm9BjQUlBjl9jBTm |access-date=31 August 2024 |website=Formula 1}}</ref> ====2022–2023: Nooiensoorwinning==== Die tydsberekening van Russell se skuif na Mercedes was ongelukkig, aangesien dit saamgeval het met 'n regulasieverandering wat Mercedes se oorheersing van die sport beëindig het.<ref name=":43">{{Cite news |last=Smith |first=Luke |date=25 April 2025 |title=Out of Lewis Hamilton's shadow at Mercedes, George Russell feels ready to be F1 champion |url=https://www.nytimes.com/athletic/6305394/2025/04/25/george-russell-mercedes-top-driver-f1-lewis-hamilton/ |access-date=25 April 2025 |work=The Athletic |language=en |issn=0362-4331}}</ref> Mercedes se nuwe aërodinamiese konsep het baie goed gevaar in simulasies, maar was moeilik om in die ware lewe te bestuur.<ref>{{Cite web |last=Hughes |first=Mark |date=17 May 2023 |title=Why Mercedes has got F1's current era so wrong so far |url=https://www.the-race.com/formula-1/why-mercedes-has-got-f1s-current-era-so-wrong-so-far/ |access-date=9 December 2024 |website=The Race}}</ref> Die span het slegs een oorwinning in die eerste twee jaar van die grondeffek-era behaal.<ref name="auto1">{{Cite web |last=Wood |first=Will |date=4 May 2024 |title=Mercedes swapped one extreme for another with 2024 car design - Russell |url=https://www.racefans.net/2024/05/05/mercedes-swapped-one-extreme-for-another-with-2024-car-design-russell/ |access-date=9 December 2024 |website=RaceFans}}</ref> [[Lêer:2022 British Grand Prix (52382355276).jpg|duimnael|links|Russell by die [[2022 Britse Grand Prix]]. Russell het sy nooiensoorwinning by die [[2022 São Paulo Grand Prix|São Paulo Grand Prix]] behaal.]] Russell en Hamilton het die eerste nege wedrenne van die 2022-seisoen deurgebring om eksperimentele onderdele vir die Mercedes-renmotor te toets.<ref name="TheRace222">{{Cite web |date=24 October 2022 |title=What a winless Hamilton season won't tell you about his 2022 |url=https://the-race.com/formula-1/what-a-winless-hamilton-season-wont-tell-you-about-his-2022/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326200252/https://the-race.com/formula-1/what-a-winless-hamilton-season-wont-tell-you-about-his-2022/ |archive-date=26 March 2023 |access-date=26 March 2023 |website=The Race}}</ref> Alhoewel die jaers elke wedren toetspligte omgeruil het,<ref>{{Cite news |last=Kalinauckas |first=Alex |date=21 January 2023 |title=Russell sees no risk of Hamilton trouble even amid F1 title battle |url=https://www.autosport.com/f1/news/russell-sees-no-risk-of-hamilton-trouble-even-amid-f1-title-battle/10423174/ |access-date=9 December 2024 |work=Autosport}}</ref> het Russell 'n voorsprong van 34 punte oor Hamilton na rondte nege opgebou,<ref>{{Cite web |last=Chiu |first=Nigel |date=19 June 2022 |title=F1 Standings after 2022 Canadian GP |url=https://www.total-motorsport.com/f1-standings-after-2022-canadian-gp/ |access-date=10 December 2024 |website=Total Motorsport |language=en}}</ref> wat spanbaas Toto Wolff toegeskryf het aan Hamilton se eksperimente wat teenproduktief was.<ref>{{Cite web |last1=Collantine |first1=Keith |last2=Cottingham |first2=Claire |date=11 June 2022 |title=Hamilton's recent deficit to Russell is due to 'set-up experiments', says Wolff |url=https://www.racefans.net/2022/06/11/hamiltons-recent-deficit-to-russell-is-due-to-set-up-experiments-says-wolff/ |access-date=9 December 2024 |website=RaceFans}}</ref> Na rondte nege het Russell en Hamilton die seisoen basies gelyk op punte afgesluit, met Russell wat een punt meer as sy spanmaat aangeteken het.<ref name=":17" /> Ten spyte van die ongelukkige seisoen, het Russell verskeie loopbaan-eerstes in 2022 behaal, insluitend sy eerste podium in 'n vollengte-ren in [[2022 Australiese Grand Prix|Melbourne]];<ref>{{Cite web |date=10 April 2022 |title=Standings |url=https://www.formula1.com/en/results.html |access-date=10 April 2022 |website=Formula 1 |archive-date=28 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141028202800/http://www.formula1.com/results/driver/2001/40.html |url-status=live }}</ref> sy eerste voorste wegspringposisie in [[2022 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]];<ref>{{Cite web |title=Russell beats Sainz to take shock maiden pole at Hungaroring as Red Bulls hit trouble |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.mercedes-take-their-first-pole-position-of-2022-as-russell-sets-the-pace-in.6Vqx91758duUbTENjFUaU0.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220730162413/https://www.formula1.com/en/latest/article.mercedes-take-their-first-pole-position-of-2022-as-russell-sets-the-pace-in.6Vqx91758duUbTENjFUaU0.html |archive-date=30 July 2022 |access-date=30 July 2022 |website=Formula1.com}}</ref> en sy eerste Grand Prix- en naelren-oorwinnings by [[2022 São Paulo Grand Prix|Interlagos]].<ref>{{Cite web |last=Benson |first=Andrew |date=13 November 2022 |title=Sao Paulo Grand Prix: George Russell beats Lewis Hamilton to first full Formula 1 win |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/63617916 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221113215610/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/63617916 |archive-date=13 November 2022 |access-date=14 November 2022 |website=[[BBC Sport]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Benson |first=Andrew |date=12 November 2022 |title=Sao Paulo Grand Prix sprint: George Russell takes first win |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/63610213 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221113220202/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/63610213 |archive-date=13 November 2022 |access-date=14 November 2022 |website=[[BBC Sport]]}}</ref> Hy het vierde in die Bestuurderskampioenskap geëindig en sy spanmaat Hamilton met 35 punte geklop.<ref>{{Cite web |last=Larkam |first=Lewis |date=2 December 2022 |title=George Russell reveals reason for Lewis Hamilton's early F1 2022 car experiments: 'I was in a happier place' {{!}} F1 {{!}} Crash |url=https://www.crash.net/f1/news/1018065/1/russell-reveals-reason-hamilton-s-early-f1-2022-experiments |access-date=16 October 2024 |website=www.crash.net}}</ref><ref name=":17">{{Cite web |last=Collantine |first=Keith |date=2 December 2022 |title=Did Russell deserve to out-score Hamilton? Perhaps not - but it was close |url=https://www.racefans.net/2022/12/02/did-russell-deserve-to-out-score-hamilton-perhaps-not-but-it-was-close/ |access-date=16 October 2024 |website=RaceFans}}</ref> [[Beeld:FIA F1 Austria 2023 Nr. 63 (1).jpg|duimnael|Russell by die [[2023 Oostenrykse Grand Prix]]]] 2023 was nog 'n moeilike jaar vir Mercedes en veral vir Russell. Ná 'n paar belowende vertonings aan die begin van die seisoen (hy het die Australiese Grand Prix gelei tot 'n ontydige rooi vlag<ref>{{Cite news |date=2 April 2023 |title='It's just such a shame' says Mercedes' Russell after retiring with power unit issue in Australia |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.its-just-such-a-shame-says-mercedes-russell-after-retiring-with-power-unit.1BhfnePPs7NbkXPJg5yOc1.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230403193314/https://www.formula1.com/en/latest/article.its-just-such-a-shame-says-mercedes-russell-after-retiring-with-power-unit.1BhfnePPs7NbkXPJg5yOc1.html |archive-date=3 April 2023 |access-date=5 April 2023 |work=Formula 1}}</ref> en 'n podiumplek in Barcelona behaal<ref>{{Cite news |last=Cleeren |first=Filip |date= |title=Russell: Double F1 podium "a sign of things to come" for Mercedes |url=https://www.motorsport.com/f1/news/russell-double-podium-a-sign-of-things-to-come-for-mercedes-f1/10478604/ |access-date=10 June 2023 |work=Motorsport.com}}</ref>), het Russell se resultate in die tweede helfte van die seisoen om verskeie redes afgeneem, insluitend 'n rekord van sewe kuipestoppe in een wedren ([[2023 Nederlandse Grand Prix|Zandvoort]]),<ref name=":13">{{Cite web |last= |date=28 November 2023 |title=2023 Formula 1: Records and milestones, more than 40 of them! |url=https://www.grandprix247.com/2023/11/28/2023-formula-1-records-and-milestones-more-than-40-of-them/ |access-date=16 October 2024 |website=GRANDPRIX247}}</ref> 'n toevallige botsing in die laaste rondte ([[2023 Singapoerse Grand Prix|Singapoer]]),<ref>{{cite web |date=17 September 2023 |title=Sainz holds off Norris and fast-charging Mercedes pair to take sensational Singapore Grand Prix victory |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.sainz-holds-off-norris-and-fast-charging-mercedes-pair-to-take-sensational.16sNsRUz2MAFyXxSE3RdwX.html |accessdate=17 September 2023 |website=formula1.com}}</ref> 'n oor-aggressiewe strategiebesluit ([[2023 Japannese Grand Prix|Suzuka]]),<ref name=":5">{{cite web |date=25 September 2023 |title=Lewis Hamilton and George Russell explain dramatic Japanese GP for Mercedes as pair come close to contact at Suzuka |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/12968648/lewis-hamilton-and-george-russell-explain-dramatic-japanese-gp-for-mercedes-as-pair-come-close-to-contact-at-suzuka |accessdate=12 November 2023 |website=skysports.com}}</ref> en Hamilton wat teen hom gebots het na 'n voorry-wegspring ([[2023 Katarse Grand Prix|Lusail]]).<ref>{{cite web |last=Galloway |first=James |date=9 October 2023 |title=Lewis Hamilton: George Russell crash at Qatar GP '100 per cent my fault' as he apologises to Mercedes |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/12980613/lewis-hamilton-george-russell-collision-100-per-cent-my-fault-as-he-apologises-to-mercedes-at-qatar-gp |accessdate=12 November 2023 |website=skysports.com}}</ref> Russell het 'n mate van trots herwin met 'n derde plek by die Aboe Dhabi Grand Prix, wat die tweede plek in die Konstruktorskampioenskap vir Mercedes besorg het. Hy het agtste in die Bestuurderskampioenskap geëindig, die laagste vir 'n Mercedes-bestuurder sedert 2012, en 59 punte agter Hamilton. Na die Aboe Dhabi-wedren het Russell opgemerk dat hy "die span vanjaar 'n paar keer teleurgestel het", maar dat dit "'n enorme voorreg" was om die span te help om tweede te eindig.<ref>{{cite web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.russell-delighted-to-seal-p2-in-constructors-for-mercedes-as-abu-dhabi.1aob76YCwfrGMLnv5CWUb1.html |title=Russell delighted to seal P2 in constructors' for Mercedes as Abu Dhabi podium concludes 'challenging season' |website=formula1.com |date=26 November 2023 |accessdate=26 November 2023}}</ref> Alhoewel hy sy eie seisoen "'n algehele ramp" genoem het,<ref name=":5" /> het Mercedes hom 'n kontrakverlenging van twee jaar aangebied.<ref>{{cite web |url=https://www.mercedesamgf1.com/news/mercedes-extends-driver-line-up-through-2025 |title=Mercedes Extends Driver Line-Up Through 2025 |website=mercedesamgf1.com |date=31 August 2023 |accessdate=1 September 2023}}</ref> ====2024: Laaste jaar met Hamilton==== [[Beeld:FIA F1 Austria 2024 Nr. 63 Russell.jpg|duimnael|links|Russell wen sy tweede wedren by die [[2024 Oostenrykse Grand Prix]].]] Vir die [[2024 Formule Een-seisoen|2024-seisoen]] het Mercedes sy ontwerpkonsep fundamenteel verander.<ref name="auto1"/> Die nuwe Mercedes W15 was vinnig maar onbestendig, hard op bande en moeilik om behoorlik op te stel.<ref name=":02">{{Cite web |last=Hughes |first=Mark |date=24 November 2024 |title=F1 king of cool: why George Russell always had winning hand in Vegas |url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/f1-king-of-cool-why-george-russell-always-had-winning-hand-in-vegas/ |access-date=25 November 2024 |website=Motor Sport Magazine}}</ref> Alhoewel die span tot middel-seisoen nie mededingend was nie, het Russell opgemerk dat die personeel agter die skerms "vordering maak".<ref>{{cite web |date=20 May 2024 |title=Russell won't 'sulk' over losing position to Hamilton in Emilia-Romagna Grand Prix after 'lonely race' for Mercedes |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-wont-sulk-over-losing-position-to-hamilton-in-emilia-romagna-grand.2pMtQP5RZRr64Kb2lg4UtN |accessdate=29 July 2024 |website=formula1.com}}</ref> In rondte drie, die [[2024 Australiese Grand Prix|Australiese Grand Prix]], het Russell 'n hewige botsing beleef toe hy probeer het om Fernando Alonso (wat 'n straf van 20 sekondes gekry het vir die ''rem-onderdrukking'' van Russell) verby te steek vir die sesde plek op die voorlaaste rondte.<ref>{{Cite news |last1=Slater |first1=Luke |last2=Cary |first2=Tom |date=24 March 2024 |title=George Russell's safety fears after horror crash at Australian GP |url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2024/03/24/australian-grand-prix-2024-live-updates-latest-melbourne/ |access-date=5 March 2025 |work=The Telegraph |language=en |issn=0307-1235}}</ref> Die ongeluk het hom vir tien sekondes onbeweeglik en weerloos agter 'n blinde draai van 250 km/h gelaat voordat die rendirekteur die virtuele veiligheidsmotor ontplooi het. Hy het egter ongedeerd daarvan afgekom en met Alonso vergader om sake uit te stryk. Na die wedren het hy gevra vir outomatiese veiligheidsmotors om soortgelyke voorvalle te voorkom.<ref>{{Cite web |last=Wade |first=Stephen |date=4 April 2024 |title=Russell was 'waiting for a disaster to happen' after he crashed at the Australian GP |url=https://www.sandiegouniontribune.com/2024/04/04/russell-was-waiting-for-a-disaster-to-happen-after-he-crashed-at-the-australian-gp/ |access-date=5 March 2025 |website=San Diego Union-Tribune |language=en}}</ref> In die middel van die seisoen het Mercedes in ses agtereenvolgende wedrenne podiumplekke behaal. Russell het van sy beste resultate in jare behaal, insluitend 'n voorste wegspringplek en podiumplek in [[2024 Kanadese Grand Prix|Montreal]],<ref>{{Cite web |date=8 June 2024 |title='I've missed this feeling!' – Russell hails Mercedes progress after Canada pole as he vows to 'go for it' on race day |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/ive-missed-this-feeling-russell-hails-mercedes-progress-after-canada-pole-as.3FNoF51rSbAhHwUKUjTn2u |access-date=9 June 2024 |website=Formula 1® - The Official F1® Website}}</ref><ref>{{cite news |date=9 June 2024 |title=Verstappen beats Norris to victory in thrilling wet/dry Canadian GP |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-beats-norris-to-victory-in-thrilling-wet-dry-canadian-gp.6ytkbh7iDTWC3pJBwiaboI |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240609235243/https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-beats-norris-to-victory-in-thrilling-wet-dry-canadian-gp.6ytkbh7iDTWC3pJBwiaboI |archive-date=9 June 2024 |access-date=10 June 2024 |website=Formula1.com}}</ref> sy tweede loopbaanoorwinning by [[2024 Oostenrykse Grand Prix|Spielberg]] (alhoewel eers nadat die voorlopers gebots het),<ref>{{cite news |date=30 June 2024 |title=Russell claims surprise win in Austria after Verstappen and Norris dramatically collide in battle for the lead |website=Formula1.com |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-claims-surprise-win-in-austria-after-verstappen-and-norris.2Kmxvn4a42JYDFhvklagYk|access-date=30 June 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13161229/austrian-gp-george-russell-ends-mercedes-win-drought-after-max-verstappen-lando-norris-collision|title=Austrian GP: George Russell ends Mercedes win drought after Max Verstappen-Lando Norris collision|website=skysports.com|first=James|last=Galloway|date=1 July 2024|accessdate=29 July 2024}}</ref> 'n voorste plek by [[2024 Britse Grand Prix|Silverstone]] (gevolg deur 'n meganiese uitval),<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/hamilton-beats-verstappen-to-first-win-since-2021-with-record-breaking-9th.3teU9bznaWJlC2TGAYh0Vl|title=Hamilton beats Verstappen to first win since 2021 with record-breaking 9th British Grand Prix victory|website=formula1.com|date=7 July 2024|accessdate=29 July 2024}}</ref> en die eerste Formule Een-renoorwinning (by Spa) wat verloor is weens 'n diskwalifikasie na die wedren sedert 1994,<ref>{{cite news |date=28 July 2024 |title=Russell takes incredible victory in Belgium on aging tyres after thrilling late-race chase from Hamilton |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-takes-incredible-victory-in-belgium-on-aging-tyres-after-thrilling.3FufXdo4r40I7kv5mJLMMR |access-date=28 July 2024 |website=Formula1.com}}</ref> waarvoor die span verantwoordelikheid geneem het.<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/wolff-apologises-to-russell-after-mercedes-mistake-leads-to-belgian-gp.3iQ5OuQj81l7DQbCaYKKt9|title=Wolff apologises to Russell after Mercedes 'mistake' leads to Belgian GP disqualification|website=formula1.com|date=28 July 2024|accessdate=29 July 2024}}</ref> Die span se vorm het meer onbestendig geraak soos die jaar aangegaan het, maar Russell het by verskeie wedrenne vir oorwinnings meegeding. By die [[2024 São Paulo Grand Prix|São Paulo Grand Prix]] het Russell die wedren gelei totdat Mercedes hom beveel het om die kuipe vir nuwe bande in te slaan net voordat 'n rooi vlag sy mededingers 'n "gratis" bandruil gegee het.<ref>{{Cite web |last=Powling |first=Taylor |date=10 November 2024 |title=Mercedes explains call to overrule George Russell in F1 Brazil GP |url=https://www.motorsportweek.com/2024/11/10/mercedes-explains-call-to-overrule-george-russell-in-f1-brazil-gp/ |access-date=11 November 2024 |website=Motorsport Week}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mann-Bryans |first=Mark |date=3 November 2024 |title=Frustrated Russell wanted to ignore Mercedes pit call in Brazilian GP |url=https://www.motorsport.com/f1/news/frustrated-russell-wanted-to-ignore-mercedes-pit-call-in-brazilian-gp/10670393/ |access-date=4 November 2024 |website=www.motorsport.com}}</ref> Russell het die [[2024 Las Vegas Grand Prix]] oorheers, deur op die voorste wegspringplek te kwalifiseer en 49 uit 50 rondtes voor te loop om sy derde loopbaanoorwinning te behaal.<ref>{{cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/f1-las-vegas-gp-russell-wins-verstappen-fourth-title/10675984/|title=F1 Las Vegas GP: Verstappen secures fourth title as Russell dominates race|date=24 November 2024|access-date=24 November 2024|website=[[Autosport]]|first=Jake|last=Boxall-Legge}}</ref> Russell het weer in [[2024 Katarse Grand Prix|Katar]] op die voorste wegspringplek gekwalifiseer nadat [[Max Verstappen]] 'n roosterstraf opgelê is omdat hy onnodig stadig voor Russell gery het, wat op 'n uitrondte was.<ref>{{cite web |last=Benson |first=Andrew |date=30 November 2024 |title=Russell promoted to pole by Verstappen grid penalty |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cy7d7mn83e5o |access-date=2 December 2024 |website=[[BBC Sport]]}}</ref> Verstappen het Russell se appèlle aan die beamptes vir sy straf veroordeel en gesê dat hy "alle respek" vir hom verloor het,<ref>{{cite web |last=Benson |first=Andrew |date=1 December 2024 |title=Verstappen has 'lost all respect' for Russell |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/c0rnwzvd9y9o |access-date=2 December 2024 |website=[[BBC Sport]]}}</ref> en Russell gewaarsku dat hy hom ten alle koste sou verbysteek<ref>{{Cite web |last1=Boxall-Legge |first1=Jake |last2=Kalinauckas |first2=Alex |date=1 December 2024 |title=Verstappen 'lost all respect' for Russell after Qatar GP stewards' room conduct |url=https://www.motorsport.com/f1/news/verstappen-lost-all-respect-for-russell-after-qatar-gp-stewards-room-conduct/10678443/ |access-date=2 December 2024 |website=Motorsport.com}}</ref> — Russell het beweer dat hy gesê het hy hom 'in die muur sou sit', wat Verstappen natuurlik ontken het.<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cn4x21xwp8go |title=I'm not going to take Verstappen attacks - Russell |website=[[BBC Sport]] |date=5 December 2024 |access-date=5 December 2024 |first=Andrew |last=Benson}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Sutill |first1=Josh |last2=Straw |first2=Edd |last3=Hughes |first3=Mark |date=5 December 2024 |title='Put you on your f***ing head' - Verstappen-Russell row escalates |url=https://www.the-race.com/formula-1/put-you-on-your-f-ing-head-extraordinary-verstappen-russell-f1-row-escalation/ |access-date=5 December 2024 |website=The Race}}</ref> Verstappen het hom in draai een verbygesteek, met Russell wat vierde geëindig het na twee veiligheidsmotorperiodes.<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cgrwj08xgv9o |website=[[BBC Sport]] |first=Andrew |last=Benson |date=1 December 2024| access-date=2 December 2024 |title=Verstappen wins in Qatar after Norris penalty}}</ref> Russell het sesde in die Bestuurderskampioenskap geëindig, 22 punte voor Hamilton.<ref>{{Cite web |title=2024 Driver Standings |url=https://www.formula1.com/en/results/2024/drivers |access-date=9 December 2024 |website=Formula 1® - The Official F1® Website}}</ref> Die span het van tweede na vierde plek in die Vervaardigerskampioenskap geval, maar het vier oorwinnings behaal,<ref>{{Cite web |date=24 February 2025 |title=Wolff launches 2025 Mercedes: 'Exciting new era' |url=https://www.espn.com/f1/story/_/id/43993158/mercedes-rolls-2025-formula-1-car-bahrain |access-date=27 October 2025 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> wat hul totaal van die vorige twee seisoene verviervoudig het.<ref name=":0" /> Gedurende die drie jaar van die Russell-Hamilton-vennootskap was die Mercedes-jaers gelykop op die baan.<ref>{{Cite web |date=8 December 2024 |title=Our verdict on the end of Hamilton-Mercedes + what it means for 2025 |url=https://www.the-race.com/formula-1/our-verdict-lewis-hamilton-end-to-mercedes-stint/ |access-date=9 December 2024 |website=The Race}}</ref> Russell het Hamilton in twee uit drie seisoene oortref, drie oorwinnings teenoor Hamilton se twee behaal, en Hamilton met 39–29 uitoorlê,<ref>{{Cite web |last=Benson |first=Andrew |date=6 March 2025 |title=George Russell on partnering Lewis Hamilton, Max Verstappen and how he believes 'my time will come' |url=https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/cvge7048ppdo |access-date=24 March 2025 |website=BBC Sport |language=en}}</ref> terwyl Hamilton 20 podiumplekke behaal het teenoor Russell se 14<ref>{{Cite web |last=Gassman |first=Alex |date=4 December 2024 |title=Lewis Hamilton and George Russell tied on points after 3 years as Mercedes teammates |url=https://oversteer48.com/hamilton-russell-tied-points/ |access-date=9 December 2024 |website=oversteer48}}</ref> en Russell op totale punte (697–695) geklop het nadat hy Russell in die laaste rondte van [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|sy laaste wedren met Mercedes]] verbygesteek het.<ref name=":16">{{Cite web |last=Benson |first=Andrew |date=8 December 2024 |title=Lewis Hamilton says he 'finished on a high' at Mercedes after 12 years together |url=https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/cq8qkkzq2lgo |access-date=9 December 2024 |website=BBC Sport}}</ref> Nadat die 2024-seisoen geëindig het, het Russell gesê dat hy "soveel by [Hamilton] geleer het as 'n bestuurder en 'n persoon,"<ref name=":16" /> en op sy persoonlike webwerf geskryf dat Hamilton "nie net die grootste bestuurder van alle tye is nie," maar ook "die tipe persoon wat elke renjaer moet streef om te wees."<ref>{{Cite web |date=8 December 2024 |title=Fifth-place finish for George in season finale |url=https://www.georgerussell63.com/press/fifth-place-finish-for-george-in-season-finale |access-date=9 December 2024 |website=GeorgeRussell63.com}}</ref> ====2025: Kontrakjaar==== [[Beeld:2025 Japan GP - Mercedes - George Russell - FP2.jpg|duimnael|regs|Russell bestuur die Mercedes W16 by die [[2025 Japannese Grand Prix]].]] In 2025 was dit tyd vir Russell om sy kontrak met Mercedes te herbeding.<ref name=":33">{{Cite web |last=Kisby |first=Cambridge |date=12 February 2025 |title=Every F1 driver out of contract at the end of 2025 |url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/every-f1-driver-out-of-contract-at-the-end-of-2025/ |access-date=5 March 2025 |website=Motor Sport Magazine |language=en}}</ref> Hy het ook 'n nuwe spanmaat, die agtienjarige akademiebestuurder [[Kimi Antonelli]], gekry, wat as "F1 se opkomende ster" bestempel is.<ref>{{Cite web |last=Edmondson |first=Laurence |date=15 October 2024 |title=Heir to Hamilton's throne: Antonelli is F1's next big thing |url=https://www.espn.com/racing/f1/story/_/id/41810178/heir-lewis-hamilton-throne-andrea-kimi-antonelli-f1-mercedes-next-big-thing |access-date=27 October 2025 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> Die verdedigende wêreldvervaardigerskampioen, [[McLaren]], was die volslae gunsteling en het ook albei titels verower. Aan die begin van die seisoen het Russell gemeen dat die MCL39 vinnig genoeg was om elke Grand Prix te wen.<ref>{{Cite web |last=Benson |first=Andrew |date=20 March 2025 |title=Chinese Grand Prix: McLaren advantage bigger than Red Bull ever had, says George Russell |url=https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/c62z1nyw7g4o |access-date=23 March 2025 |website=BBC Sport |language=en}}</ref> McLaren het Russell se voorspelling as hiperbolies afgemaak,<ref>{{Cite news |last=Cary |first=Tom |date=21 March 2025 |title=Lando Norris accuses British rival George Russell of 'playing mind games' |url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2025/03/21/lando-norris-accuses-george-russell-mind-games/ |access-date=23 March 2025 |work=The Telegraph |language=en |issn=0307-1235}}</ref> maar het voortgegaan om die vervaardigerstoneel te oorheers met sewe 1-2's en 12 oorwinnings in die eerste 18 wedrenne.<ref>{{Cite web |last=Saunders |first=Nate |date=5 October 2025 |title=McLaren win back-to-back F1 constructors' championship; 10th overall |url=https://www.espn.com/f1/story/_/id/46332070/mclaren-wins-back-back-f1-constructors-title |access-date=5 October 2025 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> Daarbenewens is McLaren se Lando Norris as jaerskampioen gekroon tydens die [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|laaste wedren van die seisoen]].<ref name=":50">{{Cite news |last=Cary |first=Tom |date=2025-12-07 |title=Max Verstappen bristles at suggestion George Russell crash cost him the title |url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2025/12/07/max-verstappen-george-russell-crash-f1-title/ |access-date=2025-12-08 |work=The Telegraph |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref> Russell het die seisoen geopen met vier podiumplekke in ses wedrenne by [[2025 Australiese Grand Prix|Albert Park]], [[2025 Chinese Grand Prix|Shanghai]], [[2025 Bahreinse Grand Prix|Sakhir]], en [[2025 Miami Grand Prix|Miami]], hoofsaaklik agter een of albei McLarens.<ref>{{Cite news |last=Coleman |first=Madeline |date=17 March 2025 |title=In Kimi Antonelli's F1 debut, Mercedes glimpses a hopeful post-Hamilton future |url=https://www.nytimes.com/athletic/6208349/2025/03/17/kimi-antonelli-mercedes-f1-australian-gp/ |access-date=18 March 2025 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref name=":39">{{Cite web |last=Mann-Bryans |first=Mark |date=23 March 2025 |title=F1 Chinese GP: Piastri dominates, Norris defies brake woes to complete McLaren 1-2 |url=https://www.autosport.com/f1/news/f1-chinese-gp-piastri-wins-in-dominant-mclaren-1-2/10706307/ |access-date=23 March 2025 |website=[[Autosport]] |publisher=Motorsport Network |language=en}}</ref><ref name=":40">{{Cite web |date=13 April 2025 |title=Bahrain GP: Oscar Piastri claims dominant win as George Russell holds off Lando Norris for second |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13347935/bahrain-gp-oscar-piastri-claims-dominant-win-as-george-russell-holds-off-lando-norris-for-second |access-date=13 April 2025 |website=Sky Sports |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Heverin |first=Dane |date=4 May 2025 |title=Piastri nails historic title statement as Norris dealt fresh blow in Miami drama |url=https://www.foxsports.com.au/motorsport/f1-2025-miami-grand-prix-race-live-updates-oscar-piastri-grid-position-start-time-aest-starting-grid-result-how-to-stream/news-story/f5e94b0a0c02c40b0899c7f18c706b8a |access-date=4 May 2025 |website=Fox Sports |language=en}}</ref> In Australië het hy konserwatief gejaag in afwisselend-reënerige toestande en die derde plek geërf toe [[Oscar Piastri]] van die baan afgegly het.<ref>{{Cite web |last=Harrington |first=Alex |date=16 March 2025 |title=George Russell's strategy gamble pays off in rain-hit Australia GP: &quot;Most decisive decision I've ever taken&quot; |url=https://www.motorsport.com/f1/news/george-russells-strategy-gamble-pays-off-in-rain-hit-australia-gp-most-decisive-decision-ive-ever-t/10704037/ |access-date=16 March 2025 |website=Motorsport.com |language=en}}</ref><ref name=":38">{{Cite web |date=16 March 2025 |title=Russell podium pride as Mercedes 'a step ahead of Ferrari' |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-believes-mercedes-look-a-step-ahead-of-ferrari-as-he-shares-podium.2SzY70eXKOspW2fudHWMmh |access-date=16 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 March 2025 |title=Home race 'curse' knocks Piastri off podium |url=https://www.espn.com/f1/story/_/id/44273640/australian-gp-podium-slips-away-oscar-piastri-suffers-home-race-curse |access-date=16 March 2025 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> By Shanghai het Russell tweede gekwalifiseer vir die hoofren, wat die twee McLarens verdeel het; sterk spanwerk van McLaren het Lando Norris toegelaat om hom by draai een verby te steek,<ref>{{Cite web |last=Thukral |first=Rachit |date=23 March 2025 |title=George Russell: I would have passed Lando Norris if I had half a lap more |url=https://www.crash.net/f1/news/1065809/1/george-russell-i-would-have-passed-lando-norris-if-i-had-half-lap-more |access-date=23 March 2025 |website=Crash.net |language=en}}</ref> en Russell het derde geëindig.<ref name=":39" /> Na 'n stil vyfde plek by Suzuka met byna geen verbysteek binne die top 10 nie,<ref>{{Cite news |last1=Harrington |first1=Alex |last2=Vording |first2=Ronald |date=7 April 2025 |title=Max Verstappen Explains Lack of Overtaking After 'Dull' Japanese GP |url=https://www.motorsport.com/f1/news/max-verstappen-explains-lack-of-overtaking-after-dull-japanese-gp/10710845/ |access-date=13 April 2025 |work=Motorsport.com}}</ref><ref>{{Cite news |last=Chiu |first=Nigel |date=6 April 2025 |title=Japanese GP: Max Verstappen fends off Lando Norris and Oscar Piastri to win his first F1 race of 2025 season |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13342479/japanese-gp-max-verstappen-fends-off-lando-norris-and-oscar-piastri-to-win-his-first-f1-race-of-2025-season |archive-url=https://web.archive.org/web/20250407105511/https://www.skysports.com/f1/news/12433/13342479/japanese-gp-max-verstappen-fends-off-lando-norris-and-oscar-piastri-to-win-his-first-f1-race-of-2025-season |archive-date=7 April 2025 |access-date=13 April 2025 |work=Sky Sports |language=en-GB |url-status=live }}</ref> het Russell in Bahrein teruggekeer: hy het Norris in die laaste rondtes afgeweer om tweede te eindig – deur foutiewe remme en elektronika te oorkom<ref>{{Cite web |last=Mee |first=Lydia |date=13 April 2025 |title=FIA delivers verdict after George Russell's DRS issue scrutinised |url=https://www.motorsport.com/f1/news/fia-delivers-verdict-after-george-russells-drs-issue-scrutinised/10713017/ |access-date=13 April 2025 |website=Motorsport.com |language=en}}</ref> – en het wydverspreide lof van die media ontvang vir sy aanpasbare prestasie.<ref>{{Cite news |last=Coleman |first=Madeline |date=14 April 2025 |title=How George Russell finished second in Bahrain Grand Prix with malfunctioning car |url=https://www.nytimes.com/athletic/6276529/2025/04/14/george-russell-bahrain-grand-prix-mercedes-f1/ |access-date=14 April 2025 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |last=Chinchero |first=Roberto |date=14 April 2025 |title=Russell moves closer to new Mercedes F1 contract |url=https://www.autosport.com/f1/news/russell-moves-closer-to-new-mercedes-f1-contract/10713402/ |access-date=14 April 2025 |website=Autosport |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Mitchell-Malm |first1=Scott |last2=Straw |first2=Edd |last3=Noble |first3=Jon |date=14 April 2025 |title=Everything we learned at F1's Bahrain Grand Prix |url=https://www.the-race.com/formula-1/everything-we-learned-2025-f1-bahrain-grand-prix/ |access-date=14 April 2025 |website=The Race |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Hughes |first=Mark |date=14 April 2025 |title=Monday Morning Debrief: How George Russell held onto a brilliant P2 in Bahrain – despite car failures, tyre woes and a charging Lando Norris on his tail |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/monday-morning-debrief-how-russell-held-onto-a-brilliant-p2-in-bahrain.DLYkcuH5nFYLyQxogtNQe |access-date=14 April 2025 |website=Formula One |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Richards |first=Giles |date=13 April 2025 |title=McLaren's Oscar Piastri surges to dominant victory at Bahrain F1 GP |url=https://www.theguardian.com/sport/2025/apr/13/mclarens-oscar-piastri-surges-to-dominant-victory-at-bahrain-f1-gp |access-date=14 April 2025 |work=The Guardian |language=en |issn=0261-3077}}</ref> Mercedes het gesukkel met oorverhitting van bande en het tot vyfde en sesde plekke in [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|Djeddah]] teruggesak.<ref>{{Cite news |last=Selleck |first=Emily |date=20 April 2025 |title=Wolff laments "worst performance of the season" for Mercedes in Jeddah |url=https://www.autosport.com/f1/news/wolff-laments-worst-performance-of-the-season-for-mercedes-in-jeddah/10715585/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250428134159/https://www.autosport.com/f1/news/wolff-laments-worst-performance-of-the-season-for-mercedes-in-jeddah/10715585/ |archive-date=28 April 2025 |access-date=4 May 2025 |work=Autosport |language=en |url-status=live }}</ref> By Miami is Russell vir die eerste keer deur Antonelli uitoorlê,<ref>{{Cite web |last=Chiu |first=Nigel |date=4 May 2025 |title=Miami Grand Prix: Will rain spoil Lando Norris' bid to beat Max Verstappen and take championship lead from Oscar Piastri? |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13360605/miami-grand-prix-will-rain-spoil-lando-norris-bid-to-beat-max-verstappen-and-take-championship-lead-from-oscar-piastri |access-date=4 May 2025 |website=Sky Sports |language=en}}</ref> voordat 'n onkonvensionele besluit om die Grand Prix op harde bande te begin, beloon is met 'n byna gratis kuipestop onder virtuele veiligheidsmotortoestande, wat hom gehelp het om derde te eindig.<ref>{{Cite web |last=Khorounzhiy |first=Valentin |date=4 May 2025 |title=McLaren destroys F1 rivals in Miami GP as Piastri wins again |url=https://www.the-race.com/formula-1/mclaren-destroys-f1-rivals-in-miami-gp-as-oscar-piastri-wins-again/ |access-date=4 May 2025 |website=The Race |language=en}}</ref> Mercedes het begin om groot opgraderings tydens die Imola-Monaco-Barcelona-driebeen-wedrenne te toets,<ref>{{Cite web |last1=Mitchell-Malm |first1=Scott |last2=Noble |first2=Jon |date=16 May 2025 |title=Mercedes' first big update of 2025 revealed |url=https://www.the-race.com/formula-1/mercedes-imola-f1-package-after-lacking-enormous-or-sexy-upgrades/ |access-date=19 May 2025 |website=The Race |language=en}}</ref> maar die span het oor die algemeen nie die spoed gehad om vir oorwinnings mee te ding nie. Die Mercedes W16 se nuwe vering was besonder enigmaties: bekendgestel by Imola, is dit ná een middelmatige wedren onttrek. Die span het dit drie rondes later in Montreal weer bekendgestel,<ref>{{Cite web |last=Noble |first=Jon |date=12 June 2025 |title=Mercedes reverts to new suspension it parked after its debut |url=https://www.the-race.com/formula-1/mercedes-reverts-to-new-suspension-it-parked-after-its-debut/ |access-date=5 August 2025 |website=The Race |language=en}}</ref> en Russell het die wedren van begin tot einde beheer en sy eerste Formule Een -driekuns behaal (voorwegspring inneem, wen en die vinnigste rondte aangeteken).<ref>{{Cite web |date=15 June 2025 |title=Russell wins in Montreal as Mercedes rule the roost |url=https://press.pirelli.com/russell-wins-in-montreal-as-mercedes-rule-the-roost/ |access-date=17 June 2025 |website=Pirelli |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 June 2025 |title=Antonelli: F1 podium 'better than I imagined' |url=https://www.espn.com/f1/story/_/id/45520301/antonelli-f1-podium-better-imagined |access-date=17 June 2025 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> Die verbetering het egter vinnig vervaag, en by [[2025 Belgiese Grand Prix|Spa-Francorchamps]] het Russell opgemerk dat die temperamentvolle W16 selfs in relatief gunstige toestande gesukkel het.<ref>{{Cite web |last=Mee |first=Lydia |date=27 July 2025 |title=George Russell to hold &quot;big meeting&quot; with Mercedes over F1 performance drop |url=https://www.motorsport.com/f1/news/george-russell-to-hold-big-meeting-with-mercedes-over-f1-performance-drop/10745965/ |access-date=28 July 2025 |website=Motorsport.com |language=en}}</ref> Mercedes het een rondte later in [[2025 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]] na die vorige vering teruggekeer,<ref>{{Cite web |last1=Suttill |first1=Josh |last2=Straw |first2=Edd |date=31 July 2025 |title=Mercedes makes another spec U-turn to stop F1 form tailspin |url=https://www.the-race.com/formula-1/mercedes-rear-suspension-upgrade-dropped-second-time-russell-antonelli/ |access-date=5 August 2025 |website=The Race |language=en}}</ref> en Russell het 'n podiumplek behaal nadat hy [[Charles Leclerc]], wie se motor dramaties verswak het, agternagesit het.<ref>{{Cite news |last1=Smith |first1=Luke |last2=Coleman |first2=Madeline |date=3 August 2025 |title=Hungarian Grand Prix: Norris wins a thriller over Piastri, Leclerc's victory evaporates |url=https://www.nytimes.com/athletic/6533166/2025/08/03/hungarian-grand-prix-2025-result-lando-norris-mclaren-charles-leclerc/ |access-date=5 August 2025 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Afgesien van hierdie twee podiumplekke, was Russell se naasbeste einde 'n chaotiese vierde plek in Barcelona waar hy vierde gekwalifiseer het, twee plekke aan die begin verloor het, Lewis Hamilton ondersny het, die vierde geplaasde Max Verstappen in die laaste rondtes verbygesteek het na 'n veiligheidsmotor-herbegin, en teen die einde van die wedren deur Verstappen getref is, waaroor die Nederlander sy spyt uitgespreek het.<ref>{{Cite news |last=Cary |first=Tom |date=1 June 2025 |title=George Russell: Disqualify Max Verstappen for 'deliberate' crash |url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2025/06/01/max-verstappen-vs-george-russell-crash-breakdown/ |access-date=1 June 2025 |work=The Telegraph |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref><ref>{{Cite web |last=Noble |first=Jon |date=2 June 2025 |title=Verstappen concedes Russell clash shouldn't have happened |url=https://www.the-race.com/formula-1/verstappen-says-russell-f1-spanish-gp-clash-should-not-happen/ |access-date=2 June 2025 |website=The Race |language=en}}</ref> Verstappen het 'n tydstraf ontvang vir die tref van Russell, wat hom nege kampioenskapspunte gekos het. Ironies genoeg, na 'n laatseisoen-terugveg, het Verstappen die grootste deel van die gaping met Lando Norris in die Bestuurderskampioenskap verklein, maar die titel met twee punte verloor.<ref name=":50" /> Na die somerpouse het Russell vyfde by [[2025 Italiaanse Grand Prix|Monza]] geëindig.<ref>{{Cite news |last1=Smith |first1=Luke |last2=Coleman |first2=Madeline |date=7 September 2025 |title=Italian GP: Verstappen sets new F1 record as McLaren orders spark late drama |url=https://www.nytimes.com/athletic/6607857/2025/09/07/f1-italian-gp-recap-max-verstappen-win-oscar-piastri-lando-norris/ |access-date=21 September 2025 |work=The New York Times |language=en|issn=0362-4331}}</ref> Hy het toe sy sewende podiumplek van die seisoen in [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|Bakoe]] behaal met 'n tweede plek, nadat hy die hele naweek met 'n lugweginfeksie gesukkel het.<ref>{{Cite web |last1=Bailey |first1=Michael |last2=Smith |first2=Luke |date=21 September 2025 |title=How Max Verstappen won F1's 2025 Azerbaijan Grand Prix after Oscar Piastri's Lap 1 crash |url=https://www.nytimes.com/athletic/live-blogs/f1-azerbaijan-gp-live-updates-race-times-results/KgUScRQtq1Tp/ |access-date=21 September 2025 |website=The Athletic |language=en}}</ref> Die volgende rondte in [[2025 Singapoerse Grand Prix|Singapoer]] het Russell kommentators verras deur die voorste wegspringplek met 0.182 sekondes te neem op 'n baan waar Mercedes nie verwag is om mededingend te wees nie.<ref name=":46">{{Cite web |last=Hughes |first=Mark |date=5 October 2025 |title=What sank Verstappen and Norris's Singapore GP win chances |url=https://www.the-race.com/formula-1/max-verstappen-neutralised-george-russell-biggest-threat/ |access-date=5 October 2025 |website=The Race |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Benson |first=Andrew |date=4 October 2025 |title=Russell claims stunning Singapore pole |url=https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/cqlzxdr01yeo |access-date=5 October 2025 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Cozens |first=Jack |date=4 October 2025 |title=Russell takes shock Mercedes pole at Singapore GP |url=https://www.the-race.com/formula-1/russell-takes-singapore-gp-pole-verstappen-angered-by-norris/ |access-date=5 October 2025 |website=The Race |language=en}}</ref> Nadat Verstappen (wat tweede weggespring het) onsuksesvol op gebruikte sagte bande aan die begin gedobbel het, het Russell 'n groot voorsprong gekry en na die oorwinning gesnel.<ref name=":46" /> Na die oorwinning het Mercedes aangekondig dat Russell weer vir die 2026-seisoen geteken het;<ref name=":49" /> hulle het die ooreenkoms later tot 2027 verleng.<ref>{{Cite news |last=Cary |first=Tom |date=26 October 2025 |title=What happened when I played padel with George Russell |url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2025/10/26/george-russell-interview-verstappen-padel-mercedes-2026-f1/ |access-date=26 October 2025 |work=The Telegraph |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref><ref name=":54">{{Cite news |last=Chinchero |first=Roberto |date=4 July 2026 |title=George Russell and Lewis Hamilton contract renewals reveal the Max Verstappen-McLaren rumours to be nonsense |url=https://www.motorsport.com/f1/news/george-russell-and-lewis-hamilton-contract-renewals-reveal-the-max-verstappen-mclaren-rumours-to-be/10836161/ |access-date=5 July 2026 |work=Motorsport.com |language=en|last2=Codling|first2=Stuart}}</ref> Russell het vierde in die Bestuurderskampioenskap geëindig met 319 punte, 169 voor Antonelli.<ref>{{Cite web |title=2025 Drivers' Standings |url=https://www.formula1.com/en/results/2025/drivers |access-date=2025-12-08 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref> Mercedes het teruggekeer na tweede plek in die Bestuurderskampioenskap.<ref>{{Cite web |last=Galloway |first=James |date=2025-12-07 |title=Lando Norris wins Formula 1 world title for first time in Abu Dhabi GP decider to pip Max Verstappen to 2025 crown |url=https://www.skysports.com/f1/news/12040/13480428/lando-norris-wins-formula-1-world-title-for-first-time-in-abu-dhabi-gp-decider-to-pip-max-verstappen-to-crown |access-date=2025-12-08 |website=Sky Sports |language=en}}</ref> Die span het glo sy salaris tot £30 miljoen/jaar verhoog, wat hom die derde hoogsbetaalde bestuurder in Formule Een na Verstappen en Hamilton maak.<ref name=":49">{{Cite web |last=Jackson |first=Kieran |date=15 October 2025 |title=Inside Russell's new Mercedes deal – and why Brit is now poised for F1 title charge |url=https://www.independent.co.uk/f1/george-russell-f1-mercedes-contract-salary-antonelli-b2845889.html |access-date=21 October 2025 |website=The Independent |language=en}}</ref> Aan die einde van die seisoen het [[Autosport]],<ref>{{Cite web |date=2025-12-20 |title=Autosport Top 50 of 2025: #2 George Russell |url=https://www.autosport.com/general/news/autosport-top-50-of-2025-2-george-russell/10785440/ |access-date=2025-12-20 |website=[[Autosport]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-12-19 |title=Top 50 Drivers of 2025 |url=https://www.autosport.com/topic/top-50-drivers-of-2025/2805/?brid=1rmfyYYDbBHnezh5ks7Kmw |access-date=2025-12-20 |website=[[Autosport]] |language=en}}</ref> [[The Daily Telegraph]], ''The Race'', en ''The Athletic'' Russell as die tweede beste jaer in motorsport aangewys, in elke geval agter Verstappen en voor titelwenner Norris.<ref>{{Cite news |last=Slater |first=Luke |date=2025-12-08 |title=F1 driver ratings: Norris misses out on top spot as Hamilton beaten by three rookies |url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2025/12/08/driver-ratings-max-verstappen-lewis-hamilton-lando-norris/ |access-date=2025-12-20 |work=The Telegraph |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref><ref name=":51">{{Cite web |date=2025-12-13 |title=Every 2025 F1 driver ranked from worst to best |url=https://www.the-race.com/formula-1/every-2025-f1-driver-ranked-from-worst-to-best/ |access-date=2025-12-20 |website=The Race |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last1=Smith |first1=Luke |last2=Coleman |first2=Madeline |date=2025-12-24 |title=F1's top 10 drivers of 2025: Verstappen shows his rivals 'who's boss' once again |url=https://www.nytimes.com/athletic/6897591/2025/12/24/formula-1-f1-top-10-drivers-2025-verstappen-norris-piastri/ |access-date=2025-12-31 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |last=Spencer |first=Ed |date=2025-12-19 |title=F1: The Class of 2025 End-of-Season Rankings (5–1) |url=https://www.autoevolution.com/news/f1-the-class-of-2025-end-of-season-rankings-51-262908.html |access-date=2025-12-20 |website=autoevolution |language=en}}</ref> In Formule Een se amptelike meningspeilings het die spanhoofde hom vierde geplaas en die jaers hom derde.<ref>{{Cite web |last=Barretto |first=Lawrence |date=2025-12-30 |title=The top 10 drivers of 2025 – as chosen by the drivers |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/exclusive-the-top-10-f1-drivers-of-2025-as-chosen-by-the-drivers.0quz9TQPmSNBITUwz64d9 |access-date=2025-12-31 |website=Formula One |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Barretto |first=Lawrence |date=2025-12-24 |title=The F1 team bosses choose their top 10 drivers of 2025 |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/exclusive-the-f1-team-bosses-choose-their-top-10-drivers-of-2025.30ev5TbzHuK6hnaiv9k7KI |access-date=2025-12-29 |website=Formula One |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-12-09 |title=2025 F1 drivers ranked: Who had the best season? |url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/2025-f1-drivers-ranked-who-had-the-best-season/ |access-date=2025-12-20 |website=Motor Sport Magazine |language=en}}</ref> Die span se fokus het na 2026 verskuif,<ref>{{Cite web |last1=Vinel |first1=Ben |last2=Faturos |first2=Federico |date=2025-12-07 |title="Overtakes in obscure locations" predicted for F1 2026 with post-DRS cars |url=https://www.motorsport.com/f1/news/overtakes-in-obscure-locations-predicted-for-f1-2026-with-post-drs-cars/10774342/ |access-date=2025-12-08 |website=Motorsport.com |language=en}}</ref> en Russell het een podiumplek in die laaste ses wedrenne in [[2025 Las Vegas Grand Prix|Las Vegas]] behaal, waar hy probleme met die stuur en sy bande hanteer het. Dit was sy loopbaanbeste negende podiumplek van die seisoen.<ref>{{Cite web |last=Curtis |first=Charles |title=Why McLaren was disqualified from F1 Las Vegas Grand Prix |url=https://ftw.usatoday.com/story/sports/2025/11/23/mclaren-disqualified-f1-las-vegas-grand-prix/87432493007/ |access-date=2025-11-23 |website=For The Win |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-11-23 |title=George Russell explains dramatic late-race pace concern |url=https://racingnews365.com/george-russell-explains-dramatic-late-race-pace-concern |access-date=2025-11-23 |website=RacingNews365 |language=en}}</ref> == Bestuurstyl == Oor die algemeen verkies Russell gladde insette, motorbeheer en die gebruik van die hele breedte van die baan om 'n draai te verlaat.<ref name=":52">{{Cite web |last=Morrison |first=Mac |date=2026-03-05 |title=Exclusive: Mercedes F1 Star George Russell on How You Can Become a Better Driver, Sims, and More |url=https://www.motortrend.com/features/exclusive-interview-mercedes-f1-driver-george-russell |access-date=2026-03-23 |website=MotorTrend |language=en}}</ref> Hy is spesifiek bekend vir die beheer van motors wat onstabiel is wanneer hulle draaie binnegaan.<ref>{{Cite web |last=Anderson |first=Ben |date=16 December 2022 |title=Which current F1 drivers can drive around a car's problems? |url=https://www.the-race.com/formula-1/which-current-f1-drivers-can-drive-around-a-cars-problems/ |access-date=20 December 2024 |website=The Race |language=en}}</ref> [[Jolyon Palmer]] merk op dat Russell besonder wye draaie neem om soveel spoed as moontlik te genereer, en het gesê dat Russell se presiese motorbeheer hom toelaat om riskante draaie te oorleef.<ref name=":23">{{Cite web |title=How Russell pushes the limits in high speed corners {{!}} Racing ID |url=https://www.formula1.com/en/video/how-russell-pushes-the-limits-in-high-speed-corners-racing-id.1790170576769102317 |access-date=20 December 2024 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref> Russell se styl verkies hoëgreep-bane en hoë- afwaartse-drukmotors.<ref name=":55">{{Cite web |last=Straw |first=Edd |date=2026-06-10 |title=How Russell's driving style is feeding into 2026 struggles |url=https://www.the-race.com/formula-1/george-russell-driving-style-f1-2026-struggles-kimi-antonelli/ |access-date=2026-07-05 |website=The Race |language=en}}</ref> Russell se wedrenne is beskryf as "analities" en "situasioneel",<ref>{{Cite web |last=Bishop |first=Matt |date=2026-02-24 |title=Matt Bishop: 'I'm backing Russell to beat Verstappen in bitter 2026 F1 title duel' |url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/matt-bishop-im-backing-russell-to-beat-verstappen-in-bitter-2026-f1-title-duel/ |access-date=2026-03-23 |website=Motor Sport Magazine |language=en}}</ref> en hy pas sy bestuur aan by die baan- en motortoestande.<ref name=":52" /> Nadat Mercedes Russell se bevordering van Williams na die senior span aangekondig het, het Williams se Dave Robson sy bestuurder se aanpasbaarheid beklemtoon.<ref name=":31">{{Cite news |last=Kalinauckas |first=Alex |date=16 December 2021 |title=Autosport 2021 Top 50: #12 George Russell |url=https://www.autosport.com/general/news/autosport-2021-top-50-12-george-russell/6885283/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20211217092435/https://www.autosport.com/general/news/autosport-2021-top-50-12-george-russell/6885283/ |archive-date=17 December 2021 |access-date=5 March 2025 |work=[[Autosport]] |publisher=Motorsport Network |language=en |url-status=live }}</ref> In sy junior en vroeë loopbaan is Russell se gladde bestuurstyl vergelyk met dié van [[Jenson Button]].<ref name=":19" /> Robson het egter voorgestel dat Russell 'n balans tussen Button en Lewis Hamilton wou vind.<ref name=":31" /> Sedert hy by Mercedes aangesluit het, het Russell sy bestuursvermoë aangepas om meer aggressiewe en direkte V-vormige benaderings in draaie te neem, wat vergelyk kan word met [[Mika Häkkinen]].<ref>{{Cite news |last1=Chandhok |first1=Karun |last2=Kalinauckas |first2=Alex |date=26 January 2024 |title=The driving style secrets of F1's current stars |url=https://www.autosport.com/f1/news/the-driving-style-secrets-of-f1s-current-stars/10568984/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240301050256/https://www.autosport.com/f1/news/the-driving-style-secrets-of-f1s-current-stars/10568984/ |archive-date=1 March 2024 |access-date=20 December 2024 |work=[[Autosport]] |publisher=Motorsport Network |language=en |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=7Ww0ESV3Z1A |title=The Secret To George Russell's Smooth Driving Style |date=10 August 2024 |last=((F1Unchained)) |access-date=20 December 2024 |via=YouTube}}</ref> Tog het Russell, in vergelyking met sy voormalige spanmaat Lewis Hamilton, vroeër gerem, later gedraai en "meer spoed deur die draai en daaruit gedra".<ref name=":21">{{Cite web |last=Mitchell-Malm |first=Scott |date=16 August 2024 |title=What Hamilton hates about driving F1's current cars |url=https://www.the-race.com/formula-1/lewis-hamilton-f1-ground-effect-cars-driving-style-clash/ |access-date=20 December 2024 |website=The Race |language=en}}</ref> Gedurende die 2024-seisoen het die media berig dat Russell se styl dalk beter pas by die grondeffekmotors wat F1 destyds gebruik het as Hamilton s'n.<ref name=":21" /><ref name=":22">{{Cite web |last=Hughes |first=Mark |date=19 December 2024 |title=Revealed: Why 2024 Mercedes sapped Lewis Hamilton's pace |url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/february-2025/10/revealed-why-2024-mercedes-sapped-lewis-hamiltons-pace/ |access-date=20 December 2024 |website=Motor Sport Magazine |language=en}}</ref> Mark Hughes het bygevoeg dat Mercedes se suksesvolle opgraderings in die middel van die seisoen hierdie F1-wye tendens beklemtoon het.<ref name=":22" /> Aan die ander kant het ''The Race'' voorgestel dat die 2026-regulasieverandering Russell benadeel het deur die klem op afwaartse druk te verminder.<ref name=":55" /> == Kwalifisering == Regdeur sy loopbaan is Russell deurgaans geprys vir sy kwalifiserende pas. By Williams het die Brit verskeie kere met 'n onindrukwekkende motor onverwags hoë posisies op die rooster behaal,<ref>{{Cite news |last=Austin |first=Dan |date=18 December 2021 |title=Formula 1 driver power rankings for 2021 after Max Verstappen beats Lewis Hamilton |url=https://www.the-independent.com/f1/f1-driver-ratings-power-ranking-2021-b1978702.html |access-date=5 March 2025 |work=The Independent}}</ref> veral in [[2021 Belgiese Grand Prix|Spa 2021]] (tweede) en [[2021 Russiese Grand Prix|Sochi 2021]] (derde).<ref>{{Cite web |date=2 September 2021 |title=Latifi says 'impressive' Russell's Mr Saturday tag is misleading, as Leclerc backs Briton for Mercedes seat {{!}} Formula 1® |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/latifi-says-impressive-russells-mr-saturday-tag-is-misleading-as-leclerc.6WpGAz9hoorCwF3fhHvVnN |access-date=24 November 2024 |website=Formula 1® - The Official F1® Website}}</ref><ref>{{Cite news |last=Smith |first=Luke |date=27 September 2021 |title=10 things we learned from F1's 2021 Russian Grand Prix |url=https://www.motorsport.com/f1/news/10-things-we-learned-from-f1s-2021-russian-grand-prix/6677198/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919012620/https://www.motorsport.com/f1/news/10-things-we-learned-from-f1s-2021-russian-grand-prix/6677198/ |archive-date=19 September 2024 |access-date=5 March 2025 |work=Motorsport.com |language=en |url-status=live }}</ref> Hy het spanmaats [[Robert Kubica]] en [[Nicholas Latifi]] 57 uit 59 keer getroef.<ref>{{Cite web |last=Haldenby |first=Nicky |date=31 December 2021 |title=Nicholas Latifi's 2021 F1 season in statistics - Lights Out ●●●●● |url=https://www.lightsoutblog.com/nicholas-latifis-2021-f1-season-in-statistics/ |access-date=24 November 2024 |website=www.lightsoutblog.com}}</ref> Russell het die bynaam '''"Mnr. Saterdag"''' verkry vir sy kwalifiserende prestasies by Williams,<ref name=":30">{{Cite web |last=Clancy |first=Rebecca |date=7 September 2021 |title=George Russell: Lewis Hamilton's new team-mate is confident, popular and known as 'Mr Saturday' |url=https://www.thetimes.com/article/george-russell-is-confident-popular-and-known-as-mr-saturday-fzlt6mlpl |access-date=5 March 2025 |website=The Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=26 June 2021 |title=P11 'so satisfying' says Russell as Williams impress in Styria qualifying on hunt for first points {{!}} Formula 1 |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/p11-so-satisfying-says-russell-as-williams-impress-in-styria-qualifying-on.4yc85RSLWKA7D9AL6b05Zu |access-date=5 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref><ref name=":29" /> hoewel hy die bynaam afgeskaal het en verduidelik het dat die doel is om op Sondag te wen.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=21 March 2022 |title=Formula 1 Driver George Russell Replies to Fans on the Internet |url=https://www.gq.com/video/watch/gq-sports-actually-me-george-russell-hype-cover |access-date=24 November 2024 |website=GQ}}</ref> By Mercedes het Russell die enigste spanmaat in Lewis Hamilton se loopbaan geword (Hamilton was Formule Een se leier van alle tye in voorste wegspringposisies) wat hom kop-aan-kop geklop het gedurende hul tyd as spanmaats (39–29).<ref name=":15">{{Cite web |last=McDonagh |first=Connor |date=7 December 2024 |title=George Russell joins exclusive club with qualifying triumph over Lewis Hamilton |url=https://www.crash.net/f1/news/1061372/1/george-russell-joins-exclusive-club-qualifying-triumph-over-lewis-hamilton |access-date=9 December 2024 |website=www.crash.net}}</ref> Alhoewel Hamilton Russell met 13–9 in hul eerste seisoen saam uitoorlê het, het Russell in 2023 gelykop getrek en Hamilton in 2024 met 19–5 geklop, en een van slegs twee spanmaats geword (die ander is die 2016-wêreldkampioen [[Nico Rosberg]]) wat hom in 'n enkele seisoen uitoorlê het.<ref>{{Cite web |date=31 December 2024 |title=F1: Final 2024 team-mate qualifying and race head-to-head scores featuring Lewis Hamilton vs George Russell and more |url=https://www.skysports.com/f1/news/12028/13274967/f1-final-2024-team-mate-qualifying-and-race-head-to-head-scores-featuring-lewis-hamilton-vs-george-russell-and-more |access-date=5 March 2025 |website=Sky Sports |language=en}}</ref> == Formule 1-uitslae == {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:80%" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! [[2017 Formule Een-seisoen|2017]] | [[Force India|Sahara Force India]] | Force India VJM10 | [[Mercedes-AMG]] M08 EQ Power+ [[V6-enjin|V6 t]] |[[2017 Australiese Grand Prix|AUS]] <br />{{0}} |[[2017 Chinese Grand Prix|CHN]] <br />{{0}} |[[2017 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br />{{0}} |[[2017 Russiese Grand Prix|RUS]] <br />{{0}} |[[2017 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br />{{0}} |[[2017 Monaco Grand Prix|MON]] <br />{{0}} |[[2017 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br />{{0}} |[[2017 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br />{{0}} |[[2017 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br />{{0}} |[[2017 Britse Grand Prix|GBR]] <br />{{0}} |[[2017 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br />{{0}} |[[2017 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br />{{0}} |[[2017 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br />{{0}} |[[2017 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br />{{0}} |[[2017 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br />{{0}} |[[2017 Japannese Grand Prix|JPN]] <br />{{0}} |[[2017 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br />{{0}} |[[2017 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] <br />{{0}} |bgcolor="#f0f8ff"| [[2017 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /><small>Toets</small> |bgcolor="#f0f8ff"| [[2017 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /><small>Toets</small> | | | | |style="background:#efefef"| '''–''' |style="background:#efefef"| '''–''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2019 Formule Een-seisoen|2019]] | [[Williams F1|ROKiT Williams Racing]] | [[Williams F1|Williams FW42]] | [[Mercedes-AMG]] F1 M10 EQ Power+ [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Australiese Grand Prix|AUS]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br /><small>15</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Chinese Grand Prix|CHN]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br /><small>15</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br /><small>17</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>15</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Franse Grand Prix|FRA]]<br /><small>19</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br /><small>18</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Britse Grand Prix|GBR]]<br /><small>14</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Duitse Grand Prix|DUI]]<br /><small>11</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><small>15</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br /><small>14</small> |bgcolor="#efcfff"| [[2019 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| [[2019 Russiese Grand Prix|RUS]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Japannese Grand Prix|JPN]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br /><small>17</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br /><small>12</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br /><small>17</small> | | | |style="background:#efefef"| '''20''' |style="background:#efefef"| '''0''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|[[2020 Formule Een-seisoen|2020]] | [[Williams F1|Williams Racing]] | [[Williams F1|Williams FW43]] |rowspan=2|[[Mercedes-AMG]] F1 M11 EQ Performance [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=efcfff| [[2020 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />DNF |bgcolor=cfcfff| [[2020 Stiermarkse Grand Prix|STI]]<br />16 |bgcolor=cfcfff| [[2020 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />18 |bgcolor=cfcfff| [[2020 Britse Grand Prix|GBR]]<br />12 |bgcolor=cfcfff| [[70ste Herdenking Grand Prix|70J]]<br />18 |bgcolor=cfcfff| [[2020 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />17 |bgcolor=efcfff| [[2020 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />DNF |bgcolor=cfcfff| [[2020 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />14 |bgcolor=cfcfff| [[2020 Toskaanse Grand Prix|TOS]]<br />11 |bgcolor=cfcfff| [[2020 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />18 |bgcolor=efcfff| [[2020 Eifelse Grand Prix|EIF]]<br />DNF |bgcolor=cfcfff| [[2020 Portugese Grand Prix|POR]]<br />14 |bgcolor=efcfff| [[2020 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />DNF |bgcolor=cfcfff| [[2020 Turkse Grand Prix|TUR]]<br />16 |bgcolor=cfcfff| [[2020 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />12 | |bgcolor=cfcfff| [[2020 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />15 | | | | | | | |rowspan=2 style="background:#efefef"| '''18''' |rowspan=2 style="background:#efefef"| '''3''' |- | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | <small>Mercedes-AMG F1 W11 EQ</small> | | | | | | | | | | | | | | | |bgcolor=dfffdf| [[2020 Sakhir Grand Prix|SAK]]<br />9{{Pictogram snelste ronde}} | | | | | | | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2021 Formule Een-seisoen|2021]] | [[Williams F1|Williams Racing]] | [[Williams F1|Williams FW43B]] | [[Mercedes-AMG]] F1 M12 E Performance [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=cfcfff| [[2021 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /><small>14</small> |bgcolor=efcfff| [[2021 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Portugese Grand Prix|POR]]<br /><small>16</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /><small>14</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Monaco Grand Prix|MON]] <br /><small>14</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br /><small>17</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Franse Grand Prix|FRA]] <br /><small>12</small> |bgcolor=efcfff| [[2021 Stiermarkse Grand Prix|STI]] <br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /><small>11</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Britse Grand Prix|GBR]] <br /><small>12</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /><small>8</small> |bgcolor=dfdfdf| [[2021 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /><small>2</small>‡ |bgcolor=cfcfff| [[2021 Nederlandse Grand Prix|NED]] <br /><small>17</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /><small>9</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /><small>10</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Turkse Grand Prix|TUR]] <br /><small>15</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /><small>14</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Meksikostad Grand Prix|MXS]] <br /><small>16</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 São Paulo Grand Prix|SAP]] <br /><small>13</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Katarse Grand Prix|KAT]] <br /><small>17</small> |bgcolor=efcfff| [[2021 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]] <br /><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2021 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /><small>DNF</small> | | |bgcolor=efefef|'''15''' |bgcolor=efefef|'''16''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2022 Formule Een-seisoen|2022]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | [[Mercedes-AMG]]<br />F1 W13 | [[Mercedes-Benz|Mercedes-AMG]]<br />F1 M13 E Performance [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=dfffdf| [[2022 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />4 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />5 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />3 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />4 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Miami Grand Prix|MIA]]<br />5 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />3 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Monaco Grand Prix|MON]]<br />5 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />3 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />4 |bgcolor=efcfff| [[2022 Britse Grand Prix|GBR]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2022 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />^'''4'''4 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Franse Grand Prix|FRA]]<br />3 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />3 |bgcolor=dfdfdf| [[2022 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />2 |bgcolor=dfdfdf| [[2022 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />2 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br />3 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />14{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2022 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />8 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2022 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf| [[2022 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />^'''1'''1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2022 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />5 | | |bgcolor=efefef| '''4''' |bgcolor=efefef| '''275''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2023 Formule Een-seisoen|2023]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | [[Mercedes-AMG]]<br />F1 W14 | [[Mercedes-Benz|Mercedes-AMG]]<br />F1 M14 E Performance [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=dfffdf| [[2023 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />4 |bgcolor=efcfff| [[2023 Australiese Grand Prix|AUS]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2023 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />^'''4'''8{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2023 Miami Grand Prix|MIA]]<br />4 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Monaco Grand Prix|MON]]<br />5 |bgcolor=ffdf9f| [[2023 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />3 |bgcolor=efcfff| [[2023 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2023 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Britse Grand Prix|GBR]]<br />5 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />6 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />^'''8'''6 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />17 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br />5 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />16† |bgcolor=dfffdf| [[2023 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Katarse Grand Prix|KAT]]<br />^'''4'''4 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />^'''8'''5 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />6 |bgcolor=efcfff| [[2023 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2023 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br />8 |bgcolor=ffdf9f| [[2023 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />3 | | |bgcolor=efefef|'''8''' |bgcolor=efefef|'''175''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2024 Formule Een-seisoen|2024]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | [[Mercedes-AMG]]<br />F1 W15 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br />F1 M15 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=dfffdf| [[2024 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />5 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />6 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />17^† |bgcolor=dfffdf| [[2024 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />^'''8'''6 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Miami Grand Prix|MIA]]<br />8 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Monaco Grand Prix|MON]]<br />5 |bgcolor=ffdf9f| [[2024 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />4 |bgcolor=ffffbf| [[2024 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />^'''4'''1 |bgcolor=efcfff| [[2024 Britse Grand Prix|GBR]]<br /><small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />8{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=000000 style="color:white"| [[2024 Belgiese Grand Prix|<span style="color: #fff;">BEL</span>]]<br /><small>DSQ</small> |bgcolor=dfffdf| [[2024 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />7 |bgcolor=ffdf9f| [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />3 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />4 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />^'''5'''6 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />5 |bgcolor=dfffdf| [[2024 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />^'''6'''4 |bgcolor=ffffbf| [[2024 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f| [[2024 Katarse Grand Prix|KAT]]<br />^'''4'''3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />5 |bgcolor=efefef|'''6''' |bgcolor=efefef|'''245''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2025 Formule Een-seisoen|2025]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | [[Mercedes-AMG]]<br />F1 W16 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br />F1 M16 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />3 |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />^'''4'''3 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />5 |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />2 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />5 |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]<br />^'''4'''3 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />7 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]<br />11 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />4 |bgcolor=ffffbf| [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfffdf| [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />5 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]<br />10 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />5 |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />4 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />5 |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />2 |bgcolor=ffffbf| [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf| [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />^'''2'''6 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />^'''3'''4 |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br />2 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]<br />^'''2'''6 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />5 |bgcolor=efefef|'''4''' |bgcolor=efefef|'''319''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2026 Formule Een-seisoen|2026]]* | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | [[Mercedes-AMG]]<br />F1 W17 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br />F1 M17 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t h]] |bgcolor=ffffbf| [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf| [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />^'''1'''2 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />4 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br />^'''4'''4 |bgcolor=efcfff| [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />^'''1'''<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff| [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br />12 |bgcolor=dfdfdf| [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br />2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf| [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf| [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br />^'''4'''2 |bgcolor=efcfff| [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />7 |bgcolor=ffdf9f| [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />^'''1'''3 |bgcolor=dfdfdf| [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br />2 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf| [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff| [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />20^† |bgcolor=| [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{0}} | |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|RUS|seasonposition}}*''' |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|RUS|seasonpoints}}*''' |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |} * '''*'''^'''1''' Wenner van die snelwedren. * ^† Uitgeval, maar wel geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die wedrenafstand afgelê het. * ‡ Halwe punte is toegeken in België in 2021 na 'n verkorte wedren weens swaar reën. '''*''' Seisoen is nog aan die gang. == Verwysings == {{Verwysings|3}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} {{DEFAULTSORT:Russell, George}} [[Kategorie:Britse renjaers]] [[Kategorie:Engelse sportlui]] [[Kategorie:Formule Een-renjaers]] [[Kategorie:Geboortes in 1998]] [[Kategorie:Lewende mense]] rxb3tle82cckax3ioedqz4rutiz1ua8 2976754 2976749 2026-10-08T11:46:38Z Aliwal2012 39067 /* Renvaardigheid */ 2976754 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas renjaer | name = George Russell | image = George Russell, Silverstone 2021 (51350033659) (cropped).jpg | image_size = | alt = | caption = Russell in 2021 | birth_date = {{Geboortedatum en ouderdom|1998|02|15|df=y}} | birth_place = [[King's Lynn]], [[Norfolk]], Engeland | death_date = | death_place = | nationality = {{vlagikoon|GBR}} Brit | Years = | Old Team = [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 2026 Team = [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG Petronas]] | Car number = 63 | Races = {{F1stat|RUS|entries}} ({{F1stat|RUS|starts}} begin) | Championships = 0 | Wins = {{F1stat|RUS|wins}} | Podiums = {{F1stat|RUS|podiums}} | Points = {{F1stat|RUS|careerpoints}} | Poles = {{F1stat|RUS|poles}} | Fastest laps = {{F1stat|RUS|fastestlaps}} | First race = [[2019 Australiese Grand Prix]] | First win = [[2022 São Paulo Grand Prix]] | Last win = [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|2026 Azerbeidjanse GP]] | Last race = {{laaste F1GP}} | Last season = 2025 | Last position = 4de (319 punte) }} '''George Russell''' (gebore [[15 Februarie]] [[1998]]) is 'n [[Verenigde Koninkryk|Britse]] professionele [[Motorsport|motorrenjaer]] wat aan [[Formule Een]] Grands Prix deelneem. Hy het tot 2021 vir die [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedesspan]] deelgeneem, en in 2022 by die [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG fabriekspan]] aangesluit in die plek van die Finse renjaer [[Valtteri Bottas]], wat na [[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] vertrek het. Russell het agt Formule 1-Grands Prix gedurende agt seisoene gewen. == Renloopbaan: Karting == Russell het sy motorsportloopbaan in karting in 2006 begin en in 2009 na die Cadet-klas gevorder. Daardie jaar het hy Britse Kampioen in beide die MSA- en Ope Kampioenskappe geword. In 2010 het hy na die Rotax Mini Max-klas opgeskuif, waar hy Britse Kampioen in die Super One en Formula Kart Stars geword het, terwyl hy ook die Kartmasters Britse Grand Prix gewen het. In 2011 het hy na die KF3-klas opgeskuif, waar hy die SKUSA Supernationals gewen het en kampioen van die CIK-FIA Europese Kampioenskap geword het, 'n titel wat hy in 2012 suksesvol verdedig het. In 2013 het hy 19de in die KF1 CIK-FIA Wêreldkampioenskap geëindig. == Formule Renault == In 2014 het Russell sy debuut in formule-wedrenne gemaak deur in die Formule Renault 2.0 Alpe te ry. Hy was oorspronklik van plan om vir die Prema Powerteam te ry, maar het 'n paar dae voor die begin van die seisoen na Koiranen GP oorgeskakel. Ten spyte daarvan dat hy 'n rennaweek weens siekte gemis het, het hy vierde in die kampioenskap geëindig, met 'n beste resultaat van tweede plek by die Red Bull Ring. Russell het ook in 2014 as gasbestuurder aan twee Eurocup Formule Renault 2.0-rennaweke deelgeneem. By die Moscow Raceway het hy vir Koiranen tot 15de en 22ste plek in die renne gery. Gedurende die laaste rennaweek van die seisoen by Circuito Permanente de Jerez het hy na Tech 1 Racing oorgeskakel en die laaste ren van die seisoen gewen nadat hy vyfde in die eerste ren van die naweek geëindig het. == Formule 4 == In 2014 het Russell ook aan die BRDC Formule 4-kampioenskap deelgeneem, waar hy vir die heersende kampioen Lanan Racing gery het. Hy het twee oorwinnings in die openingsnaweek by Silverstone behaal, en nog twee by Brands Hatch en Oulton Park bygevoeg. By die laaste wedren van die seisoen by die Snetterton Motor Racing Circuit was hy in die stryd om die kampioenskap saam met spanmaat Arjun Maini en HHC Motorsport-jaers Sennan Fielding en Raoul Hyman. Hy het die wedren vanaf die voorste wegspringplek begin en die wedren gewen, met slegs drie punte voor Maini. As prys vir die titel is hy die geleentheid gegee om 'n GP3-motor vir Arden Motorsport by die [[Yas Marina-renbaan]] na die seisoen te toets. In Desember het Russell die jongste wenner ooit van die McLaren Autosport BRDC-toekenning geword, en £100 000 ontvang en die kans om 'n [[McLaren]] Formule 1-motor te toets. == Formule 3 == Russell het sy Formule 3-debuut in 2015 in die Europese Formule 3-kampioenskap vir die Carlin-span gemaak. In die tweede wedren van die eerste wedrennaweek by Silverstone het hy onmiddellik sy eerste wedren in die kampioenskap gewen. Dit was sy enigste oorwinning van die jaar en hy het slegs op die podium by Spa-Francorchamps en die Norisring gestaan. Hy het uiteindelik sesde in die kampioenskap geëindig met 203 punte. Daarbenewens het hy daardie jaar aan die Masters of Formula 3 deelgeneem, waar hy tweede agter [[Antonio Giovinazzi]] geëindig het. In 2016 het Russell teruggekeer na die Europese Formule 3 met die terugkerende HitechGP-span. Hy het twee wedrenne by die Circuit de Pau-Ville en [[Spa-Francorchamps]] gewen en in agt ander wedrenne op die podium geëindig. Dit het hom derde op die puntelys geplaas agter [[Lance Stroll]] en Maximilian Günther met 264 punte. Aan die einde van die seisoen het hy sy debuut in die Macau Grand Prix gemaak, waar hy sewende geëindig het, ook vir Hitech. == Formule 2 == In 2018 het Russell oorbeweeg na Formule 2, waar hy, soos Jack Aitken, sy vennootskap met ART Grand Prix voortgesit het. Hy het altesaam sewe wedrenne gewen by die [[Bakoe-straatrenbaan]], die [[Barcelona-Catalunya-renbaan]], die [[Paul Ricard-renbaan]], die Red Bull Ring, die Autodromo Nazionale Monza, die [[Sochi Autodrom]] en die [[Yas Marina-renbaan]]. Hy was ook in vier ander wedrenne op die podium en is as die klaskampioen in die voorlaaste wedren by Yas Marina gekroon. Met 287 punte was hy 68 punte voor [[Lando Norris]], die nommer twee op die finale ranglys. == Formule 1-loopbaan == In Oktober 2015 het Russell vir die eerste keer 'n Formule Een-motor bestuur toe hy die McLaren MP4-26 by [[Silverstone-renbaan|Silverstone]] getoets het as 'n prys vir die wen van die 2014 Autosport BRDC-toekenning.<ref>{{cite web |last=Turner |first=Kevin |date=22 October 2015 |title=McLaren Autosport BRDC Award winner Russell completes prize F1 test |url=https://www.autosport.com/f1/news/mclaren-autosport-brdc-award-winner-russell-completes-prize-f1-test-4998645/4998645/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221114201150/https://www.autosport.com/f1/news/mclaren-autosport-brdc-award-winner-russell-completes-prize-f1-test-4998645/4998645/ |archive-date=14 November 2022 |accessdate=14 November 2022 |website=autosport.com}}</ref> Nadat hy by die Mercedes Junior-span aangesluit het, het Mercedes hom meer toetsgeleenthede aangebied. Hy het in April 2017 vir die eerste keer 'n Mercedes bestuur en die 2015 Mercedes W06 by Portimão getoets.<ref name=":36">{{Cite web |date=24 June 2017 |title=Mercedes-AMG Petronas Motorsport – George Russell to test W08 in Budapest |url=https://www.mercedesamgf1.com/en/mercedes-amg-f1/george-russell-to-test-w08-in-budapest/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190523211052/https://www.mercedesamgf1.com/en/mercedes-amg-f1/george-russell-to-test-w08-in-budapest/ |archive-date=23 May 2019 |access-date=2 August 2017 |website=Mercedes AMG F1}}</ref> Hy het toe formele toetsritte vir Mercedes (2017 en 2018)<ref name=":36" /><ref>{{cite web |last=Edmondson |first=Laurence |date=1 August 2018 |title=George Russell puts Mercedes on top on final day of Hungaroring test |url=https://www.espn.co.uk/f1/story/_/id/24255335/george-russell-puts-mercedes-top-final-day-hungaroring-test |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221114201148/https://www.espn.co.uk/f1/story/_/id/24255335/george-russell-puts-mercedes-top-final-day-hungaroring-test |archive-date=14 November 2022 |accessdate=14 November 2022 |website=espn.co.uk}}</ref> en [[Force India]]-Mercedes (2018) onderneem.<ref>{{Cite web |last=Galloway |first=James |date=11 December 2018 |title=F1 Testing: Max Verstappen sets Barcelona pace for Red Bull |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/11372420/f1-testing-max-verstappen-sets-pace-mercedes-light-up-barcelona |access-date=5 March 2025 |website=Sky Sports |language=en}}</ref> === Force Indiaspan === Russell het sy Grand Prix-naweekdebuut aan die einde van die 2017-seisoen gemaak, waar hy vir Force India bestuur het tydens vrye oefening by die [[2017 Brasiliaanse Grand Prix|Brasiliaanse]] en die [[2017 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi Grands Prix]].<ref>[https://www.gpupdate.net/nl/f1-nieuws/360714/russell-krijgt-kans-bij-force-india-in-brazilie-en-abu-dhabi/ Russell rijdt in 2017 bij Force India tijdens vrije trainingen van de GP van Brazilië en Abu Dhabi]</ref><ref>{{Cite news |date=7 November 2017 |title=British driver George Russell to debut for Force India in Brazilian Grand Prix practice |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/41907080 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190405042636/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/41907080 |archive-date=5 April 2019 |access-date=8 November 2017 |work=BBC Sport}}</ref> Mercedes het hom in 2018 tot eerstespan-reserwebestuurder bevorder.<ref>{{cite web |last=Larkam |first=Lewis |date=22 February 2018 |title=Wehrlein, Russell to split Mercedes F1 reserve duties in 2018 |url=https://www.crash.net/f1/news/889928/1/wehrlein-russell-split-mercedes-f1-reserve-duties-2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221114201149/https://www.crash.net/f1/news/889928/1/wehrlein-russell-split-mercedes-f1-reserve-duties-2018 |archive-date=14 November 2022 |accessdate=14 November 2022 |website=crash.net}}</ref> === Williams (2019–2021) === In Oktober 2018 het Mercedes gereël dat Russell sy Formule Een-debuut met enjinkliënt [[Williams Grand Prix Engineering|Williams-Mercedes]] sou maak.<ref>{{Cite web |title=Williams sign Mercedes junior Russell on multi-year deal |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.williams-sign-mercedes-junior-russell-on-multi-year-deal.20FsNkLv60MCmc0IGUkEc4.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718133634/https://www.formula1.com/en/latest/article.williams-sign-mercedes-junior-russell-on-multi-year-deal.20FsNkLv60MCmc0IGUkEc4.html |archive-date=18 July 2021 |access-date=18 July 2021 |website=Formula1.com}}</ref> Russell het voorheen aansoek gedoen as 'n Williams-bestuurder nadat hy die 2017 GP3-titel gewen het, maar Williams se Paddy Lowe was onaangeraak deur sy nuwe PowerPoint-aanbieding en Russell het na Formule 2 gevorder.<ref>{{Cite web |last=Hudson |first=Henry |date=10 August 2023 |title=Leclerc, Norris and Russell: rise of F1's 'golden generation' profiled in new bios |url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/leclerc-norris-and-russell-rise-of-f1s-golden-generation-profiled-in-new-bios/ |access-date=5 March 2025 |website=Motor Sport Magazine |language=en}}</ref> Russell het 'n driejaarkontrak by Williams geteken,<ref name=":6">{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Russell admits that three years with Williams was 'too long' – but says there was 'no way out' {{!}} Formula 1® |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-admits-that-three-years-with-williams-was-too-long-there-was-no-way.784NYfK7ijIOTap4tvZ4Yu |access-date=16 October 2024 |website=Formula 1® - The Official F1® Website}}</ref> maar het 'n Mercedes-toetsbestuurder gebly.<ref>{{cite web |last=Galloway |first=James |date=4 December 2019 |title=F1 Testing: George Russell fastest for Mercedes on 2019's final day |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/11877971/f1-testing-george-russell-fastest-for-mercedes-on-2019s-final-day |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221114222625/https://www.skysports.com/f1/news/12433/11877971/f1-testing-george-russell-fastest-for-mercedes-on-2019s-final-day |archive-date=14 November 2022 |accessdate=14 November 2022 |website=skysports.com}}</ref><ref>{{cite web |date=2 August 2021 |title=Russell to drive for Mercedes in this week's 2022 tyre test in Hungary |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.russell-to-drive-for-mercedes-in-this-weeks-2022-tyre-test-in-hungary.20GgIeVh7gtJT5JJhcUkUR.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221117191950/https://www.formula1.com/en/latest/article.russell-to-drive-for-mercedes-in-this-weeks-2022-tyre-test-in-hungary.20GgIeVh7gtJT5JJhcUkUR.html |archive-date=17 November 2022 |access-date=17 November 2022 |website=Formula1.com}}</ref> Hy was vir die [[2019 Formule Een-seisoen|2019-seisoen]] gepaar met [[Robert Kubica]]<ref>{{Cite news |date=22 November 2018 |title=Robert Kubica: Polish driver to make F1 comeback with Williams in 2019 |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/46300009 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181122094105/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/46300009 |archive-date=22 November 2018 |access-date=22 November 2018 |work=BBC Sport}}</ref> en toe met [[Nicholas Latifi]] in 2020 en 2021.<ref>{{Cite web |title=Russell and Latifi to stay on at Williams in unchanged 2021 driver line-up |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.russell-and-latifi-to-stay-on-at-williams-in-unchanged-2021-driver-line-up.2buMT250BE0Ef8Q2bUBDFE.html |access-date=16 July 2020 |website=formula1.com |date=16 July 2020 |archive-date=19 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200919002445/https://www.formula1.com/en/latest/article.russell-and-latifi-to-stay-on-at-williams-in-unchanged-2021-driver-line-up.2buMT250BE0Ef8Q2bUBDFE.html |url-status=live}}</ref> Sy eerste verskyning vir Williams was by die 2018 na-seisoentoets by Yas Marina-renbaan, waar hy die FW41 bestuur het.<ref>{{cite web |last=Smith |first=Luke |date=27 November 2018 |title=George Russell pleased with 'very positive' first Williams F1 test |url=https://www.crash.net/f1/news/911329/1/russell-pleased-very-positive-first-williams-f1-test |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181127161037/https://www.crash.net/f1/news/911329/1/russell-pleased-very-positive-first-williams-f1-test |archive-date=27 November 2018 |accessdate=14 November 2018 |website=crash.net}}</ref> Russell se jare by Williams was moeilik. Mercedes het gehoop dat Williams 'n mededingende motor sou inspan; soos Russell later opgemerk het, het Williams van 2015 tot 2017 niks swakker as vyfde op die vervaardigersrangleer geëindig nie.<ref name=":6" /> Toe Russell egter by Williams aangesluit het, was die span ver agter die res van die veld<ref>{{Cite web |date=March 2019 |title=Russell accepts Williams slowest despite 'big step' |url=https://www.motorsport.com/f1/news/russell-williams-slowest/4345758/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718132131/https://www.motorsport.com/f1/news/russell-williams-slowest/4345758/ |archive-date=18 July 2021 |access-date=18 July 2021 |website=Motorsport.com}}</ref> en hulle kon nie 'n motor vervaardig wat betroubaar om punte kon meeding tot 2021, Russell se laaste jaar by die span nie. Die span was in so 'n geldnood dat hulle oorweeg het om Russell na die [[2020 Formule Een-seisoen|2020-seisoen]] met [[Kevin Magnussen]] te vervang as Magnussen genoeg borggeld kon vind om die span aan die gang te hou.<ref>{{Cite web |last=Gamble |first=Andrew |date=6 November 2021 |title=Williams held talks over axing George Russell before Mercedes move |url=https://www.express.co.uk/sport/f1-autosport/1517363/Williams-George-Russell-Mercedes |access-date=20 September 2024 |website=Express.co.uk}}</ref> In 2018 was Russell die amptelike reserwebestuurder van [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]. In 2019 het hy sy Formule 1-rendebuut as jaer by [[Williams F1|Williams]] gemaak.<ref>[https://nl.motorsport.com/f1/news/george-russell-williams-mercedes-2019/3193708/ Russell maakte in 2019 zijn Formule 1-debuut bij Williams]</ref> As gevolg van Russell se lang lopie by Williams, is hy derde op die lys van meeste wedrenne in 'n loopbaan voordat hy punte aangeteken het, met 37. Die Formule Een-spanhoofde het egter sy vertonings gunstiger beskou. In 2020, 'n jaar waarin Russell slegs drie punte kon aanteken en 18de op die punteleer geëindig het,<ref name=":27">{{Cite web |title=2020 Driver Standings |url=https://www.formula1.com/en/results/2020/drivers |access-date=5 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref> het die spanhoofde hom as daardie jaar se sesde beste bestuurder aangewys.<ref>{{Cite web |title=REVEALED: F1's team bosses choose their Top 10 drivers of 2020 {{!}} Formula 1® |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/revealed-f1s-team-bosses-choose-their-top-10-drivers-of-2020.2z5yo7av41tQC3MrzeFNa3 |access-date=16 October 2024 |website=Formula 1® - The Official F1® Website}}</ref> Daarbenewens het Russell Williams in 2021 terug na respek gelei, met 16 punte en 'n seldsame podiumplek vir Williams.<ref name=":28">{{Cite web |title=2021 Driver Standings |url=https://www.formula1.com/en/results/2021/drivers |access-date=5 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref> ==== 2019-'20 Nuwelingseisoen en eerste punte ==== [[Lêer:George Russell Mugello 2020, race day.jpg|duimnael|Russell by die [[2020 Toskaanse Grand Prix]], waar hy 11de geëindig het.]] In 2019 het Williams gesukkel om goeie vorm te bereik. By Russell se Formule Een-debuut, die [[2019 Australiese Grand Prix|Australiese Grand Prix]], het Russell 19de gekwalifiseer en 16de geëindig.<ref>{{Cite web |date=17 March 2019 |title=Australian Grand Prix |url=https://www.williamsf1.com/racing/news/2019/03/australian-grand-prix |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190323111815/https://www.williamsf1.com/racing/news/2019/03/australian-grand-prix |archive-date=23 March 2019 |access-date=19 February 2025 |website=[[WilliamsF1| Williams Racing]]}}</ref> Hy het erken dat sy ervaring moeilik was en opgemerk dat die motor "vier sekondes van die pas af was" en dat hy verskeie kere verbygesteek is.<ref name=":25">{{Cite news|url=https://www.youtube.com/watch?v=GBqSXuAl3CI |title=Top Drivers on Their First Formula 1 Race {{!}} Lando Norris, George Russell, Ollie Bearman & Alex Albon |date=27 February 2025 |last=High Performance |access-date=5 March 2025 |via=YouTube}} (22:05-25:39)</ref> Williams se stadige pas het in die seisoen voortgeduur, en in die meeste wedrenne was [[Robert Kubica|Kubica]] Russell se enigste kompetisie op die baan: Russell het eers in rondte ses, die [[2019 Monaco Grand Prix|Monaco Grand Prix]], voor 'n motor van 'n ander span geëindig. Hy het Kubica ook by al een-en-twintig wedrenne getroef.<ref>{{cite web |last=Galloway |first=James |date=30 November 2019 |title=F1 2019 qualifying match-ups: Lando Norris finishes ahead at McLaren |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/11874648/f1-2019-qualifying-match-ups-lando-norris-finishes-ahead-at-mclaren |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221114221440/https://www.skysports.com/f1/news/12433/11874648/f1-2019-qualifying-match-ups-lando-norris-finishes-ahead-at-mclaren |archive-date=14 November 2022 |accessdate=14 November 2022 |website=skysports.com}}</ref> Russell se beste plek was 11de by die reëngeteisterde [[2019 Duitse Grand Prix|Duitse Grand Prix]], waar Williams 'n opgradering uitgerol het,<ref>{{Cite web |date=1 August 2019 |title=Kubica had 'mixed feelings' after scoring point as he predicts tough weekend in Hungary |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/kubica-had-mixed-feelings-after-scoring-hockenheim-point-as-he-predicts.5uY9VwdUMAYO5aPUYRApgN |access-date=5 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref> ses motors het sonder klassifikasie onttrek,<ref>{{Cite web |date=8 August 2019 |title=Russell hails 'best weekend of the year' in Hungary after 'absolute disaster' in Germany {{!}} Formula 1® |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-hails-hungary-best-weekend-of-the-year-after-disaster-of-germany.XTIJ2pBeqo8PKnpX6bzU5 |access-date=5 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref> en nog twee motors het elk 'n tydstraf na die wedren ontvang.<ref name=":26">{{Cite web |title=What the teams said – Race day in Germany {{!}} Formula 1® |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-germany-2019.6HeoWvqoqsKvmPTD6tv9ss |access-date=5 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref> Hy het amper 10de geëindig, maar het onsuksesvol gevra om tydens 'n veiligheidsmotorperiode vir gladde bande by die kuipe aan te doen.<ref>{{Cite web |last=Collantine |first=Keith |date=30 July 2019 |title="I think it's slicks, mate": How Russell missed his first chance for points |url=https://www.racefans.net/2019/07/30/i-think-its-slicks-mate-how-russell-missed-his-first-chance-for-points/ |access-date=5 March 2025 |website=RaceFans |language=en}}</ref> In 2023 het Russell opgemerk dat dit die teleurstellendste oomblik van sy loopbaan was. Hy het ook 12de geëindig by die [[2019 Brasiliaanse Grand Prix|Brasiliaanse Grand Prix]] nadat 'n laat veiligheidsmotor hom toegelaat het om homself te ontrond, en het helaas punte met 1.668 sekondes misgeloop. Hy het 20ste in die Bestuurderskampioenskap geëindig en geen punte teenoor Kubica se een aangeteken. Russell het later opgemerk dat dit as 'n mededinger vir hom moeilik was om te sien hoe mede-nuwelinge [[Alexander Albon]] en [[Lando Norris]] om punte en podiumplekke meeding nadat hy hulle die vorige jaar in F2 geklop het.<ref name=":25" /> Williams was meer mededingend op die baan in 2020, maar dit het nie op die puntetabel gewys nie, aangesien Williams die hele jaar geen punte aangeteken het nie.<ref>{{Cite web |last=Horton |first=Phillip |date=28 December 2020 |title=Williams' year-on-year gains 'remarkable' – Latifi |url=https://www.motorsportweek.com/2020/12/28/williams-year-on-year-gains-remarkable-latifi/ |access-date=5 March 2025 |website=Motorsport Week |language=en}}</ref> Russell het egter by verskeie geleenthede byna punte aangeteken, soos die [[2020 Stiermarkse Grand Prix]] (hy het 11de begin, maar na 16de geval nadat hy tydens 'n herbeginrondte in die gruis vasgery het)<ref>{{Cite web |date=12 July 2020 |title=Styrian Grand Prix 2020 race report and highlights: Lewis Hamilton eases to Styrian Grand Prix victory over Bottas as Ferraris collide |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/hamilton-eases-to-styrian-grand-prix-victory-over-bottas-as-ferraris-collide.5PfZ0DxltY7qOrbeVXMLa3 |access-date=5 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=13 July 2020 |title='I messed up' admits George Russell after Lap 4 off in Styrian GP – but says 'slow' Williams was bigger problem {{!}} Formula 1®' |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.i-messed-up-admits-russell-after-lap-4-off-in-styrian-gp-but-says-slow-car.629eTPbqmQWg0ynbcFjbEk.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718132130/https://www.formula1.com/en/latest/article.i-messed-up-admits-russell-after-lap-4-off-in-styrian-gp-but-says-slow-car.629eTPbqmQWg0ynbcFjbEk.html |archive-date=18 July 2021 |access-date=18 July 2021 |website=Formula1.com}}</ref> die [[2020 Britse Grand Prix|Britse Grand Prix]] (het 12de geëindig), die [[2020 Toskaanse Grand Prix|Toskaanse Grand Prix]]<ref>{{cite web |date=13 September 2020 |title=Tuscan GP: George Russell denied first Formula 1 points in cruel finish |url=https://www.skysports.com/f1/news/36305/12071330/tuscan-gp-george-russell-denied-first-formula-1-points-in-cruel-finish |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200918015258/https://www.skysports.com/f1/news/36305/12071330/tuscan-gp-george-russell-denied-first-formula-1-points-in-cruel-finish |archive-date=18 September 2020 |access-date=7 October 2020 |website=skysports.com}}</ref> en die [[2020 Emilia-Romagna Grand Prix|Emilia-Romagna Grand Prix]] (het onder veiligheidsmotortoestande gebots).<ref>{{Cite web|title=Russell: Imola F1 safety car crash the biggest mistake of my career|url=https://www.autosport.com/f1/news/russell-imola-f1-safety-car-crash-the-biggest-mistake-of-my-career-4977629/4977629/|access-date=18 July 2021|website=Autosport.com|date=2 November 2020|archive-date=18 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210718132136/https://www.autosport.com/f1/news/russell-imola-f1-safety-car-crash-the-biggest-mistake-of-my-career-4977629/4977629/|url-status=live}}</ref> Russell het sy eerste punte by die [[2020 Sakhir Grand Prix|Sakhir Grand Prix]] aangeteken, na 'n verrassende bevordering na die Mercedes fabriekspan toe Lewis Hamilton positief getoets het vir COVID-19.<ref>{{Cite web|url=https://www.mercedesamgf1.com/en/news/2020/2020-sakhir-grand-prix/2020-sakhir-grand-prix-reserve-driver-announcement/|title=Mercedes Confirms George Russell for Sakhir GP|website=Mercedesamgf1.com|access-date=2 December 2020|archive-date=2 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201202074256/https://www.mercedesamgf1.com/en/news/2020/2020-sakhir-grand-prix/2020-sakhir-grand-prix-reserve-driver-announcement/|url-status=live}}</ref> Sy vertoning by Sakhir is wyd geprys deur beide Mercedes en die media.<ref>{{Cite web |last=Brundle |first=Martin |author-link=Martin Brundle |date=8 December 2020 |title=Martin Brundle: Sergio Perez, George Russell and the story of a dramatic Sakhir GP |url=https://www.skysports.com/f1/news/24096/12154973/martin-brundle-sergio-perez-george-russell-and-the-story-of-a-dramatic-sakhir-gp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201208224618/https://www.skysports.com/f1/news/24096/12154973/martin-brundle-sergio-perez-george-russell-and-the-story-of-a-dramatic-sakhir-gp |archive-date=8 December 2020 |access-date=9 December 2020 |website=Sky Sports}}</ref><ref>{{cite web |last=Cooper |first=Adam |date=8 December 2020 |title=Mercedes impressed by how Russell handled F1 pressure |url=https://www.motorsport.com/f1/news/mercedes-impressed-by-how-attacking-russell-handled-pressure/4923546/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220615153151/https://www.motorsport.com/f1/news/mercedes-impressed-by-how-attacking-russell-handled-pressure/4923546/ |archive-date=15 June 2022 |access-date=11 April 2022 |website=Motorsport.com}}</ref> Hy het die voorste wegspringplek net-net misgeloop,<ref>{{Cite web |date=5 December 2020 |title=F1 2020 Sakhir Grand Prix – Full Qualifying Results |url=https://www.crash.net/f1/results/949884/1/f1-2020-sakhir-grand-prix-full-qualifying-results |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718132131/https://www.crash.net/f1/results/949884/1/f1-2020-sakhir-grand-prix-full-qualifying-results |archive-date=18 July 2021 |access-date=18 July 2021 |website=Crash}}</ref> spanmaat Valtteri Bottas by die eerste draai verbygesteek en die grootste deel van die wedren voorgeloop. Hy was egter gedwing om twee keer agtereenvolgens in die kuipe te stop nadat die Mercedes-kuipespan per ongeluk Bottas se voorbande op sy motor gemonteer het na 'n radiofout.<ref>{{Cite web|title=Mercedes handed €20,000 fine for Russell tyre mix-up in Sakhir Grand Prix |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.mercedes-handed-eur20-000-fine-for-russell-tyre-mix-up-in-sakhir-grand-prix.3PwKTGxftR3C8ACA5DcDKj.html|access-date=18 July 2021|website=Formula1.com|archive-date=25 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210525200351/https://www.formula1.com/en/latest/article.mercedes-handed-eur20-000-fine-for-russell-tyre-mix-up-in-sakhir-grand-prix.3PwKTGxftR3C8ACA5DcDKj.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |date=7 December 2020 |title=George Russell 'gutted' as Mercedes debut Sakhir GP win is 'taken away' |url=https://www.skysports.com/f1/news/36305/12153661/george-russell-gutted-as-mercedes-sakhir-gp-win-is-taken-away |access-date=6 September 2024 |work=Sky Sports}}</ref> Hy het Bottas 'n tweede keer verbygesteek, na die tweede plek herstel en was op pad na die wedrenleier Sergio Pérez toe 'n pap wiel hom weer kuipe toe gedwing met tien rondtes oor.<ref>{{Cite web|title=2020 Sakhir Grand Prix: Late puncture costs Russell podium place|url=https://www.formula1.com/en/latest/video.2020-sakhir-grand-prix-late-puncture-costs-russell-podium-place.1687521520283184367.html|access-date=18 July 2021|website=Formula1.com|archive-date=18 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210718133637/https://www.formula1.com/en/latest/video.2020-sakhir-grand-prix-late-puncture-costs-russell-podium-place.1687521520283184367.html|url-status=live}}</ref> Hy het negende geëindig en twee punte vir die eindstreep en een punt vir die vinnigste rondte behaal.<ref>{{Cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/russell-losing-victory-twice-in-bahrain-really-bloody-hurts/4922790/|title=George Russell: Losing Bahrain F1 victory twice really hurts|website=Motorsport.com|date=6 December 2020 |access-date=8 December 2020|archive-date=7 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201207020454/https://www.motorsport.com/f1/news/russell-losing-victory-twice-in-bahrain-really-bloody-hurts/4922790/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 December 2020 |title=Sergio Perez takes sensational maiden win in Sakhir GP as tyre mix-up ruins Russell's charge |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.sergio-perez-takes-sensational-maiden-win-in-sakhir-gp-as-tyre-issues-ruin.2TBf7rg5wpgELNALXJLRHV.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201207063434/https://www.formula1.com/en/latest/article.sergio-perez-takes-sensational-maiden-win-in-sakhir-gp-as-tyre-issues-ruin.2TBf7rg5wpgELNALXJLRHV.html |archive-date=7 December 2020 |access-date=8 December 2020 |website=Formula1.com}}</ref> Hy het later opgemerk dat terwyl "ek dieselfde bestuurder [in Sakhir] was as wat ek voorheen was...ek presies dieselfde bestuurder 'n week later was [toe ek vir Williams gery het tydens die seisoen-einde [[2020 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi Grand Prix]] ] toe ek reeds in K1 uitgeval het."<ref name=":1">{{Cite web |title=Hamilton to make Mercedes return in Abu Dhabi after testing Covid-negative, with Russell heading back to Williams |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.hamilton-to-make-mercedes-return-in-abu-dhabi-after-testing-covid-negative.6crMz5aWmfElFkpMdTpLwL.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201210174506/https://www.formula1.com/en/latest/article.hamilton-to-make-mercedes-return-in-abu-dhabi-after-testing-covid-negative.6crMz5aWmfElFkpMdTpLwL.html |archive-date=10 December 2020 |access-date=10 December 2020 |website=Formula1.com}}</ref><ref>{{Cite book |last=Whyman |first=Matt |url=https://books.google.com/books?id=1koSEQAAQBAJ |title=Inside Mercedes F1: Life in the Fast Lane |date=12 November 2024 |publisher=Crown |isbn=978-0-593-73564-0 |pages=32 |language=en}}</ref> In Aboe Dhabi het hy 'n spesiale helm gedra om die Williams-familie te vereer, wat die span in Oktober verkoop het.<ref>{{Cite web |date=11 December 2020 |title=Russell to wear Williams tribute helmet for Abu Dhabi GP. |url=https://www.motorsportweek.com/2020/12/11/russell-to-wear-williams-tribute-helmet-for-abu-dhabi-gp/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201211085234/https://www.motorsportweek.com/2020/12/11/russell-to-wear-williams-tribute-helmet-for-abu-dhabi-gp/ |archive-date=11 December 2020 |access-date=18 July 2021 |website=Motorsportweek.com}}</ref><ref>{{Cite web |last=Shah |first=Kunal |date=30 October 2020 |title=Sir Frank & Claire Williams Both Leave Roles At Legendary F1 Team |url=https://www.kunalsf1blog.com/frank-claire-williams-leave-team/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718132133/https://www.kunalsf1blog.com/frank-claire-williams-leave-team/ |archive-date=18 July 2021 |access-date=18 July 2021 |website=Kunal's F1 Blog}}</ref> Hy het 18de in die Bestuurderskampioenskap geëindig en drie punte aangeteken, alles vir Mercedes. ==== 2021: Nooienspodium ==== Na Russell se sterk vertonings in [[2020 Formule Een-seisoen|2020]], het Mercedes gekyk na nuwe spanlede vir die 2021-seisoen, maar Williams het geweier om hom van sy kontrak vry te stel.<ref name=":6" /> Daarbenewens het die media gespekuleer dat hy [[Valtteri Bottas]] by Mercedes in 2022 sou vervang sodra hul onderskeie kontrakte verstryk het. Die twee aspirante het by die [[2021 Emilia-Romagna Grand Prix]] gebots, toe Russell homself langs Bottas in rondte 30 bevind het. Hy het probeer om Bottas verby te steek, maar het oor 'n nat kol gery en beheer oor sy motor verloor, wat teen Bottas gebots het en 'n dubbele uitval veroorsaak het.<ref>{{Cite web |last=Herbert |first=Danny |date=19 April 2021 |title=Russell and Bottas crash analysis |url=https://drivetribe.com/p/russell-and-bottas-crash-analysis-DUpm07EeT7C8THxciAzozQ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220122153611/https://drivetribe.com/p/russell-and-bottas-crash-analysis-DUpm07EeT7C8THxciAzozQ |archive-date=22 January 2022 |access-date=18 July 2021 |website=DriveTribe}}</ref> Russell het aanvanklik die voorval op Bottas blameer, na die ongeluk na Bottas geloop en sy helm geklap (Bottas het met 'n middelvinger gereageer), en hom daarvan beskuldig dat hy "probeer het om hulle albei te verongeluk".<ref>{{cite web |date=18 April 2021 |title=George Russell and Valtteri Bottas crash: Drivers blame each other for causing 'dangerous' Imola collision |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/12279561/george-russell-and-valtteri-bottas-crash-drivers-blame-each-other-for-causing-dangerous-imola-collision |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418235403/https://www.skysports.com/f1/news/12433/12279561/george-russell-and-valtteri-bottas-crash-drivers-blame-each-other-for-causing-dangerous-imola-collision |archive-date=18 April 2021 |access-date=18 April 2021 |website=Sky Sports}}</ref> Russell het egter later sy bewerings teruggetrek en aan Bottas en Williams om verskoning gevra.<ref>{{Cite web |last=Noble |first=Jonathan |date=19 April 2021 |title=Russell apologises to Bottas after Imola incident |url=https://www.motorsport.com/f1/news/russell-apologises-to-bottas-imola-incident/6350886/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210423065857/https://www.motorsport.com/f1/news/russell-apologises-to-bottas-imola-incident/6350886/ |archive-date=23 April 2021 |access-date=23 April 2021 |website=motorsport.com}}</ref> Mercedes-baas Toto Wolff het erken dat Bottas in die eerste plek nie langs 'n Williams moes gewees het nie, maar het die grootste deel van sy kritiek vir Russell, 'n Mercedes-junior wat pas 'n Mercedes uitgeneem het, gereserveer.<ref>{{Cite news |last=Richards |first=Giles |date=19 April 2021 |title=Toto Wolff rebukes George Russell over Imola F1 crash with Valtteri Bottas |url=https://www.theguardian.com/sport/2021/apr/19/toto-wolff-george-russell-imola-crash-valtteri-bottas-mercedes-williams-f1 |access-date=16 October 2024 |work=The Guardian |issn=0261-3077}}</ref> Beide bestuurders het probeer om die dispuut, ten minste in die openbaar, af te speel nadat Bottas in 2025 weer by Mercedes aangesluit het.<ref>{{Cite web |last=Medland |first=Chris |date=31 January 2025 |title=Russell sees 2025 as the start of a new career chapter as Mercedes' experienced driver |url=https://racer.com/2025/01/31/russell-sees-2025-as-the-start-of-a-new-career-chapter-as-mercedes-experienced-driver/ |access-date=17 February 2025 |website=RACER |language=en |archive-date=16 Februarie 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250216081015/https://racer.com/2025/01/31/russell-sees-2025-as-the-start-of-a-new-career-chapter-as-mercedes-experienced-driver/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=hAw_G3SF6Fk |title=Valtteri Bottas opens up on his role at Mercedes this season |date=10 February 2025 |last=((Sky Sports F1)) |access-date=17 February 2025 |via=YouTube}}</ref> === Mercedes (2022-tans) === [[Lêer:2022 French Grand Prix (52279069978).png|duimnael|180px|Russell tydens die bestuurdersparade by die [[2022 Franse Grand Prix]]]] Russell het in 2022 by Mercedes aangesluit.<ref name=":2">{{Cite web |date=7 September 2021 |title=Mercedes announce George Russell will partner Lewis Hamilton in 2022 as Briton signs long-term deal |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.mercedes-announce-george-russell-will-partner-lewis-hamilton-in-2022.jtndbCmN3CR8Lm9s54e4T.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210907090616/https://www.formula1.com/en/latest/article.mercedes-announce-george-russell-will-partner-lewis-hamilton-in-2022.jtndbCmN3CR8Lm9s54e4T.html |archive-date=7 September 2021 |access-date=7 September 2021 |website=Formula1.com}}</ref> Van 4 tot 6 Desember het Russell vir [[Lewis Hamilton]] tydens die [[2020 Sakhir Grand Prix]] in die Mercedesfabriekspan vervang, aangesien Hamilton positief getoets het vir die [[Covid-19-virus]].<ref>{{nl}} {{Cite web|url=https://www.f1head.nl/nieuws/george-russell-vervangt-hamilton-voor-sahkir-gp/|title=George Russell vervangt Hamilton voor Sahkir GP|date=2 Desember 2020|author=Niek Vleugels}}</ref> In dié wedren het Russell sy eerste punte in Formule 1 aangeteken. Op 7 September 2021 is aangekondig dat Russell die tweede jaer in die Mercedes-span sou wees, vanaf die 2022-seisoen. Van 2022 tot 2024 was Russell die spanmaat van die sewemalige wêreldkampioen Lewis Hamilton.<ref name=":0">{{Cite web |title=Hamilton reveals the key factors behind his Ferrari switch |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/the-stars-aligned-hamilton-reveals-the-key-factors-behind-his-shock-ferrari.2vJRwYdyFN1J3vyTUqZMFr |access-date=30 November 2024 |website=Formula 1® - The Official F1® Website}}</ref> Die span het derde geëindig in 2022, tweede in 2023 en vierde in 2024.<ref name=":0" /> Hamilton het aan die einde van die 2024-seisoen vertrek en is opgevolg deur juniorspanlid [[Kimi Antonelli]].<ref>{{Cite web |date=31 August 2024 |title=Antonelli confirmed as Hamilton's replacement with Mercedes looking ahead to 'next chapter' |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-kimi-antonelli-confirmed-as-lewis-hamiltons-replacement-with.2TeU01Qm9BjQUlBjl9jBTm |access-date=31 August 2024 |website=Formula 1}}</ref> ====2022–2023: Nooiensoorwinning==== Die tydsberekening van Russell se skuif na Mercedes was ongelukkig, aangesien dit saamgeval het met 'n regulasieverandering wat Mercedes se oorheersing van die sport beëindig het.<ref name=":43">{{Cite news |last=Smith |first=Luke |date=25 April 2025 |title=Out of Lewis Hamilton's shadow at Mercedes, George Russell feels ready to be F1 champion |url=https://www.nytimes.com/athletic/6305394/2025/04/25/george-russell-mercedes-top-driver-f1-lewis-hamilton/ |access-date=25 April 2025 |work=The Athletic |language=en |issn=0362-4331}}</ref> Mercedes se nuwe aërodinamiese konsep het baie goed gevaar in simulasies, maar was moeilik om in die ware lewe te bestuur.<ref>{{Cite web |last=Hughes |first=Mark |date=17 May 2023 |title=Why Mercedes has got F1's current era so wrong so far |url=https://www.the-race.com/formula-1/why-mercedes-has-got-f1s-current-era-so-wrong-so-far/ |access-date=9 December 2024 |website=The Race}}</ref> Die span het slegs een oorwinning in die eerste twee jaar van die grondeffek-era behaal.<ref name="auto1">{{Cite web |last=Wood |first=Will |date=4 May 2024 |title=Mercedes swapped one extreme for another with 2024 car design - Russell |url=https://www.racefans.net/2024/05/05/mercedes-swapped-one-extreme-for-another-with-2024-car-design-russell/ |access-date=9 December 2024 |website=RaceFans}}</ref> [[Lêer:2022 British Grand Prix (52382355276).jpg|duimnael|links|Russell by die [[2022 Britse Grand Prix]]. Russell het sy nooiensoorwinning by die [[2022 São Paulo Grand Prix|São Paulo Grand Prix]] behaal.]] Russell en Hamilton het die eerste nege wedrenne van die 2022-seisoen deurgebring om eksperimentele onderdele vir die Mercedes-renmotor te toets.<ref name="TheRace222">{{Cite web |date=24 October 2022 |title=What a winless Hamilton season won't tell you about his 2022 |url=https://the-race.com/formula-1/what-a-winless-hamilton-season-wont-tell-you-about-his-2022/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326200252/https://the-race.com/formula-1/what-a-winless-hamilton-season-wont-tell-you-about-his-2022/ |archive-date=26 March 2023 |access-date=26 March 2023 |website=The Race}}</ref> Alhoewel die jaers elke wedren toetspligte omgeruil het,<ref>{{Cite news |last=Kalinauckas |first=Alex |date=21 January 2023 |title=Russell sees no risk of Hamilton trouble even amid F1 title battle |url=https://www.autosport.com/f1/news/russell-sees-no-risk-of-hamilton-trouble-even-amid-f1-title-battle/10423174/ |access-date=9 December 2024 |work=Autosport}}</ref> het Russell 'n voorsprong van 34 punte oor Hamilton na rondte nege opgebou,<ref>{{Cite web |last=Chiu |first=Nigel |date=19 June 2022 |title=F1 Standings after 2022 Canadian GP |url=https://www.total-motorsport.com/f1-standings-after-2022-canadian-gp/ |access-date=10 December 2024 |website=Total Motorsport |language=en}}</ref> wat spanbaas Toto Wolff toegeskryf het aan Hamilton se eksperimente wat teenproduktief was.<ref>{{Cite web |last1=Collantine |first1=Keith |last2=Cottingham |first2=Claire |date=11 June 2022 |title=Hamilton's recent deficit to Russell is due to 'set-up experiments', says Wolff |url=https://www.racefans.net/2022/06/11/hamiltons-recent-deficit-to-russell-is-due-to-set-up-experiments-says-wolff/ |access-date=9 December 2024 |website=RaceFans}}</ref> Na rondte nege het Russell en Hamilton die seisoen basies gelyk op punte afgesluit, met Russell wat een punt meer as sy spanmaat aangeteken het.<ref name=":17" /> Ten spyte van die ongelukkige seisoen, het Russell verskeie loopbaan-eerstes in 2022 behaal, insluitend sy eerste podium in 'n vollengte-ren in [[2022 Australiese Grand Prix|Melbourne]];<ref>{{Cite web |date=10 April 2022 |title=Standings |url=https://www.formula1.com/en/results.html |access-date=10 April 2022 |website=Formula 1 |archive-date=28 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141028202800/http://www.formula1.com/results/driver/2001/40.html |url-status=live }}</ref> sy eerste voorste wegspringposisie in [[2022 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]];<ref>{{Cite web |title=Russell beats Sainz to take shock maiden pole at Hungaroring as Red Bulls hit trouble |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.mercedes-take-their-first-pole-position-of-2022-as-russell-sets-the-pace-in.6Vqx91758duUbTENjFUaU0.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220730162413/https://www.formula1.com/en/latest/article.mercedes-take-their-first-pole-position-of-2022-as-russell-sets-the-pace-in.6Vqx91758duUbTENjFUaU0.html |archive-date=30 July 2022 |access-date=30 July 2022 |website=Formula1.com}}</ref> en sy eerste Grand Prix- en naelren-oorwinnings by [[2022 São Paulo Grand Prix|Interlagos]].<ref>{{Cite web |last=Benson |first=Andrew |date=13 November 2022 |title=Sao Paulo Grand Prix: George Russell beats Lewis Hamilton to first full Formula 1 win |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/63617916 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221113215610/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/63617916 |archive-date=13 November 2022 |access-date=14 November 2022 |website=[[BBC Sport]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Benson |first=Andrew |date=12 November 2022 |title=Sao Paulo Grand Prix sprint: George Russell takes first win |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/63610213 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221113220202/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/63610213 |archive-date=13 November 2022 |access-date=14 November 2022 |website=[[BBC Sport]]}}</ref> Hy het vierde in die Bestuurderskampioenskap geëindig en sy spanmaat Hamilton met 35 punte geklop.<ref>{{Cite web |last=Larkam |first=Lewis |date=2 December 2022 |title=George Russell reveals reason for Lewis Hamilton's early F1 2022 car experiments: 'I was in a happier place' {{!}} F1 {{!}} Crash |url=https://www.crash.net/f1/news/1018065/1/russell-reveals-reason-hamilton-s-early-f1-2022-experiments |access-date=16 October 2024 |website=www.crash.net}}</ref><ref name=":17">{{Cite web |last=Collantine |first=Keith |date=2 December 2022 |title=Did Russell deserve to out-score Hamilton? Perhaps not - but it was close |url=https://www.racefans.net/2022/12/02/did-russell-deserve-to-out-score-hamilton-perhaps-not-but-it-was-close/ |access-date=16 October 2024 |website=RaceFans}}</ref> [[Beeld:FIA F1 Austria 2023 Nr. 63 (1).jpg|duimnael|Russell by die [[2023 Oostenrykse Grand Prix]]]] 2023 was nog 'n moeilike jaar vir Mercedes en veral vir Russell. Ná 'n paar belowende vertonings aan die begin van die seisoen (hy het die Australiese Grand Prix gelei tot 'n ontydige rooi vlag<ref>{{Cite news |date=2 April 2023 |title='It's just such a shame' says Mercedes' Russell after retiring with power unit issue in Australia |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.its-just-such-a-shame-says-mercedes-russell-after-retiring-with-power-unit.1BhfnePPs7NbkXPJg5yOc1.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230403193314/https://www.formula1.com/en/latest/article.its-just-such-a-shame-says-mercedes-russell-after-retiring-with-power-unit.1BhfnePPs7NbkXPJg5yOc1.html |archive-date=3 April 2023 |access-date=5 April 2023 |work=Formula 1}}</ref> en 'n podiumplek in Barcelona behaal<ref>{{Cite news |last=Cleeren |first=Filip |date= |title=Russell: Double F1 podium "a sign of things to come" for Mercedes |url=https://www.motorsport.com/f1/news/russell-double-podium-a-sign-of-things-to-come-for-mercedes-f1/10478604/ |access-date=10 June 2023 |work=Motorsport.com}}</ref>), het Russell se resultate in die tweede helfte van die seisoen om verskeie redes afgeneem, insluitend 'n rekord van sewe kuipestoppe in een wedren ([[2023 Nederlandse Grand Prix|Zandvoort]]),<ref name=":13">{{Cite web |last= |date=28 November 2023 |title=2023 Formula 1: Records and milestones, more than 40 of them! |url=https://www.grandprix247.com/2023/11/28/2023-formula-1-records-and-milestones-more-than-40-of-them/ |access-date=16 October 2024 |website=GRANDPRIX247}}</ref> 'n toevallige botsing in die laaste rondte ([[2023 Singapoerse Grand Prix|Singapoer]]),<ref>{{cite web |date=17 September 2023 |title=Sainz holds off Norris and fast-charging Mercedes pair to take sensational Singapore Grand Prix victory |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.sainz-holds-off-norris-and-fast-charging-mercedes-pair-to-take-sensational.16sNsRUz2MAFyXxSE3RdwX.html |accessdate=17 September 2023 |website=formula1.com}}</ref> 'n oor-aggressiewe strategiebesluit ([[2023 Japannese Grand Prix|Suzuka]]),<ref name=":5">{{cite web |date=25 September 2023 |title=Lewis Hamilton and George Russell explain dramatic Japanese GP for Mercedes as pair come close to contact at Suzuka |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/12968648/lewis-hamilton-and-george-russell-explain-dramatic-japanese-gp-for-mercedes-as-pair-come-close-to-contact-at-suzuka |accessdate=12 November 2023 |website=skysports.com}}</ref> en Hamilton wat teen hom gebots het na 'n voorry-wegspring ([[2023 Katarse Grand Prix|Lusail]]).<ref>{{cite web |last=Galloway |first=James |date=9 October 2023 |title=Lewis Hamilton: George Russell crash at Qatar GP '100 per cent my fault' as he apologises to Mercedes |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/12980613/lewis-hamilton-george-russell-collision-100-per-cent-my-fault-as-he-apologises-to-mercedes-at-qatar-gp |accessdate=12 November 2023 |website=skysports.com}}</ref> Russell het 'n mate van trots herwin met 'n derde plek by die Aboe Dhabi Grand Prix, wat die tweede plek in die Konstruktorskampioenskap vir Mercedes besorg het. Hy het agtste in die Bestuurderskampioenskap geëindig, die laagste vir 'n Mercedes-bestuurder sedert 2012, en 59 punte agter Hamilton. Na die Aboe Dhabi-wedren het Russell opgemerk dat hy "die span vanjaar 'n paar keer teleurgestel het", maar dat dit "'n enorme voorreg" was om die span te help om tweede te eindig.<ref>{{cite web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.russell-delighted-to-seal-p2-in-constructors-for-mercedes-as-abu-dhabi.1aob76YCwfrGMLnv5CWUb1.html |title=Russell delighted to seal P2 in constructors' for Mercedes as Abu Dhabi podium concludes 'challenging season' |website=formula1.com |date=26 November 2023 |accessdate=26 November 2023}}</ref> Alhoewel hy sy eie seisoen "'n algehele ramp" genoem het,<ref name=":5" /> het Mercedes hom 'n kontrakverlenging van twee jaar aangebied.<ref>{{cite web |url=https://www.mercedesamgf1.com/news/mercedes-extends-driver-line-up-through-2025 |title=Mercedes Extends Driver Line-Up Through 2025 |website=mercedesamgf1.com |date=31 August 2023 |accessdate=1 September 2023}}</ref> ====2024: Laaste jaar met Hamilton==== [[Beeld:FIA F1 Austria 2024 Nr. 63 Russell.jpg|duimnael|links|Russell wen sy tweede wedren by die [[2024 Oostenrykse Grand Prix]].]] Vir die [[2024 Formule Een-seisoen|2024-seisoen]] het Mercedes sy ontwerpkonsep fundamenteel verander.<ref name="auto1"/> Die nuwe Mercedes W15 was vinnig maar onbestendig, hard op bande en moeilik om behoorlik op te stel.<ref name=":02">{{Cite web |last=Hughes |first=Mark |date=24 November 2024 |title=F1 king of cool: why George Russell always had winning hand in Vegas |url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/f1-king-of-cool-why-george-russell-always-had-winning-hand-in-vegas/ |access-date=25 November 2024 |website=Motor Sport Magazine}}</ref> Alhoewel die span tot middel-seisoen nie mededingend was nie, het Russell opgemerk dat die personeel agter die skerms "vordering maak".<ref>{{cite web |date=20 May 2024 |title=Russell won't 'sulk' over losing position to Hamilton in Emilia-Romagna Grand Prix after 'lonely race' for Mercedes |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-wont-sulk-over-losing-position-to-hamilton-in-emilia-romagna-grand.2pMtQP5RZRr64Kb2lg4UtN |accessdate=29 July 2024 |website=formula1.com}}</ref> In rondte drie, die [[2024 Australiese Grand Prix|Australiese Grand Prix]], het Russell 'n hewige botsing beleef toe hy probeer het om Fernando Alonso (wat 'n straf van 20 sekondes gekry het vir die ''rem-onderdrukking'' van Russell) verby te steek vir die sesde plek op die voorlaaste rondte.<ref>{{Cite news |last1=Slater |first1=Luke |last2=Cary |first2=Tom |date=24 March 2024 |title=George Russell's safety fears after horror crash at Australian GP |url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2024/03/24/australian-grand-prix-2024-live-updates-latest-melbourne/ |access-date=5 March 2025 |work=The Telegraph |language=en |issn=0307-1235}}</ref> Die ongeluk het hom vir tien sekondes onbeweeglik en weerloos agter 'n blinde draai van 250 km/h gelaat voordat die rendirekteur die virtuele veiligheidsmotor ontplooi het. Hy het egter ongedeerd daarvan afgekom en met Alonso vergader om sake uit te stryk. Na die wedren het hy gevra vir outomatiese veiligheidsmotors om soortgelyke voorvalle te voorkom.<ref>{{Cite web |last=Wade |first=Stephen |date=4 April 2024 |title=Russell was 'waiting for a disaster to happen' after he crashed at the Australian GP |url=https://www.sandiegouniontribune.com/2024/04/04/russell-was-waiting-for-a-disaster-to-happen-after-he-crashed-at-the-australian-gp/ |access-date=5 March 2025 |website=San Diego Union-Tribune |language=en}}</ref> In die middel van die seisoen het Mercedes in ses agtereenvolgende wedrenne podiumplekke behaal. Russell het van sy beste resultate in jare behaal, insluitend 'n voorste wegspringplek en podiumplek in [[2024 Kanadese Grand Prix|Montreal]],<ref>{{Cite web |date=8 June 2024 |title='I've missed this feeling!' – Russell hails Mercedes progress after Canada pole as he vows to 'go for it' on race day |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/ive-missed-this-feeling-russell-hails-mercedes-progress-after-canada-pole-as.3FNoF51rSbAhHwUKUjTn2u |access-date=9 June 2024 |website=Formula 1® - The Official F1® Website}}</ref><ref>{{cite news |date=9 June 2024 |title=Verstappen beats Norris to victory in thrilling wet/dry Canadian GP |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-beats-norris-to-victory-in-thrilling-wet-dry-canadian-gp.6ytkbh7iDTWC3pJBwiaboI |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240609235243/https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-beats-norris-to-victory-in-thrilling-wet-dry-canadian-gp.6ytkbh7iDTWC3pJBwiaboI |archive-date=9 June 2024 |access-date=10 June 2024 |website=Formula1.com}}</ref> sy tweede loopbaanoorwinning by [[2024 Oostenrykse Grand Prix|Spielberg]] (alhoewel eers nadat die voorlopers gebots het),<ref>{{cite news |date=30 June 2024 |title=Russell claims surprise win in Austria after Verstappen and Norris dramatically collide in battle for the lead |website=Formula1.com |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-claims-surprise-win-in-austria-after-verstappen-and-norris.2Kmxvn4a42JYDFhvklagYk|access-date=30 June 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13161229/austrian-gp-george-russell-ends-mercedes-win-drought-after-max-verstappen-lando-norris-collision|title=Austrian GP: George Russell ends Mercedes win drought after Max Verstappen-Lando Norris collision|website=skysports.com|first=James|last=Galloway|date=1 July 2024|accessdate=29 July 2024}}</ref> 'n voorste plek by [[2024 Britse Grand Prix|Silverstone]] (gevolg deur 'n meganiese uitval),<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/hamilton-beats-verstappen-to-first-win-since-2021-with-record-breaking-9th.3teU9bznaWJlC2TGAYh0Vl|title=Hamilton beats Verstappen to first win since 2021 with record-breaking 9th British Grand Prix victory|website=formula1.com|date=7 July 2024|accessdate=29 July 2024}}</ref> en die eerste Formule Een-renoorwinning (by Spa) wat verloor is weens 'n diskwalifikasie na die wedren sedert 1994,<ref>{{cite news |date=28 July 2024 |title=Russell takes incredible victory in Belgium on aging tyres after thrilling late-race chase from Hamilton |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-takes-incredible-victory-in-belgium-on-aging-tyres-after-thrilling.3FufXdo4r40I7kv5mJLMMR |access-date=28 July 2024 |website=Formula1.com}}</ref> waarvoor die span verantwoordelikheid geneem het.<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/wolff-apologises-to-russell-after-mercedes-mistake-leads-to-belgian-gp.3iQ5OuQj81l7DQbCaYKKt9|title=Wolff apologises to Russell after Mercedes 'mistake' leads to Belgian GP disqualification|website=formula1.com|date=28 July 2024|accessdate=29 July 2024}}</ref> Die span se vorm het meer onbestendig geraak soos die jaar aangegaan het, maar Russell het by verskeie wedrenne vir oorwinnings meegeding. By die [[2024 São Paulo Grand Prix|São Paulo Grand Prix]] het Russell die wedren gelei totdat Mercedes hom beveel het om die kuipe vir nuwe bande in te slaan net voordat 'n rooi vlag sy mededingers 'n "gratis" bandruil gegee het.<ref>{{Cite web |last=Powling |first=Taylor |date=10 November 2024 |title=Mercedes explains call to overrule George Russell in F1 Brazil GP |url=https://www.motorsportweek.com/2024/11/10/mercedes-explains-call-to-overrule-george-russell-in-f1-brazil-gp/ |access-date=11 November 2024 |website=Motorsport Week}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mann-Bryans |first=Mark |date=3 November 2024 |title=Frustrated Russell wanted to ignore Mercedes pit call in Brazilian GP |url=https://www.motorsport.com/f1/news/frustrated-russell-wanted-to-ignore-mercedes-pit-call-in-brazilian-gp/10670393/ |access-date=4 November 2024 |website=www.motorsport.com}}</ref> Russell het die [[2024 Las Vegas Grand Prix]] oorheers, deur op die voorste wegspringplek te kwalifiseer en 49 uit 50 rondtes voor te loop om sy derde loopbaanoorwinning te behaal.<ref>{{cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/f1-las-vegas-gp-russell-wins-verstappen-fourth-title/10675984/|title=F1 Las Vegas GP: Verstappen secures fourth title as Russell dominates race|date=24 November 2024|access-date=24 November 2024|website=[[Autosport]]|first=Jake|last=Boxall-Legge}}</ref> Russell het weer in [[2024 Katarse Grand Prix|Katar]] op die voorste wegspringplek gekwalifiseer nadat [[Max Verstappen]] 'n roosterstraf opgelê is omdat hy onnodig stadig voor Russell gery het, wat op 'n uitrondte was.<ref>{{cite web |last=Benson |first=Andrew |date=30 November 2024 |title=Russell promoted to pole by Verstappen grid penalty |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cy7d7mn83e5o |access-date=2 December 2024 |website=[[BBC Sport]]}}</ref> Verstappen het Russell se appèlle aan die beamptes vir sy straf veroordeel en gesê dat hy "alle respek" vir hom verloor het,<ref>{{cite web |last=Benson |first=Andrew |date=1 December 2024 |title=Verstappen has 'lost all respect' for Russell |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/c0rnwzvd9y9o |access-date=2 December 2024 |website=[[BBC Sport]]}}</ref> en Russell gewaarsku dat hy hom ten alle koste sou verbysteek<ref>{{Cite web |last1=Boxall-Legge |first1=Jake |last2=Kalinauckas |first2=Alex |date=1 December 2024 |title=Verstappen 'lost all respect' for Russell after Qatar GP stewards' room conduct |url=https://www.motorsport.com/f1/news/verstappen-lost-all-respect-for-russell-after-qatar-gp-stewards-room-conduct/10678443/ |access-date=2 December 2024 |website=Motorsport.com}}</ref> — Russell het beweer dat hy gesê het hy hom 'in die muur sou sit', wat Verstappen natuurlik ontken het.<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cn4x21xwp8go |title=I'm not going to take Verstappen attacks - Russell |website=[[BBC Sport]] |date=5 December 2024 |access-date=5 December 2024 |first=Andrew |last=Benson}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Sutill |first1=Josh |last2=Straw |first2=Edd |last3=Hughes |first3=Mark |date=5 December 2024 |title='Put you on your f***ing head' - Verstappen-Russell row escalates |url=https://www.the-race.com/formula-1/put-you-on-your-f-ing-head-extraordinary-verstappen-russell-f1-row-escalation/ |access-date=5 December 2024 |website=The Race}}</ref> Verstappen het hom in draai een verbygesteek, met Russell wat vierde geëindig het na twee veiligheidsmotorperiodes.<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cgrwj08xgv9o |website=[[BBC Sport]] |first=Andrew |last=Benson |date=1 December 2024| access-date=2 December 2024 |title=Verstappen wins in Qatar after Norris penalty}}</ref> Russell het sesde in die Bestuurderskampioenskap geëindig, 22 punte voor Hamilton.<ref>{{Cite web |title=2024 Driver Standings |url=https://www.formula1.com/en/results/2024/drivers |access-date=9 December 2024 |website=Formula 1® - The Official F1® Website}}</ref> Die span het van tweede na vierde plek in die Vervaardigerskampioenskap geval, maar het vier oorwinnings behaal,<ref>{{Cite web |date=24 February 2025 |title=Wolff launches 2025 Mercedes: 'Exciting new era' |url=https://www.espn.com/f1/story/_/id/43993158/mercedes-rolls-2025-formula-1-car-bahrain |access-date=27 October 2025 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> wat hul totaal van die vorige twee seisoene verviervoudig het.<ref name=":0" /> Gedurende die drie jaar van die Russell-Hamilton-vennootskap was die Mercedes-jaers gelykop op die baan.<ref>{{Cite web |date=8 December 2024 |title=Our verdict on the end of Hamilton-Mercedes + what it means for 2025 |url=https://www.the-race.com/formula-1/our-verdict-lewis-hamilton-end-to-mercedes-stint/ |access-date=9 December 2024 |website=The Race}}</ref> Russell het Hamilton in twee uit drie seisoene oortref, drie oorwinnings teenoor Hamilton se twee behaal, en Hamilton met 39–29 uitoorlê,<ref>{{Cite web |last=Benson |first=Andrew |date=6 March 2025 |title=George Russell on partnering Lewis Hamilton, Max Verstappen and how he believes 'my time will come' |url=https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/cvge7048ppdo |access-date=24 March 2025 |website=BBC Sport |language=en}}</ref> terwyl Hamilton 20 podiumplekke behaal het teenoor Russell se 14<ref>{{Cite web |last=Gassman |first=Alex |date=4 December 2024 |title=Lewis Hamilton and George Russell tied on points after 3 years as Mercedes teammates |url=https://oversteer48.com/hamilton-russell-tied-points/ |access-date=9 December 2024 |website=oversteer48}}</ref> en Russell op totale punte (697–695) geklop het nadat hy Russell in die laaste rondte van [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|sy laaste wedren met Mercedes]] verbygesteek het.<ref name=":16">{{Cite web |last=Benson |first=Andrew |date=8 December 2024 |title=Lewis Hamilton says he 'finished on a high' at Mercedes after 12 years together |url=https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/cq8qkkzq2lgo |access-date=9 December 2024 |website=BBC Sport}}</ref> Nadat die 2024-seisoen geëindig het, het Russell gesê dat hy "soveel by [Hamilton] geleer het as 'n bestuurder en 'n persoon,"<ref name=":16" /> en op sy persoonlike webwerf geskryf dat Hamilton "nie net die grootste bestuurder van alle tye is nie," maar ook "die tipe persoon wat elke renjaer moet streef om te wees."<ref>{{Cite web |date=8 December 2024 |title=Fifth-place finish for George in season finale |url=https://www.georgerussell63.com/press/fifth-place-finish-for-george-in-season-finale |access-date=9 December 2024 |website=GeorgeRussell63.com}}</ref> ====2025: Kontrakjaar==== [[Beeld:2025 Japan GP - Mercedes - George Russell - FP2.jpg|duimnael|regs|Russell bestuur die Mercedes W16 by die [[2025 Japannese Grand Prix]].]] In 2025 was dit tyd vir Russell om sy kontrak met Mercedes te herbeding.<ref name=":33">{{Cite web |last=Kisby |first=Cambridge |date=12 February 2025 |title=Every F1 driver out of contract at the end of 2025 |url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/every-f1-driver-out-of-contract-at-the-end-of-2025/ |access-date=5 March 2025 |website=Motor Sport Magazine |language=en}}</ref> Hy het ook 'n nuwe spanmaat, die agtienjarige akademiebestuurder [[Kimi Antonelli]], gekry, wat as "F1 se opkomende ster" bestempel is.<ref>{{Cite web |last=Edmondson |first=Laurence |date=15 October 2024 |title=Heir to Hamilton's throne: Antonelli is F1's next big thing |url=https://www.espn.com/racing/f1/story/_/id/41810178/heir-lewis-hamilton-throne-andrea-kimi-antonelli-f1-mercedes-next-big-thing |access-date=27 October 2025 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> Die verdedigende wêreldvervaardigerskampioen, [[McLaren]], was die volslae gunsteling en het ook albei titels verower. Aan die begin van die seisoen het Russell gemeen dat die MCL39 vinnig genoeg was om elke Grand Prix te wen.<ref>{{Cite web |last=Benson |first=Andrew |date=20 March 2025 |title=Chinese Grand Prix: McLaren advantage bigger than Red Bull ever had, says George Russell |url=https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/c62z1nyw7g4o |access-date=23 March 2025 |website=BBC Sport |language=en}}</ref> McLaren het Russell se voorspelling as hiperbolies afgemaak,<ref>{{Cite news |last=Cary |first=Tom |date=21 March 2025 |title=Lando Norris accuses British rival George Russell of 'playing mind games' |url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2025/03/21/lando-norris-accuses-george-russell-mind-games/ |access-date=23 March 2025 |work=The Telegraph |language=en |issn=0307-1235}}</ref> maar het voortgegaan om die vervaardigerstoneel te oorheers met sewe 1-2's en 12 oorwinnings in die eerste 18 wedrenne.<ref>{{Cite web |last=Saunders |first=Nate |date=5 October 2025 |title=McLaren win back-to-back F1 constructors' championship; 10th overall |url=https://www.espn.com/f1/story/_/id/46332070/mclaren-wins-back-back-f1-constructors-title |access-date=5 October 2025 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> Daarbenewens is McLaren se Lando Norris as jaerskampioen gekroon tydens die [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|laaste wedren van die seisoen]].<ref name=":50">{{Cite news |last=Cary |first=Tom |date=2025-12-07 |title=Max Verstappen bristles at suggestion George Russell crash cost him the title |url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2025/12/07/max-verstappen-george-russell-crash-f1-title/ |access-date=2025-12-08 |work=The Telegraph |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref> Russell het die seisoen geopen met vier podiumplekke in ses wedrenne by [[2025 Australiese Grand Prix|Albert Park]], [[2025 Chinese Grand Prix|Shanghai]], [[2025 Bahreinse Grand Prix|Sakhir]], en [[2025 Miami Grand Prix|Miami]], hoofsaaklik agter een of albei McLarens.<ref>{{Cite news |last=Coleman |first=Madeline |date=17 March 2025 |title=In Kimi Antonelli's F1 debut, Mercedes glimpses a hopeful post-Hamilton future |url=https://www.nytimes.com/athletic/6208349/2025/03/17/kimi-antonelli-mercedes-f1-australian-gp/ |access-date=18 March 2025 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref name=":39">{{Cite web |last=Mann-Bryans |first=Mark |date=23 March 2025 |title=F1 Chinese GP: Piastri dominates, Norris defies brake woes to complete McLaren 1-2 |url=https://www.autosport.com/f1/news/f1-chinese-gp-piastri-wins-in-dominant-mclaren-1-2/10706307/ |access-date=23 March 2025 |website=[[Autosport]] |publisher=Motorsport Network |language=en}}</ref><ref name=":40">{{Cite web |date=13 April 2025 |title=Bahrain GP: Oscar Piastri claims dominant win as George Russell holds off Lando Norris for second |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13347935/bahrain-gp-oscar-piastri-claims-dominant-win-as-george-russell-holds-off-lando-norris-for-second |access-date=13 April 2025 |website=Sky Sports |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Heverin |first=Dane |date=4 May 2025 |title=Piastri nails historic title statement as Norris dealt fresh blow in Miami drama |url=https://www.foxsports.com.au/motorsport/f1-2025-miami-grand-prix-race-live-updates-oscar-piastri-grid-position-start-time-aest-starting-grid-result-how-to-stream/news-story/f5e94b0a0c02c40b0899c7f18c706b8a |access-date=4 May 2025 |website=Fox Sports |language=en}}</ref> In Australië het hy konserwatief gejaag in afwisselend-reënerige toestande en die derde plek geërf toe [[Oscar Piastri]] van die baan afgegly het.<ref>{{Cite web |last=Harrington |first=Alex |date=16 March 2025 |title=George Russell's strategy gamble pays off in rain-hit Australia GP: &quot;Most decisive decision I've ever taken&quot; |url=https://www.motorsport.com/f1/news/george-russells-strategy-gamble-pays-off-in-rain-hit-australia-gp-most-decisive-decision-ive-ever-t/10704037/ |access-date=16 March 2025 |website=Motorsport.com |language=en}}</ref><ref name=":38">{{Cite web |date=16 March 2025 |title=Russell podium pride as Mercedes 'a step ahead of Ferrari' |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-believes-mercedes-look-a-step-ahead-of-ferrari-as-he-shares-podium.2SzY70eXKOspW2fudHWMmh |access-date=16 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 March 2025 |title=Home race 'curse' knocks Piastri off podium |url=https://www.espn.com/f1/story/_/id/44273640/australian-gp-podium-slips-away-oscar-piastri-suffers-home-race-curse |access-date=16 March 2025 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> By Shanghai het Russell tweede gekwalifiseer vir die hoofren, wat die twee McLarens verdeel het; sterk spanwerk van McLaren het Lando Norris toegelaat om hom by draai een verby te steek,<ref>{{Cite web |last=Thukral |first=Rachit |date=23 March 2025 |title=George Russell: I would have passed Lando Norris if I had half a lap more |url=https://www.crash.net/f1/news/1065809/1/george-russell-i-would-have-passed-lando-norris-if-i-had-half-lap-more |access-date=23 March 2025 |website=Crash.net |language=en}}</ref> en Russell het derde geëindig.<ref name=":39" /> Na 'n stil vyfde plek by Suzuka met byna geen verbysteek binne die top 10 nie,<ref>{{Cite news |last1=Harrington |first1=Alex |last2=Vording |first2=Ronald |date=7 April 2025 |title=Max Verstappen Explains Lack of Overtaking After 'Dull' Japanese GP |url=https://www.motorsport.com/f1/news/max-verstappen-explains-lack-of-overtaking-after-dull-japanese-gp/10710845/ |access-date=13 April 2025 |work=Motorsport.com}}</ref><ref>{{Cite news |last=Chiu |first=Nigel |date=6 April 2025 |title=Japanese GP: Max Verstappen fends off Lando Norris and Oscar Piastri to win his first F1 race of 2025 season |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13342479/japanese-gp-max-verstappen-fends-off-lando-norris-and-oscar-piastri-to-win-his-first-f1-race-of-2025-season |archive-url=https://web.archive.org/web/20250407105511/https://www.skysports.com/f1/news/12433/13342479/japanese-gp-max-verstappen-fends-off-lando-norris-and-oscar-piastri-to-win-his-first-f1-race-of-2025-season |archive-date=7 April 2025 |access-date=13 April 2025 |work=Sky Sports |language=en-GB |url-status=live }}</ref> het Russell in Bahrein teruggekeer: hy het Norris in die laaste rondtes afgeweer om tweede te eindig – deur foutiewe remme en elektronika te oorkom<ref>{{Cite web |last=Mee |first=Lydia |date=13 April 2025 |title=FIA delivers verdict after George Russell's DRS issue scrutinised |url=https://www.motorsport.com/f1/news/fia-delivers-verdict-after-george-russells-drs-issue-scrutinised/10713017/ |access-date=13 April 2025 |website=Motorsport.com |language=en}}</ref> – en het wydverspreide lof van die media ontvang vir sy aanpasbare prestasie.<ref>{{Cite news |last=Coleman |first=Madeline |date=14 April 2025 |title=How George Russell finished second in Bahrain Grand Prix with malfunctioning car |url=https://www.nytimes.com/athletic/6276529/2025/04/14/george-russell-bahrain-grand-prix-mercedes-f1/ |access-date=14 April 2025 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |last=Chinchero |first=Roberto |date=14 April 2025 |title=Russell moves closer to new Mercedes F1 contract |url=https://www.autosport.com/f1/news/russell-moves-closer-to-new-mercedes-f1-contract/10713402/ |access-date=14 April 2025 |website=Autosport |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Mitchell-Malm |first1=Scott |last2=Straw |first2=Edd |last3=Noble |first3=Jon |date=14 April 2025 |title=Everything we learned at F1's Bahrain Grand Prix |url=https://www.the-race.com/formula-1/everything-we-learned-2025-f1-bahrain-grand-prix/ |access-date=14 April 2025 |website=The Race |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Hughes |first=Mark |date=14 April 2025 |title=Monday Morning Debrief: How George Russell held onto a brilliant P2 in Bahrain – despite car failures, tyre woes and a charging Lando Norris on his tail |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/monday-morning-debrief-how-russell-held-onto-a-brilliant-p2-in-bahrain.DLYkcuH5nFYLyQxogtNQe |access-date=14 April 2025 |website=Formula One |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Richards |first=Giles |date=13 April 2025 |title=McLaren's Oscar Piastri surges to dominant victory at Bahrain F1 GP |url=https://www.theguardian.com/sport/2025/apr/13/mclarens-oscar-piastri-surges-to-dominant-victory-at-bahrain-f1-gp |access-date=14 April 2025 |work=The Guardian |language=en |issn=0261-3077}}</ref> Mercedes het gesukkel met oorverhitting van bande en het tot vyfde en sesde plekke in [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|Djeddah]] teruggesak.<ref>{{Cite news |last=Selleck |first=Emily |date=20 April 2025 |title=Wolff laments "worst performance of the season" for Mercedes in Jeddah |url=https://www.autosport.com/f1/news/wolff-laments-worst-performance-of-the-season-for-mercedes-in-jeddah/10715585/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250428134159/https://www.autosport.com/f1/news/wolff-laments-worst-performance-of-the-season-for-mercedes-in-jeddah/10715585/ |archive-date=28 April 2025 |access-date=4 May 2025 |work=Autosport |language=en |url-status=live }}</ref> By Miami is Russell vir die eerste keer deur Antonelli uitoorlê,<ref>{{Cite web |last=Chiu |first=Nigel |date=4 May 2025 |title=Miami Grand Prix: Will rain spoil Lando Norris' bid to beat Max Verstappen and take championship lead from Oscar Piastri? |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13360605/miami-grand-prix-will-rain-spoil-lando-norris-bid-to-beat-max-verstappen-and-take-championship-lead-from-oscar-piastri |access-date=4 May 2025 |website=Sky Sports |language=en}}</ref> voordat 'n onkonvensionele besluit om die Grand Prix op harde bande te begin, beloon is met 'n byna gratis kuipestop onder virtuele veiligheidsmotortoestande, wat hom gehelp het om derde te eindig.<ref>{{Cite web |last=Khorounzhiy |first=Valentin |date=4 May 2025 |title=McLaren destroys F1 rivals in Miami GP as Piastri wins again |url=https://www.the-race.com/formula-1/mclaren-destroys-f1-rivals-in-miami-gp-as-oscar-piastri-wins-again/ |access-date=4 May 2025 |website=The Race |language=en}}</ref> Mercedes het begin om groot opgraderings tydens die Imola-Monaco-Barcelona-driebeen-wedrenne te toets,<ref>{{Cite web |last1=Mitchell-Malm |first1=Scott |last2=Noble |first2=Jon |date=16 May 2025 |title=Mercedes' first big update of 2025 revealed |url=https://www.the-race.com/formula-1/mercedes-imola-f1-package-after-lacking-enormous-or-sexy-upgrades/ |access-date=19 May 2025 |website=The Race |language=en}}</ref> maar die span het oor die algemeen nie die spoed gehad om vir oorwinnings mee te ding nie. Die Mercedes W16 se nuwe vering was besonder enigmaties: bekendgestel by Imola, is dit ná een middelmatige wedren onttrek. Die span het dit drie rondes later in Montreal weer bekendgestel,<ref>{{Cite web |last=Noble |first=Jon |date=12 June 2025 |title=Mercedes reverts to new suspension it parked after its debut |url=https://www.the-race.com/formula-1/mercedes-reverts-to-new-suspension-it-parked-after-its-debut/ |access-date=5 August 2025 |website=The Race |language=en}}</ref> en Russell het die wedren van begin tot einde beheer en sy eerste Formule Een -driekuns behaal (voorwegspring inneem, wen en die vinnigste rondte aangeteken).<ref>{{Cite web |date=15 June 2025 |title=Russell wins in Montreal as Mercedes rule the roost |url=https://press.pirelli.com/russell-wins-in-montreal-as-mercedes-rule-the-roost/ |access-date=17 June 2025 |website=Pirelli |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 June 2025 |title=Antonelli: F1 podium 'better than I imagined' |url=https://www.espn.com/f1/story/_/id/45520301/antonelli-f1-podium-better-imagined |access-date=17 June 2025 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> Die verbetering het egter vinnig vervaag, en by [[2025 Belgiese Grand Prix|Spa-Francorchamps]] het Russell opgemerk dat die temperamentvolle W16 selfs in relatief gunstige toestande gesukkel het.<ref>{{Cite web |last=Mee |first=Lydia |date=27 July 2025 |title=George Russell to hold &quot;big meeting&quot; with Mercedes over F1 performance drop |url=https://www.motorsport.com/f1/news/george-russell-to-hold-big-meeting-with-mercedes-over-f1-performance-drop/10745965/ |access-date=28 July 2025 |website=Motorsport.com |language=en}}</ref> Mercedes het een rondte later in [[2025 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]] na die vorige vering teruggekeer,<ref>{{Cite web |last1=Suttill |first1=Josh |last2=Straw |first2=Edd |date=31 July 2025 |title=Mercedes makes another spec U-turn to stop F1 form tailspin |url=https://www.the-race.com/formula-1/mercedes-rear-suspension-upgrade-dropped-second-time-russell-antonelli/ |access-date=5 August 2025 |website=The Race |language=en}}</ref> en Russell het 'n podiumplek behaal nadat hy [[Charles Leclerc]], wie se motor dramaties verswak het, agternagesit het.<ref>{{Cite news |last1=Smith |first1=Luke |last2=Coleman |first2=Madeline |date=3 August 2025 |title=Hungarian Grand Prix: Norris wins a thriller over Piastri, Leclerc's victory evaporates |url=https://www.nytimes.com/athletic/6533166/2025/08/03/hungarian-grand-prix-2025-result-lando-norris-mclaren-charles-leclerc/ |access-date=5 August 2025 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Afgesien van hierdie twee podiumplekke, was Russell se naasbeste einde 'n chaotiese vierde plek in Barcelona waar hy vierde gekwalifiseer het, twee plekke aan die begin verloor het, Lewis Hamilton ondersny het, die vierde geplaasde Max Verstappen in die laaste rondtes verbygesteek het na 'n veiligheidsmotor-herbegin, en teen die einde van die wedren deur Verstappen getref is, waaroor die Nederlander sy spyt uitgespreek het.<ref>{{Cite news |last=Cary |first=Tom |date=1 June 2025 |title=George Russell: Disqualify Max Verstappen for 'deliberate' crash |url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2025/06/01/max-verstappen-vs-george-russell-crash-breakdown/ |access-date=1 June 2025 |work=The Telegraph |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref><ref>{{Cite web |last=Noble |first=Jon |date=2 June 2025 |title=Verstappen concedes Russell clash shouldn't have happened |url=https://www.the-race.com/formula-1/verstappen-says-russell-f1-spanish-gp-clash-should-not-happen/ |access-date=2 June 2025 |website=The Race |language=en}}</ref> Verstappen het 'n tydstraf ontvang vir die tref van Russell, wat hom nege kampioenskapspunte gekos het. Ironies genoeg, na 'n laatseisoen-terugveg, het Verstappen die grootste deel van die gaping met Lando Norris in die Bestuurderskampioenskap verklein, maar die titel met twee punte verloor.<ref name=":50" /> Na die somerpouse het Russell vyfde by [[2025 Italiaanse Grand Prix|Monza]] geëindig.<ref>{{Cite news |last1=Smith |first1=Luke |last2=Coleman |first2=Madeline |date=7 September 2025 |title=Italian GP: Verstappen sets new F1 record as McLaren orders spark late drama |url=https://www.nytimes.com/athletic/6607857/2025/09/07/f1-italian-gp-recap-max-verstappen-win-oscar-piastri-lando-norris/ |access-date=21 September 2025 |work=The New York Times |language=en|issn=0362-4331}}</ref> Hy het toe sy sewende podiumplek van die seisoen in [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|Bakoe]] behaal met 'n tweede plek, nadat hy die hele naweek met 'n lugweginfeksie gesukkel het.<ref>{{Cite web |last1=Bailey |first1=Michael |last2=Smith |first2=Luke |date=21 September 2025 |title=How Max Verstappen won F1's 2025 Azerbaijan Grand Prix after Oscar Piastri's Lap 1 crash |url=https://www.nytimes.com/athletic/live-blogs/f1-azerbaijan-gp-live-updates-race-times-results/KgUScRQtq1Tp/ |access-date=21 September 2025 |website=The Athletic |language=en}}</ref> Die volgende rondte in [[2025 Singapoerse Grand Prix|Singapoer]] het Russell kommentators verras deur die voorste wegspringplek met 0.182 sekondes te neem op 'n baan waar Mercedes nie verwag is om mededingend te wees nie.<ref name=":46">{{Cite web |last=Hughes |first=Mark |date=5 October 2025 |title=What sank Verstappen and Norris's Singapore GP win chances |url=https://www.the-race.com/formula-1/max-verstappen-neutralised-george-russell-biggest-threat/ |access-date=5 October 2025 |website=The Race |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Benson |first=Andrew |date=4 October 2025 |title=Russell claims stunning Singapore pole |url=https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/cqlzxdr01yeo |access-date=5 October 2025 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Cozens |first=Jack |date=4 October 2025 |title=Russell takes shock Mercedes pole at Singapore GP |url=https://www.the-race.com/formula-1/russell-takes-singapore-gp-pole-verstappen-angered-by-norris/ |access-date=5 October 2025 |website=The Race |language=en}}</ref> Nadat Verstappen (wat tweede weggespring het) onsuksesvol op gebruikte sagte bande aan die begin gedobbel het, het Russell 'n groot voorsprong gekry en na die oorwinning gesnel.<ref name=":46" /> Na die oorwinning het Mercedes aangekondig dat Russell weer vir die 2026-seisoen geteken het;<ref name=":49" /> hulle het die ooreenkoms later tot 2027 verleng.<ref>{{Cite news |last=Cary |first=Tom |date=26 October 2025 |title=What happened when I played padel with George Russell |url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2025/10/26/george-russell-interview-verstappen-padel-mercedes-2026-f1/ |access-date=26 October 2025 |work=The Telegraph |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref><ref name=":54">{{Cite news |last=Chinchero |first=Roberto |date=4 July 2026 |title=George Russell and Lewis Hamilton contract renewals reveal the Max Verstappen-McLaren rumours to be nonsense |url=https://www.motorsport.com/f1/news/george-russell-and-lewis-hamilton-contract-renewals-reveal-the-max-verstappen-mclaren-rumours-to-be/10836161/ |access-date=5 July 2026 |work=Motorsport.com |language=en|last2=Codling|first2=Stuart}}</ref> Russell het vierde in die Bestuurderskampioenskap geëindig met 319 punte, 169 voor Antonelli.<ref>{{Cite web |title=2025 Drivers' Standings |url=https://www.formula1.com/en/results/2025/drivers |access-date=2025-12-08 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref> Mercedes het teruggekeer na tweede plek in die Bestuurderskampioenskap.<ref>{{Cite web |last=Galloway |first=James |date=2025-12-07 |title=Lando Norris wins Formula 1 world title for first time in Abu Dhabi GP decider to pip Max Verstappen to 2025 crown |url=https://www.skysports.com/f1/news/12040/13480428/lando-norris-wins-formula-1-world-title-for-first-time-in-abu-dhabi-gp-decider-to-pip-max-verstappen-to-crown |access-date=2025-12-08 |website=Sky Sports |language=en}}</ref> Die span het glo sy salaris tot £30 miljoen/jaar verhoog, wat hom die derde hoogsbetaalde bestuurder in Formule Een na Verstappen en Hamilton maak.<ref name=":49">{{Cite web |last=Jackson |first=Kieran |date=15 October 2025 |title=Inside Russell's new Mercedes deal – and why Brit is now poised for F1 title charge |url=https://www.independent.co.uk/f1/george-russell-f1-mercedes-contract-salary-antonelli-b2845889.html |access-date=21 October 2025 |website=The Independent |language=en}}</ref> Aan die einde van die seisoen het [[Autosport]],<ref>{{Cite web |date=2025-12-20 |title=Autosport Top 50 of 2025: #2 George Russell |url=https://www.autosport.com/general/news/autosport-top-50-of-2025-2-george-russell/10785440/ |access-date=2025-12-20 |website=[[Autosport]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-12-19 |title=Top 50 Drivers of 2025 |url=https://www.autosport.com/topic/top-50-drivers-of-2025/2805/?brid=1rmfyYYDbBHnezh5ks7Kmw |access-date=2025-12-20 |website=[[Autosport]] |language=en}}</ref> [[The Daily Telegraph]], ''The Race'', en ''The Athletic'' Russell as die tweede beste jaer in motorsport aangewys, in elke geval agter Verstappen en voor titelwenner Norris.<ref>{{Cite news |last=Slater |first=Luke |date=2025-12-08 |title=F1 driver ratings: Norris misses out on top spot as Hamilton beaten by three rookies |url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2025/12/08/driver-ratings-max-verstappen-lewis-hamilton-lando-norris/ |access-date=2025-12-20 |work=The Telegraph |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref><ref name=":51">{{Cite web |date=2025-12-13 |title=Every 2025 F1 driver ranked from worst to best |url=https://www.the-race.com/formula-1/every-2025-f1-driver-ranked-from-worst-to-best/ |access-date=2025-12-20 |website=The Race |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last1=Smith |first1=Luke |last2=Coleman |first2=Madeline |date=2025-12-24 |title=F1's top 10 drivers of 2025: Verstappen shows his rivals 'who's boss' once again |url=https://www.nytimes.com/athletic/6897591/2025/12/24/formula-1-f1-top-10-drivers-2025-verstappen-norris-piastri/ |access-date=2025-12-31 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |last=Spencer |first=Ed |date=2025-12-19 |title=F1: The Class of 2025 End-of-Season Rankings (5–1) |url=https://www.autoevolution.com/news/f1-the-class-of-2025-end-of-season-rankings-51-262908.html |access-date=2025-12-20 |website=autoevolution |language=en}}</ref> In Formule Een se amptelike meningspeilings het die spanhoofde hom vierde geplaas en die jaers hom derde.<ref>{{Cite web |last=Barretto |first=Lawrence |date=2025-12-30 |title=The top 10 drivers of 2025 – as chosen by the drivers |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/exclusive-the-top-10-f1-drivers-of-2025-as-chosen-by-the-drivers.0quz9TQPmSNBITUwz64d9 |access-date=2025-12-31 |website=Formula One |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Barretto |first=Lawrence |date=2025-12-24 |title=The F1 team bosses choose their top 10 drivers of 2025 |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/exclusive-the-f1-team-bosses-choose-their-top-10-drivers-of-2025.30ev5TbzHuK6hnaiv9k7KI |access-date=2025-12-29 |website=Formula One |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-12-09 |title=2025 F1 drivers ranked: Who had the best season? |url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/2025-f1-drivers-ranked-who-had-the-best-season/ |access-date=2025-12-20 |website=Motor Sport Magazine |language=en}}</ref> Die span se fokus het na 2026 verskuif,<ref>{{Cite web |last1=Vinel |first1=Ben |last2=Faturos |first2=Federico |date=2025-12-07 |title="Overtakes in obscure locations" predicted for F1 2026 with post-DRS cars |url=https://www.motorsport.com/f1/news/overtakes-in-obscure-locations-predicted-for-f1-2026-with-post-drs-cars/10774342/ |access-date=2025-12-08 |website=Motorsport.com |language=en}}</ref> en Russell het een podiumplek in die laaste ses wedrenne in [[2025 Las Vegas Grand Prix|Las Vegas]] behaal, waar hy probleme met die stuur en sy bande hanteer het. Dit was sy loopbaanbeste negende podiumplek van die seisoen.<ref>{{Cite web |last=Curtis |first=Charles |title=Why McLaren was disqualified from F1 Las Vegas Grand Prix |url=https://ftw.usatoday.com/story/sports/2025/11/23/mclaren-disqualified-f1-las-vegas-grand-prix/87432493007/ |access-date=2025-11-23 |website=For The Win |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-11-23 |title=George Russell explains dramatic late-race pace concern |url=https://racingnews365.com/george-russell-explains-dramatic-late-race-pace-concern |access-date=2025-11-23 |website=RacingNews365 |language=en}}</ref> == Bestuurstyl == Oor die algemeen verkies Russell gladde insette, motorbeheer en die gebruik van die hele breedte van die baan om 'n draai te verlaat.<ref name=":52">{{Cite web |last=Morrison |first=Mac |date=2026-03-05 |title=Exclusive: Mercedes F1 Star George Russell on How You Can Become a Better Driver, Sims, and More |url=https://www.motortrend.com/features/exclusive-interview-mercedes-f1-driver-george-russell |access-date=2026-03-23 |website=MotorTrend |language=en}}</ref> Hy is spesifiek bekend vir die beheer van motors wat onstabiel is wanneer hulle draaie binnegaan.<ref>{{Cite web |last=Anderson |first=Ben |date=16 December 2022 |title=Which current F1 drivers can drive around a car's problems? |url=https://www.the-race.com/formula-1/which-current-f1-drivers-can-drive-around-a-cars-problems/ |access-date=20 December 2024 |website=The Race |language=en}}</ref> [[Jolyon Palmer]] merk op dat Russell besonder wye draaie neem om soveel spoed as moontlik te genereer, en het gesê dat Russell se presiese motorbeheer hom toelaat om riskante draaie te oorleef.<ref name=":23">{{Cite web |title=How Russell pushes the limits in high speed corners {{!}} Racing ID |url=https://www.formula1.com/en/video/how-russell-pushes-the-limits-in-high-speed-corners-racing-id.1790170576769102317 |access-date=20 December 2024 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref> Russell se styl verkies hoëgreep-bane en hoë- afwaartse-drukmotors.<ref name=":55">{{Cite web |last=Straw |first=Edd |date=2026-06-10 |title=How Russell's driving style is feeding into 2026 struggles |url=https://www.the-race.com/formula-1/george-russell-driving-style-f1-2026-struggles-kimi-antonelli/ |access-date=2026-07-05 |website=The Race |language=en}}</ref> Russell se wedrenne is beskryf as "analities" en "situasioneel",<ref>{{Cite web |last=Bishop |first=Matt |date=2026-02-24 |title=Matt Bishop: 'I'm backing Russell to beat Verstappen in bitter 2026 F1 title duel' |url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/matt-bishop-im-backing-russell-to-beat-verstappen-in-bitter-2026-f1-title-duel/ |access-date=2026-03-23 |website=Motor Sport Magazine |language=en}}</ref> en hy pas sy bestuur aan by die baan- en motortoestande.<ref name=":52" /> Nadat Mercedes Russell se bevordering van Williams na die senior span aangekondig het, het Williams se Dave Robson sy bestuurder se aanpasbaarheid beklemtoon.<ref name=":31">{{Cite news |last=Kalinauckas |first=Alex |date=16 December 2021 |title=Autosport 2021 Top 50: #12 George Russell |url=https://www.autosport.com/general/news/autosport-2021-top-50-12-george-russell/6885283/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20211217092435/https://www.autosport.com/general/news/autosport-2021-top-50-12-george-russell/6885283/ |archive-date=17 December 2021 |access-date=5 March 2025 |work=[[Autosport]] |publisher=Motorsport Network |language=en |url-status=live }}</ref> In sy junior en vroeë loopbaan is Russell se gladde bestuurstyl vergelyk met dié van [[Jenson Button]].<ref name=":19" /> Robson het egter voorgestel dat Russell 'n balans tussen Button en Lewis Hamilton wou vind.<ref name=":31" /> Sedert hy by Mercedes aangesluit het, het Russell sy bestuursvermoë aangepas om meer aggressiewe en direkte V-vormige benaderings in draaie te neem, wat vergelyk kan word met [[Mika Häkkinen]].<ref>{{Cite news |last1=Chandhok |first1=Karun |last2=Kalinauckas |first2=Alex |date=26 January 2024 |title=The driving style secrets of F1's current stars |url=https://www.autosport.com/f1/news/the-driving-style-secrets-of-f1s-current-stars/10568984/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240301050256/https://www.autosport.com/f1/news/the-driving-style-secrets-of-f1s-current-stars/10568984/ |archive-date=1 March 2024 |access-date=20 December 2024 |work=[[Autosport]] |publisher=Motorsport Network |language=en |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=7Ww0ESV3Z1A |title=The Secret To George Russell's Smooth Driving Style |date=10 August 2024 |last=((F1Unchained)) |access-date=20 December 2024 |via=YouTube}}</ref> Tog het Russell, in vergelyking met sy voormalige spanmaat Lewis Hamilton, vroeër gerem, later gedraai en "meer spoed deur die draai en daaruit gedra".<ref name=":21">{{Cite web |last=Mitchell-Malm |first=Scott |date=16 August 2024 |title=What Hamilton hates about driving F1's current cars |url=https://www.the-race.com/formula-1/lewis-hamilton-f1-ground-effect-cars-driving-style-clash/ |access-date=20 December 2024 |website=The Race |language=en}}</ref> Gedurende die 2024-seisoen het die media berig dat Russell se styl dalk beter pas by die grondeffekmotors wat F1 destyds gebruik het as Hamilton s'n.<ref name=":21" /><ref name=":22">{{Cite web |last=Hughes |first=Mark |date=19 December 2024 |title=Revealed: Why 2024 Mercedes sapped Lewis Hamilton's pace |url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/february-2025/10/revealed-why-2024-mercedes-sapped-lewis-hamiltons-pace/ |access-date=20 December 2024 |website=Motor Sport Magazine |language=en}}</ref> Mark Hughes het bygevoeg dat Mercedes se suksesvolle opgraderings in die middel van die seisoen hierdie F1-wye tendens beklemtoon het.<ref name=":22" /> Aan die ander kant het ''The Race'' voorgestel dat die 2026-regulasieverandering Russell benadeel het deur die klem op afwaartse druk te verminder.<ref name=":55" /> == Kwalifisering == Regdeur sy loopbaan is Russell deurgaans geprys vir sy kwalifiserende pas. By Williams het die Brit verskeie kere met 'n onindrukwekkende motor onverwags hoë posisies op die rooster behaal,<ref>{{Cite news |last=Austin |first=Dan |date=18 December 2021 |title=Formula 1 driver power rankings for 2021 after Max Verstappen beats Lewis Hamilton |url=https://www.the-independent.com/f1/f1-driver-ratings-power-ranking-2021-b1978702.html |access-date=5 March 2025 |work=The Independent}}</ref> veral in [[2021 Belgiese Grand Prix|Spa 2021]] (tweede) en [[2021 Russiese Grand Prix|Sochi 2021]] (derde).<ref>{{Cite web |date=2 September 2021 |title=Latifi says 'impressive' Russell's Mr Saturday tag is misleading, as Leclerc backs Briton for Mercedes seat {{!}} Formula 1® |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/latifi-says-impressive-russells-mr-saturday-tag-is-misleading-as-leclerc.6WpGAz9hoorCwF3fhHvVnN |access-date=24 November 2024 |website=Formula 1® - The Official F1® Website}}</ref><ref>{{Cite news |last=Smith |first=Luke |date=27 September 2021 |title=10 things we learned from F1's 2021 Russian Grand Prix |url=https://www.motorsport.com/f1/news/10-things-we-learned-from-f1s-2021-russian-grand-prix/6677198/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919012620/https://www.motorsport.com/f1/news/10-things-we-learned-from-f1s-2021-russian-grand-prix/6677198/ |archive-date=19 September 2024 |access-date=5 March 2025 |work=Motorsport.com |language=en |url-status=live }}</ref> Hy het spanmaats [[Robert Kubica]] en [[Nicholas Latifi]] 57 uit 59 keer getroef.<ref>{{Cite web |last=Haldenby |first=Nicky |date=31 December 2021 |title=Nicholas Latifi's 2021 F1 season in statistics - Lights Out ●●●●● |url=https://www.lightsoutblog.com/nicholas-latifis-2021-f1-season-in-statistics/ |access-date=24 November 2024 |website=www.lightsoutblog.com}}</ref> Russell het die bynaam '''"Mnr. Saterdag"''' verkry vir sy kwalifiserende prestasies by Williams,<ref name=":30">{{Cite web |last=Clancy |first=Rebecca |date=7 September 2021 |title=George Russell: Lewis Hamilton's new team-mate is confident, popular and known as 'Mr Saturday' |url=https://www.thetimes.com/article/george-russell-is-confident-popular-and-known-as-mr-saturday-fzlt6mlpl |access-date=5 March 2025 |website=The Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=26 June 2021 |title=P11 'so satisfying' says Russell as Williams impress in Styria qualifying on hunt for first points {{!}} Formula 1 |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/p11-so-satisfying-says-russell-as-williams-impress-in-styria-qualifying-on.4yc85RSLWKA7D9AL6b05Zu |access-date=5 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref><ref name=":29" /> hoewel hy die bynaam afgeskaal het en verduidelik het dat die doel is om op Sondag te wen.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=21 March 2022 |title=Formula 1 Driver George Russell Replies to Fans on the Internet |url=https://www.gq.com/video/watch/gq-sports-actually-me-george-russell-hype-cover |access-date=24 November 2024 |website=GQ}}</ref> By Mercedes het Russell die enigste spanmaat in Lewis Hamilton se loopbaan geword (Hamilton was Formule Een se leier van alle tye in voorste wegspringposisies) wat hom kop-aan-kop geklop het gedurende hul tyd as spanmaats (39–29).<ref name=":15">{{Cite web |last=McDonagh |first=Connor |date=7 December 2024 |title=George Russell joins exclusive club with qualifying triumph over Lewis Hamilton |url=https://www.crash.net/f1/news/1061372/1/george-russell-joins-exclusive-club-qualifying-triumph-over-lewis-hamilton |access-date=9 December 2024 |website=www.crash.net}}</ref> Alhoewel Hamilton Russell met 13–9 in hul eerste seisoen saam uitoorlê het, het Russell in 2023 gelykop getrek en Hamilton in 2024 met 19–5 geklop, en een van slegs twee spanmaats geword (die ander is die 2016-wêreldkampioen [[Nico Rosberg]]) wat hom in 'n enkele seisoen uitoorlê het.<ref>{{Cite web |date=31 December 2024 |title=F1: Final 2024 team-mate qualifying and race head-to-head scores featuring Lewis Hamilton vs George Russell and more |url=https://www.skysports.com/f1/news/12028/13274967/f1-final-2024-team-mate-qualifying-and-race-head-to-head-scores-featuring-lewis-hamilton-vs-george-russell-and-more |access-date=5 March 2025 |website=Sky Sports |language=en}}</ref> ==Renvaardigheid== Volgens Karun Chandhok is Russell "oor die algemeen een van die skoonste renjaers" in F1.<ref>{{Cite web |last=Chandhok |first=Karun |date=29 April 2023 |title="I understand why Max was upset..." |url=https://x.com/karunchandhok/status/1652327537291190278 |access-date=24 November 2024 |website=Twitter}}</ref> Verskeie jaers het Russell se skoon renprestasie op die baan opgemerk, insluitend spanmaats Lewis Hamilton<ref>{{Cite web |date=28 October 2024 |title='Neither of us are silly' says Hamilton after Russell battle |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/neither-of-us-are-silly-says-hamilton-as-he-bests-russell-in-mercedes-mexico.21dukBtjffXIAdbTxXkWTy |access-date=5 December 2024 |website=Formula 1® - The Official F1® Website}}</ref> en [[Sebastian Vettel]].<ref>{{Cite web |last=Gale |first=Ewan |date=25 October 2021 |title=Vettel praises "fair" Russell racecraft after points return |url=https://www.gpfans.com/en/f1-news/71325/vettel-praises-fair-russell-racecraft-after-points-return/ |access-date=24 November 2024 |website=GPfans}}</ref> Daarbenewens het Russell tydens die [[2022 Britse Grand Prix]] uit sy motor gespring om [[Zhou Guanyu]] te help na 'n groot ongeluk in die eerste rondte, al het dit sy eie uittrede uit die wedren veroorsaak.<ref>{{Cite web |date=4 July 2022 |title='I wanted to see if I could help' – Russell on his post-Zhou crash reaction, and why he was frustrated not to take the restart |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.i-wanted-to-see-if-i-could-help-russell-on-his-brave-post-zhou-crash.1W0qQ5zoChzwYaIpcbhWG2.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220704115526/https://www.formula1.com/en/latest/article.i-wanted-to-see-if-i-could-help-russell-on-his-brave-post-zhou-crash.1W0qQ5zoChzwYaIpcbhWG2.html |archive-date=4 July 2022 |access-date=4 July 2022 |website=Formula1}}</ref> (Die ongeluk het plaasgevind nadat [[Pierre Gasly]] en Russell aan die begin van die wedren gebots het en Russell teen Zhou gestamp het.<ref>{{Cite news |last=Benson |first=Andrew |date=3 July 2022 |title=British Grand Prix: George Russell says Formula 1 needs to learn from Zhou Guanyu crash |url=https://www.bbc.com/sport/formula1/62031509 |access-date=5 March 2025 |work=BBC Sport |language=en}}</ref>) Nadat Russell egter Charles Leclerc se verdedigingstaktieke tydens die [[2023 Britse Grand Prix]] bevraagteken het, het Ferrari-spanhoof [[Frédéric Vasseur]] opgemerk dat Russell soortgelyke taktieke gebruik het om sy posisie in vorige wedrenne te verdedig, en verduidelik dat "dis die lewe" in Formule Een.<ref>{{Cite web |date=10 July 2023 |title=Ferrari boss hits back at George Russell over Charles Leclerc criticism |url=https://metro.co.uk/2023/07/10/f1-george-russell-called-out-after-slamming-charles-leclerc-at-british-gp-19100260/ |access-date=5 March 2025 |website=Metro |language=en}}</ref> Russell se renvaardighede het kritiek ontlok, aangesien Russell nie altyd hoë plasings op die rooster in goeie uitslae kon omskakel nie. As 'n nuweling is Russell geteister deur swak wegspringe; daardie jaar het hy "11 keer rondte twee agter spanmaat Robert Kubica begin ten spyte van sy kwalifiserende superioriteit."<ref name=":7">{{Cite web |last=Straw |first=Edd |date=7 September 2021 |title=Is Mercedes swapping one 'Mr Saturday' for another? |url=https://www.the-race.com/formula-1/is-mercedes-swapping-one-mr-saturday-for-another/ |access-date=24 November 2024 |website=The Race}}</ref> Verder het dit Russell twee en 'n half seisoene geneem om sy eerste punte by Williams aan te teken. ''The Race'' het geantwoord dat Russell se probleme op die rendag by Williams hoofsaaklik die motor se skuld was, en het geredeneer dat Russell se sterk roosterplasings by Williams "in 'n voortdurende stryd teen regressie na die gemiddelde" was, en dit was "onvermydelik dat sy Sondag-uitslae minder indrukwekkend sou wees".<ref name=":7" /> Gedurende Russell se jare by Williams het [[Fernando Alonso]] gesê dat Russell oor groot natuurlike spoed beskik wat "my elke naweek verras".<ref name=":29" /> Na Russell se tweede plek by die [[2025 Bahreinse Grand Prix]], het Peter Windsor Russell se ren "een van die bestes wat ek in 'n lang tyd gesien het" genoem, en sy bandbestuur geprys (Russell het 'n stel gebruikte sagte bande vir meer as twintig rondtes beskerm), onmiddellike aanpassings aan verskeie meganiese probleme, en verdedigende posisionering teen die derde geplaasde [[Lando Norris]], wat die vinniger motor en die bandvoordeel aan die einde van die wedren gehad het.<ref name=":29" /> Russell se bandbestuur is afwisselend geprys en gekritiseer. Hy is geprys vir sy bandbestuur by Williams.<ref name=":7" /> Nadat hy by Mercedes aangesluit het, het hy sy bande verskeie kere te veel gestrek, wat tot teleurstellende resultate bygedra het.<ref>{{Cite web |last=Anderson |first=Ben |date=17 June 2024 |title=Is Russell too limited to become Mercedes' F1 team leader? |url=https://www.the-race.com/formula-1/is-george-russell-too-error-prone-to-lead-mercedes/ |access-date=24 November 2024 |website=The Race}}</ref> Sy bandbestuur het hernude lof ontvang gedurende die 2024-seisoen, na sterk vertonings by [[2024 Belgiese Grand Prix|Spa]],<ref>{{Cite web |last=Noble |first=Jonathan |date=29 July 2024 |title=Were Russell's Worn Tyres the Cause of His Spa F1 Disqualification? |url=https://www.motorsport.com/f1/news/were-russells-worn-tyres-the-cause-of-his-spa-f1-disqualification/10640095/ |access-date=24 November 2024 |website=Motorsport.com}}</ref> [[2024 Verenigde State Grand Prix|Austin]],<ref>{{Cite web |last=Szabo |first=Balazs |date=21 October 2024 |title=Mercedes takes delight in encouraging tyre management after tough Austin weekend |url=https://www.f1technical.net/news/25665 |access-date=24 November 2024 |website=www.f1technical.net}}</ref> en [[2024 Monaco Grand Prix|Monaco]].<ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=dQqfkALAwvQ |title=2024 F1 Monaco GP analysis by Peter Windsor |date=26 May 2024 |last=Peter Windsor |access-date=5 March 2025 |via=YouTube}} (8:30-8:33)</ref> == Formule 1-uitslae == {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:80%" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! [[2017 Formule Een-seisoen|2017]] | [[Force India|Sahara Force India]] | Force India VJM10 | [[Mercedes-AMG]] M08 EQ Power+ [[V6-enjin|V6 t]] |[[2017 Australiese Grand Prix|AUS]] <br />{{0}} |[[2017 Chinese Grand Prix|CHN]] <br />{{0}} |[[2017 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br />{{0}} |[[2017 Russiese Grand Prix|RUS]] <br />{{0}} |[[2017 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br />{{0}} |[[2017 Monaco Grand Prix|MON]] <br />{{0}} |[[2017 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br />{{0}} |[[2017 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br />{{0}} |[[2017 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br />{{0}} |[[2017 Britse Grand Prix|GBR]] <br />{{0}} |[[2017 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br />{{0}} |[[2017 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br />{{0}} |[[2017 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br />{{0}} |[[2017 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br />{{0}} |[[2017 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br />{{0}} |[[2017 Japannese Grand Prix|JPN]] <br />{{0}} |[[2017 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br />{{0}} |[[2017 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] <br />{{0}} |bgcolor="#f0f8ff"| [[2017 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /><small>Toets</small> |bgcolor="#f0f8ff"| [[2017 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /><small>Toets</small> | | | | |style="background:#efefef"| '''–''' |style="background:#efefef"| '''–''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2019 Formule Een-seisoen|2019]] | [[Williams F1|ROKiT Williams Racing]] | [[Williams F1|Williams FW42]] | [[Mercedes-AMG]] F1 M10 EQ Power+ [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Australiese Grand Prix|AUS]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br /><small>15</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Chinese Grand Prix|CHN]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br /><small>15</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br /><small>17</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>15</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Franse Grand Prix|FRA]]<br /><small>19</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br /><small>18</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Britse Grand Prix|GBR]]<br /><small>14</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Duitse Grand Prix|DUI]]<br /><small>11</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><small>15</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br /><small>14</small> |bgcolor="#efcfff"| [[2019 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| [[2019 Russiese Grand Prix|RUS]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Japannese Grand Prix|JPN]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br /><small>17</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br /><small>12</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br /><small>17</small> | | | |style="background:#efefef"| '''20''' |style="background:#efefef"| '''0''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|[[2020 Formule Een-seisoen|2020]] | [[Williams F1|Williams Racing]] | [[Williams F1|Williams FW43]] |rowspan=2|[[Mercedes-AMG]] F1 M11 EQ Performance [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=efcfff| [[2020 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />DNF |bgcolor=cfcfff| [[2020 Stiermarkse Grand Prix|STI]]<br />16 |bgcolor=cfcfff| [[2020 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />18 |bgcolor=cfcfff| [[2020 Britse Grand Prix|GBR]]<br />12 |bgcolor=cfcfff| [[70ste Herdenking Grand Prix|70J]]<br />18 |bgcolor=cfcfff| [[2020 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />17 |bgcolor=efcfff| [[2020 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />DNF |bgcolor=cfcfff| [[2020 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />14 |bgcolor=cfcfff| [[2020 Toskaanse Grand Prix|TOS]]<br />11 |bgcolor=cfcfff| [[2020 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />18 |bgcolor=efcfff| [[2020 Eifelse Grand Prix|EIF]]<br />DNF |bgcolor=cfcfff| [[2020 Portugese Grand Prix|POR]]<br />14 |bgcolor=efcfff| [[2020 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />DNF |bgcolor=cfcfff| [[2020 Turkse Grand Prix|TUR]]<br />16 |bgcolor=cfcfff| [[2020 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />12 | |bgcolor=cfcfff| [[2020 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />15 | | | | | | | |rowspan=2 style="background:#efefef"| '''18''' |rowspan=2 style="background:#efefef"| '''3''' |- | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | <small>Mercedes-AMG F1 W11 EQ</small> | | | | | | | | | | | | | | | |bgcolor=dfffdf| [[2020 Sakhir Grand Prix|SAK]]<br />9{{Pictogram snelste ronde}} | | | | | | | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2021 Formule Een-seisoen|2021]] | [[Williams F1|Williams Racing]] | [[Williams F1|Williams FW43B]] | [[Mercedes-AMG]] F1 M12 E Performance [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=cfcfff| [[2021 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /><small>14</small> |bgcolor=efcfff| [[2021 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Portugese Grand Prix|POR]]<br /><small>16</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /><small>14</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Monaco Grand Prix|MON]] <br /><small>14</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br /><small>17</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Franse Grand Prix|FRA]] <br /><small>12</small> |bgcolor=efcfff| [[2021 Stiermarkse Grand Prix|STI]] <br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /><small>11</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Britse Grand Prix|GBR]] <br /><small>12</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /><small>8</small> |bgcolor=dfdfdf| [[2021 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /><small>2</small>‡ |bgcolor=cfcfff| [[2021 Nederlandse Grand Prix|NED]] <br /><small>17</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /><small>9</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /><small>10</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Turkse Grand Prix|TUR]] <br /><small>15</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /><small>14</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Meksikostad Grand Prix|MXS]] <br /><small>16</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 São Paulo Grand Prix|SAP]] <br /><small>13</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Katarse Grand Prix|KAT]] <br /><small>17</small> |bgcolor=efcfff| [[2021 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]] <br /><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2021 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /><small>DNF</small> | | |bgcolor=efefef|'''15''' |bgcolor=efefef|'''16''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2022 Formule Een-seisoen|2022]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | [[Mercedes-AMG]]<br />F1 W13 | [[Mercedes-Benz|Mercedes-AMG]]<br />F1 M13 E Performance [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=dfffdf| [[2022 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />4 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />5 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />3 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />4 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Miami Grand Prix|MIA]]<br />5 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />3 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Monaco Grand Prix|MON]]<br />5 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />3 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />4 |bgcolor=efcfff| [[2022 Britse Grand Prix|GBR]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2022 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />^'''4'''4 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Franse Grand Prix|FRA]]<br />3 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />3 |bgcolor=dfdfdf| [[2022 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />2 |bgcolor=dfdfdf| [[2022 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />2 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br />3 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />14{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2022 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />8 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2022 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf| [[2022 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />^'''1'''1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2022 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />5 | | |bgcolor=efefef| '''4''' |bgcolor=efefef| '''275''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2023 Formule Een-seisoen|2023]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | [[Mercedes-AMG]]<br />F1 W14 | [[Mercedes-Benz|Mercedes-AMG]]<br />F1 M14 E Performance [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=dfffdf| [[2023 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />4 |bgcolor=efcfff| [[2023 Australiese Grand Prix|AUS]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2023 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />^'''4'''8{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2023 Miami Grand Prix|MIA]]<br />4 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Monaco Grand Prix|MON]]<br />5 |bgcolor=ffdf9f| [[2023 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />3 |bgcolor=efcfff| [[2023 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2023 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Britse Grand Prix|GBR]]<br />5 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />6 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />^'''8'''6 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />17 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br />5 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />16† |bgcolor=dfffdf| [[2023 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Katarse Grand Prix|KAT]]<br />^'''4'''4 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />^'''8'''5 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />6 |bgcolor=efcfff| [[2023 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2023 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br />8 |bgcolor=ffdf9f| [[2023 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />3 | | |bgcolor=efefef|'''8''' |bgcolor=efefef|'''175''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2024 Formule Een-seisoen|2024]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | [[Mercedes-AMG]]<br />F1 W15 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br />F1 M15 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=dfffdf| [[2024 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />5 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />6 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />17^† |bgcolor=dfffdf| [[2024 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />^'''8'''6 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Miami Grand Prix|MIA]]<br />8 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Monaco Grand Prix|MON]]<br />5 |bgcolor=ffdf9f| [[2024 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />4 |bgcolor=ffffbf| [[2024 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />^'''4'''1 |bgcolor=efcfff| [[2024 Britse Grand Prix|GBR]]<br /><small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />8{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=000000 style="color:white"| [[2024 Belgiese Grand Prix|<span style="color: #fff;">BEL</span>]]<br /><small>DSQ</small> |bgcolor=dfffdf| [[2024 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />7 |bgcolor=ffdf9f| [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />3 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />4 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />^'''5'''6 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />5 |bgcolor=dfffdf| [[2024 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />^'''6'''4 |bgcolor=ffffbf| [[2024 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f| [[2024 Katarse Grand Prix|KAT]]<br />^'''4'''3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />5 |bgcolor=efefef|'''6''' |bgcolor=efefef|'''245''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2025 Formule Een-seisoen|2025]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | [[Mercedes-AMG]]<br />F1 W16 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br />F1 M16 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />3 |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />^'''4'''3 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />5 |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />2 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />5 |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]<br />^'''4'''3 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />7 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]<br />11 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />4 |bgcolor=ffffbf| [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfffdf| [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />5 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]<br />10 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />5 |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />4 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />5 |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />2 |bgcolor=ffffbf| [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf| [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />^'''2'''6 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />^'''3'''4 |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br />2 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]<br />^'''2'''6 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />5 |bgcolor=efefef|'''4''' |bgcolor=efefef|'''319''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2026 Formule Een-seisoen|2026]]* | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | [[Mercedes-AMG]]<br />F1 W17 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br />F1 M17 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t h]] |bgcolor=ffffbf| [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf| [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />^'''1'''2 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />4 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br />^'''4'''4 |bgcolor=efcfff| [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />^'''1'''<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff| [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br />12 |bgcolor=dfdfdf| [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br />2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf| [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf| [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br />^'''4'''2 |bgcolor=efcfff| [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />7 |bgcolor=ffdf9f| [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />^'''1'''3 |bgcolor=dfdfdf| [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br />2 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf| [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff| [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />20^† |bgcolor=| [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{0}} | |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|RUS|seasonposition}}*''' |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|RUS|seasonpoints}}*''' |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |} * '''*'''^'''1''' Wenner van die snelwedren. * ^† Uitgeval, maar wel geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die wedrenafstand afgelê het. * ‡ Halwe punte is toegeken in België in 2021 na 'n verkorte wedren weens swaar reën. '''*''' Seisoen is nog aan die gang. == Verwysings == {{Verwysings|3}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} {{DEFAULTSORT:Russell, George}} [[Kategorie:Britse renjaers]] [[Kategorie:Engelse sportlui]] [[Kategorie:Formule Een-renjaers]] [[Kategorie:Geboortes in 1998]] [[Kategorie:Lewende mense]] 9r17ukzg36tg3kmj8b2uw80y3bx9zrv 0 268817 2976508 2951573 2026-10-07T13:37:31Z Aliwal2012 39067 2976508 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Naam = Percy Marmont | Beeld = Percy Marmont c. 1920 (extracted).jpg | Beeldbeskrywing = | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = | Alias = | Geboortedatum = {{Geboortedatum|1883|11|25}} | Geboorteplek = | Nasionaliteit = [[Engeland|Engels]] | Sterfdatum = {{Sterfdatum en ouderdom|1883|11|25|1977|3|3}} | Sterfplek = | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = 2, insl. Patricia Marmont | Skool = | Universiteit = | Beroep = Akteur en regisseur | Aktiewe jare = | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 0549385 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''Percy Marmont''' ([[25 November]] [[1883]] – [[3 Maart]] [[1977]]) was 'n [[Engeland|Engelse]] akteur en regisseur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente ''The Street of Forgotten Men'' (1925), ''The Silver King'' (1929), ''The Squeaker'' (1930), en ''Secret Agent'' (1936). == Filmografie == === Rolprente === * 1916: ''[[De Voortrekkers]]'' * 1917: ''The Monk and the Woman'' * 1918: ''The Lie'' * 1918: ''Rose of the World'' * 1918: ''The Turn of the Wheel'' * 1919: ''The Climbers'' * 1919: ''Three Men and a Girl'' * 1919: ''The Vengeance of Durand'' * 1919: ''The Winchester Woman'' * 1920: ''Away Goes Prudence'' * 1920: ''The Branded Woman'' * 1920: ''Dead Men Tell No Tales'' * 1920: ''Slaves of Pride'' * 1920: ''The Sporting Duchess'' * 1921: ''What's Your Reputation Worth?'' * 1921: ''Without Benefit of Clergy'' * 1921: ''Love's Penalty'' * 1921: ''Wife Against Wife'' * 1922: ''The First Woman'' * 1923: ''Broadway Broke'' * 1923: ''If Winter Comes'' * 1923: ''The Light That Failed'' * 1923: ''The Man Life Passed By'' * 1923: ''The Midnight Alarm'' * 1924: ''You Can't Get Away with It'' * 1924: ''Broken Laws'' * 1924: ''The Clean Heart'' * 1924: ''The Enemy Sex'' * 1924: ''K - The Unknown'' * 1924: ''Legend of Hollywood'' * 1924: ''The Marriage Cheat'' * 1924: ''The Shooting of Dan McGrew'' * 1924: ''When a Girl Loves'' * 1924: ''Idle Tongues'' * 1925: ''The Street of Forgotten Men'' * 1925: ''[[Daddy's Gone A-Hunting]]'' * 1925: ''Fine Clothes'' * 1925: ''Infatuation'' * 1925: ''Just a Woman'' * 1925: ''Lord Jim'' * 1925: ''The Shining Adventure'' * 1925: ''A Woman's Faith'' * 1926: ''Aloma of the South Seas'' * 1926: ''Mantrap'' * 1926: ''The Miracle of Life'' * 1928: ''The Warning'' * 1928: ''San Francisco Nights'' * 1928: ''The Stronger Will'' * 1928: ''Yellow Stockings'' * 1928: ''The Lady of the Lake'' * 1928: ''Ossi hat die Hosen an'' * 1929: ''The Silver King'' * 1930: ''The Squeaker'' * 1930: ''Cross Roads'' * 1931: ''The Written Law'' * 1931: ''East of Shanghai'' * 1931: ''The Loves of Ariane'' * 1932: ''Blind Spot'' * 1932: ''The Silver Greyhound'' * 1932: ''Say It with Music'' * 1933: ''Her Imaginary Lover'' * 1935: ''Vanity'' * 1935: ''The White Lilac'' * 1936: ''Secret Agent'' * 1936: ''The Captain's Table'' * 1936: ''David Livingstone'' * 1937: ''Young and Innocent'' * 1942: ''Those Kids from Town'' * 1943: ''I'll Walk Beside You'' * 1946: ''Loyal Heart'' * 1947: ''Swiss Honeymoon'' === Televisierolprente === * 1939: ''The Unquiet Spirit'' * 1955: ''The Jackdaw'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|0549385|Percy Marmont}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Marmont, Percy}} [[Kategorie:Geboortes in 1883]] [[Kategorie:Sterftes in 1977]] [[Kategorie:Engelse manlike akteurs van die 20ste eeu]] snh3esb2vikwp8wb13epvcecdnunti3 0 272143 2976449 2951888 2026-10-07T12:23:16Z CommonsDelinker 1161 "Mary_Poppins4.jpg" is verwyder omdat dit in Commons deur [[c:User:Christian Ferrer|Christian Ferrer]] verwyder is omrede: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files in Category:Mary Poppins (film)|]] 2976449 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} {{Inligtingskas Akteur | Naam = David Tomlinson | Beeld = | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = David Cecil MacAlister Tomlinson | Alias = | Geboortedatum = {{Geboortedatum|1917|5|7}} | Geboorteplek = | Nasionaliteit = [[Engeland|Engels]] | Sterfdatum = {{Sterfdatum en ouderdom|1917|5|7|2000|6|24}} | Sterfplek = | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = 4 | Skool = | Universiteit = | Beroep = Akteur | Aktiewe jare = 1940–1980 | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 0866835 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''David Tomlinson''' (7 Mei 1917 – 24 Junie 2000) was 'n [[Engeland|Engelse]] akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente ''Mary Poppins'' (1964), ''The Liquidator'' (1965), ''The Love Bug'' (1968), en ''Bedknobs and Broomsticks'' (1971). == Filmografie == === Rolprente === * 1941: ''Name Rank and Number'' * 1945: ''Journey Together'' * 1948: ''Love in Waiting'' * 1949: ''Warning to Wantons'' * 1949: ''The Amazing Mr. Beecham'' * 1949: ''Helter Skelter'' * 1950: ''So Long at the Fair'' * 1950: ''The Wooden Horse'' * 1951: ''Calling Bulldog Drummond'' * 1951: ''Hotel Sahara'' * 1952: ''Castle in the Air'' * 1952: ''Made in Heaven'' * 1953: ''Is Your Honeymoon Really Necessary'' * 1955: ''All for Mary'' * 1956: ''Three Men in a Boat'' * 1957: ''The Ship Was Loaded'' * 1958: ''Up the Creek'' * 1958: ''Further Up the Creek'' * 1960: ''Follow That Horse!'' * 1964: ''Mary Poppins'' * 1965: ''The Liquidator'' * 1965: ''City in the Sea'' * 1968: ''The Love Bug'' * 1971: ''Bedknobs and Broomsticks'' * 1978: ''Wombling Free'' * 1980: ''The Fiendish Plot of Dr. Fu Manchu'' === Televisiereekse === * 1954: ''Find the Link'' * 1957: ''Theatre Night'' === Televisierolprente === * 1949: ''Miranda'' * 1954: ''All for Mary'' * 1962: ''Boeing-Boeing'' === Video's === * 2001: ''Music Magic: The Sherman Brothers - Bedknobs and Broomsticks'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|0866835|David Tomlinson}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Tomlinson, David}} [[Kategorie:Geboortes in 1917]] [[Kategorie:Sterftes in 2000]] [[Kategorie:Engelse manlike akteurs van die 20ste eeu]] bj68sjp26oessux00or2q2a84oyy8gk 0 293845 2976554 2780887 2026-10-07T14:51:30Z ~2026-53789-70 215799 /* */ 2976554 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Naam = James Frecheville | Beeld = Jessica Tovey 4.jpg | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = James Aitken Frecheville | Alias = | Geboortedatum = {{Geboortedatum en ouderdom|1991|4|14}} | Geboorteplek = | Nasionaliteit = [[Australië]]r | Sterfdatum = | Sterfplek = | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = | Skool = | Universiteit = | Beroep = Akteur en vervaardiger | Aktiewe jare = 2008–2055 | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 3306943 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''James Frecheville''' (gebore 14 April 1991) is 'n [[Australië|Australiese]] akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente ''Animal Kingdom'' (2010), ''The First Time'' (2012), ''Adore'' (2013), en ''The Drop'' (2014). == Filmografie == === Rolprente === * 2009: ''[[The Fourth Pillar]]'' * 2010: ''Animal Kingdom'' * 2012: ''The First Time'' * 2013: ''Adore'' * 2014: ''The Drop'' * 2014: ''Mall'' * 2015: ''About Scout'' * 2017: ''Highly Functional'' * 2018: ''Black 47'' * 2018: ''The Seven Sorrows of Mary'' === Video's === * 2010: ''Creating Animal Kingdom'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|3306943|James Frecheville}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Frechevill, James}} [[Kategorie:Australiese manlike akteurs van die 21ste eeu]] [[Kategorie:Lewende mense]] rv2liel28y1txpp8u8pxtjs5lltqtc3 2976555 2976554 2026-10-07T14:52:24Z ~2026-53789-70 215799 /* */ 2976555 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Naam = James Frecheville | Beeld = Jessica Tovey 4.jpg | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = James Aitken Frecheville | Alias = | Geboortedatum = {{Geboortedatum en ouderdom|1991|4|14}} | Geboorteplek = | Nasionaliteit = [[Australië]]r | Sterfdatum = | Sterfplek = | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = | Skool = | Universiteit = | Beroep = Akteur en vervaardiger | Aktiewe jare = 2008–2066 | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 3306943 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''James Frecheville''' (gebore 14 April 1991) is 'n [[Australië|Australiese]] akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente ''Animal Kingdom'' (2010), ''The First Time'' (2012), ''Adore'' (2013), en ''The Drop'' (2014). == Filmografie == === Rolprente === * 2009: ''[[The Fourth Pillar]]'' * 2010: ''Animal Kingdom'' * 2012: ''The First Time'' * 2013: ''Adore'' * 2014: ''The Drop'' * 2014: ''Mall'' * 2015: ''About Scout'' * 2017: ''Highly Functional'' * 2018: ''Black 47'' * 2018: ''The Seven Sorrows of Mary'' === Video's === * 2010: ''Creating Animal Kingdom'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|3306943|James Frecheville}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Frechevill, James}} [[Kategorie:Australiese manlike akteurs van die 21ste eeu]] [[Kategorie:Lewende mense]] 11lq48idfcwe1v1d3arjrkghns82hj8 2976556 2976555 2026-10-07T14:53:15Z ~2026-53789-70 215799 /* */ 2976556 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Naam = James Frecheville | Beeld = Jessica Tovey 4.jpg | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = James Aitken Frecheville | Alias = | Geboortedatum = {{Geboortedatum en ouderdom|1991|4|14}} | Geboorteplek = | Nasionaliteit = [[Australië]]r | Sterfdatum = | Sterfplek = | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = | Skool = | Universiteit = | Beroep = Akteur en vervaardiger | Aktiewe jare = 2008–2061 | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 3306943 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''James Frecheville''' (gebore 14 April 1991) is 'n [[Australië|Australiese]] akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente ''Animal Kingdom'' (2010), ''The First Time'' (2012), ''Adore'' (2013), en ''The Drop'' (2014). == Filmografie == === Rolprente === * 2009: ''[[The Fourth Pillar]]'' * 2010: ''Animal Kingdom'' * 2012: ''The First Time'' * 2013: ''Adore'' * 2014: ''The Drop'' * 2014: ''Mall'' * 2015: ''About Scout'' * 2017: ''Highly Functional'' * 2018: ''Black 47'' * 2018: ''The Seven Sorrows of Mary'' === Video's === * 2010: ''Creating Animal Kingdom'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|3306943|James Frecheville}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Frechevill, James}} [[Kategorie:Australiese manlike akteurs van die 21ste eeu]] [[Kategorie:Lewende mense]] 359hqwsaepqhj8y2x72swn9wn2h3h3v 2976557 2976556 2026-10-07T14:54:30Z ~2026-53789-70 215799 /* */ 2976557 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Naam = James Frecheville | Beeld = Jessica Tovey 4.jpg | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = James Aitken Frecheville | Alias = | Geboortedatum = {{Geboortedatum en ouderdom|1991|4|14}} | Geboorteplek = | Nasionaliteit = [[Australië]]r | Sterfdatum = | Sterfplek = | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = | Skool = | Universiteit = | Beroep = Akteur en vervaardiger | Aktiewe jare = 2008–2069 | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 3306943 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''James Frecheville''' (gebore 14 April 1991) is 'n [[Australië|Australiese]] akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente ''Animal Kingdom'' (2010), ''The First Time'' (2012), ''Adore'' (2013), en ''The Drop'' (2014). == Filmografie == === Rolprente === * 2009: ''[[The Fourth Pillar]]'' * 2010: ''Animal Kingdom'' * 2012: ''The First Time'' * 2013: ''Adore'' * 2014: ''The Drop'' * 2014: ''Mall'' * 2015: ''About Scout'' * 2017: ''Highly Functional'' * 2018: ''Black 47'' * 2018: ''The Seven Sorrows of Mary'' === Video's === * 2010: ''Creating Animal Kingdom'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|3306943|James Frecheville}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Frechevill, James}} [[Kategorie:Australiese manlike akteurs van die 21ste eeu]] [[Kategorie:Lewende mense]] ligujficl6nyusu2517s846q7elan3k 2976558 2976557 2026-10-07T14:55:28Z ~2026-53789-70 215799 /* */ 2976558 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Naam = James Frecheville | Beeld = Jessica Tovey 4.jpg | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = James Aitken Frecheville | Alias = | Geboortedatum = {{Geboortedatum en ouderdom|1991|4|14}} | Geboorteplek = | Nasionaliteit = [[Australië]]r | Sterfdatum = | Sterfplek = | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = | Skool = | Universiteit = | Beroep = Akteur en vervaardiger | Aktiewe jare = 2008–2072 | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 3306943 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''James Frecheville''' (gebore 14 April 1991) is 'n [[Australië|Australiese]] akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente ''Animal Kingdom'' (2010), ''The First Time'' (2012), ''Adore'' (2013), en ''The Drop'' (2014). == Filmografie == === Rolprente === * 2009: ''[[The Fourth Pillar]]'' * 2010: ''Animal Kingdom'' * 2012: ''The First Time'' * 2013: ''Adore'' * 2014: ''The Drop'' * 2014: ''Mall'' * 2015: ''About Scout'' * 2017: ''Highly Functional'' * 2018: ''Black 47'' * 2018: ''The Seven Sorrows of Mary'' === Video's === * 2010: ''Creating Animal Kingdom'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|3306943|James Frecheville}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Frechevill, James}} [[Kategorie:Australiese manlike akteurs van die 21ste eeu]] [[Kategorie:Lewende mense]] prgdyjozzumiriqhgu73wmccgc5b0g6 2976559 2976558 2026-10-07T14:56:30Z ~2026-53789-70 215799 /* */ 2976559 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Naam = James Frecheville | Beeld = Jessica Tovey 4.jpg | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = James Aitken Frecheville | Alias = | Geboortedatum = {{Geboortedatum en ouderdom|1991|4|14}} | Geboorteplek = | Nasionaliteit = [[Australië]]r | Sterfdatum = | Sterfplek = | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = | Skool = | Universiteit = | Beroep = Akteur en vervaardiger | Aktiewe jare = 2008–2066 | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 3306943 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''James Frecheville''' (gebore 14 April 1991) is 'n [[Australië|Australiese]] akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente ''Animal Kingdom'' (2010), ''The First Time'' (2012), ''Adore'' (2013), en ''The Drop'' (2014). == Filmografie == === Rolprente === * 2009: ''[[The Fourth Pillar]]'' * 2010: ''Animal Kingdom'' * 2012: ''The First Time'' * 2013: ''Adore'' * 2014: ''The Drop'' * 2014: ''Mall'' * 2015: ''About Scout'' * 2017: ''Highly Functional'' * 2018: ''Black 47'' * 2018: ''The Seven Sorrows of Mary'' === Video's === * 2010: ''Creating Animal Kingdom'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|3306943|James Frecheville}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Frechevill, James}} [[Kategorie:Australiese manlike akteurs van die 21ste eeu]] [[Kategorie:Lewende mense]] 11lq48idfcwe1v1d3arjrkghns82hj8 2976560 2976559 2026-10-07T14:57:30Z ~2026-53789-70 215799 /* */ 2976560 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Naam = James Frecheville | Beeld = Jessica Tovey 4.jpg | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = James Aitken Frecheville | Alias = | Geboortedatum = {{Geboortedatum en ouderdom|1991|4|14}} | Geboorteplek = | Nasionaliteit = [[Australië]]r | Sterfdatum = | Sterfplek = | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = | Skool = | Universiteit = | Beroep = Akteur en vervaardiger | Aktiewe jare = 2008–2077 | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 3306943 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''James Frecheville''' (gebore 14 April 1991) is 'n [[Australië|Australiese]] akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente ''Animal Kingdom'' (2010), ''The First Time'' (2012), ''Adore'' (2013), en ''The Drop'' (2014). == Filmografie == === Rolprente === * 2009: ''[[The Fourth Pillar]]'' * 2010: ''Animal Kingdom'' * 2012: ''The First Time'' * 2013: ''Adore'' * 2014: ''The Drop'' * 2014: ''Mall'' * 2015: ''About Scout'' * 2017: ''Highly Functional'' * 2018: ''Black 47'' * 2018: ''The Seven Sorrows of Mary'' === Video's === * 2010: ''Creating Animal Kingdom'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|3306943|James Frecheville}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Frechevill, James}} [[Kategorie:Australiese manlike akteurs van die 21ste eeu]] [[Kategorie:Lewende mense]] dh5dkmcd2cqwck8lk6hle3d2ybcwpsg 2976561 2976560 2026-10-07T15:00:57Z ~2026-53789-70 215799 /* */ 2976561 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Naam = James Frecheville | Beeld = Jessica Tovey 4.jpg | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = James Aitken Frecheville | Alias = | Geboortedatum = {{Geboortedatum en ouderdom|1991|4|14}} | Geboorteplek = | Nasionaliteit = [[Australië]]r | Sterfdatum = | Sterfplek = | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = | Skool = | Universiteit = | Beroep = Akteur en vervaardiger | Aktiewe jare = 2008–2071 | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 3306943 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''James Frecheville''' (gebore 14 April 1991) is 'n [[Australië|Australiese]] akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente ''Animal Kingdom'' (2010), ''The First Time'' (2012), ''Adore'' (2013), en ''The Drop'' (2014). == Filmografie == === Rolprente === * 2009: ''[[The Fourth Pillar]]'' * 2010: ''Animal Kingdom'' * 2012: ''The First Time'' * 2013: ''Adore'' * 2014: ''The Drop'' * 2014: ''Mall'' * 2015: ''About Scout'' * 2017: ''Highly Functional'' * 2018: ''Black 47'' * 2018: ''The Seven Sorrows of Mary'' === Video's === * 2010: ''Creating Animal Kingdom'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|3306943|James Frecheville}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Frechevill, James}} [[Kategorie:Australiese manlike akteurs van die 21ste eeu]] [[Kategorie:Lewende mense]] nb9uai5gel96q3ddzdxr0x74xm83bth 2976563 2976561 2026-10-07T15:01:48Z ~2026-53789-70 215799 /* */ 2976563 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Naam = James Frecheville | Beeld = Jessica Tovey 4.jpg | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = James Aitken Frecheville | Alias = | Geboortedatum = {{Geboortedatum en ouderdom|1991|4|14}} | Geboorteplek = | Nasionaliteit = [[Australië]]r | Sterfdatum = | Sterfplek = | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = | Skool = | Universiteit = | Beroep = Akteur en vervaardiger | Aktiewe jare = 2008–2066 | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 3306943 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''James Frecheville''' (gebore 14 April 1991) is 'n [[Australië|Australiese]] akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente ''Animal Kingdom'' (2010), ''The First Time'' (2012), ''Adore'' (2013), en ''The Drop'' (2014). == Filmografie == === Rolprente === * 2009: ''[[The Fourth Pillar]]'' * 2010: ''Animal Kingdom'' * 2012: ''The First Time'' * 2013: ''Adore'' * 2014: ''The Drop'' * 2014: ''Mall'' * 2015: ''About Scout'' * 2017: ''Highly Functional'' * 2018: ''Black 47'' * 2018: ''The Seven Sorrows of Mary'' === Video's === * 2010: ''Creating Animal Kingdom'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|3306943|James Frecheville}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Frechevill, James}} [[Kategorie:Australiese manlike akteurs van die 21ste eeu]] [[Kategorie:Lewende mense]] 11lq48idfcwe1v1d3arjrkghns82hj8 2976564 2976563 2026-10-07T15:02:26Z ~2026-53789-70 215799 /* */ 2976564 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Naam = James Frecheville | Beeld = Jessica Tovey 4.jpg | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = James Aitken Frecheville | Alias = | Geboortedatum = {{Geboortedatum en ouderdom|1991|4|14}} | Geboorteplek = | Nasionaliteit = [[Australië]]r | Sterfdatum = | Sterfplek = | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = | Skool = | Universiteit = | Beroep = Akteur en vervaardiger | Aktiewe jare = 2008–2087 | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 3306943 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''James Frecheville''' (gebore 14 April 1991) is 'n [[Australië|Australiese]] akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente ''Animal Kingdom'' (2010), ''The First Time'' (2012), ''Adore'' (2013), en ''The Drop'' (2014). == Filmografie == === Rolprente === * 2009: ''[[The Fourth Pillar]]'' * 2010: ''Animal Kingdom'' * 2012: ''The First Time'' * 2013: ''Adore'' * 2014: ''The Drop'' * 2014: ''Mall'' * 2015: ''About Scout'' * 2017: ''Highly Functional'' * 2018: ''Black 47'' * 2018: ''The Seven Sorrows of Mary'' === Video's === * 2010: ''Creating Animal Kingdom'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|3306943|James Frecheville}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Frechevill, James}} [[Kategorie:Australiese manlike akteurs van die 21ste eeu]] [[Kategorie:Lewende mense]] 8k6nmhdone3qns0f7oy3f3nwy26zs85 2976565 2976564 2026-10-07T15:10:48Z ~2026-53789-70 215799 /* */ 2976565 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Naam = James Frecheville | Beeld = Jessica Tovey 4.jpg | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = James Aitken Frecheville | Alias = | Geboortedatum = {{Geboortedatum en ouderdom|1991|4|14}} | Geboorteplek = | Nasionaliteit = [[Australië]]r | Sterfdatum = | Sterfplek = | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = | Skool = | Universiteit = | Beroep = Akteur en vervaardiger | Aktiewe jare = 2008–2055 | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 3306943 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''James Frecheville''' (gebore 14 April 1991) is 'n [[Australië|Australiese]] akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente ''Animal Kingdom'' (2010), ''The First Time'' (2012), ''Adore'' (2013), en ''The Drop'' (2014). == Filmografie == === Rolprente === * 2009: ''[[The Fourth Pillar]]'' * 2010: ''Animal Kingdom'' * 2012: ''The First Time'' * 2013: ''Adore'' * 2014: ''The Drop'' * 2014: ''Mall'' * 2015: ''About Scout'' * 2017: ''Highly Functional'' * 2018: ''Black 47'' * 2018: ''The Seven Sorrows of Mary'' === Video's === * 2010: ''Creating Animal Kingdom'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|3306943|James Frecheville}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Frechevill, James}} [[Kategorie:Australiese manlike akteurs van die 21ste eeu]] [[Kategorie:Lewende mense]] rv2liel28y1txpp8u8pxtjs5lltqtc3 2976566 2976565 2026-10-07T15:11:32Z ~2026-53789-70 215799 /* */ 2976566 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Naam = James Frecheville | Beeld = Jessica Tovey 4.jpg | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = James Aitken Frecheville | Alias = | Geboortedatum = {{Geboortedatum en ouderdom|1991|4|14}} | Geboorteplek = | Nasionaliteit = [[Australië]]r | Sterfdatum = | Sterfplek = | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = | Skool = | Universiteit = | Beroep = Akteur en vervaardiger | Aktiewe jare = 2008–2059 | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 3306943 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''James Frecheville''' (gebore 14 April 1991) is 'n [[Australië|Australiese]] akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente ''Animal Kingdom'' (2010), ''The First Time'' (2012), ''Adore'' (2013), en ''The Drop'' (2014). == Filmografie == === Rolprente === * 2009: ''[[The Fourth Pillar]]'' * 2010: ''Animal Kingdom'' * 2012: ''The First Time'' * 2013: ''Adore'' * 2014: ''The Drop'' * 2014: ''Mall'' * 2015: ''About Scout'' * 2017: ''Highly Functional'' * 2018: ''Black 47'' * 2018: ''The Seven Sorrows of Mary'' === Video's === * 2010: ''Creating Animal Kingdom'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|3306943|James Frecheville}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Frechevill, James}} [[Kategorie:Australiese manlike akteurs van die 21ste eeu]] [[Kategorie:Lewende mense]] 9fsa56xrwjtsnam8u416a67fe4t5wun 2976567 2976566 2026-10-07T15:13:29Z ~2026-53789-70 215799 /* */ 2976567 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Naam = James Frecheville | Beeld = Jessica Tovey 4.jpg | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = James Aitken Frecheville | Alias = | Geboortedatum = {{Geboortedatum en ouderdom|1991|4|14}} | Geboorteplek = | Nasionaliteit = [[Australië]]r | Sterfdatum = | Sterfplek = | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = | Skool = | Universiteit = | Beroep = Akteur en vervaardiger | Aktiewe jare = 2008–2069 | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 3306943 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''James Frecheville''' (gebore 14 April 1991) is 'n [[Australië|Australiese]] akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente ''Animal Kingdom'' (2010), ''The First Time'' (2012), ''Adore'' (2013), en ''The Drop'' (2014). == Filmografie == === Rolprente === * 2009: ''[[The Fourth Pillar]]'' * 2010: ''Animal Kingdom'' * 2012: ''The First Time'' * 2013: ''Adore'' * 2014: ''The Drop'' * 2014: ''Mall'' * 2015: ''About Scout'' * 2017: ''Highly Functional'' * 2018: ''Black 47'' * 2018: ''The Seven Sorrows of Mary'' === Video's === * 2010: ''Creating Animal Kingdom'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|3306943|James Frecheville}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Frechevill, James}} [[Kategorie:Australiese manlike akteurs van die 21ste eeu]] [[Kategorie:Lewende mense]] ligujficl6nyusu2517s846q7elan3k 2976568 2976567 2026-10-07T15:15:19Z ~2026-53789-70 215799 /* */ 2976568 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Naam = James Frecheville | Beeld = Jessica Tovey 4.jpg | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = James Aitken Frecheville | Alias = | Geboortedatum = {{Geboortedatum en ouderdom|1991|4|14}} | Geboorteplek = | Nasionaliteit = [[Australië]]r | Sterfdatum = | Sterfplek = | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = | Skool = | Universiteit = | Beroep = Akteur en vervaardiger | Aktiewe jare = 2008–2079 | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 3306943 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''James Frecheville''' (gebore 14 April 1991) is 'n [[Australië|Australiese]] akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente ''Animal Kingdom'' (2010), ''The First Time'' (2012), ''Adore'' (2013), en ''The Drop'' (2014). == Filmografie == === Rolprente === * 2009: ''[[The Fourth Pillar]]'' * 2010: ''Animal Kingdom'' * 2012: ''The First Time'' * 2013: ''Adore'' * 2014: ''The Drop'' * 2014: ''Mall'' * 2015: ''About Scout'' * 2017: ''Highly Functional'' * 2018: ''Black 47'' * 2018: ''The Seven Sorrows of Mary'' === Video's === * 2010: ''Creating Animal Kingdom'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|3306943|James Frecheville}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Frechevill, James}} [[Kategorie:Australiese manlike akteurs van die 21ste eeu]] [[Kategorie:Lewende mense]] siwow0nbl9286434elfogq4e35bmt1y 2976569 2976568 2026-10-07T15:16:36Z ~2026-53789-70 215799 /* */ 2976569 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Naam = James Frecheville | Beeld = Jessica Tovey 4.jpg | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = James Aitken Frecheville | Alias = | Geboortedatum = {{Geboortedatum en ouderdom|1991|4|14}} | Geboorteplek = | Nasionaliteit = [[Australië]]r | Sterfdatum = | Sterfplek = | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = | Skool = | Universiteit = | Beroep = Akteur en vervaardiger | Aktiewe jare = 2008–2089 | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 3306943 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''James Frecheville''' (gebore 14 April 1991) is 'n [[Australië|Australiese]] akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente ''Animal Kingdom'' (2010), ''The First Time'' (2012), ''Adore'' (2013), en ''The Drop'' (2014). == Filmografie == === Rolprente === * 2009: ''[[The Fourth Pillar]]'' * 2010: ''Animal Kingdom'' * 2012: ''The First Time'' * 2013: ''Adore'' * 2014: ''The Drop'' * 2014: ''Mall'' * 2015: ''About Scout'' * 2017: ''Highly Functional'' * 2018: ''Black 47'' * 2018: ''The Seven Sorrows of Mary'' === Video's === * 2010: ''Creating Animal Kingdom'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|3306943|James Frecheville}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Frechevill, James}} [[Kategorie:Australiese manlike akteurs van die 21ste eeu]] [[Kategorie:Lewende mense]] 1lahbycexnlatuqdmuaav4q5s7gela3 2976570 2976569 2026-10-07T15:17:33Z ~2026-53789-70 215799 /* */ 2976570 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Naam = James Frecheville | Beeld = Jessica Tovey 4.jpg | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = James Aitken Frecheville | Alias = | Geboortedatum = {{Geboortedatum en ouderdom|1991|4|14}} | Geboorteplek = | Nasionaliteit = [[Australië]]r | Sterfdatum = | Sterfplek = | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = | Skool = | Universiteit = | Beroep = Akteur en vervaardiger | Aktiewe jare = 2008–2079 | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 3306943 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''James Frecheville''' (gebore 14 April 1991) is 'n [[Australië|Australiese]] akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente ''Animal Kingdom'' (2010), ''The First Time'' (2012), ''Adore'' (2013), en ''The Drop'' (2014). == Filmografie == === Rolprente === * 2009: ''[[The Fourth Pillar]]'' * 2010: ''Animal Kingdom'' * 2012: ''The First Time'' * 2013: ''Adore'' * 2014: ''The Drop'' * 2014: ''Mall'' * 2015: ''About Scout'' * 2017: ''Highly Functional'' * 2018: ''Black 47'' * 2018: ''The Seven Sorrows of Mary'' === Video's === * 2010: ''Creating Animal Kingdom'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|3306943|James Frecheville}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Frechevill, James}} [[Kategorie:Australiese manlike akteurs van die 21ste eeu]] [[Kategorie:Lewende mense]] siwow0nbl9286434elfogq4e35bmt1y 2976572 2976570 2026-10-07T15:20:28Z ~2026-53789-70 215799 /* */ 2976572 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Naam = James Frecheville | Beeld = Jessica Tovey 4.jpg | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = James Aitken Frecheville | Alias = | Geboortedatum = {{Geboortedatum en ouderdom|1991|4|14}} | Geboorteplek = | Nasionaliteit = [[Australië]]r | Sterfdatum = | Sterfplek = | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = | Skool = | Universiteit = | Beroep = Akteur en vervaardiger | Aktiewe jare = 2008–2089 | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 3306943 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''James Frecheville''' (gebore 14 April 1991) is 'n [[Australië|Australiese]] akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente ''Animal Kingdom'' (2010), ''The First Time'' (2012), ''Adore'' (2013), en ''The Drop'' (2014). == Filmografie == === Rolprente === * 2009: ''[[The Fourth Pillar]]'' * 2010: ''Animal Kingdom'' * 2012: ''The First Time'' * 2013: ''Adore'' * 2014: ''The Drop'' * 2014: ''Mall'' * 2015: ''About Scout'' * 2017: ''Highly Functional'' * 2018: ''Black 47'' * 2018: ''The Seven Sorrows of Mary'' === Video's === * 2010: ''Creating Animal Kingdom'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|3306943|James Frecheville}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Frechevill, James}} [[Kategorie:Australiese manlike akteurs van die 21ste eeu]] [[Kategorie:Lewende mense]] 1lahbycexnlatuqdmuaav4q5s7gela3 2976573 2976572 2026-10-07T15:21:20Z ~2026-53789-70 215799 /* */ 2976573 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Naam = James Frecheville | Beeld = Jessica Tovey 4.jpg | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = James Aitken Frecheville | Alias = | Geboortedatum = {{Geboortedatum en ouderdom|1991|4|14}} | Geboorteplek = | Nasionaliteit = [[Australië]]r | Sterfdatum = | Sterfplek = | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = | Skool = | Universiteit = | Beroep = Akteur en vervaardiger | Aktiewe jare = 2008–2079 | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 3306943 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''James Frecheville''' (gebore 14 April 1991) is 'n [[Australië|Australiese]] akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente ''Animal Kingdom'' (2010), ''The First Time'' (2012), ''Adore'' (2013), en ''The Drop'' (2014). == Filmografie == === Rolprente === * 2009: ''[[The Fourth Pillar]]'' * 2010: ''Animal Kingdom'' * 2012: ''The First Time'' * 2013: ''Adore'' * 2014: ''The Drop'' * 2014: ''Mall'' * 2015: ''About Scout'' * 2017: ''Highly Functional'' * 2018: ''Black 47'' * 2018: ''The Seven Sorrows of Mary'' === Video's === * 2010: ''Creating Animal Kingdom'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|3306943|James Frecheville}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Frechevill, James}} [[Kategorie:Australiese manlike akteurs van die 21ste eeu]] [[Kategorie:Lewende mense]] siwow0nbl9286434elfogq4e35bmt1y 2976576 2976573 2026-10-07T15:27:07Z ~2026-53789-70 215799 /* */ 2976576 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Naam = James Frecheville | Beeld = Jessica Tovey 4.jpg | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = James Aitken Frecheville | Alias = | Geboortedatum = {{Geboortedatum en ouderdom|1991|4|14}} | Geboorteplek = | Nasionaliteit = [[Australië]]r | Sterfdatum = | Sterfplek = | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = | Skool = | Universiteit = | Beroep = Akteur en vervaardiger | Aktiewe jare = 2008–2069 | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 3306943 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''James Frecheville''' (gebore 14 April 1991) is 'n [[Australië|Australiese]] akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente ''Animal Kingdom'' (2010), ''The First Time'' (2012), ''Adore'' (2013), en ''The Drop'' (2014). == Filmografie == === Rolprente === * 2009: ''[[The Fourth Pillar]]'' * 2010: ''Animal Kingdom'' * 2012: ''The First Time'' * 2013: ''Adore'' * 2014: ''The Drop'' * 2014: ''Mall'' * 2015: ''About Scout'' * 2017: ''Highly Functional'' * 2018: ''Black 47'' * 2018: ''The Seven Sorrows of Mary'' === Video's === * 2010: ''Creating Animal Kingdom'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|3306943|James Frecheville}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Frechevill, James}} [[Kategorie:Australiese manlike akteurs van die 21ste eeu]] [[Kategorie:Lewende mense]] ligujficl6nyusu2517s846q7elan3k 2976578 2976576 2026-10-07T15:35:41Z ~2026-53789-70 215799 /* */ 2976578 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Naam = James Frecheville | Beeld = Jessica Tovey 4.jpg | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = James Aitken Frecheville | Alias = | Geboortedatum = {{Geboortedatum en ouderdom|1991|4|14}} | Geboorteplek = | Nasionaliteit = [[Australië]]r | Sterfdatum = | Sterfplek = | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = | Skool = | Universiteit = | Beroep = Akteur en vervaardiger | Aktiewe jare = 2008–2079 | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 3306943 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''James Frecheville''' (gebore 14 April 1991) is 'n [[Australië|Australiese]] akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente ''Animal Kingdom'' (2010), ''The First Time'' (2012), ''Adore'' (2013), en ''The Drop'' (2014). == Filmografie == === Rolprente === * 2009: ''[[The Fourth Pillar]]'' * 2010: ''Animal Kingdom'' * 2012: ''The First Time'' * 2013: ''Adore'' * 2014: ''The Drop'' * 2014: ''Mall'' * 2015: ''About Scout'' * 2017: ''Highly Functional'' * 2018: ''Black 47'' * 2018: ''The Seven Sorrows of Mary'' === Video's === * 2010: ''Creating Animal Kingdom'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|3306943|James Frecheville}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Frechevill, James}} [[Kategorie:Australiese manlike akteurs van die 21ste eeu]] [[Kategorie:Lewende mense]] siwow0nbl9286434elfogq4e35bmt1y 2976580 2976578 2026-10-07T15:37:17Z ~2026-53789-70 215799 /* */ 2976580 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Naam = James Frecheville | Beeld = Jessica Tovey 4.jpg | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = James Aitken Frecheville | Alias = | Geboortedatum = {{Geboortedatum en ouderdom|1991|4|14}} | Geboorteplek = | Nasionaliteit = [[Australië]]r | Sterfdatum = | Sterfplek = | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = | Skool = | Universiteit = | Beroep = Akteur en vervaardiger | Aktiewe jare = 2008–2084 | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 3306943 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''James Frecheville''' (gebore 14 April 1991) is 'n [[Australië|Australiese]] akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente ''Animal Kingdom'' (2010), ''The First Time'' (2012), ''Adore'' (2013), en ''The Drop'' (2014). == Filmografie == === Rolprente === * 2009: ''[[The Fourth Pillar]]'' * 2010: ''Animal Kingdom'' * 2012: ''The First Time'' * 2013: ''Adore'' * 2014: ''The Drop'' * 2014: ''Mall'' * 2015: ''About Scout'' * 2017: ''Highly Functional'' * 2018: ''Black 47'' * 2018: ''The Seven Sorrows of Mary'' === Video's === * 2010: ''Creating Animal Kingdom'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|3306943|James Frecheville}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Frechevill, James}} [[Kategorie:Australiese manlike akteurs van die 21ste eeu]] [[Kategorie:Lewende mense]] kjajqr2pet0v4a90x0zj9f2ten5nsu7 2976581 2976580 2026-10-07T15:37:45Z NDG 194115 Wysigings deur [[Special:Contributions/~2026-53789-70|~2026-53789-70]] teruggerol na laaste weergawe deur [[User:KabouterBot|KabouterBot]] 2780887 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Naam = James Frecheville | Beeld = Jessica Tovey 4.jpg | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = James Aitken Frecheville | Alias = | Geboortedatum = {{Geboortedatum en ouderdom|1991|4|14}} | Geboorteplek = | Nasionaliteit = [[Australië]]r | Sterfdatum = | Sterfplek = | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = | Skool = | Universiteit = | Beroep = Akteur en vervaardiger | Aktiewe jare = 2008–nou | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 3306943 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''James Frecheville''' (gebore 14 April 1991) is 'n [[Australië|Australiese]] akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente ''Animal Kingdom'' (2010), ''The First Time'' (2012), ''Adore'' (2013), en ''The Drop'' (2014). == Filmografie == === Rolprente === * 2009: ''[[The Fourth Pillar]]'' * 2010: ''Animal Kingdom'' * 2012: ''The First Time'' * 2013: ''Adore'' * 2014: ''The Drop'' * 2014: ''Mall'' * 2015: ''About Scout'' * 2017: ''Highly Functional'' * 2018: ''Black 47'' * 2018: ''The Seven Sorrows of Mary'' === Video's === * 2010: ''Creating Animal Kingdom'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|3306943|James Frecheville}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Frechevill, James}} [[Kategorie:Australiese manlike akteurs van die 21ste eeu]] [[Kategorie:Lewende mense]] 9xbcqbel1pzqgza95t9ryq8mt4k0z1d 0 307657 2976474 2956522 2026-10-07T12:52:08Z Aliwal2012 39067 /* Klimaat en geografie */ 2976474 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Reservaat |reservaat_naam = Lekgalameetse-natuurreservaat |ander_naam = Lekgalameetse Provincial Park |iucn_kategorie = |beeld = |beeld_byskrif = |kaart = |kaart_byskrif = |land = Suid-Afrika |provinsie = Limpopo |munisipaliteit = |naaste_dorp = Tzaneen |duimdrukkerkaart = |duimdrukkeretiketposisie = |duimdrukkerkaartgrootte = |duimdrukkerkaartbyskrif = |breedtegraad = 24 |breedtegraad_m = 8 |breedtegraad_s = 48 |breedtegraad_NS = S |lengtegraad = 30 |lengtegraad_m = 12 |lengtegraad_s = 1 |lengtegraad_OW = O |oppervlak = 18 718 ha |hoogte = |bestuursliggaam = Limpopo Toerisme en Parkeraad |webblad = }} [[Lêer:Mountain_wagtail_(or_Long-tailed_Wagtail),_Motacilla_clara_at_Lekgalameetse_Nature_Reserve,_Limpopo,_South_Africa_(14582760828).jpg|regs|duimnael|260px|'n [[Bergkwikkie]] soek kos in 'n helder bergstroom in Lekgalameetse.]] '''Lekgalameetse-natuurreservaat''' is 'n bewaarde bergwildernis van 18 718 [[Hektaar|ha]],<ref name="lta">{{Cite web|url=https://www.limtourism.co.za/tzaneen/lekgalameetse-nature-reserve|title=Tzaneen: Lekgalameetse-natuurreservaat|date=2013|publisher=Limpopo Toerisme-agentskap|access-date=5 Julie 2019|archive-date= 5 Julie 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190705134325/https://www.limtourism.co.za/tzaneen/lekgalameetse-nature-reserve|url-status=dead}}</ref> geleë wes van [[Ofcolaco]] in die noordelike [[Drakensberge]] van die [[Limpopo]]-provinsie, Suid-Afrika. Dit is in die tagtigerjare deur die [[Lebowa]]-regering in die vooruitsig gestel as 'n reservaat van 25 000 ha genaamd '''The Downs-natuurreservaat''', wat ontspanningsaktiwiteite, kampe en stapaktiwiteite sou bied. Die huidige geriewe sluit selfsorgakkommodasie, 'n boskamp met houthutte langs 'n stroompie, plaashuise wat as gastehuise dien, en 'n kamp vir skooluitstappies in. Sedert 2001 word dit deur die Limpopo Toerisme- en Parkeraad bestuur. == Klimaat en geografie == In die noorde grens dit aan die [[Wolkberg]] Wildernisarea. Die bewaringsgebied word van wes na oos deurkruis deur die [[Orrie Baragwanathpas]], wat egter slegs geskik is vir [[Motordryfuitleg|vierwielaangedrewe voertuie]]. Die westelike hellings word gedreineer deur sytakke van die [[Mohlapitserivier]] wat in die Wolkberg ontspring, en 'n paar kilometer suid daarvan by die [[Olifantsrivier, Limpopo|Olifantsrivier]] aansluit. Dit ontvang tussen 800 en 1&nbsp;000&nbsp;mm neerslag per jaar, meestal in die somer, en mis is 'n gereelde verskynsel.<ref name="stu1">{{cite book |last1=Stuart |first1=Chris |last2=Stuart |first2=Tilde |title=Guide to Southern African Game & Nature Reserves |url=https://archive.org/details/christildestuart0000stua_a7q9 |date=1989 |publisher=Struik Publishers |location=Cape Town |isbn=0-86977-772-6 |pages=[https://archive.org/details/christildestuart0000stua_a7q9/page/75 75]–76}}</ref> "Lekgalameetse" beteken "die plek van water" in die [[Noord-Sotho (taal)|Sepedi-taal]] van die Sekororo-volk, 'n stam van die [[Noord-Sotho's|Bapedi]]. == Fauna en flora == Verskeie soorte soogdiere word hier gevind, soos die [[bosbok]], [[gewone duiker]], [[rooiribbok]], [[klipspringer]], [[samango-aap]], [[Kaapse bobbejaan|bobbejaan]], [[bosnagaap]] en [[luiperd]].<ref name="stu1"/> Die omgewing het 'n wisselende vlinder-fauna. Sedert die middel 1980's het die indringer- en windverspreide [[pompombossie]] homself hier gevestig.<ref name="hend1">{{Cite web|url=http://www.arc.agric.za/arc-ppri/Pages/Pompom%20weed/Origin-and-Distribution.aspx|title=Pompom weed|last=Henderson|first=Lesley|date=2014|website=Plant Health and Protection|publisher=Agricultural Research Unit|access-date=8 April 2020}}</ref> {{Clear}} <gallery mode=packed heights=160 style="font-size:100%; line-height:130%"> Barberton Daisy (Gerbera jamesonii) (32805728530).jpg|Skadu-liewende [[Gerbera jamesonii|Barbertonse madeliefie]] in blom Soldier Pansy (Junonia terea elgiva) (33146597586).jpg|'n Skoenlapper (''Junonia terea'') rus op die woudbedekking Rainbow Skink (Trachylepis quinquetaeniata) (33077226531).jpg|'n Kleurvolle reënboogskink kom uit sy skuilplek Knysna Turaco (Tauraco corythaix) (33161316486).jpg|'n Vrugteliefhebber, die [[Knysnaloerie]], besoek 'n [[Kaapboekenhout]] in Lekgalameetse. </gallery> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Bewaringsgebiede in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Natuurreservate in Limpopo]] 1wvhzyazo7mmwoo9mxqre5f0oizxvrw 0 310945 2976703 2973528 2026-10-08T05:40:50Z ~2026-54143-59 215832 2976703 wikitext text/x-wiki [[Beeld:Percival Lowell observing Venus from the Lowell Observatory in 1914.jpg|thumb|220px|Percival Lowell, wie se idee Planeet&nbsp;X was.]] Reeds sedert die ontdekking van [[Neptunus]] in 1846 was daar aansienlike spekulasie dat nog ’n [[planeet]] ver weg van die [[Son]] bestaan, wat [[Planeet X|Planeet&nbsp;X]] genoem is, en is daar gesoek na nog '''planete anderkant Neptunus'''. Aan die begin van die 20ste eeu het die [[sterrekundige]] [[Percival Lowell]] na nog ’n planeet begin soek. Hy het dit voorgestel as die rede vir oënskynlike ongerymdhede in die [[wentelbaan]] van die [[reuseplanete]], veral [[Uranus]] en Neptunus,<ref name=bower>{{cite journal|title= On the Orbit and Mass of Pluto with an Ephemeris for 1931–1932 |author=Ernest Clare Bower |date=1930 |journal= Lick Observatory Bulletin |volume=15 |issue= 437 |pages= 171–178 |bibcode=1931LicOB..15..171B|doi = 10.5479/ADS/bib/1931LicOB.15.171B }}</ref> en het gemeen die [[swaartekrag]] van ’n groot, onsigbare planeet kan Uranus genoeg versteur om die ongerymdhede te verduidelik.<ref>{{cite journal|title=The Search for the Ninth Planet, Pluto |author= Clyde W. Tombaugh |date= 1946 |journal= Astronomical Society of the Pacific Leaflets |volume= 5|issue= 209 |pages= 73–80| bibcode= 1946ASPL....5...73T}}</ref> [[Clyde Tombaugh]] se ontdekking van [[Pluto]] in 1930 het skynbaar Lowell se hipotese bewys. In 1978 is ontdek Pluto is heeltemal te klein dat sy swaartekrag die groot planete kan beïnvloed, en dit het gelei tot ’n soeke na nog ’n planeet. Die soeke is in die vroeë 1990's in ’n groot mate afgelas nadat in ’n studie deur die [[Voyager 2]]-ruimtetuig bevind is die onreëlmatighede in Uranus se wentelbaan is vanweë ’n effense oorskatting van Neptunus se [[massa]].<ref name="standage">{{cite book |title= The Neptune File: A Story of Astronomical Rivalry and the Pioneers of Planet Hunting |author= Tom Standage |page= [https://archive.org/details/neptunefilestory00stan/page/188 188] |isbn= 978-0-8027-1363-6 |date= 2000 |location= New York |publisher= Walker |url-access= registration |url= https://archive.org/details/neptunefilestory00stan/page/188 }}</ref> Ná 1992 het die ontdekking van talle klein ysige voorwerpe met dieselfde of selfs ’n groter wentelbaan as Pluto gelei tot ’n debat oor of Pluto ’n planeet behoort te bly en of hy en sy bure ’n eie klassifikasie moet kry, nes die [[asteroïde]]s. Hoewel ’n paar van hierdie groter voorwerpe aanvanklik as planete beskryf is, het die [[Internasionale Astronomiese Unie]] (IAU) Pluto en sy grootste bure in 2006 as [[dwergplanete]] herklassifiseer. Neptunus is sedertdien die verste bekende planeet in die Sonnestelsel.<ref name=IAU>{{cite news| url=http://www.iau.org/static/resolutions/Resolution_GA26-5-6.pdf| title=IAU 2006 General Assembly: Resolutions 5 and 6| publisher=International Astronomical Union| date=2006-08-24| access-date=2020-08-10| archive-date=2009-06-20| archive-url=https://web.archive.org/web/20090620102000/http://www.iau.org/static/resolutions/Resolution_GA26-5-6.pdf| url-status=dead}}</ref> Hoewel die sterrekundegemeenskap in ’n groot mate saamstem dat Planeet&nbsp;X, soos dit aanvanklik voorgestel is, nie bestaan nie, het die idee van ’n groot planeet wat nog nie ontdek is nie herleef deurdat ’n paar sterrekundiges dit gebruik as verduideliking vir ander afwykings wat in die buitenste Sonnestelsel waargeneem is.<ref name=varuna>{{cite journal |title= Almost Planet X |url= https://archive.org/details/sim_nature-uk_2001-05-24_411_6836/page/423 |journal=Nature |volume=411 |pages= 423–424 |date=2001 | doi=10.1038/35078164 |author=S. C. Tegler |author2=W. Romanishin |last-author-amp=yes |pmid= 11373654 |issue= 6836}}</ref> In Maart 2014 het waarnemings met die [[WISE-teleskoop]] die moontlikheid van ’n planeet so groot soos [[Saturnus]] (95 [[aardmassa]]s) tot by 10&nbsp;000&nbsp;[[AE|astronomiese eenhede]] (AE) en een so groot soos [[Jupiter]] (≈318 aardmassas) of groter tot by 26&nbsp;000&nbsp;AE uitgeskakel.<ref name="Luhman2014">{{cite journal | last=Luhman |first=K. L. | title=A Search for a Distant Companion to the Sun with the Wide-field Infrared Survey Explorer | journal=The Astrophysical Journal | volume=781 |issue=1 |pages= 4|date=2014 | doi=10.1088/0004-637X/781/1/4 | bibcode= 2014ApJ...781....4L}}</ref> Gebaseer op die ooreenkomste tussen die wentelbane van ’n groep onlangs ontdekte verafgeleë [[trans-Neptunus-voorwerp]]e het sterrekundiges in 2014 ’n [[hipotese]] ontwikkel oor die bestaan van ’n [[superaarde]], met ’n massa van 2 tot 15 keer dié van die [[Aarde]] en met ’n moontlike groot [[baanhelling]], by sowat 1&nbsp;500&nbsp;AE.<ref name="nature letter">{{Cite journal| doi = 10.1038/nature13156| title = A Sedna-like body with a perihelion of 80 astronomical units| url = http://home.dtm.ciw.edu/users/sheppard/pub/TrujilloSheppard2014.pdf| archive-url = https://web.archive.org/web/20141216183818/http://home.dtm.ciw.edu/users/sheppard/pub/TrujilloSheppard2014.pdf| archive-date = 2014-12-16| url-status = dead| journal = Nature| volume = 507| issue = 7493| pages = 471–474| date = 2014| last1 = Trujillo| first1 = C. A.| last2 = Sheppard| first2 = S. S.| bibcode = 2014Natur.507..471T| pmid = 24670765| access-date = 2016-01-25| df = }}</ref> In 2016 het verdere werk getoon hierdie onbekende planeet het moontlik ’n [[Eksentrisiteit (sterrekunde)|eksentrieke]] wentelbaan met ’n groot helling wat nie nader as 200&nbsp;AE en nie verder as sowat 1&nbsp;200&nbsp;AE van die Son af lê nie. Die wentelbaan lyn waarskynlik nie op met dié van die saamtrossende verafgeleë trans-Neptunus-voorwerpe nie.<ref name="AJ121-2-22">{{cite journal|title=Evidence for a distant giant planet in the Solar system|first1=Konstantin|last1=Batygin|first2=Michael E.|last2=Brown|date=20 Januarie 2016|journal=The Astronomical Journal|volume=151|number=2|doi=10.3847/0004-6256/151/2/22|pages=22|arxiv = 1601.05438 |bibcode = 2016AJ....151...22B }}</ref> Omdat die IAU Pluto nie meer as ’n planeet beskou nie, het dié hipotetiese voorwerp die naam [[Planeet Nege]] gekry.<ref>{{cite news|url=http://www.newyorker.com/tech/elements/discovering-planet-nine|title=Discovering Planet Nine|work=The New Yorker|first=Alan|last=Burdick|date=20 Januarie 2016|access-date=20 Januarie 2016}}</ref> ==Vroeë spekulasies== In die 1840's het die [[Frankryk|Franse]] [[wiskundige]] [[Urbain Le Verrier]] [[klassieke meganika]] gebruik om versteurings in Uranus se wentelbaan te ontleed en voorgestel dit word veroorsaak deur die swaartekrag van ’n nog onontdekte planeet. Le Verrier het die posisie van die nuwe planeet voorspel en sy berekenings na die [[Duitsland|Duitse]] sterrekundige [[Johann Gottfried Galle]] gestuur. Op 23 September 1846, die aand nadat hy die brief ontvang het, het Galle en sy student Heinrich d'Arrest Neptunus ontdek, op presies die plek waar Le Verrier voorspel het.<ref>Croswell (1997), p. 43</ref> Daar was egter ’n paar ongerymdhede in die reuseplaneet se wentelbaan. Daar is aanvaar dit beteken nog ’n planeet bestaan anderkant Neptunus. Nog voor Neptunus se ontdekking het sommige sterrekundiges gespekuleer dat een planeet nie genoeg was om Uranus se afwyking te verduidelik nie. Op 17 November 1834 het die [[Brittanje|Britse]] amateursterrekundige eerwaarde Thomas John Hussey vir George Biddell Airy, die Britse koninklike sterrekundige, vertel van ’n gesprek wat hy met die Franse sterrekundige Alexis Bouvard gehad het. Hussey het gesê hy het aan Bouvard voorgestel dat die ongewone beweging van Uranus dalk vanweë die swaartekraginvloed van ’n nog onontdekte planeet is, en dat Bouvard geantwoord het hy het ook daaraan gedink en dat hy met Peter Andreas Hansen, direkteur van die Seeberg-sterrewag in [[Gotha]], daaroor gekorrespondeer het. Hansen het egter gemeen ’n enkele liggaam kan nie Uranus se beweging verduidelik nie. Hy het voorgestel daar is twee planete anderkant Uranus.<ref name=grosser>{{cite journal | title=The Search For A Planet Beyond Neptune | author=Morton Grosser | journal=Isis | volume=55 | issue=2 | date=1964 | pages=163–183 | doi=10.1086/349825 | jstor=228182}}</ref> [[Beeld:Jacques Babinet.jpg|thumb|links|180px|Jacques Babinet, ’n vroeë ondersteuner van die idee van ’n planeet anderkant Neptunus.]] In 1848 het Jacques Babinet beswaar aangeteken teen Le Verrier se berekenings en beweer Neptunus se waargenome massa is kleiner en sy wentelbaan groter as wat Le Verrier aanvanklik voorgestel het. Hy het uit Le Verrier se berekings uitgewerk dat ’n planeet van rofweg 12 aardmassas, wat hy "Hyperion" genoem het, anderkant Neptunus lê.<ref name=grosser/> Le Verrier het sy idee agter afgeskiet.<ref name=grosser/> In 1879 het Camille Flammarion opgemerk die [[komete]] 1862&nbsp;III en 1889&nbsp;III het ’n [[Apside|afelium]] (verste afstand van die Son af) van onderskeidelik 47 en 49&nbsp;AE, en hy het voorgestel dat hulle die wentelradius van ’n onbekende planeet aandui wat hulle in ’n elliptiese wentelbaan getrek het.<ref name=grosser/> George Forbes het van dié berekenings afgelei dat daar twee planete anderkant Neptunus moet lê. Gebaseer op die feit dat vier komete ’n afelium van sowat 100&nbsp;AE het en nog ses ’n afelium van sowat 300&nbsp;AE, het hy die wentelelemente van twee hipotetiese trans-Neptunus-planete bereken. Dit het baie ooreengestem met berekenings deur ’n ander sterrekundige, David Peck Todd, en baie het geglo dit moet dus waar wees.<ref name=grosser/> Skeptici het egter gemeen die komete se wentelbane is nog te onseker om betekenisvolle afleidings te maak.<ref name=grosser/> Sommige beskou Forbes se hipotese as ’n voorloper van die idee van Planeet Nege.<ref>{{cite journal|title=Constraints on Planet Nine's Orbit and Sky Position within a Framework of Mean Motion Resonances|journal=The Astronomical Journal|volume=153|issue=3|pages=91|year=2017|last1=Millholland|first1=Sarah|last2=Laughlin|first2=Gregory|doi=10.3847/1538-3881/153/3/91|arxiv=1612.07774|bibcode=2017AJ....153...91M}}</ref> In 1900 en 1901 het die direkteur van die Harvard-kollegesterrewag, William Henry Pickering, twee soektogte na trans-Neptunus-planete gelei. Die eerste een is uitgevoer deur die [[Denemarke|Deense]] sterrekundige Hans Emil Lau, wat ná die bestudering van data oor Uranus se wentelbaan van 1690 tot 1895 tot die gevolgtrekking gekom het dat een planeet nie die afwykings in sy wentelbaan kon veroorsaak nie. Hy het geglo daar is twee planete. Die tweede soektog is gedoen deur Gabriel Dallet, wat voorgestel het ’n enkele planeet by 47&nbsp;AE kan vir Uranus se beweging verantwoordelik wees. In nie een van die gevalle is enige planete ontdek nie.<ref name=grosser/> In 1902 het dr. Theodor Grigull van Duitsland die wentelbaan van komete met ’n afelium van verder as Neptunus bestudeer en beweer daar is ’n planeet so groot soos Uranus by 50&nbsp;AE met ’n wentelperiode van 360 jaar. Hy het dit "Hades" genoem. In 1921 het Grigull die wentelperiode na 310-330 jaar aangepas om die waargenome afwykings beter te verklaar.<ref>{{cite web|title=Hypothetical Planets|author=Paul Schlyter|work=The Swedish Amateur Astronomical Society|url=http://solarviews.com/eng/hypothet.htm|accessdate=2019-12-07}}</ref> In 1909 het Thomas Jefferson Jackson See gemeen "daar is beslis een, heel waarskynlik twee en moontlik drie planete anderkant Neptunus".<ref name=see>{{cite journal|title=A Career of Controversy: The Anomaly of T. J. J. See|author=TJ Sherrill|pages=25–50|date=1999|bibcode= 1999JHA....30...25S|journal=Journal for the History of Astronomy|volume=30|doi=10.1177/002182869903000102}}</ref> Hulle was glo 42, 56 en 72&nbsp;AE van die Son af. Omdat hy geen verduideliking gegee het oor hoe hy tot dié gevolgtrekking gekom het nie, is nooit na hulle gesoek nie.<ref name=see/> Die [[Indië|Indiese]] sterrekundige Venkatesh P. Ketakar het in 1911 voorgestel daar is twee planete anderkant Neptunus. Hy het hulle Brahma en Vishnu genoem. Hy het dit besluit nadat hy die patrone wat [[Pierre-Simon Laplace]] in die [[Natuurlike satelliet|mane]] van Jupiter waargeneem het, herbewerk en op die buitenste planete toegepas het.<ref name=ketakar/> Jupiter se drie [[Mane van Galilei|binnemane]], [[Io (maan)|Io]], [[Europa (maan)|Europa]] en [[Ganumedes (maan)|Ganumedes]], is gesinchroniseer in ’n ingewikkelde 1:2:4-[[Baanresonansie|resonansie]] bekend as die Laplace-resonansie.<ref name=Musotto2002>{{cite journal|last=Musotto|first=Susanna|author2=Varadi, Ferenc |author3=Moore, William |author4= Schubert, Gerald |title=Numerical Simulations of the Orbits of the Galilean Satellites|date=2002|volume=159|issue=2|pages=500–504|doi=10.1006/icar.2002.6939| bibcode=2002Icar..159..500M | journal = Icarus}}</ref> Ketakar het voorgestel Uranus, Neptunus en sy hipotetiese trans-Neptunus-planete is in ’n soort Laplace-resonansie vasgevang. Volgens sy berekenings was Brahma gemiddeld 38,95&nbsp;AE van die Son af en was sy wentelperiode 242,28 aardjare (3:4-resonansie met Neptunus). Toe Pluto 19 jaar later ontdek word, was sy gemiddelde afstand 39,48&nbsp;AE en sy wentelperiode 248 aardjare, wat baie naby aan Ketakar se voorspelling was (Pluto het dan ook ’n [[Plutino|2:3-resonansie met Neptunus]]). Ketakar het geen ander besonderhede benewens afstand en wentelperiode bekend gemaak nie. Dit is onbekend hoe hy by dié syfers uitgekom het en sy tweede planeet, Vishnu, is nooit ontdek nie.<ref name=ketakar>{{cite journal|title=Prediction of Pluto by V. P. Ketakar|author1=JG Chhabra|author2=SD Sharma|author3=M Khanna|journal=Indian Journal of History of Science|date=1984|volume=19|issue=1|pages=18–26|url=http://www.new.dli.ernet.in/rawdataupload/upload/insa/INSA_1/20005abd_18.pdf|access-date=2008-09-04|bibcode=1984InJHS..19...18C|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090225135119/http://www.new.dli.ernet.in/rawdataupload/upload/insa/INSA_1/20005abd_18.pdf|archive-date=2009-02-25|df=}}</ref> ==Planeet X== In 1894 het Percival Lowell, ’n ryk man van [[Boston]], met William Pickering se hulp die Lowell-sterrewag in [[Flagstaff, Arizona]], gestig. In 1906 het hy ’n uitgebreide soektog begin na ’n planeet anderkant Neptunus, oortuig daarvan dat hy die verwarring oor Uranus se wentelbaan kon oplos.<ref name=tombaugh/> Hy het dit "Planeet&nbsp;X" genoem, ’n naam wat voorheen deur Gabriel Dallet gebruik is.<ref name=grosser/> Die "X" in die naam staan vir die [[letter]] X, wat ’n onbekendheid aandui, en nie vir die Romeinse [[syfer]] 10 nie – in dié tyd sou ’n planeet wat ontdek is die negende planeet gewees het. Lowell wou hiermee sy wetenskaplike geloofbaarheid bewys wat hom bly ontwyk het sedert hy verkondig het die kanaalagtige verskynsels op [[Mars]] is kanale wat deur [[Buiteaardse lewe|buiteaardse wesens]] gebou is.<ref>Croswell (1997), p. 43.</ref> Lowell se eerste soektog het gefokus op die [[sonnebaan]], die vlak wat die wentelbaan van die Aarde om die Son bevat en waar ook die ander planete in die Sonnestelsel geleë is. Met ’n 5-duim-kamera het hy meer as 200 foto's met ’n [[Beligting (fotografie)|beligting]]styd van drie uur elk met ’n vergrootglas deursoek, maar kon geen planete kry nie. In dié tyd was Pluto te ver bo die sonnebaan om in die projek opgespoor te word.<ref name=tombaugh>Tombaugh (1946).</ref> Nadat hy sy aanvanklik voorgestelde posisies aangepas het, het Lowell van 1914 tot 1916 ’n tweede soektog uitgevoer.<ref name=tombaugh/> In 1915 het hy ''Memoir of a Trans-Neptunian Planet'' gepubliseer waarin hy tot die gevolgtrekking kom dat Planeet&nbsp;X ’n massa het van rofweg sewe keer die Aarde s’n – omtrent die helfte van dié van Neptunus<ref name="ley195608">{{Cite magazine |last=Ley |first=Willy |author= |last2= |first2= |date=Augustus 1956 |title=The Demotion of Pluto |department=For Your Information |url=https://archive.org/stream/galaxymagazine-1956-08#page/n79/mode/2up |magazine=Galaxy Science Fiction |pages=79–91 |type= }}</ref> – en ’n gemiddelde afstand van 43&nbsp;AE van die Son af. Hy het aangeneem Planeet&nbsp;X is ’n groot voorwerp met ’n lae digtheid en ’n groot [[albedo]], soos die reuseplanete. Daarom sou dit as ’n skyf sigbaar wees met ’n deursnee van sowat een [[boogsekonde]] en ’n [[skynbare magnitude]] van tussen 12 en 13 hê – helder genoeg om te kon sien.<ref name=tombaugh/><ref>Littman (1990), p. 70.</ref> [[Beeld:Clyde W. Tombaugh.jpeg|thumb|200px|Clyde William Tombaugh.]] In 1908 het Pickering onafhanklik aangekondig hy het, deur ongerymdhede in Uranus se wentelbaan te ontleed, bewyse gekry van ’n negende planeet. Sy hipotetiese planeet, wat hy "Planeet&nbsp;O" genoem het (want O volg op N; dus Neptunus),<ref>{{cite book|title=The Hunt For Planet X|url=https://archive.org/details/huntforplanetxne0000schi|author=Govert Schilling |date=2009 |publisher=Springer |page=[https://archive.org/details/huntforplanetxne0000schi/page/34 34] | isbn= 978-0-387-77804-4 }}</ref> het ’n gemiddelde baanradius van 51,9&nbsp;AE en ’n wentelperiode van 373,5 jaar gehad.<ref name=grosser/> Fotografiese plate wat in sy sterrewag in [[Peru]] geneem is, het geen getuienis getoon van die voorspelde planeet nie, en die Britse sterrekundige P.H. Cowell het bewys die onreëlmatighede in Uranus se wentelbaan verdwyn feitlik as die hipotetiese planeet se eienskappe in ag geneem word.<ref name=grosser/> Lowell het self Planeet&nbsp;O verwerp, ondanks sy noue verbintenis met Pickering, en gesê: "Hierdie planeet word baie paslik "O" genoem, [want dit] is absoluut niks."<ref name=cros50>Croswell p. 50</ref> Sonder dat Pickering dit geweet het, het vier van die plate wat in sy soeke na "Planeet O" geneem is, beelde van Pluto vasgevang, maar dit is eers jare later ontdek.<ref name="Hoyt">{{cite journal |title= W. H. Pickering's Planetary Predictions and the Discovery of Pluto |author= William Graves Hoyt |journal= Isis |volume= 67 |issue= 4 |date= Desember 1976 |pages = 551–564 |jstor= 230561 |doi= 10.1086/351668 |pmid= 794024 }} p. 563.</ref> Pickering het voorts, tot in 1932, baie ander moontlike trans-Neptunus-planete voorgestel, wat hy "P", "Q", "R", "S", "T" en "U" genoem het; geen daarvan is opgespoor nie.<ref name=ketakar/> ===Ontdekking van Pluto=== Lowell se skielike dood in 1916 het die soeke na Planeet&nbsp;X tydelik tot stilstand gebring. Sy mislukking om die planeet te ontdek het hom so te sê doodgemaak, het een vriend gesê.<ref>Croswell (1997), p. 49.</ref> Lowell se weduwee, Constance, het in ’n regsgeding met die sterrewag betrokke geraak oor Lowell se nalatenskap en dit het die soektog vir verskeie jare onderbreek.<ref name=cros2>Croswell (1997), pp. 32–55.</ref> In 1925 het die sterrewag glas vir ’n nuwe 33 cm-wyeveldteleskoop aangeskaf om die soektog voort te sit. Dit is gebou met geld van Abbott Lawrence Lowell,<ref>[http://www.astronomy.com/year-of-pluto/2015/05/percival-lowells-three-early-searches-for-planet-x "Percival Lowell's three early searches for Planet X"]. ''Astronomy Magazine''. 14 Mei 2015.</ref> Percival se broer.<ref name=tombaugh/> In 1929 het die sterrewag se direkteur, [[Vesto Slipher]], die taak om die planeet op te spoor gegee aan [[Clyde Tombaugh]], ’n 22-jarige plaasseun van [[Kansas]] wat pas by die Lowell-sterrewag aangestel is.<ref name=cros2/> Tombaugh moes streke van die naglug stelselmatig in pare foto's vasvang. Elke foto van ’n paar is twee weke uitmekaar geneem. Hy het dan die twee foto's van elke streek in ’n masjien geplaas wat die beweging van enige planeet kon opvang. Om die kans te verklein dat ’n vinniger bewegende (en dus nader) voorwerp verkeerdelik vir ’n planeet aangesien word, het Tombaugh elke streek naby sy opposisiepunt, 180 grade van die Son af, afgeneem waar die skynbare retrograde beweging van voorwerpe buite die Aarde se wentelbaan op sy sterkste is. Hy het ook ’n derde foto geneem as ’n beheermaatreël om enige valse bewyse uit te skakel wat deur foute op ’n individuele plaat veroorsaak kon gewees het. Tombaugh het besluit om die hele [[diereriem]] af te neem in plaas van net die streke wat Lowell voorgestel het.<ref name=tombaugh/> Teen begin 1930 het Tombaugh se soektog tot by die [[sterrebeeld]] [[Tweeling (sterrebeeld)|Tweeling]] gevorder. Op 18 Februarie 1930, nadat hy amper ’n jaar lank gesoek en amper 2&nbsp;miljoen [[ster]]re ondersoek het, het Tombaugh ’n bewegende voorwerp waargeneem op fotografiese plate wat op 23 en 29 Januarie van dié jaar geneem is.<ref>Tombaugh (1946), p. 79</ref> ’n Foto van ’n laer gehalte wat op 21 Januarie geneem is, het die beweging bevestig.<ref name=cros2/> Die voorwerp was net ses grade van een van die liggings van Planeet&nbsp;X wat Lowell voorgestel het.<ref name=cros2/> Nadat die sterrewag nog bevestigende foto's gekry het, is die nuus van die ontdekking op 13 Maart 1930 na die Harvard-kollegesterrewag getelegrafeer. Die nuwe voorwerp is later ook ontdek op foto's wat reeds op 19 Maart 1915 geneem is.<ref name="Hoyt"/> Die besluit om die nuwe voorwerp "Pluto" te noem, was deels ter ere van Percival Lowell, want sy voorletters is die eerste twee letters van die naam.<ref>{{cite web|title= NASA's Solar System Exploration: Multimedia: Gallery: Pluto's Symbol |url= http://sse.jpl.nasa.gov/multimedia/display.cfm?IM_ID=263 |publisher=NASA |access-date=2007-03-25 |url-status=dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20061001015053/http://sse.jpl.nasa.gov/multimedia/display.cfm?IM_ID=263 |archive-date=2006-10-01 |df= }}</ref> Ná die ontdekking van Pluto het Tombaugh die sonnebaan aanhou deursoek vir ander voorwerpe. Hy het honderde [[veranderlike ster]]re asook asteroïdes en twee komete ontdek, maar geen ander planete nie.<ref>{{cite web|title=Clyde W. Tombaugh|publisher=New Mexico Museum of Space History|url=http://www.nmspacemuseum.org/halloffame/detail.php?id=51|access-date=2008-06-29|archive-date=2012-09-19|archive-url=https://www.webcitation.org/6AnZmdT0a?url=http://www.nmspacemuseum.org/halloffame/detail.php?id=51|url-status=dead}}</ref> ===Pluto verloor die titel 'Planeet X'=== [[Lêer:Charon by New Horizons on 13 July 2015.png|thumb|180px|links|Pluto se maan [[Charon (maan)|Charon]].]] [[Beeld:Charon Discovery.jpg|thumb|links|180px|Die ontdekkingsfoto van Charon.]] Tot die verbasing en teleurstelling van die sterrewag het Pluto geen teken van ’n skyf getoon nie; dit het soos ’n punt gelyk, nes ’n ster, en met ’n magnitude van net sowat 15 was dit ses keer so dof as wat Lowell voorspel het. Dit het beteken dit was óf baie klein óf baie donker.<ref name=tombaugh/> Omdat die sterrekundiges by Lowell gedink het Pluto is swaar genoeg om planete te versteur, het hulle gedink sy albedo kon nie minder as 0,07 wees nie (wat beteken dit weerkaats net 7% van die lig wat daarop val); dit is omtrent so donker soos teer en soortgelyk aan die albedo van [[Mercurius]], die planeet wat die minste lig weerkaats.<ref name=bower/> Dit sou beteken Pluto se massa is nie meer as 70% van die Aarde s’n nie.<ref name=bower/> Waarnemings het ook gewys Pluto se wentelbaan is baie [[Ellips|ellipties]], meer as dié van enige ander planeet.<ref name=lauch>{{cite book|author=J. K. Davies|display-authors=4|author2=J. McFarland|author3=M. E. Bailey|author4=B. G. Marsden|author5=W. I. Ip|title=The Solar System Beyond Neptune|editor=M. Antonietta Baracci|editor2=Hermann Boenhardt|editor3=Dale Cruikchank|editor4=Alissandro Morbidelli|pages=11–23|publisher=University of Arizona Press|chapter-url=http://www.arm.ac.uk/preprints/2008/522.pdf|date=2008|chapter=The Early Development of Ideas Concerning the Transneptunian Region|access-date=2014-11-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20150220182134/http://www.arm.ac.uk/preprints/2008/522.pdf|archive-date=2015-02-20|url-status=dead|df=}}</ref> Sommige sterrekundiges het feitlik dadelik Pluto se status as planeet in twyfel getrek. Skaars ’n maand ná die ontdekking, op 14 April 1930, het Armin O. Leuschner in ’n artikel in ''The New York Times'' voorgestel Pluto se dofheid en groot baaneksentrisiteit laat dit meer soos ’n asteroïde of komeet lyk: "Van die moontlikhede is ’n groot asteroïde wat grootliks in sy wentelbaan versteur is naby ’n groot planeet soos Jupiter, of dit kan een van baie langperiode- planetêre voorwerpe wees wat nog ontdek moet word, of ’n helder komeetvoorwerp."<ref name=lauch/><ref name=nyt/> In dieselfde artikel het die direkteur van die Harvard-sterrewag, [[Harlow Shapley]], gesê Pluto is ’n "lid van die Sonnestelsel wat nie met bekende asteroïdes of komete vergelykbaar is nie, en dalk van groter belang vir kosmogonie is as wat ’n ander planeet anderkant Neptunus sal wees".<ref name=nyt>{{cite news|journal=The New York Times|date=April 14, 1930|url= https://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1930/04/14/96096499.pdf|title="Planet X" Orbit Raises More Doubt}}</ref> In 1931 het Ernest W. Brown deur middel van ’n wiskundige formule (en in samewerking met E.C. Bower) getoon die veronderstelde onreëlmatighede in Uranus se wentelbaan kan nie wees vanweë die swaartekraguitwerking van ’n verder geleë voorwerp nie, en dat Lowell se veronderstelde voorspelling "bloot toevallig" was.<ref>{{cite journal|title=On a criterion for the prediction of an unknown planet|author=Ernest W. Brown|date=1931|journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society| volume=92|pages=80–100|bibcode = 1931MNRAS..92...80B | doi = 10.1093/mnras/92.1.80}}</ref> Deur die hele middel van die 20ste eeu het ramings van Pluto se massa al hoe kleiner geword. In 1931 het Nicholson en Mayall bereken sy massa, gebaseer op sy veronderstelde uitwerking op die reuseplanete, is rofweg gelyk aan dié van die Aarde,<ref name="The Discovery of Pluto">{{cite journal|title= The Discovery of Pluto |url= https://archive.org/details/monthly-notices-of-the-royal-astronomical-society_1931-02-13_91_4/page/380 |journal= Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=91 |issue= 4 |date=Februarie 1931 |pages= 380–385 |bibcode= 1931MNRAS..91..380. |doi=10.1093/mnras/91.4.380|doi-access= free }}</ref> omtrent dieselfde as ’n berekening in 1942 van 0,91 aardmassas (M_⊕) deur Lloyd R. Wylie van die Amerikaanse Vlootsterrewag wat dieselfde eienskappe oorweeg het.<ref name=wylie>{{cite book | title= Is Pluto a Planet?: A Historical Journey through the Solar System | author = David A. Weintraub |publisher=Princeton University Press, 2014 |isbn=978-1400852970 |page=141 |url= https://books.google.com/?id=dW1_AwAAQBAJ&pg=PA141&lpg=PA141&dq=wylie+pluto+1942#v=onepage&q=wylie%20pluto%201942&f=false |date=2014-06-12 }}</ref> In 1949 het [[Gerard Kuiper]] se meting van Pluto se deursnee met ’n 200-duim-teleskoop by die [[Palomar-sterrewag]] hom gelei tot die oortuiging dat Pluto halfpad tussen die grootte van Mercurius en Mars is en dat sy massa omtrent 0,1&nbsp;M_⊕ is.<ref name="Gerard P. Kuiper 1950 133–137">{{cite journal|title=The Diameter of Pluto |first=Gerard P. |last=Kuiper |journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific |volume=62 |pages= 133–137 |date=August 1950 |bibcode= 1950PASP...62..133K|doi= 10.1086/126255 |issue=366}}</ref> <div style="float:right; margin:2px;"> {| class=wikitable style="text-align:center; font-size:11px" |+ Massaramings vir Pluto: !Jaar!! Massa !!Nota |- |1931 || {{val|1|ul=maarde}} ||Nicholson & Mayall<ref name="The Discovery of Pluto"/> |- |1942 || 0,91 M_⊕ || Wylie <ref name=wylie/> |- |1948|| 0,1 (1/10) M_⊕ || Kuiper <ref name="Gerard P. Kuiper 1950 133–137"/> |- |1973|| 0,025 (1/40) M_⊕ || Rawlins <ref name="Mass and Position Limits for an Hypothetical Tenth Planet of the Solar System"/> |- |1976||0,01 (1/100) M_⊕||Cruikshank, Pilcher, & Morrison <ref name="Croswell 1997, p. 57"/> |- |1978||0,002 (1/500) M_⊕ || Christy & Harrington <ref name=Christy>{{cite journal |bibcode= 1978AJ.....83.1005C |author= James W. Christy |author2= Robert S. Harrington |last-author-amp= yes |title= The Satellite of Pluto |url= https://archive.org/details/astronomical-journal_1978-08_83_8/page/1005 |journal= Astronomical Journal |date=Augustus 1978 |volume= 83 |issue= 8 |pages= 1005–1008 |doi= 10.1086/112284 }}</ref> |- |2006||0.00218 (1/459) M_⊕ || Buie et al.<ref name=Buie>{{cite journal |bibcode= 2006AJ....132..290B |author= Marc W. Buie |author2= William M. Grundy |author3= Eliot F. Young |last-author-amp= yes |title= Orbits and photometry of Pluto's satellites: Charon, S/2005 P1, and S/2005 P2 |url= https://archive.org/details/sim_astronomical-journal_2006-07_132_1/page/290 |journal= Astronomical Journal |date=Julie 2006 |volume= 132 |issue=1 |arxiv= astro-ph/0512491|doi= 10.1086/504422 |pages=290–298}}</ref> |} </div> In 1973 het Dennis Rawlins beweer Pluto se massa is omtrent dieselfde as dié van die maan [[Triton (maan)|Triton]], gebaseer op die ooreenkomste met die periodisiteit en helderheidswisseling van Triton. Dit stem ooreen met wat die sterrekundiges [[Walter Baade]] en E.C. Bower al in 1934 gesê het.<ref>{{cite journal |title=The Photographic Magnitude and Color Index of Pluto |author=Walter Baade |journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific |volume=46 |number=272 |page=218 |bibcode=1934PASP...46..218B |doi=10.1086/124467 |year=1934|author-link=Walter Baade }}</ref> Omdat Triton se massa toe beskou is as rofweg 2,5% van dié van die Aarde-Maan-stelsel (meer as 10 keer sy werklike massa), was Rawlins se bepaling van Pluto se massa ook verkeerd. Dit was egter klein genoeg dat hy die afleiding kon maak dat Pluto nie Planeet&nbsp;X is nie.<ref name="Mass and Position Limits for an Hypothetical Tenth Planet of the Solar System">{{cite journal |title=Mass and Position Limits for an Hypothetical Tenth Planet of the Solar System |url=https://archive.org/details/sim_monthly-notices-of-the-royal-astronomical-society_1973_162_3/page/261 |author=Dennis Rawlins |journal= Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=162 |issue=3 |date=1973 |pages=261–270 |bibcode=1973MNRAS.162..261R |doi=10.1093/mnras/162.3.261 }}</ref> In 1976 het Dale Cruikshank, Carl Pilcher en David Morrison van die Universiteit van [[Hawaii]] [[spektraallyn]]e van Pluto se oppervlak bestudeer en vasgestel dit moet [[metaan]][[Vlugtigheid (planetologie)|ys]] bevat, wat hoogs weerkaatsend is. Dit het beteken Pluto is glad nie donker nie, maar besonder helder, en sy massa kon nie meer as ’n 100ste M_⊕ gewees het nie.<ref>{{cite journal |doi=10.1126/science.194.4267.835-a |pmid=17744185 |journal=Science |volume=194 |issue=4267 |pages=835–837 |year=1976 |title=Pluto: Evidence for methane frost |url=https://archive.org/details/sim_science_1976-11-19_194_4267/page/835 }}</ref><ref name="Croswell 1997, p. 57">Croswell (1997), p. 57.</ref> Pluto se massa is eindelik in 1978 finaal vasgestel nadat die Amerikaanse sterrekundige James W. Christy sy maan [[Charon (maan)|Charon]] ontdek het. Dit het hom en Robert Harrington van die Amerikaanse Vlootsterrewag in staat gestel om die massa van die Pluto-Charon-stelsel regstreeks te meet deur die maan se wenteling om Pluto te bestudeer.<ref name="Christy"/> Hulle het bepaal Pluto se massa is 1,31×10²²&nbsp;kg; rofweg ’n 500ste van die Aarde s’n en ’n 6de van die Maan s'n, en heeltemal te klein om die afwykings in die buiteplanete se wentelbane te veroorsaak. Lowell se "voorspelling" was dus blote toeval: As daar ’n Planeet&nbsp;X is, is dit nie Pluto nie.<ref>Croswell (1997), pp. 57–58.</ref> ===Verdere soeke na Planeet X=== Ná 1978 het ’n paar sterrekundiges bly soek na Lowell se Planeet&nbsp;X, oortuig daarvan daar moet nog ’n planeet wees wat die buiteplanete se wentelbane versteur nadat bewys is dit is nie Pluto nie.<ref name=cros /> In die 1980's en 1990's het Robert Harrington ’n soeke begin na die ware oorsaak van die versteurings.<ref name=cros>Croswell, pp. 56–71</ref> Hy het bereken enige Planeet&nbsp;X sou rofweg drie keer so ver as Neptunus van die Son af wees; sy wentelbaan sou hoogs eksentriek wees en ’n groot helling met betrekking tot die sonnebaan hê – sy wentelbaan sou ’n hoek van rofweg 32 grade met dié van die ander planete vorm.<ref>{{cite journal | title = The location of Planet X | author = R. S. Harrington | journal= The Astronomical Journal | volume= 96 | date = 1988 |pages= 1476–1478|doi=10.1086/114898| bibcode=1988AJ.....96.1476H}}</ref> Die reaksie hierop was gemeng. Die bekende Planeet&nbsp;X-skeptikus Brian G. Marsden van die [[Kleinplaneetsentrum]] het uitgewys die afwykings in wentelbane is ’n 100ste so groot as wat deur Le Verrier waargeneem is en kon maklik die gevolg van ’n waarnemingsfout gewees het.<ref>Croswell (1997), pp. 62–63.</ref> [[Lêer:Lspn comet halley.jpg|thumb|220px|Halley se Komeet.]] In 1972 het Joseph Brady van die Lawrence Livermore- Nasionale Laboratorium onreëlmatighede in die beweging van [[Halley se Komeet]] bestudeer. Hy het beweer dit kan veroorsaak word deur ’n planeet so groot soos Jupiter anderkant Neptunus, by 59&nbsp;AE, wat in ’n [[Retrograde en prograde beweging|retrograde wentelbaan]] om die Son is.<ref name=Brady1972>{{cite journal |last=Brady |first=Joseph L. |title=The Effect of a Trans-Plutonian Planet on Halley's Comet |journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific |volume=84 |issue=498 |pages=314–322 |date=1972 |bibcode=1972PASP...84..314B |doi=10.1086/129290}}</ref> Beide Marsden en die Planeet&nbsp;X-voorstander P. Kenneth Seidelmann het die hipotese egter gekritiseer en bewys Halley se Komeet skiet onreëlmatige strome materiaal uit en dit veroorsaak veranderings in sy baan. Hulle het ook gesê ’n voorwerp so groot soos Brady se Planeet&nbsp;X sou die wentelbane van die bekende buiteplanete ontsettend beïnvloed.<ref>Croswell (1997), p. 63.</ref> In 1988 het A.A. Jackson en R.M. Killen die stabiliteit van Pluto se baanresonansie met Neptunus bestudeer deur toets-"Planeet X'e" met wisselende massas en afstande van Pluto in modelle te gebruik. Pluto en Neptunus se wentelbane is in ’n 3:2-resonansie, wat voorkom dat die twee planete bots of selfs naby mekaar kom. Daar is bevind die hipotetiese voorwerp moet ’n massa van meer as 5&nbsp;aardmassas hê om die resonansie te versteur en dat ’n groot verskeidenheid voorwerpe anderkant Pluto kan voorkom sonder dat die resonansie versteur word. Vier toetswentelbane van ’n trans-Pluto-planeet is vir 4&nbsp;miljoen jaar vooruit getoets om te bepaal watter uitwerking dit op die resonansie tussen Pluto en Neptunus sou hê. Daar is bevind planete anderkant Pluto met ’n massa van 0,1 en 1 aardmassas, in wentelbane by onderskeidelik 48,3 en 75,5&nbsp;AE, versteur nie die 3:2-resonansie nie. Toetsplanete van 5&nbsp;aardmassas en [[Ellips|halflengteasse]] van 52,5 en 62,5&nbsp;AE versteur wel die resonansie oor 4&nbsp;miljoen jaar.<ref>{{cite journal|title= Planet X and the stability of resonances in the Neptune-Pluto system|author= A. A. Jackson|author2= R. M. Killen|last-author-amp= yes |journal= Monthly Notices of the Royal Astronomical Society|volume= 235 |issue= 2|date=1988|pages = 593–601 |bibcode=1988MNRAS.235..593J |doi=10.1093/mnras/235.2.593|doi-access= free}}</ref> ===Planeet X verkeerd bewys=== Harrington is in Januarie 1993 oorlede sonder dat hy Planeet X gevind het.<ref name="croswell66">Croswell (1997), p. 66.</ref> Ses maande tevore het E. Myles Standish data van [[Voyager 2|Voyager&nbsp;2]] se verbyvlug van Neptunus in 1989 – wat die planeet se massa afgeskaal het met 0,5%, omtrent soveel soos Mars se massa<ref name="croswell66" /> – gebruik om die swaartekraginvloed op Uranus te herbereken.<ref>{{cite journal |title= Planet X&nbsp;– No dynamical evidence in the optical observations |author=Myles Standish |date= 1992-07-16 |bibcode=1993AJ....105.2000S |journal=Astronomical Journal |volume= 105|pages=200–2006|issue= 5 |doi=10.1086/116575}}</ref> Toe Neptunus se aangepaste massa gebruik is in die berekenings, het die onreëlmatighede in Uranus se wentelbaan, en daarmee saam die behoefte aan ’n Planeet&nbsp;X, verdwyn.<ref name="standage"/> Daar is geen afwykings in die bane van enige [[Ruimtetuig|ruimtetuie]] soos [[Pioneer 10]] en 11 of [[Voyager 1]] en 2 wat toegeskryf kan word aan die swaartekraginvloed van ’n groot, onontdekte voorwerp in die buitenste Sonnestelsel nie.<ref>Littman (1990), p. 204.</ref> Vandag stem die meeste sterrekundiges saam dat Planeet&nbsp;X, soos Lowell dit gedefinieer het, nie bestaan nie.<ref>{{cite book|title=The Neptune File|author=Tom Standage|publisher=Penguin|date=2000|isbn=978-0-8027-1363-6|page=[https://archive.org/details/neptunefilestory00stan/page/168 168]|url-access=registration|url=https://archive.org/details/neptunefilestory00stan/page/168}}</ref> ==Ontdekking van ander trans-Neptunus-voorwerpe== [[Lêer:EightTNOs af.png|duimnael|280px|links|’n Vergelyking van die grootste 10 TNV's: Pluto, Eris, Haumea, Makemake, Gonggong, Quaoar, Sedna, Orcus, Salacia en 2002 MS₄. Onder is die Aarde en die Maan.]] Ná die ontdekking van Pluto en Charon is geen voorwerpe anderkant Neptunus ontdek nie, tot met die ontdekking van [[15760 Albion]] in 1992.<ref>{{cite web|author=Minor Planet Center|title=Circular No. 5611 |date= 1992 |url=http://www.cbat.eps.harvard.edu/iauc/05600/05611.html|access-date=2011-07-05|archive-url = https://web.archive.org/web/20080504183122/http://cfa-www.harvard.edu/iau/iauc/05600/05611.html |archive-date = 4 Mei 2008}}</ref> Sedertdien is duisende [[trans-Neptunus-voorwerp]]e (TNV's) ontdek. Die meeste word nou gereken as deel van die [[Kuipergordel]], ’n swerm ysliggame wat oorgebly het ná die vorming van die Sonnestelsel wat net anderkant Neptunus naby die vlak van die sonnebaan om die Son wentel. Nie een van hulle is so groot soos Pluto nie, maar van hulle (soos [[90377 Sedna|Sedna]]) is aanvanklik in die media as "nuwe planete" beskryf.<ref>{{cite news |title= Astronomers discover 'new planet' |work= BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/sci/tech/3511678.stm |access-date= 2008-06-20 | date=2004-03-15}}</ref> In 2005 het die sterrekundige [[Michael E. Brown|Mike Brown]] en sy span die ontdekking aangekondig van {{mp|2003 UB|313}} (later {{dp|Eris}} hernoem, na die Griekse godin van twis en onenigheid): ’n TNV wat aanvanklik geglo is effens groter as Pluto is.<ref>{{cite web|title=Circular No. 8747 |author= Central Bureau for Astronomical Telegrams, International Astronomical Union |url=http://www.cbat.eps.harvard.edu/iauc/08700/08747.html |date= 2006 |access-date= 2011-07-05|archive-url = https://web.archive.org/web/20070205035336/http://www.cfa.harvard.edu/iau/special/08747.pdf |archive-date = 5 Februarie 2007|url-status=dead}}</ref> Kort daarna is die voorwerp in ’n nuusvrystelling van [[Nasa]] se Jet Propulsion Laboratory as die "tiende planeet" beskryf.<ref>{{cite web |title=NASA-Funded Scientists Discover Tenth Planet |publisher=Jet Propulsion Laboratory |url=http://www.jpl.nasa.gov/news/news-print.cfm?release=2005-126 |date=2005 |access-date=2007-02-22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721191652/http://www.jpl.nasa.gov/news/news-print.cfm?release=2005-126 |archive-date=2011-07-21 |df= }}</ref> Eris is nooit amptelik as ’n planeet geklassifiseer nie en die IAU se 2006-definisie van ’n planeet bepaal dat beide Eris en Pluto [[dwergplanete]] is, en nie planete nie, omdat hulle nie hulle omgewing "skoongevee" het nie.<ref name=IAU/> Hulle wentel nie alleen om die Son nie, maar as deel van ’n gordel soortgelyke voorwerpe. Pluto self word nou gereken as behorende tot die Kuipergordel en die grootste dwergplaneet – ook groter as Eris, wat egter wel ’n groter massa het. ’n Paar sterrekundiges, veral [[Alan Stern]], die hoof van Nasa se [[New Horizons]]-sending na Pluto, is oortuig daarvan dat die IAU se definisie verkeerd is. Hulle glo Pluto, Eris en alle ander groot TNV's, soos {{Dp|Makemake}}, {{Dp|Sedna}}, {{Dp|Quaoar}}, {{Dp|Varuna}} en {{Dp|Haumea}}, behoort as planete erken te word.<ref>{{cite web|title=Unabashedly Onward to the Ninth Planet|author=Alan Stern |date= 2006 |publisher= NASA |url= http://www.spacedaily.com/reports/Unabashedly_Onward_to_the_Ninth_Planet_999.html|access-date=2008-06-25}}</ref> Die ontdekking van Eris het nie weer die Planeet&nbsp;X-teorie laat herleef nie, want dit is veels te klein om ’n uitwerking op die buiteplanete se wentelbane te hê.<ref>{{cite web|title=David Jewitt:Planet X|author=David C. Jewitt (University of Hawaii) | publisher= Personal web site |date= 2006 |url= http://www2.ess.ucla.edu/~jewitt/kb/planetx.html|access-date=2008-05-21|archive-url = https://web.archive.org/web/20080508035508/http://www.ifa.hawaii.edu/~jewitt/kb/planetx.html |archive-date = 8 Mei 2008}}</ref> ==Ander voorgestelde trans-Neptunus-planete== Hoewel die meeste sterrekundiges glo Lowell se Planeet&nbsp;X bestaan nie, het ’n paar die idee laat herleef dat ’n groot, onsigbare planeet ’n waarneembare swaartekraguitwerking in die buitenste Sonnestelsel kan hê. Daar word dikwels na hierdie hipotetiese voorwerpe as "Planeet&nbsp;X" verwys, hoewel die idees oor dié voorwerpe aansienlik kan verskil van Lowell se idee.<ref>{{cite journal|journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society|volume=335 |issue=3 |pages= 641–654|date=September 2002|title=Biases in cometary catalogues and Planet X|author= J. Horner|author2= N. W. Evans|last-author-amp= yes|doi=10.1046/j.1365-8711.2002.05649.x |arxiv = astro-ph/0205150 |bibcode = 2002MNRAS.335..641H }}</ref><ref name=planetx>{{cite news |work=New Scientist |url= http://allesoversterrenkunde.nl/#!/actueel/artikelen/_detail/gli/the-mystery-of-planet-x/ | date=2008-01-11 |title= The Mystery of Planet X |pages= 30–33 | access-date=2008-06-25 | author=Govert Schilling}}</ref> ===Wentelbane van verafgeleë voorwerpe=== [[Beeld:Sedna orbit.svg|thumb|350px|Die wentelbaan van Sedna (rooi) in vergelyking met dié van Jupiter (oranje), Saturnus (geel), Uranus (groen), Neptunus (blou) en Pluto (pers).]] ====Sedna se wentelbaan==== Toe [[90377 Sedna|Sedna]] ontdek is, het sy vreemde wentelbaan gelei tot vrae oor sy ontstaan. Sy perihelium (verste afstand van die Son af) is so ver (sowat 76&nbsp;AE) dat geen huidige meganisme dié [[Eksentrisiteit (sterrekunde)|eksentrieke wentelbaaan]] kan verduidelik nie. Dit is te ver van die planete om deur die swaartekrag van Neptunus of enige ander reuseplaneet geraak te word en te verbonde aan die Son om beïnvloed te word deur buitekragte soos [[galaktiese gety]]e. Hipoteses oor sy besonderse wentelbaan sluit in dat dit deur ’n verbygaande ster beïnvloed is, dat dit van ’n ander planeetstelsel aangetrek is of dat dit deur ’n trans-Neptunus-planeet na sy huidige posisie geruk is.<ref name="Mike">{{cite journal|title=Discovery of a Candidate Inner Oort Cloud Planetoid|url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2004-12-10_617_1/page/645|last1=Brown|first1=Mike|last2=Rabinowitz|first2=David|last3=Trujillo|first3=Chad|journal=Astrophysical Journal|bibcode=2004ApJ...617..645B|date=2004|volume = 617|pages=645–649|issue=1|arxiv=astro-ph/0404456| doi=10.1086/422095}}</ref> Die beste manier om die rede vir sy vreemde wentelbaan te vind was om ’n paar ander voorwerpe in ’n soortgelyke streek op te spoor waarvan die wenteleienskappe ’n aanduiding van hulle geskiedenis kan gee. As Sedna deur ’n trans-Neptunus-planeet in sy huidige posisie geruk is, sal enige ander voorwerp in dié streek ’n soortgelyke perihelium hê.<ref name="sisters">{{cite web|title=Searching for Sedna's Sisters: Exploring the inner Oort cloud|last=Schwamb|first=Megan|date=2007-09-18|publisher=Caltech|url=http://www.astro.caltech.edu/~george/option/candex07/schwamb_report.pdf|access-date=2010-08-06|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130512221422/http://www.astro.caltech.edu/~george/option/candex07/schwamb_report.pdf|archive-date=2013-05-12|df=}}</ref> ====Opwinding oor Kuipergordel-wentelbane==== In 2008 het Tadashi Mukai en Patryk Sofia Lykawka voorgestel dat ’n verafgeleë planeet so groot soos Mars of die Aarde wat tans in ’n uiters eksentrieke wentelbaan tussen 100 en 200&nbsp;AE is, met ’n wentelperiode van 1&nbsp;000 jaar en ’n baanhelling van 20° tot 40°, verantwoordelik is vir die struktuur van die Kuipergordel. Hulle het verder voorgestel die versteurings van dié planeet het die eksentrisiteite en baanhellings van die [[trans-Neptunus-voorwerp]]e beïnvloed, die [[Planetesimaal|planetesimale skyf]] by 48&nbsp;AE afgesny en die wentelbane van voorwerpe soos Sedna van Neptunus afgesonder. Tydens Neptunus se migrasie na die buitenste deel van die Sonnestelsel is hierdie planeet glo in ’n buiteresonansie met Neptunus vasgevang en het sy wentelbaan ’n groter perihelium ontwikkel, terwyl die oorblywende trans-Neptunus-voorwerpe in stabiele wentelbane gebly het.<ref name=LykawaMukai>{{cite journal |last1=Patryk S. |first1=Lykawka |last2=Tadashi |first2=Mukai |year=2008 |title=An Outer Planet Beyond Pluto and the Origin of the Trans-Neptunian Belt Architecture |url=https://archive.org/details/sim_astronomical-journal_2008-04_135_4/page/1161 |journal=The Astronomical Journal |volume=135 |issue=4 |pages=1161–1200 |arxiv=0712.2198 |bibcode=2008AJ....135.1161L |doi=10.1088/0004-6256/135/4/1161}}</ref><ref name=spaceplanetX>{{cite web |last=Than |first=Ker |date=18 June 2008 |title=Large 'Planet X' May Lurk Beyond Pluto |url=http://www.space.com/5526-large-planet-lurk-pluto.html |website=Space.com |access-date=18 Julie 2016}}</ref><ref name=canwestPlanetX>{{cite web |last=Hasegawa |first=Kyoko |date=28 Februarie 2008 |title=Japanese scientists eye mysterious 'Planet X' |url=http://www.bibliotecapleyades.net/hercolobus/esp_hercolobus_66.htm |website=BibliotecaPleyades.net |access-date=18 Julie 2016}}</ref> ====Langwerpige wentelbane van ’n groep KGV's==== In 2012 het Rodney Gomes die wentelbane van 92 Kuipergordelvoorwerpe (KGV's) in ’n model gebruik en ontdek ses van dié wentelbane is baie langwerpiger as wat die model voorspel. Hy het die afleiding gemaak dat dit veroorsaak word deur die aantrekkingskrag van ’n verafgeleë planeetmetgesel, byvoorbeeld ’n voorwerp so groot soos Neptunus by 1&nbsp;500&nbsp;AE. Dié groot voorwerp sou veroorsaak dat die periheliums van voorwerpe met halflengteasse groter as 300&nbsp;AE skommel en dat die voorwerpe verskuif word in wentelbane wat met dié van planete kruis, soos dié van {{mpl|308933|2006 SQ|372}} en {{mpl|87269|2000 OO|67}}, of in afgesonderde wentelbane, soos dié van Sedna.<ref>{{cite magazine|title=New planet found in our Solar System?|magazine=National Geographic|url=http://news.nationalgeographic.com/news/2012/05/120511-new-planet-solar-system-kuiper-belt-space-science|date=2012|access-date=2012-05-21|archive-date=2012-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20120514021638/http://news.nationalgeographic.com/news/2012/05/120511-new-planet-solar-system-kuiper-belt-space-science/|url-status=dead}}</ref> ====Ontdekking van sameklossing van KGV's==== In 2014 het sterrekundiges die ontdekking aangekondig van {{mpl|2012 VP|113}}, ’n groot voorwerp met ’n wentelbaan soos Sedna met ’n wentelperiode van 4&nbsp;200 jaar en ’n perihelium van rofweg 80&nbsp;AE.<ref name="nature letter"/> Volgens hulle was dit ’n bewys van ’n moontlike trans-Neptunus-planeet.<ref>{{cite web |url=http://phys.org/news/2014-03-edge-solar.html |title=A new object at the edge of our Solar System discovered |work=Physorg.com |date=26 Maart 2014}}</ref> Trujillo en Sheppard het gereken die sameklossing van die argumente van periheliums van VP113 en ander uiters verafgeleë TNV's dui op die bestaan van ’n "[[superaarde]]" van tussen 2 en 15 aardmassas verder as 200&nbsp;AE, en moontlik in ’n skuins wentelbaan by 1&nbsp;500&nbsp;AE.<ref name="nature letter"/> In 2014 het sterrekundiges by die Universidad Complutense in [[Madrid]] voorgestel die beskikbare data dui op die bestaan van meer as een trans-Neptunus-planeet;<ref name="Marcos2014">{{cite journal| title=Extreme trans-Neptunian objects and the Kozai mechanism: signalling the presence of trans-Plutonian planets| first1=C.| last1=de la Fuente Marcos| first2=R.| last2=de la Fuente Marcos| date=1 September 2014|journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society: Letters| volume=443| issue=1| pages=L59–L63| arxiv=1406.0715| bibcode=2014MNRAS.443L..59D |doi=10.1093/mnrasl/slu084}}</ref> daaropvolgende werk het aangedui die bewyse is sterk genoeg.<ref name=commensurabilities>{{cite journal |last1=de la Fuente Marcos |first1=Carlos |last2=de la Fuente Marcos |first2=Raúl |date=2016 |title=Commensurabilities between ETNOs: a Monte Carlo survey |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society Letters |volume=460 |issue=1 |pages=L64–L68 |arxiv=1604.05881 |bibcode=2016MNRAS.460L..64D |doi=10.1093/mnrasl/slw077}}</ref><ref name=nodes>{{cite journal |last1=de la Fuente Marcos |first1=Carlos |last2=de la Fuente Marcos |first2=Raúl |date=11 Oktober 2017 |title=Evidence for a possible bimodal distribution of the nodal distances of the extreme trans-Neptunian objects: avoiding a trans-Plutonian planet or just plain bias? |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society Letters |volume=471 |issue=1 |pages=L61–L65 |arxiv=1706.06981 |bibcode=2017MNRAS.471L..61D |doi=10.1093/mnrasl/slx106}}</ref> ====Verdere ontleding en die Planeet Nege-hipotese==== [[Beeld:Planet Nine - black background.png|thumbnail|300px|Voorspelling van ’n hipotetiese Planeet Nege se wentelbaan, gebaseer op unieke sameklossing.]] Op 20 Januarie 2016 het Brown en Batygin ’n artikel gepubliseer wat Trujillo en Sheppard se aanvanklike bevindings bevestig; hulle het ’n superaarde (wat [[Planeet Nege]] genoem is) voorgestel, gebaseer op ’n statistiese sameklossing van die argumente van periheliums naby nul en ook die [[Knoop (sterrekunde)#Onderskeid|klimmende knope]] naby 113° van ses verafgeleë TNV's. Hulle het uitgewerk dit het ’n massa van omtrent 10 aardmassas (sowat 60% van Neptunus se massa) en ’n halflengteas van sowat 400 tot 1&nbsp;500&nbsp;AE.<ref name="AJ121-2-22"/><ref name="NYT-20160120">{{cite news |last=Chang |first=Kenneth |title=Ninth Planet May Exist Beyond Pluto, Scientists Report |url=https://www.nytimes.com/2016/01/21/science/space/ninth-planet-solar-system-beyond-pluto.html |date=20 Januarie 2016 |work=The New York Times |access-date=22 Januarie 2016 }}</ref><ref>{{Cite news|title = New evidence suggests a ninth planet lurking at the edge of the solar system|url = https://www.washingtonpost.com/news/speaking-of-science/wp/2016/01/20/new-evidence-suggests-a-ninth-planet-lurking-at-the-edge-of-the-solar-system/|newspaper = The Washington Post|date = 2016-01-20|access-date = 2016-01-20|language = en|first = Joel|last = Achenbach|first2 = Rachel|last2 = Feltman}}</ref> ===Waarskynlikheid=== Selfs sonder swaartekragbewyse het Mike Brown, die ontdekker van Sedna, gereken Sedna se wentelperiode van 12&nbsp;000 jaar alleen dui op die bestaan van ’n aardgrootte-voorwerp anderkant Neptunus. Sedna se wentelbaan is so eksentriek dat dit vir net ’n klein deel van sy wentelperiode naby die Son is, waar dit maklik waargeneem kan word. Dit beteken dat, tensy sy ontdekking ’n uiters groot toeval was, daar moontlik nog talle voorwerpe met rofweg Sedna se deursnee in die omgewing van sy wentelbaan ontdek sal kan word.<ref>{{cite journal | author1 = M.E. Brown | author2 = C. Trujillo | author3 = D. Rabinowitz | last-author-amp = yes | title = Discovery of a Candidate Inner Oort Cloud Planetoid | url = https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2004-12-10_617_1/page/645 | journal = Astrophysical Journal | arxiv = astro-ph/0404456 | date=2004 | volume=617 | issue = 1 | pages=645–649 | doi=10.1086/422095 | bibcode=2004ApJ...617..645B}}</ref> Mike Brown het opgemerk: "Sedna is sowat driekwart so groot soos Pluto. As daar 60 voorwerpe driekwart so groot soos Pluto [daar buite] is, dan is daar moontlik 40 voorwerpe so groot soos {{nowrap|Pluto...}} As daar 40 voorwerpe so groot soos Pluto is, dan is daar moontlik 10 wat twee keer so groot soos Pluto is. Daar is moontlik drie of vier wat drie keer so groot soos Pluto is, en die grootste van hierdie {{nowrap|voorwerpe...}} is moontlik so groot soos Mars of die Aarde."<ref name=wgbh>{{cite web|title=Lowell Lectures in Astronomy |author=Mike Brown |publisher=WGBH |url=http://forum.wgbh.org/wgbh/forum.php?lecture_id=3710 |date=2007 |access-date=2008-07-13 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080103202810/http://forum.wgbh.org/wgbh/forum.php?lecture_id=3710 |archive-date=2008-01-03 |df= }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=WHNO079G1i8&t=3135|title=Pluto, Eris, and the Dwarf Planets of the Outer Solar System - talk by Mike Brown - the argument about dwarf planet sizes beyond Neptune is 50 minutes into his talk - on youtube (the WGBH link doesn't work)|last=Smithsonian|date=|access-date=2 Januarie 2019|via=YouTube}}</ref><ref>{{Cite web | url=https://www.space.com/37295-possible-planet-10.html | title=Planet 10? Another Earth-Size World May Lurk in the Outer Solar System}}</ref> Volgens hom sal so ’n voorwerp as dit ontdek word egter steeds ’n [[dwergplaneet]] wees volgens die huidige definisie, al is dit amper so groot soos die Aarde, want dit sou nie sy omgewing skoon genoeg gevee het nie.<ref name=wgbh/> ===Kuiperkrans en "Planeet Tien"=== [[Beeld:Kuiper belt oort cloud.svg|thumb|200px|links|’n Kunstenaar se voorstelling van die [[Oortwolk]] en [[Kuipergordel]] (inlas).]] Die idee van ’n moontlike trans-Neptunus-planeet het ook ontwikkel om die sogenaamde [[Kuipergordel#Kuiperkrans|Kuiperkrans]]. Die Kuipergordel eindig skielik op ’n afstand van 48&nbsp;AE van die Son af. Brunini en Melita het gespekuleer dat dié skielike einde toegeskryf kan word aan die bestaan van ’n voorwerp met ’n massa van tussen dié van Mars en die Aarde wat verder as 48&nbsp;AE lê.<ref name=Brunini2002>{{cite journal|author=A. Brunini|author2=M. D. Melita|last-author-amp=yes|title= The Existence of a Planet beyond 50 AU and the Orbital Distribution of the Classical Edgeworth–Kuiper-Belt Objects |journal= Icarus |date=2002 |volume= 160|issue=1 |pages= 32–43 |doi= 10.1006/icar.2002.6935 |bibcode= 2002Icar..160...32B|hdl=11336/37037}}</ref> Die teenwoordigheid van ’n voorwerp met dieselfde massa as Mars in ’n ronde wentelbaan by 60&nbsp;AE lei egter tot ’n populasie van trans-Neptunus-voorwerpe wat nie met waarnemings ooreenstem nie. Dit sou byvoorbeeld die [[plutino]]-populasie in ’n groot mate uitgewis het.<ref name=lykawka/> Sterrekundiges het nog nie die moontlikheid uitgesluit van ’n voorwerp met dieselfde massa as die Aarde wat verder as 100&nbsp;AE lê en ’n eksentrieke wentelbaan met ’n groot helling het nie. Rekenaarsimulasies deur Patryk Lykawka van die Kobe-universiteit dui daarop dat ’n voorwerp met ’n massa van tussen 0,3 en 0,7&nbsp;M_⊕ wat vroeg in die Sonnestelsel se bestaan deur Neptunus na buite gewerp is en wat tans in ’n langwerpige wentelbaan tussen 101 en 200&nbsp;AE van die Son af is, die Kuiperkrans en die vreemde afsondering van voorwerpe soos Sedna en {{mpl|2012 VP|113}} kan verduidelik.<ref name=lykawka>{{cite journal | author= P. S. Lykawka | author2= T. Mukai | last-author-amp= yes | title=An Outer Planet Beyond Pluto and the Origin of the Trans-Neptunian Belt Architecture | url= https://archive.org/details/sim_astronomical-journal_2008-04_135_4/page/1161 | journal= Astronomical Journal |date= 2008 |volume= 135 | issue= 4 |pages= 1161–1200 | doi=10.1088/0004-6256/135/4/1161 | arxiv=0712.2198 | bibcode=2008AJ....135.1161L}}</ref> Hoewel sommige sterrekundiges soos Renu Malhotra en David Jewitt dié voorstel versigtig ondersteun het, het ander soos Alessandro Morbidelli dit afgeskiet as "vergesog".<ref name=planetx/> In 2017 het Malhotra en Kat Volk geargumenteer dat ’n onverwagte wisseling in die baanhellings van KGV's verder as die krans by 50&nbsp;AE ’n bewys is van ’n moontlike Marsgrootte-planeet van dalk tot 2,4&nbsp;M_⊕ wat aan die rand van die Sonnestelsel voorkom. Baie nuusbronne het daarna verwys as "Planeet Tien".<ref name="NSW-20170623">{{cite news |last=Osbourne |first=Hannah |title=Forget Planet 9 - There's Evidence Of A Tenth Planet Lurking At The Edge Of The Solar System |url=http://www.newsweek.com/planet-10-lurking-edge-solar-system-628517 |date=23 Junie 2017 |work=Newsweek |access-date=23 Junie 2017 }}</ref><ref name="ARX-20170619">{{cite journal |last1=Volk |first1=Kathryn |last2=Malhotra |first2=Renu |title=The curiously warped mean plane of the Kuiper belt |arxiv=1704.02444 |doi=10.3847/1538-3881/aa79ff |volume=154 |issue=2 |journal=The Astronomical Journal |page=62|bibcode = 2017AJ....154...62V |year=2017}}</ref><ref>https://www.space.com/37295-possible-planet-10.html</ref><ref>https://www.sciencemag.org/news/2017/06/forget-about-planet-nine-here-s-evidence-planet-10</ref> ===Ander voorgestelde planete=== [[Tyche (hipotetiese planeet)|Tyche]] is ’n hipotetiese [[gasreus]] wat volgens sommige in die Sonnestelsel se [[Oortwolk]] kan lê. Dit is in 1999 die eerste keer voorgestel deur die astrofisici John Matese, Patrick Whitman en Daniel Whitmire van die Universiteit van Louisiana in Lafayette.<ref name=Independent>{{Cite news|last = Rodgers|first = Paul|title = Up telescope! Search begins for giant new planet|newspaper = The Independent|date = 13 Februarie 2011|url =https://www.independent.co.uk/news/science/up-telescope-search-begins-for-giant-new-planet-2213119.html|access-date = 14 Februarie 2011 }}</ref> Hulle het gereken die bewys van Tyche se bestaan kan gesien word in ’n veronderstelde onewewigtigheid in die punte van oorsprong van [[Komeet#Lang periode|langperiodekomete]]. In 2013 het Matese<ref>{{cite web|url=http://www.ucs.louisiana.edu/~jjm9638/ |title=Astrophysics Homepage of John J. Matese |publisher=Ucs.louisiana.edu |date=2011-09-21 |access-date=2013-04-01}}</ref> en Whitmire<ref>{{cite web|url=http://www.ucs.louisiana.edu/~dpw9254/ |title=Daniel P. Whitmire |publisher=Ucs.louisiana.edu |access-date=2013-04-01}}</ref> die komeetdata herbeoordeel en opgemerk dat Tyche, as dit bestaan, opspoorbaar sou wees in die argief van data wat deur Nasa se WISE-teleskoop versamel is.<ref name="WISE">{{cite web |date=2011-02-18 |title=Can WISE Find the Hypothetical 'Tyche'? |publisher=NASA/JPL |author=Whitney Clavin |url=http://www.jpl.nasa.gov/news/news.cfm?release=2011-060 |access-date=2011-02-19 |archive-date=2012-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120117110722/http://www.jpl.nasa.gov/news/news.cfm?release=2011-060 |url-status=dead }}</ref> In 2014 het Nasa aangekondig die WISE-opname sluit enige moontlike voorwerp met Tyche se eienskappe uit, wat daarop dui dat Tyche soos deur Matese, Whitman en Whitmire voorgestel, nie bestaan nie.<ref name="NASA-20140307">{{cite web |last1=Clavin |first1=Whitney |last2=Harrington |first2=J.D. |title=NASA's WISE Survey Finds Thousands of New Stars, But No 'Planet X' |url=http://www.jpl.nasa.gov/news/news.php?release=2014-075 |date=7 Maart 2014 |work=[[Nasa]] |access-date=7 Maart 2014 }}</ref><ref name="MateseWhitmire2011">{{Cite journal | title=Persistent evidence of a jovian mass solar companion in the Oort cloud | last1=Matese|first1=John J.|last2=Whitmire|first2=Daniel P.| journal=Icarus | date=2011 | volume=211 | issue=2 | pages=926–938 | doi=10.1016/j.icarus.2010.11.009|arxiv=1004.4584 | bibcode=2011Icar..211..926M}}</ref><ref>{{cite news|last=Helhoski|first=Anna|title=News 02/16/11 Does the Solar System Have Giant New Planet?|url=http://norwalk.dailyvoice.com/news/does-solar-system-have-giant-new-planet|access-date=10 Julie 2012|newspaper=The Norwalk Daily Voice}}</ref> Volgens die oligargteorie van planeetvorming was daar in die vroeë stadiums van die Sonnestelsel se [[evolusie]] honderde planeetgrootte-voorwerpe, bekend as oligarge. In 2005 het die sterrekundige Eugene Chiang gespekuleer dat hoewel sommige van hierdie oligarge die planete geword het wat ons vandag ken, die meeste deur swaartekragwisselwerkings na buite gewerp sou gewees het. Sommige is dalk heeltemal uit die Sonnestelsel geskiet en het [[dwaalplanete]] geword, terwyl ander in ’n halo om die Sonnestelsel sal wentel, met wentelperiodes van miljoene jare. Dié halo sal lê tussen 1&nbsp;000 en 10&nbsp;000&nbsp;AE van die Son af, of tussen ’n derde en dertiende van die afstand na die Oortwolk.<ref>''New Scientist'', 23 Julie 2005, uitg. 2509, [https://www.newscientist.com/article/mg18725091.500-farout-worlds-just-waiting-to-be-found.html Far-out worlds, just waiting to be found]</ref> In Desember 2015 het sterrekundiges by die [[Europese Suidelike Sterrewag#Atacama Large Millimeter/submillimeter Array|ALMA-interferometer]] in [[Chili]] ’n kort reeks 350&nbsp;GHz-pulse waargeneem. Volgens hulle kon die oorsprong óf ’n reeks onafhanklike bronne gewees het óf ’n enkele vinnig bewegende bron. Hulle het besluit laasgenoemde is die waarskynlikste en het na aanleiding van sy spoed uitgewerk dat as die voorwerp aan die Son gebonde is, dit sowat 12 tot 25&nbsp;AE ver sou lê en ’n deursnee van 220 tot 880&nbsp;km (dié van ’n dwergplaneet) sou hê. Hulle het die voorwerp "Gna" genoem, na ’n vinnig bewegende boodskappergodin in die [[Nore|Noorse mitologie]].<ref name=sciam>{{cite magazine|title=Astronomers Skeptical Over "Planet X" Claims|author=Lee Billings|url=http://www.scientificamerican.com/article/astronomers-skeptical-over-planet-x-claims/|magazine=Scientific American|year=2015|access-date=2016-01-22}}</ref> As dit egter ’n dwaalplaneet was wat nie aan die Son gebonde was nie, kon dit so ver as 4&nbsp;000&nbsp;AE weg gewees het, en baie groter.<ref name=alma>{{cite arXiv|title=The serendipitous discovery of a possible new solar system object with ALMA|author1=Wouter Vlemmings|author2=S. Ramstedt|author3=M. Maercker|author4=B. Davidsson|eprint=1512.02650|date=8 Desember 2015|class=astro-ph.SR}}</ref> Die verslag is nooit amptelik aanvaar nie en is onttrek totdat die resultate bevestig is.<ref name=alma/> Wetenskaplikes was meestal skepties oor die waarneming. Mike Brown se kommentaar was: "As dit waar is dat ALMA per ongeluk ’n massiewe voorwerp in die buitenste Sonnestelsel ontdek het in sy klein, klein, klein sigveld, sou dit daarop dui dat daar iets soos 200&nbsp;000 aardgrootte-planete in die buitenste Sonnestelsel {{nowrap|is...}} Selfs beter; ek het nou net besef as daar so baie aardgrootte-planete bestaan het, sou dit die hele Sonnestelsel gedestabiliseer het en sou ons almal gesterf het."<ref name=sciam/> ==Beperkings op nog planete== Die volgende waarnemings beperk tans die massa en afstand van enige moontlike verdere planete in die Sonnestelsel: *’n Ontleding van [[Infrarooi#Verdeling van die infrarooiband|middel-infrarooi]]-waarnemings met die WISE-teleskoop het die moontlikheid uitgesluit van enige voorwerp so groot soos Saturnus (95&nbsp;M_⊕) tot by 10&nbsp;000&nbsp;AE, en enige voorwerp so groot soos Jupiter of groter tot by 26&nbsp;000&nbsp;AE.<ref name="Luhman2014"/> WISE versamel steeds nuwe data en Nasa het die publiek genooi om die data te help deursoek vir bewyse van planete verder as hierdie perke deur middel van die burgerwetenskapprojek "Backyard Worlds: Planet 9".<ref name="CNN-NASA-Search-Worlds">{{cite news|title=NASA wants you to help find a new planet|url=http://edition.cnn.com/2017/02/16/us/nasa-search-worlds-trnd/index.html|work=CNN|date=16 Februarie 2017|access-date=11 Maart 2018}}</ref> *Met moderne data oor die perheliums van Saturnus, die Aarde en Mars het Lorenzo Iorio tot die gevolgtrekking gekom dat enige onbekende planeet met ’n massa van 0,7&nbsp;M_⊕ verder as 350 tot 400&nbsp;AE moet lê; enigeen met ’n massa van 2&nbsp;M_⊕ verder as 496 tot 570&nbsp;AE en een met ’n massa van 15&nbsp;M_⊕ verder as 970 tot 1&nbsp;111&nbsp;AE.<ref name=Iorio2014>{{cite journal|author=L. Iorio|title=Planet X revamped after the discovery of the Sedna-like object 2012 VP113?|journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society: Letters|doi=10.1093/mnrasl/slu116|bibcode=2014MNRAS.444L..78I|volume=444|pages=L78–L79|arxiv=1404.0258|year=2014}}</ref> In navorsing deur ’n ander groep sterrekundiges wat ’n meer omvattende model van die Sonnestelsel gebruik het, is bevind Iorio se gevolgtrekkings is net gedeeltelik korrek. Hulle ontleding van [[Cassini-Huygens|Cassini]]-data oor Saturnus se wentelbaan het hulle oortuig dat ’n planeet met die eienskappe van Batygin en Brown se Planeet Nege sou kon voorkom by 630&nbsp;AE van die Son af.<ref>{{cite journal |title=Constraints on the location of a possible 9th planet derived from the Cassini data |journal=Astronomy and Astrophysics |arxiv=1602.06116 |first1=A |last1=Fienga |first2=J |last2=Laskar |first3=H |last3=Manche |first4=M |last4=Gastineau |date=23 Februarie 2016 |doi=10.1051/0004-6361/201628227 |volume=587 |page=L8 |bibcode=2016A&A...587L...8F}}</ref> ==Sien ook== *[[Portaal:Sterrekunde|Sterrekundeportaal]] ==Verwysings== {{Verwysings|2}} ==Bibliografie== * {{cite book |title= Planet Quest: The Epic Discovery of Alien Solar Systems |url= https://archive.org/details/planetquestepicd0000cros | author=Ken Croswell |location= New York |publisher= The Free Press |date= 1997 |isbn= 978-0-684-83252-4 }} * {{cite book | title= Planets Beyond: Discovering the Outer Solar System | url= https://archive.org/details/planetsbeyonddis0000litt_f4b9 | author=Mark Littman |location= New York |date=1990 |isbn= 978-0-471-51053-6 | publisher=Wiley }} * {{cite book | title= The Hunt for Planet X: New Worlds and the Fate of Pluto | url= https://archive.org/details/huntforplanetxne0000schi | author=Govert Schilling |location= New York |date=2009 |isbn= 978-0-387-77804-4 | publisher=Springer }} * {{cite journal|title=The Search for the Ninth Planet, Pluto |author= Clyde W. Tombaugh |date= 1946 |journal= Astronomical Society of the Pacific Leaflets |volume= 5|issue= 209 |pages= 73–80| bibcode= 1946ASPL....5...73T}} ==Nog leesstof== * {{cite journal | author = E. Myles Standish, Jr. |title= Planet X: No Dynamical Evidence in the Optical Observations | journal= Astronomical Journal |date=Mei 1993 | volume = 105 |issue= 5 |pages= 2000–2006 | doi = 10.1086/116575 | bibcode= 1993AJ....105.2000S}} * {{cite journal |title = Planet X: A Myth Exposed |url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_1993-05-06_363_6424/page/18 |author= Gerald D. Quinlan |journal= Nature |volume= 363 |issue= 6424 |date= 6 Mei 1993 |pages= 18–19 |doi= 10.1038/363018b0|bibcode = 1993Natur.363...18Q }} * {{cite journal |title= Periodic Comet Showers and Planet X |url= https://archive.org/details/sim_nature-uk_1985-01-03_313_5997/page/36 |author= Daniel P. Whitmire |author2= John J. Matese |last-author-amp= yes |journal= Nature |volume= 313 |issue= 5997 |date= 3 Januarie 1985 |pages= 36–38 |doi= 10.1038/313036a0|bibcode = 1985Natur.313...36W }} * {{cite web|url=http://www8.nationalacademies.org/astro2010/DetailFileDisplay.aspx?id=288|title=Next steps in understanding the outer solar system: A whitepaper submitted to the 2010 Decadal Survey Committee|last=Jones|first=R. L.|display-authors=4|author2=M. E. Brown |author3=P. A. Abell |author4=A. C. Becker |author5=A. Harris |author6=Z. Ivezic |date=2009|publisher=Submission to the National Academy of Sciences Board on Physics and Astronomy|access-date=2009-04-10|format=PDF}} ==Skakels== * [https://www.youtube.com/watch?v=xGfv3Oay_pY "Planet X Discovered??" deur PBS SpaceTime] * [http://www.nineplanets.org/hypo.html#planetx SEDS oor Planeet X] * Andrew Coates se eenvoudige opsomming van [http://theconversation.com/claims-about-new-planets-that-turned-out-to-be-wrong-and-why-planet-nine-may-be-different-53573 die geskiedenis van die soeke na en eise oor Planeet&nbsp;X] {{vertaaluit| taalafk = en | il = Planets beyond Neptune}} {{PlaneteSon}} {{Normdata}} [[Kategorie:Hipotetiese planete]] 9hqyltpcp6b0zf8jkwlf05tl7z7rgb7 0 310970 2976704 2620655 2026-10-08T05:40:52Z ~2026-54143-59 215832 2976704 wikitext text/x-wiki [[Beeld:Kuiper belt oort cloud.svg|thumb|240px|’n Kunstenaar se voorstelling van die [[Oortwolk]] en [[Kuipergordel]] (inlas).]] '''Tyche''' is ’n hipotetiese [[gasreus]] wat in die [[Sonnestelsel]] se [[Oortwolk]] kan lê. Dit is in 1999 die eerste keer voorgestel deur die astrofisici John Matese, Patrick Whitman en Daniel Whitmire van die Universiteit van Louisiana in Lafayette.<ref name=Independent>{{Cite news|last = Rodgers|first = Paul|title = Up telescope! Search begins for giant new planet|newspaper = The Independent|date = 13 Februarie 2011|url =https://www.independent.co.uk/news/science/up-telescope-search-begins-for-giant-new-planet-2213119.html|access-date = 14 Februarie 2011 }}</ref> Hulle het gereken die bewys van Tyche se bestaan kan gesien word in ’n veronderstelde onewewigtigheid in die punte van oorsprong van [[Komeet#Lang periode|langperiodekomete]]. In 2013 het Matese<ref>{{cite web|url=http://www.ucs.louisiana.edu/~jjm9638/ |title=Astrophysics Homepage of John J. Matese |publisher=Ucs.louisiana.edu |date=2011-09-21 |access-date=2013-04-01}}</ref> en Whitmire<ref>{{cite web|url=http://www.ucs.louisiana.edu/~dpw9254/ |title=Daniel P. Whitmire |publisher=Ucs.louisiana.edu |access-date=2013-04-01}}</ref> die komeetdata herbeoordeel en opgemerk dat Tyche, as dit bestaan, opspoorbaar sou wees in die argief van data wat deur [[Nasa]] se [[WISE-teleskoop]] versamel is.<ref name="WISE">{{cite web |date=2011-02-18 |title=Can WISE Find the Hypothetical 'Tyche'? |publisher=NASA/JPL |author=Whitney Clavin |url=http://www.jpl.nasa.gov/news/news.cfm?release=2011-060 |access-date=2011-02-19 |archive-date=2012-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120117110722/http://www.jpl.nasa.gov/news/news.cfm?release=2011-060 |url-status=dead }}</ref> In 2014 het Nasa aangekondig die WISE-opname sluit enige moontlike voorwerp met Tyche se eienskappe uit, wat daarop dui dat Tyche soos deur Matese, Whitman en Whitmire voorgestel, nie bestaan nie.<ref name="NASA-20140307">{{cite web |last1=Clavin |first1=Whitney |last2=Harrington |first2=J.D. |title=NASA's WISE Survey Finds Thousands of New Stars, But No 'Planet X' |url=http://www.jpl.nasa.gov/news/news.php?release=2014-075 |date=7 Maart 2014 |work=[[Nasa]] |access-date=7 Maart 2014 }}</ref><ref name="MateseWhitmire2011">{{Cite journal | title=Persistent evidence of a jovian mass solar companion in the Oort cloud | last1=Matese|first1=John J.|last2=Whitmire|first2=Daniel P.| journal=Icarus | date=2011 | volume=211 | issue=2 | pages=926–938 | doi=10.1016/j.icarus.2010.11.009|arxiv=1004.4584 | bibcode=2011Icar..211..926M}}</ref><ref>{{cite news|last=Helhoski|first=Anna|title=News 02/16/11 Does the Solar System Have Giant New Planet?|url=http://norwalk.dailyvoice.com/news/does-solar-system-have-giant-new-planet|access-date=10 Julie 2012|newspaper=The Norwalk Daily Voice}}</ref> ==Geskiedenis== Matese, Whitman en Whitmire het die bestaan van die planeet in 1999 die eerste keer voorgestel,<ref name=Matese2002/> gebaseer op waarnemings van die [[wentelbane]] van langperiodekomete. Die meeste [[sterrekundige]]s stem saam dat langperiodekomete (dié met ’n wentelperiode van duisende tot miljoene jare) ’n rofweg isotropiese verspreiding het; dit beteken hulle kom lukraak vanuit enige punt in die lug.<ref name=book/> Omdat komete [[Vlugtigheid (planetologie)|vlugtig]] is en mettertyd verbrokkel, glo sterrekundiges hulle bring die grootste deel van hulle bestaan deur in ’n sferiese wolk tienduisende [[astronomiese eenhede]] (AE) van ons af bekend as die Oortwolk.<ref name=book/> Matese en Whitmire het egter beweer hulle kom nie vanuit lukrake punte in die lug nie, soos algemeen geglo word, maar dat hulle wentelbane saamgetros is in ’n strook wat [[Baanhelling|skuins lê]] met betrekking tot die [[Sonnebaan|wentelvlak van die planete]]. So ’n sameklossing kan verduidelik word as hulle versteur word deur ’n onsigbare voorwerp minstens so groot soos [[Jupiter]], moontlik ’n [[bruindwerg]], wat in die buitenste deel van die Oortwolk lê.<ref name=Murray1999/><ref name=Matese1999/> Hulle het ook gemeen so ’n voorwerp kan die uitsonderlike wentelbaan van die [[trans-Neptunus-voorwerp]] [[90377 Sedna|Sedna]] verduidelik.<ref name=Matese2005/> Die getal komete wat hulle as voorbeeld gebruik het, was egter klein en die resultate was onafdoende.<ref name="BadAstronomy"/> ==Wentelbaan== Whitmire en Matese het gespekuleer dat Tyche se wentelbaan sowat 500 keer so ver van die [[Son]] af was as dié van [[Neptunus]]: sowat 15&nbsp;000&nbsp;AE, of 2,2&nbsp;x&nbsp;10¹²&nbsp;km. Dit is ’n bietjie minder as ’n kwart [[ligjaar]]. Dit is reg in die Oortwolk, waarvan die grens op sowat 50&nbsp;000&nbsp;AE geraam word. Dit sou ’n wentelperiode van rofweg 1,8&nbsp;miljoen jaar hê.<ref name=period/> ’n Mislukte soektog deur ouer data van die Infrarooi- Astronomiese Satelliet ([[IRAS]]) het daarop gedui ’n voorwerp met ’n massa van 5&nbsp;Jupitermassas (M_J) sal op ’n afstand van meer as 10&nbsp;000&nbsp;AE moet lê.<ref name="MateseWhitmire2011"/> So ’n planeet sou op ’n ander vlak as die [[sonnebaan]] wentel<ref name="UL"/> en sou moontlik in ’n wyedubbelplaneet-wentelbaan gewees het toe dit gevorm het.<ref name="MateseWhitmire2011"/> Wye dubbelplanete kan vorm deur vasvanging tydens die verval van die [[sterreswerm]] waarin ’n [[ster]] ontstaan het.<ref name="MateseWhitmire2011"/> ==Massa== [[Beeld:Brown Dwarf Comparison 2020.png|thumb|240px|’n Algemene vergelyking tussen die groottes van die Son, ’n [[Rooidwerg|ster met ’n lae massa]], ’n [[bruindwerg]] en die planete [[Jupiter]] en [[Aarde]].]] In 2011 het Whitmire en Matese gespekuleer die hipotetiese planeet kan ’n [[massa]] van tot 4&nbsp;M_J hê, en ’n relatief hoë [[temperatuur]] van sowat 200&nbsp;[[Kelvin|K]] (73&nbsp;°C)<ref name="MateseWhitmire2011"/> as gevolg van oorblywende hitte vanweë sy vorming asook [[Kelvin-Helmholtz-meganisme|Kelvin-Helmholtz-verhitting]]. Die massa sou nie groot genoeg gewees het vir [[kernfusie]]reaksies in sy binnekant nie – dit is ’n proses wat voorkom in voorwerpe met ’n massa van meer as 13&nbsp;M_J. Hoewel Tyche ’n groter massa as Jupiter sou hê, sou dit min of meer so groot soos Jupiter gewees het omdat [[druk]] veroorsaak dat swaar [[gasreus]]e net in digtheid toeneem relatief tot hulle massa, en nie in grootte nie.<ref name=Spiegel2011>{{cite journal |last=Spiegel |first=David S. |author2=Burrows, Adam |author3=Milson, John A. |title=The Deuterium-Burning Mass Limit for Brown Dwarfs and Giant Planets |journal=The Astrophysical Journal |volume=727 |issue=1 |year=2011 |doi=10.1088/0004-637X/727/1/57 |arxiv=1008.5150 |pages=57 |bibcode=2011ApJ...727...57S }}</ref> As Tyche ontdek sou word, sou dit na verwagting teen einde 2013 gewees het en sou dit ’n massa van net 1 tot 2&nbsp;M_J gehad het.<ref name="Forbes2013-03"/> ==WISE-sending== Die WISE-ruimteteleskoop het ’n [[infrarooi]]-ondersoek van die hele lugruim voltooi, onder meer van streke waar Whitmire en Matese verwag het Tyche ontdek wou word.<ref name="MateseWhitmire2011"/> Op 14 Maart 2012 is die eerste katalogus van die WISE-sending uitgereik.<ref name="fullrelease"/> Die resultate van die tweede opname (AllWISE) is einde 2013 bekend gemaak.<ref name=wright>[http://www.astro.ucla.edu/~wright/WISE/ Wide-field Infrared Survey Explorer]</ref> Op 7 Maart 2014 het Nasa berig die WISE-teleskoop het enige moontlikheid van ’n voorwerp so groot soos [[Saturnus]] tot by 10&nbsp;000&nbsp;AE en een so groot soos Jupiter tot by 26&nbsp;000&nbsp;AE uitgesluit.<ref name="NASA-20140307"/><ref name="Luhman2014"/> ==Sien ook== * [[Planeet Nege]] * [[Planete anderkant Neptunus]] ==Verwysings== {{Verwysings|30em|verwysings= <ref name="BadAstronomy">{{Cite news|last = Plait|first = Phil|title = No, there’s no proof of a giant planet in the outer Solar System|newspaper = Discovery Magazine|date = 14 Februarie 2011|url = http://blogs.discovermagazine.com/badastronomy/2011/02/14/no-theres-no-proof-of-a-giant-planet-in-the-outer-solar-system/#more-28256|accessdate = 15 Februarie 2011|archive-date = 16 April 2016|archive-url = https://web.archive.org/web/20160416222414/http://blogs.discovermagazine.com/badastronomy/2011/02/14/no-theres-no-proof-of-a-giant-planet-in-the-outer-solar-system/#more-28256|url-status = dead}}</ref> <ref name=Matese2002>{{Cite journal|title=Continuing Evidence of an Impulsive Component of Oort Cloud Cometary Flux|volume=500|pages=309|first1=John J.|last1=Matese|first2=Jack J.|last2=Lissauer|journal=University of Louisiana at Lafayette, and NASA Ames Research Center|url=http://www.ucs.louisiana.edu/~jjm9638/acm2002/acm2002_05_06.pdf|date=6 Mei 2002|accessdate=March 21, 2008|bibcode=2002ESASP.500..309M}}</ref> <ref name=book> {{cite book | author=Harold F. Levison | author2=Luke Donnes | chapter=Comet Populations and Cometary Dynamics | editor=Lucy Ann Adams McFadden | editor2=Lucy-Ann Adams | editor3=Paul Robert Weissman | editor4=Torrence V. Johnson | date=2007 | title=Encyclopedia of the Solar System | pages=[https://archive.org/details/encyclopediaofso0000unse_u6d1/page/575 575–588] | edition=2de | publisher=Academic Press | location=Amsterdam; Boston | isbn=978-0-12-088589-3 | url=https://archive.org/details/encyclopediaofso0000unse_u6d1/page/575 }}</ref> <ref name=Murray1999>{{Cite journal |first= John B. |last= Murray |title= Arguments for the Presence of a Distant Large Undiscovered Solar System Planet |journal= Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |date= 1999 |volume= 309 |issue= 1 |pages= 31–34 |laysource= Houston Chronicle |lay-url= http://www.chron.com/content/interactive/space/astronomy/news/1999/solarsys/991012.html |laydate= 11 Oktober 1999 |doi= 10.1046/j.1365-8711.1999.02806.x |bibcode= 1999MNRAS.309...31M |doi-access= free |archive-date= 13 Februarie 2008 |archive-url= https://web.archive.org/web/20080213113342/http://www.chron.com/content/interactive/space/astronomy/news/1999/solarsys/991012.html |url-status= dead }}</ref> <ref name=Matese1999>{{Cite journal |first1= John J.|last1=Matese|first2=Patrick G.|last2=Whitman|first3=Daniel P .|last3=Whitmire | title = Cometary Evidence of a Massive Body in the Outer Oort Clouds |journal= Icarus |date= 1999 |volume= 141 |pages= 354 | doi = 10.1006/icar.1999.6177 |bibcode=1999Icar..141..354M |issue= 2}}</ref> <ref name=Matese2005>{{cite journal|title= A Widebinary Solar Companion as a Possible Origin of Sedna-like Objects|first1=John J.|last1=Matese|first2=Daniel P.|last2=Whitmire|first3=Jack J.|last3=Lissauer|journal=Earth, Moon, and Planets|volume=97|issue=3–4|pages=459–470|date=2006|doi= 10.1007/s11038-006-9078-6|bibcode = 2005EM&P...97..459M }}</ref> <ref name=period>{{cite web|title=Orbital period of a planet at a distance of 15000 AU with a circular orbit |url=http://www.calctool.org/CALC/phys/astronomy/planet_orbit|accessdate=15 Februarie 2011}}</ref> <ref name="UL">{{cite web |date=February 14, 2011 |title=Have UL Physicists Identified a New Planet? |publisher=University of Louisiana |url=http://ultoday.com/node/3076 |accessdate=February 16, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150801125628/http://ultoday.com/node/3076 |archive-date=1 Augustus 2015 |url-status=dead }}</ref> <ref name="fullrelease">{{cite web |url=http://www.jpl.nasa.gov/news/news.cfm?release=2012-072 |title=NASA Releases New WISE Mission Catalog of Entire Infrared Sky |publisher=NASA/JPL |date=14 Maart 2012 |accessdate=15 Maart 2012 |archive-date= 4 Junie 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120604151306/http://www.jpl.nasa.gov/news/news.cfm?release=2012-072 |url-status=dead }}</ref> <ref name="Forbes2013-03">{{cite web |date=31 Maart 2013 |title=Sun May Still Have Low-Mass Solar Companion, Say Astrophysicists Searching NASA WISE Mission Data |publisher=Forbes |author=Bruce Dorminey |url=https://www.forbes.com/sites/brucedorminey/2013/03/31/sun-may-still-have-low-mass-solar-companion-say-astrophysicists-searching-nasa-wise-mission-data/ |accessdate=1 April 2013}}</ref> <ref name="Luhman2014">{{cite journal |last=Luhman |first=K. L. |title=A Search for a Distant Companion to the Sun with the Wide-field Infrared Survey Explorer |journal=The Astrophysical Journal |volume=781 |issue=1 |pages=4 |date=2014 |doi=10.1088/0004-637X/781/1/4 |bibcode= 2014ApJ...781....4L}}</ref> }} ==Skakels== {{vertaaluit| taalafk = en | il = Tyche (hypothetical planet)}} {{Normdata}} [[Kategorie:Hipotetiese planete]] 5q43b1lbki7yqj2w4x6i1z6o9gsksh0 0 310999 2976705 2969292 2026-10-08T05:41:00Z ~2026-54143-59 215832 2976705 wikitext text/x-wiki [[Beeld:NGC4676.jpg|thumb|320px|Die [[NGC 4676|Muis-sterrestelsels]], NGC 4676.]] ’n '''Galaktiese gety''' is ’n getykrag wat ondervind word deur voorwerpe wat beïnvloed word deur die [[swaartekrag]]veld van ’n [[sterrestelsel]] soos die [[Melkweg]]. Spesifieke gevalle van galaktiese getye kan gesien word by botsings tussen sterrestelsels, die versteuring van ’n [[dwergsterrestelsel]] (of satellietstelsel) en die Melkweg se invloed op die [[Oortwolk]] van die [[Sonnestelsel]]. ==Uitwerking op ander sterrrestelsels== {{Hoofartikel|Interaktiewe sterrestelsel}} ===Botsings tussen sterrestelsels=== [[Beeld:NGC40384039 large.jpg|thumb|200px|Die lang getysterte van die botsende [[Antenne-sterrestelsels]].]] Getyekragte hang af van die hellingshoek van ’n swaartekragveld, eerder as sy sterkte – daarom is galaktiese getykragte gewoonlik beperk tot die onmiddellike omgewing van ’n sterrestelsel. Twee groot sterrestelsels wat bots of naby mekaar verbybeweeg, sal aan baie groot getykragte onderworpe wees, en dit is die treffendste demonstrasie van galaktiese getye aan die werk. Twee interaktiewe sterrestelsels sal selde (indien ooit) kop aan kop bots. Die getyekragte sal elke sterrestelsel verwring met ’n as langs wat rofweg na en weg van die ander stelsel wys. Terwyl die twee stelsels vir ’n kort ruk om mekaar draai, sal die versteurde streke weggetrek word van elk van die stelsels en lang '''getysterte''' in die intergalaktiese ruimte vorm. Sulke sterte is gewoonlik in ’n groot mate gerond. As ’n stert reguit lyk, word dit waarskynlik reg van die kant af gesien. Die sterre en gas in die sterte sal van die maklik verwringbare galaktiewe skyf van een of albei voorwerpe weggetrek word eerder as van die swaartekraggebonde galaktiese sentrums.<ref name="toomre72">{{cite journal|title=Galactic Bridges and Tails|url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1972-12-01_178_2/page/n346|author1=Toomre A. |author2=Toomre J. |journal=The Astrophysical Journal|volume=178|pages=623–666|date=1972|bibcode=1972ApJ...178..623T|doi=10.1086/151823 }}</ref> Twee baie prominente voorbeelde van botsings wat getysterte vorm, is die [[NGC 4676|Muis-]] en die [[Antenne-sterrestelsels]]. Net soos die [[Maan]] twee [[gety|hooggetye]] aan weerskante van die [[Aarde]] veroorsaak, so skep ’n galaktiese gety twee arms in die galaktiese metgesel. Terwyl ’n groot stert sal vorm as die versteurde sterrestelsel se massa net so groot of kleiner as die ander stelsel is, sal die stert klein wees as sy massa groter is. In laasgenoemde geval sal die hoofarm, soms ’n "brug" genoem, groter wees.<ref name="toomre72"/> Dit is gewoonlik moeiliker om ’n getybrug te sien as ’n getystert. Eerstens sal die brug deur die verbygaande sterrestelsel of die samesmeltende sterrestelsels geabsorbeer word; dit sal maak dat die brug vir ’n korter tyd sigbaar sal wees as ’n tipiese groot stert. Tweedens sal die brug gedeeltelik verberg wees vir ’n waarnemer as die een stelsel voor die ander een lê. Saam maak hierdie verskynsels dit moeilik om te sien waar die een stelsel eindig en die ander een begin. Nog skaarser is getylusse, waar die los punt van ’n stert weer by die hoofstelsel aansluit.<ref>{{cite journal|title=NGC 3310 and its tidal debris: remnants of galaxy evolution|author=Wehner E.H.|display-authors=etal|journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society|volume=371|issue=3|pages=1047–1056|date=2006|bibcode=2006MNRAS.371.1047W|doi=10.1111/j.1365-2966.2006.10757.x |arxiv = astro-ph/0607088 }}</ref> ===Satellietwisselwerkings=== [[Beeld:M31bobo.jpg|thumb|links|300px|Die [[Andromeda-sterrestelsel]]. Let op hoe Andromeda die buitenste arms weggestroop het van sy satellietstelsel, [[Messier 32|M32]], links bo net bo die rand van Andromeda se skyf.]] Omdat die uitwerking van getykragte die sterkste is naby ’n sterrestelsel, is satellietstelsels geneig om beïnvloed te word. So ’n krag van buite op ’n satelliet kan duidelik gesien word, insluitende rotasie (soos met die getye van die Aarde se [[Oseaan|oseane]]) of ’n onreëlmatige verhouding tussen [[massa]] en [[ligsterkte]].<ref>{{cite journal|title=Can Galactic Tides Inflate the Apparent M/L's of Dwarf Galaxies?|author1=Piatek S. |author2=Pryor C. |journal=Bulletin of the American Astronomical Society|volume=25|pages=1383|date=1993|bibcode=1993AAS...183.5701P}}</ref> Dwergsterrestelsels kan onderworpe wees aan dieselfde getystroping wat in galaktiese botsings voorkom, waar sterre en gas weggetrek word van die buitenste streke van die satelliet, waarskynlik na die groter stelsel toe. Die dwergstelsel [[Messier 32|M32]], ’n satelliet van die [[Andromeda-sterrestelsel]], het dalk sy spiraalarms verloor weens getystroping, terwyl ’n groot mate van stervorming in die oorblywende kern die gevolg kan wees van bewegings in die oorblywende [[molekulêre wolk]] wat deur getykragte veroorsaak is.<ref name="Bekkietal2001">{{cite journal | author1=Bekki, Kenji | author2=Couch, Warrick J. | author3=Drinkwater, Michael J. | author4=Gregg, Michael D. | authorlink2=Warrick Couch | title=A New Formation Model for M32: A Threshed Early-Type Spiral Galaxy? | journal=The Astrophysical Journal | date=2001 | volume=557 | issue=1 | pages=Issue 1, pp. L39–L42 | bibcode=2001ApJ...557L..39B | doi=10.1086/323075 | arxiv=astro-ph/0107117 | url=http://espace.library.uq.edu.au/view/UQ:37514/UQ37514_OA.pdf }}{{Dooie skakel|date=Desember 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> (Omdat getykragte die interstellêre gaswolke in sterrestelsels kan manipuleer, veroorsaak dit ’n groot mate van stervorming in klein satelliete.) Die stropingsmeganisme is dieselfde as by twee groot stelsels, maar die kleiner satelliet se relatief swak swaartekragveld veroorsaak dat net hy geraak word en nie die moedersterrestelsel nie. As die satelliet baie kleiner as die groter stelsel is, is die getysterte wat vorm geneig om simmetries te wees en ’n baie soortgelyke wentelbaan te volg – prakties die wentelbaan van die satelliet.<ref>{{cite journal|author1=Johnston, K.V. |author2=Hernquist, L. |author3=Bolte, M. |title=Fossil Signatures of Ancient Accretion Events in the Halo|url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1996-07-01_465_1/page/278 |journal=The Astrophysical Journal|date=1996|volume=465|pages=278|bibcode=1996ApJ...465..278J|doi=10.1086/177418 |arxiv = astro-ph/9602060 }}</ref> As die satelliet relatief groot is, kan sy eie swaartekrag die simmetrie verbeek en die sterte in verskillende rigtings laat strek. Die gevolglike stuktuur hang af van beide die massa en wentelbaan van die satelliet en die massa en struktuur van die veronderstelde [[galaktiese halo]] van die moederstelsel. Dit kan ’n manier daarstel om die [[donker materie|donkermateriepotensiaal]] van ’n sterrestelsel soos die Melkweg te ondersoek.<ref>{{cite journal |author1=Choi, J.-H. |author2=Weinberg, M.D. |author3=Katz, N. |title=The dynamics of tidal tails from massive satellites |doi=10.1111/j.1365-2966.2007.12313.x |date=2007 |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=381 |issue=3 |pages=987–1000 |arxiv=astro-ph/0702353|bibcode = 2007MNRAS.381..987C }}</ref> Ná baie omwentelings of as die dwergstelsel te naby aan die moederstelsel is, kan die dwergstelsel eindelik heeltemal ontwrig word. Dit kan dan ’n [[Sterrestroom|getystroom]] van sterre en gas om die groter liggaam vorm. Daar is al voorgestel dat die uitgebreide skywe van sterre en gas om sommige sterrestelsels, soos Andromeda, die gevolg kan wees van die algehele ontwrigting (en gevolglike samesmelting met die moederstelsel) van dwergsatelliete.<ref>{{cite journal| title=On the Formation of Extended Galactic Disks by Tidally Disrupted Dwarf Galaxies|author1=Peñarrubia J. |author2=McConnachie A. |author3=Babul A. | journal=The Astrophysical Journal| volume=650|issue=1|pages=L33–L36|date=2006|bibcode=2006ApJ...650L..33P| doi=10.1086/508656|arxiv = astro-ph/0606101 }}</ref> ==Uitwerking op liggame in ’n sterrestelsel== [[Beeld:Kuiper belt oort cloud.svg|thumb|240px|’n Voorstelling van die [[Oortwolk]].]] Getykragte is ook teenwoordig binne ’n sterrestelsel, waar hulle hellingshoeke die skuinsste is. Dit kan gevolge inhou vir die vorming van [[ster]]re en [[planeet]]stelsels. Gewoonlik sal ’n ster se swaartekrag groot wees in sy eie stelsel en sal net die verbybeweging van ander sterre moontlik die dinamika versteur. Aan die buitewyke van ’n sonnestelsel is die ster se swaartekrag egter swak en kan die invloed van galaktiese getye groot wees. In ons [[Sonnestelsel]] lê die hipotetiese [[Oortwolk]], moontlik die bron van [[Komeet#Lang periode|langperiodekomete]], in hierdie oorgangsgebied. Daar word geglo die Oortwolk is ’n uitgestrekte dop wat die Sonnestelsel omring; dit het moontlik ’n [[radius]] van meer as ’n [[ligjaar]]. Op so ’n groot afstand speel die hellingshoek van die Melkweg se swaartekragveld ’n veel merkbaarder rol. Vanweë dié hoek kan galaktiese getye ’n andersins sferiese Oortwolk vervorm en dit na die middel van die Melkweg uitrek, terwyl dit aan die kante saamgedruk word. Op dié afstand is die [[Son]] se swaartekrag swak genoeg dat hierdie klein galaktiese versteurings [[planetesimale]] uit hulle verafgeleë wentelbane kan losruk en in die rigting van die Son en planete stuur deur hulle [[Apside|perihelium]] (naaste afstand aan die Son) aansienlik te verklein.<ref>{{cite journal| title=Long-term effects of the Galactic tide on cometary dynamics| url=https://archive.org/details/sim_celestial-mechanics-and-dynamical-astronomy_2006_95_1-4/page/299| author=Fouchard M.| display-authors=etal| journal=Celestial Mechanics and Dynamical Astronomy| volume=95| issue=1–4|pages=299–326|date=2006|bibcode=2006CeMDA..95..299F| doi=10.1007/s10569-006-9027-8}}</ref> So ’n liggaam, wat bestaan uit ’n mengsel van rots en ys, sal ’n [[komeet]] word wanneer dit blootgestel word aan die groter sonstraling in die binneste Sonnestelsel. Tot 90% van alle komete met hulle oorsprong in die Oortwolk kan die gevolg van galaktiese getye wees.<ref>{{cite journal | title=Periodic variation of Oort Cloud flux and cometary impacts on the Earth and Jupiter| url=https://archive.org/details/sim_monthly-notices-of-the-royal-astronomical-society_2001-11-11_327_4/page/1367|author1=Nurmi P. |author2=Valtonen M.J. |author3=Zheng J.Q. |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society|volume=327 | issue=4|pages=1367–1376|date=2001|bibcode=2001MNRAS.327.1367N | doi=10.1046/j.1365-8711.2001.04854.x|doi-access=free}}</ref> ==Verwysings== {{Verwysings|2}} ==Skakels== {{vertaaluit| taalafk = en | il = Galactic tide}} {{Normdata}} [[Kategorie:Interaktiewe sterrestelsels]] [[Kategorie:Hemelmeganika]] 7yjwf4ph21qmppvv3locsw3nhlwwouz 0 311003 2976477 2864551 2026-10-07T12:53:40Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.6 2976477 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Lili Kraus 1971.JPG|duimnael|Kraus in 1971.]] '''Lili Kraus''' ([[3 April]] [[1903]] - [[6 November]] [[1986]]) was 'n [[Hongarye|Hongaars-gebore]] [[pianis]]. ==Biografie== Lili Kraus is in 1903 in [[Boedapest]] gebore. Haar vader was van Tsjeggiese afkoms, en haar moeder van 'n geassimileerde Joods-Hongaarse familie. Sy studeer aan die Franz Liszt Musiekakademie, en op die ouderdom van 17 skryf sy in by die Boedapest Konservatorium waar sy studeer onder [[Zoltán Kodály]] en [[Béla Bartók]]. In the 1930's sit sy haar studies voort onder Severin Eisenberger en Eduard Steuermann in [[Wene]], en [[Artur Schnabel]] in [[Berlyn]], wat haar belangstelling in die klassieke tradisie aanwakker. Lili Kraus word spoedig bekend as 'n spesialis in die musiek van [[Wolfgang Amadeus Mozart|Mozart]] en [[Ludwig van Beethoven|Beethoven]]. Haar vroeë kamermusiekopvoerings en opnames saam met die violis Szymon Goldberg help haar om kritiese lof in te oes en loods terselfdertyd haar internasionale loopbaan. In the 1930's toer sy deur [[Europa]], [[Japan]], [[Australië]] en Suid-Afrika. In 1940, tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]], onderneem Kraus 'n toer van [[Asië]], waartydens sy en haar familie in [[Java]] gevange geneem word deur Japannese magte en vanaf Junie 1943 tot Augustus 1945 deur die Japannese magte geïnterneer word. Na die oorlog vestig sy haar in [[Nieu-Seeland]] waar sy vir 'n aantal jare opvoerings en onderrig gee. Sy word 'n Nieu-Seelandse burger en sit aldaar haar loopbaan voort met uitgebreide toere. In die vroeë 1950's voer sy 'n volledige siklus van Beethoven se vioolsonates op saam met die [[viool|violis]] Henri Temianka. Sy gee vanaf 1967 tot 1983 as inwonende kunstenaar klas aan die ''Texas Christian University'' in [[Fort Worth]]. Hierna vestig sy haar in Asheville, [[Noord-Carolina]], waar sy in 1986 oorlede is. Kraus se eggenoot was Otto Mandl (gebore 1889, sterf 1956), 'n welgestelde Joodse (hy het hom later tot die Katolisisme bekeer) myningenieur en filosoof. Hulle is op 31 Oktober 1930 getroud. Mandl het sy sakebelange verkoop ten einde sy vrou se loopbaan te bevorder.<ref name="Roberson">{{Cite web|url=https://libres.uncg.edu/ir/uncg/f/S_Roberson_Lili_1989.pdf|title=Lili Kraus: The First Lady Of The Piano|access-date=13 Augustus 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20210226002442/http://libres.uncg.edu/ir/uncg/f/S_Roberson_Lili_1989.pdf|archive-date=26 Februarie 2021|url-status=dead}}</ref> 'n Seun en dogter genaamd Ruth en Michael is uit die huwelik gebore.<ref name="Roberson" /> == Erfenis en waardering == Kraus was een van die vernaamste en prominentste 20ste eeuse vertolkers van die musiek van [[Wolfgang Amadeus Mozart|Mozart]]. Haar volledige opname van sy klaviersonates, wat in die laat 1960's opgeneem is, word vandag steeds as 'n toonaangewende interpretasie beskou; haar opnames van Mozart se klavierconcertos (saam met die Weense Fees-simfonieorkes onder leiding van Stephen Simon) vanaf 1965/66, parallel met [[Géza Anda]] se volledige opnames, wat in 1961 begin is, is van groot artistieke waarde. Anders as baie pianiste van haar tyd, het Kraus nie 'n kragtige en oordonderde toon verkies nie. Aangesien sy nooit 'n eksklusiewe kontrak met 'n platemaatskappy gesluit het nie, was dit vir 'n lang tyd moeilik om haar opnames te bekom. Intussen is haar opnames van 1933–1958 asook die volledige opnames van die Mozart-concertos op die Parlophone, Ducretet-Thomson en Les Discophiles Français (insluitend opnames van Mozart en Beethoven se vioolsonates saam met Goldberg) plate-etikette vrygestel. == Verdere leeswerk == * Steve Roberson: ''Lili Kraus''. Biografie. Texas University Press, 2000. {{ISBN|978-0-8756-5216-0}} * Alain Paris, Klassische Musik im 20. Jahrhundert, 2. Auflage, dtv, [[München]] 1995; {{ISBN|3-423-32501-1}} ==Eksterne skakels== * [http://www.bach-cantatas.com/Bio/Kraus-Lili.htm Biografie by Bach Cantatas] * [http://www.europarchive.org/item.php?id=lp-00293_BeG Europese Argief] [[Kopiereg]]lose langspeelplaat-opname van Lili Kraus wat twee klaviersonates deur [[Joseph Haydn|Haydn]] speel by die Europese Argief * [http://www.naxos.com/artistinfo/lili_kraus/13511.htm Naxos: Lili Kraus] * [https://www.youtube.com/watch?v=6Vxta3ojGf8 'Camera Three' episode: Lili Kraus oor Schubert se 'Grazer' Fantasie (11/2/1969)] (slegs klankgreep, geen video) * [https://www.youtube.com/watch?v=ZntL9Y7vcDM Kraus speel Mozart se klavierconcertos Nos.11,12,13,14,17,18 en 19 saam met die Weense Fees-simfonieorkes onder leiding van Stephen Simon] * [https://www.youtube.com/watch?v=jvRhkZLM__E Kraus speel Mozart se klavierconcertos Nos. 20,21,22,23,24,25,26 en 27] == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Kraus, Lili}} [[Kategorie:Geboortes in 1903]] [[Kategorie:Sterftes in 1986]] [[Kategorie:Hongaarse pianiste]] p7zaszt0sk26a9mcc2qqnrmr56h58oj 10 338091 2976457 2318633 2026-10-07T12:31:38Z Rooiratel 90342 2976457 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link=Dwerggeitjie|Afroedura |parent=Uroplatinae |extinct=<!--leave blank or delete this line for "not extinct"; put "yes" for "extinct" --> |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} czcx6l374li94ayb5uy26y0raevx9po 0 364458 2976562 2975233 2026-10-07T15:01:38Z ~2026-50434-89 214697 2976562 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Ampsbekleër | naam = Keiko Fujimori | beeld = Pdta. Keiko Fujimori (3x4 cropped).jpg | beeldonderskrif = | orde = President van Fuerza Popular | termynaanvang = 9 Maart 2010 | termyneinde = | vise = | voorganger = | opvolger = | geboortenaam = | geboortedatum = {{GDEO|1975|5|25}} | geboortejaar = <!-- Jaartal, bv. 1950 --> | geboortemaand = <!-- Maandtal, bv. 12 --> | geboortedag = <!-- Dagtal, bv. 31 --> | geboorteplek = | sterfdatum = | sterfplek = | party = | orde2 = | termynaanvang2 = | termyneinde2 = | vise2 = | voorganger2 = | opvolger2 = | orde3 = | termynaanvang3 = | termyneinde3 = | vise3 = | voorganger3 = | opvolger3 = | eggenoot = | kinders = | alma_mater = | religie = | handtekening = | militer = <!-- Indien die persoon militêre diens gedoen het moet in hierdie veld “Militêre Diens” ingevoer word --> | lojaliteit = | tak = | diensjare = | rang = | eenheid = | oorloe = | toekennings = }} '''Keiko Sofía Fujimori Higuchi''' (gebore 25 Mei [[1975]]) is 'n [[Peru]]aanse politikus en dienende President van Peru. Sy het van 1994 tot 2000 as eerste dame van Peru en van 2006 tot 2011 as kongreslid vir Metropolitan Lima gedien. As die dogter van oudpresident [[Alberto Fujimori]] en voormalige presidentsvrou Susana Higuchi, is sy sedert 2010 voorsitter van Fuerza Popular, politieke partyverteenwoordiger van Fujimori. Fujimori was onsuksesvol in haar pogings om president te word in die 2011- en 2016-verkiesings, en is albei kere met 'n skrale marge verslaan in die tweede ronde van die verkiesing. == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn|Keiko Fujimori|Keiko Fujimori}} * [https://www.cidob.org/content/pdf/51272 Biografie in Fundación CIDOB] * [https://historia-biografia.com/keiko-fujimori/ Biografie in Historia-biografia.com] {{APEC-leiers}} {{Sjabloon:Presidente van Peru}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Fujimori, Keiko}} [[Kategorie:Geboortes in 1975]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Presidente van Peru]] jsh29ayvbn12rdf01e6wh8i1olp6uqr 0 389323 2976548 2974536 2026-10-07T14:37:19Z Rooiratel 90342 Hierdie is NIE 'n Suid-Afrikaanse organisasie NIE. Dit is 'n internasionale organisasie 2976548 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Rotary International Headquarters.jpg|duimnael|regs|Die hoofkwartier van die internasionale Rotariër-beweging.]] Die '''Rotariër-beweging''', ‘n internasionale vereniging van sake- en beroepslui, is die wêreld se grootste liefdadigheidsvereniging. ==Doelstelling== Die oogmerke van die organisasie is om hoë etiese standaarde en die beginsel van goeie diens in alle beroepe te bevorder, sake- en beroepsmoraal te verbeter en tot diens van die samelewing te wees. Ook die ondersteuning van die plaaslike ekonomie is van belang. Die organisasie streef na die opbou van welwillendhied en vrede op aarde tussen mense en state. Daarom is hul leuse “''Diens bo eie belang''”, met die betekenis dat selfsug ondergeskik is aan die belang van die gemeenskap. Klubs neem slegs deel aan aktiwiteite waarby die samelewing baat vind. In noodsituasies help die klubs selfs met die verskaffing van skoon drinkwater en die bestryding van siektes. In baie gevalle word plaaslike skole en bejaardetehuise ondersteun. ==Lidmaatskap== Dit is ‘n vereniging vir sakelui en mense wat die professies beoefen. Lidmaatskap is op uitnodiging en aanvanklik was dit beperk tot mans. Elke lid van ‘n klub verteenwoordig ‘n ander beroep. Dus het ‘n spesifieke klub as lede slegs een loodgieter, een prokureur, een boer, een motorwerktuigkundige, een chirurg, een meubelmaker, ens. Lidmaatskap is oop vir alle mense sonder om te let na opleidingsvlak, ras, religieuse en politieke oortuiging, velkleur, ens. Gewoonlik kom die klub weekliks vir ‘n middagete byeen waarna ‘n aktuele saak bespreek word. Vergaderings vind plaas tussen gelykes in ‘n gees van wedersydse vertroue. Dit is ‘n sekulêre organisasie en neem nie deel aan godsdienstige en politieke aktiwiteite nie. Wêreldwyd is daar ongeveer 1,2 miljoen Rotariërs en in Afrika bestaan daar sowat 1500 klubs. ‘n Lid van 'n klub het toegang tot alle ander klubs in die wêreld. ==Bekendste lede== Die bekendste lewende lede is * [[Bill Gates]] * [[Kamala Harris]] * [[George W. Bush]] ==Geskiedenis== Advokaat Paul P. Harris (1878-1947) het die eerste klub in 1905 in [[Chicago]] gestig. Kort daarna word ander klubs in die [[VSA]] gevestig. En dit is gevolg deur klubs in [[Groot-Brittanje]]. In 1910 ontwikkel die organisasie tot '''Rotary International'''. ==Suid-Afrika== In November 1920 het Rotary International die Amerikaners Edward C. Fisher en Perry J. Stevenson na Suid Afrika gestuur om die lewensvatbaarheid van ‘n klub hier te ondersoek. Hulle vergader hierna in Februarie 1921 met die Brit William Campbell en die Suid-Afrikaners C.F. Derham, Arthur Y. Smith en eerw. F. Harrison om die saak te bespreek. Op 1 Julie is die eerste klub in die land in [[Johannesburg]] formeel gestig met Hubert Hoskin as die eerste voorsitter. ==Bibliografie== *findmyrotary.co.za [[Kategorie:Organisasies]] {{Normdata}} lr5ps6g0vcn4jn7elrvse2m1h24gu69 2976549 2976548 2026-10-07T14:37:33Z Rooiratel 90342 [[:Kategorie:Internasionale organisasies]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2976549 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Rotary International Headquarters.jpg|duimnael|regs|Die hoofkwartier van die internasionale Rotariër-beweging.]] Die '''Rotariër-beweging''', ‘n internasionale vereniging van sake- en beroepslui, is die wêreld se grootste liefdadigheidsvereniging. ==Doelstelling== Die oogmerke van die organisasie is om hoë etiese standaarde en die beginsel van goeie diens in alle beroepe te bevorder, sake- en beroepsmoraal te verbeter en tot diens van die samelewing te wees. Ook die ondersteuning van die plaaslike ekonomie is van belang. Die organisasie streef na die opbou van welwillendhied en vrede op aarde tussen mense en state. Daarom is hul leuse “''Diens bo eie belang''”, met die betekenis dat selfsug ondergeskik is aan die belang van die gemeenskap. Klubs neem slegs deel aan aktiwiteite waarby die samelewing baat vind. In noodsituasies help die klubs selfs met die verskaffing van skoon drinkwater en die bestryding van siektes. In baie gevalle word plaaslike skole en bejaardetehuise ondersteun. ==Lidmaatskap== Dit is ‘n vereniging vir sakelui en mense wat die professies beoefen. Lidmaatskap is op uitnodiging en aanvanklik was dit beperk tot mans. Elke lid van ‘n klub verteenwoordig ‘n ander beroep. Dus het ‘n spesifieke klub as lede slegs een loodgieter, een prokureur, een boer, een motorwerktuigkundige, een chirurg, een meubelmaker, ens. Lidmaatskap is oop vir alle mense sonder om te let na opleidingsvlak, ras, religieuse en politieke oortuiging, velkleur, ens. Gewoonlik kom die klub weekliks vir ‘n middagete byeen waarna ‘n aktuele saak bespreek word. Vergaderings vind plaas tussen gelykes in ‘n gees van wedersydse vertroue. Dit is ‘n sekulêre organisasie en neem nie deel aan godsdienstige en politieke aktiwiteite nie. Wêreldwyd is daar ongeveer 1,2 miljoen Rotariërs en in Afrika bestaan daar sowat 1500 klubs. ‘n Lid van 'n klub het toegang tot alle ander klubs in die wêreld. ==Bekendste lede== Die bekendste lewende lede is * [[Bill Gates]] * [[Kamala Harris]] * [[George W. Bush]] ==Geskiedenis== Advokaat Paul P. Harris (1878-1947) het die eerste klub in 1905 in [[Chicago]] gestig. Kort daarna word ander klubs in die [[VSA]] gevestig. En dit is gevolg deur klubs in [[Groot-Brittanje]]. In 1910 ontwikkel die organisasie tot '''Rotary International'''. ==Suid-Afrika== In November 1920 het Rotary International die Amerikaners Edward C. Fisher en Perry J. Stevenson na Suid Afrika gestuur om die lewensvatbaarheid van ‘n klub hier te ondersoek. Hulle vergader hierna in Februarie 1921 met die Brit William Campbell en die Suid-Afrikaners C.F. Derham, Arthur Y. Smith en eerw. F. Harrison om die saak te bespreek. Op 1 Julie is die eerste klub in die land in [[Johannesburg]] formeel gestig met Hubert Hoskin as die eerste voorsitter. ==Bibliografie== *findmyrotary.co.za [[Kategorie:Organisasies]] [[Kategorie:Internasionale organisasies]] {{Normdata}} qxv3wi317f6aralajjt6ceyndqmvxre 2976550 2976549 2026-10-07T14:37:39Z Rooiratel 90342 [[:Kategorie:Organisasies]] verwyder ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2976550 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Rotary International Headquarters.jpg|duimnael|regs|Die hoofkwartier van die internasionale Rotariër-beweging.]] Die '''Rotariër-beweging''', ‘n internasionale vereniging van sake- en beroepslui, is die wêreld se grootste liefdadigheidsvereniging. ==Doelstelling== Die oogmerke van die organisasie is om hoë etiese standaarde en die beginsel van goeie diens in alle beroepe te bevorder, sake- en beroepsmoraal te verbeter en tot diens van die samelewing te wees. Ook die ondersteuning van die plaaslike ekonomie is van belang. Die organisasie streef na die opbou van welwillendhied en vrede op aarde tussen mense en state. Daarom is hul leuse “''Diens bo eie belang''”, met die betekenis dat selfsug ondergeskik is aan die belang van die gemeenskap. Klubs neem slegs deel aan aktiwiteite waarby die samelewing baat vind. In noodsituasies help die klubs selfs met die verskaffing van skoon drinkwater en die bestryding van siektes. In baie gevalle word plaaslike skole en bejaardetehuise ondersteun. ==Lidmaatskap== Dit is ‘n vereniging vir sakelui en mense wat die professies beoefen. Lidmaatskap is op uitnodiging en aanvanklik was dit beperk tot mans. Elke lid van ‘n klub verteenwoordig ‘n ander beroep. Dus het ‘n spesifieke klub as lede slegs een loodgieter, een prokureur, een boer, een motorwerktuigkundige, een chirurg, een meubelmaker, ens. Lidmaatskap is oop vir alle mense sonder om te let na opleidingsvlak, ras, religieuse en politieke oortuiging, velkleur, ens. Gewoonlik kom die klub weekliks vir ‘n middagete byeen waarna ‘n aktuele saak bespreek word. Vergaderings vind plaas tussen gelykes in ‘n gees van wedersydse vertroue. Dit is ‘n sekulêre organisasie en neem nie deel aan godsdienstige en politieke aktiwiteite nie. Wêreldwyd is daar ongeveer 1,2 miljoen Rotariërs en in Afrika bestaan daar sowat 1500 klubs. ‘n Lid van 'n klub het toegang tot alle ander klubs in die wêreld. ==Bekendste lede== Die bekendste lewende lede is * [[Bill Gates]] * [[Kamala Harris]] * [[George W. Bush]] ==Geskiedenis== Advokaat Paul P. Harris (1878-1947) het die eerste klub in 1905 in [[Chicago]] gestig. Kort daarna word ander klubs in die [[VSA]] gevestig. En dit is gevolg deur klubs in [[Groot-Brittanje]]. In 1910 ontwikkel die organisasie tot '''Rotary International'''. ==Suid-Afrika== In November 1920 het Rotary International die Amerikaners Edward C. Fisher en Perry J. Stevenson na Suid Afrika gestuur om die lewensvatbaarheid van ‘n klub hier te ondersoek. Hulle vergader hierna in Februarie 1921 met die Brit William Campbell en die Suid-Afrikaners C.F. Derham, Arthur Y. Smith en eerw. F. Harrison om die saak te bespreek. Op 1 Julie is die eerste klub in die land in [[Johannesburg]] formeel gestig met Hubert Hoskin as die eerste voorsitter. ==Bibliografie== *findmyrotary.co.za [[Kategorie:Internasionale organisasies]] {{Normdata}} 3wvkyundk1tnom9hdpiucysvntl4se1 0 390935 2976525 2505464 2026-10-07T14:07:34Z Wikynator 169407 2976525 wikitext text/x-wiki [[Beeld:Lathgertha by Morris Meredith Williams.png|thumb|180px|'n Voorstelling van Lagertha in 'n litografie deur Morris Meredith Williams (1913).]] '''Lagertha''' was in die [[Germaanse mitologie|Noorse mitologie]] 'n [[skildmaagd]] en plaaslike heerseres in [[Noorweë]]. Sy was volgens mites die eerste vrou van [[Ragnar Lodbrok]], die legendariese [[Wiking]] wat in die 9de eeu sou gelewe het. Haar naam word ook '''Ladgerda''', '''Ladgertha''', ens. gespel.<ref name="The Early Cultures of North-West Europe, 414">{{cite book|first=Nora K.|chapter=Þorgerðr Hölgabrúðr and the ''trolla þing'': a note on sources|last=Chadwick|editor1-last=Fox|editor1-first=Cyril|editor2-last=Dickins|editor2-first=Bruce|title=The Early Cultures of North-West Europe|year=1950|publisher=Cambridge University Press|isbn=9781107686557|page=414}}</ref> Haar verhaal is in die 12de eeu deur die kroniekskrywer [[Saxo Grammaticus|Saxo]] vertel. Geen regstreekse bewyse is egter al gevind vir haar historiese bestaan nie. Sommige skrywers verbind haar met die godin [[Thorgerd]] of die [[Walkure]]s. Volgens die legende van Ragnar Lodbrok het Lagertha van jag gehou. Sy het dikwels gaan jag in haar vallei in Noorweë waar sy geheers het. Ná haar troue met Ragnar het sy saam met hom op sy veroweringstogte gegaan. Lagertha het egter so na haar eie land verlang wanneer sy weg was dat sy later tuis gebly het terwyl Ragnar sy togte alleen voortgesit het.<ref>{{Cite book|title=De mooiste mythen en sagen uit de Middeleeuwen|author=<!--Not stated-->|url=|publisher=Reader's Digest|date=2008|page=314|ISBN=978 90 6407 227 7}}</ref> In die [[televisie]]reeks [[Vikings (televisiereeks)|Vikings]] speel Lagertha 'n pertinente hoofrol. Sy word in die reeks deur [[Katheryn Winnick]] vertolk.<ref>{{cite web |url=https://www.imdb.com/title/tt2306299/ |title=Vikings (TV Series 2013-2020) |last=<!--Not stated--> |first=<!--Not stated--> |date=<!--Not stated--> |website=IMDb |publisher= |access-date=10 Februarie 2021}}</ref> ==Lewe volgens Saxo Grammaticus== Lagertha se verhaal is opgeteken in dele van Boek 9 van ''[[Gesta Danorum]]'', 'n 12de-eeuse werk oor die [[Denemarke|Deense]] geskiedenis deur die historikus [[Saxo Grammaticus]].<ref name="The Danish History">{{cite web | url=http://en.wikisource.org/wiki/The_Danish_History/Book_IX | title=The Danish History, Book IX | author=Saxo Grammaticus | author-link=Saxo Grammaticus | others=Translated by Oliver Elton}} ([http://www2.kb.dk/elib/lit/dan/saxo/lat/or.dsr/9/4/index.htm Latin original])</ref> Volgens die ''Gesta'' (9.4.1-9.4.11) het Lagertha se loobaan as vegter begin toe Frø, die koning van [[Swede]], [[Noorweë]] binnegeval en die Noorse koning Siward vermoor het. Frø het die vroue van die koning se familie in 'n bordeel geplaas om hulle te verneder. Toe Ragnar Lodbrok hiervan te hore kom, het hy met 'n leër gekom om sy oupa Siward se dood te wreek. Baie van die vroue in die bordeel het mansklere aangetrek en aan Ragnar se kant geveg.<ref name="The Early Cultures of North-West Europe, 414"/> Die vrou aan die hoof, en 'n sleutel tot Ragnar se oorwinning, was Lagertha. Ragnar, beïndruk deur haar dapperheid, het haar van ver af die hof gemaak. Lagertha het gemaak of sy belangstel en Ragnar het haar om haar hand kom vra. Lagertha het 'n beer en groot jaghond wat haar huis opgepas het op hom gesit, maar hy het die beer met sy spies doodgemaak en die hond doodgewurg. Hy het toe Lagertha se guns gewen. Volgens Saxo het Ragnar 'n seun, Fridleif, en twee dogters by haar gehad.<ref name="The Danish History" /> Nadat hy na Denemarke teruggekeer het en 'n burgeroorlog geveg het, het Ragnar (wat volgens Saxo steeds ontsteld was omdat Lagertha twee wilde diere gestuur het om hom aan te val) van haar geskei om met Thora Borgarhjört, dogter van koning Herraud van Swede, te trou.<ref name="The Early Cultures of North-West Europe, 414" /> Toe Ragnar na Denemarke terugkeer, was daar weer 'n burgeroorlog. Hy het 'n versoek om hulp na Noorweë gestuur en Lagertha, wat hom steeds liefgehad het, het met 120 skepe tot sy hulp gekom, volgens Saxo.<ref name="The Danish History" /> Terug in Noorweë het Lagertha met haar tweede man gestry, hom doodgemaak en toe, volgens Saxo, "sy hele naam en soewereiniteit oorgeneem". Sy wou eerder alleen heers as om die troon met hom te deel.<ref name="The Danish History" /> Volgens Judith Jesch word die meeste verhale in die eerste nege boeke van Saxo se ''Gesta'', wat die storie van Lagertha insluit, "algemeen as grootliks fiksie beskou".<ref name="Jesch 178">{{cite book|last=Jesch|first=Judith|title=Women in the Viking Age|year=2001|publisher=Boydell Press|location=Woodbridge, Suffolk|isbn=9780851153605|page=178|url=https://books.google.com/books?id=9xpNRpI9zFoC&pg=PA178|edition=New}}</ref> In sy uitbeelding van verskeie vroulike vegters in dié verhale het Saxo geleen uit die legendes van die [[Amasone (mitologie)|Amasones]] van die klassieke oudheid en 'n verskeidenhed [[Oudnoors]]e bronne, wat nie duidelik geïdentifiseer is nie.<ref name="Jesch 178" /> Volgens Jesch is Saxo se beskrywing van vroue sprekend van vrouehaat: Nes die meeste kerkmanne van destyds het Saxo slegs as seksuele wesens aan vroue gedink. Die Wiking-skildmaagde, vir wie dié rol nie aanvaarbaar was nie, was vir hulle 'n voorbeeld van die wanorde in die ou heidense Denemarke wat later deur die kerk en 'n stabiele [[monargie]] reggestel is.<ref name="Jesch 178" /> ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Noorse mitologie]] [[Kategorie:Ragnar Lodbrok]] nz9epqv0dt13k49b1xzilhgplgoajd7 0 399195 2976640 2954512 2026-10-07T19:29:01Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.6 2976640 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas renjaer | name = Michele Alboreto | image = SCA 0029 MICHELE ALBORETO - Ferrari F 1-87 - 1987 neg. 125 10x15 R (cropped).JPG | caption = Alboreto bestuur in 1987 vir Scuderia Ferrari | birth_date = {{birth date|1956|12|23|df=y}} | birth_place = [[Milan]], [[Lombardye]], Italië | death_date = {{death date and age|1956|12|23|2001|4|25|df=y}} | death_place = Lausitzring, [[Brandenburg]], Duitsland | death_cause = Single vehicle collision whilst testing the Audi R8 | spouse = {{marriage|Nadia Astorri|1982}} | children = 2 | nationality = {{vlagikoon|ITA}} Italianer | Years = [[1981 Formule Een-seisoen|1981]]–[[1994 Formule Een-seisoen|1994]] | Old Team = [[Tyrrell Racing|Tyrrell]], [[Scuderia Ferrari|Ferrari]], Larrousse, [[Arrows]], [[:en:Footwork Arrows|Footwork]], [[:en:Scuderia Italia|Scuderia Italia]], [[Minardi]] | Races = 215 (194 begin) | Championships = 0 | Wins = 5 | Podiums = 23 | Points = 186.5 | Poles = 2 | Fastest laps = 5 | First race = [[1981 San Marino Grand Prix]] | First win = 1982 Caesars Palace GP | Last win = 1985 [[Duitse Grand Prix]] | Last race = [[1994 Australiese Grand Prix]] }} '''Michele Alboreto''' ({{IFA-it|miˈkɛːle alboˈrɛto}}; 23 Desember 1956 – 25 April 2001) was 'n [[Italië|Italiaanse]] motorrenjaer. Hy was die naaswenner ná [[Alain Prost]] in die 1985 Formule Een Wêreldkampioenskap, sowel as die wenner van die 24-uur van Le Mans in 1997 en 12-uur van Sebring in 2001 uithourenne. Alboreto het van 1981 tot 1994 aan [[Formule Een]] deelgeneem en vir 'n aantal spanne gejaag, insluitend vyf seisoene (1984–88) vir [[Scuderia Ferrari]]. Sy loopbaan in motorsport het in 1976 begin, met 'n motor wat hy en 'n paar van sy vriende vir die Formule Monza-reeks gebou het. Die motor het egter baie min sukses behaal en twee jaar later het Alboreto na Formule Drie opgeskuif. Oorwinnings in die Italiaanse Formule Drie-kampioenskap en 'n Europese Formule Drie-kampioenskapkroon in 1980 het die weg gebaan vir sy toetrede tot Formule Een vir die [[Tyrrell Racing|Tyrrell-span]]. == Oorsaak van sy dood == [[Lêer:R8 Yellow.jpg|duimnael|300px|regs|'n Audi R8 soos dit in 2001 gelyk het toe Alboreto dit by die EuroSpeedway Lausitz getoets het.]] Aan die einde van April 2001 het Alboreto en 'n klein groepie Audi-ingenieurs na die EuroSpeedway Lausitz naby Dresden in Oos- Duitsland gereis om 'n reeks toetse op 'n Audi R8 uit te voer ter voorbereiding van hul deelname aan die 24-uur van Le Mans in Junie. Alboreto het hoofsaaklik die motor bestuur in die area van die fasiliteit wat vir openbare wedrenne gebruik word, met die drie-ovaal vir vinniger rondtes en die Grand Prix-baan vir stadiger rondtes, maar sommige toetse het ook binne die grense van die aangrensende proefterrein plaasgevind, wat 'n langwerpige ovaalbaan met twee lang pylvakke het.<ref name="mt2016" /> Omstreeks 17:30 plaaslike tyd op 25 April 2001 het Alboreto die R8 langs een van die twee lang reguit paaie by die proefterrein versnel. Toe die motor die spoed van ongeveer 300 km/h bereik het, het sy linkeragterband onklaar geraak. Die R8 is daarna in die lug gelanseer, oor die Armco-versperring geslaan en omgekeerd geland. Alboreto se kop het die grond getref en hom onmiddellik gedood.<ref name="mt2016">{{cite news |title=25. April 2001: Der fatale Unfall von Michele Alboreto |url=https://www.motorsport-total.com/24-stunden-von-le-mans/news/25-april-2001-der-fatale-unfall-von-michele-alboreto-16042502 |publisher=Motorsport-Total.com |author=Wittemeier, Roman |language=de |date= 25 April 2016 |access-date=24 April 2021 }}</ref> Aanvanklik het Audi geen rede vir die ongeluk gegee nie en gesê die R8 het "reeds duisende toetskilometers op talle bane sonder enige probleme voltooi." Vyf dae later is 'n ondersoek na die ongeluk na bewering afgehandel. Die bandfaling is toegeskryf aan 'n geleidelike verlies aan lugdruk, veroorsaak deur 'n los skroef wat sy weg in die band gevind het. Aangesien daar geen aanduiding was van 'n meganiese probleem of bestuurdersfout nie, is vasgestel dat die bandfaling die enigste oorsaak van die ongeluk was. Die bevinding het Audi gemotiveer om die implementering van 'n nuwe sensor-gebaseerde TPMS in hul renmotors te bespoedig.<ref name="mt2016" /><ref>{{cite news |title=Akte Alboretto wird geschlossen |url=https://www.faz.net/aktuell/sport/unfaelle-akte-alboretto-wird-geschlossen-123924.html |publisher=Frankfurter Allgemeine Zeitung |language=de |date=1 Mei 2001 |access-date=26 April 2021 |archive-date=10 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230410122510/https://www.faz.net/aktuell/sport/unfaelle-akte-alboretto-wird-geschlossen-123924.html |url-status=dead }}</ref> == Nalatenskap == Mede-Italianer [[Giancarlo Fisichella]] het sy podiumplek by die [[2005 Italiaanse Grand Prix]] aan Alboreto opgedra, "Ek weet Alboreto was die laaste Italianer op die podium by Monza voor my. Ek was gelukkig genoeg om saam met hom in toermotors te jaag, en hy was 'n wonderlike persoon, regtig spesiaal. Ek wil die uitslag aan sy nagedagtenis opdra."<ref name="Fisichella Tribute">{{cite news |title=Fisichella Dedicates Podium to Alboreto |url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/46757 |publisher=Autosport Official Website |date= 5 September 2008 |access-date=2 April 2008}}</ref> == Helm == Alboreto se helm was blou met 'n geel streep met wit rande wat die middel van die helm bedek. Die kleure was 'n huldeblyk aan die Sweedse bestuurder Ronnie Peterson, wie se helmontwerp dit ook gebruik het om die Sweedse vlag te weerspieël. Alboreto en Peterson het die eerste keer in 1972 ontmoet en was vriende tot die Sweedse bestuurder se dood in 1978.<ref>{{cite news |title=Autodromo di Monza, la curva Parabolica sarà dedicata a Michele Alboreto |url=https://milano.corriere.it/notizie/lombardia/21_agosto_28/autodromo-monza-curva-parabolica-sara-dedicata-michele-alboreto-44e5945a-0814-11ec-9882-e2d35c23a063.shtml |publisher=Corriere della Sera |language=it |date= 28 August 2021 |access-date=29 August 2021 }}</ref> == Renloopbaanuitslae == Sy loopbaan in motorsport het in 1976 begin, met 'n motor wat hy en 'n aantal van sy vriende in die Formule Monza-reeks gebou het. Die motor het egter baie min sukses behaal en twee jaar later het Alboreto na Formule Drie opgeskuif. Oorwinnings in die Italiaanse Formule Drie-kampioenskap en 'n Europese Formule Drie -kampioenskap-kroon in 1980 het die weg gebaan vir sy toetrede tot Formule Een vir die [[Tyrrell Racing|Tyrrell-]]<nowiki/>span. === Volledige Formule Een Wêreldkampioenskap uitslae === Aan die einde van April 2001 het Alboreto en 'n klein groepie Audi-ingenieurs na die EuroSpeedway Lausitz naby [[Dresden]] in Oos- [[Duitsland]] gereis om 'n reeks toetse op 'n Audi R8 uit te voer ter voorbereiding van hul deelname aan die 24 Hours of Le Mans in Junie. Alboreto het hoofsaaklik die motor bestuur in die area van die fasiliteit wat vir openbare wedrenne gebruik word, met die drie-ovaal vir vinniger rondtes en die Grand Prix-baan vir stadiger rondtes, maar sommige toetse het ook binne die grense van die aangrensende proefterrein plaasgevind., wat 'n langwerpige ovaalbaan met twee lang pylvakke het. <ref name="mt2016"/> Omstreeks 17:30 plaaslike tyd op 25 April 2001 het Alboreto die R8 langs een van die twee lang reguit paaie by die proefterrein versnel. Toe die motor die spoed van ongeveer 300 km/h bereik het, het sy linkeragterband onklaar geraak. Die R8 is daarna in die lug gelanseer, en het oor die Armco-versperring geslaan en omgekeerd geland. Alboreto se kop het die grond getref en hom onmiddellik doodgemaak. <ref name="mt2016"/> Aanvanklik het Audi geen rede vir die ongeluk gegee nie en gesê die R8 het "reeds duisende toetskilometers op talle kringe sonder enige probleme voltooi." <ref name="BBC death report">{{Cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/motorsport/1297146.stm|title=Alboreto dies in crash|date=26 April 2001|publisher=[[BBC Sport]]|access-date=17 March 2008}}</ref> Vyf dae later is 'n ondersoek na die ongeluk na bewering afgehandel. Die bandonderbreking is toegeskryf aan 'n geleidelike verlies aan lugdruk, veroorsaak deur 'n los [[skroef]] wat sy weg in die band gevind het. Aangesien daar geen aanduiding was van 'n meganiese probleem of bestuurdersfout nie, is vasgestel dat die bandonderbreking die enigste oorsaak van die ongeluk was. Die bevinding het Audi gemotiveer om die implementering van 'n nuwe sensor-gebaseerde TPMS in hul renmotors te bespoedig. <ref name="mt2016" /> <ref>{{Cite news|accessdate=26 April 2021}}</ref> === Nalatenskap === Mede-Italiaan [[Giancarlo Fisichella]] het sy podiumeindpunt by die [[2005 Italiaanse Grand Prix]] aan Alboreto opgedra, "Ek weet Alboreto was die laaste Italianer op die podium by Monza voor my. Ek was gelukkig genoeg om saam met hom in toermotors te jaag, en hy was 'n wonderlike persoon, regtig spesiaal. Ek wil die resultaat aan sy nagedagtenis opdra." <ref name="Fisichella Tribute"/> Alboreto se helm was blou met 'n geel streep met wit rande wat die middel van die helm bedek. Die kleure was 'n huldeblyk aan die Sweedse bestuurder Ronnie Peterson, wie se helmontwerp dit ook gebruik het om die Sweedse vlag te weerspieël. <ref>{{Cite web|url=http://www.ddavid.com/formula1/pete.htm|title=Grand Prix Hall of Fame – Ronnie Peterson – Images|archive-url=https://web.archive.org/web/20090904141721/http://www.ddavid.com/formula1/pete.htm|archive-date=4 September 2009|access-date=18 November 2011}}</ref> Alboreto en Peterson het die eerste keer in 1972 ontmoet en was vriende tot die Sweedse bestuurder se dood in 1978. <ref name="TV208226">{{Cite magazine|location=Stockholm, Sweden}}</ref> === Loopbaanopsomming === {| class="wikitable" style="font-size: 90%; text-align:center" !Seisoen !Reeks !Span !Renne !Wenne !Pale !V/rondtes !Podiums !Punte !Plek |- ! rowspan="2" |1979 | align="left" |Europese Formule Drie | rowspan="2" style="text-align:left" |Euroracing |6 |0 |2 |1 |2 |19 |6de |- | align="left" |Italiaanse Formule Drie |? |3 |? |? |? |47 | style="background:#DFDFDF" |'''2de''' |- ! rowspan="5" |1980 | align="left" |Europese Formule Drie | align="left" |Euroracing |14 |4 |3 |1 |8 |60 | style="background:#FFFFBF" |'''1ste''' |- | align="left" |Wêreld Sportmotor Kampioenskap | align="left" |[[Lancia|Lancia Corse]] |4 |1 |? |? |3 |N/A |NC |- | align="left" |Italiaanse Formule Drie | rowspan="3" style="text-align:left" |Euroracing |2 |0 |1 |0 |2 |25 | style="background:#FFDF9F" |'''3de''' |- | align="left" |Duitse Formule Drie |2 |1 |1 |0 |2 |0 |NC |- | align="left" |Vandervell Britse Formule Drie |? |? |? |? |? |4 |13th |- ! rowspan="3" |1981 | align="left" |[[1981 Formule Een-seisoen|Formule Een]] | align="left" |[[Tyrrell Racing|Tyrrell Renspan]] |10 |0 |0 |0 |0 |0 |NC |- | align="left" |Europese Formule Twee | align="left" |[[Minardi]] |10 |1 |1 |1 |2 |13 |8ste |- | align="left" |Wêreld Sportmotor Kampioenskap | align="left" |Martini Racing |4 |1 |0 |1 |1 |37 |52ste |- ! rowspan="2" |1982 | align="left" |[[1982 Formule Een-seisoen|Formule Een]] | align="left" |[[Tyrrell Racing|Team Tyrrell]] |16 |1 |0 |1 |2 |25 |8ste |- | align="left" |Wêreld Sportmotor Kampioenskap | align="left" |Martini Racing |8 |3 |1 |1 |3 |63 |5de |- ! rowspan="3" |1983 | align="left" |[[1983 Formule Een-seisoen|Formule Een]] | align="left" |[[Benetton]] [[Tyrrell Racing|Team Tyrrell]] |15 |1 |0 |0 |1 |10 |12de |- | align="left" |Wêreld Sportmotor Kampioenskap | rowspan="2" style="text-align:left" |Martini Racing |5 |0 |0 |0 |0 |2 |85ste |- | align="left" |Europese Uithoukampioenskap |1 |0 |0 |0 |0 |12 |28ste |- !1984 | align="left" |[[1984 Formule Een-seisoen|Formule Een]] | align="left" |[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |16 |1 |1 |1 |4 |30.5 |4de |- !1985 | align="left" |[[1985 Formule Een-seisoen|Formule Een]] | align="left" |[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |16 |2 |1 |2 |8 |53 | style="background:#DFDFDF" |'''2de''' |- !1986 | align="left" |[[1986 Formule Een-seisoen|Formule Een]] | align="left" |[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |16 |0 |0 |0 |1 |14 |9de |- !1987 | align="left" |[[1987 Formule Een-seisoen|Formule Een]] | align="left" |[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |16 |0 |0 |0 |3 |17 |7de |- !1988 | align="left" |[[1988 Formule Een-seisoen|Formule Een]] | align="left" |[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |16 |0 |0 |1 |3 |24 |5de |- ! rowspan="2" |1989 | rowspan="2" style="text-align:left" |[[1989 Formule Een-seisoen|Formule Een]] | align="left" |[[Tyrrell Racing]] |5 |0 |0 |0 |1 | rowspan="2" |6 | rowspan="2" |13de |- | align="left" |Team Larrousse |5 |0 |0 |0 |0 |- !1990 | align="left" |[[1990 Formule Een-seisoen|Formule Een]] | align="left" |[[Arrows|Footwork Arrows Racing]] |13 |0 |0 |0 |0 |0 |NC |- !1991 | align="left" |[[1991 Formule Een-seisoen|Formule Een]] | align="left" nowrap="" |Footwork [[Porsche]] Footwork [[Ford Motormaatskappy|Ford]] |9 |0 |0 |0 |0 |0 |NC |- !1992 | align="left" |[[1992 Formule Een-seisoen|Formule Een]] | align="left" |Footwork Mugen-Honda |16 |0 |0 |0 |0 |6 |10de |- !1993 | align="left" |[[1993 Formule Een-seisoen|Formule Een]] | align="left" |[[Lola (renmotor)|Lola]] BMS Scuderia Italia |9 |0 |0 |0 |0 |0 |NC |- !1994 | align="left" |[[1994 Formule Een-seisoen|Formule Een]] | align="left" |[[Minardi]] Scuderia Italia |16 |0 |0 |0 |0 |1 |25ste |- ! rowspan="3" |1995 | align="left" |Deutsche Tourenwagen Meisterschaft | rowspan="2" style="text-align:left" |Schübel Engineering |13 |0 |0 |0 |0 |4 |22nd |- | align="left" nowrap="" |Internasionale Toermotorkampioenskap |7 |0 |0 |0 |0 |0 |28ste |- | align="left" |IMSA GT-kampioenskap | align="left" |Euromotorsport Racing |3 |0 |2 |0 |1 |49 |27ste |- ! rowspan="3" |1996 | align="left" |Indy-renliga | rowspan="2" style="text-align:left" |Scandia Racing |3 |0 |0 |0 |0 |189 |11de |- | align="left" |IMSA GT-kampioenskap |2 |0 |0 |1 |1 |0 |NC |- | align="left" |Le Mans 24 Uur-uithouren | align="left" |Joest Racing |1 |0 |0 |0 |0 |N/A |DNF |- !1996–97 | align="left" |Indy-renliga | align="left" |Scandia Racing |2 |0 |0 |0 |1 |62 |32ste |- !1997 | align="left" |Le Mans 24 Uur-uithouren | align="left" |Joest Racing |1 |1 |1 |0 |1 |N/A | style="background:#FFFFBF" |'''1ste''' |- !1998 | align="left" |Le Mans 24 Uur-uithouren | align="left" |Porsche AG / Joest Racing |1 |0 |0 |0 |0 |N/A |DNF |- ! rowspan="2" |1999 | align="left" |Amerikaanse Le Mans-reeks | rowspan="2" style="text-align:left" |Audi Sport Team Joest |1 |0 |0 |0 |1 |24 |43ste |- | align="left" |Le Mans 24 Uur-uithouren |1 |0 |0 |0 |1 |N/A |4de |- ! rowspan="2" |2000 | align="left" |Amerikaanse Le Mans-reeks | align="left" |Audi Sport North America |3 |1 |0 |0 |2 |44 |27ste |- | align="left" |Le Mans 24 Uur-uithouren | align="left" |Audi Sport Team Joest |1 |0 |0 |0 |1 |N/A | style="background:#FFDF9F" |'''3de''' |- ! rowspan="2" |2001 | align="left" |Amerikaanse Le Mans-reeks | rowspan="2" style="text-align:left" |Audi Sport Noord Amerika |1 |1 |0 |0 |1 |31 |22ste |- | align="left" |Europese Le Mans-reeks |1 |1 |0 |0 |1 |N/A |NC |- ! colspan="10" |{{Middel|{{small|Bronne:<ref name=MSportStats>{{cite web|title=Michele Alboreto Results|url=https://www.motorsportstats.com/driver/michele-alboreto/results|publisher=Motorsport Stats|access-date=2 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230902074723/https://www.motorsportstats.com/driver/michele-alboreto/results|archive-date= 2 September 2023|url-status=dead}}</ref><ref name=MSportMagDatabase>{{cite web|title=Michele Alboreto|url=https://www.motorsportmagazine.com/database/drivers/michele-alboreto/|work=Motor Sport (tydskrif)|access-date=2 September 2023}}</ref>}}}} |} === Volledige uitslae vir Wêreldsportmotorkampioenskap === *Wedrenne in '''vetdruk''' dui voorste wegspringplek aan *Wedrenne in ''kursief'' dui vinnigste rondte aan === Volledige Le Mans 24 Uur- resultate === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Jaar !Span !Medejaers !Motor !Klas !Rondtes !Plek !Klasplek |- !1981 | align="left" nowrap="" |{{Vlagikoon|ITA}} Martini Racing | align="left" nowrap="" |{{Vlagikoon|VSA}} Eddie Cheever<br />{{Vlagikoon|ITA}} Carlo Facetti | align="left" nowrap="" |[[Lancia Montecarlo|Lancia Beta Montecarlo]] |Gr. 5 |322 |8ste | style="background:#DFDFDF;" |'''2de''' |- !1982 | align="left" nowrap="" |{{Vlagikoon|ITA}} Martini Racing | align="left" nowrap="" |{{Vlagikoon|ITA}} Teo Fabi<br />{{Vlagikoon|GER}} Rolf Stommelen | align="left" nowrap="" |[[Lancia LC1]] |Gr. 6 |92 |DNF |DNF |- !1983 | align="left" nowrap="" |{{Vlagikoon|ITA}} Martini [[Lancia]] | align="left" nowrap="" |{{Vlagikoon|ITA}} Piercarlo Ghinzani<br />{{Vlagikoon|GER}} Hans Heyer | align="left" nowrap="" |[[Lancia LC2]] |C |121 |DNF |DNF |- !1996 | align="left" nowrap="" |{{Vlagikoon|GER}} Joest Racing | align="left" nowrap="" |{{Vlagikoon|ITA}} Pierluigi Martini<br />{{Vlagikoon|BEL}} Didier Theys | align="left" nowrap="" |TWR Porsche WSC-95 |LMP1 |300 |DNF |DNF |- !1997 | align="left" nowrap="" |{{Vlagikoon|GER}} Joest Racing | align="left" nowrap="" |{{Vlagikoon|SWE}} Stefan Johansson<br />{{Vlagikoon|DEN}} Tom Kristensen | align="left" nowrap="" |TWR [[Porsche]] WSC-95 |LMP |361 | style="background:#FFFFBF;" |'''1ste''' | style="background:#FFFFBF;" |'''1ste''' |- !1998 | align="left" nowrap="" |{{Vlagikoon|GER}} [[Porsche]] AG<br /><br />{{Vlagikoon|GER}} Joest Racing | align="left" nowrap="" |{{Vlagikoon|SWE}} Stefan Johansson<br />{{Vlagikoon|FRA}} Yannick Dalmas | align="left" nowrap="" |Porsche LMP1-98 |LMP1 |107 |DNF |DNF |- !1999 | align="left" nowrap="" |{{Vlagikoon|GER}} Audi Sport Team Joest | align="left" nowrap="" |{{Vlagikoon|ITA}} Rinaldo Capello<br />{{Vlagikoon|FRA}} Laurent Aïello | align="left" nowrap="" |Audi R8R |LMP |346 |4de | style="background:#FFDF9F;" |'''3de''' |- !2000 | align="left" |{{Vlagikoon|GER}} Audi Sport Team Joest | align="left" |{{Vlagikoon|GER}} Christian Abt<br />{{Vlagikoon|ITA}} Rinaldo Capello | align="left" |Audi R8 |LMP900 |365 | style="background:#FFDF9F;" |'''3de''' | style="background:#FFDF9F;" |'''3de''' |- ! colspan="8" |{{Middel|{{small|Bronne:<ref name=RSCResults/><ref>{{cite web|title=Michele Alboreto|url=https://www.24h-lemans.com/en/track-record/driver/michele-alboreto-4366|publisher=Automobile Club de l'Ouest|access-date=2 September 2023}}</ref>}}}} |} === Volledige uitslae van die Europese Formule Twee-kampioenskap === ( sleutel ) (Wedrenne in '''vetdruk''' dui voorste posisie aan) (Wedrenne in ''kursief'' dui vinnigste rondte aan) {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%" !Jaar ! Deelnemer ! Onderstel ! Enjin ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! ! Punte |- | 1981 ! nowrap="" | [[Minardi|Minardi-span]] ! nowrap="" | [[Minardi|Minardi Fly 281]] ! [[BMW]] | style="background:#CFCFFF;" | [[Silverstone-renbaan|SIL]]<br /><br /><br /><br /> {{Small|11}} | style="background:#CFCFFF;" | [[Hockenheimring|HOC]]<br /><br /><br /><br /> {{Small|8}} | style="background:#EFCFFF;" | DHR<br /><br /><br /><br /> {{Small|Ret}} | style="background:#CFCFFF;" | NUR<br /><br /><br /><br /> {{Small|8}} | style="background:#EFCFFF;" | VAL<br /><br /><br /><br /> {{Small|Ret}} | style="background:#CFCFFF;" | BEKER<br /><br /><br /><br /> {{Small|14}} | style="background:#EFCFFF;" | '''PAU'''<br /><br /><br /><br /> {{Small|Ret}} | style="background:#FFDF9F;" | PER<br /><br /><br /><br /> {{Small|3}} | style="background:#CFCFFF;" | [[Circuit de Spa-Francorchamps|SPA]]<br /><br /><br /><br /> {{Small|8}} | DON | style="background:#FFFFBF;" | ''MIS''<br /><br /><br /><br /> {{Small|1}} | MAN ! 8ste ! 13 |- ! colspan="18" |{{Middel|{{small|Source:<ref name=MSportMagDatabase/>}}}} |} ( sleutel ) (Wedrenne in '''vetdruk''' dui voorste posisie aan) (Wedrenne in ''kursief'' dui vinnigste rondte aan) {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%" !Year !Entrant !Chassis !Engine !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !WDC ![[Lys van Formule Een wêreldkampioenskap punteleer metodes|Pts]] |- | rowspan="2" |1981 ! rowspan="2" nowrap="" |[[Tyrrell Racing|Tyrrell Racing Team]] ! nowrap="" |[[Tyrrell Racing|Tyrrell]] 010 ! rowspan="2" nowrap="" |Ford Cosworth DFV 3.0 [[V8-enjin|V8]] |USW |BRA |ARG | style="background:#EFCFFF;" |[[1981 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#CFCFFF;" |BEL<br /><br />{{Small|12}} | style="background:#EFCFFF;" |MON<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#FFCFCF;" |ESP<br /><br />{{Small|DNQ}} | style="background:#CFCFFF;" |FRA<br /><br />{{Small|16}} | style="background:#EFCFFF;" |GBR<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#FFCFCF;" |GER<br /><br />{{Small|DNQ}} | style="background:#EFCFFF;" |AUT<br /><br />{{Small|Ret}} | colspan="5" | ! rowspan="2" |NC ! rowspan="2" |0 |- ! nowrap="" |[[Tyrrell Racing|Tyrrell]] 011 | colspan="11" | | style="background:#CFCFFF;" |NED<br /><br /><small>9^†</small> | style="background:#EFCFFF;" |ITA<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#CFCFFF;" |CAN<br /><br />{{Small|11}} | style="background:#CFCFFF;" |CPL<br /><br /><small>13^†</small> | |- |1982 ! nowrap="" |[[Tyrrell Racing|Team Tyrrell]] ! nowrap="" |[[Tyrrell Racing|Tyrrell]] 011 ! nowrap="" |Ford Cosworth DFV 3.0 [[V8-enjin|V8]] | style="background:#CFCFFF;" |[[1982 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]]<br /><br />{{Small|7}} | style="background:#DFFFDF;" |[[1982 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br /><br />{{Small|4}} | style="background:#DFFFDF;" |USW<br /><br />{{Small|4}} | style="background:#FFDF9F;" |SMR<br /><br />{{Small|3}} | style="background:#EFCFFF;" |BEL<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#CFCFFF;" |MON<br /><br />{{Small|10}} | style="background:#EFCFFF;" |DET<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#EFCFFF;" |CAN<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#CFCFFF;" |NED<br /><br />{{Small|7}} | style="background:#CFCFFF;" |GBR<br /><br />{{Small|NC}} | style="background:#DFFFDF;" |FRA<br /><br />{{Small|6}} | style="background:#DFFFDF;" |GER<br /><br />{{Small|4}} | style="background:#EFCFFF;" |AUT<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#CFCFFF;" |SUI<br /><br />{{Small|7}} | style="background:#DFFFDF;" |ITA<br /><br />{{Small|5}} | style="background:#FFFFBF;" |''CPL''<br /><br />{{Small|1}} !8th !25 |- | rowspan="3" |1983 ! rowspan="3" nowrap="" |[[Benetton]] [[Tyrrell Racing|Tyrrell Team]] ! rowspan="2" nowrap="" |[[Tyrrell Racing|Tyrrell]] 011 ! nowrap="" |Ford Cosworth DFV 3.0 [[V8-enjin|V8]] | style="background:#EFCFFF;" |[[1983 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#CFCFFF;" |USW<br /><br />{{Small|9}} | style="background:#CFCFFF;" |FRA<br /><br />{{Small|8}} | style="background:#EFCFFF;" |SMR<br /><br />{{Small|Ret}} | colspan="12" | ! rowspan="3" |12th ! rowspan="3" |10 |- ! rowspan="2" nowrap="" |Ford Cosworth DFY 3.0 [[V8-enjin|V8]] | colspan="4" | | style="background:#EFCFFF;" |MON<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#CFCFFF;" |BEL<br /><br />{{Small|14}} | style="background:#FFFFBF;" |DET<br /><br />{{Small|1}} | style="background:#CFCFFF;" |CAN<br /><br />{{Small|8}} | style="background:#CFCFFF;" |GBR<br /><br />{{Small|13}} | style="background:#EFCFFF;" |GER<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#EFCFFF;" |AUT<br /><br />{{Small|Ret}} | colspan="5" | |- ! nowrap="" |[[Tyrrell Racing|Tyrrell]] 012 | colspan="11" | | style="background:#DFFFDF;" |NED<br /><br />{{Small|6}} | style="background:#EFCFFF;" |ITA<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#EFCFFF;" |EUR<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#EFCFFF;" |[[1983 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]]<br /><br />{{Small|Ret}} | |- |1984 ! nowrap="" |[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] ! nowrap="" |[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] 126C4 ! nowrap="" |[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] 031 1.5 [[V6-enjin|V6]][[Turboaanjaer|t]] | style="background:#EFCFFF;" |[[1984 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#CFCFFF;" |[[1984 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]]<br /><br /><small>11^†</small> | style="background:#FFFFBF;" |'''BEL'''<br /><br />{{Small|1}} | style="background:#EFCFFF;" |SMR<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#EFCFFF;" |FRA<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#DFFFDF;" |MON<br /><br /><small>6^‡</small> | style="background:#EFCFFF;" |CAN<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#EFCFFF;" |DET<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#EFCFFF;" |[[1984 Dallas Grand Prix|DAL]]<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#DFFFDF;" |GBR<br /><br />{{Small|5}} | style="background:#EFCFFF;" |GER<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#FFDF9F;" |[[1984 Oostenrykse Grand Prix|AUT]]<br /><br />{{Small|3}} | style="background:#EFCFFF;" |NED<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#DFDFDF;" |ITA<br /><br />{{Small|2}} | style="background:#DFDFDF;" |''EUR''<br /><br />{{Small|2}} | style="background:#DFFFDF;" |POR<br /><br />{{Small|4}} !4th !30.5 |- |1985 ! nowrap="" |[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] ! nowrap="" |[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] 156/85 ! nowrap="" |[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] 031 1.5 [[V6-enjin|V6]][[Turboaanjaer|t]] | style="background:#DFDFDF;" |'''[[1985 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]'''<br /><br />{{Small|2}} | style="background:#DFDFDF;" |[[1985 Portugese Grand Prix|POR]]<br /><br />{{Small|2}} | style="background:#EFCFFF;" |''[[1985 San Marino Grand Prix|SMR]]''<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#DFDFDF;" |''MON''<br /><br />{{Small|2}} | style="background:#FFFFBF;" |CAN<br /><br />{{Small|1}} | style="background:#FFDF9F;" |DET<br /><br />{{Small|3}} | style="background:#EFCFFF;" |FRA<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#DFDFDF;" |GBR<br /><br />{{Small|2}} | style="background:#FFFFBF;" |GER<br /><br />{{Small|1}} | style="background:#FFDF9F;" |AUT<br /><br />{{Small|3}} | style="background:#DFFFDF;" |NED<br /><br />{{Small|4}} | style="background:#CFCFFF;" |ITA<br /><br /><small>13^†</small> | style="background:#EFCFFF;" |BEL<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#EFCFFF;" |EUR<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#EFCFFF;" |[[1985 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]]<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#EFCFFF;" |AUS<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#DFDFDF;" |'''2nd''' | style="background:#DFDFDF;" |'''53''' |- |1986 ! nowrap="" |[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] ! nowrap="" |[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] F1/86 ! nowrap="" |[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] 032 1.5 [[V6-enjin|V6]][[Turboaanjaer|t]] | style="background:#EFCFFF;" |[[1986 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#EFCFFF;" |ESP<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#CFCFFF;" |[[1986 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><br /><small>10^†</small> | style="background:#EFCFFF;" |MON<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#DFFFDF;" |BEL<br /><br />{{Small|4}} | style="background:#CFCFFF;" |[[1986 Kanadese Grand Prix|CAN]]<br /><br />{{Small|8}} | style="background:#DFFFDF;" |DET<br /><br />{{Small|4}} | style="background:#CFCFFF;" |FRA<br /><br />{{Small|8}} | style="background:#EFCFFF;" |GBR<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#EFCFFF;" |GER<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#EFCFFF;" |[[1986 Hongaarse Grand Prix|HUN]]<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#DFDFDF;" |AUT<br /><br />{{Small|2}} | style="background:#EFCFFF;" |ITA<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#DFFFDF;" |POR<br /><br />{{Small|5}} | style="background:#EFCFFF;" |[[1986 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#EFCFFF;" |AUS<br /><br />{{Small|Ret}} !9th !14 |- |1987 ! nowrap="" |[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] ! nowrap="" |[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] F1/87 ! nowrap="" |[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] 033D 1.5 [[V6-enjin|V6]][[Turboaanjaer|t]] | style="background:#CFCFFF;" |[[1987 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br /><br /><small>8^†</small> | style="background:#FFDF9F;" |[[1987 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><br />{{Small|3}} | style="background:#EFCFFF;" |BEL<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#FFDF9F;" |MON<br /><br />{{Small|3}} | style="background:#EFCFFF;" |DET<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#EFCFFF;" |FRA<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#EFCFFF;" |GBR<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#EFCFFF;" |GER<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#EFCFFF;" |[[1987 Hongaarse Grand Prix|HUN]]<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#EFCFFF;" |AUT<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#EFCFFF;" |ITA<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#EFCFFF;" |POR<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#CFCFFF;" |ESP<br /><br /><small>15^†</small> | style="background:#EFCFFF;" |MEX<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#DFFFDF;" |JPN<br /><br />{{Small|4}} | style="background:#DFDFDF;" |AUS<br /><br />{{Small|2}} !7th !17 |- |1988 ! nowrap="" |[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] ! nowrap="" |[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] F1/87/88C ! nowrap="" |[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] 033E 1.5 [[V6-enjin|V6]][[Turboaanjaer|t]] | style="background:#DFFFDF;" |[[1988 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br /><br />{{Small|5}} | style="background:#CFCFFF;" |[[1988 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><br /><small>18^†</small> | style="background:#FFDF9F;" |MON<br /><br />{{Small|3}} | style="background:#DFFFDF;" |MEX<br /><br />{{Small|4}} | style="background:#EFCFFF;" |[[1988 Kanadese Grand Prix|CAN]]<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#EFCFFF;" |DET<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#FFDF9F;" |FRA<br /><br />{{Small|3}} | style="background:#CFCFFF;" |GBR<br /><br /><small>17^†</small> | style="background:#DFFFDF;" |GER<br /><br />{{Small|4}} | style="background:#EFCFFF;" |[[1988 Hongaarse Grand Prix|HUN]]<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#EFCFFF;" |BEL<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#DFDFDF;" |''ITA''<br /><br />{{Small|2}} | style="background:#DFFFDF;" |POR<br /><br />{{Small|5}} | style="background:#EFCFFF;" |ESP<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#CFCFFF;" |JPN<br /><br />{{Small|11}} | style="background:#EFCFFF;" |AUS<br /><br />{{Small|Ret}} !5th !24 |- | rowspan="3" |1989 ! rowspan="2" nowrap="" |[[Tyrrell Racing|Tyrrell Racing Organisation]] ! nowrap="" |[[Tyrrell Racing|Tyrrell]] 017B ! rowspan="2" nowrap="" |Ford Cosworth DFR 3.5 [[V8-enjin|V8]] | style="background:#CFCFFF;" |[[1989 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br /><br />{{Small|10}} | colspan="15" | ! rowspan="3" |13th ! rowspan="3" |6 |- ! nowrap="" |[[Tyrrell Racing|Tyrrell]] 018 | | style="background:#FFCFCF;" |[[1989 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><br />{{Small|DNQ}} | style="background:#DFFFDF;" |MON<br /><br />{{Small|5}} | style="background:#FFDF9F;" |MEX<br /><br />{{Small|3}} | style="background:#EFCFFF;" |USA<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#EFCFFF;" |[[1989 Kanadese Grand Prix|CAN]]<br /><br />{{Small|Ret}} |FRA |GBR | colspan="8" | |- ! nowrap="" |Team Larrousse ! nowrap="" |[[Lola (renmotor)|Lola]] LC89 ! nowrap="" |Lamborghini 3512 3.5 [[V12-enjin|V12]] | colspan="8" | | style="background:#EFCFFF;" |GER<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#EFCFFF;" |[[1989 Hongaarse Grand Prix|HUN]]<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#EFCFFF;" |BEL<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#EFCFFF;" |ITA<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#CFCFFF;" |POR<br /><br />{{Small|11}} | style="background:#FFCFCF;" |ESP<br /><br />{{Small|DNPQ}} | style="background:#FFCFCF;" |JPN<br /><br />{{Small|DNQ}} | style="background:#FFCFCF;" |AUS<br /><br />{{Small|DNPQ}} |- |1990 ! nowrap="" |[[Arrows|Footwork Arrows Racing]] ! nowrap="" |[[Arrows]] A11B ! nowrap="" |Ford Cosworth DFR 3.5 [[V8-enjin|V8]] | style="background:#CFCFFF;" |[[1990 Verenigde State Grand Prix|USA]]<br /><br />{{Small|10}} | style="background:#EFCFFF;" |[[1990 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#FFCFCF;" |[[1990 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><br />{{Small|DNQ}} | style="background:#FFCFCF;" |[[1990 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><br />{{Small|DNQ}} | style="background:#EFCFFF;" |[[1990 Kanadese Grand Prix|CAN]]<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#CFCFFF;" |[[1990 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br /><br />{{Small|17}} | style="background:#CFCFFF;" |[[1990 Franse Grand Prix|FRA]]<br /><br />{{Small|10}} | style="background:#EFCFFF;" |[[1990 Britse Grand Prix|GBR]]<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#EFCFFF;" |[[1990 Duitse Grand Prix|GER]]<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#CFCFFF;" |[[1990 Hongaarse Grand Prix|HUN]]<br /><br />{{Small|12}} | style="background:#CFCFFF;" |[[1990 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><br />{{Small|13}} | style="background:#CFCFFF;" |[[1990 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br /><br /><small>12^†</small> | style="background:#CFCFFF;" |[[1990 Portugese Grand Prix|POR]]<br /><br />{{Small|9}} | style="background:#CFCFFF;" |[[1990 Spaanse Grand Prix|ESP]]<br /><br />{{Small|10}} | style="background:#EFCFFF;" |[[1990 Japannese Grand Prix|JPN]]<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#FFCFCF;" |[[1990 Australiese Grand Prix|AUS]]<br /><br />{{Small|DNQ}} !NC !0 |- | rowspan="3" |1991 ! rowspan="2" nowrap="" |Footwork [[Porsche]] ! nowrap="" |Footwork A11C ! rowspan="2" nowrap="" |Porsche 3512 3.5 [[V12-enjin|V12]] | style="background:#EFCFFF;" |[[1991 Verenigde State Grand Prix|USA]]<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#FFCFCF;" |[[1991 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br /><br />{{Small|DNQ}} | style="background:#FFCFCF;" |[[1991 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><br />{{Small|DNQ}} | colspan="13" | ! rowspan="3" |NC ! rowspan="3" |0 |- ! nowrap="" |Footwork FA12 | colspan="3" | | style="background:#EFCFFF;" |[[1991 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#EFCFFF;" |[[1991 Kanadese Grand Prix|CAN]]<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#EFCFFF;" |[[1991 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br /><br />{{Small|Ret}} | colspan="10" | |- !Footwork [[Ford Motormaatskappy|Ford]] ! nowrap="" |Footwork FA12C ! nowrap="" |Ford Cosworth DFR 3.5 [[V8-enjin|V8]] | colspan="6" | | style="background:#EFCFFF;" |[[1991 Franse Grand Prix|FRA]]<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#EFCFFF;" |[[1991 Britse Grand Prix|GBR]]<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#FFCFCF;" |[[1991 Duitse Grand Prix|GER]]<br /><br />{{Small|DNQ}} | style="background:#FFCFCF;" |[[1991 Hongaarse Grand Prix|HUN]]<br /><br />{{Small|DNQ}} | style="background:#FFCFCF;" |[[1991 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><br />{{Small|DNPQ}} | style="background:#FFCFCF;" |[[1991 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br /><br />{{Small|DNQ}} | style="background:#CFCFFF;" |[[1991 Portugese Grand Prix|POR]]<br /><br />{{Small|15}} | style="background:#EFCFFF;" |[[1991 Spaanse Grand Prix|ESP]]<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#FFCFCF;" |[[1991 Japannese Grand Prix|JPN]]<br /><br />{{Small|DNQ}} | style="background:#CFCFFF;" |[[1991 Australiese Grand Prix|AUS]]<br /><br />{{Small|13}} |- |1992 ! nowrap="" |Footwork Mugen-Honda ! nowrap="" |Footwork FA13 ! nowrap="" |Mugen-Honda MF-351H 3.5 V10 | style="background:#CFCFFF;" |[[1992 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]]<br /><br />{{Small|10}} | style="background:#CFCFFF;" |[[1992 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br /><br />{{Small|13}} | style="background:#DFFFDF;" |[[1992 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br /><br />{{Small|6}} | style="background:#DFFFDF;" |[[1992 Spaanse Grand Prix|ESP]]<br /><br />{{Small|5}} | style="background:#DFFFDF;" |[[1992 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><br />{{Small|5}} | style="background:#CFCFFF;" |[[1992 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><br />{{Small|7}} | style="background:#CFCFFF;" |[[1992 Kanadese Grand Prix|CAN]]<br /><br />{{Small|7}} | style="background:#CFCFFF;" |[[1992 Franse Grand Prix|FRA]]<br /><br />{{Small|7}} | style="background:#CFCFFF;" |[[1992 Britse Grand Prix|GBR]]<br /><br />{{Small|7}} | style="background:#CFCFFF;" |[[1992 Duitse Grand Prix|GER]]<br /><br />{{Small|9}} | style="background:#CFCFFF;" |[[1992 Hongaarse Grand Prix|HUN]]<br /><br />{{Small|7}} | style="background:#EFCFFF;" |[[1992 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#CFCFFF;" |[[1992 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br /><br />{{Small|7}} | style="background:#DFFFDF;" |[[1992 Portugese Grand Prix|POR]]<br /><br />{{Small|6}} | style="background:#CFCFFF;" |[[1992 Japannese Grand Prix|JPN]]<br /><br />{{Small|15}} | style="background:#EFCFFF;" |[[1992 Australiese Grand Prix|AUS]]<br /><br />{{Small|Ret}} !10th !6 |- |1993 ! nowrap="" |Lola BMS Scuderia Italia ! nowrap="" |[[Lola (renmotor)|Lola]] T93/30 ! nowrap="" |[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] 040 3.5 [[V12-enjin|V12]] | style="background:#EFCFFF;" |[[1993 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]]<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#CFCFFF;" |[[1993 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br /><br />{{Small|11}} | style="background:#CFCFFF;" |[[1993 Europese Grand Prix|EUR]]<br /><br />{{Small|11}} | style="background:#FFCFCF;" |[[1993 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><br />{{Small|DNQ}} | style="background:#FFCFCF;" |[[1993 Spaanse Grand Prix|ESP]]<br /><br />{{Small|DNQ}} | style="background:#EFCFFF;" |[[1993 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#FFCFCF;" |[[1993 Kanadese Grand Prix|CAN]]<br /><br />{{Small|DNQ}} | style="background:#FFCFCF;" |[[1993 Franse Grand Prix|FRA]]<br /><br />{{Small|DNQ}} | style="background:#FFCFCF;" |[[1993 Britse Grand Prix|GBR]]<br /><br />{{Small|DNQ}} | style="background:#CFCFFF;" |[[1993 Duitse Grand Prix|GER]]<br /><br />{{Small|16}} | style="background:#EFCFFF;" |[[1993 Hongaarse Grand Prix|HUN]]<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#CFCFFF;" |[[1993 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><br />{{Small|14}} | style="background:#EFCFFF;" |[[1993 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#EFCFFF;" |[[1993 Portugese Grand Prix|POR]]<br /><br />{{Small|Ret}} |[[1993 Japannese Grand Prix|JPN]] |[[1993 Australiese Grand Prix|AUS]] !NC !0 |- | rowspan="2" |1994 ! rowspan="2" nowrap="" |[[Minardi|Minardi Scuderia Italia]] ! nowrap="" |[[Minardi]] M193B ! rowspan="2" nowrap="" |[[Ford Motormaatskappy|Ford]] [[Cosworth|HBC7/8]] 3.5 [[V8-enjin|V8]] | style="background:#EFCFFF;" |[[1994 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#EFCFFF;" |[[1994 Pasifiese Grand Prix|PAC]]<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#EFCFFF;" |[[1994 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#DFFFDF;" |[[1994 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><br />{{Small|6}} | style="background:#EFCFFF;" |[[1994 Spaanse Grand Prix|ESP]]<br /><br />{{Small|Ret}} | colspan="11" | ! rowspan="2" |25th ! rowspan="2" |1 |- ! nowrap="" |[[Minardi]] M194 | colspan="5" | | style="background:#CFCFFF;" |[[1994 Kanadese Grand Prix|CAN]]<br /><br />{{Small|11}} | style="background:#EFCFFF;" |[[1994 Franse Grand Prix|FRA]]<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#EFCFFF;" |[[1994 Britse Grand Prix|GBR]]<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#EFCFFF;" |[[1994 Duitse Grand Prix|GER]]<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#CFCFFF;" |[[1994 Hongaarse Grand Prix|HUN]]<br /><br />{{Small|7}} | style="background:#CFCFFF;" |[[1994 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><br />{{Small|9}} | style="background:#EFCFFF;" |[[1994 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#CFCFFF;" |[[1994 Portugese Grand Prix|POR]]<br /><br />{{Small|13}} | style="background:#CFCFFF;" |[[1994 Europese Grand Prix|EUR]]<br /><br />{{Small|14}} | style="background:#EFCFFF;" |[[1994 Japannese Grand Prix|JPN]]<br /><br />{{Small|Ret}} | style="background:#EFCFFF;" |[[1994 Australiese Grand Prix|AUS]]<br /><br />{{Small|Ret}} |- ! colspan="22" |{{Middel|{{small|Source:<ref name=MSportStats/><ref>{{cite book|last=Small|first=Steve|title=Grand Prix Who's Who|chapter=Michele Alboreto|url=https://archive.org/details/grandprixwhoswho0000smal|year=2000|edition=Third|publisher=Travel Publishing|location=Reading, Berkshire|pages=16–19|access-date=2 September 2023|isbn=978-1-902007-46-5|url-access=registration|via=Internet Archive}}</ref>}}}} |} ^† Het nie klaargemaak nie, maar is geklassifiseer asof hy meer as 90% van die wedrenafstand voltooi het. ^‡ Wedren is gestaak met minder as 75% van die rondtes voltooi, halfpunte is toegeken. === Voltooi Deutsche Tourenwagen Meisterschaft-resultate === ( sleutel ) (Wedrenne in '''vetdruk''' dui voorste wegspringposisie aan) {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%;" !Jaar ! Span ! Motor ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! ! Punte |- | 1995 ! nowrap="" | Schübel Engineering ! nowrap="" | Alfa Romeo 155 V6 Ti | style="background:#CFCFFF;" | [[Hockenheimring|HOC<br /><br /><br /><br /> 1]]<br /><br /><br /><br /> {{Small|15}} | style="background:#DFFFDF;" | [[Hockenheimring|HOC<br /><br /><br /><br /> 2]]<br /><br /><br /><br /> {{Small|7}} | style="background:#CFCFFF;" | AVU<nowiki><br id="mwCuo"></nowiki><nowiki><br></nowiki><nowiki><br></nowiki><nowiki><br></nowiki> 1<br /><br /><br /><br /> {{Small|12}} | style="background:#CFCFFF;" | AVU<nowiki><br id="mwCu8"></nowiki><nowiki><br></nowiki><nowiki><br></nowiki><nowiki><br></nowiki> 2<br /><br /><br /><br /> {{Small|8}} | style="background:#CFCFFF;" | NOR<nowiki><br id="mwCvQ"></nowiki><nowiki><br></nowiki><nowiki><br></nowiki><nowiki><br></nowiki> 1<br /><br /><br /><br /> {{Small|14}} | style="background:#EFCFFF;" | NOR<nowiki><br id="mwCvk"></nowiki><nowiki><br></nowiki><nowiki><br></nowiki><nowiki><br></nowiki> 2<br /><br /><br /><br /> {{Small|Ret}} | style="background:#CFCFFF;" | STERF<nowiki><br id="mwCv4"></nowiki><nowiki><br></nowiki><nowiki><br></nowiki><nowiki><br></nowiki> 1<br /><br /><br /><br /> {{Small|11}} | style="background:#CFCFFF;" | STERF<nowiki><br id="mwCwM"></nowiki><nowiki><br></nowiki><nowiki><br></nowiki><nowiki><br></nowiki> 2<br /><br /><br /><br /> {{Small|11}} | style="background:#CFCFFF;" | [[Nürburgring|NUR<br /><br /><br /><br /> 1]]<br /><br /><br /><br /> {{Small|13}} | style="background:#EFCFFF;" | [[Nürburgring|NUR<br /><br /><br /><br /> 2]]<br /><br /><br /><br /> {{Small|Ret}} | style="background:#EFCFFF;" | ALE<nowiki><br id="mwCxI"></nowiki><nowiki><br></nowiki><nowiki><br></nowiki><nowiki><br></nowiki> 1<br /><br /><br /><br /> {{Small|Ret}} | style="background:#FFFFFF;" | ALE<nowiki><br id="mwCxc"></nowiki><nowiki><br></nowiki><nowiki><br></nowiki><nowiki><br></nowiki> 2<br /><br /><br /><br /> {{Small|DNS}} | style="background:#CFCFFF;" | [[Hockenheimring|HOC<br /><br /><br /><br /> 1]]<br /><br /><br /><br /> {{Small|16}} | style="background:#CFCFFF;" | [[Hockenheimring|HOC<br /><br /><br /><br /> 2]]<br /><br /><br /><br /> {{Small|15}} ! 22ste ! 4 |- ! colspan="19" |{{Middel|{{small|Source:<ref name=MSportStats/>}}}} |} === Volledige Internasionale Toermotorkampioenskap-uitslae === ( sleutel ) (Wedrenne in '''vetdruk''' dui voorste posisie aan) (Wedrenne in ''kursief'' dui vinnigste rondte aan) {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%;" !Jaar ! Span ! Motor ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! ! Punte |- | 1995 ! nowrap="" | Schübel Engineering ! nowrap="" | Alfa Romeo 155 V6 Ti | style="background:#EFCFFF;" | BEKER<nowiki><br id="mwC04"></nowiki><nowiki><br></nowiki><nowiki><br></nowiki><nowiki><br></nowiki> 1<br /><br /><br /><br /> {{Small|Ret}} | style="background:#FFFFFF;" | BEKER<nowiki><br id="mwC1M"></nowiki><nowiki><br></nowiki><nowiki><br></nowiki><nowiki><br></nowiki> 2<br /><br /><br /><br /> {{Small|DNS}} | style="background:#EFCFFF;" | HEL<nowiki><br id="mwC1g"></nowiki><nowiki><br></nowiki><nowiki><br></nowiki><nowiki><br></nowiki> 1<br /><br /><br /><br /> {{Small|Ret}} | style="background:#EFCFFF;" | HEL<nowiki><br id="mwC10"></nowiki><nowiki><br></nowiki><nowiki><br></nowiki><nowiki><br></nowiki> 2<br /><br /><br /><br /> {{Small|Ret}} | style="background:#EFCFFF;" | DON<nowiki><br id="mwC2I"></nowiki><nowiki><br></nowiki><nowiki><br></nowiki><nowiki><br></nowiki> 1<br /><br /><br /><br /> {{Small|Ret}} | style="background:#CFCFFF;" | DON<nowiki><br id="mwC2c"></nowiki><nowiki><br></nowiki><nowiki><br></nowiki><nowiki><br></nowiki> 2<br /><br /><br /><br /> {{Small|17}} | style="background:#EFCFFF;" | [[Estoril-renbaan|EST<br /><br /><br /><br /> 1]]<br /><br /><br /><br /> {{Small|Ret}} | style="background:#FFFFFF;" | [[Estoril-renbaan|EST<br /><br /><br /><br /> 2]]<br /><br /><br /><br /> {{Small|DNS}} | style="background:#FFFFFF;" | [[Nevers Magny-Cours-renbaan|MAG<br /><br /><br /><br /> 1]]<br /><br /><br /><br /> {{Small|DNS}} | style="background:#EFCFFF;" | [[Nevers Magny-Cours-renbaan|MAG<br /><br /><br /><br /> 2]]<br /><br /><br /><br /> {{Small|Ret}} ! 28ste ! 0 |- ! colspan="15" |{{Middel|{{small|Source:<ref name=MSportMagDatabase/>}}}} |} ==== Indy Racing League ==== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:95%" !Jare ! Spanne ! Wedrenne ! Pole ! Oorwinnings ! Podiums<br /><br /><br /><br /> (nie-wen) ! Top 10's<br /><br /><br /><br /> (nie-podium) ! Indianapolis 500<br /><br /><br /><br /> oorwinnings ! Kampioenskappe |- | 2 | 1 | 5 | 0 | 0 | 1 | 3 | 0 | 0 |} ==== Indianapolis 500 ==== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%" !Jaar ! Deelnemer ! Klas ! Onderstel ! Enjin ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! Rang ! Punte ! Verwysing |- | 1999 ! nowrap="" | [[Audi]] Sport -span Joest ! LMP ! nowrap="" | Audi R8R ! nowrap="" | [[Audi]] 3.6 [[V8-enjin|V8]] [[Turboaanjaer|t]] | style="background:#FFDF9F;" | SEB<br /><br /><br /><br /> {{Small|3}} | ATL | MOS | SEUN | POR | PET | LAG | LVS | colspan="4" | ! 43ste ! 24 ! <ref>{{Cite web|url=https://www.racing-reference.info/driver-season-stats/albormi01/1999/LM/|title=Michele Alboreto – 1999 American Le Mans Series Results|website=Racing-Reference|publisher=NASCAR Digital Media, LLC|access-date=2 September 2023}}</ref> |- | rowspan="2" | 2000 ! rowspan="2" nowrap="" | Audi Sport Noord-Amerika ! rowspan="2" | LMP ! nowrap="" | Audi R8 ! rowspan="2" nowrap="" | [[Audi]] 3.6 [[V8-enjin|V8]] [[Turboaanjaer|t]] | style="background:#DFDFDF;" | SEB<br /><br /><br /><br /> {{Small|2}} | colspan="7" | | style="background:#FFFFBF;" | PET<br /><br /><br /><br /> {{Small|1}} | LAG | LVS | ADE ! rowspan="2" | 27ste ! rowspan="2" | 44 ! rowspan="2" | <ref name="mans2000">{{Cite web|url=https://www.racing-reference.info/driver-season-stats/albormi01/2000/LM/|title=Michele Alboreto – 2000 American Le Mans Series Results|website=Racing-Reference|publisher=NASCAR Digital Media, LLC|access-date=2 September 2023}}</ref> |- ! nowrap="" | Audi R8R | | style="background:#DFFFDF;" | CLT<br /><br /><br /><br /> {{Small|8}} | SIL | NUR | SEUN | MOS | TEX | POR | colspan="4" | |- | 2001 ! nowrap="" | Audi Sport Noord-Amerika ! LMP900 ! nowrap="" | Audi R8 ! nowrap="" | [[Audi]] 3.6 [[V8-enjin|V8]] [[Turboaanjaer|t]] | TEX | style="background:#FFFFBF;" | SEB<br /><br /><br /><br /> {{Small|1}} | DON | JAR | SEUN | POR | MOS | MOH | LAG | PET | colspan="2" | ! 22ste ! 31 ! <ref name="mans2000" /> |} == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Alboreto, Michele}} [[Kategorie:Formule Een-renjaers]] [[Kategorie:Italiaanse renjaers]] [[Kategorie:Geboortes in 1956]] [[Kategorie:Sterftes in 2001]] 91rxe68gq62gd13v2fktwmed198p68v 0 400685 2976614 2578637 2026-10-07T17:45:53Z Oesjaar 7467 Verbeter 2976614 wikitext text/x-wiki {{Outomatiese taksoboks |image = Lithops.JPG |image_caption = |taxon = Lithops |authority = N.E.Br., (1922) |subdivision_ranks = [[Spesies]] |subdivision = <center>[[#Spesies|Sien teks]]</center> |synonyms = }} '''''Lithops''''' (beeskloutjies) is 'n [[genus]] van [[vetplant]]e in die [[Aizoaceae]] [[Familie (biologie)|familie]]. == Spesies == Daar is 38 [[spesie]]s volgens ''Plants of the World Online'':<ref>https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:16237-1</ref> {{div col|colwidth=22em}} * ''[[Lithops aucampiae]]'' <small>[[Louisa Bolus|L.Bolus]]</small> * ''[[Lithops bella]]'' <small>N.E.Br.</small> * ''[[Lithops bromfieldii]]'' <small>L.Bolus</small> * ''[[Lithops burchellii]]'' <small>(D.T.Cole) Jainta</small> * ''[[Lithops coleorum]]'' <small>S.A.Hammer & Uijs</small> * ''[[Lithops comptonii]]'' <small>L.Bolus</small> * ''[[Lithops dendritica]]'' <small>Nel</small> * ''[[Lithops dinteri]]'' <small>Schwantes</small> * ''[[Lithops divergens]]'' <small>L.Bolus</small> * ''[[Lithops eberlanzii]]'' <small>(Dinter & Schwantes) N.E.Br.</small> * ''[[Lithops euniceae]]'' <small>(de Boer) Jainta</small> * ''[[Lithops francisci]]'' <small>(Dinter & Schwantes) N.E.Br.</small> * ''[[Lithops fulviceps]]'' <small>(N.E.Br.) N.E.Br.</small> * ''[[Lithops gesineae]]'' <small>de Boer</small> * ''[[Lithops glaudinae]]'' <small>de Boer</small> * ''[[Lithops gracilidelineata]]'' <small>Dinter</small> * ''[[Lithops hallii]]'' <small>de Boer</small> * ''[[Lithops helmutii]]'' <small>L.Bolus</small> * ''[[Lithops herrei]]'' <small>L.Bolus</small> * ''[[Lithops hookeri]]'' <small>(A.Berger) Schwantes</small> * ''[[Lithops julii]]'' <small>(Dinter & Schwantes) N.E.Br.</small> * ''[[Lithops karasmontana]]'' <small>(Dinter & Schwantes) N.E.Br.</small> * ''[[Lithops lesliei]]'' <small>(N.E.Br.) N.E.Br.</small> * ''[[Lithops localis]]'' <small>(N.E.Br.) Schwantes</small> * ''[[Lithops marmorata]]'' <small>(N.E.Br.) N.E.Br.</small> * ''[[Lithops meyeri]]'' <small>L.Bolus</small> * ''[[Lithops naureeniae]]'' <small>D.T.Cole</small> * ''[[Lithops olivacea]]'' <small>L.Bolus</small> * ''[[Lithops optica]]'' <small>(Marloth) N.E.Br.</small> * ''[[Lithops otzeniana]]'' <small>Nel</small> * ''[[Lithops pseudotruncatella]]'' <small>(A.Berger) N.E.Br.</small> * ''[[Lithops ruschiorum]]'' <small>(Dinter & Schwantes) N.E.Br.</small> * ''[[Lithops salicola]]'' <small>L.Bolus</small> * ''[[Lithops schwantesii]]'' <small>Dinter</small> * ''[[Lithops verruculosa]]'' <small>Nel</small> * ''[[Lithops villetii]]'' <small>L.Bolus</small> * ''[[Lithops viridis]]'' <small>H.A.Lückh.</small> * ''[[Lithops werneri]]'' <small>Schwantes & H.Jacobsen</small> {{div col end}} == Verwysings == {{verwysings}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Lithops| ]] qk5q1sk69x9ioknjgdq33662j1y1i08 0 423703 2976645 2734945 2026-10-07T19:33:30Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.6 2976645 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Dam | name = Middelburgdam | image = Middelburg Dam seen from N4.jpg | image_caption = Die Middelburgdam van die N4 af gesien. | country = [[Suid-Afrika]] | locale = [[Middelburg, Mpumalanga]] | owner = Departement van Waterwese | type = | purpose = Opgaardam | crosses = [[Klein Olifantsrivier]] | reservoir = Middelburgdam Reservoir | length = 625 m | height = 36 m | dam_width_base = | began = | open = 1978 | cost = €54,2 miljoen | volume = {{convert|484350000|m3}} | reservoir_catchment = | reservoir_surface = {{convert|468|ha}} | coordinates = {{coord|25|46|1|S|29|33|0|E|type:landmark|display=inline,title}} | website = }} Die '''Middelburgdam''' is 'n opgaardam geleë in die [[Klein Olifantsrivier]], 'n deel van die [[Olifantsrivier, Limpopo|Olifantsrivierkom]].<ref>[http://www.dwaf.gov.za/iwqs/rhp/eco/FROC/WMA4Olifants.jpg Olifants WMA 4]</ref> Dit is digby [[Middelburg, Mpumalanga]], [[Suid-Afrika]] geleë.<ref>[http://www.dwaf.gov.za/iwqs/gis_apps/dam/dams/index.htm Lys van Suid-Afrikaanse Damme] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040522023711/http://www.dwaf.gov.za/iwqs/gis_apps/dam/dams/index.htm |date=22 Mei 2004 }} van die Departement van Waterwese en Bosbou.</ref> Konstruksie is in 1978 voltooi teen 'n koste van €54,2 miljoen. Die koste is gedeeltelik deur die Franse en Duitse regerings befonds, teen 'n koste van €20,5 miljoen, terwyl 'n skenking ter waarde van €10 miljoen van die Europese stabiliteitsmeganisme ook gebruik is. Die primêre doel van die dam is om vir watervoorsiening te dien en sy gevaarpotensiaal is as hoog aangedui (3). == Verwysings == {{Verwysings}} [[Kategorie:Damme van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Olifantsrivier (Limpopo)]] [[Kategorie:Koördinate op Wikidata]] 9kaqbiyczi87xnuwrce5iksctps2p7u 4 429329 2976653 2968885 2026-10-07T20:02:14Z Sobaka 328 /* Lys van uitsendings */ bywerk 2976653 wikitext text/x-wiki Die '''Afrikaanse Wikipedia op die radio''' verwys na [[radio]]-onderhoude met Wikipediagebruikers wat ten doel het om die [[Afrikaanse Wikipedia]] se rol en aktiwiteite aan die breë Afrikaanssprekende publiek bekend te stel. In sommige onderhoude word ook [[kennis]] soos in die artikels vervat met die luisteraars gedeel. Dit sluit radiouitsendings sowel as radiostromingsdienste in. Hierdie inisiatief is deur gebruiker Oesjaar van stapel gestuur as een van die pogings om die Afrikaanse Wikipedia te bemark as die toonaangewendste digitale bron van inligting in [[Afrikaans]] en om algemene belangstelling en begrip van die projek en toekomstige deelname daaraan te stimuleer. Hierdie pogings word steeds deur hom gedryf, maar ander gebruikers neem sedert 2023 ook aan uitsendings deel. == Agtergrond == Die Afrikaanse Wikipedia is die Afrikaanse weergawe van [[Wikipedia]], die webgebaseerde vrye-inhoud-[[ensiklopedie]], waar "vrye" na die kopieregvrye lisensiëring van die projek verwys. Die Afrikaanse weergawe was op 16 November 2001 die 11de wikipedia om geskep te word.<ref>[[:en:Special:PermanentLink/94753987|Wikipedia:2001]], English-language Wikipedia (16 Desember 2006)</ref> Dit beskik tans oor ongeveer {{NUMBEROF|ARTICLES|af|N}} artikels, en is volgens hierdie maatstaf die {{Rangtelwoord|{{Wikipedia volgens grootte|af}}}} grootste Wikipedia.<ref>[[m:Complete list of language Wikipedias ordered by size|Meta-Wiki se lys van Wikipedia-taalweergawes volgens grootte]]</ref> == Lys van uitsendings == Hiermee ‘n lys van opnames waaraan Afrikaanse Wikipediagebruikers deelgeneem het wat uitgesaai en/of gestroom is. Dit is nie ‘n volledige lys nie siende dat baie van die regstreekse uitsendings plaasvind sonder dat daar enige opnames daarvan bestaan. Stasies waarop uitsendings plaasgevind het sluit in [[RSG]], [[Jacaranda FM]], Die Waarheid Radio, [[Radio Pretoria]], [[Overvaal Stereo]], [[Radio Overberg]], [[Life FM]], [[Radio Laeveld]], [[GROOTfm]] en [[Bosveld Stereo]]. {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- | 1 || 07-01-'''2026''' || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 7 Jan 2026.mpeg.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Die omroeper noem dat dit Oesjaar se 17de verjaarsdag op Wikipedia is. Hy stel dat hy in hierdie tyd 19 383 nuwe artikels geskep waarvan 13 reeds voorbladartikels is. Hy het ook 275 000 veranderinge in hierdie tyd aangebring. Hy gee ook ‘n opsomming van voorbladartikel vir die week, naamlik die [[Belgiese nasionale rugbyspan]]. Hierdie artikel is geskep en tot voorbladstatus gebring deur gebruiker Spes Bona. Hy praat ook die oor die belang van tegniese woordeboeke, nodig vir die skep van tegniese artikels. Hy noem dat hy onlangs Poskantoor en Telkom woordeboeke bekom het. [[SADiLaR]] het aangebied om te help met skandering van die woordeboeke waarna dit by die Wikiwoordeboek gevoeg sal kan word. |- | 2 || 10-01-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:RadioLaeveld 10 Jan.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van voorbladartikel vir die week, naamlik die [[Belgiese nasionale rugbyspan]]. Hierdie artikel is geskep en tot voorbladstatus gebring deur die Duitse gebruiker SpesBona. In die afgelope jaar het die getal artikels gegroei met 6 640. Hy noem ook gereelde nuwe bydraes oor sokkerklub en spelers. Hy verwys na die voorbladartikels deur gebruiker Burgert Behr en ook artikels oor die Grand Prixs deur gebruiker Aliwal. Oesjaar noem die digitalisering van woordeboeke en het reeds ‘n Telkom en Poskantoor woordeboeke bekom. [[SADiLaR]] het aangedui hul sal dit digitaliseer. Prof [[Wynand Steyn]] (UP) het ook goedgunstiglik ingenieurs en padoppervlak woordeboeke aangebied vir die doel. Die uiteindelike doel is om die woordeboeke by Wikiwoordeboek te integreer. |- | 3 || 14-01-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 14 Januarie 2026.mpeg.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van voorbladartikel vir die week, naamlik [[Alaska]]. Hy praat ook oor die [[tremprobleem]], ‘n etiese denkeksperiment wat ook weer relevant word met die opleiding van selfbesturende motors. |- | 4 || 17-01-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Radio Laeveld 17 Jan 2026.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Woordgenoot. Sy gee ‘n opsomming van voorbladartikel vir die week, naamlik [[Alaska]]. Sy gee ook agtergrond oor die 25 st. verjaarsdag van die Engelse Wikipedia 15 Januarie 2026. Plek skep om gratis inligting aan almal beskikbaar te maak Afrikaans was die 11 de taal wat gestig is op Wikipedia. Die Afrikaanse Wikipedia bly belangrik om Afrikaanse kennis te digitaliseer. Vrywilligers bly sentraal ten opsigte van suksesse van die Wikipedia. Sy verwys na ʼn artikel oor [[Beatrix Potter]] wat sy geskep het en sal dien as voorbladartikel in Augustus 2026. |- | 5 || 21-01-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:RadioOverberg 2026-01-21.mpeg.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[Grootvorstedom Moskou]]. |- | 6 || 24-01-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wikipedia 24 Jan 2026 Laeveld.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Grootvorstedom Moskou]]. Hy verwys na hoe die voorbladartikels gekies word en deur die skrywers voorgelê word. Hy verwys na die belang van tegniese infrastruktuur en die rol van [[Wikidata]]. Hy verwys ook na die belang van samewerking met ander individue en organisasies om die Afrikaanse Wikipedia uit te bou. |- | 7 || 28-01-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:RadioOverberg 2026-01-21.mpeg.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van voorbladartikel vir die week, naamlik [[Jenson Button]]. Hy gee ook agtergrond oor [[Komputronium]] ‘n onglangse artikel wat hy geskep het. |- | 8 || 31-01-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Laeveld 31 Jan 2026.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Woordgenoot. Sy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel van [[Jenson Button]]. Sy verduidelik die proses om ‘n voorbladartikel te identifiseer soos die kwaliteit van die artikel, plasing van beelde en die feit dat die artikel ten minste 30 000 karakters groot moet wees. Gebruikers gee dan hulle menings terwyl daar ook gepoog word om ‘n diverse reeks artikels as voorbladartikels aan te bied. Van die 200 000 geregistreerde gebruikers is daar sowat 350 wat meer aktief is. Sy wys ook op die diepte element waar die Afrikaanse Wikipedia op dié stadium 38 is wat daarop dui dat daar goeie kwaliteit artikels in die Afrikaanse Wikipedia is. Sy verduidelik ook die proses vir individue om aktief betrokke te raak by die skep van artikels op die Afrikaanse Wikipedia. |- | 9 || 07-02-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Laeveld 7 Feb 2025.mp3 |▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel oor [[Helios]]. Hulle bespreek ook die impak van [[Kunsmatige intelligensie|KI]] op die besoekersgetalle en die ondersoek wat tans gedoen word om uit te vind wat presies die impak van KI-skrapers in die verband is. Oesjaar verwys ook na pogings van die Wikimedia-stigting om ‘n ooreenkoms met KI-platforms te bereik rondom die gebruik van Wikipedia inhoud in [[groot taalmodel]]le. Hy beklemtoon die belangrikheid van akkuraatheid wat binne die Afrikaanse Wikipedia gehandhaaf moet word. |- | 10 || 11-02-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 11 Februarie 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel oor die Duitse Deelstaat [[Brandenburg]]. Hy bespreek onlangsgeskepte artikels oor [[OpenClaw]], [[Moltbook]] en [[Clawnch (kriptogeldeenheid)|Clawnch]]. |- | 11 || 18-02-2026 || Radio Overberg ||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger ||[[Lêer:Radio Overberg 18 Februarie 2026.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel oor [[Plesiosauria]]. Hy bespreek ook die 128 000 artikel-mylpaal wat behaal is. Verwys o.a. na artikels oor flora, internasionale sokkerspelers, sokkerklubs en [[kunsmatige intelligensie]] wat bygedra het tot die mylpaal. Die week se voorbladartikel is ook die 700ste voorbladartikel wat al op die Afrikaanse Wikipedia gepubliseer is. Hy bedank al die vrywilligers vir hulle werk op Wikipedia. Hyself werk tans op ‘n artikel oor vliegtuig[[klappe]] en verwys na die problematiek om die Afrikaanse terminologie vir vliegtuigonderdele te kry. Volgens Oesjaar is hy ook versoek om die artikel oor die [[vakuumbuis]] uit te bou waarmee hy besig is. |- | 12 || 25-02-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:RadioOverberg25Februarie2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel oor die [[Nederlandse nasionale rugbyspan]]. Hy verwys ook na die artikel oor die [[essay]] ''[[Something Big Is Happening]]'' deur Matt Shumer, 'n KI-entrepreneur. |- | 13 || 04-03-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 4 Maart 2026.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Iwan die Verskriklike]]. |- | 14 || 07-03-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Laeveld 7 Maart 2026.mp3 |▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Woordgenoot. Sy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Iwan die Verskriklike]]. Woordgenoot verduidelik die kriteria vir ‘n voorbladartikel soos onder meer groter as 30 000 grepe, volledigheid, beelde sowel as die nominasieproses en gebruikers wat daarvoor stem. Sy verwys ook na die gebruik van [[kunsmatige intelligensie|KI]] wat beide positief en negatief kan wees. Beklemtoon die belangrikheid van menslike toesig wat een van die redes is dat daar meer individue betrokke moet raak by die Afrikaanse Wikipedia. Sy noem ook professor [[Wannie Carstens]] se onlangse welwillendheidsbesoek aan die Belgiese Wikimedia-struktuur. |- | 15 || 11-03-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:RadioOverberg11Maart2026.mpeg.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[C. Louis Leipoldt]]. Hy bespreek ook die uitdagings wat ervaar word met die Afrikaanse terme vir vliegtuigonderdele. Oesjaar het vroeër onderneem om artikels oor vliegtuigonderdele te vertaal en verwys na die artikel [[klappe]]. ‘n Groot hulp was ‘n nuwe gebruiker wat toegang tot ‘n tegniese lugvaartwoordeboek het. |- | 16 || 01-04-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:RadioOverberg1April2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker SpesBona. Hy gee ‘n opsomming van sy eie hoofartikel [[T20I-wêreldbeker 2016]]. SpesBona vertel ook van sy agtergrond in Duitsland waar hy in 1986 in [[Königs Wusterhausen]], nou in [[Brandenburg]] gebore is. Hy het op Afrikaans op Wikipedia afgekom deur Nederlands toe hy na tale gesoek het wat hy moontlik makliker sou kon verstaan. Hy het later by die Afrikaanse Wikipedia betrokke geraak deur saadjies te geskep en met die hulp van ander gebruikers het hy voortdurend sy Afrikaans verbeter tot op ‘n vlak waar hy nou voorbladartikels skryf. Hy skryf nou veral oor krieket en rugby in Afrikaans maar ook op die Duitse Wikipedia. Hy het ook heelwat van die voorblad vlagartikels geskryf. Anne-Marie bedank SpesBona vir die moeite wat hy doen om Afrikaans aan te leer en te praat. |- | 17 || 08-04-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:OVERBERG 8 APRIL 2026 WIKI.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Galileo Galilei]]. |- | 18 || 11-04-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Laeveld Wikipedia 11 April 2026.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Charles verwys na die voorbladartikel [[Galileo Galilei]] en vra hoe word op ‘n voorbladartikel besluit. Sobaka verduidelik dat so artikel ten minste uit 30 000 grepe moet bestaan en aan ‘n veelheid van kwalitatiewe vereistes voldoen en deur ander gebruikers ondersteun moet word om voorbladstatus te verwerf. Hy wys ook daarop dat die voorbladartikellys reeds tot in 2027 strek aangesien die artikels weekliks verander word. Hy bevestig dat die lys dinamies is en veranderinge moontlik is gebaseer op vereistes. In reaksie op ‘n vraag oor wetenskaplike terminologie bevestig Sobaka dat terwyl gebruik van terme in historiese konteks moontlik nie so problematies is nie, is dit wel die geval in terme van hedendaagse tegnologiese en wetenskaplike terme. In terme van die opkoms van die een man korporasie waar een persoon met slim tegnologie ‘n hele besigheid bestuur vra Charles of dit ook op Wikipedia die geval is. Sobaka verwys dat dit wel toekoms potensiaal inhou daar nog ‘n pad is voordat dit op groot skaal sal gebeur. Daar sal eers gewerk moet word aan beginsels vir sodanige implementering maar Wikipedia is uiteraard ‘n mensgesentreerde organisasie en sal dit so wil hou en slegs met die grootste omsigtigheid met kunsmatige intelligensie (K)I omgaan. Charles vra of entrepreneurs ook in Afrikaans oor nuwe tegnologiese verwikkelinge kan lees. Sobaka bevestig dit en verwys as voorbeeld na die artikel oor [[Matthew Gallagher]]. Hy is ‘n Amerikaanse entrepreneur wat ‘n ’n hoogs winsgewende onderneming met slegs homself en sy broer deur uitgebreide gebruik van KI en uitkontraktering teen die einde van 2026 op koers is ‘n $1 miljard in inkomste te bereik. Sobaka gee ook agtergrond oor die [[Wikimedia-stigting]] se kommersiële lisensie-ooreenkomste met verskeie groot KI-platforms gesluit vir toegang tot Wikipedia-inhoud spesifiek vir [[Groot taalmodel]]le (GTM) en ander KI-toepassings. Maatskappye kry betaalde, grootskaalse toepassingsprogrammeringskoppelvlak-toegang tot Wikipedia-artikels, Wikimedia Commons-beelde, Wiktionary en Wikidata teen hoë spoed en volume. Die ooreenkoms hou voordele vir alle partye in. |- | 19 || 15-04-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg Wikipedia 15 April 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Apollo 13]]. Met die opkoms van KI en veral KI-agente in die ekonomie het mens verskeie kommentators gehoor wat praat van die toekomstige een man korporasie waar ‘n enkele mens met KI agente ‘n korporasie kan bestuur. Hy verwys na die geval van [[Matthew Gallagher]]. |- | 20 || 18-04-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Laeveld 18 April 2026.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Woordgenoot. Sy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Apollo 13]]. Sy verwys na die veelheid en diversiteit van bydraers in antwoord op ‘n vraag oor die standaarde van artikels. Bydraers het oor die algemeen baie ondervinding in die skep van kwaliteit artikels. Sy verwys ook na ‘n par toekomstige artikels wat voorbladstatus sal verwerf. Charles Gentle noem dat hy oor ‘n astronomie woordeboek beskik wat hy beskikbaar sal kan stel. Woordgenoot gee ook raad hoe om as ‘n gebruiker op die Afrikaanse Wikipedia te registreer en betrokke te raak. |- | 21 || 22-04-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 22 April 2026.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Meryl Streep]]. |- | 22 || 28-04-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 29 April 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Georges Méliès]]. Sobaka gee ook agtergrond oor die artikel [[Projek Maven]]. |- | 23 || 06-05-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 6 Mei 2026.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[Koreaanse nasionale rugbyspan]]. |- | 24 || 27-05-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 27 Mei 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Bloemfontein]]. Hy bespreek ook die 129 000 artikel mylpaal wat behaal is. Verwys na o.a. artikels oor flora, internasionale sokkerspelers en sokkerklubs wat bygedra het tot die mylpaal. Oesjaar gee besonderhede oor die [[Wikipedia:Skryfwedstryd 2026]] wat in Mei 2026 plaasvind en verwys na die artikel [[Spoornyd tussen Moorreesburg en Hopefield]] wat nou die grootste artikel op die Afrikaanse Wikipedia is. Voorts bespreek hy die [[Noordelike Gebied]]-artikel wat hy na ‘n voorbladartikel wil uitbou. |- | 25 || 03-06-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:RadioOverberg 3 Junie 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[H II-gebied]]. Hy noem dat gebruiker Oesjaar nou 20 000 artikes op die Afrikaanse Wikipedia geskep het. Hy deel ook met die luisteraars die inhoud van die artikel [[Magnifica Humanitas]] wat onlangs geskep is. |- | 26 || 10-06-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 10 Junie 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy verduidelik die konteks van sy reeds 20 000 artikels wat hy op die Afrikaanse Wikipedia geskep het. Voorts ook, hoe sy belangstelling in Wikipedia geprikkel is asook die oorsprong van sy gebruikersnaam. Oesjaar gee ook ‘n opsomming van die week se voorbladartikel oor die renjaer [[Nelson Piquet]]. Hy gee agtergrond oor sy geskeduleerde aanbieding by [[Wikimania]] 2026 ([[Parys]]) oor die onderwerp “''Rooting for knowledge: Why we need a Wiki-Botanist action group today!''” te lewer. |- | 27 || 17-06-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 17 Junie 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Betelgeuse]]. Sobaka gee ook agtergrond en 'n opsomming van die artikel oor [[P(doom)]]. |- | 28 || 24-06-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 24 Junie 2026.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Infrarooi]]. |- | 29 || 27-06-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Laeveld 27 Junie 2026.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Infrarooi]]. Hy verwys ook na die groote van [[Afrikaans]] in die konteks van Afrika wat die 69 grootste Wikipedia wêreldwyd is en met ‘n diepte van 38 uitstaan bo al die ander inheemse Afrikatalige Wikipedias. Hy beklemtoon ook die belangrikheid van die toekomstige digitalisering van Afrikaans. |- | 30 || 01-07-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 1 Julie 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n voorskou wan [[Wikimania]] 2026 wat hy in [[Parys]] van 20 tot 25 Julie 2026 gaan bywoon. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[Ivoriaanse nasionale rugbyspan]] sowel as die artikel oor die [[Suid-Afrikaanse kernwapenprogram]] wat geborg is deur [[Wikimedia ZA]]. |- | 31 || 08-07-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 8 Julie 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[Ivy Mike]]. Hy deel ook sy vordering met die kandidaatvoorbladartikel oor die [[Noordelike Gebied]]. |- | 32 || 15-07-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 15 Julie 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met professor [[Gerhard van Huyssteen]] (Gebruiker:Geebee100). Hy is ʼn taalkundige in Afrikaans en Nederlandse Taalkunde aan die [[Noordwes-Universiteit]]. Hy beklemtoon die belang van die Afrikaanse Wikipedia as die basis vir die digitalisering van Afrikaans. Selfs die [[groot taalmodel]]le gebruik Wikipedia as 'n belangrike deel van hul aktiwiteit. Hy verwys ook na die noodsaaklikheid van dinamika binne tale om oorlewing te verseker. Veeltaligheid, leergierigheid en luister na Afrikaanse musiek beveel hy aan as opvoed hulpmiddels vir die versterking van die toekoms van Afrikaans. Hy stel dat Afrikaans moet sorg vir sy wortels deur inisatiewe soos Wikipedia. |- | 33 || 22-07-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 22 Julie 2026.mp3|▶]] || ’n Onderhoud word met die gebruiker Oesjaar gevoer. Hy gee ’n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Ramses II]]. Oesjaar meld ook dat hy dit oorweeg om ’n artikel oor die hulpkrageenheid in ’n vliegtuig te vertaal. Voorts wys hy daarop dat die Afrikaanse Wikipedia die mylpaal van 130 000 artikels nader. |- | 34 || 29-07-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 29 Julie 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee terugvoer oor [[Wikimania]] 2026, wat van 21 tot 25 Julie in Parys, Frankryk, aangebied is. Hy verwys onder meer na die tasbare bydrae wat die Afrikaanse Wikipedia tot die konferensie gelewer het. Voortspruitend uit prof. Van Wyk en Deon Steyn se omvangryke projek om uiteindelik 60 000 plantfoto’s aan die openbare domein beskikbaar te stel, het die gebruiker Discott ’n kort, doelgerigte voordrag gelewer met die titel “''Rooting for Knowledge: Why We Need a Wiki-Botanist Action Group Today''”. In die breë verwys hy ook na verskeie aspekte van die konferensie wat hom opgeval het, waaronder die besonder sterk menslike verbondenheid en gemeenskapsgees tydens Wikimania, groter verteenwoordiging uit streke buite Wes-Europa, ernstige aandag aan minderheids- en kleiner taal-Wikipedias, en ’n realistiese, eerder as simplistiese, bespreking van die uitwerking van [[kunsmatige intelligensie]] op Wikipedia. |- | 35 || 02-08-2026 || RSG||Taaldinge|| Ina Strydom || [[Lêer:RSG Taaldinge 2 Augustus 2026.mp3|▶]]|| ’n Jaarlikse onderhoud word met gebruiker Oesjaar gevoer oor die stand van die Afrikaanse Wikipedia. Hy meld dat die ensiklopedie nou byna 130 000 artikels bevat, teenoor sowat 125 000 tydens die vorige gesprek op 7 Julie 2025. Die Afrikaanse Wikipedia het dus die afgelope jaar met ongeveer 5 000 artikels gegroei. Namate die aantal artikels toeneem, verg die instandhouding van die ensiklopedie egter ook al hoe meer tyd. Oesjaar het reeds die mylpaal van 20 000 geskepte artikels verbygesteek. Dit is grootliks te danke aan prof. Braam van Wyk se plantfoto’s wat na Wikimedia Commons opgelaai word en die artikels wat Oesjaar op grond daarvan skep. Die florakategorie op die Afrikaanse Wikipedia bevat reeds sowat 10 000 artikels—heelwat meer as die ooreenstemmende kategorie op die Engelse Wikipedia. Hy verwys ook na Douglas Scott se aanbieding oor dié plantprojek tydens Wikimania 2026. Die Afrikaanse Wikipedia bly een van die grootste gebruikers en versamelplekke van tegniese Afrikaans. Oesjaar vertel dat hy tydens die vertaling van die artikel oor [[Apollo 13]] navrae oor tegniese terme moes rig. Medewerkers van VivA en die WAT het hom met die terminologie gehelp. Hy wys daarop dat daar feitlik geen nuwe Afrikaanse boeke oor tegniese onderwerpe meer verskyn nie. Die [[Noordwes-Universiteit]] is bereid om met die digitalisering van tegniese woordeboeke te help. Ondersoek na onder meer kopieregkwessies duur voort. Die bedoeling is om die gedigitaliseerde inhoud uiteindelik op Wikiwoordeboek beskikbaar te stel. Bronne soos die Poskantoorwoordeboek, die Telkomwoordeboek en ’n lys van vliegtuigonderdele is reeds bekom. [[Kunsmatige intelligensie]] was ook een van die onderwerpe wat tydens Wikimania 2026 bespreek is. Gebruiker Sobaka het reeds sowat 150 KI-verwante artikels vir die Afrikaanse Wikipedia geskep. KI hou ’n bedreiging vir Wikipedia in, maar kan terselfdertyd ook met sekere take help. Dit is ’n uitdaging wat verantwoordelik bestuur sal moet word.Die Afrikaanse Wikipedia werk saam met instansies soos FEDSAS, AON en die Afrikaanse Taalraad. Die digitalisering van woordeboeke en die projek Vingers op sleutelborde (VOS) is van die prioriteite vir die komende jaar.Oesjaar gee ook raad aan mense wat by Wikipedia betrokke wil raak. Hy verwys na ’n nuwe gebruiker, Elmarie Waltman, wat met administratiewe take op die Afrikaanse Wikipedia kan help. Hy beklemtoon ten slotte dat die digitalisering van Afrikaans noodsaaklik is vir die taal se voortbestaan. |- | 36 || 05-08-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 5 Augustus 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Elmarie Waltman. Sy gee ’n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Katedraal van Petrus en Paulus]]. |- | 37 || 12-08-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 12 Augustus 2026A.mp3|▶]] || Anne-Marie gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[Reusebotsingshipotese]]. |- | 38 || 12-08-2026 || Radio Overberg||Môre onder die Soeklig || Rianne van Vuuren || [[Lêer: MORE ONDER DIE SOEKLIG EP85.mp3|▶]] || Wikipedia se toekomstige rol in die beskerming van die mensdom se kennisbasis. Namate KI al hoe meer internetinhoud skep en gebruikers toenemend direkte KI-antwoorde bo Wikipedia-artikels verkies, ontstaan die gevaar dat die menslike oorsprong, bronne en konteks van kennis verlore kan gaan. Generatiewe KI kan foutiewe maar geloofwaardige inhoud, propaganda, vooroordele, privaatheidskendings en die oorheersing van Engelse of Westerse perspektiewe versterk—veral in kleiner taalgemeenskappe soos Afrikaans. Tog kan KI ook help om vandalisme op te spoor, verwysings na te gaan, taal te verbeter, kennisgapings te identifiseer en inhoud te vertaal, mits mense die uitsette noukeurig beoordeel. Die kernbeginsel is dat KI menslike oordeel moet versterk, nie vervang nie. Wikipedia-vrywilligers versamel daarom nie bloot feite nie; hulle beskerm die deursigtige, verifieerbare menslike kennis en kollektiewe geheue waarop toekomstige geslagte én toekomstige KI-stelsels sal moet staatmaak. Opgestel na aanleiding van bywoning van Wikimania 2026. |- | 39 || 19-08-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 19 Augustus 2026.mp3|▶]] || Anne-Marie gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Édith Piaf]]. |- | 40 || 01-09-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 1 September 2026.mp3|▶]] || Gebruiker Elmarie Waltman gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Lando Norris]]. |- | 41 || 05-09-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Radio Laeveld Afrikaanse Wiki 5 Sept 2026.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Charles verwys na die voorbladartikel [[Lando Norris]]. Na ‘n vraag oor impak van [[kunsmatige intelligensie]] op die Afrikaanse Wikipedia, erken Sobaka dat die koppelvlak tot kennis verander van “soek, klik en lees” na “vra en kry ’n saamgestelde antwoord”. Dit plaas druk op tradisionele kennis webwerwe, veral dié wat hoofsaaklik eenvoudige feitelike navrae beantwoord, soos terdeë tydens [[Wikimania]] 2026 genoem is. Hy stel egter dat Wikipedia en Afrikaanse kenniswebwerwe nie gedoem is omdat mense KI begin vra nie. Die gebruikerskoppelvlak tot kennis verander wel dramaties. Ironies genoeg maak KI betroubare, menslik saamgestelde kennisbronne waarskynlik belangriker, nie minder belangrik nie. Sonder hulle begin KI uiteindelik sy eie eggo’s herhaal. Die uitdaging vir Wikipedia is daarom nie oorlewing teen KI nie, maar om ’n kernbron van betroubare kennis binne die KI-ekosisteem te bly. Het ook probeer uitvind hoeveel mense KI in Afrikaans gebruik en die teenwoordigheid daarvan in gesprekke. Geen direkte antwoorde is beskikbaar nie want die data is nie in die publieke domein nie, maar interessant in sy poging om ‘n KI-taallewenskragtigheidsindeks te skep word Afrikaans geëvalueer as demografies ’n klein taal, maar digitaal ’n buitengewoon goed gevestigde taal relatief tot sy grootte. Maar daar is ook erkenning dat sy gemeenskapskomponent is heelwat swakker as sy kennisbasis. Met 130 000+ artikels maar slegs ongeveer 273 redakteurs wat in die afgelope maand aktief was, rus ’n relatief groot digitale kennisbate op ’n klein menslike gemeenskap. So ons moet seker maar volhou met die reuse taak! Hy gee ook ‘n opsomming van die inhoud van [[Projek Panama]] en doen ‘n beroep op die luisteraars om betrokke te word by die skep van digitale kennis in Afrikaans. |- | 42 || 16-09-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Oveberg 16 September 2026.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Tiger Oats-gebou, Moorreesburg]]. Hy gee ook ‘n opsomming van die artikels [[digitalisering van 'n taal]] en die [[digitale kloof]]. |- | 43 || 07-10-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 7 Oktober 2026.mp3|▶]] || Gebruiker Elmarie Waltman gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[George Russell]]. |} {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- | 1 || 22-01-'''2025''' || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:22 Januarie 2025 10H15 Afrikaans Wikipedia.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het die tema [[Fietsryrewolusie]] bespreek, en die sosiale en kulturele impak daarvan uitgelig. |- | 2 || 19-02-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:19 Februarie 2025 10h15 Afr Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka bespreek die voorbladartikel oor die sewemalige [[Formule Een|Formule Eenrenjaerkampioen]], [[Lewis Hamilton]], met fokus op sy loopbaan en bydrae tot die motorsport. |- | 3 || 12-03-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:12 Maart 2025 10h15 Afr Wikipedia dr Rianne van Vuuren.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het die temas [[Tiglat-Pileser III]], [[Strategiese kriptogeldreserwe]], [[Blokketting]], en [[Stabielemunt]] bespreek, met aandag aan hul historiese en tegnologiese belangrikheid. |- | 4 || 19-03-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:19 Maart 2025 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het in die onderhoud die tema [[Androginie]] bespreek. Hy het ook genoem dat die Afrikaanse Wikipedia nou 123&nbsp;000 artikels bereik het en die dilemma rondom saadjies (kort artikels) op die platform aangespreek. |- | 5 || 24-03-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:24 Maart 2025 10h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Gebruiker Woordgenoot het in die onderhoud die tema [[Vlag van Nederland]] bespreek, met klem op die historiese en kulturele betekenis daarvan. |- | 6 || 02-04-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:2 April 2025 10h15 Afr Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren (1).mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het die temas [[Planetêre bewoonbaarheid]], [[Panspermie]], [[Fermi-paradoks]], en [[Donkerwoudhipotese]] bespreek, met fokus op die wetenskaplike en filosofiese implikasies daarvan. |- | 7 || 09-04-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:9 April 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het in die onderhoud die [[T20I-wêreldbeker 2024]] bespreek, asook die 8500ste plantspesie in die kategorie Flora van Suid-Afrika. Hy het ook die toevoeging van Afrikaanse byskrifte by sketse genoem. |- | 8 || 16-04-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:16 April 2025 10H15 Afrikaans Wikipedia.mp3|▶]] || Gebruiker Woordgenoot het in die onderhoud die tema [[Vlag van Noorweë]] bespreek, met aandag aan die simboliek en geskiedenis daarvan. |- | 9 || 07-05-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:7 Mei 2025 10h15 Afrikaanse Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het die temas [[Kaaimanseilande]], Afrikaanse byskrifte by sketse, bladtrekke vir April 2025, en foto’s wat deur professor [[Braam van Wyk]] geskenk is, bespreek. |- | 10 || 14-05-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:14 Mei 2025 10h15 Afr Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het in die onderhoud die tema [[Driehoeksterrestelsel]] bespreek, met klem op die sterrekundige belangrikheid daarvan. |- | 11 || 18-05-2025 || RSG || [[Taaldinge]] || Ina Strydom || [[Lêer:Taadinge 18 Mei 2025.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het in die onderhoud die algemene stand van die Afrikaanse Wikipedia bespreek. Hy het verwys na die aktiwiteite van aktiewe gebruikers, die bewaringstatus van plante, en die problematiek rondom plantname. Die ontwikkeling van tegniese sketse is ook aangespreek, asook die bruikbaarheid van die Afrikaanse Wikipedia vir leerders. Oesjaar het die moontlikheid genoem om artikels af te laai vir aflyn-gebruik en Afrikaans met ander tale in Afrika en Suid-Afrika vergelyk. Hy het ook raad gegee vir persone wat betrokke wil raak by die projek. |- | 12 || 21-05-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:21 Mei 2025 10h15 Afr Wikipedia Marone.mp3|▶]] || Gebruiker Woordgenoot het in die onderhoud die tema [[Kalifornië]] bespreek, met fokus op die kulturele en geografiese aspekte daarvan. |- | 13 || 24-05-2025 || [[Radio Laeveld]] || Saterdag Ontbyt || Charles Gentle || [[Lêer:1005fm radio laeveld luister weer 27 may wikipedia in afrikaans vorder goed high.mp3|▶]] || In die eerste onderhoud van Radio Laeveld met gebruiker Oesjaar is die algemene stand van die Afrikaanse Wikipedia bespreek. Hy het die geskiedenis van die projek opgesom en die uitdagings en geleenthede vir die Wikipedia uitgelig. Die probleem met betroubare bronne en die gebrek aan vakkundige woordeboeke is genoem. Gewilde artikels, insluitend dié oor aktuele sake en die [[Sterrekunde]]-portaal, is uitgelig. Oesjaar het ook die metodes bespreek vir die publiek om betrokke te raak, die bewaring van Afrikaanse woorde, en die beheerstruktuur met [[Wikipedia:Burokraat|burokrate]], [[Wikipedia:Administrateur|administrateurs]] en gebruikers. Die uitdaging van streektale en -dialekte is aangespreek, asook die moontlikheid om artikels te skep ondanks 'n gebrek aan vrywilligers. Die rol van skole en universiteite is genoem, en die omroeper merk tereg op dat daar 'n gebrek is aan artikels oor Afrikaanse sangers. |- | 14 || 28-05-2025 || Radio Overberg ||Ommi Tafel || Anne-Marie Burger|| [[Lêer:28 Mei 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Die voorbladartikel vir die week is die [[Duitse nasionale krieketspan]] van gebruiker SpesBona. Dit is deel van sy tweejaarbeplanning om alle rugby- en krieketlande se nasionale spanne se artikels uit te bou. Oesjaar wys ook daarop dat daar 252 ander artikels is wat interwikiskakel na [[Bredasdorp]], meestal blommeartikels. |- | 15 || 04-06-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:4 Junie 2025 10h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, die [[Vlag van Estland]]. |- | 16 || 25-06-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:25 Junie 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar, Die voorbladartikel vir die week is die [[Vlag van Finland]]. Oesjaar noem ook die 3.8 miljoen trefslae vir Mei 2025. Hy verduidelik sy skep van die vertaling van ‘n [[stulugturbine]]. |- | 17 || 02-07-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:2 Julie 2025 Afr Wikipedia Dr Rianne van Vuuren E Marais.mp3 |▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka. Die voorbladartikel vir die week is [[Eugene Marais]]. Sobaka verwys ook na die rol wat Wikipedia kan speel om nuwe terme te skep en deel die storie rondom die konsep [[KI-slop]]. |- | 18 || 05-07-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt|| Charles Gentle || [[Lêer:Laeveld Maroné van Veijeren 5 Julie 2025.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Woordgenoot. Verduidelik dat die Afrikaanse Wikipedia dek alle onderwerpe maar uiteraard ook spesifieke Suid-Afrikaanse en Afrikaanse onderwerpe. Bladtrekke is relatief hoog in Mei meer as 3,9 miljoen. Voorbladartikel oor [[Eugene Marais]]. Sy verduidelik die proses om 'n voorbladster te kies insluitende die vereiste dat sodanige artikel uit meer as 30&nbsp;000 karakters moet bestaan. Sy verwys ook na die behoefte om artikels op te dateer en stel dit duidelik dat enigiemand kan deelneem. |- | 19 || 16-07-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:16 Julie 2025 10h15 Ar Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Die voorbladartikel vir die week is [[Suid-Korea]]. Hy noem ook die flora-projekte met reeds meer as 8&nbsp;900 artikels. Hy verwys na die 2,8 miljoen leserbesoeke in Junie 2025. |- | 20 || 19-07-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle || [[Lêer:RadioLaeveld19072025Afrikaanse wiki.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka. Die omroeper vra waarom die Afrikaanse Wikipedia belangrik is. Sobaka verwys na die belangrikheid van digitalisering vir die toekoms van Afrikaans sowel as Wikipedia se rol as platform om veral nuwe tegniese woorde in Afrikaans te skep. Op die vraag oor die uniekheid van die Afrikaanse Wikipedia het Sobaka verwys na die neutraliteitsbeginsel en dat baie artikels vertaal is uit Engels en ander tale, maar dat daar uiteraard ‘n groter fokus op Suid-Afrika en Afrikaans is, vir artikels wat nie noodwendig in ander tale beskikbaar is nie. Hy verwys ook na die onlangse skep van artikels oor Afrikaanse [[rolprent]]e wat uniek aan die Afrikaanse Wikipedia is. Ten opsigte van leemtes in die Afrikaanse Wikipedia bevestig Sobaka dat daar inderdaad vele leemtes is. Slegs ‘n betreklik klein hoeveelheid gebruikers skep die meeste artikels en uiteraard reflekteer dit grootliks dié individue se belangstellings. Gevolglik is daar in veral sekere (natuur)wetenskaplike, maar ook geesteswetenskaplike velde, soos byvoorbeeld die regte en regsberoep, leemtes. Die uitreikaksies het juis ten doel om mense bewus te maak van Wikipedia, en persone met kennis soos afgetredenes met toegang tot Afrikaanse bronmateriaal, word aangemoedig om betrokke te raak. Sobaka gee ook ‘n kort opsomming van die voorbladartikel [[Suid-Korea]]. |- | 21 || 23-07-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:23 Julie 2025 10h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel: [[Choefoe]]. |- | 22 || 2-08-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Afr Wiki 2 Aug.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka. Gespreksonderwerpe sluit in die voorbladartikel [[Singapoer]], die [[Wallacelyn]] en statistieke vir Julie 2025. |- | 23 || 06-08-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:6 Augustus 2025 10h15 Prof Braam Van Wyk Afr Wikipedia Deel 1.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger voer ‘n onderhoud met [[Abraham Erasmus van Wyk|prof Braam van Wyk]]. Deel 1. |- | 24 || 06-08-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:6 Augustus 2025 10h30 Prof Braam Van Wyk Afr Wikipedia Deel 2.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger voer ‘n onderhoud met prof Braam van Wyk. Deel 2. |- | 25 || 13-08-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:13 Augustus 2025 10h15 Afr Wikipedia (1).mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Mary Walker]]. Die artikel is deur Gebruiker Woordgenoot geskep. |- | 26 || 27-08-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:27 Augustus 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3 |▶]] || Anne-Marie Burger voer ‘n onderhoud met Oesjaar. Die voorbladartikel is [[Consolidated B-24 Liberator]], 'n artikel wat deur Oesjaar geskep is en tot voorbladstatus uitgebou is. Oesjaar deel ook dat die vervoerband vir voorbladartikels vir 2025 en 2026 vol is. Dus sal nuwe kandidate eers in 2027 op die voorblad vertoon kan word. Hy verwys ook na die artikels [[Ivy Mike- kerntoets]] en die [[North American X-15]] waaraan hy gewerk het. |- | 27 || 13-09-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wikipedia 13 Sept.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Die voorblad artikel is die [[Brasiliaanse nasionale rugbyspan]]. Oesjaar praat ook oor [[Apollo 13]] en noem die uitdagings om van die tegniese ruimteterme te vertaal. Hy verwys ook na die taalkundiges wat hulp aanbied om in die verband 'n bydrae te maak. Hy verwys ook na die vervoerband vir die voorbladartikels wat vir 2025 en 2026 reeds vol is. |- | 28 || 17-09-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:17 September 2025 10h15 Afr Wikipedia Dr Rianne van Vuuren.mp3 |▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka. Die voorblad artikel is die stad [[Kimberley]]. Hy praat ook oor die artikels [[Dyson-sfeer]] en die [[Matrjosjka-brein]]. |- | 29 || 20-09-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:AFR Wiki 0920.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Woordgenoot. Die voorblad artikel is die stad [[Kimberley]]. Woordgenoot stel dat sy gaan poog om ‘n voorbladartikel vir vrouemaand in 2026 te skryf. Hierdie jaar het sy so ‘n artikel van [[Mary Walker]] geskryf. Walker was die enigste vrou aan wie die Amerikaanse medalje van eer toegeken is. Sy hanteer ook die belang van die Afrikaanse Wikipedia in die toekoms van Afrikaans. |- | 30 || 27-09-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wikipedia 27 Sept.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka. Sobaka verwys na hoe hy aanvanklik by die Afrikaanse Wikipedia betrokke geraak het. Hy gee ook ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Roemenië]]. Hy verwys ook na die voorbladartikels waaraan hy gewerk het soos die [[Manhattan-projek]] en [[kunsmatige algemene intelligensie]] asook ‘n moontlike toekomstige voorbladartikel, [[toekomsstudies]]. Hy gee ook ‘n mening oor die rol van die Afrikaanse Wikipedia in die bevordering van die taal. |- | 31 || 04-10-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wiki Afr 4 Okt.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Woordgenoot. Sy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Vlag van België]]. Woordgenoot verduidelik ook die proses waarvolgens ‘n artikel voorbladstatus verkry en wys op die uitdagings wat deur die Afrikaanse Wikipedia in die gesig gestaar word. |- | 32 || 08-10-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:8 Oktober 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Windhoek]]. Hy verwys ook na sy werk om [[Apollo 13]] uit te brei tot ‘n voorbladartikel. |- | 33 || 10-10-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wikipedia 10 Okt.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Windhoek]]. Hy noem ook dat daar ‘n groot leemte in terme van artikels oor [[insekte]] op die Wikipedia bestaan. Hy gee ook ‘n verduideliking ten opsigte van maatreëls wat bestaan om akkuraatheid op die Afrikaanse Wikipedia te verseker. |- | 34 || 15-10-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:15 Oktober 2025 10h15 Afr Wikipedia .mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[Hongkongse nasionale rugbyspan]]. |- | 35 || 22-10-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:22 Oktober 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Portugal]]. Hy verwys ook na vordering met sy beoogde voorbladartikel wat oor [[Apollo 13]] gaan. |- | 36 || 25-10-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:25 Okt Wikipedia.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Portugal]]. Hy verwys na die prosesse wat nodig is om ‘n voorbladartikel te produseer insluitende die tyd wat dit verg. |- | 37 || 29-10-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:29 Oktober 2025 10h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[Suid-Afrikaanse Lugmag]]. |- | 38 || 05-11-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:5 November 2025 10h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Uys Krige]]. |- | 39 || 08-11-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wikipedia AFR 8 nov.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka, Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Uys Krige]]. Sobaka bespreek o.a. die impak van [[kunsmatige intelligensie]] op Wikipedia. Verwys na Wikipedia as databasis onder andere om uiteindelik KI antwoorde te genereer, en bespreek of KI sy bronne erken. Noem ook [[Elon Musk]] se [[Grokipedia]], ’n KI-gedrewe ensiklopedie se moontlike impak op Wikipedia. |- | 40 || 12-11-2025 || [[GROOTfm]]||Mid-oggend met Sarina || Sarina Bosman || [[Lêer:26 November 2025 11h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Hy vertel hoe hy betrokke geraak het by die Afrikaanse Wikipedia. Verwys na Wikipedia se strewe om die som van alle kennis aan almal beskikbaar te stel. Hy noem die skenking van Prof [[Braam van Wyk]] van 60 000 foto’s van plante. Daar is ‘n totaal van 24 000 plant spesies en 80 000 insek spesies in Suid-Afrika so nog heelwat werk in die verband nodig. Hy verduidelik hoe ‘n persoon betrokke kan raak as ‘n gebruiker. Oesjaar stel dat hy reeds 19 000 artikels in sy 16 jaar op die Afrikaanse Wikipedia geskep het. |- | 41 || 26-11-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:26 November 2025 11h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Jan Rabie]]. |- | 42 || 09-12-2025 || [[Overvaal Stereo]]||Vroue Forum|| Mari Badenhors || [[Lêer:RadioOvervaal 2025-12-09 at 10.56.15.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel oor [[Dan Sleigh]] |- | 43 || 10-12-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:10 Desember 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van voorbladartikel [[Dan Sleigh]]. Hy verwys na die meer as 7 miljoen besoeke in November 2025 wat ‘n nuwe rekord is. Hy verwys ook na die artikel oor [[steenkoolanalise]] as ‘n voorbeeld van somme unieke artikels wat op die Afrikaanse Wikipedia beskikbaar is. |- | 44 || 17-12-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:17 Desember 2025 10h15 Afr Wikipedia Marone van Veijeren (1).mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Woordgenoot oor die voorbladartikel oor [[Antinoös]]. Sy verwys ook na haar vertaling van ‘n artikel oor [[Beatrix Potter]], die skepper van [[Peter Rabbit]]. Potter het ook ‘n belangstelling en kundigheid oor [[mikologie]] gehad. |} {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- | 1 || 10-01-'''2024''' || Waarheid Radio || Rondomtalie || Martin Jansen || [[Lêer:Wikipedia RONDOMTALIE 10 01 2024-EDITED.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het in die onderhoud die rol van die Afrikaanse Wikipedia in die digitalisering van die Afrikaanse taal bespreek. Hy het ook agtergrondinligting verskaf oor die [[Chinese Nuwejaar]] en die betekenis van die [[Jaar van die Draak]]. |- | 2 || 23-02-2024 || [[Jacaranda FM]] || Rob & Ross Drive || Rozanne McKenzie en Marlinée Fouché || [[Lêer:The drive with rob roz 23 feb have you heard of afrikaans wikipedia medium.mp3|▶]] || Program oor die Afrikaanse Wikipedia, sowel as onderhoud met gebruiker Oesjaar. Wikipedia word beskou as uiters waardevol, maar Rozanne McKenzie was verras om te hoor dat daar ook 'n Afrikaanse weergawe bestaan. Marlinée Fouché verwys na [[Mieliestronk]] as 'n hulpbron vir skooltake wat 'n ruk gelede bestaan het. Dit bestaan nie meer nie, maar nou het ons die Afrikaanse Wikipedia, wat die grootste Wikipedia in 'n Afrika-taal is. Daar is 'n gemeenskap op die Afrikaanse Wikipedia wat aktief artikels skryf. Sy het met gebruiker Oesjaar gepraat, en hy het verduidelik dat die bydraers onder meer twee emeritusprofessore, IT-ingenieurs en 'n apteker insluit. Die bydraers proeflees mekaar se werk. Sy het ook gevra oor ander kontrolemaatreëls, waarop Oesjaar geantwoord het dat elke verandering op Wikipedia in drie logs vasgelê word: in die algemene wysigingslog, onder die outeur se gebruikersnaam, en by elke artikel. As iets verdag voorkom ten opsigte van 'n wysiging, kan dit op drie plekke nagegaan en reggestel word. Fouché verwys ook na die fisieke teenwoordigheid van die Afrikaanse Wikipedia by die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]]. Oesjaar het verduidelik dat 'n ooreenkoms met professor [[Anne-Marie Beukes]] gesluit is, wat toegang tot baie kundiges vir die Afrikaanse Wikipedia verseker. Rozanne McKenzie het gevra oor die befondsing, en Fouché het bevestig dat die projek deur vrywilligers gedryf word wat nie vir hul werk vergoeding ontvang nie. Fouché vergelyk die gemeenskap met die rekenaarspeletjiesgemeenskap, wat met mekaar kommunikeer en baie passievol is oor hul betrokkenheid. McKenzie beklemtoon hoe belangrik dit is om jou gedagtes in jou [[moedertaal]] met ander te deel. Daarom is toegang tot 'n hulpbron soos die Afrikaanse Wikipedia so waardevol. Fouché verwys ook na Malgassies, Swahili en Zoeloe as tale wat op Wikipedia beskikbaar is. Sy het ook haar wens uitgespreek dat ander inheemse tale betekenisvol kan groei. |- | 3 || 17-07-2024 || RSG || Taaldinge || Ina Strydom || [[Lêer:Taaldinge 16 Junie 2024.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het tydens die onderhoud die groei van die Afrikaanse Wikipedia tot 117 271 artikels bespreek. Hy het spesifiek verwys na die uitbreiding van onderwerpe soos flora, met verwysing na die 60&nbsp;000 foto’s van professor Braam van Wyk, waarvan 20&nbsp;000 reeds op Wiki Commons gelaai is. Die problematiek rondom botaniese name is aangespreek, asook bydraes tot chemiese artikels deur [[Gebruiker:Jcwf]] en ruimte-artikels deur gebruiker Burgert Behr. Oesjaar het ook die interne taalhulpbronne, die uitdagings met vakkundige woordeboeke, en die skepping van Afrikaanse tegniese terme, soos die [[veranderbare steekhoekskroef]], bespreek. Verder is die proses om 'n Wikipedia-gebruiker te word en die gehaltebeheerprosesse verduidelik, tesame met die agtergrond van beiwaraars en die skryfkompetisie vir hoërskole. |- | 4 || 17-07-2024 || [[Radio Overberg]] || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:Overberg 17 Julie 2024 10h15 Afrikaanse Wikipedia Deon Steyn.mp3 |▶]] || Gebruiker Oesjaar het sy eerste onderhoud met Radio Overberg gevoer, waarin hy die Afrikaanse Wikipedia en sy aktiwiteite bespreek het. |- | 5 || 24-07-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:Overberg 24 Julie 2024 10h15 Afrikaanse Wikipedia.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het sy eerste onderhoud met Radio Overberg gevoer. Hy het sy agtergrond gedeel en die [[2024 CrowdStrike-voorval]] bespreek. Die voorbladartikel oor die [[Vlag van Belarus]] is uitgelig, en Sobaka het ook sy persoonlike belangstelling in die [[Manhattan-projek]]-artikel gedeel. |- | 6 || 31-07-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:Afrikaans Wikipedia Interview 31 July 2024.mp3|▶]] || Gebruiker Woordgenoot het haar eerste onderhoud met Radio Overberg gevoer. Sy het haar rol as taalpraktisyn en intern by die Afrikaanse Wikipedia bespreek. Sy het spesifiek verwys na [[Mary Walker]] as haar gunstelingartikel en ook die voorbladartikel oor die [[Hongkongse nasionale krieketspan]] bespreek. |- | 7 || 21-08-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:21 Augustus 2024 11h45 Afrikaanse Wikipedia Marone.mp3|▶]] || Gebruiker Woordgenoot het in die onderhoud gefokus op die voorbladartikel [[Jack Sparrow]]. Sy het ook haar betrokkenheid by die skryfwedstryd vir hoërskole bespreek. |- | 8 || 28-08-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:25 September 2024 11h15 Afrikaanse Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren.mp3|▶]] || In die onderhoud met gebruiker Sobaka is die tema [[Maria Elizabeth Rothmann]] bespreek, met klem op haar bydrae en nalatenskap. |- | 9 || 25-09-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:25 September 2024 11h15 Afrikaanse Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het in die onderhoud die temas [[Geostasionêre wentelbaan]] en [[Ruimterommel]] bespreek, met aandag aan die wetenskaplike en omgewingsaspekte daarvan. |- | 10 || 02-10-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:Deon 2 Oktober 2024 10h15 Krieket Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het in die onderhoud sy besoek aan [[Andorra]] bespreek. Hy het ook die voorbladartikel oor die [[Papoea-Nieu-Guinese nasionale krieketspan]] uitgelig en onderwerpe soos die [[veranderbare steekhoekskroef]], [[diodebrug]] en [[broekboei]] bespreek. |- | 11 || 16-10-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:16 Oktober 2024 11h15 Afrikaanse Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren (1).mp3|▶]] || In die onderhoud met gebruiker Sobaka is die temas [[Nihon Hidankyo]], [[Hibakusha]], [[Tsutomu Yamaguchi]], en [[Kernoorlog]] bespreek. Gebruiker SpesBona se bydrae tot die artikel oor die [[Spaanse nasionale rugbyspan]] is ook genoem. |- | 12 || 23-10-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:23 Oktober 2024 11h15 Afr Wikipedia Deon Steyn (1).mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het die 23ste verjaardagviering van die Afrikaanse Wikipedia bespreek. Hy het die geskiedenis van die projek opgesom en genoem dat dit nou 117&nbsp;000 artikels bevat. |- | 13 || Onbekend || RSG || Op en wakker || Onbekend || [[Lêer:Afrikaanse Wikipedia vier 23 jaar.mp3|▶]] || Die onderhoud het gefokus op die 23ste verjaardagviering van die Afrikaanse Wikipedia. Die geskiedenis van die projek is bespreek, met verwysing na die bereiking van 117&nbsp;000 artikels. |- | 14 || 20-11-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:20 November 11h15 Afr Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het in die onderhoud die temas [[Nineve]] en [[ISIS]] bespreek, met klem op hul historiese en hedendaagse belangrikheid. |} {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- |1 || 27-09-'''2023''' || Waarheid Radio || Rondomtalie || Martin Jansen || [[Lêer:Wikipedia RONDOMTALIE 27 09 2023-EDITED.mp3|▶]] || In 'n onderhoud met gebruiker Sobaka is sy betrokkenheid by die Afrikaanse Wikipedia bespreek, insluitend die doelwitte en aktiwiteite van die projek. Die algemene agtergrond van die Afrikaanse Wikipedia is ook toegelig. Die onderhoud het gefokus op artikeltemas soos die [[Manhattan-projek]] en [[Kunsmatige algemene intelligensie]]. |- | 2 || 18-10-2023 || Waarheid Radio || Rondomtalie || Martin Jansen || [[Lêer:Wikipedia RONDOMTALIE 18 10 2023 EDITED.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het in hierdie onderhoud die [[Hongaarse Rewolusie van 1956]] bespreek en insigte daaroor gedeel. |- | 3 || 15-11-2023 || Waarheid Radio || Rondomtalie || Martin Jansen || [[Lêer:Wikipedia_RONDOMTALIE 15_11_2023-EDITED.mp3 |▶]] || Die onderhoud met gebruiker Sobaka het gefokus op die 22ste verjaardag van die Afrikaanse Wikipedia. Dit het ook die historiese betekenis van die [[Wright-broers]] se uitvinding van die vliegtuig bespreek. |- | 4 || 22-11-2023 || Waarheid Radio || Rondomtalie || Martin Jansen || [[Lêer:Wikipedia RONDOMTALIE 15 11 2023-EDITED.mp3|▶]] || In hierdie onderhoud met gebruiker Sobaka is die geskiedenis van [[televisie]] en [[televisie in Suid-Afrika]] bespreek, met klem op die ontwikkeling en impak daarvan. |} {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- | 1 || 21-08-'''2022''' || RSG || Taaldinge || Ina Strydom || [[Lêer:Taaldinge 21 Augustus 2022.mp3|▶]] || Tydens die onderhoud met gebruiker Oesjaar is sy agtergrond en betrokkenheid by die Afrikaanse Wikipedia bespreek. Die konteks van die Afrikaanse Wikipedia binne die breër Wikipediafamilie is ook toegelig. Vrae oor die betroubaarheid van Wikipedia is aangespreek, met klem op die belangrikheid van betroubare bronne. Die aard van die inhoud, die vereistes vir skrywers, en die proses van gehaltebeheer is verder bespreek. Oesjaar het ook die waarde van die Afrikaanse Wikipedia vir skoolkinders uitgelig, asook die rol van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] in verhouding tot die projek. |} {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- | 1 || 22-11-'''2021''' || [[RSG]] || Monitor || Marlinée Fouché || [[Lêer:Wikipedia MONITOR 22 11 2021-EDITED.mp3|▶]] || Emeritus professor Laurette Pretorius het tydens die onderhoud verduidelik dat 'n platform soos Wikipedia 'n beduidende bydrae lewer tot die voortbestaan van Afrikaans. Sy het hierdie stelling gegrond op faktore soos die aantal moedertaalsprekers en ander sprekers, die ouderdom van dié sprekers, asook die beskikbaarheid van taaltegnologie en taalhulpbronne. Onderhoude is ook gevoer met gebruikers Oesjaar, Rooiratel en Sobaka, waarin hul onderskeie betrokkenheid by die Afrikaanse Wikipedia bespreek is. |} {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- | 1 || 28-02-'''2019''' || [[Maroela Media]] || Webwerf || Onbekend || [[Lêer:Maroela-onderhoude 28 Feb 2019 al meer as 70000 artikels in Afrikaans op Wikipedia medium.mp3|▶]] || Onderhoud met Oesjaar oor die stand van die [[Afrikaanse Wikipedia]]. Die Afrikaanse Wikipedia maak vordering, maar groei nie vinnig genoeg nie. Volgens gebruiker Oesjaar is meer mense nodig om artikels te skryf. Tans tel die Afrikaanse Wikipedia 70 000 artikels, wat dit die 80ste grootste taalweergawe op Wikipedia maak. In vergelyking met die Engelse Wikipedia, wat meer as 5 miljoen artikels het, bly Afrikaans klein. Tog is die Afrikaanse Wikipedia van kardinale belang, veral omdat gedrukte bronne al hoe minder word. Digitale publikasies bied die voordeel dat foute vinnig reggestel en inligting maklik opgedateer kan word, wat kennisverspreiding teen ’n ongeëwenaarde tempo moontlik maak – iets waarmee gedrukte media nie kan meeding nie. Oesjaar deel sy persoonlike reis met die Afrikaanse Wikipedia, wat begin het met ’n artikel oor [[optiese vesel]]. Dit was ’n drie maande lange proses van navorsing en die soeke na die korrekte Afrikaanse terme. Toe die artikel uiteindelik opgelaai is, het hy oorweldigende positiewe terugvoer van die Wikipedia-gemeenskap ontvang. Hierdie ervaring het sy belangstelling geprikkel, en hy het daarna meer tegniese artikels geskryf. Oesjaar verduidelik dat die proses om ’n artikel te skryf toeganklik is. Enigeen kan deelneem, en daar is gevestigde prosesse en ervare skrywers wat nuwe bydraers ondersteun. Die Afrikaanse Wikipedia speel ook ’n belangrike rol in die bewaring van volksname vir plante en ander kulturele elemente. Dit is ’n voortdurende projek sonder einde, en Oesjaar moedig mense aan om hul tyd produktief te gebruik deur artikels te skryf en te help. Hy beklemtoon dat dit ’n plig teenoor toekomstige geslagte is om te verseker dat die Afrikaanse taal en kultuur bewaar bly. Hoe om betrokke te raak: Belangstellendes kan by die Afrikaanse Wikipedia aansluit deur ’n gebruikersrekening te skep op af.wikipedia.org en die riglyne vir bydraes te volg. Nuwe skrywers word verwelkom en ontvang ondersteuning van die gemeenskap om hul bydraes te verbeter. |} {{clear}} == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Afrikaanse Wikipedia]] cienmtstzh81pa3h676hhbd02c8cws6 0 456575 2976688 2897214 2026-10-07T23:12:38Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.6 2976688 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Wetenskaplike | naam = Nina Krajnik | beeld = Nina Krajnik ob napovedi kandidature (cropped).jpg | beeldbeskrywing = | beeldonderskrif = Nina Krajnik, Ljubljana, 2022 | geboortenaam = | geboortedatum = {{Geboortedatum en ouderdom|1985|6|9}} | geboorteplek = [[Ljubljana]], [[Joego-Slawië]] (tans [[Slowenië]]) | sterftedatum = | sterfteplek = | plek van graf = | blyplek = | burgerskap = | nasionaliteit = {{vlagland|Slowenië}} | vakgebied = Politieke teorie, Psigoanalise | werkplek = | alma mater = Universiteit van Ljubljana, Universiteit van Parys VIII | doktorale promotor = | akademiese adviseurs = | doktorale studente = | ander studente = | bekend vir = | beïnvloed deur = Freud, Lacan, [[René Descartes|Descartes]], Kierkegaard, Arendt, Althusser | invloed op = | toekennings = | handtekening = | webblad = | voetnotas = }} '''Nina Krajnik''' (gebore [[9 Junie]] [[1985]]) is ’n [[Slowenië|Sloweense]] [[psigoanalis]], [[filosoof]] en [[skrywer]].<ref>{{Cite web |url=https://www.wgi.world/the-unresolved-past-legacy-shaping-politics-in-slovenia-and-worldwide-a-psychoanalytic-perspective/?fbclid=IwY2xjawPEeaNleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEeMvyGCwsoIMI4xttIjNQyhAu0XXAOUFz65SmuNklIwl_6Ixkdw-3Z7x4ntws_aem_NKu2t9PqyPb7NtzBB5fEtg |title=The Unresolved Past: Legacy Shaping Politics in Slovenia and Worldwide ‒ A Psychoanalytic Perspective |website=World Geostrategic Insights |access-date=2 January 2026}}</ref> Sy is bekend vir haar werk op die gebied van die psigoanalise van [[Jacques Lacan]],<ref>https://www.czkd.org/en/2019/04/the-beginning-of-lacanian-psychoanalysis-in-our-region/</ref> asook vir haar bydraes tot die psigoanalise van [[politiek]].<ref name="auto2">{{Cite web|url=https://www.sdzlp.si/dr-nina-krajnik/|title=dr. Nina Krajnik}}</ref> Sy is die stigter van die Instituut vir Oorlogstraumas.<ref>{{Cite web |title=INSTITUTE FOR WAR – AND ENVIRONMENTAL TRAUMA |url=https://trauma-institute.eu/ |website=trauma-institute.eu |access-date=15 Desember 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212061952/https://trauma-institute.eu/ |archive-date=12 Desember 2025 |url-status=dead}}</ref> In haar professionele werk het sy in oorlogsgebiede gewerk, waar sy fokus op psigiese simptome tydens politieke en maatskaplike krisisse. In 2022 was sy ’n onafhanklike kandidaat in die Sloweense presidensiële verkiesings.<ref name="auto1">{{Cite web|url=https://english.sta.si/3054256/psychoanalyst-krajnik-enters-presidential-race|title=STA: Psychoanalyst Krajnik enters presidential race|website=english.sta.si}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Krajnik, Nina}} [[Kategorie:Geboortes in 1985]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Slowene]] [[Kategorie:Filosowe]] sg1x89epfzypyaf0t5jmdj6pfcctt5e 0 457067 2976600 2974568 2026-10-07T16:54:50Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.6 2976600 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Persoon |name=Marie Elisabeth Zakrzewska |image=File:Maria E. Zakrzewska crop.jpg |caption=Portret van Maria E. Zakrzewska (1845–1855). |birth_date={{birth date|1829|09|06|df=y}} |death_date={{death date and age|1829|09|06|1902|05|12|df=y}} |occupation=Mediese dokter en stigter |alma_mater=Case Western Reserve Universiteit, Skool vir Gesondheidswetenskappe/ Westelike Reservaat }} '''Marie Elisabeth Zakrzewska''' (6 September 1829 – 12 Mei 1902) was 'n Pools-Amerikaanse [[Dokter|geneesheer]] wat bekend geword het as 'n baanbreker vroulike dokter in die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]]. As 'n inwoner van Berlyn tydens haar kinderjare het sy groot belangstelling in geneeskunde gehad, nadat sy haar moeder, wat as vroedvrou gewerk het, bygestaan het. Sy is veral bekend vir die stigting van die ''New England Hospital for Women and Children'', en het geleenthede geskep vir talle vroue wat in die mediese veld belanggestel het en het ook praktiese leergeleenthede aan vroue in die mediese veld gebied. Binne die ''New England Hospital'' het sy die eerste algemene opleidingskool vir verpleegsters in Amerika gestig. Haar dryfkrag en deursettingsvermoë het die idee van vroue in die veld van medisyne meer aanvaarbaar gemaak. Sy het ook die skepping van die eerste sandtuine vir kinders in Amerika geïnisieer. == Vroeë lewe == Tydens die finale Derde Verdeling van Pole in 1795, het Ludwig Martin Zakrzewski en sy vrou, Caroline Fredericke Wilhelmina Urban, na Berlyn, Duitsland, gevlug nadat hulle baie van sy grond aan Rusland verloor het.<ref>{{Cite web|url=https://www.sueyounghistories.com/2007-12-19-marie-elizabeth-zakrzewska-and-homeopathy/|title=Marie Elizabeth Zakrzewska 1829 - 1902|website=www.sueyounghistories.com|language=en|access-date=2026-01-05}}</ref> Nadat hulle in Duitsland 'n nuwe lewe gevestig het, is Marie Elizabeth op 6 September 1829 gebore. Sy was die oudste van ses kinders ''.'' Marie Zakrzewska was 'n intelligente kind en het tydens laerskool uitgeblink. Hier het sy eienskappe van 'n uitsonderlike student vertoon. Haar onderwysers het haar aangeprys vir haar groot prestasies op skool. Haar pa het egter nie beplan om haar toe te laat om met haar opleiding voort te gaan na die jare van basiese vaardighede onderrig nie. Zakrzewska het op dertienjarige ouderdom die skool verlaat.<ref name="quest">{{Cite web|url=https://readingroo.ms/6/7/5/0/67504/67504-h/67504-h.htm|title=A Woman’s Quest - The Life of Marie E. Zakrzewska, M.D., by Agnes C. Vietor—A Project Gutenberg eBook|website=readingroo.ms|access-date=2026-01-05}}</ref> Nadat hy na Berlyn verhuis het, het Ludwig Zakrzewski eers as 'n weermagbeampte en later as 'n regeringsbeampte gewerk. Toe hy sy posisie in die regering verloor het, moes hy noodgedwonge na die weermag terugkeer, maar sy gesin was in armoede gedompel. In die krisisjare het Marie se moeder by die regeringskool van vroedvroue in Berlyn ingeskryf. Soos wat haar moeder se praktyk suksesvol geword het, het Marie haar vergesel, terwyl sy rondtes na haar pasiënte gemaak het. Zakrzewska het nuwe lesse geleer en 'n rekord van hierdie ervarings in haar dagboek aangeteken. Sy het enige boeke oor medisyne wat sy in die hande kon kry gelees. Zakrzewska het toenemend in die veld van verpleging belanggestel en uiteindelik besluit om 'n vroedvrou te word.<ref name="alch">{{Cite web|url=https://alchetron.com/Marie-Elizabeth-Zakrzewska|title=Marie Elizabeth Zakrzewska - Alchetron, the free social encyclopedia|date=2017-08-18|website=Alchetron.com|language=en-US|access-date=2026-01-05}}</ref>[[Lêer:Maria_Zakrzewska.jpg|duimnael|Skildery van Maria E. Zakrzewska|links]]Zakrzewska het aansoek gedoen vir toelating tot die regering se vroedvrouskool, die ''Royal Charité''-hospitaal in Berlyn. Sy het op negentienjarige ouderdom en weer op die ouderdom van twintig aansoek gedoen, maar is herhaaldelik nie toegelaat nie. Dr. Joseph Schmidt, 'n professor aan die skool, was beïndruk met haar volharding. Hy was ook gefassineer deur Zakrzewska tydens sy observasies van haar, terwyl sy saam met haar ma gewerk het. Na verskeie aansoeke is Zakrzewska tot die vroedvrouskool toegelaat toe dr. Schmidt vir haar 'n plek verseker het. Sy was die jongste vrou wat die skool bygewoon het, wat haar opvallend in die klaskamer gemaak het. Ongeag die struikelblokke wat oor haar pad gekom het, het sy haar mede-klasmaats oortref en in 1851 van die program gegradueer. Dr. Schmidt was so beïndruk met Zakrzewska se sukses dat hy probeer het om haar as hoofvroedvrou met die rang van professor aan die kollege aan te stel. Geen vrou het ooit voorheen hierdie posisie beklee nie en debatte het rondom die aanstelling ontstaan. Verskeie was van mening dat aangesien sy deur mans omring sou wees, sy verlief sou raak en sodoende haar loopbaan sou beëindig. Ten spyte van die uitdagings is Zakrzewska op twee-en-twintigjarige ouderdom in die pos aangestel. Sy was verantwoordelik vir meer as tweehonderd studente, insluitend mans.<ref name=":2">Walsh, Mary Roth. "Feminine Showplace." ''"Doctors Wanted: No Women Need Apply": Sexual Barriers in the Medical Profession, 1835-1975''. New Haven: Yale UP, 1977. 76-105. Print.</ref> Zakrzewska se mentor is net 'n paar uur nadat sy die pos aanvaar het, oorlede. Sonder dr. Schmidt wat haar rol as hoofvroedvrou ondersteun het, het proteste egter na slegs ses maande tot haar vroeë ontslag uit die pos aanleiding gegee.<ref name=":1">Pula, James S. ""A Passion for Humanity:" Founding the New England Hospital for Women and Children." The Polish Review 57.3 (2012): 67-82. JSTOR. Web. 22 Feb. 2016.</ref> == Verhuis na Amerika == Na haar bedanking as hoofvroedvrou by die ''Royal Charité''-hospitaal in Berlyn en haar studies in medisyne, het Zakrzewska 'n nuwe lewe in Amerika saam met haar suster, Anna Zakrzewska, begin.<ref>{{Cite web|url=https://www.encyclopedia.com/history/news-wires-white-papers-and-books/zakrzewska-marie-1829-1902|title=Zakrzewska, Marie (1829-1902) {{!}} Encyclopedia.com|website=www.encyclopedia.com|access-date=2026-01-05}}</ref> Marie het daarna gesmag om as vrou in Amerika medisyne te beoefen. In 1853 het Marie en haar suster New York bereik. Nadat sy met 'n familievriend, 'n geneesheer, kontak gemaak het, het sy besef dat vroulike geneeshere aansienlike nadele in die Verenigde State in die gesig gestaar het.<ref name="quest" /> Dit was uiters moeilik vir Marie om 'n werk te vind om 'n manlike geneesheer by te staan, wat nog te sê om haar eie praktyk te vestig. Die Zakrzewska-susters se fondse het stadigaan begin kwyn en ter wille van oorlewing, het hulle met naaldwerk met duursame, geborduurde wolmateriale begin. Hierdie naaldwerk materiaal is op die mark verkoop en het ongeveer 'n dollar per dag gemaak.<ref name="alch" /> Alhoewel haar besigheid gefloreer het, het Zakrzewska steeds drome van 'n lewe in praktiserende medisyne gekoester. 'n Jaar nadat sy in New York aangekom het, het sy die ''Home for the Friendless'' besoek, wat bekend was vir sy ondersteuning van immigrante.<ref>{{Cite web|url=https://kids.kiddle.co/Marie_Elizabeth_Zakrzewska|title=Marie Elizabeth Zakrzewska facts for kids|last=Zakrzewska|first=Quick facts for kids Marie Elisabeth Zakrzewska Portrait of Maria E.|last2=Physician|first2=ca 1845-1855 Born6 September 1829 Died 12 May 1902Alma mater Western Reserve Occupation|website=kids.kiddle.co|language=en|access-date=2026-01-05}}</ref> Dit was hier waar sy aan dr. Elizabeth Blackwell voorgestel is, die eerste vrou in die Verenigde State wat haar graad in medisyne aan 'n kollege wat uitsluitlik vir mans gestig is, verwerf het.<ref>{{Cite web|url=https://www.womenshistory.org/education-resources/biographies/elizabeth-blackwell|title=Biography: Elizabeth Blackwell|website=Biography: Elizabeth Blackwell|language=en|access-date=2026-01-05}}</ref> Zakrzewska was opgewonde om 'n mede-vrou te ontmoet wat dieselfde passie vir medisyne gedeel het. Na haar ontmoeting is Zakrzewska genooi om by die personeel by die Blackwell-apteek aan te sluit.<ref>{{Cite web|url=https://wncri.org/2025/08/07/marie-elisabeth-zakrzewska-pioneer/|title=Marie Elisabeth Zakrzewska Pioneer of Women’s Medical|date=2025-08-07|language=en-US|access-date=2026-01-05}}</ref> Blackwell het gereël vir Zakrzewska se toelating tot die ''Western Reserve Universiteit'' se mediese program, wat uniek was vir die aanvaarding van vroulike studente. Met haar aanvaarding moes sy bereid wees om voldoende Engels te leer. Sy het ook verdere struikelblokke teëgekom, in haar planne om weswaarts te trek en die program te voltooi. Sy was een van slegs vier vroue uit tweehonderd studente wat die mediese skool bygewoon het.<ref>{{Cite web|url=https://case.edu/bicentennial/history/our-stories/marie-zakrzewska|title=Marie Zakrzewska {{!}} Case Western Reserve University|website=case.edu|access-date=2026-01-05}}</ref> Twee van die ander vroue, dr. Cordelia A. Greene, van Castilië, New York, en dr. Elizabeth Griselle, van Salem, Ohio, sou lewenslange vriendinne word. Niemand wou egter 'n woonstel met 'n vroulike dokter deel nie, en daarom het Blackwell gereël vir tydelike huisvesting by die huis van Caroline Severance. Die mans op die kampus het haar met afkeer en vyandigheid hanteer. Hulle het die instelling versoek om te weier om die vroue na die wintertermyn weer in te skryf. Ten spyte van al die struikelblokke het sy egter haar mediese graad in Maart 1856 op die ouderdom van sewe-en-twintig behaal. Nadat sy haar graad in medisyne verwerf het, het sy na New York teruggekeer om werk te soek. Alhoewel dit moeilik was om 'n werk as vroedvrou te kry, het sy gehoop dat die soektog makliker sou wees met 'n mediese graad. Sy het gou uitgevind dat dit as vrou nie anders was nie. As 'n vroulike "dokter" het haar teenwoordigheid in die openbaar minagtende blikke ontvang en Zakrzewska is vinnig deur die publiek verstoot. Uiteindelik het Elizabeth Blackwell die agterste sitkamer van haar huis as 'n dokter se spreekkamer gebruik waar Zakrzewska vir die eerste keer haar kwalifikasies as dokter opgehang het. Die vermoeiende verwerpings en herhaalde struikelblokke om medisyne te beoefen wat Blackwell en Zakrzewska teëgekom het, het die idee laat ontstaan om hul eie hospitaal te skep om aan die mediese behoeftes van vroue en kinders te voldoen.<ref name="jphs">{{Cite web|url=https://www.jphs.org/people/2005/4/14/marie-zakrzewska-medical-pioneer.html|title=Marie Zakrzewska, Medical Pioneer|date=2005-04-14|website=Jamaica Plain Historical Society|language=en-US|access-date=2026-01-05}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ebsco.com/|title=Marie Elizabeth Zakrzewska {{!}} Research Starters {{!}} EBSCO Research|website=EBSCO|language=en|access-date=2026-01-05}}</ref> Hulle het saam gereis vir fondsinsamelings geleenthede om die idee te bevorder. Op 1 Mei 1857 het die ''New York Infirmary for Women and Children'' tot stand gekom. Teen 1859 het die ''New York Infirmary'' op stewige finansiele fondamente gestaan met 'n groeiende getal pasiënte. 'n Tipiese dag vir Zakrzewska het om 5:30 vm begin en het eers 11:30 nm geëindig. Zakrzewska het na Boston gereis in 'n soeke na groter uitdagings. Sy het verlief geraak op die stad en is 'n aanstelling as Professor in Verloskunde en Siektes van Vroue en Kinders aangebied,<ref name="aahn">{{Cite web|url=https://www.aahn.org/zakrzewska|title=Marie E. Zakrzewska|website=www.aahn.org|access-date=2026-01-05}}</ref> asook om as hoof van 'n nuwe kliniese program by die ''Boston Female Medical College'' te dien. Zakrzewska se ervaring was dat die mense van Boston meer ondersteunend teenoor 'n vroulike geneesheer was, as diegene wat sy in New York teëgekom het. Toe die stigter van die kollege, Samuel Gregory, egter daarop aangedring het dat gegradueerde vroulike geneeshere as "dokteresses" in plaas van as dokter aangespreek moes word, het Zakrzewska in 1861 uit haar pos bedank.<ref>{{Cite journal |last=Pula |first=James S. |date=2012-10-01 |title="A Passion for Humanity:" Founding the New England Hospital for Women and Children |url=https://scholarlypublishingcollective.org/tpr/article/57/3/67/214019/A-Passion-for-Humanity-Founding-the-New-England |journal=The Polish Review |language=en |volume=57 |issue=3 |pages=67–82 |doi=10.5406/polishreview.57.3.0067 |issn=0032-2970}}</ref> === Die ''New England'' Hospitaal vir Vroue en Kinders === Denkend aan die struikelblokke wat sy in haar eie lewe teëgekom het, het Zakrzewska besluit dat sy aspirant-vroulike dokters op een of ander manier wou ondersteun. Sy het geglo dat vroue dringend 'n hospitaal benodig het waarin hulle nie die fasiliteite vir kliniese onderrig ontsê word nie, en waar hulle medisyne kon beoefen.<ref name="cfm">{{Cite web|url=https://cfmedicine.nlm.nih.gov/physicians/biography_338.html|title=Changing the Face of Medicine {{!}} Marie E. Zakrzewska|website=cfmedicine.nlm.nih.gov|access-date=2026-01-05}}</ref> Die ''New England Hospital for Women and Children'' het sy deure op 1 Julie 1862 geopen. Die doelwitte van hierdie opleidingsinstansie was om aan vroue mediese behandeling van dokters van hul eie geslag te kon bied, om vroue die geleentheid te bied om die kliniese toepassing van medisyne te ervaar, en om verpleegsters op te lei.<ref name="aahn" /> Sy het haar voorneme beklemtoon om te bewys dat vroue net so bekwaam soos mans is om 'n hospitaal te bestuur en medisyne te beoefen. Die ''New England''-hospitaal was nie die enigste hospitaal in Boston wat mediese sorg vir vroue en kinders gebied het nie. Dit was egter uniek in die sin dat dit ook kliniese praktyk aan vroulike dokters gebied het. Vir Zakrzewska was dit een ding om inligting te bestudeer en lesings daaroor te ontvang. Baie vroue is egter die geleentheid ontsê om medisyne vanuit 'n praktiese perspektief te beoefen, wat vir Zakrzewska die sleutel was om 'n uitstekende geneesheer te word. Dit was ook die eerste hospitaal in Boston wat ginekologiese en verloskundige sorg aangebied het en die eerste hospitaal in Amerika wat 'n algemene opleidingskool vir verpleegsters aangebied het.<ref name="cfm" /> Hulle het die meeste van hul sorg gratis of teen 'n lae koste aan die armes aangebied deur skenkings van hul ondersteuners te aanvaar. Oor die jare heen het die aantal personeellede gegroei en is noemenswaardige dokters soos dr. Mary Putnam Jacobi, Lucy E. Sewall, dr. Anita Tyng en dr. Henry Ingersoll Bowditch ingesluit. == Latere lewe == Marie Zakrzewska wou graag toelating tot 'n professionele mediese vereniging verkry. Dit was belangrik vir vroulike dokters van die tyd om aanvaarding en erkenning deur hulle eweknieë en in die samelewing te verkry. Toelating tot 'n mediese vereniging was 'n belangrike stap om dit te bereik, want dit sou hul sosiale aanvaarding onder hul manlike kollegas, en dus die publiek, aandui. Haar manlike dokters kollegas het haar aangemoedig om aansoek te doen by die ''Massachusetts Medical Society''. Zakrzewska het kort daarna aansoek gedoen vir die eerbewys. Selfs met die aanmoediging van die kollegas, kon hulle nie haar teenstanders oortuig om aan haar lidmaatskap toe te ken nie. Sy is van die professionele mediese vereniging uitgesluit op grond van haar geslag. In die hoop om mediese skole vir vroue oop te maak, het Zakrzewska, saam met Emily Blackwell, Lucy Sewell, Helen Morton, Mary Putnam Jacobi en verskeie ander vroue, 'n brief aan [[Harvard-universiteit|Harvard Universiteit]] gestuur. Hulle het $50 000 aangebied om 'n mediese program vir vroue te vestig. Die universiteit het hierdie aanbod van die hand gewys. Hulle het hoopvol onversteurd voortgegaan en die aanbod is deur Johns Hopkins Universiteit aanvaar, wat die daaropvolgende jaar sy deure vir vroue oopgemaak.<ref>{{Cite web|url=https://nuhw.org/marie-elizabeth-zakrzewska/|title=Marie Elizabeth Zakrzewska|website=National Union of Healthcare Workers|language=en|access-date=2026-01-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20251008220411/https://nuhw.org/marie-elizabeth-zakrzewska/|archive-date=2025-10-08|url-status=dead}}</ref> [[Lêer:BostonMA DimockCenter ZakrzewskaBuilding.jpg|duimnael|Die Zakrzewska gebou van die Dimock sentrum van die ''New England Hospital for Women and Children'']] Na baie jare se toegewyde, harde werk as medikus en die vestiging van toeganklike mediese opleiding vir vroue, het Zakrzewska in 1890 afgetree.<ref name="jphs" /> Sy het die res van haar lewe deurgebring met konsultasie oor projekte en die reël van sake. In 1899 is die hoofgebou van die hospitaal herdoop tot die "Zakrzewska-gebou".<ref>{{Cite web|url=https://buildingsofnewengland.com/2023/02/18/dimock-center-zakrzewska-building-1873/|title=Dimock Center – Zakrzewska Building // 1873|last=England|first=Buildings of New|date=2023-02-18|website=Buildings of New England|language=en|access-date=2026-01-05}}</ref> Marie Zakrzewska is 'n paar jaar later op 12 Mei 1902 in Jamaica Plain, [[Massachusetts]], oorlede as gevolg van wat vermoedelik 'n hartaanval was.<ref name=":0">Ligouri, M.. "Marie Elizabeth Zakrzewska: Physician". Polish American Studies 9.1/2 (1952): 1–10. Web.</ref> Tydens haar diens het haar kollegas en vriende bymekaargekom om hul respek te betoon en afskeidsbriewe voorgelees wat Zakrzewska vir die geleentheid geskryf het. Haar huis is 'n terrein op die ''Boston Women's Heritage Trail.''<ref>Abram, Ruth J. "Will There Be a Monument?: Six Pioneer Women Doctors Tell Their Own Stories." Send Us Lady Physician: Women Doctors in America, 1835-1920. 1st ed. New York: Norton, 1985. 82+. Print.</ref> Zakrzewska het 'n suksesvolle lewe geleef, verskeie struikelblokke oorkom wat in daardie tyd vroue in die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] belemmer het om medisyne te praktiseer, hospitale vir vroue gestig en baanbrekerswerk gedoen in die verpleegberoep vir swart vroue, met die eerste swart verpleegster in Amerika wat in 1879 van die skool gegradueer het.<ref name="Marie Elizabeth Zakrzewska">{{Cite web|url=http://www.distinguishedwomen.com/biographies/zakrzews.html|title=Marie Elizabeth Zakrzewska|website=www.distinguishedwomen.com|access-date=2016-03-05}}</ref> As 'n feminis en abolisionis het sy vriende geword met William Lloyd Garrison, Wendell Phillips en Karl Heinzen.<ref name="jphs" /> == Rol in vroeë speelgrondbeweging == Marie Elizabeth Zakrzewska het die Duitse idee om sandtuine vir kinders te bou aan Amerika bekendgestel, beginnende in die stad Boston,<ref>Abram, Ruth J. "Will There Be a Monument?: Six Pioneer Women Doctors Tell Their Own Stories." Send Us Lady Physician: Women Doctors in America, 1835-1920. 1st ed. New York: Norton, 1985. 82+. Print.</ref><ref name="bostonglobe.com">{{Cite web|url=https://www.bostonglobe.com/ideas/2014/03/28/how-american-playground-was-born-boston/5i2XrMCjCkuu5521uxleEL/story.html|title=How the American playground was born in Boston – The Boston Globe|website=[[The Boston Globe]]}}</ref><ref name="play-scapes.com">{{Cite web|url=http://www.play-scapes.com/play-design/natural-playgrounds/the-garden-and-the-playground/|title=The Garden and the Playground – Playscapes|date=29 August 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024130059/http://www.play-scapes.com/play-design/natural-playgrounds/the-garden-and-the-playground/|archive-date=24 October 2020|access-date=18 September 2020}}</ref><ref>Abram, Ruth J. "Will There Be a Monument?: Six Pioneer Women Doctors Tell Their Own Stories." Send Us Lady Physician: Women Doctors in America, 1835-1920. 1st ed. New York: Norton, 1985. 82+. Print.</ref><ref>{{Cite web|url=https://natureexplore.org/the-history-of-playing-outdoors/|title=The History of Playing Outdoors – Nature Explore Program|date=22 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20211226044019/https://natureexplore.org/the-history-of-playing-outdoors/|archive-date=26 December 2021|access-date=18 September 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://natureexplore.org/the-story-of-the-sand-pile-1886/|title=The Story of the Sand Pile (1886) – Nature Explore Program|date=24 April 2014|access-date= 5 Januarie 2026|archive-date= 8 Desember 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211208145416/https://natureexplore.org/the-story-of-the-sand-pile-1886/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.play-scapes.com/play-history/pre-1900/a-brief-history-of-the-sandbox/|title=A Brief History of the Sandbox – Playscapes|date=29 November 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026152902/http://www.play-scapes.com/play-history/pre-1900/a-brief-history-of-the-sandbox/|archive-date=26 October 2020|access-date=18 September 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.architekturfuerkinder.ch/index.php/geschichte/ueberblick-usa/|title=U.S. Playground movement : Architektur für Kinder|website=www.architekturfuerkinder.ch|archive-url=https://web.archive.org/web/20190503215147/http://architekturfuerkinder.ch/index.php/geschichte/ueberblick-usa/|archive-date=2019-05-03|access-date=2020-09-18}}</ref> geïnspireer deur die Duitse sandtuine wat sy waargeneem het, terwyl sy in die somer van 1885 Berlyn besoek het.<ref>{{Cite web|url=https://books.google.com/books?id=P4YYAAAAYAAJ&q=sand+1885&pg=PA22|title=The Play Movement in the United States: A Study of Community Recreation|last=Rainwater|first=Clarence Elmer|date=22 August 2018|publisher=University of Chicago Press}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.pgpedia.com/s/sand-gardens|title=Sand Gardens|website=www.pgpedia.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20210727013159/https://www.pgpedia.com/s/sand-gardens|archive-date=2021-07-27|access-date=2020-09-18}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} == Bronnelys == * {{Cite book |last=Atwater |first=Edward C |title=Women Medical Doctors in the United States before the Civil War: A Biographical Dictionary |url=https://archive.org/details/womenmedicaldoct0000atwa |publisher=University of Rochester Press |year=2016 |isbn=9781580465717 |location=Rochester, NY |oclc=945359277}} * Frances E. Willard; Mary A. Livermore (eds) [[wikisource:Woman_of_the_Century/Maria_Elizabeth_Zakrzewska|Maria Elizabeth Zakrzewska]], ''Woman of the Century'' 1893 * Graves, Mary H. [[wikisource:Representative_women_of_New_England/Marie_Elizabeth_Zakrzewska|"Marie Elizabeth Zakrzewska"]], ''Representative Women of New England''. 1904 * {{Cite book |last=Meyer |first=Paulette |title=Germany and the Americas: Culture, Politics, and History |date=2005 |editor-last=Adam |editor-first=Thomas |edition=1st |chapter=Zakrzewska, Marie Elizabeth}} * "Zakrzewska, Marie." In ''Encyclopedia of Women Social Reformers'', by Helen Rappaport. ABC-CLIO, 2001. * {{Cite book |last=Windsor |first=Laura Lynn |title=Women in medicine: an encyclopedia |url=https://archive.org/details/womeninmedicinee0000wind_c3o2 |date=2002 |publisher=ABC-CLIO |location=Santa Barbara, Calif.}} == Eksterne skakels == * Works by Marie Elizabeth Zakrzewska at Project Gutenberg * Works by or about Marie Elizabeth Zakrzewska at the Internet Archive * [http://www.jphs.org/people/2005/4/14/marie-zakrzewska-medical-pioneer.html Jamaica Plain Historical Society] * {{Cite web|url=https://cfmedicine.nlm.nih.gov/physicians/biography_338.html|title=Marie E. Zakrzewska|date=2022-06-02|website=Changing the Face of Medicine|archive-url=https://web.archive.org/web/20250706093420/https://cfmedicine.nlm.nih.gov/physicians/biography_338.html|archive-date=2025-07-06|access-date=2025-12-05}} {{Normdata}} [[Kategorie:Sterftes in 1902]] [[Kategorie:Geboortes in 1829]] [[Kategorie:Geneeskundiges]] [[Kategorie:Vroue]] [[Kategorie:Pole (nasionaliteit)]] [[Kategorie:Mediese beroepe]] [[Kategorie:Menseregte]] [[Kategorie:Vroue van die 19de eeu volgens beroep]] [[Kategorie:Immigrante]] [[Kategorie:Pruise (nasionaliteit)]] [[Kategorie:Amerikaners]] [[Kategorie:Hospitale]] [[Kategorie:Berlyn]] [[Kategorie:Ginekologie]] [[Kategorie:Massachusetts]] [[Kategorie:Vertaalde bladsye wat nagegaan moet word]] lhfdalefh7xezb0fhmn0b4vd0n6mqxh 6 464397 2976670 2921498 2026-10-07T20:50:05Z JMK 649 +kat 2976670 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= {{af|1=Kommandant Frederik Jacobus Potgieter, 12 April 1857 - 7 Junie 1924}} {{en|1=Kommandant (Commander) Frederik Jacobus Potgieter, 12 April 1857 - 7 June 1924}} |bron=ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kommandant_Frederik_Jacobus_Potgieter,_22_April_1858_-_7_June_1924.jpg foto] as bron |datum=ca. 1900 |daarsteller= [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT |outeur=Onbekend |ander_weergawes=[[Lêer:Kommandant Frederik Jacobus Potgieter, 22 April 1858 - 7 June 1924.jpg|85px|bronfoto]] }} == Lisensiëring == {{PD-SA}} [[Kategorie:KI-gegenereerde beelde]] [[Kategorie:Boeregeneraals]] [[Kategorie:Mense van die Zuid-Afrikaansche Republiek]] law2ipc6rqwlhbmc991foon657t1pff 14 464469 2976676 2921891 2026-10-07T20:55:01Z JMK 649 +kat 2976676 wikitext text/x-wiki {{broodkrummels}} {{commonskat|Jan Smuts}} [[Kategorie:Eerste Ministers van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Verenigde Party]] [[Kategorie:Boeregeneraals]] [[Kategorie:Mense van die Zuid-Afrikaansche Republiek]] fxdey9t07eyvjy1zxrb5e7c6xh2l53v 6 464823 2976667 2924709 2026-10-07T20:46:20Z JMK 649 +kat 2976667 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= {{af|1=Afrikaanse skrywer, digter en natuurkenner [[Eugène Marais]], ca 1920}} |bron=Plateatlas by die Afrikaanse Letterkunde, met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://af.wikipedia.org/wiki/L%C3%AAer:Eug%C3%A8ne_Marais_in_Plateatlas_by_die_Afrikaanse_Letterkunde,_1931.jpg foto] as bron |datum=1931 gepubliseer |daarsteller= Morné van Rooyen, [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT |outeur=Onbekend |ander_weergawes= [[Lêer:Eugène Marais in Plateatlas by die Afrikaanse Letterkunde, 1931.jpg|85px|oorspronklike]] }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> [[Kategorie:KI-gegenereerde beelde]] [[Kategorie:Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Mense van die Zuid-Afrikaansche Republiek]] cu92znkmcx0j9pxvk20psjqyxrxs8az 2976668 2976667 2026-10-07T20:47:20Z JMK 649 pd sa 2976668 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= {{af|1=Afrikaanse skrywer, digter en natuurkenner [[Eugène Marais]], ca 1920}} |bron=Plateatlas by die Afrikaanse Letterkunde, met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://af.wikipedia.org/wiki/L%C3%AAer:Eug%C3%A8ne_Marais_in_Plateatlas_by_die_Afrikaanse_Letterkunde,_1931.jpg foto] as bron |datum=1931 gepubliseer |daarsteller= Morné van Rooyen, [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT |outeur=Onbekend |ander_weergawes= [[Lêer:Eugène Marais in Plateatlas by die Afrikaanse Letterkunde, 1931.jpg|85px|oorspronklike]] }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> [[Kategorie:KI-gegenereerde beelde]] [[Kategorie:Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Mense van die Zuid-Afrikaansche Republiek]] == Lisensiëring == {{PD-SA}} l7pxl4jxf1wd0r0i1ggxha39tt7eivl 14 464824 2976675 2966995 2026-10-07T20:54:20Z JMK 649 +kat 2976675 wikitext text/x-wiki {{broodkrummels}} {{commonskat|Koos de la Rey}} [[Kategorie:Boeregeneraals]] [[Kategorie:Maritz-rebellie]] [[Kategorie:Mense van die Zuid-Afrikaansche Republiek]] 0zb9nxjjd3utxz1wt2fr0raza56k195 6 464851 2976674 2925057 2026-10-07T20:53:35Z JMK 649 +kat 2976674 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= {{af|1=[[Gezina Kruger]] (1831-1901), tweede gade (1846-) van [[Paul Kruger]]}} |bron=''Eeufees-album. Pretoria se eerste eeu in beeld'', met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://af.wikipedia.org/wiki/L%C3%AAer:Gezina_Kruger,_Pretoria_se_eeufees-album.jpg foto] as bron |datum=Voor 1901 |daarsteller= Morné van Rooyen, [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT |outeur=Onbekend |ander_weergawes= [[Lêer:Gezina Kruger, Pretoria se eeufees-album.jpg|85px|oorspronklike]] }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> [[Kategorie:KI-gegenereerde beelde]] [[Kategorie:Gezina Kruger]] [[Kategorie:Mense van die Zuid-Afrikaansche Republiek]] == Lisensiëring == {{PD-SA}} fja4zdhbqdvon2h0v5ww3ig2dy5n457 6 465111 2976665 2927723 2026-10-07T20:44:25Z JMK 649 +kat 2976665 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= {{af|1=Boerekrygsgeneraal Sarel Petrus du Toit met sy staf, voor 1903}} {{en|1=Boer War General Sarel Petrus du Toit with his staff, before 1903}} |bron={{cite book |last1=Breytenbach|first1=J.H. |title=Die eerste Britse offensief, Nov.{{snd}}Des. 1899|trans-title=The first British offensive, Nov.{{snd}}Dec. 1899|series=Die Geskiedenis van die Tweede Vryheidsoorlog in Suid-Afrika, 1899{{ndash}}1902|publisher=Die Staatsdrukker |place=Pretoria|date= 1971|volume=II|lang=af|url=https://books.google.com/books?id=31L9XwAACAAJ}} Foto's 18 en 19 volgend op bladsy 262, met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Boer_War_General_Sarel_Petrus_du_Toit_with_his_staff,_before_1903.jpg foto] as bron |datum=Voor 1903 |daarsteller= [[:User:Hansmuller|Hansmuller]], [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT |outeur=Onbekend |ander_weergawes= [[Lêer:Boer War General Sarel Petrus du Toit with his staff, before 1903.jpg|85px|oorspronklike]] }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> [[Kategorie:KI-gegenereerde beelde]] [[Kategorie:Boeregeneraals]] [[Kategorie:Mense van die Zuid-Afrikaansche Republiek]] == Lisensiëring == {{PD-SA}} m1cstycspujsav3enyb8kx2bmm1et6i 6 465211 2976672 2928883 2026-10-07T20:51:24Z JMK 649 +kat 2976672 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= {{af|1=Danie Theron}} |bron=[http://www.instinsky.de/Boer_War/Danie_Theron/danie_theron.html instinsky.de], met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://af.wikipedia.org/wiki/L%C3%AAer:Theron.jpg foto] as bron |datum=ca 1900 |daarsteller= Morné van Rooyen, [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT |outeur=Onbekend |ander_weergawes= [[Lêer:Theron.jpg|85px|oorspronklike]] }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> [[Kategorie:KI-gegenereerde beelde]] [[Kategorie:Mense in die Tweede Vryheidsoorlog]] [[Kategorie:Mense van die Zuid-Afrikaansche Republiek]] == Lisensiëring == {{PD-SA}} 6r6bkldxasobluc878ddmnrptfl3pum 0 465245 2976437 2974641 2026-10-07T12:04:30Z Rooiratel 90342 Filled in 2 bare reference(s) with reFill 2 2976437 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Abellio London 9529 (Candy Crush) on Route 211, Victoria Coach Station (15492767754).jpg|duimnael|'n Candy Crush Saga-bus]] '''Candy Crush Saga'''<ref>{{Cite web|url=https://play.google.com/store/apps/details?id=com.king.candycrushsaga&hl=en_ZA|title=Candy Crush Saga – Apps on Google Play|website=play.google.com}}</ref> is 'n baie gewilde legkaart[[videospeletjie]] wat in 2012 deur King uitgereik en gratis om te speel is. Spelers ruil kleurvolle stukkies lekkergoed op 'n bord om drie of meer van dieselfde kleur te pas om punte te verdien. Candy Crush Saga is 'n spel vir drie spelers, met 'n lekkergoedtema wat een van die eerste freemium-programme is wat 'n inkomste van meer as $1 miljard verdien het. Dit het as mobiele speletjie die sesde hoogste bruto inkomste ooit gegenereer. Die punt van Candy Crush Saga is om legkaartvlakke te klop deur gekleurde lekkers te pas, spesifieke doelwitte binne 'n beperkte aantal bewegings te voltooi en deur duisende snel veranderende stadiums te vorder. Dit bied vinnige geestelike betrokkenheid, informele vermaak en 'n gevoel van behae. Die speletjie het 'n eenvoudige meganika wat dit vir enigiemand maklik maak om te verstaan hoe om dit te speel, terwyl die toenemende moelikheidsgraad van vlakke spelers betrokke hou. Soos 'n speler deur die spel vorder, verhoog die moeilikheidsgraad, soos spesiale lekkers en hekkies, wat diepte en verskeidendheid tot die spel voeg. Hierdie uitstekende mengsel van eenvoud en kompleksiteit dra aansienlik by tot die sukses daarvan.{{feit}} Candy Crush Saga bied beskeie geestelike en emosionele voordele wanneer dit met matigheid gespeel word. Belangrike voordele sluit in vinnige stresverligting, 'n tydelike hupstoot in 'n mens se bui danksy dopamienvrystelling, korttermynoefening vir probleemoplossing, patroonherkenning en ruimtelike bewustheid.{{feit}} Candy Crush Saga boei spelers by wyse van 'n slim ontwerp en sielkunde. Candy Crush Saga is deur King ontwikkel en uitgegee. King behoort sedert [[Microsoft]] se oorname van Activision Blizzard in 2023, aan diè sagtewarereus.<ref>{{Cite web|url=https://www.microsoft.com/en-za|title=Microsoft – AI, Cloud, Productivity, Computing, Gaming & Apps|website=www.microsoft.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.activisionblizzard.com/|title=}}</ref> == Verwysings == {{verwysings}} == Eksterne skakels == * https://www.activisionblizzard.com/ * [https://www.microsoft.com/en-za Microsoft – AI, Cloud, Productivity, Computing, Gaming & Apps] * [https://candycrush.fandom.com/wiki/Candy_Crush_Saga Candy Crush Saga] * [https://www.reddit.com/r/CasualConversation/comments/11k0944/my_story_of_a_weekendlong_candy_crush_addiction/ Reddit] {{Normdata}} [[Kategorie:Speletjies]] [[Kategorie:Videospeletjies]] rh587kosvgyzt13l0tto12dmh9dnl82 0 465414 2976618 2955032 2026-10-07T18:02:57Z CommonsDelinker 1161 "Vince_Taylor.png" is verwyder omdat dit in Commons deur [[c:User:Hekerui|Hekerui]] verwyder is omrede: [[:c:COM:SS|Screenshot]] of non-free content ([[:c:COM:CSD#F3|F3]]): content was: "{{copyvio|1=This is a television screenshot, the uploader is not the 2976618 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Karakter||beeld=|geskep=[[Russell T. Davies]]|uitbeelding=[[Craig Kelly (actor)|Craig Kelly]]|naam=Vince Tyler}} '''Vince Tyler''' is 'n karakter van die Channel 4 drama-reeks '''''Queer as Folk''''', gespeel deur Craig Kelly. Hy is die seun van Hazel Tyler en die beste vriend - later 'n kêrel - van [[Stuart Alan Jones]]. == Vroeë jare == Vince was 'n skaam en onseker seun wat sy homoseksualiteit weggesteek het uit vrees vir homofobie en teistering. Toe Vince Stuart ontmoet het, het hulle twee goeie vriende geword. == Persoonlikheid == Vince is 'n sonnige, maar onseker man, die klassieke goeie seun langs hom, patologies verlief op die verraderlike Stuart, sy beste vriend. Vince is bang om sy homoseksualiteit by die werk te verklaar weens die vooroordele van sy kollegas, wat baie homofobe grappe maak. Wanneer sy die naweek kom en met haar vriende op Canal Street uitgaan, laat sy haar skaamte egter agter, alhoewel dit selde is dat sy 'n man verlei, aangesien Stuart altyd die meeste van hulle neem. Vince is ook 'n ma se kind en voel verantwoordelik vir Hazel, wat sukkel om die rekeninge te betaal. == Fisiese voorkoms == Vince is 'n man in sy dertigs met 'n dun samestelling, kort bruin hare, donker oë en 'n goed geskeer gesig. Jy dra altyd 'n vol kostuum by die werk, terwyl jy in jou vrye tyd 'n strek T-shirt in helder kleure dra. == Verhoudings == === Stuart Alan Jones === Stuart en Vince was goeie vriende sedert hulle 14 was, en Vince was die enigste vriend wat hy vertrou het. Toe hulle gehelp het om hul vriend Phil se pornobewaarplek skoon te maak, was Stuart van plan om vir Vince 'n sleutel van sy woonstel te gee, en hy het verwag dat Vince dieselfde vir hom sou doen as iets met hom sou gebeur. === Nathan Maloney === == Aanhalings == * "Soms sien jy hierdie mense. Jy sien hulle en jy dink: 'Dit is hy!' Jy praat nie eens met hom nie. Jy sien hom nooit weer nie. Hy weet nie eens dat jy bestaan nie. Maar jy dink aan daardie man vir die res van jou lewe".- Vince in Episode 1 == Interessante feite == * In die Amerikaanse aanpassing van Queer as Folk word Vince se karakter vervang deur Michael Novotny, met wie hy 'n paar eienskappe deel: ** Hulle werk albei in 'n supermark; ** Beide sê nie dat hulle homoseksuele is nie. ** Hulle is albei verlief op hul beste vriend; ** Hulle het albei 'n vreemde, besonder gretige enkelmoeder. ** Anders as Michael, Vince het sy pa se identiteit van kleins af geken en het ook 'n half suster. * Terwyl Michael beset is deur die Captain Astro-strokiesprentreeks (spesifiek vir die reeks geskep), is Vince beset deur die beroemde Britse TV-reeks, ''Doctor Who''. * Terwyl Michael se gevoelens vir Brian nooit ooreenstem nie en hy met 'n ander Man eindig, eindig Vince en Stuart saam. * Ironies genoeg het Craig Kelly, wat die rol van Vincent speel, ook 'n karakter in 'n episode van Doctor Who gespeel. {{Normdata}} [[Kategorie:LGBT]] nq37fvrfvqh321zdt6xvb54rqvfib6q 6 465680 2976673 2957301 2026-10-07T20:52:37Z JMK 649 ~kat 2976673 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= {{af|1=[[Elsie van Broekhuizen|Elsie]] en [[Nettie Bredell|Nettie Eloff]]}} |bron=[http://repository.up.ac.za/dspace/bitstream/handle/2263/14101/007_p056-069.pdf?sequence=5&isAllowed=y repository.up.ac.za], met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://af.wikipedia.org/wiki/L%C3%AAer:Elsie_en_Nettie_Eloff.jpg foto] as bron |datum=Omstreeks 1900 |daarsteller= Morné van Rooyen, [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT |outeur=Onbekend |ander_weergawes= [[Lêer:Elsie en Nettie Eloff.jpg|85px|oorspronklike]] }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> [[Kategorie:KI-gegenereerde beelde]] [[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Mense van die Zuid-Afrikaansche Republiek]] == Lisensiëring == {{PD-SA}} lre8dp1ft50780zf36g5qbp38hznm8g 6 468543 2976669 2964584 2026-10-07T20:49:39Z JMK 649 +kat 2976669 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= {{af|1=[[Jacob Maré]]}} |bron= Geni.com, met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://af.wikipedia.org/wiki/L%C3%AAer:Jacob_Mar%C3%A9.jpg foto] as bron |datum=Omstreeks 1870 |daarsteller= Morné van Rooyen, [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT |outeur=Onbekend |ander_weergawes= [[Lêer:Jacob Maré.jpg|85px|oorspronklike]] }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> [[Kategorie:KI-gegenereerde beelde]] [[Kategorie:Mense in die Eerste Vryheidsoorlog]] [[Kategorie:Mense van die Zuid-Afrikaansche Republiek]] == Lisensiëring == {{PD-SA}} 1ngb7k5d2ppb8e53ybv37j0ngjf83oi 6 468545 2976671 2964606 2026-10-07T20:50:45Z JMK 649 +kat 2976671 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= {{af|1=Nonnie (Jacoba Elizabeth) Greeff, Mev. genl. [[Koos de la Rey]], afgeneem toe sy voorsitster van die [[Lichtenburg]]se Vroue-Helpmekaar was}} |bron= ''Helpmekaar Gedenkboek'', met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://af.wikipedia.org/wiki/L%C3%AAer:Mev_Koos_de_la_Rey.jpg foto] as bron |datum=1917 |daarsteller= Morné van Rooyen, [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT |outeur=Onbekend |ander_weergawes= [[Lêer:Mev Koos de la Rey.jpg|85px|oorspronklike]] }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> [[Kategorie:KI-gegenereerde beelde]] [[Kategorie:Koos de la Rey]] [[Kategorie:Mense van die Zuid-Afrikaansche Republiek]] == Lisensiëring == {{PD-SA}} m6jfych8hlxr5wxmdek0xr9ygxcok11 0 468737 2976536 2965526 2026-10-07T14:22:27Z Sobaka 328 Opruim 2976536 wikitext text/x-wiki '''Bosveld Stereo''' is ’n [[Afrikaans]]medium-radiostasie wat vanuit [[Hartbeespoort]] in die [[Noordwes]]-provinsie van [[Suid-Afrika]] uitsaai. Die stasie saai op 107,5 FM uit en sy slagspreuk is ''Die Hart van Goud''.<ref name="amptelik">{{Cite web |url=https://bosveldstereo.co.za/ |title=Bosveld Stereo |publisher=Bosveld Stereo |access-date=6 September 2026 |language=af }}</ref> Bosveld Stereo is in 2008 gestig en is gemeenskapsgerig, met plaaslike aanbieders en inhoud wat hoofsaaklik op Afrikaanssprekende luisteraars gemik is.<ref>{{Cite web |url=https://calrec.com/blog/south-africa-bosveld-stereo-moves-to-ip-with-calrec-radio-console/ |title=South Africa’s Bosveld Stereo moves to IP |publisher=Calrec |access-date=6 September 2026 |language=en }}</ref> Die uitsendingsgebied sluit onder meer Hartbeespoort, [[Brits]] en dele van die omliggende streek in. Die programaanbod bestaan uit Afrikaanse en ander musiek, nuus, verkeersinligting, vermaak, gesprekke en Christelike inhoud.<ref>{{Cite web |url=https://radiosa.org/bosveld-stereo/ |title=Bosveld Stereo |publisher=RadioSA |access-date=6 September 2026 |language=en }}</ref> Benewens sy FM-uitsendings kan die stasie ook deur middel van internetstroming geluister word. == Verwysings == {{verwysings}} == Eksterne skakels == * [https://bosveldstereo.co.za/ Amptelike webwerf] {{Normdata}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse radiostasies]] [[Kategorie:Afrikaanse radiostasies]] qh05m1a6yb1z71nrirlubhsmuoc51jx 2976543 2976536 2026-10-07T14:30:45Z Sobaka 328 Logo 2976543 wikitext text/x-wiki [[Lêer:BosveldRadioLogo.jpeg|duimnael|Bosveld Stereo se logo.]] '''Bosveld Stereo''' is ’n [[Afrikaans]]medium-radiostasie wat vanuit [[Hartbeespoort]] in die [[Noordwes]]-provinsie van [[Suid-Afrika]] uitsaai. Die stasie saai op 107,5 FM uit en sy slagspreuk is ''Die Hart van Goud''.<ref name="amptelik">{{Cite web |url=https://bosveldstereo.co.za/ |title=Bosveld Stereo |publisher=Bosveld Stereo |access-date=6 September 2026 |language=af }}</ref> Bosveld Stereo is in 2008 gestig en is gemeenskapsgerig, met plaaslike aanbieders en inhoud wat hoofsaaklik op Afrikaanssprekende luisteraars gemik is.<ref>{{Cite web |url=https://calrec.com/blog/south-africa-bosveld-stereo-moves-to-ip-with-calrec-radio-console/ |title=South Africa’s Bosveld Stereo moves to IP |publisher=Calrec |access-date=6 September 2026 |language=en }}</ref> Die uitsendingsgebied sluit onder meer Hartbeespoort, [[Brits]] en dele van die omliggende streek in. Die programaanbod bestaan uit Afrikaanse en ander musiek, nuus, verkeersinligting, vermaak, gesprekke en Christelike inhoud.<ref>{{Cite web |url=https://radiosa.org/bosveld-stereo/ |title=Bosveld Stereo |publisher=RadioSA |access-date=6 September 2026 |language=en }}</ref> Benewens sy FM-uitsendings kan die stasie ook deur middel van internetstroming geluister word. == Verwysings == {{verwysings}} == Eksterne skakels == * [https://bosveldstereo.co.za/ Amptelike webwerf] {{Normdata}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse radiostasies]] [[Kategorie:Afrikaanse radiostasies]] jkbvij3rbgrlixwksw64i8vplppys48 2976544 2976543 2026-10-07T14:34:04Z Sobaka 328 bywerk 2976544 wikitext text/x-wiki [[Lêer:BosveldRadioLogo.jpeg|duimnael|Bosveld Stereo se logo.]] '''Bosveld Stereo''' is ’n [[Afrikaans]]medium-radiostasie wat vanuit [[Hartbeespoort]] in die [[Noordwes]]-provinsie van [[Suid-Afrika]] uitsaai. Die stasie saai op 107,5 FM uit en sy slagspreuk is ''Die Hart van Goud''.<ref name="amptelik">{{Cite web |url=https://bosveldstereo.co.za/ |title=Bosveld Stereo |publisher=Bosveld Stereo |access-date=6 September 2026 |language=af }}</ref> Bosveld Stereo is in 2008 gestig en is gemeenskapsgerig, met plaaslike aanbieders en inhoud wat hoofsaaklik op Afrikaanssprekende luisteraars gemik is.<ref>{{Cite web |url=https://calrec.com/blog/south-africa-bosveld-stereo-moves-to-ip-with-calrec-radio-console/ |title=South Africa’s Bosveld Stereo moves to IP |publisher=Calrec |access-date=6 September 2026 |language=en }}</ref> Die uitsendingsgebied sluit onder meer Hartbeespoort, [[Brits]] en dele van die omliggende streek in. Die programaanbod bestaan uit Afrikaanse en ander musiek, nuus, verkeersinligting, vermaak, gesprekke en Christelike inhoud.<ref>{{Cite web |url=https://radiosa.org/bosveld-stereo/ |title=Bosveld Stereo |publisher=RadioSA |access-date=6 September 2026 |language=en }}</ref> Benewens sy FM-uitsendings kan die stasie ook deur middel van internetstroming geluister word. ==Geskiedenis== Graat Pelser het initiatief geneem en saam met plaaslike rolspelers, Chris de la Rey, Andries Bresler, Gert van Rensburg, Dr. Bert Botha en Me. Gloria de Koker, die aansoek vir Bosveld Stereo reeds in 2004 begin. Mnr. Graat Pelser het die akte van oprigting gedoen en die eerste aansoek vir ‘n 5 jaar lisensie by die Onafhanklike Kommunikasie-Owerheid van Suid-Afrika (Okosa) is gedoen. Bosveld Stereo het op die frekwensie 107.5FM in stereo begin uitsaai op 1 Oktober 2008.<ref name="amptelik"> ==Bosveld Stereo se uitsaai voetspoor== Bosveld Stereo se uitsaaiarea sluit in Bryanston, Sandton, Randburg, Roodepoort, Krugersdorp en Randfontein in die Suide tot in die hart van die [[Bosveld]] by Thabazimbi in die Noordweste. Sywaarts bereik Bosveld Stereo Centurion, Pretoria-Noord, Pretoria-Wes en Pretoria-Oos en tot sover as Warmbad en Nylstroom, Weswaarts oor die Magaliesberg, Brits, Rustenburg en omgewing.<ref name="amptelik"> == Verwysings == {{verwysings}} == Eksterne skakels == * [https://bosveldstereo.co.za/ Amptelike webwerf] {{Normdata}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse radiostasies]] [[Kategorie:Afrikaanse radiostasies]] 1tumwx004qp9od9hgjmv7s9ea1yfgn8 2976546 2976544 2026-10-07T14:34:38Z Sobaka 328 /* Geskiedenis */ 2976546 wikitext text/x-wiki [[Lêer:BosveldRadioLogo.jpeg|duimnael|Bosveld Stereo se logo.]] '''Bosveld Stereo''' is ’n [[Afrikaans]]medium-radiostasie wat vanuit [[Hartbeespoort]] in die [[Noordwes]]-provinsie van [[Suid-Afrika]] uitsaai. Die stasie saai op 107,5 FM uit en sy slagspreuk is ''Die Hart van Goud''.<ref name="amptelik">{{Cite web |url=https://bosveldstereo.co.za/ |title=Bosveld Stereo |publisher=Bosveld Stereo |access-date=6 September 2026 |language=af }}</ref> Bosveld Stereo is in 2008 gestig en is gemeenskapsgerig, met plaaslike aanbieders en inhoud wat hoofsaaklik op Afrikaanssprekende luisteraars gemik is.<ref>{{Cite web |url=https://calrec.com/blog/south-africa-bosveld-stereo-moves-to-ip-with-calrec-radio-console/ |title=South Africa’s Bosveld Stereo moves to IP |publisher=Calrec |access-date=6 September 2026 |language=en }}</ref> Die uitsendingsgebied sluit onder meer Hartbeespoort, [[Brits]] en dele van die omliggende streek in. Die programaanbod bestaan uit Afrikaanse en ander musiek, nuus, verkeersinligting, vermaak, gesprekke en Christelike inhoud.<ref>{{Cite web |url=https://radiosa.org/bosveld-stereo/ |title=Bosveld Stereo |publisher=RadioSA |access-date=6 September 2026 |language=en }}</ref> Benewens sy FM-uitsendings kan die stasie ook deur middel van internetstroming geluister word. ==Geskiedenis== Graat Pelser het initiatief geneem en saam met plaaslike rolspelers, Chris de la Rey, Andries Bresler, Gert van Rensburg, Dr. Bert Botha en Me. Gloria de Koker, die aansoek vir Bosveld Stereo reeds in 2004 begin. Mnr. Graat Pelser het die akte van oprigting gedoen en die eerste aansoek vir ‘n 5 jaar lisensie by die Onafhanklike Kommunikasie-Owerheid van Suid-Afrika (Okosa) is gedoen. Bosveld Stereo het op die frekwensie 107.5FM in stereo begin uitsaai op 1 Oktober 2008.<ref name="amptelik"/> ==Bosveld Stereo se uitsaai voetspoor== Bosveld Stereo se uitsaaiarea sluit in Bryanston, Sandton, Randburg, Roodepoort, Krugersdorp en Randfontein in die Suide tot in die hart van die [[Bosveld]] by Thabazimbi in die Noordweste. Sywaarts bereik Bosveld Stereo Centurion, Pretoria-Noord, Pretoria-Wes en Pretoria-Oos en tot sover as Warmbad en Nylstroom, Weswaarts oor die Magaliesberg, Brits, Rustenburg en omgewing.<ref name="amptelik"> == Verwysings == {{verwysings}} == Eksterne skakels == * [https://bosveldstereo.co.za/ Amptelike webwerf] {{Normdata}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse radiostasies]] [[Kategorie:Afrikaanse radiostasies]] 6at9lr4bds2tu0oxwhmq43qyrms9qzn 2976547 2976546 2026-10-07T14:35:01Z Sobaka 328 /* Bosveld Stereo se uitsaai voetspoor */ upruim 2976547 wikitext text/x-wiki [[Lêer:BosveldRadioLogo.jpeg|duimnael|Bosveld Stereo se logo.]] '''Bosveld Stereo''' is ’n [[Afrikaans]]medium-radiostasie wat vanuit [[Hartbeespoort]] in die [[Noordwes]]-provinsie van [[Suid-Afrika]] uitsaai. Die stasie saai op 107,5 FM uit en sy slagspreuk is ''Die Hart van Goud''.<ref name="amptelik">{{Cite web |url=https://bosveldstereo.co.za/ |title=Bosveld Stereo |publisher=Bosveld Stereo |access-date=6 September 2026 |language=af }}</ref> Bosveld Stereo is in 2008 gestig en is gemeenskapsgerig, met plaaslike aanbieders en inhoud wat hoofsaaklik op Afrikaanssprekende luisteraars gemik is.<ref>{{Cite web |url=https://calrec.com/blog/south-africa-bosveld-stereo-moves-to-ip-with-calrec-radio-console/ |title=South Africa’s Bosveld Stereo moves to IP |publisher=Calrec |access-date=6 September 2026 |language=en }}</ref> Die uitsendingsgebied sluit onder meer Hartbeespoort, [[Brits]] en dele van die omliggende streek in. Die programaanbod bestaan uit Afrikaanse en ander musiek, nuus, verkeersinligting, vermaak, gesprekke en Christelike inhoud.<ref>{{Cite web |url=https://radiosa.org/bosveld-stereo/ |title=Bosveld Stereo |publisher=RadioSA |access-date=6 September 2026 |language=en }}</ref> Benewens sy FM-uitsendings kan die stasie ook deur middel van internetstroming geluister word. ==Geskiedenis== Graat Pelser het initiatief geneem en saam met plaaslike rolspelers, Chris de la Rey, Andries Bresler, Gert van Rensburg, Dr. Bert Botha en Me. Gloria de Koker, die aansoek vir Bosveld Stereo reeds in 2004 begin. Mnr. Graat Pelser het die akte van oprigting gedoen en die eerste aansoek vir ‘n 5 jaar lisensie by die Onafhanklike Kommunikasie-Owerheid van Suid-Afrika (Okosa) is gedoen. Bosveld Stereo het op die frekwensie 107.5FM in stereo begin uitsaai op 1 Oktober 2008.<ref name="amptelik"/> ==Bosveld Stereo se uitsaai voetspoor== Bosveld Stereo se uitsaaiarea sluit in Bryanston, Sandton, Randburg, Roodepoort, Krugersdorp en Randfontein in die Suide tot in die hart van die [[Bosveld]] by Thabazimbi in die Noordweste. Sywaarts bereik Bosveld Stereo Centurion, Pretoria-Noord, Pretoria-Wes en Pretoria-Oos en tot sover as Warmbad en Nylstroom, Weswaarts oor die Magaliesberg, Brits, Rustenburg en omgewing.<ref name="amptelik"/> == Verwysings == {{verwysings}} == Eksterne skakels == * [https://bosveldstereo.co.za/ Amptelike webwerf] {{Normdata}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse radiostasies]] [[Kategorie:Afrikaanse radiostasies]] mfnrxe8hzc7r1o5qyim6n4qfv5ny2dn 2976577 2976547 2026-10-07T15:27:22Z Sobaka 328 /* Geskiedenis */ opruim 2976577 wikitext text/x-wiki [[Lêer:BosveldRadioLogo.jpeg|duimnael|Bosveld Stereo se logo.]] '''Bosveld Stereo''' is ’n [[Afrikaans]]medium-radiostasie wat vanuit [[Hartbeespoort]] in die [[Noordwes]]-provinsie van [[Suid-Afrika]] uitsaai. Die stasie saai op 107,5 FM uit en sy slagspreuk is ''Die Hart van Goud''.<ref name="amptelik">{{Cite web |url=https://bosveldstereo.co.za/ |title=Bosveld Stereo |publisher=Bosveld Stereo |access-date=6 September 2026 |language=af }}</ref> Bosveld Stereo is in 2008 gestig en is gemeenskapsgerig, met plaaslike aanbieders en inhoud wat hoofsaaklik op Afrikaanssprekende luisteraars gemik is.<ref>{{Cite web |url=https://calrec.com/blog/south-africa-bosveld-stereo-moves-to-ip-with-calrec-radio-console/ |title=South Africa’s Bosveld Stereo moves to IP |publisher=Calrec |access-date=6 September 2026 |language=en }}</ref> Die uitsendingsgebied sluit onder meer Hartbeespoort, [[Brits]] en dele van die omliggende streek in. Die programaanbod bestaan uit Afrikaanse en ander musiek, nuus, verkeersinligting, vermaak, gesprekke en Christelike inhoud.<ref>{{Cite web |url=https://radiosa.org/bosveld-stereo/ |title=Bosveld Stereo |publisher=RadioSA |access-date=6 September 2026 |language=en }}</ref> Benewens sy FM-uitsendings kan die stasie ook deur middel van internetstroming geluister word. ==Geskiedenis== Graat Pelser het initiatief geneem en saam met plaaslike rolspelers, Chris de la Rey, Andries Bresler, Gert van Rensburg, Dr. Bert Botha en Gloria de Koker, die aansoek vir Bosveld Stereo reeds in 2004 begin. Mnr. Graat Pelser het die akte van oprigting gedoen en die eerste aansoek vir ‘n 5 jaar lisensie by die Onafhanklike Kommunikasie-Owerheid van Suid-Afrika (Okosa) is gedoen. Bosveld Stereo het op die frekwensie 107.5FM in stereo begin uitsaai op 1 Oktober 2008.<ref name="amptelik"/> ==Bosveld Stereo se uitsaai voetspoor== Bosveld Stereo se uitsaaiarea sluit in Bryanston, Sandton, Randburg, Roodepoort, Krugersdorp en Randfontein in die Suide tot in die hart van die [[Bosveld]] by Thabazimbi in die Noordweste. Sywaarts bereik Bosveld Stereo Centurion, Pretoria-Noord, Pretoria-Wes en Pretoria-Oos en tot sover as Warmbad en Nylstroom, Weswaarts oor die Magaliesberg, Brits, Rustenburg en omgewing.<ref name="amptelik"/> == Verwysings == {{verwysings}} == Eksterne skakels == * [https://bosveldstereo.co.za/ Amptelike webwerf] {{Normdata}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse radiostasies]] [[Kategorie:Afrikaanse radiostasies]] apctvqfnmcte4k5vmpohy08kn15pcfl 2976579 2976577 2026-10-07T15:36:01Z Aliwal2012 39067 2976579 wikitext text/x-wiki [[Lêer:BosveldRadioLogo.jpeg|duimnael|Bosveld Stereo se logo.]] '''Bosveld Stereo''' is ’n [[Afrikaans]]medium-radiostasie wat vanuit [[Hartbeespoort]] in die [[Noordwes]]-provinsie van [[Suid-Afrika]] uitsaai. Die stasie saai op 107,5 FM uit en sy slagspreuk is ''Die Hart van Goud''.<ref name="amptelik">{{Cite web |url=https://bosveldstereo.co.za/ |title=Bosveld Stereo |publisher=Bosveld Stereo |access-date=6 September 2026 |language=af }}</ref> Bosveld Stereo is in 2008 gestig en is gemeenskapsgerig, met plaaslike aanbieders en inhoud wat hoofsaaklik op Afrikaanssprekende luisteraars gemik is.<ref>{{Cite web |url=https://calrec.com/blog/south-africa-bosveld-stereo-moves-to-ip-with-calrec-radio-console/ |title=South Africa’s Bosveld Stereo moves to IP |publisher=Calrec |access-date=6 September 2026 |language=en }}</ref> Die uitsendingsgebied sluit onder meer Hartbeespoort, [[Brits]] en dele van die omliggende streek in. Die programaanbod bestaan uit Afrikaanse en ander musiek, nuus, verkeersinligting, vermaak, gesprekke en Christelike inhoud.<ref>{{Cite web |url=https://radiosa.org/bosveld-stereo/ |title=Bosveld Stereo |publisher=RadioSA |access-date=6 September 2026 |language=en }}</ref> Benewens sy FM-uitsendings kan die stasie ook deur middel van internetstroming geluister word. ==Geskiedenis== Graat Pelser het initiatief geneem en saam met plaaslike rolspelers, Chris de la Rey, Andries Bresler, Gert van Rensburg, Dr. Bert Botha en Gloria de Koker, die aansoek vir Bosveld Stereo reeds in 2004 begin. Graat Pelser het die akte van oprigting opgestel en die eerste aansoek vir ‘n 5-jaarlisensie by die Onafhanklike Kommunikasie-Owerheid van Suid-Afrika (Okosa) ingedien. Bosveld Stereo het op 1 Oktober 2008 op die frekwensie 107.5FM in stereo begin uitsaai.<ref name="amptelik"/> ==Bosveld Stereo se uitsaaivoetspoor== Bosveld Stereo se uitsaaigebied sluit in Bryanston, Sandton, Randburg, Roodepoort, Krugersdorp en Randfontein in die suide tot in die hart van die [[Bosveld]] by Thabazimbi in die noordweste. Sywaarts bereik Bosveld Stereo Centurion, Pretoria-Noord, Pretoria-Wes en Pretoria-Oos en tot sover as Warmbad en Nylstroom, weswaarts oor die Magaliesberg, Brits, Rustenburg en omgewing.<ref name="amptelik"/> == Verwysings == {{verwysings}} == Eksterne skakels == * [https://bosveldstereo.co.za/ Amptelike webwerf] {{Normdata}} [[Kategorie:Afrikaanse radiostasies]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse radiostasies]] 547kew9p0f39d17xfjw2f19znfqgwgq 2976583 2976579 2026-10-07T15:55:45Z Sobaka 328 /* Geskiedenis */ Beeld 2976583 wikitext text/x-wiki [[Lêer:BosveldRadioLogo.jpeg|duimnael|Bosveld Stereo se logo.]] '''Bosveld Stereo''' is ’n [[Afrikaans]]medium-radiostasie wat vanuit [[Hartbeespoort]] in die [[Noordwes]]-provinsie van [[Suid-Afrika]] uitsaai. Die stasie saai op 107,5 FM uit en sy slagspreuk is ''Die Hart van Goud''.<ref name="amptelik">{{Cite web |url=https://bosveldstereo.co.za/ |title=Bosveld Stereo |publisher=Bosveld Stereo |access-date=6 September 2026 |language=af }}</ref> Bosveld Stereo is in 2008 gestig en is gemeenskapsgerig, met plaaslike aanbieders en inhoud wat hoofsaaklik op Afrikaanssprekende luisteraars gemik is.<ref>{{Cite web |url=https://calrec.com/blog/south-africa-bosveld-stereo-moves-to-ip-with-calrec-radio-console/ |title=South Africa’s Bosveld Stereo moves to IP |publisher=Calrec |access-date=6 September 2026 |language=en }}</ref> Die uitsendingsgebied sluit onder meer Hartbeespoort, [[Brits]] en dele van die omliggende streek in. Die programaanbod bestaan uit Afrikaanse en ander musiek, nuus, verkeersinligting, vermaak, gesprekke en Christelike inhoud.<ref>{{Cite web |url=https://radiosa.org/bosveld-stereo/ |title=Bosveld Stereo |publisher=RadioSA |access-date=6 September 2026 |language=en }}</ref> Benewens sy FM-uitsendings kan die stasie ook deur middel van internetstroming geluister word. ==Geskiedenis== [[Lêer:Bosveld Stereo studio with radio presenter.png|links|duimnael|Bosveld Stereo radioateltee.]] Graat Pelser het initiatief geneem en saam met plaaslike rolspelers, Chris de la Rey, Andries Bresler, Gert van Rensburg, Dr. Bert Botha en Gloria de Koker, die aansoek vir Bosveld Stereo reeds in 2004 begin. Graat Pelser het die akte van oprigting opgestel en die eerste aansoek vir ‘n 5-jaarlisensie by die Onafhanklike Kommunikasie-Owerheid van Suid-Afrika (Okosa) ingedien. Bosveld Stereo het op 1 Oktober 2008 op die frekwensie 107.5FM in stereo begin uitsaai.<ref name="amptelik"/> ==Bosveld Stereo se uitsaaivoetspoor== Bosveld Stereo se uitsaaigebied sluit in Bryanston, Sandton, Randburg, Roodepoort, Krugersdorp en Randfontein in die suide tot in die hart van die [[Bosveld]] by Thabazimbi in die noordweste. Sywaarts bereik Bosveld Stereo Centurion, Pretoria-Noord, Pretoria-Wes en Pretoria-Oos en tot sover as Warmbad en Nylstroom, weswaarts oor die Magaliesberg, Brits, Rustenburg en omgewing.<ref name="amptelik"/> == Verwysings == {{verwysings}} == Eksterne skakels == * [https://bosveldstereo.co.za/ Amptelike webwerf] {{Normdata}} [[Kategorie:Afrikaanse radiostasies]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse radiostasies]] ou7mksezbefi571wdndeala1mgloul4 6 468742 2976659 2965536 2026-10-07T20:29:59Z JMK 649 ~kat 2976659 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing={{af|1=[[Klaas van Rijsse]] toe hy amptenaar van die ZAR se Departement van Openbare Werke was}} |bron=[http://artefacts.co.za/main/Buildings/archframes.php?archid=1787&countadd=1 artefacts.co.za], met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://af.wikipedia.org/wiki/L%C3%AAer:Klaas_van_Rijsse,_departement_van_openbare_werke,_ZAR.jpg foto] as bron |datum=Tussen 1887 en 1899 |daarsteller= Morné van Rooyen, [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT |outeur=Onbekend |ander_weergawes= [[Lêer:Klaas van Rijsse, departement van openbare werke, ZAR.jpg|85px|oorspronklike]] }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> [[Kategorie:KI-gegenereerde beelde]] [[Kategorie:Mense van die Zuid-Afrikaansche Republiek]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse argitekte]] == Lisensiëring == {{PD-SA}} 08hzmliu51ka59to5w6ngcqhhijqcvz 6 469042 2976666 2966945 2026-10-07T20:45:26Z JMK 649 +kat 2976666 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= {{af|1=Foto van Generaal C.F. Beyers}} {{en|1=Photo of General C. F. Beyers}} |bron= Onbekend, met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:CFbeyers.jpg foto] as bron |datum=Omstreeks 1899, 2013-08-11 opgelaai |daarsteller= Pduplessis1, [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT |outeur=Onbekend |ander_weergawes= [[Lêer:CFbeyers.jpg|85px|oorspronklike]] }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> [[Kategorie:KI-gegenereerde beelde]] [[Kategorie:CF Beyers]] [[Kategorie:Mense van die Zuid-Afrikaansche Republiek]] == Lisensiëring == {{PD-SA}} b0fw2ikzgj1x566v2j60rs89m9kwx1x 0 469201 2976641 2967846 2026-10-07T19:30:06Z SpesBona 2720 Bygewerk, nog besig 2976641 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Rugbyspan | land = Meksiko | beeld = Kenteken van die Meksikaanse nasionale rugbyspan.png | unie = [[Meksikaanse Rugbyfederasie]] (FMR, FMRU) | bynaam = ''Serpientes'' (“die slange”) | embleem = ’n Asteekse slang | stadion = | kapasiteit = | kaptein = [[Andrés Rodríguez]] | afrigter = {{vlagikoon|Spanje}} [[Rubén Duque]] <small>(sedert 2012)</small> | patroon_la1 = | patroon_b1 = snake_print | patroon_ra1 = _red_shoulders | patroon_sh1 = | patroon_so1 = | linkerarm1 = 004400 | liggaam1 = 004400 | regterarm1 = 004400 | broek1 = ffffff | kouse1 = cc1111 | patroon_la2 = | patroon_b2 = | patroon_ra2 = cc1111 | patroon_sh2 = | patroon_so2 = | linkerarm2 = cc1111 | liggaam2 = cc1111 | regterarm2 = cc1111 | broek2 = ffffff | kouse2 = cc1111 | statistiek = | toetse = | toptoetspuntebehaler = | meestedrieë = | jongstespeler = | eerste = {{COLru}} 12–46 {{MEXru-r}}<br />(1996) | grootwen = {{MEXru}} 105–7 {{CYMru-r}}<br />(31 Augustus 2019) | grootverloor = {{BRAru}} 76–5 {{MEXru-r}}<br />(20 April 2013) | Wêreldbekerverskynings = | jaar = | beste = | url = | unieurl = www.mexrugby.com }} Die '''Meksikaanse nasionale rugbyspan''' ([[Spaans]]: ''Selección de rugby de Mexico'') is die nasionale [[rugby]]span wat [[Meksiko]] in internasionale wedstryde (toetswedstryde) verteenwoordig. Hulle dra die bynaam ''Serpientes'' (Spaans vir: “die [[slang]]e”), ontleen aan Quetzalcoatl, die slanggod in die [[Asteekse mitologie]]. Rugby word in Meksiko geadministreer deur die [[Meksikaanse Rugbyfederasie]] (''Federación Mexicana de Rugby'', FMR of FMRU) wat in 2003 gestig is. Meksiko word as die derde beste rugbyspan in [[Noord-Amerika]] beskou (ná die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]] en [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]]) en deur [[Wêreldrugby]] as ’n vlak drie-span erken. Die Meksikaanse rugbyspan is tans (September 2026) 37ste op Wêreldrugby se wêreldranglys gelys.<ref name="ranglys">{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/rankings |title=Women’s and Men’s Rankings |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=16 September 2026}}</ref> Meksiko het in 1996 sy eerste toetswedstryd teen Colombia gespeel. Die span het tydens die Noord-Amerikaanse Rugbykampioenskap twee titels ingepalm en een keer tweede geëindig. Meksiko kon tot dusver nog nie vir ’n [[rugbywêreldbeker]]toernooi kwalifiseer nie. Meksiko speel tradisioneel in donkergroen truie, wit broeke en rooi sokkies – wat aan die kleure van die [[vlag van Meksiko]] ontleen is. == Beheerliggaam == {{Hoofartikel|Meksikaanse Rugbyfederasie}} Die beheerliggaam vir rugby in Meksiko is die Meksikaanse Rugbyfederasie (Spaans: ''Federación Mexicana de Rugby'', FMR of FMRU). Die Meksikaanse beheerliggaam is in 1972 onder die naam ''Unión Mexicana de Rugby'' (UMR; “Meksikaanse Rugbyunie”) gestig en het in 2003 sy huidige naam aangeneem.<ref name="Historia">{{es}} {{cite web |url=https://mexrugby.com/federacion/historia-de-la-fmru/ |title=Historia de la FMRU |publisher=[[Meksikaanse Rugbyfederasie]] |accessdate=16 September 2026}}</ref> In 2006 het dit ’n volle lid van die Internasionale Rugbyraad (IRR; nou [[Wêreldrugby]]) geword.<ref name="Wêreldrugby">{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/organisation/membership/north-america/mexico |title=Mexico |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=16 September 2026}}</ref> In dieselfde jaar het die Meksikaanse beheerliggaam by [[Rugby Amerikas Noord]] (''Rugby Americas North'', RAN) aangesluit.<ref name="RAN">{{en}} {{cite web |url=https://www.americasnorth.rugby/about/members |title=Members |publisher=[[Rugby Amerikas Noord]] |accessdate=16 September 2026}}</ref> Die hoogste rugbyliga in die land is die ''Liga Mexicana de Rugby XV’s'' wat in 1972 gestig is en tans tussen 15 spanne beslis word. Die meeste spelers van die Meksikaanse nasionale span speel in dié liga. Van die ander spelers is veral in die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] op professionele vlak aktief. Naas die amptelike nasionale span roep die Meksikaanse Rugbyfederasie ook ander keurspanne byeen. Net soos ander rugbylande beskik Meksiko oor ’n o/20-nasionale span wat aan die [[Wêreldrugby o/20-trofee]] deelneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/tournaments/u20/trophy |title=World Rugby U20 Trophy |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=16 September 2026}}</ref> Die ''Mexico Sevens'' is die Meksikaanse [[sewesrugby]]span en hulle neem aan internasionale toernooie soos Wêreldrugby se Sewesreeks, Sewesrugbywêreldbeker en [[Olimpiese Somerspele]] deel. Kinders en jongmense word reeds op skool aan rugby bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting. == Geskiedenis == Die [[Meksikaanse Rugbyfederasie]] (Spaans: ''Federación Mexicana de Rugby'', FMR of FMRU) is op 23 Maart 1972 as die ''Unión Mexicana de Rugby'' (UMR; “Meksikaanse Rugbyunie”) gestig en het op 15 Maart 2003 sy huidige naam aangeneem.<ref name="Historia" /> In 2006 het dit ’n volle lid van die Internasionale Rugbyraad (IRR; nou [[Wêreldrugby]]) geword en in dieselfde jaar by die vastelandse beheerliggaam [[Rugby Amerikas Noord]] (''Rugby Americas North'', RAN) aangesluit.<ref name="Wêreldrugby" /><ref name="RAN" /> Voor 2008 het Meksiko slegs in vier toetswedstryde gespeel. In November 1977 het die nasionale span teen die Miami Rugbyklub gespeel.<ref>{{en}} {{cite news |title=Rugby Results |publisher=The Miami News |date=8 Desember 1977 |page=7PS}}</ref> In 1985 het Meksiko sy eerste toetswedstryd gespeel, maar met 18–22 teen die Kaaimanseilande verloor. Die daaropvolgende toetswedstryde was in 1996 teen Colombia (’n 46–12-oorwinning en ’n 10–10-gelykop) en twee nederlae in 2001 en 2002 teen die Kaaimanseilande.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/statsguru/rugby/team/78.html?class=1;template=results;type=team;view=results |title=Mexico |publisher=ESPNscrum |accessdate=16 September 2026}}</ref> === Rugbywêreldbeker 2011-kwalifisering === Meksiko se eerste amptelike toetswedstryd tydens ’n [[rugbywêreldbeker]]kwalifisering was in Maart 2008. Dié wedstryd tydens die [[Rugbywêreldbeker 2011]]-kwalifisering teen St. Vincent en die Grenadine het Meksiko met 47−7 gewen. Meksiko se uitslag in kwalifiseringswedstryde was 2–2, waarmee hulle die rondte 1a van die Amerikas se kwalifisering in die sesde plek afgesluit het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/193?Stagione=2008 |title=2008 NACRA Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=16 September 2026}}</ref> === Rugbywêreldbeker 2015-kwalifisering === ’n Rekordbywoning van 2&nbsp;000 vir ’n rugbywedstryd in [[Meksikostad]] het gesien hoe die tuisspan Jamaika met 68–14 by die [[Ibero-Amerikaanse Universiteit]] oorrompel het. Met dié wedstryd het Meksiko sy Noord-Amerikaanse Rugbykampioenskap afgeskop,<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyworldcup.com/home/news/newsid=2061635.html#mexico+flyer+rwc+2015+qualifying |title=Mexico off to flyer in RWC 2105 qualifying |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=27 April 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120427132754/http://www.rugbyworldcup.com/home/news/newsid=2061635.html#mexico+flyer+rwc+2015+qualifying |archive-date=27 April 2012 |url-status=dead}}</ref> waarmee ook die [[Rugbywêreldbeker 2015]]-kwalifisering begin het. Meksiko is egter in sy tweede kwalifiseringswedstryd met 46–13 deur die Kaaimanseilande verslaan, waarmee hulle die hooftoernooi misgeloop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/193?Stagione=2012 |title=2012 NACRA Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=16 September 2026}}</ref> === Rugbywêreldbeker 2019-kwalifisering === In 2016 het Meksiko aan die [[Rugbywêreldbeker 2019]]-kwalifisering deelgeneem. Hulle het al drie hul wedstryde in die eerste rondte van die Noord-Amerikaanse kwalifisering teen die Kaaimanseilande, Bermuda en die Bahamas gewen, asook die eerste rondte se eindstryd teen die wenner van die Suidsone, Guyana. Gevolglik het hulle die Noord-Amerikaanse Rugbykampioenskap beklink.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/193?Stagione=2016 |title=2016 NACRA Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=16 September 2026}}</ref> Daarna het hulle in die eenmalige uitspeelwedstryd teen die Suid-Amerikaanse “B”-Rugbykampioenskapwenner, Colombia, gespeel, maar hulle is met 29-11 geklop, waarmee hulle versuim het om vir die hooftoernooi te kwalifiseer. === Noord-Amerikaanse Rugbykampioenskap 2025 === Op 3 Mei 2025 het Meksiko Jamaika in die Noord-Amerikaanse Rugbykampioenskap-halfeindstryd met 37–24 en op 21 Junie 2025 Trinidad en Tobago met 45–14 geklop. Daarmee het Meksiko die 37ste plek op Wêreldrugby se ranglys behaal, hul beste plek in dié tyd,<ref name="ranglys" /> waarmee hulle toegelaat is om teen beter geplaaste Suid-Amerikaanse en Europese spanne te speel. == Toetswedstryde == Meksiko het 25 van sy 47 toetswedstryde gewen, ’n wenrekord van 53,19%. Meksiko se statistieke in toetswedstryde teen al die lande, in alfabetiese volgorde, is soos volg (korrek teen September 2026):<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=78;template=results;type=team;view=opposition |title=International Rugby Union Statistics – Mexico |publisher=ESPNscrum |accessdate=16 September 2026}}</ref> {| class="sortable wikitable" ! Teenstander ! Gespeel ! Gewen ! Verloor ! Gelykop ! % Gewen |- bgcolor="#d0ffd0" align="center" |- | {{BHSru}} || 4 || 0 || 2 || 0 || 50,00 |- | {{BARru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00 |- | {{BMUru}} || 4 || 3 || 1 || 0 || 75,00 |- | {{BRAru}} || 2 || 0 || 2 || 0 || 0,00 |- | {{COLru}} || 7 || 1 || 5 || 1 || 14,29 |- | {{CYMru}} || 13 || 8 || 5 || 0 || 61,54 |- | {{CROru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{GUYru}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{JAMru}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{PARru}} || 2 || 1 || 1 || 0 || 50,00 |- | {{VCTru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{CZEru}} || 1 || 0 || 0 || 1 || 0,00 |- | {{TTOru}} || 3 || 2 || 1 || 0 || 66,67 |- | {{TCAru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | align="left" |'''Algeheel''' || '''47''' || '''25''' || '''21''' || '''1''' || '''53,19''' |} == Rekords == === Wêreldbekerrekord === Meksiko kon tot dusver nog nie vir ’n [[rugbywêreldbeker]]toernooi kwalifiseer nie. {| class="wikitable" ! Jaar !! Uitslag |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]] || Nie genooi nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]] || Nie deelgeneem nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]] || Nie deelgeneem nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]] || Nie deelgeneem nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]] || Nie deelgeneem nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]] || Nie deelgeneem nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] || Nie deelgeneem nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2027|2027]] || Nie deelgeneem nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2031|2031]] || {{n.v.t.}} |} === Noord-Amerikaanse Rugbykampioenskap === Meksiko neem sedert 2008 aan die Noord-Amerikaanse Rugbykampioenskappe deel. Hulle het die toernooi twee keer gewen en een keer as naaswenner geëindig. * Titeloorwinnings (2): 2016, 2025 === Amerikaanse Rugbyuitdaagbeker === Meksiko het in 2018 en 2019 aan die Amerikaanse Rugbyuitdaagbeker vir swakker geagte Noord-Amerikaanse spanne ná die Amerikaanse Rugbykampioenskap deelgeneem. Hul beste prestasie was die tweede plek in 2019. === Ander toetswedstryde === Vanweë sy laat vestiging het Meksiko gedurende die amateurtydperk min toere volgens die ou tradisie onderneem, aangesien dit teen die jaar 2000 tot ’n einde gekom het. Deesdae is toetswedstryde teen die spanne van die Suidelike Halfrond tweekeer per jaar moontlik. Gedurende Juniemaand se [[midjaarrugbytoetsreeks]] en gedurende Novembermaand se [[eindjaarrugbytoetsreeks]]. In teenstelling met die meeste ander rugbylande speel Meksiko nie vir enige trofee teen sy teenstanders nie. == Spelers == === Huidige span === Die volgende spelers het die Meksikaanse span gevorm tydens die [[Rugbywêreldbeker 2019]]-kwalifisering:<ref>{{es}} {{cite web |url=https://mexrugby.com/website/noticias.html?start=12 |title=Estar en la Copa del Mundo en Rugby Femenil es un Hecho Histórico |publisher=[[Meksikaanse Rugbyfederasie]] |date=18 Julie 2018 |accessdate=30 Januarie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190130104449/https://mexrugby.com/website/noticias.html?start=12 |archive-date=30 Januarie 2019 |url-status=dead}}</ref> {| | valign="top"| {| class="wikitable" |+ Agterspelers ''(zagueros)'' |- ! Speler !! Posisie !! Klub |- | [[Andrés Rodríguez]] [[Lêer:Captain sports.svg|15px|Kaptein]] || [[Skrumskakel]] || Black Thunder |- | [[Christian Alvarez]] || [[Losskakel]] || Austin Huns |- | [[Luc Martin]] || [[Senter]] || Tazmania |- | [[Brandon Arriaga]] || Senter || Miami Tridents |- | [[Connor Olvera]] || Senter || Utah Warriors Academy |- | [[Diego Sanchez]] || [[Vleuel]] || ''klubloos'' |- | [[Fharid Samano]] || Vleuel || Cumiyais Monterrey |- | [[Yeudiel Suro]] || Vleuel || Cumiyais Monterrey |- | [[Rodrigo Ripoll]] || [[Heelagter]] || Querétaro Roosters |- | [[Agustín Sánchez]] || Heelagter || Hammerheads Cancún |- | [[Pascual Nadal]] || Heelagter || Black Thunder |} | | valign="top"| {| class="wikitable" |+ Voorspelers ''(delanteros)'' |- ! Speler !! Posisie !! Klub |- | [[Alberto Mizael Loredo Reta]] || [[Haker]] || Cumiyais Monterrey |- | [[Marcos Flegmann]] || [[Stut]] || Boston |- | [[Maximiliano Douek]] || Stut || Tazmania |- | [[Jesús Rico]] || Stut || Cumiyais Monterrey |- | [[Erick Castillo]] || [[Slot (rugby)|Slot]] || Black Thunder |- | [[Santiago Prieto Ledesma]] || Slot || Black Thunder |- | [[José Raúl Reyes]] || [[Losvoorspeler]] || Cumiyais Monterrey |- | [[Gonzalo Ponce]] || Losvoorspeler || Black Thunder |- | [[Alberto Ruiz]] || Losvoorspeler || Wallabies |- | [[Santiago Leboreiro]] || Losvoorspeler || Black Thunder |- | [[Simon Pierre]] || [[Agsteman]] || Tazmania |} |} === Bekende spelers === Tot dusver is nog geen Meksikaanse speler in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem nie. == Sien ook == {{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}} * [[Meksikaanse nasionale sokkerspan]] == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Bronnelys == * {{fr}} {{cite book |author=Henri Garcia |title=La fabuleuse histoire du rugby |publisher=Éditions de La Martinière |location=Parys |year=2011 |isbn=978-2-7324-4528-1}} * {{en}} {{cite book |author=Huw Richards |title=A Game for Hooligans: The History of Rugby Union |url=https://archive.org/details/gameforhooligans0000rich |publisher=Mainstream Publishing |location=Edinburg |year=2007 |isbn=978-1-84596-255-5}} * {{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |url=https://archive.org/details/rugby0000rich |publisher=Seven Oaks |year=1997 |isbn=1-86200-013-1}} == Eksterne skakels == * {{es}} [https://mexrugby.com/ Amptelike webwerf van die Meksikaanse Rugbyfederasie] * {{en}} [https://www.world.rugby/organisation/membership/north-america/mexico Meksiko by Wêreldrugby] * {{en}} [https://www.americasrugbynews.com/category/mexico/ Meksiko op Americas Rugby News] {{Nasionale rugbyspanne}} {{Normdata}} [[Kategorie:Rugby in Meksiko]] [[Kategorie:Nasionale rugbyspanne van Noord-Amerika]] spo2xtaljgdjm88p2mou5fbys78z36e 0 469203 2976643 2967744 2026-10-07T19:30:41Z SpesBona 2720 Bygewerk 2976643 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas2 |naam = Meksikaanse Rugbyfederasie |kleur = |titel = |beeld = Kenteken van die Meksikaanse Rugbyfederasie.png |beeld_wydte = 200px |beeld_onderskrif = Kenteken van die Meksikaanse Rugbyfederasie |beeld2 = |beeld2_wydte = |beeld2_onderskrif = |opskrif1 = [[Spaans]]e naam |1 = ''Federación Mexicana de Rugby'' |opskrif2 = Afkorting |2 = FMR of FMRU |opskrif3 = [[Land]] |3 = {{vlagland|Meksiko}} |opskrif4 = [[Sport]]soorte |4 = [[Rugby]], [[Sewesrugby]] |opskrif5 = Gestig op |5 = 23 Maart 1972 |opskrif6 = |6 = |opskrif7 = Lid van |7 = [[Wêreldrugby]] |opskrif8 = Aangesluit in |8 = 2006 |opskrif9 = Vastelandse beheerliggaam |9 = [[Rugby Amerikas Noord]] |opskrif10 = President |10 = Francisco Echeguren |opskrif11 = Setel |11 = [[Meksikostad]], Meksiko |opskrif12 = [[Amptelike taal]] |12 = Spaans |opskrif13 = Amptelike webwerf |13 = [https://mexrugby.com/ ''mexrugby.com''] |opskrif14 = |14 = |opskrif15 = |15 = |opskrif16 = |16 = |opskrif17 = |17 = |opskrif18 = |18 = |opskrif19 = |19 = |opskrif20 = |20 = }} Die '''Meksikaanse Rugbyfederasie''' ([[Spaans]]: ''Federación Mexicana de Rugby'', afgekort FMR) is die bestuursliggaam wat [[rugby]] en [[sewesrugby]] in [[Meksiko]] beheer. Die beheerliggaam is in 1972 gestig en in [[Meksikostad]] gesetel. Sedert 2006 verteenwoordig dit Meksiko by [[Wêreldrugby]] en ook by [[Rugby Amerikas Noord]] (RAN). == Geskiedenis == Die Meksikaanse Rugbyfederasie is op 23 Maart 1972 as die ''Unión Mexicana de Rugby'' (UMR; “Meksikaanse Rugbyunie”) gestig en het op 15 Maart 2003 sy huidige naam aangeneem.<ref name="Historia">{{es}} {{cite web |url=https://mexrugby.com/federacion/historia-de-la-fmru/ |title=Historia de la FMRU |publisher=[[Meksikaanse Rugbyfederasie]] |accessdate=16 September 2026}}</ref> In 2006 het dit ’n volle lid van die Internasionale Rugbyraad (IRR; nou [[Wêreldrugby]]) geword.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/organisation/membership/north-america/mexico |title=Mexico |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=16 September 2026}}</ref> In dieselfde jaar het die Meksikaanse beheerliggaam by [[Rugby Amerikas Noord]] (''Rugby Americas North'', RAN) aangesluit.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasnorth.rugby/about/members |title=Members |publisher=[[Rugby Amerikas Noord]] |accessdate=16 September 2026}}</ref> == Taak == Die Meksikaanse Rugbyfederasie organiseer verskeie nasionale spanne, insluitend [[Meksikaanse nasionale rugbyspan|Meksiko se nasionale seniorrugbyspan vir mans]] (die Serpientes), vroue en jeug. Die Meksikaanse beheerliggaam hou ook toesig oor sewesrugby in Meksiko en aangesien dit ’n Olimpiese sportsoort is, werk hulle met die Meksikaanse [[Nasionale Olimpiese Komitee]] saam.<ref name="Historia" /> Naas die amptelike nasionale span roep die Meksikaanse Rugbyfederasie ook ander keurspanne byeen. Daarbenewens bestuur die beheerliggaam kinder- en jeugrugby in Meksiko. Kinders en jongmense word reeds op skool aan rugby bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting. Net soos ander rugbylande beskik Meksiko oor ’n o/20-nasionale span wat aan die [[Wêreldrugby o/20-trofee]] deelneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/tournaments/u20/trophy |title=World Rugby U20 Trophy |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=16 September 2026}}</ref> Die ''Mexico Sevens'' is die Meksikaanse sewesrugbyspan en hulle neem aan internasionale toernooie soos Wêreldrugby se Sewesreeks, Sewesrugbywêreldbeker en [[Olimpiese Somerspele]] deel. Die beheerliggaam reël ook die plaaslike kompetisies. Die hoogste rugbyliga in die land is die ''Liga Mexicana de Rugby XV’s'' wat in 1972 gestig is en tans tussen 15 spanne beslis word. Die meeste spelers van die Meksikaanse nasionale span speel in dié liga. Van die ander spelers is veral in die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] op professionele vlak aktief. == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * {{es}} [https://mexrugby.com/ Die Meksikaanse Rugbyfederasie se amptelike tuisblad] {{Affiliasies van Wêreldrugby}} {{Normdata}} [[Kategorie:Rugby in Meksiko]] [[Kategorie:Rugbybeheerliggaam]] [[Kategorie:Wêreldrugby]] c7n70reuxg2o8ra3h9i592hmvdhfozg 0 469620 2976660 2973767 2026-10-07T20:33:42Z Sobaka 328 /* Opskorting en regsgedinge */ skakels 2976660 wikitext text/x-wiki '''Shadrack Sibiya''' is 'n [[Suid-Afrika|Suid-Afrikaanse]] [[polisie]]beampte wat in 1967 in [[Johannesburg]] gebore is en met Helen Sibiya, sy tweede vrou, getroud is. Sibiya is tans geskors uit sy posisie as Adjunk-nasionale Kommissaris vir Misdaadopsporing in die [[Suid-Afrikaanse Polisiediens]] (SAPD) Hy is in 2025 geskors te midde van ondersoeke na beweerde inmenging in polisieondersoeke en bewerings oor sy bande met omstrede persone soos [[Vusimuzi Matlala]] en [[Katiso Molefe|Katiso "KT" Molefe]]. Sibiya het aantygings van onbehoorlike bande ontken. As een van die vyf Adjunk-nasionale Kommissarisse is hy verantwoordelik vir speurders. Hy het deur die SAPD se bevelstruktuur tot 'n senior rang gevorder en bevel gevoer oor die Gautengse Valke; in 2025 het Sibiya 'n sentrale figuur geword in 'n hoëprofielgeskil wat bewerings van inmenging in sensitiewe polisie-ondersoeke, parlementêre getuienis, deursoekings van sy huis en die skorsing van senior amptenare behels het. Sy saak was die onderwerp van hofverrigtinge en verskeie staatsondersoeke.<ref>[https://www.enca.com/news-top-stories/i-have-never-been-rogue-police-officer-sibiya "I have never been a rogue police officer – Sibiya"], eNCA. 14 Oktober 2025. Besoek 21 Oktober 2025.</ref> Hy het sy loopbaan in die polisiëring in sy vroeë twintigs as 'n student-konstabel by die [[Hammanskraal]]-akademie begin. Oor bykans vier dekades het hy in verskeie afdelings gedien, insluitend die speurafdeling in [[Knysna]], en tot nasionale ondersoekstrukture gevorder.<ref>[https://www.newsnote.co.za/shadrack-sibiya-appointed-as-deputy-national-commissioner-of-crime-detection/ "Shadrack Sibiya appointed as Deputy National Commissioner of Crime Detection"], Newsnote. 9 Junie 2023. Besoek 21 Oktober 2025.</ref> Sibiya het deur die geledere gevorder tot senior ondersoeker by die Direktoraat vir Prioriteitsmisdaadondersoeke ([[Valke (SAPD)|Valke]]), waar hy die Gautengse provinsiale tak en die eenheid vir kommersiële misdaad met die rang van brigadier gelei het.<ref>[https://joburg.org.za/media_/MediaStatements/Pages/2016%20Press%20Releases/11112016-Shadrack-Sibiya-appointed-to-head-the-City-of-Johannesburg’s-Anti-Corruption-Unit--.aspx "Shadrack Sibiya appointed to head the City of Johannesburg’s Anti-Corruption Unit"], City of Johannesburg. 11 November 2016. Besoek 21 Oktober 2025.</ref> In 2015 is hy uit die SAPD ontslaan ná bewerings oor die onwettige oorhandiging van Zimbabwiese burgers aan hul land van herkoms tydens sy tyd by die Hawks, maar die Arbeidshof het later bevind dat sy ontslag prosedureel en substantief onbillik was en sy heraanstelling beveel.<ref>[https://www.news24.com/SouthAfrica/News/victory-for-general-shadrack-sibiya-as-court-orders-police-to-reinstate-him-20220516 "Victory for General Shadrack Sibiya as court orders police to reinstate him"], News24. 16 Mei 2022. Besoek 21 Oktober 2025.</ref> Ná daardie uitspraak het Sibiya by die [[Stad Johannesburg Metropolitaanse Munisipaliteit|Stad Johannesburg]] aangesluit as hoof van die Groep vir Forensiese en Ondersoekdienste (GFIS), waar hy teenkorrupsie-ondersoeke in plaaslike regering gelei het.<ref>[https://joburg.org.za/media_/MediaStatements/Pages/2016%20Press%20Releases/11112016-Shadrack-Sibiya-appointed-to-head-the-City-of-Johannesburg’s-Anti-Corruption-Unit--.aspx "Shadrack Sibiya appointed to head the City of Johannesburg’s Anti-Corruption Unit"], City of Johannesburg. 11 November 2016. Besoek 21 Oktober 2025.</ref> In 2023 het hy na nasionale polisiëring teruggekeer en is hy tot die rang van luitenant-generaal bevorder toe hy as Adjunk-nasionale Kommissaris vir Misdaadopsporing aangestel is.<ref>[https://www.newsnote.co.za/shadrack-sibiya-appointed-as-deputy-national-commissioner-of-crime-detection/ "Shadrack Sibiya appointed as Deputy National Commissioner of Crime Detection"], Newsnote. 9 Junie 2023. Besoek 21 Oktober 2025.</ref> In daardie hoedanigheid het hy toesig gehou oor elemente van die nasionale struktuur vir misdaadopsporing en saamgewerk met gespesialiseerde eenhede, taakspanne en intelligensiedienste.<ref>[https://www.parliament.gov.za/news/saps-deputy-commissioner-denies-links-criminals-during-testimony SAPS Deputy Commissioner denies links to criminals during testimony], Parliament of South Africa. 15 Oktober 2025. Besoek 21 Oktober 2025.</ref> ==Opskorting en regsgedinge== In Julie 2025 is Sibiya deur die nasionale polisiekommissaris, [[Fannie Masemola]], met spesiale verlof geplaas (wat later as skorsing beskryf is). Dit het gevolg op bewerings dat hy ingemeng het by die hantering van polities sensitiewe dossiere wat deur die Taakspan vir Politieke Moorde – ’n polisie-eenheid wat ingestel is om politieke sluipmoorde te ondersoek – hanteer is, en dat hy probeer het om die taakspan se dossiere na sy eie kantoor te laat oordra. Sibiya het aspekte van sy skorsing in die hof betwis, maar in September 2025 is ’n aansoek in die Pretoriase Hooggeregshof om na sy pos terug te keer, van die hand gewys; die hof het geweier om die besluit om hom met verlof te plaas terwyl ondersoeke voortduur, tersyde te stel.<ref>[https://ewn.co.za/2025/09/09/crime-detection-deputy-head-sibiya-loses-court-bid-to-return-to-work "Crime detection deputy head Sibiya loses court bid to return to work"], EWN. 9 September 2025. Besoek 21 Oktober 2025.</ref><ref>[https://www.saflii.org/za/cases/ZAGPPHC/2025/910.html "Sibiya v South African Police Department and Others"], SAFLII. 9 September 2025. Besoek 21 Oktober 2025.</ref> Sibiya het in die middelpunt van openbare omstredenheid beland nadat die polisiehoof van KwaZulu-Natal, luitenant-generaal [[Nhlanhla Mkhwanazi]], en ander plofbare openbare bewerings gemaak het oor die ontbinding van die taakspan deur Sibiya en minister van polisie [[Senzo Mchunu]] sonder die nasionale kommissaris se medewete. Mkhwanazi het senior figure soos Sibiya, Mchunu en ander in die openbaar daarvan beskuldig dat hulle ondersoeke belemmer of ondermyn; sy bewerings het ’n reeks senior amptenare betrek en aanleiding gegee tot reaksies van die uitvoerende gesag, die parlement en vervolgingsowerhede.<ref>[https://apnews.com/article/south-africa-police-minister-crime-syndicates-3b28a7e3c5b844dbb192c8494c85d79a "Top South African official accuses police minister of colluding with crime syndicates"], AP News. 7 Julie 2025. Besoek 21 Oktober 2025.</ref> Sibiya het bewerings dat hy 'n "skelm" (of onbehoorlik optredende) beampte was, ontken en bespiegelinge verwerp dat hy met misdadigers saamgesweer of dossiere onwettig herlei het toe hy in Oktober 2025 voor die parlementêre ad-hoc-komitee getuig het oor sy rol en besluite rakende die ontbinding. Hy het vriendskappe of onbehoorlike verhoudings met genoemde kriminele verdagtes ontken, hoewel hy erken het dat hy sekere individue in die polisiewêreld geken het. Die parlementêre komitee hou die saak onder die loep en het gevra vir verdere ondersoek en bewyse van betrokke partye.<ref>[https://www.parliament.gov.za/news/ad-hoc-committee-probes-explosive-testimony-deputy-police-commissioner-sibiya "Ad Hoc Committee Probes Explosive Testimony From Deputy Police Commissioner Sibiya"], Parliament of South Africa. 15 Oktober 2025. Besoek op 21 Oktober 2025.</ref><ref>[https://www.sabcnews.com/sabcnews/sibiya-denies-being-a-rogue-police-officer/ "Sibiya denies being a rogue police officer"], SABC News. 14 Oktober 2025. Besoek 21 Oktober 2025.</ref> Sibiya is verbind aan 'n aantal sensitiewe ondersoeke—insluitend dié na polities gemotiveerde moorde en die hoëprofielmoord op openbare figure soos Senzo Meyiwa—vanweë sy senior ondersoekrol by die polisie en die speur-eenhede onder sy toesig.<ref>[https://mg.co.za/article/2025-10-13-sibiya-raises-conflict-of-interest-concerns-over-police-corruption-probe-committee-members/ "Sibiya raises conflict of interest concerns over police corruption probe committee members"] {{Dooie skakel|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Mail & Guardian. 13 Oktober 2025. Besoek 21 Oktober 2025.</ref> Sibiya se situasie het bygedra tot politieke onstuimigheid in Suid-Afrika se veiligheidsektor. Die bewerings teen hom en ander senior amptenare het gelei tot oproepe om onafhanklike ondersoeke; dit was een van die faktore in president [[Cyril Ramaphosa]] se besluit om Mchunu met spesiale verlof te plaas en die [[Madlanga-kommissie]] aan te stel om bewerings van samespanning tussen staatsamptenare en georganiseerde misdaad te ondersoek, asook om senior politieke figure te skors in afwagting van die ondersoek se uitkomste. Opposisiepartye en burgerlike organisasies het deursigtigheid en vinnige optrede geëis om openbare vertroue in polisierinstellings te herstel.<ref>[https://www.pbs.org/newshour/world/south-african-police-official-testifies-on-criminal-syndicate-infiltration-in-government "Top police official testifies on criminal syndicate infiltration in South Africa"], PBS NewsHour. 17 September 2025. Besoek 21 Oktober 2025.</ref> Sibiya is betrokke by siviele litigasie teen die SAPD rakende die wettigheid van sy skorsing en administratiewe stappe wat teen hom geneem is. Verskeie ondersoeke—interne dissiplinêre, kriminele en parlementêre ondersoeke—loop gelyklopend, en verdere hofprosesse word verwag namate bewyse hersien en besluite oor vervolging oorweeg word <ref>[https://www.saflii.org/za/cases/ZAFSHC/2025/232.html "Sibiya v Morgan-Mashale.(6342/2024) &#91;2025&#93; ZAFSHC 232"], SAFLII. 8 Augustus 2025. Besoek 21 Oktober 2025.</ref> Hy het beweer dat die spanning tussen hom en Mkhwanazi verband hou met die pos van Nasionale Kommissaris wat gevul moet word.<ref>{{Cite web |last=Eyaaz |date=2025-10-14 |title='Mkhwanazi wants to block me from becoming national police commissioner', says Sibiya |url=https://mg.co.za/news/2025-10-14-mkhwanazi-wants-to-block-me-from-becoming-national-police-commissioner-says-sibiya/ |access-date=2025-11-07 |website=The Mail & Guardian |language=en-ZA}}</ref> In Februarie 2025 het Getuie F aan die Madlanga-kommissie gesê dat Sibiya hom as 'n koerier gebruik het om kontant by [[Katiso Molefe]] en [[Vusimuzi Matlala]] af te haal. Matlala het na bewering 20 [[rooibok]]ke aan die geskorste adjunkpolisiekommissaris geskenk.<ref>{{Cite web |last=Moichela |first=Kamogelo |date=2011-10-10 |title=Madlanga Commission {{!}} Shadrack Sibiya to face the music over close ties with alleged cartel figures |url=https://iol.co.za/news/politics/2026-02-17-madlanga-commission-shadrack-sibiya-to-face-the-music-over-close-ties-with-alleged-cartel-figures/ |access-date=2026-02-17 |website=IOL |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Singh |first=Orrin |title=Suspended Deputy National Commissioner Sibiya set to testify at Madlanga Inquiry |url=https://www.ewn.co.za/2026/02/17/suspended-deputy-national-commissioner-sibiya-set-to-testify-at-madlanga-inquiry |access-date=2026-02-17 |website=EWN |language=en}}</ref> == Inhegtenisneming en aanklagte in 2026 == Sibiya is op 21 September 2026 in hegtenis geneem. Hy het die volgende dag in die Randburgse landdroshof verskyn op vyf aanklagte: verkragting, mensehandel, die bevordering van die seksuele benadering van ’n kind en twee aanklagte van die seksuele benadering van ’n kind. Volgens die staat hou die bewerings verband met ’n 18-jarige vrou en ’n 16-jarige meisie. Die saak is tot 29 September uitgestel vir ’n formele borgtogaansoek. Die staat het aangedui dat hy borgtog sou teenstaan, en Sibiya is intussen in aanhouding gehou.<ref>{{Cite web |title=Shadrack Sibiya charged with rape, child sexual grooming and human trafficking |url=https://www.enca.com/news-top-stories/shadrack-sibiya-charged-rape-child-sexual-grooming-and-human-trafficking |website=eNCA |date=22 September 2026 |access-date=24 September 2026}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mabasa |first=NNkateko Joseph |title=Top cop Sibiya detained on charges of sexual grooming and rape |url=https://mg.co.za/news/south-africa/2026-09-22-top-cop-sibiya-detained-on-charges-of-sexual-grooming-and-rape/ |website=Mail & Guardian |date=22 September 2026 |access-date=24 September 2026}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings|3}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Sibiya, Shadrack }} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse polisiebeamptes]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Korrupsie]] 9el334l654tuf7avs7cg42pn6y524cj 0 469705 2976657 2970990 2026-10-07T20:17:52Z InternetArchiveBot 131157 Red 0 verwysing(s) en merk 1 as dood.) #IABot (v2.0.9.6 2976657 wikitext text/x-wiki {{Outomatiese taksoboks |image = Monocymbium_ceresiiforme,_bloeiwyse,_Haenertsburg,_a.jpg |image_caption = |display_parents = 3 |taxon = Monocymbium |authority = Stapf, (1919) |subdivision_ranks = Spesies |subdivision = <center>[[#Spesies|Sien teks]]</center> |synonyms = }} '''''Monocymbium''''' is 'n [[genus]] van [[gras]]se wat behoort tot die [[Familie (biologie)|familie]] Poaceae. Die genus is [[inheems]] aan [[Afrika]]. == Spesies == Daar is drie [[spesie]]s wat tot die genus hoort:<ref>[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:18540-11 Plants of the World Online] {{Dooie skakel|date=Oktober 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''[[Monocymbium ceresiiforme]]'' <small>(Nees) Stapf</small> * ''[[Monocymbium deightonii]]'' <small>C.E.Hubb.</small> * ''[[Monocymbium lanceolatum]]'' <small>C.E.Hubb.</small> == Verwysings == {{verwysings}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Monocymbium| ]] aiprmsggjrqpp46n6fr0ulti2myr4r4 0 469796 2976530 2971644 2026-10-07T14:19:00Z Rooiratel 90342 [[:Kategorie:Kommunikasie]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2976530 wikitext text/x-wiki [[File:More courtesy LCCN98518549.tif|thumb|200px|Poster promoting better interpersonal communication in the workplace, late 1930s–early 1940s (Work Projects Administration Poster Collection, Library of Congress) ]] '''Interpersoonlike kommunikasie''' is 'n uitruil van inligting tussen twee of meer mense.<ref name="berger_iec_20082">{{Cite encyclopedia |title=Interpersonal communication |encyclopedia=The International Encyclopedia of Communication |publisher=Wiley-Blackwell |location=New York, New York |last=Berger |first=Charles R. |date=2008 |editor=Wolfgang Donsbach |pages=3671–3682 |isbn=978-1-4051-3199-5}}</ref> Dit is ook 'n navorsingsgebied wat probeer verstaan hoe mense verbale en nieverbale leidrade gebruik om verskillende persoonlike en verhoudingsdoelwitte te bereik. <ref name="berger_iec_20082" /> Kommunikasie behels die gebruik van kommunikasievaardighede binne 'n persoon se omgewing, insluitend fisiese en sielkundige ruimtes. Dit is belangrik om die visuele/nie-verbale en verbale leidrade wat met die fisiese ruimtes verband hou, raak te sien. In sielkundige ruimtes is selfbewustheid en bewustheid van emosies, kulture en dinge wat nie sigbaar is nie, ook belangrik wanneer daar gekommunikeer word. <ref name=":23">{{Cite book |last=Watson |first=James |title=Dictionary of Media and Communication Studies |last2=Hill |first2=Anne |publisher=Bloomsbury |year=2015 |edition=9th}}</ref> Navorsing oor interpersoonlike kommunikasie fokus op ten minste ses kategorieë van ondersoek: 1) hoe mense hul verbale en nieverbale kommunikasie tydens aangesig-tot-aangesig kommunikasie aanpas; 2) hoe boodskappe geproduseer word; 3) hoe onsekerheid gedrag en strategieë vir die bestuur van inligting beïnvloed; 4) misleidende kommunikasie; 5) relasionele dialektiek; en 6) sosiale interaksies wat deur tegnologie bemiddel word.<ref name="berger_joc_2005">{{Cite journal |last=Berger |first=Charles R. |date=2005-09-01 |title=Interpersonal communication: Theoretical perspectives, future prospects |url=http://tede.metodista.br/jspui/handle/tede/1578 |url-status=dead |journal=Journal of Communication |volume=55 |issue=3 |pages=415–447 |doi=10.1111/j.1460-2466.2005.tb02680.x |issn=1460-2466 |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405040121/http://tede.metodista.br/jspui/handle/tede/1578 |archive-date=2023-04-05 |access-date=2019-10-06}}</ref> Hoewel interpersoonlike kommunikasie gewoonlik tussen twee individue plaasvind, kan dit ook klein en hegte groepe, byvoorbeeld 'n gesin, sluit. Hierdie vorm van kommunikasie kan in direkte gesprekke plaasvind, maar ook deur middel van platforms soos sosiale media.<ref>{{Cite book |title=Interpersonal Messages |publisher=Pearson |chapter=Foundations of interpersonal communication (from Part I: Preliminaries to Interpersonal Messages) |chapter-url=http://www.pearsonhighered.com/assets/hip/us/hip_us_pearsonhighered/samplechapter/0205943608.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20150807092332/http://www.pearsonhighered.com/assets/hip/us/hip_us_pearsonhighered/samplechapter/0205943608.pdf |archive-date=August 7, 2015 |url-status=dead}}</ref> Die studie van interpersoonlike kommunikasie ondersoek verskillende aspekte en maak gebruik van sowel kwantitatiewe en sosiaalwetenskaplike metodes as kwalitatiewe metodes. == Verwysings == {{Verwysings}} [[Kategorie:Kommunikasie]] b2y0ina9vvrouzeln49qhoc3n89brxx 2976531 2976530 2026-10-07T14:19:18Z Rooiratel 90342 2976531 wikitext text/x-wiki [[File:More courtesy LCCN98518549.tif|thumb|200px|Poster promoting better interpersonal communication in the workplace, late 1930s–early 1940s (Work Projects Administration Poster Collection, Library of Congress) ]] '''Interpersoonlike kommunikasie''' is 'n uitruil van inligting tussen twee of meer mense.<ref name="berger_iec_20082">{{Cite encyclopedia |title=Interpersonal communication |encyclopedia=The International Encyclopedia of Communication |publisher=Wiley-Blackwell |location=New York, New York |last=Berger |first=Charles R. |date=2008 |editor=Wolfgang Donsbach |pages=3671–3682 |isbn=978-1-4051-3199-5}}</ref> Dit is ook 'n navorsingsgebied wat probeer verstaan hoe mense verbale en nieverbale leidrade gebruik om verskillende persoonlike en verhoudingsdoelwitte te bereik. <ref name="berger_iec_20082" /> Kommunikasie behels die gebruik van kommunikasievaardighede binne 'n persoon se omgewing, insluitend fisiese en sielkundige ruimtes. Dit is belangrik om die visuele/nie-verbale en verbale leidrade wat met die fisiese ruimtes verband hou, raak te sien. In sielkundige ruimtes is selfbewustheid en bewustheid van emosies, kulture en dinge wat nie sigbaar is nie, ook belangrik wanneer daar gekommunikeer word. <ref name=":23">{{Cite book |last=Watson |first=James |title=Dictionary of Media and Communication Studies |last2=Hill |first2=Anne |publisher=Bloomsbury |year=2015 |edition=9th}}</ref> Navorsing oor interpersoonlike kommunikasie fokus op ten minste ses kategorieë van ondersoek: 1) hoe mense hul verbale en nieverbale kommunikasie tydens aangesig-tot-aangesig kommunikasie aanpas; 2) hoe boodskappe geproduseer word; 3) hoe onsekerheid gedrag en strategieë vir die bestuur van inligting beïnvloed; 4) misleidende kommunikasie; 5) relasionele dialektiek; en 6) sosiale interaksies wat deur tegnologie bemiddel word.<ref name="berger_joc_2005">{{Cite journal |last=Berger |first=Charles R. |date=2005-09-01 |title=Interpersonal communication: Theoretical perspectives, future prospects |url=http://tede.metodista.br/jspui/handle/tede/1578 |url-status=dead |journal=Journal of Communication |volume=55 |issue=3 |pages=415–447 |doi=10.1111/j.1460-2466.2005.tb02680.x |issn=1460-2466 |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405040121/http://tede.metodista.br/jspui/handle/tede/1578 |archive-date=2023-04-05 |access-date=2019-10-06}}</ref> Hoewel interpersoonlike kommunikasie gewoonlik tussen twee individue plaasvind, kan dit ook klein en hegte groepe, byvoorbeeld 'n gesin, sluit. Hierdie vorm van kommunikasie kan in direkte gesprekke plaasvind, maar ook deur middel van platforms soos sosiale media.<ref>{{Cite book |title=Interpersonal Messages |publisher=Pearson |chapter=Foundations of interpersonal communication (from Part I: Preliminaries to Interpersonal Messages) |chapter-url=http://www.pearsonhighered.com/assets/hip/us/hip_us_pearsonhighered/samplechapter/0205943608.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20150807092332/http://www.pearsonhighered.com/assets/hip/us/hip_us_pearsonhighered/samplechapter/0205943608.pdf |archive-date=August 7, 2015 |url-status=dead}}</ref> Die studie van interpersoonlike kommunikasie ondersoek verskillende aspekte en maak gebruik van sowel kwantitatiewe en sosiaalwetenskaplike metodes as kwalitatiewe metodes. == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Kommunikasie]] 14zetbrrf05attvncqqbjyhnmxves62 0 469797 2976532 2971696 2026-10-07T14:20:00Z Rooiratel 90342 [[Hulp:Normdata]] 2976532 wikitext text/x-wiki In lande waar '''volwasse onderwys''' goed ontwikkel is, kan professionele ontwikkeling by post-sekondêre instellings verky word. Sulke opleiding word ook deur onderwysministeries, skoolrade en nieregeringsorganisasies aangebied.<ref>{{Cite web|url=http://www.cmec.ca/Publications/Lists/Publications/Attachments/283/GRALE_EN.pdf|title=Adult Learning and Education: Canada progress report for the UNESCO Global Report on Adult Learning and Education (GRALE) and the end of the United Nations Literacy Decade|last=Council of Ministers of Education Canada|access-date=19 October 2014}}</ref> Daarbenewens bied universiteite, kolleges en professionele organisasies programme in volwasse onderwys aan vir mense wat reeds in die beroep en aspirant-praktisyns wat op verskeie akademiese vlakke deur universiteite, kolleges en professionele organisasies aangebied word.<ref>{{Cite journal |last=Nesbit |first=Tom |date=Spring 2011 |title=Canadian Adult Education: Still a Movement |journal=Canadian Journal of University Continuing Education |volume=37 |issue=1 |page=2 |doi=10.21225/d52s3s |doi-access=free}}</ref> Greenberg het in 'n studie die [[Ortografie|ortografiese]] en [[Fonologie|fonologiese]] vaardighede van kinders en volwassenes met funksionele ongeletterdheid met mekaar vergelyk. Volgens die bevindinge het die funksioneel [[Geletterdheid|ongeletterde]] volwassenes en kinders soortgelyke resultate in leestaak behaal, terwyl die kinders beter gevaar het in woordeskat- en speltoetse. Dit dui daarop dat funksioneel ongeletterde volwassenes op 'n soortgelyke vlak van onderwys as kinders is, maar hulle verskil in sterk punte van verskillende vaardighede.<ref>{{Cite journal |last=Greenberg |first=Daphne |last2=Ehri |first2=Linnea C. |last3=Perin |first3=Dolores |year=2002 |title=Do Adult Literacy Students Make the Same Word-Reading and Spelling Errors as Children Matched for Word-Reading Age? |url=http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1207/S1532799XSSR0603_2 |journal=Scientific Studies of Reading |language=en |volume=6 |issue=3 |pages=221–243 |doi=10.1207/S1532799XSSR0603_2 |issn=1088-8438 |url-access=subscription}}</ref> Volwasse onderwys kan verskillende doeleindes hê, soos beroepsontwikkeling, sosiale betrokkenheid, ontspannings en persoonlike ontwikkeling. Dit kan ook 'n vorm van sosiale geregtigheid wees om toeganklike onderwys aan die benadeeldes te bied.<ref name=":32">{{Cite journal |last=Margolis |first=Jan |date=1970 |title=THE MODERN PRACTICE OF ADULT EDUCATION (Book) |journal=Training & Development Journal |volume=24 |issue=11 |pages=47}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Bohonos |first=Jeremy |title=Understanding Career Context as a Key to Recruiting, Retaining and Best Serving Adult Students |journal=Journal of Adult Learning |volume=2014 |pages=28–30}}</ref> Volwasse onderwys is gebaseer op 'n regering se sosiale beleid. Voortgesette opleiding kan volwassenes help om sertifisering te behou, aan werkvereistes te voldoen en op hoogte te bly van nuwe ontwikkelings in hul veld.<ref>{{Cite book |last=Selman |first=Gordon |title=The foundations of adult education in Canada |last2=Cooke |first2=M |last3=Selman |first3=M. |last4=Dampier |first4=P. |date=1998 |publisher=Thompson Educational Publ |isbn=978-1550770834 |edition=2. |location=Toronto}}</ref> ==Verwysings== {{verwysings}} {{Normdata}} k3n86gw9zzqbwus50nxakerw5yqle52 2976533 2976532 2026-10-07T14:20:15Z Rooiratel 90342 [[:Kategorie:Onderwys]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2976533 wikitext text/x-wiki In lande waar '''volwasse onderwys''' goed ontwikkel is, kan professionele ontwikkeling by post-sekondêre instellings verky word. Sulke opleiding word ook deur onderwysministeries, skoolrade en nieregeringsorganisasies aangebied.<ref>{{Cite web|url=http://www.cmec.ca/Publications/Lists/Publications/Attachments/283/GRALE_EN.pdf|title=Adult Learning and Education: Canada progress report for the UNESCO Global Report on Adult Learning and Education (GRALE) and the end of the United Nations Literacy Decade|last=Council of Ministers of Education Canada|access-date=19 October 2014}}</ref> Daarbenewens bied universiteite, kolleges en professionele organisasies programme in volwasse onderwys aan vir mense wat reeds in die beroep en aspirant-praktisyns wat op verskeie akademiese vlakke deur universiteite, kolleges en professionele organisasies aangebied word.<ref>{{Cite journal |last=Nesbit |first=Tom |date=Spring 2011 |title=Canadian Adult Education: Still a Movement |journal=Canadian Journal of University Continuing Education |volume=37 |issue=1 |page=2 |doi=10.21225/d52s3s |doi-access=free}}</ref> Greenberg het in 'n studie die [[Ortografie|ortografiese]] en [[Fonologie|fonologiese]] vaardighede van kinders en volwassenes met funksionele ongeletterdheid met mekaar vergelyk. Volgens die bevindinge het die funksioneel [[Geletterdheid|ongeletterde]] volwassenes en kinders soortgelyke resultate in leestaak behaal, terwyl die kinders beter gevaar het in woordeskat- en speltoetse. Dit dui daarop dat funksioneel ongeletterde volwassenes op 'n soortgelyke vlak van onderwys as kinders is, maar hulle verskil in sterk punte van verskillende vaardighede.<ref>{{Cite journal |last=Greenberg |first=Daphne |last2=Ehri |first2=Linnea C. |last3=Perin |first3=Dolores |year=2002 |title=Do Adult Literacy Students Make the Same Word-Reading and Spelling Errors as Children Matched for Word-Reading Age? |url=http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1207/S1532799XSSR0603_2 |journal=Scientific Studies of Reading |language=en |volume=6 |issue=3 |pages=221–243 |doi=10.1207/S1532799XSSR0603_2 |issn=1088-8438 |url-access=subscription}}</ref> Volwasse onderwys kan verskillende doeleindes hê, soos beroepsontwikkeling, sosiale betrokkenheid, ontspannings en persoonlike ontwikkeling. Dit kan ook 'n vorm van sosiale geregtigheid wees om toeganklike onderwys aan die benadeeldes te bied.<ref name=":32">{{Cite journal |last=Margolis |first=Jan |date=1970 |title=THE MODERN PRACTICE OF ADULT EDUCATION (Book) |journal=Training & Development Journal |volume=24 |issue=11 |pages=47}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Bohonos |first=Jeremy |title=Understanding Career Context as a Key to Recruiting, Retaining and Best Serving Adult Students |journal=Journal of Adult Learning |volume=2014 |pages=28–30}}</ref> Volwasse onderwys is gebaseer op 'n regering se sosiale beleid. Voortgesette opleiding kan volwassenes help om sertifisering te behou, aan werkvereistes te voldoen en op hoogte te bly van nuwe ontwikkelings in hul veld.<ref>{{Cite book |last=Selman |first=Gordon |title=The foundations of adult education in Canada |last2=Cooke |first2=M |last3=Selman |first3=M. |last4=Dampier |first4=P. |date=1998 |publisher=Thompson Educational Publ |isbn=978-1550770834 |edition=2. |location=Toronto}}</ref> ==Verwysings== {{verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Onderwys]] mpr4636y3xbpwjtrlme1jj5ckl3wgus 0 469798 2976537 2971702 2026-10-07T14:23:17Z Rooiratel 90342 [[Hulp:Normdata]] 2976537 wikitext text/x-wiki Voordat teks as kommunikasiemiddel gebruik is, was '''mondelinge tradisie''' die enigste manier waarop gemeenskappe en hul instellings gevestig kon word.<ref name="Oral tradition">{{Cite web|url=https://www.britannica.com/topic/oral-tradition|title=Oral tradition|website=Britannica|language=en-GB|access-date=2024-08-23}}</ref> Hoewel geletterdheid gedurende die afgelope eeu wyd versprei het,<ref>{{Cite journal |last=Roser |first=Max |last2=Ortiz-Ospina |first2=Esteban |date=6 March 2024 |title=Literacy - Our World in Data |url=https://ourworldindata.org/literacy#:~:text=Over%20the%20course%20of%20the,better%20educated%20than%20ever%20before. |journal=Our World in Data |language=en-GB |access-date=2024-08-23}}</ref> is mondelinge tradisie steeds die belangrikste vorm van kommunikasie in baie dele van die wêreld.<ref>{{Cite journal |last=Mahapatra |first=Sitakant |date=1994 |title=Oral Tradition : Words, Signs and Gestures |url=https://www.jstor.org/stable/44295581 |journal=Indian Literature |language=en-GB |volume=5 |issue=163 |pages=69–78 |jstor=44295581 |access-date=2024-08-23}}</ref> Albanese tradisies is mondelings van geslag oorgedra.<ref>{{Harnvb|Elsie|1994|p=i}}; {{Harnvb|Elsie|2001|p=ix}}; {{Harnvb|Tarifa|2008}}; {{Harnvb|Sokoli|2013}}.</ref> Hulle is bewaar deur tradisionele geheuestelsels wat tot in die moderne tyd in [[Albanië]] behoue gebly het. Hierdie verskynsel kan toegeskryf word aan die gebrek aan staatsvorming onder die [[Albanese|Albaniërs]] en hul voorouers – die [[Illiriërs|Illyriërs]], wat hul "stamgeorganiseerde" samelewing kon bewaar. Dit het hulle onderskei van beskawings soos [[Antieke Egipte]], [[Minoïese beskawing|Minoërs]] en [[Miceense Griekeland|Myceners]], wat staatsvorming ondergaan het en hul tradisionele geheuepraktyke ontwrig het.{{Sfn|Galaty|2018}} Albanese epiese poësie is deur Homeriese geleerdes bestudeer om 'n beter begrip van [[Homeros|Homeriese]] eposse te ontwikkel. Die lang mondelinge tradisie waardeur Albanese epiese poësie bewaar is, ondersteun die opvatting dat pre-Homeriese epiese poësie mondelings oorgedra is. {{Sfn|Gadamer|2013}} Die teorie van mondeling-formulêre komposisie het ook uit die akademiese studie van Albanese epiese verse ontwikkel.{{Sfn|Blum|2023}} Die tradisionele Albanese voordrag van epiese verse uit die geheue is een van die laaste voorbeelde van hierdie soort tradisie wat in moderne [[Europa]] oorgebly het, <ref>{{Harnvb|Elsie|2014}}.</ref> en die laaste oorlewende voorbeeld van die Balkan-tradisies.<ref>{{Harnvb|Di Lellio|Dushi|2024}}.</ref> ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} s9e04ga03n6exospxjiw76okzc88gwi 0 469801 2976534 2971659 2026-10-07T14:20:38Z Rooiratel 90342 2976534 wikitext text/x-wiki '''Geslagsrolle''' het 'n invloed op baie verskillende van vorme vanmenslike gedrag. Dit kan onder meer 'n persoon se keuse van klere, beroepskeuse, die manier waarop 'n persoon dinge benader, die persoonlike verhoudings wat 'n persoon aangaan, en hoe hulle binne daardie verhoudings optree. Alhoewel geslagsrolle ontwikkel en uitgebrei het, het hulle tradisioneel vroue in die "private" sfeer en mans in die "openbare" sfeer gehou. <ref>{{Cite journal |last=Miller |first=Andrea L. |last2=Borgida |first2=Eugene |date=2016-01-22 |title=The Separate Spheres Model of Gendered Inequality |journal=PLOS ONE |volume=11 |issue=1 |bibcode=2016PLoSO..1147315M |doi=10.1371/journal.pone.0147315 |issn=1932-6203 |pmc=4723260 |pmid=26800454 |doi-access=free}}</ref> 'n '''Geslagsrol''' ook bekend as 'n '''geslagsrol''' <ref name="Sex Roles and Gender Roles">Levesque R.J.R. (2011) ''[https://link.springer.com/referenceworkentry/10.1007%2F978-1-4419-1695-2_602#howtocite Sex Roles and Gender Roles] {{Webarchive}}''. In: Levesque R.J.R. (eds) Encyclopedia of Adolescence. Springer, New York, NY. {{ISBN|978-1-4419-1695-2}}. Retrieved 22 January 2018.</ref> en verwys na 'n sosiale rol wat verskeie gedragspatrone en houdings insluit wat oor die algemeen as aanvaarbaar, gepas of wenslik vir 'n persoon beskou word op grond van hul geslag. <ref>{{Cite book |last=Lindsey |first=Linda L. |url=https://books.google.com/books?id=qjjbCgAAQBAJ&pg=PA5 |title=Gender Roles: A Sociological Perspective |date=14 October 2015 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-34808-5 |page=5 |language=en |quote=Gender roles, therefore, are the expected attitudes and behaviors a society associates with each sex. |access-date=19 December 2022}}</ref> <ref name="Alters">{{Cite book |last=Alters |first=Sandra |url=https://books.google.com/books?id=lc-YBRQkldAC&pg=PA143 |title=Essential Concepts for Healthy Living |last2=Schiff |first2=Wendy |publisher=[[Jones & Bartlett Publishers]] |year=2009 |isbn=978-0-7637-5641-3 |page=143 |quote=gender role - patterns of behavior, attitudes, and personality attributes that are traditionally considered in a particular culture to be feminine or masculine. |access-date=3 January 2018}}</ref> <ref name="Gochman">{{Cite book |last=David S. Gochman |url=https://books.google.com/books?id=hW_1BwAAQBAJ&pg=PA424 |title=Handbook of Health Behavior Research II: Provider Determinants |publisher=[[Springer Science & Business Media]] |year=1997 |isbn=978-1-4899-1760-7 |page=424 |quote=The social roles, behaviors, attitudes, and psychological characteristics that are more common, more expected, or more accepted for one sex or the other; includes a group of interrelated behaviors, attitudes, and psychological characteristics that influence a variety of risk and risk-taking behaviors as well as care-seeking behaviors. |access-date=3 January 2018}}</ref> Geslagsrolle kan verbrand hou met essensialisme, die opvatting dat mense oor 'n stel eienskappe beskik wat noodsaaklik is vir hul identiteit en wat op hul geslag gebaseer is. Sosioloë is geneig om die term "geslagsrol" te gebruik in plaas van "geslagsrol", omdat die sosiokulturele begrip van geslag onderskei word van biologiese konsepte van seks. <ref name="Lindsey 2015">{{Cite book |last=Lindsey |first=Linda L. |url=https://books.google.com/books?id=qjjbCgAAQBAJ |title=Gender Roles: A Sociological Perspective |date=2015 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-34808-5 |pages=4–5 |access-date=6 March 2023}}</ref> Daar is verskeie teorieë wat verduidelik hoe geslagsrolle verskillende aspekte van die alledaagse lewe kan beïnvloed. Afwykings van die norm wys daarop dat geslagsrolle slegs deur die herhaalde toepassings en afdwinging daarvan in stand gehou word. Dit beteken dat geslagsrolle nie iets natuurliks of onveranderliks is nie, maar deur mense binne die samelewing gevorm word. Wanneer 'n mens besef dat geslag en seks nie vaste grondslae vir hierdie rolle vorm nie, word dit duidelik waarom die rolle self ook kan verander. <ref>{{Cite book |last=Butler |first=Judith |title=Undoing gender |date=2009 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-96922-2 |edition=Transferred to digital printing |location=New York, NY}}</ref> Geslag en geslag is meer divers as wat deur die geslagsbinêre stelsel voorgestel word, en daarom kan geslagsrolle ook uiteenlopend wees. ==Verwysings== {{verwysings}} {{Normdata}} d3j7bxon8doqc1u8ydn69nvdcqzzrh5 0 469828 2976540 2973361 2026-10-07T14:27:10Z Rooiratel 90342 2976540 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Sotho Warrior.jpg|duimnael|Basotho Warrior]] '''Pekosela''' is 'n baie skaars Suider-Afrikaanse van. == Verspreiding == Dit word hoofsaaklik in Suid-Afrika en Lesotho gevind - dieselfde streek as Khitsane. Dit word nie gelys as 'n groot morafe/stam soos Bakoena, Bafokeng ens. op amptelike stamlyste nie, so dit is 'n _fane_ - 'n familie-van, nie 'n totem-stamnaam nie. Daar is geen amptelike betekenis in standaard van-databasisse daarvoor gepubliseer nie.<ref>{{Cite journal |last=van der Walt |first=M |date=2022-12 |title=Die migrasie en verspreiding van aansteeklike siektes: Vanaf die oorsprong van Homo sapiens tot en met die Antroposeen |url=https://doi.org/10.17159/2224-7912/2022/v62n4a2 |journal=Tydskrif vir Geesteswetenskappe |volume=62 |issue=4 |pages=647–661 |doi=10.17159/2224-7912/2022/v62n4a2 |issn=0041-4751}}</ref> Taalkundige afbreking - Sesotho: In Sesotho / Sesotho sa Leboa is dit 'n werkwoord-gebaseerde van, wat baie algemeen is in Basotho-naamgewing. Persoonlike name in Sesotho word as doelbewuste strukture uitgedruk met samehangende betekenis.<ref>{{Cite journal |last=Sibeko |first=Johannes |date=2021-07-05 |title=A bilingual English-Sesotho rubric explanation guide for the marking of Sesotho home language creative writing essays |url=https://doi.org/10.4314/jlt.v51i1.3 |journal=Journal for Language Teaching |volume=51 |issue=1 |doi=10.4314/jlt.v51i1.3 |issn=0259-9570}}</ref> Dit kom van: peka + -osela - peka - om te kook / te voorsien / uit te lê - -ela - is die toegepaste agtervoegsel wat beteken "vir / namens" - Die wortel bososela in Sesotho word vertaal as sag, teer, oulik en glimlag.<ref>{{Cite journal |last=Mojela |first=V.M. |date=2014-08-28 |title=Polysemy and Homonymy: Challenges Relating to Lexical Entries in the Sesotho sa Leboa?English Bilingual Dictionary |url=https://doi.org/10.5788/17-0-537 |journal=Lexikos |volume=17 |issue=0 |doi=10.5788/17-0-537 |issn=2224-0039}}</ref> So die naaste interpretasie wat ouderlinge gee is: > "Een wat voorsien / kook vir / uitlê vir ander" of "die een wat opsy gesit is om te dien / te voorsien vir die familie" In sommige families word dit verduidelik as "Ba ha Pekosela" - afstammelinge van 'n persoon wat bekend was daarvoor dat hy kos / gasvryheid voorsien het, wat 'n groot lofnaam in Basotho-kultuur was. Dit is NIE 'n totem-van nie, so as jou familie Basotho is, sal jou groter stam steeds bv. Mokoena, Motaung, ens. wees, en Pekosela is jou spesifieke familielyn binne daardie.<ref>{{Cite journal |last=Mokhathi-Mbhele |first=Masechaba M. L. |date=2020 |title=Discourse of “Thing” as Sesotho Personal Names: A Systemic Functional Linguistics Approach |url=https://doi.org/10.4236/oalib.1105783 |journal=OALib |volume=07 |issue=07 |pages=1–12 |doi=10.4236/oalib.1105783 |issn=2333-9721}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} 5t55owcq0ss21xr4y1mjmuwqas73wvp 0 469839 2976538 2973458 2026-10-07T14:25:15Z Rooiratel 90342 2976538 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Lion waiting in Namibia.jpg|duimnael|Leeu-totem]] Die stamnaam Bataung is een van die oudste en belangrikste Basotho / Batswana stamme. Betekenis: - Tau in Sesotho / Setswana beteken "Leeu" - Ba-taung beteken "Mense van die Leeu" of "Mense van die plek van Leeus / Leeu se lêplek" - dit is die meervoudsvorm Die leeu is hul totem-dier. So as iemand sê "Ke Bataung", sê hulle "Ek is van die Leeu-totem".<ref>{{Cite journal |last=Pienaar |first=Marné |date=2022 |title=Wat beteken B(b)oer in 2022? |url=https://doi.org/10.5788/32-3-1737 |journal=Lexikos |doi=10.5788/32-3-1737 |issn=2224-0039}}</ref> Oorsprong en Geskiedenis: - Bataung is een van die drie hoof Basotho-stamme, saam met Bakoena (krokodil totem) en Batlokoa. - Dit is 'n Sotho-Tswana sprekende groep van Bantoe-oorsprong. - In amptelike stamlyste word dit gelys as: Taal: Sesotho, Setswana, Sesotho sa Lebowa | Totem: Tau | Totem in Engels: Leeu Mondelinge tradisie sê die stam stam af van Hoofman Tau, seun van Tebenyane, wat voor die Lifaqane/Difaqane-oorloë geleef het. Sy seun Hlalele het in Basoetoland gewoon tot 1885.<ref>{{Cite journal |last=Smith |first=D. J. |date=1991-01-23 |title=Wat beteken ‘die Bybel sê’? ’n Tipologie van leserskonstrukte |url=https://doi.org/10.4102/hts.v47i1.2366 |journal=HTS Teologiese Studies / Theological Studies |volume=47 |issue=1 |doi=10.4102/hts.v47i1.2366 |issn=2072-8050}}</ref> Vandag word Bataung hoofsaaklik gevind in: - Lesotho - Suid-Afrika - Vrystaat, Gauteng, Noordwes, Limpopo (Sekhukhuneland area) - Botswana Dit is anders as Batau - Batau is 'n aparte maar verwante leeu-totem stam wat van Swaziland na Sekhukhune in Limpopo getrek het.<ref>{{Cite journal |date=2024-09-01 |url=https://doi.org/10.61686/iengu26934 |doi=10.61686/iengu26934}}</ref> ==Verwysings== {{verwysings}} {{Normdata}} 21wrsxg315wpfuceradqrcl5jgtbjj2 2976539 2976538 2026-10-07T14:25:39Z Rooiratel 90342 [[:Kategorie:Etniese groepe in Suid-Afrika]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2976539 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Lion waiting in Namibia.jpg|duimnael|Leeu-totem]] Die stamnaam Bataung is een van die oudste en belangrikste Basotho / Batswana stamme. Betekenis: - Tau in Sesotho / Setswana beteken "Leeu" - Ba-taung beteken "Mense van die Leeu" of "Mense van die plek van Leeus / Leeu se lêplek" - dit is die meervoudsvorm Die leeu is hul totem-dier. So as iemand sê "Ke Bataung", sê hulle "Ek is van die Leeu-totem".<ref>{{Cite journal |last=Pienaar |first=Marné |date=2022 |title=Wat beteken B(b)oer in 2022? |url=https://doi.org/10.5788/32-3-1737 |journal=Lexikos |doi=10.5788/32-3-1737 |issn=2224-0039}}</ref> Oorsprong en Geskiedenis: - Bataung is een van die drie hoof Basotho-stamme, saam met Bakoena (krokodil totem) en Batlokoa. - Dit is 'n Sotho-Tswana sprekende groep van Bantoe-oorsprong. - In amptelike stamlyste word dit gelys as: Taal: Sesotho, Setswana, Sesotho sa Lebowa | Totem: Tau | Totem in Engels: Leeu Mondelinge tradisie sê die stam stam af van Hoofman Tau, seun van Tebenyane, wat voor die Lifaqane/Difaqane-oorloë geleef het. Sy seun Hlalele het in Basoetoland gewoon tot 1885.<ref>{{Cite journal |last=Smith |first=D. J. |date=1991-01-23 |title=Wat beteken ‘die Bybel sê’? ’n Tipologie van leserskonstrukte |url=https://doi.org/10.4102/hts.v47i1.2366 |journal=HTS Teologiese Studies / Theological Studies |volume=47 |issue=1 |doi=10.4102/hts.v47i1.2366 |issn=2072-8050}}</ref> Vandag word Bataung hoofsaaklik gevind in: - Lesotho - Suid-Afrika - Vrystaat, Gauteng, Noordwes, Limpopo (Sekhukhuneland area) - Botswana Dit is anders as Batau - Batau is 'n aparte maar verwante leeu-totem stam wat van Swaziland na Sekhukhune in Limpopo getrek het.<ref>{{Cite journal |date=2024-09-01 |url=https://doi.org/10.61686/iengu26934 |doi=10.61686/iengu26934}}</ref> ==Verwysings== {{verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Etniese groepe in Suid-Afrika]] qeuveubroo57idoo3nb35g95zoxrwi4 0 469937 2976541 2973816 2026-10-07T14:28:00Z Rooiratel 90342 2976541 wikitext text/x-wiki [[Beeld:Plastic comb, 2015-06-07.jpg|raamloos|regs|200px|'n Tipiese plastiekkam]] 'n '''Kam''' is 'n werktuig wat bestaan uit 'n skag wat 'n ry tande hou om deur die hare te trek ten einde dit skoon te maak, te ontwar of te stileer. Kamme word reeds sedert die prehistoriese tyd gebruik en is in baie verfynde vorms ontdek in [[Persië|Persiese]] nedersettings wat tot 5 000 jaar terug dateer.<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/ninevehandperse02vauxgoog|title=Nineveh and Persepolis: An Historical Sketch of Ancient Assyria and Persia, with an Account of the Recent Researches in Those Countries|last=Vaux|first=William Sandys Wright|date=1850|publisher=A. Hall, Virtue, & Company|language=en}}</ref> Weefkamme gemaak van walvisbeen wat dateer uit die middel- en laat Ystertydperk is gevind op argeologiese opgrawings in [[Orkney, Skotland|Orkney]] (Skotland) en [[Somerset]]. == Beskrywing == Kamme bestaan uit 'n skag en tande wat loodreg op die skag geplaas is. Kamme kan van 'n verskeidenheid materiale gemaak word, mees algemeen plastiek, metaal of hout. In die oudheid is horing en walvisbaard soms gebruik. Kamme wat van olifantsbeen (ivoor) en skilpaddop gemaak is, was eens volop, maar besorgdheid oor die diere wat dit produseer, het die gebruik daarvan verminder. Houtkamme word hoofsaaklik van buksboomhout, kersiehout of ander fynkorrelrige hout gemaak. Kamme kom in verskillende vorms en groottes voor, afhangende van waarvoor dit gebruik word. 'n Kapperskam kan 'n dun, tapslopende handvatsel hê om hare mee te verdeel, sowel as fyn tande. Gewone haarkamme het gewoonlik oor die een helfte breër tande en fyn tande oor die res van die kam. == Verwysings == {{Verwysings}} {{normdata}} [[Kategorie:Toiletware]] sekc3xrsg065h3fwm1dqhubjhg93it8 0 469940 2976490 2973817 2026-10-07T13:11:31Z Rooiratel 90342 2976490 wikitext text/x-wiki {{Geen brone}} Die gesig is "die voorste deel van die kop van 'n mens of ander dier, wat die oë, neus en mond, en die omliggende gebied insluit." Hoewel daardie basiese struktuur by baie diere gevind word, het die evolusionêre ontwikkeling van soogdiere gelei tot 'n wyer verskeidenheid van gesigstipes tussen daardie spesies, wat geïdentifiseer kan word aan die eienskappe van gesigskenmerke en ekspressiewe gedrag. In 'n artikel wat in 2018 gepubliseer is, merk navorsers Kaoru Usui en Masayoshi Tokita op dat "soogdiere diverse morfologieë ontwikkel het om by 'n wye reeks ekologiese nisse aan te pas. Die morfologiese diversiteit van soogdierkoppe is veral merkwaardig, moontlik vanweë die kop se fundamentele rol in waarneming, kommunikasie en voeding." Sulke diversiteit is veral opvallend by primate, insluitend mense. Kragtige elemente van die gesigsmorfologie van primate sluit in vorentoe-kykende oë, wat binokulêre visie en dieptewaarneming moontlik maak, asook 'n kleiner snoet en neus. Die menslike ken is uniek aan ''Homo sapiens'', 'n eienskap wat die moderne mens onderskei van ander mensagtige spesies soos Neanderhallers. Daardie gesigstruktuur en die onderliggende spierstelsel stel die menslike gesig in staat om 'n wye reeks emosies en betekenisse oor te dra, en help mense om ooreenkomste binne familie- en kultuurgroepe te vind. Aan die ander kant kan oppervlakkige verskille in gesigte tussen individue en groepe — soos oog- en haarkleur, gesigshare (of die afwesigheid daarvan), velkleur, en die grootte en vorm van kenmerke soos wenkbroue, neuse en monde, sowel as tekens van fisiese misvorming of skade — ook bydra tot rassistiese ideologieë en sosiale en politieke diskriminasie. {{Normdata}} qz6g2cfunpl7gdx6ocgugzwgaoo8i1n 2976491 2976490 2026-10-07T13:11:39Z Rooiratel 90342 2976491 wikitext text/x-wiki {{Geen bronne}} Die gesig is "die voorste deel van die kop van 'n mens of ander dier, wat die oë, neus en mond, en die omliggende gebied insluit." Hoewel daardie basiese struktuur by baie diere gevind word, het die evolusionêre ontwikkeling van soogdiere gelei tot 'n wyer verskeidenheid van gesigstipes tussen daardie spesies, wat geïdentifiseer kan word aan die eienskappe van gesigskenmerke en ekspressiewe gedrag. In 'n artikel wat in 2018 gepubliseer is, merk navorsers Kaoru Usui en Masayoshi Tokita op dat "soogdiere diverse morfologieë ontwikkel het om by 'n wye reeks ekologiese nisse aan te pas. Die morfologiese diversiteit van soogdierkoppe is veral merkwaardig, moontlik vanweë die kop se fundamentele rol in waarneming, kommunikasie en voeding." Sulke diversiteit is veral opvallend by primate, insluitend mense. Kragtige elemente van die gesigsmorfologie van primate sluit in vorentoe-kykende oë, wat binokulêre visie en dieptewaarneming moontlik maak, asook 'n kleiner snoet en neus. Die menslike ken is uniek aan ''Homo sapiens'', 'n eienskap wat die moderne mens onderskei van ander mensagtige spesies soos Neanderhallers. Daardie gesigstruktuur en die onderliggende spierstelsel stel die menslike gesig in staat om 'n wye reeks emosies en betekenisse oor te dra, en help mense om ooreenkomste binne familie- en kultuurgroepe te vind. Aan die ander kant kan oppervlakkige verskille in gesigte tussen individue en groepe — soos oog- en haarkleur, gesigshare (of die afwesigheid daarvan), velkleur, en die grootte en vorm van kenmerke soos wenkbroue, neuse en monde, sowel as tekens van fisiese misvorming of skade — ook bydra tot rassistiese ideologieë en sosiale en politieke diskriminasie. {{Normdata}} 7f2nldqkacsqg5riq914r87gx9fenb8 2976492 2976491 2026-10-07T13:11:52Z Rooiratel 90342 [[:Kategorie:Anatomie]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2976492 wikitext text/x-wiki {{Geen bronne}} Die gesig is "die voorste deel van die kop van 'n mens of ander dier, wat die oë, neus en mond, en die omliggende gebied insluit." Hoewel daardie basiese struktuur by baie diere gevind word, het die evolusionêre ontwikkeling van soogdiere gelei tot 'n wyer verskeidenheid van gesigstipes tussen daardie spesies, wat geïdentifiseer kan word aan die eienskappe van gesigskenmerke en ekspressiewe gedrag. In 'n artikel wat in 2018 gepubliseer is, merk navorsers Kaoru Usui en Masayoshi Tokita op dat "soogdiere diverse morfologieë ontwikkel het om by 'n wye reeks ekologiese nisse aan te pas. Die morfologiese diversiteit van soogdierkoppe is veral merkwaardig, moontlik vanweë die kop se fundamentele rol in waarneming, kommunikasie en voeding." Sulke diversiteit is veral opvallend by primate, insluitend mense. Kragtige elemente van die gesigsmorfologie van primate sluit in vorentoe-kykende oë, wat binokulêre visie en dieptewaarneming moontlik maak, asook 'n kleiner snoet en neus. Die menslike ken is uniek aan ''Homo sapiens'', 'n eienskap wat die moderne mens onderskei van ander mensagtige spesies soos Neanderhallers. Daardie gesigstruktuur en die onderliggende spierstelsel stel die menslike gesig in staat om 'n wye reeks emosies en betekenisse oor te dra, en help mense om ooreenkomste binne familie- en kultuurgroepe te vind. Aan die ander kant kan oppervlakkige verskille in gesigte tussen individue en groepe — soos oog- en haarkleur, gesigshare (of die afwesigheid daarvan), velkleur, en die grootte en vorm van kenmerke soos wenkbroue, neuse en monde, sowel as tekens van fisiese misvorming of skade — ook bydra tot rassistiese ideologieë en sosiale en politieke diskriminasie. {{Normdata}} [[Kategorie:Anatomie]] hvqbfaruwil192xozklop5sqeunfnzc 0 469959 2976489 2973887 2026-10-07T13:10:19Z Rooiratel 90342 Bestaan reeds as [[Rouberading]] 2976489 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[Rouberading]] 23gxxwjiz11zgj2bnlooot0uha96n1d 0 469970 2976542 2973954 2026-10-07T14:29:14Z Rooiratel 90342 2976542 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Sutha Ke Fete Exhibition 04.jpg|duimnael|Basotho Blanket]] Die '''Seanamarena''' (dikwels as '''Sanamarena''' geskryf) is die belangrikste Basotho kombers - dit word die _Koninklike Kroonjuweel_ van alle Basotho komberse genoem. Betekenis van die naam: - Seana-marena beteken "om te sweer by die Hoofmanne / om te sweer by die Koning" - dit is 'n eed. Wanneer jy dit dra, sweer jy getrouheid aan die Koning. - Sommige bronne vertaal dit ook as "Hoofman se kombers" of "Dit wat sweer by die Hoofman".<ref>{{Cite journal |last=Kuper |first=Adam |last2=Eldredge |first2=Elizabeth A. |date=1994-09 |title=A South African Kingdom: The Pursuit of Security in Nineteenth-Century Lesotho |url=https://doi.org/10.2307/2804378 |journal=Man |volume=29 |issue=3 |pages=737 |doi=10.2307/2804378 |issn=0025-1496}}</ref> Geskiedenis: Dit is in die 1930's geskep deur Charles Henry Robertson, wat 'n handelswinkel in Leribe, Lesotho gehad het genaamd Seanamarena. Aan die begin is net 'n beperkte aantal per jaar gemaak, so dit het baie gesog geword. Vandag word dit deur Aranda Textile Mills in Suid-Afrika gemaak.<ref>{{Cite journal |last=Jones |first=G. I. |last2=Ashton |first2=Hugh |date=1967-12 |title=The Basuto: A Social Study of Traditional and Modern Lesotho. |url=https://doi.org/10.2307/2799375 |journal=Man |volume=2 |issue=4 |pages=645 |doi=10.2307/2799375 |issn=0025-1496}}</ref> Hoekom dit spesiaal is: - Dit het die hoogste status van alle Basotho komberse - tradisioneel slegs gedra deur die Koning en sy hoofmanne. - Dit word steeds gesien as een van die hoogste eerbewyse om 'n Seanamarena as geskenk te kry. - Dit dra die etiket "Original Royal Quality".<ref>{{Cite book |last=Barker |first=Graeme |url=https://doi.org/10.1093/oso/9780199281091.001.0001 |title=The Agricultural Revolution in Prehistory |date=2006-10-05 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-928109-1}}</ref> Die twee hoof ontwerpe: 1. Chromatic - die oudste ontwerp. Dit het 'n heuningkoek agtergrond en die Aas van Grawe (Basotho noem dit 'skop'). Die letters CHR verwys na Charles Henry Robertson se voorletters. 2. Poone (Mieliekop) - vertoon 'n mieliekop (poone in Sesotho). Dit simboliseer *vrugbaarheid, groei en oorvloedige oes*. Hierdie een word dikwels by trouseremonies gegee. Dit is 50% wol / 50% Dralon en het altyd die kenmerkende vertikale streep - die "pad van die lewe" wat vertikaal gedra moet word.<ref>{{Cite journal |last=Bosko |first=Dan |date=1981-01 |title=Why Basotho wear blankets |url=https://doi.org/10.1080/00020188108707567 |journal=African Studies |volume=40 |issue=1 |pages=23–32 |doi=10.1080/00020188108707567 |issn=0002-0184}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} mf25hvpxe5yzewmuftqcx4ake3gvcnh 0 469989 2976486 2975456 2026-10-07T13:06:44Z Rooiratel 90342 [[Hulp:Normdata]] 2976486 wikitext text/x-wiki [[Lêer:French_Class_Teacher_in_Zimbabwe.jpg|duimnael|220px|'n Onderwyseres gee 'n Franse les in Zimbabwe.]] '''Onderwys in Afrika''' kan hoofsaaklik verdeel word volgens voorkoloniale en post-koloniale invloede.<ref name="GC">{{Cite journal |last=Lord |first=Jack |date=Winter 2011 |title=Child Labor in the Gold Coast: The Economics of Work, Education, and the Family in Late-Colonial African Childhoods, c. 1940-57 |url=https://muse.jhu.edu/article/418642/pdf |journal=The Journal of the History of Childhood and Youth |volume=4 |pages=88–115 |doi=10.1353/hcy.2011.0005 |s2cid=143683964 |url-access=subscription |via=Project Muse}}</ref> Europese-styl onderwysstelsels het tydens die sterk [[Kolonialisme|koloniale]] invloede in [[Afrika]] 'n sentrale rol begin speel. Veral in [[Wes-Afrika|Wes-]] en [[Sentraal-Afrika]] word onderwys gekenmerk deur 'n kombinasie van tradisionele onderrigmetodes en Europese-styl onderwysstelsels wat as 'n nalatenskap van die vasteland se koloniale verlede voorbestaan.<ref>{{Cite journal |last=Walters |first=Leoné |last2=Chisadza |first2=Carolyn |last3=Clance |first3=Matthew |date=3 October 2023 |title=The Effect of Pre-Colonial Ethnic Institutions and European Influences on Contemporary Education in Sub-Saharan Africa |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00220388.2023.2222211 |journal=The Journal of Development Studies |volume=59 |issue=10 |pages=1469–1490 |doi=10.1080/00220388.2023.2222211 |issn=0022-0388}}</ref> Onderwys in moderne Afrika-samelewings word beïnvloed deur [[kolonialisme]], neokolonialisme en politieke onstabiliteit wat deur gewapende konflikte regoor die vasteland veroorsaak word. Daarbenewens het die gebrek aan doeltreffende onderwysstrategieë wat met wêreldwye en beskawingsuitdagings belyn is, insluitend die druk van [[globalisering]], verdere vooruitgang belemmer. Alhoewel die gehalte van onderwys, sowel as die aantal goed toegeruste skole en gekwalifiseerde onderwysers, sedert die begin van die koloniale tydperk geleidelik toegeneem het, bestaan daar steeds bewyse van ongelykheid binne onderwysstelsels op grond van streek, ekonomiese status, ras en geslag.<ref name="unicef">{{Cite web|url=https://www.unicef.org/wca/what-we-do/education|title=Education|website=[[UNICEF]]|access-date=2 April 2021}}</ref><ref name="alliance">{{cite magazine |last=Moyo |first=Bhekinkosi |date=6 September 2016 |title=A new era for African philanthropy |url=https://www.alliancemagazine.org/feature/a-new-era-for-african-philanthropy/ |access-date=29 September 2026 |website=Alliance Magazine}}</ref> == Volwasseonderwys == '''Volwasseonderwys in Afrika''' het ’n herlewing beleef ná die onafhanklikwording en toenemende welvaart van baie Afrikalande, en stel besondere vereistes aan beleidmakers en beplanners om inheemse kulturele eienskappe en kenmerke in ag te neem. Met ’n mate van teenreaksie teen Westerse ideale en onderwystradisies het baie [[:en:Universities|universiteite]] en ander hoëronderwysinstellings dit op hulle geneem om ’n nuwe benadering tot hoër onderwys en volwasseonderwys te ontwikkel. Die meeste hedendaagse ontleders beskou ongeletterdheid as ’n ontwikkelingskwessie vanweë die verband tussen armoede en ongeletterdheid. Befondsing is onvoldoende en onbestendig en is nodig vir prioriteitsgebiede soos opleiding van opvoeders, monitering en evaluering. Daar is ’n duidelike behoefte aan investering in kapasiteitsontwikkeling, die aanstelling van ’n volledige, voldoende besoldigde en goed gekwalifiseerde professionele personeelkorps, asook ’n groter vraag na professionele persone op die gebied van volwasseonderwys. Die meerderheid volwasseopvoeders is nie opgelei nie, veral op die gebied van basiese geletterdheid. Regerings stel dikwels skoolonderwysers en ander persone in poste vir volwasseonderwys aan, eerder as ervare volwasseopvoeders. Baie van die probleme wat ondervind word, kan opgelos word deur hulpbronne toe te ken om in die behoeftes te voorsien, insluitend voldoende befondsing, meer personeel, toepaslike personeelopleiding en geskikte leermateriaal. Onderbefondsing hou ’n groot bedreiging in vir die volhoubaarheid van hierdie programme en, in sommige gevalle, selfs vir hul voortbestaan. Die mees omvattende beskikbare data oor befondsing handel oor programme vir volwassegeletterdheid en nie-formele onderwys. Befondsing vir voortgesette onderwys, hetsy akademies of beroepsgerig, word voorsien en daaroor word verslag gedoen, maar min data oor die finansiering daarvan word beskikbaar gestel. Befondsing kan uit openbare of privaatsektorbronne afkomstig wees. Internasionale en buitelandse hulp speel waarskynlik ook ’n belangrike rol. Die koste van volwasseonderwys blyk kunsmatig laag gehou te word deur die gebruik van staatsfasiliteite en die uiters lae salarisse wat aan baie spesialiste in volwasseonderwys betaal word. Openbare universiteite het nie daarin geslaag om ouer studente suksesvol na hoofstroomgraadprogramme te lok nie. In Suid-Afrika het die ideaal ná apartheid, om toegang tot openbare hoër onderwys vir ’n toenemende aantal nie-tradisionele studente uit te brei, nog nie ’n werklikheid geword nie.Sekere lande het egter wel sukses met programme vir volwasseonderwys gerapporteer. Tussen 1990 en 2007 het Uganda meer as 2 miljoen deelnemers by die program vir funksionele volwassegeletterdheid ingeskryf. Teen 2005 was die Gesinsprogram vir Basiese Onderwys in 18 skole aktief en het dit meer as 3,300 kinders en 1,400 ouers bereik. Dit is ’n suksesvolle vorm van gesinsgeletterdheidsbemiddeling, waarvan die impak op huishoudelike, skool- en gemeenskapsvlak geëvalueer is. Ongelukkig verskaf nasionale verslae gewoonlik nie voldoende inligting oor die inhoud van die volwasseonderwysprogramme wat in die onderskeie lande aangebied word nie. In die meeste gevalle word slegs die naam van die program so volledig moontlik vermeld. Kurrikuluminhoud blyk nie ’n belangrike kwessie te wees nie. === Kulturele oorwegings === Afrikagemeenskappe is dikwels heg verbonde; om hierdie rede behaal programbeplanners vir volwasse leerders in Afrika groter sukses wanneer hulle ’n deelnemende benadering volg. Deur middel van oop en eerlike gesprekke oor die vrese, motiverings, oortuigings en aspirasies van die gemeenskap as geheel, kan die sosiale spanning wat met individuele afwykende gedrag verband hou, verminder word. Benewens sterk tradisionele oortuigings het jare van slawerny en kolonisasie tot ’n gevoel van eenheid en ’n gemeenskaplike stryd binne Afrikagemeenskappe gelei. Lesplanne in hierdie gebiede behoort dus hierdie kulturele sensitiwiteit te weerspieël; samewerking en wedersydse ondersteuning is noodsaaklik vir die sukses van programme. Onderrigmetodes wat hierdie beginsels benut, kan storievertelling, ervaringsgebaseerde simulasies en die beoefening van inheemse tradisies met geringe aanpassings insluit. Elke program en les moet by die spesifieke gemeenskap aangepas word, aangesien gemeenskapslede byna altyd as ’n groep leer, leef en doelwitte bereik. Informele onderwys speel ’n deurslaggewende rol in inheemse leer binne Afrikagemeenskappe. Dit stel ’n beduidende uitdaging aan programbeplanners wat ’n Westerse benadering volg en formele leer binne ’n vasgestelde tydsraamwerk en omgewing beklemtoon. Hierdie vereistes moet dikwels laat vaar word om sukses te behaal in gemeenskappe waar daar nie ’n sterk ingesteldheid teenoor vaste tydskedules en formele onderwys bestaan nie. Programme moet so beplan word dat dit deel word van deelnemers se daaglikse lewe, hul waardes weerspieël en ’n positiewe, praktiese bydrae lewer. Suksesvolle programme behels dikwels meer langtermyn-leerreëlings, wat uit gereelde besoeke en die vrye, spontane uitruil van inligting bestaan. === Filosofieë === Die Afrikafilosofie van volwasseonderwys erken Westerse idees soos liberalisme, progressivisme, humanisme en behaviorisme, terwyl dit terselfdertyd deur inheemse Afrikaperspektiewe aangevul word. * Etnofilosofie is die opvatting dat die hoofdoel van volwasseonderwys is om sosiale harmonie op alle vlakke van die samelewing te bevorder, van die onmiddellike gesin tot die gemeenskap en die land. Dit is belangrik om die behoud van kennis wat van geslag tot geslag oorgedra word rakende waardes, kulturele begrip en oortuigings te verseker. Hierdie filosofie bevorder aktiewe leer – leer deur te doen, asook die navolging en beoefening van die werk en praktyke van ouer gemeenskapslede. Spesifieke lesse kan deur rolspel, praktiese demonstrasies, uitstallings, besprekings of kompetisies aangebied word.[64] * Die nasionalisties-ideologiese filosofie onderskei hom van etnofilosofie deurdat dit minder op leermetodes en meer op die toepassing van kennis fokus. Aangesien hierdie filosofie uit die revolusionêre bewegings van die 1950’s ontstaan het, is dit nie verbasend dat die hoofdoel daarvan is om kennis toe te pas op aktiewe deelname aan die politiek en die burgerlike samelewing nie. Hoewel dit binne hierdie filosofie belangrik is om die gemeenskapsgerigte aard van die tradisionele Afrikasamelewing te behou, speel funksionalisme vir sosiale begrip en verandering ’n belangrike rol in die toepassing daarvan. * Professionele filosofie verteenwoordig die sterkste skakel tussen Westerse en tradisionele Afrika-onderwysstelsels. Dit bevorder ’n hibriede benadering tot programme vir volwassenes en maak voorsiening vir ’n wye verskeidenheid leermetodes, selfs suiwer kognitiewe lesings, mits die waardes van die gemeenskap binne die les in ag geneem word. * Laastens stel filosofiese wysheid voor dat die enigste ware Afrikafilosofieë dié is wat geheel en al sonder kontak met die Weste ontwikkel het. In plaas daarvan om ’n spesifieke benadering voor te skryf, erken hierdie idee die groot verskeidenheid onderrigmetodes wat deur uiteenlopende mense regoor die vasteland gebruik kan word. Dit stel in wese dat daar nie slegs een korrekte metode bestaan nie en dat die onderwerp en aktiwiteite altyd deur die deelnemers bepaal behoort te word. [65][66][67][68] == volwasseonderwys. == '''Volwasseonderwys in Afrika''' het ’n herlewing beleef ná die onafhanklikwording en toenemende welvaart van baie Afrikalande, en stel besondere vereistes aan beleidmakers en beplanners om inheemse kulturele eienskappe en kenmerke in ag te neem. Met ’n mate van teenreaksie teen Westerse ideale en onderwystradisies het baie [[:en:Universities|universiteite]] en ander hoëronderwysinstellings dit op hulle geneem om ’n nuwe benadering tot hoër onderwys en volwasseonderwys te ontwikkel. Die meeste hedendaagse ontleders beskou ongeletterdheid as ’n ontwikkelingskwessie vanweë die verband tussen armoede en ongeletterdheid. Befondsing is onvoldoende en onbestendig en is nodig vir prioriteitsgebiede soos opleiding van opvoeders, monitering en evaluering. Daar is ’n duidelike behoefte aan investering in kapasiteitsontwikkeling, die aanstelling van ’n volledige, voldoende besoldigde en goed gekwalifiseerde professionele personeelkorps, asook ’n groter vraag na professionele persone op die gebied van volwasseonderwys. Die meerderheid volwasseopvoeders is nie opgelei nie, veral op die gebied van basiese geletterdheid. Regerings stel dikwels skoolonderwysers en ander persone in poste vir volwasseonderwys aan, eerder as ervare volwasseopvoeders. Baie van die probleme wat ondervind word, kan opgelos word deur hulpbronne toe te ken om in die behoeftes te voorsien, insluitend voldoende befondsing, meer personeel, toepaslike personeelopleiding en geskikte leermateriaal. Onderbefondsing hou ’n groot bedreiging in vir die volhoubaarheid van hierdie programme en, in sommige gevalle, selfs vir hul voortbestaan. Die mees omvattende beskikbare data oor befondsing handel oor programme vir volwassegeletterdheid en nie-formele onderwys. Befondsing vir voortgesette onderwys, hetsy akademies of beroepsgerig, word voorsien en daaroor word verslag gedoen, maar min data oor die finansiering daarvan word beskikbaar gestel. Befondsing kan uit openbare of privaatsektorbronne afkomstig wees. Internasionale en buitelandse hulp speel waarskynlik ook ’n belangrike rol. Die koste van volwasseonderwys blyk kunsmatig laag gehou te word deur die gebruik van staatsfasiliteite en die uiters lae salarisse wat aan baie spesialiste in volwasseonderwys betaal word. Openbare universiteite het nie daarin geslaag om ouer studente suksesvol na hoofstroomgraadprogramme te lok nie. In Suid-Afrika het die ideaal ná apartheid, om toegang tot openbare hoër onderwys vir ’n toenemende aantal nie-tradisionele studente uit te brei, nog nie ’n werklikheid geword nie. Sekere lande het egter wel sukses met programme vir volwasseonderwys gerapporteer. Tussen 1990 en 2007 het Uganda meer as 2 miljoen deelnemers by die program vir funksionele volwassegeletterdheid ingeskryf. Teen 2005 was die Gesinsprogram vir Basiese Onderwys in 18 skole aktief en het dit meer as 3,300 kinders en 1,400 ouers bereik. Dit is ’n suksesvolle vorm van gesinsgeletterdheidsbemiddeling, waarvan die impak op huishoudelike, skool- en gemeenskapsvlak geëvalueer is. Ongelukkig verskaf nasionale verslae gewoonlik nie voldoende inligting oor die inhoud van die volwasseonderwysprogramme wat in die onderskeie lande aangebied word nie. In die meeste gevalle word slegs die naam van die program so volledig moontlik vermeld. Kurrikuluminhoud blyk nie ’n belangrike kwessie te wees nie. === Kulturele oorwegings === Afrikagemeenskappe is dikwels heg verbonde; om hierdie rede behaal programbeplanners vir volwasse leerders in Afrika groter sukses wanneer hulle ’n deelnemende benadering volg. Deur middel van oop en eerlike gesprekke oor die vrese, motiverings, oortuigings en aspirasies van die gemeenskap as geheel, kan die sosiale spanning wat met individuele afwykende gedrag verband hou, verminder word. Benewens sterk tradisionele oortuigings het jare van slawerny en kolonisasie tot ’n gevoel van eenheid en ’n gemeenskaplike stryd binne Afrikagemeenskappe gelei. Lesplanne in hierdie gebiede behoort dus hierdie kulturele sensitiwiteit te weerspieël; samewerking en wedersydse ondersteuning is noodsaaklik vir die sukses van programme. Onderrigmetodes wat hierdie beginsels benut, kan storievertelling, ervaringsgebaseerde simulasies en die beoefening van inheemse tradisies met geringe aanpassings insluit. Elke program en les moet by die spesifieke gemeenskap aangepas word, aangesien gemeenskapslede byna altyd as ’n groep leer, leef en doelwitte bereik. Informele onderwys speel ’n deurslaggewende rol in inheemse leer binne Afrikagemeenskappe. Dit stel ’n beduidende uitdaging aan programbeplanners wat ’n Westerse benadering volg en formele leer binne ’n vasgestelde tydsraamwerk en omgewing beklemtoon. Hierdie vereistes moet dikwels laat vaar word om sukses te behaal in gemeenskappe waar daar nie ’n sterk ingesteldheid teenoor vaste tydskedules en formele onderwys bestaan nie. Programme moet so beplan word dat dit deel word van deelnemers se daaglikse lewe, hul waardes weerspieël en ’n positiewe, praktiese bydrae lewer. Suksesvolle programme behels dikwels meer langtermyn-leerreëlings, wat uit gereelde besoeke en die vrye, spontane uitruil van inligting bestaan. === Filosofieë === Die Afrikafilosofie van volwasseonderwys erken Westerse idees soos liberalisme, progressivisme, humanisme en behaviorisme, terwyl dit terselfdertyd deur inheemse Afrikaperspektiewe aangevul word. * Etnofilosofie is die opvatting dat die hoofdoel van volwasseonderwys is om sosiale harmonie op alle vlakke van die samelewing te bevorder, van die onmiddellike gesin tot die gemeenskap en die land. Dit is belangrik om die behoud van kennis wat van geslag tot geslag oorgedra word rakende waardes, kulturele begrip en oortuigings te verseker. Hierdie filosofie bevorder aktiewe leer – leer deur te doen, asook die navolging en beoefening van die werk en praktyke van ouer gemeenskapslede. Spesifieke lesse kan deur rolspel, praktiese demonstrasies, uitstallings, besprekings of kompetisies aangebied word.[64] * Die nasionalisties-ideologiese filosofie onderskei hom van etnofilosofie deurdat dit minder op leermetodes en meer op die toepassing van kennis fokus. Aangesien hierdie filosofie uit die revolusionêre bewegings van die 1950’s ontstaan het, is dit nie verbasend dat die hoofdoel daarvan is om kennis toe te pas op aktiewe deelname aan die politiek en die burgerlike samelewing nie. Hoewel dit binne hierdie filosofie belangrik is om die gemeenskapsgerigte aard van die tradisionele Afrikasamelewing te behou, speel funksionalisme vir sosiale begrip en verandering ’n belangrike rol in die toepassing daarvan. * Professionele filosofie verteenwoordig die sterkste skakel tussen Westerse en tradisionele Afrika-onderwysstelsels. Dit bevorder ’n hibriede benadering tot programme vir volwassenes en maak voorsiening vir ’n wye verskeidenheid leermetodes, selfs suiwer kognitiewe lesings, mits die waardes van die gemeenskap binne die les in ag geneem word. * Laastens stel filosofiese wysheid voor dat die enigste ware Afrikafilosofieë dié is wat geheel en al sonder kontak met die Weste ontwikkel het. In plaas daarvan om ’n spesifieke benadering voor te skryf, erken hierdie idee die groot verskeidenheid onderrigmetodes wat deur uiteenlopende mense regoor die vasteland gebruik kan word. Dit stel in wese dat daar nie slegs een korrekte metode bestaan nie en dat die onderwerp en aktiwiteite altyd deur die deelnemers bepaal behoort te word. ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} aq9ggbvew1lz3wu9rifbsjwwac7lf1a 2976487 2976486 2026-10-07T13:06:57Z Rooiratel 90342 [[:Kategorie:Onderwys]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2976487 wikitext text/x-wiki [[Lêer:French_Class_Teacher_in_Zimbabwe.jpg|duimnael|220px|'n Onderwyseres gee 'n Franse les in Zimbabwe.]] '''Onderwys in Afrika''' kan hoofsaaklik verdeel word volgens voorkoloniale en post-koloniale invloede.<ref name="GC">{{Cite journal |last=Lord |first=Jack |date=Winter 2011 |title=Child Labor in the Gold Coast: The Economics of Work, Education, and the Family in Late-Colonial African Childhoods, c. 1940-57 |url=https://muse.jhu.edu/article/418642/pdf |journal=The Journal of the History of Childhood and Youth |volume=4 |pages=88–115 |doi=10.1353/hcy.2011.0005 |s2cid=143683964 |url-access=subscription |via=Project Muse}}</ref> Europese-styl onderwysstelsels het tydens die sterk [[Kolonialisme|koloniale]] invloede in [[Afrika]] 'n sentrale rol begin speel. Veral in [[Wes-Afrika|Wes-]] en [[Sentraal-Afrika]] word onderwys gekenmerk deur 'n kombinasie van tradisionele onderrigmetodes en Europese-styl onderwysstelsels wat as 'n nalatenskap van die vasteland se koloniale verlede voorbestaan.<ref>{{Cite journal |last=Walters |first=Leoné |last2=Chisadza |first2=Carolyn |last3=Clance |first3=Matthew |date=3 October 2023 |title=The Effect of Pre-Colonial Ethnic Institutions and European Influences on Contemporary Education in Sub-Saharan Africa |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00220388.2023.2222211 |journal=The Journal of Development Studies |volume=59 |issue=10 |pages=1469–1490 |doi=10.1080/00220388.2023.2222211 |issn=0022-0388}}</ref> Onderwys in moderne Afrika-samelewings word beïnvloed deur [[kolonialisme]], neokolonialisme en politieke onstabiliteit wat deur gewapende konflikte regoor die vasteland veroorsaak word. Daarbenewens het die gebrek aan doeltreffende onderwysstrategieë wat met wêreldwye en beskawingsuitdagings belyn is, insluitend die druk van [[globalisering]], verdere vooruitgang belemmer. Alhoewel die gehalte van onderwys, sowel as die aantal goed toegeruste skole en gekwalifiseerde onderwysers, sedert die begin van die koloniale tydperk geleidelik toegeneem het, bestaan daar steeds bewyse van ongelykheid binne onderwysstelsels op grond van streek, ekonomiese status, ras en geslag.<ref name="unicef">{{Cite web|url=https://www.unicef.org/wca/what-we-do/education|title=Education|website=[[UNICEF]]|access-date=2 April 2021}}</ref><ref name="alliance">{{cite magazine |last=Moyo |first=Bhekinkosi |date=6 September 2016 |title=A new era for African philanthropy |url=https://www.alliancemagazine.org/feature/a-new-era-for-african-philanthropy/ |access-date=29 September 2026 |website=Alliance Magazine}}</ref> == Volwasseonderwys == '''Volwasseonderwys in Afrika''' het ’n herlewing beleef ná die onafhanklikwording en toenemende welvaart van baie Afrikalande, en stel besondere vereistes aan beleidmakers en beplanners om inheemse kulturele eienskappe en kenmerke in ag te neem. Met ’n mate van teenreaksie teen Westerse ideale en onderwystradisies het baie [[:en:Universities|universiteite]] en ander hoëronderwysinstellings dit op hulle geneem om ’n nuwe benadering tot hoër onderwys en volwasseonderwys te ontwikkel. Die meeste hedendaagse ontleders beskou ongeletterdheid as ’n ontwikkelingskwessie vanweë die verband tussen armoede en ongeletterdheid. Befondsing is onvoldoende en onbestendig en is nodig vir prioriteitsgebiede soos opleiding van opvoeders, monitering en evaluering. Daar is ’n duidelike behoefte aan investering in kapasiteitsontwikkeling, die aanstelling van ’n volledige, voldoende besoldigde en goed gekwalifiseerde professionele personeelkorps, asook ’n groter vraag na professionele persone op die gebied van volwasseonderwys. Die meerderheid volwasseopvoeders is nie opgelei nie, veral op die gebied van basiese geletterdheid. Regerings stel dikwels skoolonderwysers en ander persone in poste vir volwasseonderwys aan, eerder as ervare volwasseopvoeders. Baie van die probleme wat ondervind word, kan opgelos word deur hulpbronne toe te ken om in die behoeftes te voorsien, insluitend voldoende befondsing, meer personeel, toepaslike personeelopleiding en geskikte leermateriaal. Onderbefondsing hou ’n groot bedreiging in vir die volhoubaarheid van hierdie programme en, in sommige gevalle, selfs vir hul voortbestaan. Die mees omvattende beskikbare data oor befondsing handel oor programme vir volwassegeletterdheid en nie-formele onderwys. Befondsing vir voortgesette onderwys, hetsy akademies of beroepsgerig, word voorsien en daaroor word verslag gedoen, maar min data oor die finansiering daarvan word beskikbaar gestel. Befondsing kan uit openbare of privaatsektorbronne afkomstig wees. Internasionale en buitelandse hulp speel waarskynlik ook ’n belangrike rol. Die koste van volwasseonderwys blyk kunsmatig laag gehou te word deur die gebruik van staatsfasiliteite en die uiters lae salarisse wat aan baie spesialiste in volwasseonderwys betaal word. Openbare universiteite het nie daarin geslaag om ouer studente suksesvol na hoofstroomgraadprogramme te lok nie. In Suid-Afrika het die ideaal ná apartheid, om toegang tot openbare hoër onderwys vir ’n toenemende aantal nie-tradisionele studente uit te brei, nog nie ’n werklikheid geword nie.Sekere lande het egter wel sukses met programme vir volwasseonderwys gerapporteer. Tussen 1990 en 2007 het Uganda meer as 2 miljoen deelnemers by die program vir funksionele volwassegeletterdheid ingeskryf. Teen 2005 was die Gesinsprogram vir Basiese Onderwys in 18 skole aktief en het dit meer as 3,300 kinders en 1,400 ouers bereik. Dit is ’n suksesvolle vorm van gesinsgeletterdheidsbemiddeling, waarvan die impak op huishoudelike, skool- en gemeenskapsvlak geëvalueer is. Ongelukkig verskaf nasionale verslae gewoonlik nie voldoende inligting oor die inhoud van die volwasseonderwysprogramme wat in die onderskeie lande aangebied word nie. In die meeste gevalle word slegs die naam van die program so volledig moontlik vermeld. Kurrikuluminhoud blyk nie ’n belangrike kwessie te wees nie. === Kulturele oorwegings === Afrikagemeenskappe is dikwels heg verbonde; om hierdie rede behaal programbeplanners vir volwasse leerders in Afrika groter sukses wanneer hulle ’n deelnemende benadering volg. Deur middel van oop en eerlike gesprekke oor die vrese, motiverings, oortuigings en aspirasies van die gemeenskap as geheel, kan die sosiale spanning wat met individuele afwykende gedrag verband hou, verminder word. Benewens sterk tradisionele oortuigings het jare van slawerny en kolonisasie tot ’n gevoel van eenheid en ’n gemeenskaplike stryd binne Afrikagemeenskappe gelei. Lesplanne in hierdie gebiede behoort dus hierdie kulturele sensitiwiteit te weerspieël; samewerking en wedersydse ondersteuning is noodsaaklik vir die sukses van programme. Onderrigmetodes wat hierdie beginsels benut, kan storievertelling, ervaringsgebaseerde simulasies en die beoefening van inheemse tradisies met geringe aanpassings insluit. Elke program en les moet by die spesifieke gemeenskap aangepas word, aangesien gemeenskapslede byna altyd as ’n groep leer, leef en doelwitte bereik. Informele onderwys speel ’n deurslaggewende rol in inheemse leer binne Afrikagemeenskappe. Dit stel ’n beduidende uitdaging aan programbeplanners wat ’n Westerse benadering volg en formele leer binne ’n vasgestelde tydsraamwerk en omgewing beklemtoon. Hierdie vereistes moet dikwels laat vaar word om sukses te behaal in gemeenskappe waar daar nie ’n sterk ingesteldheid teenoor vaste tydskedules en formele onderwys bestaan nie. Programme moet so beplan word dat dit deel word van deelnemers se daaglikse lewe, hul waardes weerspieël en ’n positiewe, praktiese bydrae lewer. Suksesvolle programme behels dikwels meer langtermyn-leerreëlings, wat uit gereelde besoeke en die vrye, spontane uitruil van inligting bestaan. === Filosofieë === Die Afrikafilosofie van volwasseonderwys erken Westerse idees soos liberalisme, progressivisme, humanisme en behaviorisme, terwyl dit terselfdertyd deur inheemse Afrikaperspektiewe aangevul word. * Etnofilosofie is die opvatting dat die hoofdoel van volwasseonderwys is om sosiale harmonie op alle vlakke van die samelewing te bevorder, van die onmiddellike gesin tot die gemeenskap en die land. Dit is belangrik om die behoud van kennis wat van geslag tot geslag oorgedra word rakende waardes, kulturele begrip en oortuigings te verseker. Hierdie filosofie bevorder aktiewe leer – leer deur te doen, asook die navolging en beoefening van die werk en praktyke van ouer gemeenskapslede. Spesifieke lesse kan deur rolspel, praktiese demonstrasies, uitstallings, besprekings of kompetisies aangebied word.[64] * Die nasionalisties-ideologiese filosofie onderskei hom van etnofilosofie deurdat dit minder op leermetodes en meer op die toepassing van kennis fokus. Aangesien hierdie filosofie uit die revolusionêre bewegings van die 1950’s ontstaan het, is dit nie verbasend dat die hoofdoel daarvan is om kennis toe te pas op aktiewe deelname aan die politiek en die burgerlike samelewing nie. Hoewel dit binne hierdie filosofie belangrik is om die gemeenskapsgerigte aard van die tradisionele Afrikasamelewing te behou, speel funksionalisme vir sosiale begrip en verandering ’n belangrike rol in die toepassing daarvan. * Professionele filosofie verteenwoordig die sterkste skakel tussen Westerse en tradisionele Afrika-onderwysstelsels. Dit bevorder ’n hibriede benadering tot programme vir volwassenes en maak voorsiening vir ’n wye verskeidenheid leermetodes, selfs suiwer kognitiewe lesings, mits die waardes van die gemeenskap binne die les in ag geneem word. * Laastens stel filosofiese wysheid voor dat die enigste ware Afrikafilosofieë dié is wat geheel en al sonder kontak met die Weste ontwikkel het. In plaas daarvan om ’n spesifieke benadering voor te skryf, erken hierdie idee die groot verskeidenheid onderrigmetodes wat deur uiteenlopende mense regoor die vasteland gebruik kan word. Dit stel in wese dat daar nie slegs een korrekte metode bestaan nie en dat die onderwerp en aktiwiteite altyd deur die deelnemers bepaal behoort te word. [65][66][67][68] == volwasseonderwys. == '''Volwasseonderwys in Afrika''' het ’n herlewing beleef ná die onafhanklikwording en toenemende welvaart van baie Afrikalande, en stel besondere vereistes aan beleidmakers en beplanners om inheemse kulturele eienskappe en kenmerke in ag te neem. Met ’n mate van teenreaksie teen Westerse ideale en onderwystradisies het baie [[:en:Universities|universiteite]] en ander hoëronderwysinstellings dit op hulle geneem om ’n nuwe benadering tot hoër onderwys en volwasseonderwys te ontwikkel. Die meeste hedendaagse ontleders beskou ongeletterdheid as ’n ontwikkelingskwessie vanweë die verband tussen armoede en ongeletterdheid. Befondsing is onvoldoende en onbestendig en is nodig vir prioriteitsgebiede soos opleiding van opvoeders, monitering en evaluering. Daar is ’n duidelike behoefte aan investering in kapasiteitsontwikkeling, die aanstelling van ’n volledige, voldoende besoldigde en goed gekwalifiseerde professionele personeelkorps, asook ’n groter vraag na professionele persone op die gebied van volwasseonderwys. Die meerderheid volwasseopvoeders is nie opgelei nie, veral op die gebied van basiese geletterdheid. Regerings stel dikwels skoolonderwysers en ander persone in poste vir volwasseonderwys aan, eerder as ervare volwasseopvoeders. Baie van die probleme wat ondervind word, kan opgelos word deur hulpbronne toe te ken om in die behoeftes te voorsien, insluitend voldoende befondsing, meer personeel, toepaslike personeelopleiding en geskikte leermateriaal. Onderbefondsing hou ’n groot bedreiging in vir die volhoubaarheid van hierdie programme en, in sommige gevalle, selfs vir hul voortbestaan. Die mees omvattende beskikbare data oor befondsing handel oor programme vir volwassegeletterdheid en nie-formele onderwys. Befondsing vir voortgesette onderwys, hetsy akademies of beroepsgerig, word voorsien en daaroor word verslag gedoen, maar min data oor die finansiering daarvan word beskikbaar gestel. Befondsing kan uit openbare of privaatsektorbronne afkomstig wees. Internasionale en buitelandse hulp speel waarskynlik ook ’n belangrike rol. Die koste van volwasseonderwys blyk kunsmatig laag gehou te word deur die gebruik van staatsfasiliteite en die uiters lae salarisse wat aan baie spesialiste in volwasseonderwys betaal word. Openbare universiteite het nie daarin geslaag om ouer studente suksesvol na hoofstroomgraadprogramme te lok nie. In Suid-Afrika het die ideaal ná apartheid, om toegang tot openbare hoër onderwys vir ’n toenemende aantal nie-tradisionele studente uit te brei, nog nie ’n werklikheid geword nie. Sekere lande het egter wel sukses met programme vir volwasseonderwys gerapporteer. Tussen 1990 en 2007 het Uganda meer as 2 miljoen deelnemers by die program vir funksionele volwassegeletterdheid ingeskryf. Teen 2005 was die Gesinsprogram vir Basiese Onderwys in 18 skole aktief en het dit meer as 3,300 kinders en 1,400 ouers bereik. Dit is ’n suksesvolle vorm van gesinsgeletterdheidsbemiddeling, waarvan die impak op huishoudelike, skool- en gemeenskapsvlak geëvalueer is. Ongelukkig verskaf nasionale verslae gewoonlik nie voldoende inligting oor die inhoud van die volwasseonderwysprogramme wat in die onderskeie lande aangebied word nie. In die meeste gevalle word slegs die naam van die program so volledig moontlik vermeld. Kurrikuluminhoud blyk nie ’n belangrike kwessie te wees nie. === Kulturele oorwegings === Afrikagemeenskappe is dikwels heg verbonde; om hierdie rede behaal programbeplanners vir volwasse leerders in Afrika groter sukses wanneer hulle ’n deelnemende benadering volg. Deur middel van oop en eerlike gesprekke oor die vrese, motiverings, oortuigings en aspirasies van die gemeenskap as geheel, kan die sosiale spanning wat met individuele afwykende gedrag verband hou, verminder word. Benewens sterk tradisionele oortuigings het jare van slawerny en kolonisasie tot ’n gevoel van eenheid en ’n gemeenskaplike stryd binne Afrikagemeenskappe gelei. Lesplanne in hierdie gebiede behoort dus hierdie kulturele sensitiwiteit te weerspieël; samewerking en wedersydse ondersteuning is noodsaaklik vir die sukses van programme. Onderrigmetodes wat hierdie beginsels benut, kan storievertelling, ervaringsgebaseerde simulasies en die beoefening van inheemse tradisies met geringe aanpassings insluit. Elke program en les moet by die spesifieke gemeenskap aangepas word, aangesien gemeenskapslede byna altyd as ’n groep leer, leef en doelwitte bereik. Informele onderwys speel ’n deurslaggewende rol in inheemse leer binne Afrikagemeenskappe. Dit stel ’n beduidende uitdaging aan programbeplanners wat ’n Westerse benadering volg en formele leer binne ’n vasgestelde tydsraamwerk en omgewing beklemtoon. Hierdie vereistes moet dikwels laat vaar word om sukses te behaal in gemeenskappe waar daar nie ’n sterk ingesteldheid teenoor vaste tydskedules en formele onderwys bestaan nie. Programme moet so beplan word dat dit deel word van deelnemers se daaglikse lewe, hul waardes weerspieël en ’n positiewe, praktiese bydrae lewer. Suksesvolle programme behels dikwels meer langtermyn-leerreëlings, wat uit gereelde besoeke en die vrye, spontane uitruil van inligting bestaan. === Filosofieë === Die Afrikafilosofie van volwasseonderwys erken Westerse idees soos liberalisme, progressivisme, humanisme en behaviorisme, terwyl dit terselfdertyd deur inheemse Afrikaperspektiewe aangevul word. * Etnofilosofie is die opvatting dat die hoofdoel van volwasseonderwys is om sosiale harmonie op alle vlakke van die samelewing te bevorder, van die onmiddellike gesin tot die gemeenskap en die land. Dit is belangrik om die behoud van kennis wat van geslag tot geslag oorgedra word rakende waardes, kulturele begrip en oortuigings te verseker. Hierdie filosofie bevorder aktiewe leer – leer deur te doen, asook die navolging en beoefening van die werk en praktyke van ouer gemeenskapslede. Spesifieke lesse kan deur rolspel, praktiese demonstrasies, uitstallings, besprekings of kompetisies aangebied word.[64] * Die nasionalisties-ideologiese filosofie onderskei hom van etnofilosofie deurdat dit minder op leermetodes en meer op die toepassing van kennis fokus. Aangesien hierdie filosofie uit die revolusionêre bewegings van die 1950’s ontstaan het, is dit nie verbasend dat die hoofdoel daarvan is om kennis toe te pas op aktiewe deelname aan die politiek en die burgerlike samelewing nie. Hoewel dit binne hierdie filosofie belangrik is om die gemeenskapsgerigte aard van die tradisionele Afrikasamelewing te behou, speel funksionalisme vir sosiale begrip en verandering ’n belangrike rol in die toepassing daarvan. * Professionele filosofie verteenwoordig die sterkste skakel tussen Westerse en tradisionele Afrika-onderwysstelsels. Dit bevorder ’n hibriede benadering tot programme vir volwassenes en maak voorsiening vir ’n wye verskeidenheid leermetodes, selfs suiwer kognitiewe lesings, mits die waardes van die gemeenskap binne die les in ag geneem word. * Laastens stel filosofiese wysheid voor dat die enigste ware Afrikafilosofieë dié is wat geheel en al sonder kontak met die Weste ontwikkel het. In plaas daarvan om ’n spesifieke benadering voor te skryf, erken hierdie idee die groot verskeidenheid onderrigmetodes wat deur uiteenlopende mense regoor die vasteland gebruik kan word. Dit stel in wese dat daar nie slegs een korrekte metode bestaan nie en dat die onderwerp en aktiwiteite altyd deur die deelnemers bepaal behoort te word. ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Onderwys]] c5zi87zoalaggpwfe80fnpbuti8m9kd 2976488 2976487 2026-10-07T13:07:09Z Rooiratel 90342 [[:Kategorie:Afrika]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2976488 wikitext text/x-wiki [[Lêer:French_Class_Teacher_in_Zimbabwe.jpg|duimnael|220px|'n Onderwyseres gee 'n Franse les in Zimbabwe.]] '''Onderwys in Afrika''' kan hoofsaaklik verdeel word volgens voorkoloniale en post-koloniale invloede.<ref name="GC">{{Cite journal |last=Lord |first=Jack |date=Winter 2011 |title=Child Labor in the Gold Coast: The Economics of Work, Education, and the Family in Late-Colonial African Childhoods, c. 1940-57 |url=https://muse.jhu.edu/article/418642/pdf |journal=The Journal of the History of Childhood and Youth |volume=4 |pages=88–115 |doi=10.1353/hcy.2011.0005 |s2cid=143683964 |url-access=subscription |via=Project Muse}}</ref> Europese-styl onderwysstelsels het tydens die sterk [[Kolonialisme|koloniale]] invloede in [[Afrika]] 'n sentrale rol begin speel. Veral in [[Wes-Afrika|Wes-]] en [[Sentraal-Afrika]] word onderwys gekenmerk deur 'n kombinasie van tradisionele onderrigmetodes en Europese-styl onderwysstelsels wat as 'n nalatenskap van die vasteland se koloniale verlede voorbestaan.<ref>{{Cite journal |last=Walters |first=Leoné |last2=Chisadza |first2=Carolyn |last3=Clance |first3=Matthew |date=3 October 2023 |title=The Effect of Pre-Colonial Ethnic Institutions and European Influences on Contemporary Education in Sub-Saharan Africa |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00220388.2023.2222211 |journal=The Journal of Development Studies |volume=59 |issue=10 |pages=1469–1490 |doi=10.1080/00220388.2023.2222211 |issn=0022-0388}}</ref> Onderwys in moderne Afrika-samelewings word beïnvloed deur [[kolonialisme]], neokolonialisme en politieke onstabiliteit wat deur gewapende konflikte regoor die vasteland veroorsaak word. Daarbenewens het die gebrek aan doeltreffende onderwysstrategieë wat met wêreldwye en beskawingsuitdagings belyn is, insluitend die druk van [[globalisering]], verdere vooruitgang belemmer. Alhoewel die gehalte van onderwys, sowel as die aantal goed toegeruste skole en gekwalifiseerde onderwysers, sedert die begin van die koloniale tydperk geleidelik toegeneem het, bestaan daar steeds bewyse van ongelykheid binne onderwysstelsels op grond van streek, ekonomiese status, ras en geslag.<ref name="unicef">{{Cite web|url=https://www.unicef.org/wca/what-we-do/education|title=Education|website=[[UNICEF]]|access-date=2 April 2021}}</ref><ref name="alliance">{{cite magazine |last=Moyo |first=Bhekinkosi |date=6 September 2016 |title=A new era for African philanthropy |url=https://www.alliancemagazine.org/feature/a-new-era-for-african-philanthropy/ |access-date=29 September 2026 |website=Alliance Magazine}}</ref> == Volwasseonderwys == '''Volwasseonderwys in Afrika''' het ’n herlewing beleef ná die onafhanklikwording en toenemende welvaart van baie Afrikalande, en stel besondere vereistes aan beleidmakers en beplanners om inheemse kulturele eienskappe en kenmerke in ag te neem. Met ’n mate van teenreaksie teen Westerse ideale en onderwystradisies het baie [[:en:Universities|universiteite]] en ander hoëronderwysinstellings dit op hulle geneem om ’n nuwe benadering tot hoër onderwys en volwasseonderwys te ontwikkel. Die meeste hedendaagse ontleders beskou ongeletterdheid as ’n ontwikkelingskwessie vanweë die verband tussen armoede en ongeletterdheid. Befondsing is onvoldoende en onbestendig en is nodig vir prioriteitsgebiede soos opleiding van opvoeders, monitering en evaluering. Daar is ’n duidelike behoefte aan investering in kapasiteitsontwikkeling, die aanstelling van ’n volledige, voldoende besoldigde en goed gekwalifiseerde professionele personeelkorps, asook ’n groter vraag na professionele persone op die gebied van volwasseonderwys. Die meerderheid volwasseopvoeders is nie opgelei nie, veral op die gebied van basiese geletterdheid. Regerings stel dikwels skoolonderwysers en ander persone in poste vir volwasseonderwys aan, eerder as ervare volwasseopvoeders. Baie van die probleme wat ondervind word, kan opgelos word deur hulpbronne toe te ken om in die behoeftes te voorsien, insluitend voldoende befondsing, meer personeel, toepaslike personeelopleiding en geskikte leermateriaal. Onderbefondsing hou ’n groot bedreiging in vir die volhoubaarheid van hierdie programme en, in sommige gevalle, selfs vir hul voortbestaan. Die mees omvattende beskikbare data oor befondsing handel oor programme vir volwassegeletterdheid en nie-formele onderwys. Befondsing vir voortgesette onderwys, hetsy akademies of beroepsgerig, word voorsien en daaroor word verslag gedoen, maar min data oor die finansiering daarvan word beskikbaar gestel. Befondsing kan uit openbare of privaatsektorbronne afkomstig wees. Internasionale en buitelandse hulp speel waarskynlik ook ’n belangrike rol. Die koste van volwasseonderwys blyk kunsmatig laag gehou te word deur die gebruik van staatsfasiliteite en die uiters lae salarisse wat aan baie spesialiste in volwasseonderwys betaal word. Openbare universiteite het nie daarin geslaag om ouer studente suksesvol na hoofstroomgraadprogramme te lok nie. In Suid-Afrika het die ideaal ná apartheid, om toegang tot openbare hoër onderwys vir ’n toenemende aantal nie-tradisionele studente uit te brei, nog nie ’n werklikheid geword nie.Sekere lande het egter wel sukses met programme vir volwasseonderwys gerapporteer. Tussen 1990 en 2007 het Uganda meer as 2 miljoen deelnemers by die program vir funksionele volwassegeletterdheid ingeskryf. Teen 2005 was die Gesinsprogram vir Basiese Onderwys in 18 skole aktief en het dit meer as 3,300 kinders en 1,400 ouers bereik. Dit is ’n suksesvolle vorm van gesinsgeletterdheidsbemiddeling, waarvan die impak op huishoudelike, skool- en gemeenskapsvlak geëvalueer is. Ongelukkig verskaf nasionale verslae gewoonlik nie voldoende inligting oor die inhoud van die volwasseonderwysprogramme wat in die onderskeie lande aangebied word nie. In die meeste gevalle word slegs die naam van die program so volledig moontlik vermeld. Kurrikuluminhoud blyk nie ’n belangrike kwessie te wees nie. === Kulturele oorwegings === Afrikagemeenskappe is dikwels heg verbonde; om hierdie rede behaal programbeplanners vir volwasse leerders in Afrika groter sukses wanneer hulle ’n deelnemende benadering volg. Deur middel van oop en eerlike gesprekke oor die vrese, motiverings, oortuigings en aspirasies van die gemeenskap as geheel, kan die sosiale spanning wat met individuele afwykende gedrag verband hou, verminder word. Benewens sterk tradisionele oortuigings het jare van slawerny en kolonisasie tot ’n gevoel van eenheid en ’n gemeenskaplike stryd binne Afrikagemeenskappe gelei. Lesplanne in hierdie gebiede behoort dus hierdie kulturele sensitiwiteit te weerspieël; samewerking en wedersydse ondersteuning is noodsaaklik vir die sukses van programme. Onderrigmetodes wat hierdie beginsels benut, kan storievertelling, ervaringsgebaseerde simulasies en die beoefening van inheemse tradisies met geringe aanpassings insluit. Elke program en les moet by die spesifieke gemeenskap aangepas word, aangesien gemeenskapslede byna altyd as ’n groep leer, leef en doelwitte bereik. Informele onderwys speel ’n deurslaggewende rol in inheemse leer binne Afrikagemeenskappe. Dit stel ’n beduidende uitdaging aan programbeplanners wat ’n Westerse benadering volg en formele leer binne ’n vasgestelde tydsraamwerk en omgewing beklemtoon. Hierdie vereistes moet dikwels laat vaar word om sukses te behaal in gemeenskappe waar daar nie ’n sterk ingesteldheid teenoor vaste tydskedules en formele onderwys bestaan nie. Programme moet so beplan word dat dit deel word van deelnemers se daaglikse lewe, hul waardes weerspieël en ’n positiewe, praktiese bydrae lewer. Suksesvolle programme behels dikwels meer langtermyn-leerreëlings, wat uit gereelde besoeke en die vrye, spontane uitruil van inligting bestaan. === Filosofieë === Die Afrikafilosofie van volwasseonderwys erken Westerse idees soos liberalisme, progressivisme, humanisme en behaviorisme, terwyl dit terselfdertyd deur inheemse Afrikaperspektiewe aangevul word. * Etnofilosofie is die opvatting dat die hoofdoel van volwasseonderwys is om sosiale harmonie op alle vlakke van die samelewing te bevorder, van die onmiddellike gesin tot die gemeenskap en die land. Dit is belangrik om die behoud van kennis wat van geslag tot geslag oorgedra word rakende waardes, kulturele begrip en oortuigings te verseker. Hierdie filosofie bevorder aktiewe leer – leer deur te doen, asook die navolging en beoefening van die werk en praktyke van ouer gemeenskapslede. Spesifieke lesse kan deur rolspel, praktiese demonstrasies, uitstallings, besprekings of kompetisies aangebied word.[64] * Die nasionalisties-ideologiese filosofie onderskei hom van etnofilosofie deurdat dit minder op leermetodes en meer op die toepassing van kennis fokus. Aangesien hierdie filosofie uit die revolusionêre bewegings van die 1950’s ontstaan het, is dit nie verbasend dat die hoofdoel daarvan is om kennis toe te pas op aktiewe deelname aan die politiek en die burgerlike samelewing nie. Hoewel dit binne hierdie filosofie belangrik is om die gemeenskapsgerigte aard van die tradisionele Afrikasamelewing te behou, speel funksionalisme vir sosiale begrip en verandering ’n belangrike rol in die toepassing daarvan. * Professionele filosofie verteenwoordig die sterkste skakel tussen Westerse en tradisionele Afrika-onderwysstelsels. Dit bevorder ’n hibriede benadering tot programme vir volwassenes en maak voorsiening vir ’n wye verskeidenheid leermetodes, selfs suiwer kognitiewe lesings, mits die waardes van die gemeenskap binne die les in ag geneem word. * Laastens stel filosofiese wysheid voor dat die enigste ware Afrikafilosofieë dié is wat geheel en al sonder kontak met die Weste ontwikkel het. In plaas daarvan om ’n spesifieke benadering voor te skryf, erken hierdie idee die groot verskeidenheid onderrigmetodes wat deur uiteenlopende mense regoor die vasteland gebruik kan word. Dit stel in wese dat daar nie slegs een korrekte metode bestaan nie en dat die onderwerp en aktiwiteite altyd deur die deelnemers bepaal behoort te word. [65][66][67][68] == volwasseonderwys. == '''Volwasseonderwys in Afrika''' het ’n herlewing beleef ná die onafhanklikwording en toenemende welvaart van baie Afrikalande, en stel besondere vereistes aan beleidmakers en beplanners om inheemse kulturele eienskappe en kenmerke in ag te neem. Met ’n mate van teenreaksie teen Westerse ideale en onderwystradisies het baie [[:en:Universities|universiteite]] en ander hoëronderwysinstellings dit op hulle geneem om ’n nuwe benadering tot hoër onderwys en volwasseonderwys te ontwikkel. Die meeste hedendaagse ontleders beskou ongeletterdheid as ’n ontwikkelingskwessie vanweë die verband tussen armoede en ongeletterdheid. Befondsing is onvoldoende en onbestendig en is nodig vir prioriteitsgebiede soos opleiding van opvoeders, monitering en evaluering. Daar is ’n duidelike behoefte aan investering in kapasiteitsontwikkeling, die aanstelling van ’n volledige, voldoende besoldigde en goed gekwalifiseerde professionele personeelkorps, asook ’n groter vraag na professionele persone op die gebied van volwasseonderwys. Die meerderheid volwasseopvoeders is nie opgelei nie, veral op die gebied van basiese geletterdheid. Regerings stel dikwels skoolonderwysers en ander persone in poste vir volwasseonderwys aan, eerder as ervare volwasseopvoeders. Baie van die probleme wat ondervind word, kan opgelos word deur hulpbronne toe te ken om in die behoeftes te voorsien, insluitend voldoende befondsing, meer personeel, toepaslike personeelopleiding en geskikte leermateriaal. Onderbefondsing hou ’n groot bedreiging in vir die volhoubaarheid van hierdie programme en, in sommige gevalle, selfs vir hul voortbestaan. Die mees omvattende beskikbare data oor befondsing handel oor programme vir volwassegeletterdheid en nie-formele onderwys. Befondsing vir voortgesette onderwys, hetsy akademies of beroepsgerig, word voorsien en daaroor word verslag gedoen, maar min data oor die finansiering daarvan word beskikbaar gestel. Befondsing kan uit openbare of privaatsektorbronne afkomstig wees. Internasionale en buitelandse hulp speel waarskynlik ook ’n belangrike rol. Die koste van volwasseonderwys blyk kunsmatig laag gehou te word deur die gebruik van staatsfasiliteite en die uiters lae salarisse wat aan baie spesialiste in volwasseonderwys betaal word. Openbare universiteite het nie daarin geslaag om ouer studente suksesvol na hoofstroomgraadprogramme te lok nie. In Suid-Afrika het die ideaal ná apartheid, om toegang tot openbare hoër onderwys vir ’n toenemende aantal nie-tradisionele studente uit te brei, nog nie ’n werklikheid geword nie. Sekere lande het egter wel sukses met programme vir volwasseonderwys gerapporteer. Tussen 1990 en 2007 het Uganda meer as 2 miljoen deelnemers by die program vir funksionele volwassegeletterdheid ingeskryf. Teen 2005 was die Gesinsprogram vir Basiese Onderwys in 18 skole aktief en het dit meer as 3,300 kinders en 1,400 ouers bereik. Dit is ’n suksesvolle vorm van gesinsgeletterdheidsbemiddeling, waarvan die impak op huishoudelike, skool- en gemeenskapsvlak geëvalueer is. Ongelukkig verskaf nasionale verslae gewoonlik nie voldoende inligting oor die inhoud van die volwasseonderwysprogramme wat in die onderskeie lande aangebied word nie. In die meeste gevalle word slegs die naam van die program so volledig moontlik vermeld. Kurrikuluminhoud blyk nie ’n belangrike kwessie te wees nie. === Kulturele oorwegings === Afrikagemeenskappe is dikwels heg verbonde; om hierdie rede behaal programbeplanners vir volwasse leerders in Afrika groter sukses wanneer hulle ’n deelnemende benadering volg. Deur middel van oop en eerlike gesprekke oor die vrese, motiverings, oortuigings en aspirasies van die gemeenskap as geheel, kan die sosiale spanning wat met individuele afwykende gedrag verband hou, verminder word. Benewens sterk tradisionele oortuigings het jare van slawerny en kolonisasie tot ’n gevoel van eenheid en ’n gemeenskaplike stryd binne Afrikagemeenskappe gelei. Lesplanne in hierdie gebiede behoort dus hierdie kulturele sensitiwiteit te weerspieël; samewerking en wedersydse ondersteuning is noodsaaklik vir die sukses van programme. Onderrigmetodes wat hierdie beginsels benut, kan storievertelling, ervaringsgebaseerde simulasies en die beoefening van inheemse tradisies met geringe aanpassings insluit. Elke program en les moet by die spesifieke gemeenskap aangepas word, aangesien gemeenskapslede byna altyd as ’n groep leer, leef en doelwitte bereik. Informele onderwys speel ’n deurslaggewende rol in inheemse leer binne Afrikagemeenskappe. Dit stel ’n beduidende uitdaging aan programbeplanners wat ’n Westerse benadering volg en formele leer binne ’n vasgestelde tydsraamwerk en omgewing beklemtoon. Hierdie vereistes moet dikwels laat vaar word om sukses te behaal in gemeenskappe waar daar nie ’n sterk ingesteldheid teenoor vaste tydskedules en formele onderwys bestaan nie. Programme moet so beplan word dat dit deel word van deelnemers se daaglikse lewe, hul waardes weerspieël en ’n positiewe, praktiese bydrae lewer. Suksesvolle programme behels dikwels meer langtermyn-leerreëlings, wat uit gereelde besoeke en die vrye, spontane uitruil van inligting bestaan. === Filosofieë === Die Afrikafilosofie van volwasseonderwys erken Westerse idees soos liberalisme, progressivisme, humanisme en behaviorisme, terwyl dit terselfdertyd deur inheemse Afrikaperspektiewe aangevul word. * Etnofilosofie is die opvatting dat die hoofdoel van volwasseonderwys is om sosiale harmonie op alle vlakke van die samelewing te bevorder, van die onmiddellike gesin tot die gemeenskap en die land. Dit is belangrik om die behoud van kennis wat van geslag tot geslag oorgedra word rakende waardes, kulturele begrip en oortuigings te verseker. Hierdie filosofie bevorder aktiewe leer – leer deur te doen, asook die navolging en beoefening van die werk en praktyke van ouer gemeenskapslede. Spesifieke lesse kan deur rolspel, praktiese demonstrasies, uitstallings, besprekings of kompetisies aangebied word.[64] * Die nasionalisties-ideologiese filosofie onderskei hom van etnofilosofie deurdat dit minder op leermetodes en meer op die toepassing van kennis fokus. Aangesien hierdie filosofie uit die revolusionêre bewegings van die 1950’s ontstaan het, is dit nie verbasend dat die hoofdoel daarvan is om kennis toe te pas op aktiewe deelname aan die politiek en die burgerlike samelewing nie. Hoewel dit binne hierdie filosofie belangrik is om die gemeenskapsgerigte aard van die tradisionele Afrikasamelewing te behou, speel funksionalisme vir sosiale begrip en verandering ’n belangrike rol in die toepassing daarvan. * Professionele filosofie verteenwoordig die sterkste skakel tussen Westerse en tradisionele Afrika-onderwysstelsels. Dit bevorder ’n hibriede benadering tot programme vir volwassenes en maak voorsiening vir ’n wye verskeidenheid leermetodes, selfs suiwer kognitiewe lesings, mits die waardes van die gemeenskap binne die les in ag geneem word. * Laastens stel filosofiese wysheid voor dat die enigste ware Afrikafilosofieë dié is wat geheel en al sonder kontak met die Weste ontwikkel het. In plaas daarvan om ’n spesifieke benadering voor te skryf, erken hierdie idee die groot verskeidenheid onderrigmetodes wat deur uiteenlopende mense regoor die vasteland gebruik kan word. Dit stel in wese dat daar nie slegs een korrekte metode bestaan nie en dat die onderwerp en aktiwiteite altyd deur die deelnemers bepaal behoort te word. ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Onderwys]] [[Kategorie:Afrika]] cvkn17uac50r568sryio1zq3zsaznhc 0 470003 2976484 2974302 2026-10-07T13:04:42Z Rooiratel 90342 2976484 wikitext text/x-wiki '''Onderwys in Botswana''' bestaan uit vroeëkinderonderwys, [[primêre onderwys]], [[sekondêre onderwys]], tegniese en beroepsgerigte opleiding en [[tersiêre onderwys]]. Sedert [[Botswana]] se onafhanklikheid in 1966 het die land sy onderwysstelsel aansienlik uitgebrei. Onderwys en vaardigheidsontwikkeling vorm deel van Botswana se nasionale ontwikkelingsdoelwitte.<ref name="UNICEF Education">{{cite web |url=https://www.unicef.org/botswana/education |title=Education |publisher=UNICEF Botswana |language=en |access-date=30 September 2026 }}</ref> Basiese onderwys word hoofsaaklik deur Botswana se Ministerie van Kinderwelsyn en Basiese Onderwys bestuur. Die ministerie is verantwoordelik vir onder meer vroeëkinderonderwys, primêre onderwys en sekondêre onderwys.<ref name="Ministry">{{cite web |url=https://www.gov.bw/ministries/ministry-child-welfare-and-basic-education |title=Ministry of Child Welfare and Basic Education |publisher=Government of Botswana |language=en |access-date=30 September 2026 }}</ref> == Geskiedenis == Voor Botswana se onafhanklikheid in 1966 was toegang tot formele onderwys beperk, veral in sommige landelike gebiede. Ná onafhanklikheid het die uitbreiding van onderwys 'n belangrike deel van die land se ontwikkelingsbeleid geword.[[Lêer:Saved-image-file.jpg|386x386px]] Die ''National Policy on Education'' van 1977 was een van die belangrikste vroeë beleidsraamwerke vir die ontwikkeling van die onderwysstelsel. Dit is later opgevolg deur die ''Revised National Policy on Education'' van 1994. Hierdie hervormings het onder meer op toegang tot onderwys, die gehalte van onderwys, gelykheid en die voorbereiding van leerders vir verdere studie en die arbeidsmark gefokus. == Struktuur van die onderwysstelsel == Die formele onderwysstelsel bestaan uit verskillende vlakke, waaronder vroeëkinderonderwys, primêre onderwys, junior sekondêre onderwys, senior sekondêre onderwys en tersiêre onderwys. === Vroeëkinderonderwys === [[Vroeëkinderonderwys]] is daarop gemik om jong kinders se ontwikkeling en voorbereiding vir formele skoolonderrig te ondersteun. Toegang tot vroeëleerprogramme is egter nie universeel nie. UNICEF berig dat 43% van kinders tussen vier en vyf jaar toegang tot vroeëleerprogramme het.<ref name="UNICEF Education" /> Die regering en ontwikkelingsvennote het programme ingestel wat daarop gemik is om toegang tot vroeëkinderontwikkeling en voorskoolse onderwys uit te brei. === Primêre onderwys === Primêre onderwys in Botswana duur sewe jaar, vanaf Standard 1 tot Standard 7.<ref name="Ministry" /> Die minimum toelatingsouderdom is vyf-en-'n-half jaar in Januarie, mits die kind teen Junie van die toelatingsjaar ses jaar oud word.<ref name="Ministry" /> Aan die einde van primêre onderwys kan leerders die ''Primary School Leaving Examination'' (PSLE) aflê. Die eksamen word deur die [[Botswana Examinations Council]] (BEC) geadministreer en is bedoel vir kandidate wat sewe jaar primêre onderwys, of die ekwivalent daarvan, voltooi het.<ref name="PSLE">{{cite web |url=https://www.bec.co.bw/index.php/qualifications-programmes/psle-products/psle-administration |title=PSLE Administration |publisher=Botswana Examinations Council |language=en |access-date=30 September 2026 }}</ref> Die PSLE sluit vakke soos Wiskunde, Setswana, Engels, Sosiale Studies, Wetenskap, Landbou en Godsdiens- en Morele Onderwys in.<ref name="PSLE" /> Volgens UNICEF is ongeveer 98% van kinders in Botswana by primêre skole ingeskryf. Leeruitkomste bly egter 'n uitdaging, aangesien 'n gedeelte van leerders nie die verwagte basiese geletterdheidsvaardighede ná verskeie jare van skoolonderrig bereik nie.<ref name="UNICEF Education" /> === Sekondêre onderwys === Sekondêre onderwys in Botswana word in junior en senior sekondêre onderwys verdeel. Die regering se Departement van Basiese Onderwys koördineer die verskaffing van junior en senior sekondêre onderwys, insluitend beleid, hulpbronne en die monitering van prestasie.<ref name="Ministry" /> Leerders kan gedurende hul sekondêre skoolloopbaan nasionale eksamens aflê wat deur die Botswana Examinations Council geadministreer word. Dit sluit die ''Junior Certificate Examination'' (JCE) en die ''Botswana General Certificate of Secondary Education'' (BGCSE) in.<ref name="BEC">{{cite web |url=https://www.bec.co.bw/ |title=Botswana Examinations Council |publisher=Botswana Examinations Council |language=en |access-date=30 September 2026 }}</ref> UNICEF identifiseer die oorgang tussen verskillende onderwysvlakke en leerderprestasie as van die uitdagings wat die sekondêre onderwysstelsel in Botswana beïnvloed.<ref name="UNICEF Education" /> == Tersiêre onderwys == [[Tersiêre onderwys]] in Botswana word deur universiteite, kolleges en ander opleidingsinstellings aangebied. Hierdie instellings bied onder meer graad-, diploma-, sertifikaat- en beroepsgerigte programme aan. Die [[Universiteit van Botswana]] is een van die land se belangrikste openbare hoëronderwysinstellings. Tegniese en beroepsgerigte onderwys en opleiding vorm ook deel van Botswana se onderwysstelsel en is daarop gemik om studente met praktiese en beroepsgerigte vaardighede toe te rus. == Taal in die onderwys == [[Engels]] en [[Setswana]] speel belangrike rolle in Botswana se onderwysstelsel. Taalbeleid in die onderwys is veral van belang vir leerders wie se huistaal nie Engels of Setswana is nie. UNICEF werk saam met die Botswana-regering aan inisiatiewe wat die gebruik van plaaslike tale in die onderwys ondersteun. Dit sluit die ontwikkeling van onderrigmateriaal, opleiding van onderwysers en gemeenskapsbewusmaking in. Dertien plaaslike tale is vir 'n fase van hierdie beleid geïdentifiseer.<ref name="UNICEF Education" /> == Digitale onderwys == Botswana het verskeie programme ingestel om [[inligtings- en kommunikasietegnologie]] by onderrig en leer te integreer. Een hiervan is die ''Botswana Learning Passport'', 'n digitale leerplatform wat toegang tot kurrikulumverwante onderrigmateriaal bied. Die platform is in September 2024 bekendgestel.<ref name="Learning Passport">{{cite web |url=https://www.unicef.org/botswana/stories/education-minister-launches-botswana-learning-passport |title=Education Minister launches Botswana learning passport |date=16 September 2024 |publisher=UNICEF Botswana |language=en |access-date=30 September 2026 }}</ref> Botswana neem ook deel aan ''Giga'', 'n internasionale inisiatief van [[UNICEF]] en die [[Internasionale Telekommunikasie-unie]] wat daarop gemik is om skole met die internet te verbind. Die inisiatief het meer as 100 skole in afgeleë en gemarginaliseerde gebiede in Botswana met die internet verbind.<ref name="Giga">{{cite web |url=https://www.unicef.org/botswana/reports/giga-and-learning-passport-are-advancing-digital-learning-botswana |title=Giga and the Learning Passport are advancing Digital Learning in Botswana |date=March 2025 |publisher=UNICEF Botswana |language=en |access-date=30 September 2026 }}</ref> == Inklusiewe onderwys == [[Inklusiewe onderwys]] vorm deel van Botswana se pogings om toegang tot onderwys vir leerders met uiteenlopende behoeftes te verbeter. Kinders met gestremdhede ervaar steeds verskeie struikelblokke tot deelname aan onderwys. Volgens UNICEF sluit hierdie uitdagings strukturele hindernisse, onvoldoende opleiding van onderwysers in spesiale onderwys en verskille tussen stedelike en landelike gebiede in.<ref name="UNICEF Education" /> Die regering en UNICEF ondersteun die implementering van Botswana se beleid oor inklusiewe onderwys, asook die ontwikkeling van diensstandaarde vir spesiale onderwys, leiding en berading.<ref name="UNICEF Education" /> == Uitdagings == Hoewel Botswana aansienlike vordering met toegang tot onderwys gemaak het, ervaar die onderwysstelsel steeds uitdagings. Dit sluit beperkte toegang tot vroeëkinderonderwys, ongelykhede tussen gebiede, leeruitkomste, skoolverlating en toegang tot onderwys vir leerders met gestremdhede in.<ref name="UNICEF Education" /> 'n Openbare bestedingsoorsig van die basiese onderwyssektor het bevind dat byna 90% van die basiese onderwysbegroting aan salarisse en ander herhalende koste bestee is. Die verslag het ook verskille in toegang en prestasie tussen dele van die land geïdentifiseer.<ref name="PER">{{cite web |url=https://www.unicef.org/botswana/reports/2019-public-expenditure-review-basic-education-sector-botswana |title=2019 Public Expenditure Review of the Basic Education Sector in Botswana |date=November 2019 |publisher=Government of Botswana, World Bank and UNICEF |language=en |access-date=30 September 2026 }}</ref> Die verbetering van basiese geletterdheid en syfervaardigheid, onderwysersopleiding, digitale toegang en die gehalte van onderwys bly belangrike ontwikkelingsgebiede.<ref name="UNICEF Education" /> == Sien ook == * [[Botswana]] * [[Onderwys]] * [[Onderwys in Afrika]] * [[Universiteit van Botswana]] * [[Setswana]] * [[Tersiêre onderwys]] == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * [https://www.gov.bw/ministries/ministry-child-welfare-and-basic-education Ministerie van Kinderwelsyn en Basiese Onderwys] * [https://www.bec.co.bw/ Botswana Examinations Council] * [https://www.unicef.org/botswana/education UNICEF Botswana – Education] {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Onderwys In Botswana}} [[Kategorie:Onderwys volgens land]] [[Kategorie:Botswana]] [[Kategorie:Onderwys in Afrika]] ad80498w0k7s9ttilj6lwts849jp4t6 0 470010 2976482 2974747 2026-10-07T13:02:35Z Rooiratel 90342 [[Hulp:Normdata]] 2976482 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Lanugo.png|duimnael|Lanugo op die skouer en rug van tweelingmeisies.]] Lanugo is ’n baie fyn, sagte liggaamshare wat ’n [[fetus]] in die baarmoeder ontwikkel om warmte en beskerming te bied.<ref>{{Cite journal |last=Stenn |first=K. S. |last2=Paus |first2=R. |date=2001-01-01 |title=Controls of Hair Follicle Cycling |url=https://doi.org/10.1152/physrev.2001.81.1.449 |journal=Physiological Reviews |volume=81 |issue=1 |pages=449–494 |doi=10.1152/physrev.2001.81.1.449 |issn=0031-9333}}</ref> Dit verdwyn gewoonlik voor of kort ná geboorte, maar kan ook voorkom by volwassenes met ernstige wanvoeding of eetversteurings. Die Latynse woord ''lanugo'' beteken letterlik “wol” of “veerbont”.<ref>{{Cite web|url=https://goong.com/af/latin/lanugo_latin_afrikaans/|title=Lanugo Latin >> Afrikaans|last=Goong|website=Goong.com - New Generation Dictionary|language=af|access-date=2026-09-26}}</ref> == Ontwikkeling == Lanugo begin gedurende die tweede trimester van swangerskap ontwikkel. Die ontwikkeling daarvan hou verband met die vorming van haarfollikels tydens fetale ontwikkeling.<ref>{{Cite journal |last=Amoh |first=Yasuyuki |last2=Li |first2=Lingna |last3=Katsuoka |first3=Kensei |last4=Hoffman |first4=Robert M. |date=2010-06 |title=Embryonic development of hair follicle pluripotent stem (hfPS) cells |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20683701 |journal=Medical Molecular Morphology |volume=43 |issue=2 |pages=123–127 |doi=10.1007/s00795-010-0498-z |issn=1860-1499 |pmid=20683701}}</ref> Die hare is gewoonlik baie fyn, sag en lig van kleur. Namate die fetus verder ontwikkel, versprei lanugo oor verskillende dele van die liggaam. Dit is veral op die rug, skouers, voorkop en ander dele van die liggaam sigbaar. Die hoeveelheid lanugo en die presiese tydstip waarop dit ontwikkel en uitval, kan tussen individue verskil. == Funksie == Lanugo help fetuse met warmte, velbeskerming en groei. Dit hou die '''vernix caseosa''' (’n wasagtige beskermende laag) vas teen die vel, wat die fetus beskerm teen die amnionvloeistof.<ref>{{Citation|last=Verhave|first=Brendon L.|title=Embryology, Lanugo|date=2022-10-10|work=StatPearls [Internet]|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK526092/|access-date=2026-08-13|publisher=StatPearls Publishing|language=en|pmid=30252348|last2=Nassereddin|first2=Ali|last3=Lappin|first3=Sarah L.}}</ref> In fetusse help lanugo babas om liggaamstemperatuur te reguleer want die fetus het aanvanklik min liggaamsvet. Die beweging van lanugo stimuleer reseptore in die vel en dra by tot fetale ontwikkeling.<ref>{{Cite journal |last=Bystrova |first=Ksenia |date=2009-02 |title=Novel mechanism of human fetal growth regulation: A potential role of lanugo, vernix caseosa and a second tactile system of unmyelinated low-threshold C-afferents |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0306987708004957 |journal=Medical Hypotheses |language=en |volume=72 |issue=2 |pages=143–146 |doi=10.1016/j.mehy.2008.09.033}}</ref> By volwassenes dui lanugo dikwels op ’n mediese probleem soos wanvoeding of eetversteurings soos anoreksie.<ref>{{Cite journal |last=Marshman |first=Gillian M. |last2=Hanna |first2=Marshall J.D. |last3=Ben-Tovim |first3=David I. |last4=Walker |first4=M. Kay |date=1990 |title=Cutaneous Abnormalities in Anorexia Nervosa |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1440-0960.1990.tb00642.x |journal=Australasian Journal of Dermatology |language=en |volume=31 |issue=1 |pages=9–12 |doi=10.1111/j.1440-0960.1990.tb00642.x |issn=1440-0960}}</ref> Wanneer ongewone lanugo-agtige haargroei by ’n volwassene voorkom, kan dit daarom ’n aanduiding wees dat verdere mediese ondersoek nodig is om die onderliggende oorsaak te bepaal. == Verwysings == {{verwysings}} {{Normdata}} 87cuigtxg8ap0rr55wq6nhke314k18y 2976483 2976482 2026-10-07T13:02:48Z Rooiratel 90342 [[:Kategorie:Anatomie]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2976483 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Lanugo.png|duimnael|Lanugo op die skouer en rug van tweelingmeisies.]] Lanugo is ’n baie fyn, sagte liggaamshare wat ’n [[fetus]] in die baarmoeder ontwikkel om warmte en beskerming te bied.<ref>{{Cite journal |last=Stenn |first=K. S. |last2=Paus |first2=R. |date=2001-01-01 |title=Controls of Hair Follicle Cycling |url=https://doi.org/10.1152/physrev.2001.81.1.449 |journal=Physiological Reviews |volume=81 |issue=1 |pages=449–494 |doi=10.1152/physrev.2001.81.1.449 |issn=0031-9333}}</ref> Dit verdwyn gewoonlik voor of kort ná geboorte, maar kan ook voorkom by volwassenes met ernstige wanvoeding of eetversteurings. Die Latynse woord ''lanugo'' beteken letterlik “wol” of “veerbont”.<ref>{{Cite web|url=https://goong.com/af/latin/lanugo_latin_afrikaans/|title=Lanugo Latin >> Afrikaans|last=Goong|website=Goong.com - New Generation Dictionary|language=af|access-date=2026-09-26}}</ref> == Ontwikkeling == Lanugo begin gedurende die tweede trimester van swangerskap ontwikkel. Die ontwikkeling daarvan hou verband met die vorming van haarfollikels tydens fetale ontwikkeling.<ref>{{Cite journal |last=Amoh |first=Yasuyuki |last2=Li |first2=Lingna |last3=Katsuoka |first3=Kensei |last4=Hoffman |first4=Robert M. |date=2010-06 |title=Embryonic development of hair follicle pluripotent stem (hfPS) cells |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20683701 |journal=Medical Molecular Morphology |volume=43 |issue=2 |pages=123–127 |doi=10.1007/s00795-010-0498-z |issn=1860-1499 |pmid=20683701}}</ref> Die hare is gewoonlik baie fyn, sag en lig van kleur. Namate die fetus verder ontwikkel, versprei lanugo oor verskillende dele van die liggaam. Dit is veral op die rug, skouers, voorkop en ander dele van die liggaam sigbaar. Die hoeveelheid lanugo en die presiese tydstip waarop dit ontwikkel en uitval, kan tussen individue verskil. == Funksie == Lanugo help fetuse met warmte, velbeskerming en groei. Dit hou die '''vernix caseosa''' (’n wasagtige beskermende laag) vas teen die vel, wat die fetus beskerm teen die amnionvloeistof.<ref>{{Citation|last=Verhave|first=Brendon L.|title=Embryology, Lanugo|date=2022-10-10|work=StatPearls [Internet]|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK526092/|access-date=2026-08-13|publisher=StatPearls Publishing|language=en|pmid=30252348|last2=Nassereddin|first2=Ali|last3=Lappin|first3=Sarah L.}}</ref> In fetusse help lanugo babas om liggaamstemperatuur te reguleer want die fetus het aanvanklik min liggaamsvet. Die beweging van lanugo stimuleer reseptore in die vel en dra by tot fetale ontwikkeling.<ref>{{Cite journal |last=Bystrova |first=Ksenia |date=2009-02 |title=Novel mechanism of human fetal growth regulation: A potential role of lanugo, vernix caseosa and a second tactile system of unmyelinated low-threshold C-afferents |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0306987708004957 |journal=Medical Hypotheses |language=en |volume=72 |issue=2 |pages=143–146 |doi=10.1016/j.mehy.2008.09.033}}</ref> By volwassenes dui lanugo dikwels op ’n mediese probleem soos wanvoeding of eetversteurings soos anoreksie.<ref>{{Cite journal |last=Marshman |first=Gillian M. |last2=Hanna |first2=Marshall J.D. |last3=Ben-Tovim |first3=David I. |last4=Walker |first4=M. Kay |date=1990 |title=Cutaneous Abnormalities in Anorexia Nervosa |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1440-0960.1990.tb00642.x |journal=Australasian Journal of Dermatology |language=en |volume=31 |issue=1 |pages=9–12 |doi=10.1111/j.1440-0960.1990.tb00642.x |issn=1440-0960}}</ref> Wanneer ongewone lanugo-agtige haargroei by ’n volwassene voorkom, kan dit daarom ’n aanduiding wees dat verdere mediese ondersoek nodig is om die onderliggende oorsaak te bepaal. == Verwysings == {{verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Anatomie]] jb5vwuzvjp7p469x86ttzy3q4mw8ctv 0 470011 2976480 2974306 2026-10-07T13:00:57Z Rooiratel 90342 [[:Kategorie:Druiwe]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2976480 wikitext text/x-wiki   '''Fetească Albă''' ( Roemeense uitspraak: [feˈte̯askə ˈalbə]) is 'n Roemeense witdruifvariëteit wat hoofsaaklik in die streke van Modawië en [[Transsilvanië|Transilvanië]] in [[Roemenië]] en die Republiek Moldawië verbou word, <ref>{{Cite journal |last=Geza |first=Balla |last2=Lunka |first2=Tekla |last3=Zsolt |first3=Szekely-Varga |last4=Moldován |first4=Csaba |last5=Csongor |first5=Kendi |last6=Kentelky |first6=Endre |date=2023-11-13 |title=Evaluation of the ‘Leányka’ (‘Fetească Albă’) white wine grape variety’s qualitative and quantitative parameters in the context of different bud loads |url=https://www.researchgate.net/publication/375412370_Evaluation_of_the_'Leanyka'_'Feteasca_Alba'_white_wine_grape_variety's_qualitative_and_quantitative_parameters_in_the_context_of_different_bud_loads |journal=Acta Universitatis Sapientiae, Agriculture and Environment |volume=15 |pages=132–138 |doi=10.2478/ausae-2023-0012}}</ref>asook in die Hongaanse wynstreek Eger.<ref>{{Cite web|url=https://fps.ucdavis.edu/FGRfamilies.cfm?varietyid=3089|title=Foundation Plant Services|website=fps.ucdavis.edu|access-date=2026-09-30}}</ref> In [[Moldowa|Moldawië]] gebruik dit die grootste gebied onder plaaslike variëteite - 900 hektaar (2,200 hektaar). Hierdie druiwe word baie gebruik vir die produksie van [[vonkelwyn]], maar ook vir eenvariëteit-Fetească-wyn. == Sinonieme == Fetească Albă is ook bekend onder die sinonieme Baratik, Bulgarien Feteasca, Devcenco Hrozno, Devicii Belii, Dievcenske Hrozno, Dievcie Hrozno, Divci Hrozen, Fehér Leányka, Feniaska Belaii, Fetiască Albăi, Fetiască Albăi,, Fetișoară, Fetjaska Belaja, Fetyaska, Fetyaska Belaya, Fetyaska Koroleva, Fetysare, Janyszölde, Jányszőlő, Kanigl Weiss, Lányszőlő, Leanicazea, Leanika, Leánka, Leány Leany Leanyszölde,, Leányszőlő, Lyan Szölö, Mädchentraube, Medhentraube, Paparyaska, Parsaryaska, Păsărească Albă, Pasarjaska, Peseryaska, Poama Fetei, Poama Fetei Albă, Poama Păsărească, Roszas Leányka, Fetească, Fetjaska, Leanyka, Varatik. * Fetească neagră * Koninglike Feesfees == Verwysings == {{Verwysings}}{{Wines}} [[Kategorie:Artikels met spesiemikroformate]] [[Kategorie:Druiwe]] 20dtwmiux181tf53rhuxbgd2mmxall5 2976481 2976480 2026-10-07T13:01:06Z Rooiratel 90342 [[:Kategorie:Wynbou]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2976481 wikitext text/x-wiki   '''Fetească Albă''' ( Roemeense uitspraak: [feˈte̯askə ˈalbə]) is 'n Roemeense witdruifvariëteit wat hoofsaaklik in die streke van Modawië en [[Transsilvanië|Transilvanië]] in [[Roemenië]] en die Republiek Moldawië verbou word, <ref>{{Cite journal |last=Geza |first=Balla |last2=Lunka |first2=Tekla |last3=Zsolt |first3=Szekely-Varga |last4=Moldován |first4=Csaba |last5=Csongor |first5=Kendi |last6=Kentelky |first6=Endre |date=2023-11-13 |title=Evaluation of the ‘Leányka’ (‘Fetească Albă’) white wine grape variety’s qualitative and quantitative parameters in the context of different bud loads |url=https://www.researchgate.net/publication/375412370_Evaluation_of_the_'Leanyka'_'Feteasca_Alba'_white_wine_grape_variety's_qualitative_and_quantitative_parameters_in_the_context_of_different_bud_loads |journal=Acta Universitatis Sapientiae, Agriculture and Environment |volume=15 |pages=132–138 |doi=10.2478/ausae-2023-0012}}</ref>asook in die Hongaanse wynstreek Eger.<ref>{{Cite web|url=https://fps.ucdavis.edu/FGRfamilies.cfm?varietyid=3089|title=Foundation Plant Services|website=fps.ucdavis.edu|access-date=2026-09-30}}</ref> In [[Moldowa|Moldawië]] gebruik dit die grootste gebied onder plaaslike variëteite - 900 hektaar (2,200 hektaar). Hierdie druiwe word baie gebruik vir die produksie van [[vonkelwyn]], maar ook vir eenvariëteit-Fetească-wyn. == Sinonieme == Fetească Albă is ook bekend onder die sinonieme Baratik, Bulgarien Feteasca, Devcenco Hrozno, Devicii Belii, Dievcenske Hrozno, Dievcie Hrozno, Divci Hrozen, Fehér Leányka, Feniaska Belaii, Fetiască Albăi, Fetiască Albăi,, Fetișoară, Fetjaska Belaja, Fetyaska, Fetyaska Belaya, Fetyaska Koroleva, Fetysare, Janyszölde, Jányszőlő, Kanigl Weiss, Lányszőlő, Leanicazea, Leanika, Leánka, Leány Leany Leanyszölde,, Leányszőlő, Lyan Szölö, Mädchentraube, Medhentraube, Paparyaska, Parsaryaska, Păsărească Albă, Pasarjaska, Peseryaska, Poama Fetei, Poama Fetei Albă, Poama Păsărească, Roszas Leányka, Fetească, Fetjaska, Leanyka, Varatik. * Fetească neagră * Koninglike Feesfees == Verwysings == {{Verwysings}}{{Wines}} [[Kategorie:Artikels met spesiemikroformate]] [[Kategorie:Druiwe]] [[Kategorie:Wynbou]] pu64r6z46itaxu46a2v5ok7m6iitytf 0 470013 2976478 2974311 2026-10-07T13:00:12Z Rooiratel 90342 2976478 wikitext text/x-wiki '''Radiojoernalistiek''' is 'n vorm van [[joernalistiek]] waarin nuus en ander joernalistieke inhoud hoofsaaklik vir uitsending oor [[radio]] versamel, nagevors, geskryf, geredigeer en aangebied word. Dit sluit onder meer nuusbulletins, onderhoude, verslaggewing, aktualiteitsprogramme, regstreekse uitsendings en ondersoekende joernalistiek in. Radiojoernalistiek verskil van gedrukte joernalistiek omdat die inhoud hoofsaaklik deur klank aan die gehoor oorgedra word. Radiojoernaliste moet daarom inligting duidelik, bondig en op 'n manier aanbied wat maklik deur luisteraars verstaan kan word. Radio bly wêreldwyd 'n belangrike kommunikasiemedium vir die verspreiding van nuus, inligting en opvoedkundige inhoud.<ref name="UNESCORadio">{{cite web |url=https://www.unesco.org/en/articles/radio-unescos-enduring-commitment-information-and-communication |title=Radio: UNESCO's Enduring Commitment to Information and Communication |date=11 March 2024 |publisher=UNESCO |language=en |access-date=30 September 2026 }}</ref> == Geskiedenis == Radiojoernalistiek het ontwikkel namate radio gedurende die vroeë 20ste eeu as 'n massakommunikasiemedium gevestig geraak het. Die vermoë om nuus vinnig deur klank aan groot gehore oor te dra, het radio 'n belangrike rol in die ontwikkeling van moderne joernalistiek gegee. Radio is deur die 20ste eeu toenemend gebruik vir nuusbulletins, politieke verslaggewing, sportverslaggewing, onderhoude en regstreekse dekking van belangrike gebeurtenisse. [[UNESCO]] het radio sedert die organisasie se ontstaan as 'n belangrike kommunikasiemedium beskou en het reeds in 1947 sy eie uitsaaifasiliteit gebruik om programme oor onderwys, wetenskap en kultuur te vervaardig en aan uitsaaiers beskikbaar te stel.<ref name="UNESCORadio" /> == Radiojoernalistiek in Suid-Afrika == Die geskiedenis van radiojoernalistiek in [[Suid-Afrika]] hou nou verband met die ontwikkeling van [[radiouitsaaiwese in Suid-Afrika]]. Die eerste eksperimentele radio-uitsending in Suid-Afrika het op 18 Desember 1923 in [[Johannesburg]] plaasgevind. Die uitsending, wat deur die Western Electric Company gedoen is, het uit 'n musiekkonsert bestaan.<ref name="SAHORadio1923">{{cite web |url=https://sahistory.org.za/dated-event/first-experimental-radio-broadcast-south-africa-takes-place |title=The first experimental radio broadcast in South Africa takes place |publisher=South African History Online |language=en |access-date=30 September 2026 }}</ref> Radio-uitsaaiwese het daarna uitgebrei en nuus het 'n toenemend belangrike deel van radioprogrammering geword. Teen April 1927 is onder meer 'n daaglikse nuusbulletin in [[Afrikaans]] uitgesaai.<ref name="SAHONews">{{cite web |url=https://sahistory.org.za/dated-event/south-african-broadcasting-corporation-sabc-introduces-its-first-national-news-service |title=The South African Broadcasting Corporation (SABC) introduces its first national news service |publisher=South African History Online |language=en |access-date=30 September 2026 }}</ref> Die [[Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie]] (SAUK) is later as die land se openbare uitsaaier gevestig en het 'n belangrike rol in die ontwikkeling van radionuus gespeel. Op 17 Julie 1950 het die SAUK sy eerste nasionale nuusdiens ingestel.<ref name="SAHONews" /> Met die latere uitbreiding van openbare, kommersiële en [[gemeenskapsradio|gemeenskapsradiostasies]] het radiojoernalistiek verder ontwikkel en 'n groter verskeidenheid plaaslike en nasionale gehore begin bedien. == Kenmerke == Radiojoernalistiek maak hoofsaaklik van klank gebruik. Anders as televisie het radio nie visuele beelde om die joernalistieke verhaal te ondersteun nie. Die joernalis moet daarom woorde, stemme, onderhoude, natuurlike klank en ander klankelemente gebruik om inligting aan die luisteraar oor te dra. Kenmerkende eienskappe van radiojoernalistiek sluit in: * bondige en duidelike taal; * kort sinne; * die gebruik van verstaanbare spreektaal; * akkurate feite en bronverifikasie; * onderhoude en klankgrepe; * nuusbulletins; * regstreekse verslaggewing; * vinnige verspreiding van nuus; en * die gebruik van stemtoon, tempo en uitspraak tydens aanbieding. == Nuusinsameling == Soos ander joernaliste moet radiojoernaliste inligting versamel en verifieer voordat dit uitgesaai word. Inligting kan onder meer verkry word deur onderhoude, persverklarings, amptelike dokumente, nuusagentskappe, ooggetuies en ander betroubare bronne. Feite en verifikasie vorm 'n belangrike deel van professionele joernalistiek. UNESCO beklemtoon die belangrikheid van feite, verifikasie en nuuswaardigheid in die proses waardeur joernaliste nuus identifiseer en ontwikkel.<ref name="UNESCONews">{{cite web |url=https://www.unesco.org/archives/multimedia/document-6114 |title=What Makes News |publisher=UNESCO |year=2021 |language=en |access-date=30 September 2026 }}</ref> Radiojoernaliste moet dikwels onder streng tydsdruk werk, veral wanneer hulle oor ontwikkelende of dringende nuusgebeure verslag doen. == Nuusskryf vir radio == Radionuus word hoofsaaklik geskryf om '''gehoor''' eerder as gelees te word. Die taalgebruik moet daarom natuurlik en maklik verstaanbaar wees. Radiojoernaliste plaas gewoonlik die belangrikste inligting vroeg in 'n nuusberig. Die joernalis probeer vrae soos die volgende beantwoord: * Wie? * Wat? * Waar? * Wanneer? * Waarom? * Hoe? Hierdie vrae staan algemeen as die '''vyf W's en een H''' bekend en help joernaliste om die belangrikste feite van 'n nuusgebeurtenis te identifiseer. Radiojoernaliste vermy gewoonlik onnodig ingewikkelde sinne en vaktaal wanneer eenvoudiger taal dieselfde betekenis kan oordra. Getalle, name en plekname moet ook op 'n manier geskryf word wat die nuusleser maklik en akkuraat kan uitspreek. == Nuusbulletins == 'n '''Radionuusbulletin''' is 'n versameling nuusberigte wat gedurende 'n bepaalde tydgleuf uitgesaai word. Bulletins kan plaaslike, streeks-, nasionale en internasionale nuus bevat. Afhangende van die radiostasie kan dit ook sport, weer, verkeer, sake- en ekonomiese nuus insluit. Nuusredakteurs en joernaliste bepaal gewoonlik die volgorde van stories volgens faktore soos nuuswaardigheid, relevansie, aktualiteit en die behoeftes van die teikengehoor. == Onderhoude == Onderhoude vorm 'n belangrike deel van radiojoernalistiek. Joernaliste voer onderhoude met onder andere ooggetuies, kundiges, staatsamptenare, gemeenskapslede en ander persone wat relevante inligting oor 'n onderwerp kan verskaf. Radio-onderhoude kan regstreeks of vooraf opgeneem word. Gedeeltes van 'n opgeneemde onderhoud kan as '''klankgrepe''' in 'n nuusberig of nuusbulletin gebruik word. Dit stel luisteraars in staat om relevante persone direk te hoor eerder as dat alle inligting deur die joernalis oorgedra word. == Regstreekse verslaggewing == Radio maak dit moontlik om gebeure regstreeks te dek. 'n Radiojoernalis kan vanaf die toneel van 'n gebeurtenis verslag doen terwyl dit plaasvind. Regstreekse verslaggewing word onder meer gebruik tydens verkiesings, sportbyeenkomste, openbare geleenthede, noodsituasies, betogings en ander nuuswaardige gebeurtenisse. Omdat daar tydens 'n regstreekse uitsending minder geleentheid vir redigering is, moet joernaliste besondere aandag aan akkuraatheid, taalgebruik en verifikasie gee. == Etiek == Etiese beginsels vorm 'n belangrike deel van radiojoernalistiek. Joernaliste moet daarna streef om inligting akkuraat en verantwoordelik aan die publiek oor te dra. Belangrike joernalistieke beginsels sluit onder meer in: * akkuraatheid; * verifikasie van inligting; * billikheid; * onafhanklikheid; * verantwoordbaarheid; * onderskeid tussen feite en menings; en * die regstelling van betekenisvolle foute. UNESCO beklemtoon dat professionele radio onder meer afhanklik is van feitekontrole, akkuraatheid, gebalanseerde verslaggewing, joernalistieke ondersoek en onafhanklikheid van onbehoorlike kommersiële, ideologiese of politieke invloed.<ref name="UNESCOEthics">{{cite web |url=https://www.unesco.org/en/days/world-radio/radio-peace |title=Radio and Peace |publisher=UNESCO |language=en |access-date=30 September 2026 }}</ref> Die geloofwaardigheid van 'n radiostasie en sy joernaliste hang grootliks af van die vertroue wat hulle by hul gehoor opbou. == Gemeenskapsradio en radiojoernalistiek == [[Gemeenskapsradio]] speel 'n belangrike rol in radiojoernalistiek omdat dit dikwels nuus en kwessies dek wat direk met 'n bepaalde plaaslike gemeenskap verband hou. Gemeenskapsradio kan aan plaaslike inwoners 'n platform bied om oor kwessies soos onderwys, gesondheid, plaaslike regering, misdaad, ontwikkeling en gemeenskapsaktiwiteite te praat. UNESCO het gemeenskapsradio as 'n belangrike bron van inligting beskryf, veral in ontwikkelende lande en landelike gemeenskappe.<ref name="UNESCOEducation">{{cite web |url=https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000221199 |title=Model Curricula for Journalism Education: A Compendium of New Syllabi |year=2013 |publisher=UNESCO |language=en |access-date=30 September 2026 }}</ref> == Radiojoernalis == 'n '''Radiojoernalis''' is 'n joernalis wat nuus en ander joernalistieke inhoud vir radio vervaardig. Afhangende van die organisasie en pos kan 'n radiojoernalis verantwoordelik wees vir: * die navorsing van nuusonderwerpe; * die identifisering en kontak van bronne; * die voer van onderhoude; * die skryf en redigering van nuusberigte; * die voorbereiding van nuusbulletins; * die opname en redigering van klank; * nuuslees; * verslaggewing vanaf die toneel; * die verifikasie van feite; en * die vervaardiging van inhoud vir digitale platforms. By kleiner radiostasies kan een persoon verskeie van hierdie funksies verrig. == Tegnologie == Tegnologiese ontwikkeling het die werk van radiojoernaliste verander. Digitale klankopnemers, slimfone, rekenaars en klankredigeringsprogrammatuur maak dit moontlik om nuus vinniger op te neem, te redigeer en te versprei. Die [[internet]] het ook die tradisionele grense tussen radio en ander vorme van digitale media verminder. Radiostasies kan hul uitsendings aanlyn stroom en nuusinhoud deur webwerwe, mobiele toepassings en [[sosiale media]] versprei. Radiojoernaliste vervaardig toenemend inhoud wat nie net tydens 'n tradisionele radio-uitsending gebruik word nie, maar ook as digitale klank, video en aanlyn teks versprei kan word. == Podsendings == Die ontwikkeling van [[podsending]] het verdere geleenthede vir klankjoernalistiek geskep. Podsendings kan langer onderhoude, dokumentêre programme, ondersoekende joernalistiek en diepgaande nuusanalise bevat. Hoewel podsendings nie noodwendig tradisionele radio is nie, gebruik radiojoernalistiek en joernalistieke podsendings baie van dieselfde vaardighede, waaronder navorsing, onderhoudvoering, klankopname, redigering en storievertelling. UNESCO het daarop gewys dat jonger gehore toenemend van klank-, video- en visuele formate gebruik maak en dat podsendings 'n belangrike ruimte vir meer diepgaande joernalistieke inhoud geword het.<ref name="UNESCOFuture">{{cite web |url=https://www.unesco.org/en/articles/how-can-journalism-reinvent-itself |title=How can journalism reinvent itself? |date=3 July 2026 |publisher=UNESCO |language=en |access-date=30 September 2026 }}</ref> == Rol in die samelewing == Radiojoernalistiek kan 'n belangrike rol speel in die verspreiding van openbare inligting, veral waar radio 'n toeganklike kommunikasiemedium is. Radionuus kan mense inlig oor onder meer politiek, ekonomie, gesondheid, onderwys, misdaad, sport, kultuur en plaaslike gemeenskapsake. Radio is ook belangrik tydens noodsituasies en krisisse omdat inligting vinnig aan groot groepe mense versprei kan word.<ref name="UNESCOTrusted">{{cite web |url=https://www.unesco.org/en/articles/radio-trusted-guide-changing-world |title=Radio, the Trusted Guide in a Changing World |date=13 February 2024 |publisher=UNESCO |language=en |access-date=30 September 2026 }}</ref> Die medium kan verder ruimte bied vir openbare debat en vir verskillende gemeenskappe en groepe om hul ervarings en standpunte te deel. UNESCO beskryf radio as 'n medium wat uiteenlopende gemeenskappe, tale, onderwerpe, gaste en standpunte kan verteenwoordig.<ref name="UNESCODiversity">{{cite web |url=https://www.unesco.org/en/articles/world-radio-day-2020 |title=World Radio Day 2020 |publisher=UNESCO |date=13 February 2020 |language=en |access-date=30 September 2026 }}</ref> == Sien ook == * [[Joernalistiek]] * [[Radio]] * [[Nuus]] * [[Nuusleser]] * [[Uitsaaiwese]] * [[Radiouitsaaiwese in Suid-Afrika]] * [[Gemeenskapsradio]] * [[Onderhoud]] * [[Podsending]] * [[Massamedia]] == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * [https://www.unesco.org/en/days/world-radio UNESCO – World Radio Day] * [https://www.unesco.org/en/communication-information UNESCO – Communication and Information] * [https://sahistory.org.za/ South African History Online] {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Radiojoernalistiek}} [[Kategorie:Joernalistiek]] [[Kategorie:Radio]] [[Kategorie:Uitsaaiwese]] [[Kategorie:Massamedia]] [[Kategorie:Radiouitsaaiwese]] ndz8kjx64j41tx0gvbeuwcim32cx8c5 0 470038 2976444 2974951 2026-10-07T12:21:51Z Rooiratel 90342 2976444 wikitext text/x-wiki {{Outomatiese taksoboks |image = Natal Sand Frog (Tomopterna natalensis) (6885870624).jpg |image_caption = ''Tomopterna natalensis'' |display_parents = 3 |name = Sandpaddas |taxon = Tomopterna |authority = [[Auguste Duméril|Duméril]] & [[Gabriel Bibron|Bibron]], 1841 |subdivision_ranks = Spesies |subdivision = <center>[[#Taksonomie|Sien teks]]</center> |synonyms = }} '''Sandpaddas''' (''Tomopterna'') is 'n genus van [[padda]]s van die familie [[Pyxicephalidae]]. Die genus is eers wetenskaplik beskryf deur [[André Marie Constant Duméril]] en [[Gabriel Bibron]] in 1841.<ref name="AMNH">[http://research.amnh.org/vz/herpetology/amphibia/index.php//Amphibia/Anura/Pyxicephalidae/Cacosterninae/Tomopterna ''Tomopterna'' Darrel R. Frost - Amphibian Species of the World: an online reference - Version 6.0 - American Museum of Natural History]}}</ref> Daar is 17 spesies wat in [[Afrika suid van die Sahara]] voorkom waarvan sewe in Suid-Afrika aangetref word.<ref name="AMWEB">[http://amphibiaweb.org/cgi/amphib_query?where-genus=Tomopterna&where-species= ''Tomopterna'' University of California - AmphibiaWeb]</ref> ==Taksonomie== '''Genus ''Tomopterna''''' * Spesie ''[[Tomopterna adiastola]]'' -- die [[trillersandpadda]] <ref name="Wildlife"/> * Spesie ''[[Tomopterna branchii]]'' -- die [[Namakwa-sandpadda]] <ref name="Wildlife"/> * Spesie ''[[Tomopterna cryptotis]]'' -- die [[gewone sandpadda]] * Spesie ''[[Tomopterna damarensis]]'' * Spesie ''[[Tomopterna delalandii]]'' -- die [[gestreepte sandpadda]] <ref name="Wildlife">[https://www.wildvernac.org/vernac-names-of-wildlife/frog-names Wildlife in vernacular; Phaka, F.M., Hugé, J., Razhuanzwo, F., Vanhove, M.P.M. & Du Preez, L.H. 2025. Naming South African frogs and reptiles in nine indigenous languages. African Journal of Herpetology, 1–18.; 2025]</ref> * Spesie ''[[Tomopterna elegans]]'' * Spesie ''[[Tomopterna gallmanni]]'' * Spesie ''[[Tomopterna kachowskii]]'' * Spesie ''[[Tomopterna krugerensis]]'' -- die [[sandveldsandpadda]] <ref name="Wildlife"/> * Spesie ''[[Tomopterna luganga]]'' * Spesie ''[[Tomopterna marmorata]]'' -- die [[rooirugsandpadda]] <ref name="Wildlife"/> * Spesie ''[[Tomopterna milletihorsini]]'' * Spesie ''[[Tomopterna monticola]]'' * Spesie ''[[Tomopterna natalensis]]'' -- die [[Natalse sandpadda]] * Spesie ''[[Tomopterna tandyi]]'' -- [[Tandy se sandpadda]] <ref name="Wildlife"/> * Spesie ''[[Tomopterna tuberculosa]]'' * Spesie ''[[Tomopterna wambensis]]'' == Verwysings == {{Verwysings}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Paddas]] rof61fr6mfvjfnb2q42s2far5ugzpkt 2976445 2976444 2026-10-07T12:22:05Z Rooiratel 90342 [[:Kategorie:Tomopterna]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2976445 wikitext text/x-wiki {{Outomatiese taksoboks |image = Natal Sand Frog (Tomopterna natalensis) (6885870624).jpg |image_caption = ''Tomopterna natalensis'' |display_parents = 3 |name = Sandpaddas |taxon = Tomopterna |authority = [[Auguste Duméril|Duméril]] & [[Gabriel Bibron|Bibron]], 1841 |subdivision_ranks = Spesies |subdivision = <center>[[#Taksonomie|Sien teks]]</center> |synonyms = }} '''Sandpaddas''' (''Tomopterna'') is 'n genus van [[padda]]s van die familie [[Pyxicephalidae]]. Die genus is eers wetenskaplik beskryf deur [[André Marie Constant Duméril]] en [[Gabriel Bibron]] in 1841.<ref name="AMNH">[http://research.amnh.org/vz/herpetology/amphibia/index.php//Amphibia/Anura/Pyxicephalidae/Cacosterninae/Tomopterna ''Tomopterna'' Darrel R. Frost - Amphibian Species of the World: an online reference - Version 6.0 - American Museum of Natural History]}}</ref> Daar is 17 spesies wat in [[Afrika suid van die Sahara]] voorkom waarvan sewe in Suid-Afrika aangetref word.<ref name="AMWEB">[http://amphibiaweb.org/cgi/amphib_query?where-genus=Tomopterna&where-species= ''Tomopterna'' University of California - AmphibiaWeb]</ref> ==Taksonomie== '''Genus ''Tomopterna''''' * Spesie ''[[Tomopterna adiastola]]'' -- die [[trillersandpadda]] <ref name="Wildlife"/> * Spesie ''[[Tomopterna branchii]]'' -- die [[Namakwa-sandpadda]] <ref name="Wildlife"/> * Spesie ''[[Tomopterna cryptotis]]'' -- die [[gewone sandpadda]] * Spesie ''[[Tomopterna damarensis]]'' * Spesie ''[[Tomopterna delalandii]]'' -- die [[gestreepte sandpadda]] <ref name="Wildlife">[https://www.wildvernac.org/vernac-names-of-wildlife/frog-names Wildlife in vernacular; Phaka, F.M., Hugé, J., Razhuanzwo, F., Vanhove, M.P.M. & Du Preez, L.H. 2025. Naming South African frogs and reptiles in nine indigenous languages. African Journal of Herpetology, 1–18.; 2025]</ref> * Spesie ''[[Tomopterna elegans]]'' * Spesie ''[[Tomopterna gallmanni]]'' * Spesie ''[[Tomopterna kachowskii]]'' * Spesie ''[[Tomopterna krugerensis]]'' -- die [[sandveldsandpadda]] <ref name="Wildlife"/> * Spesie ''[[Tomopterna luganga]]'' * Spesie ''[[Tomopterna marmorata]]'' -- die [[rooirugsandpadda]] <ref name="Wildlife"/> * Spesie ''[[Tomopterna milletihorsini]]'' * Spesie ''[[Tomopterna monticola]]'' * Spesie ''[[Tomopterna natalensis]]'' -- die [[Natalse sandpadda]] * Spesie ''[[Tomopterna tandyi]]'' -- [[Tandy se sandpadda]] <ref name="Wildlife"/> * Spesie ''[[Tomopterna tuberculosa]]'' * Spesie ''[[Tomopterna wambensis]]'' == Verwysings == {{Verwysings}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Paddas]] [[Kategorie:Tomopterna]] pur3z8l9uyqj5eqxpe3p8agfic9udir 2976446 2976445 2026-10-07T12:22:16Z Rooiratel 90342 2976446 wikitext text/x-wiki {{Outomatiese taksoboks |image = Natal Sand Frog (Tomopterna natalensis) (6885870624).jpg |image_caption = ''Tomopterna natalensis'' |display_parents = 3 |name = Sandpaddas |taxon = Tomopterna |authority = [[Auguste Duméril|Duméril]] & [[Gabriel Bibron|Bibron]], 1841 |subdivision_ranks = Spesies |subdivision = <center>[[#Taksonomie|Sien teks]]</center> |synonyms = }} '''Sandpaddas''' (''Tomopterna'') is 'n genus van [[padda]]s van die familie [[Pyxicephalidae]]. Die genus is eers wetenskaplik beskryf deur [[André Marie Constant Duméril]] en [[Gabriel Bibron]] in 1841.<ref name="AMNH">[http://research.amnh.org/vz/herpetology/amphibia/index.php//Amphibia/Anura/Pyxicephalidae/Cacosterninae/Tomopterna ''Tomopterna'' Darrel R. Frost - Amphibian Species of the World: an online reference - Version 6.0 - American Museum of Natural History]}}</ref> Daar is 17 spesies wat in [[Afrika suid van die Sahara]] voorkom waarvan sewe in Suid-Afrika aangetref word.<ref name="AMWEB">[http://amphibiaweb.org/cgi/amphib_query?where-genus=Tomopterna&where-species= ''Tomopterna'' University of California - AmphibiaWeb]</ref> ==Taksonomie== '''Genus ''Tomopterna''''' * Spesie ''[[Tomopterna adiastola]]'' -- die [[trillersandpadda]] <ref name="Wildlife"/> * Spesie ''[[Tomopterna branchii]]'' -- die [[Namakwa-sandpadda]] <ref name="Wildlife"/> * Spesie ''[[Tomopterna cryptotis]]'' -- die [[gewone sandpadda]] * Spesie ''[[Tomopterna damarensis]]'' * Spesie ''[[Tomopterna delalandii]]'' -- die [[gestreepte sandpadda]] <ref name="Wildlife">[https://www.wildvernac.org/vernac-names-of-wildlife/frog-names Wildlife in vernacular; Phaka, F.M., Hugé, J., Razhuanzwo, F., Vanhove, M.P.M. & Du Preez, L.H. 2025. Naming South African frogs and reptiles in nine indigenous languages. African Journal of Herpetology, 1–18.; 2025]</ref> * Spesie ''[[Tomopterna elegans]]'' * Spesie ''[[Tomopterna gallmanni]]'' * Spesie ''[[Tomopterna kachowskii]]'' * Spesie ''[[Tomopterna krugerensis]]'' -- die [[sandveldsandpadda]] <ref name="Wildlife"/> * Spesie ''[[Tomopterna luganga]]'' * Spesie ''[[Tomopterna marmorata]]'' -- die [[rooirugsandpadda]] <ref name="Wildlife"/> * Spesie ''[[Tomopterna milletihorsini]]'' * Spesie ''[[Tomopterna monticola]]'' * Spesie ''[[Tomopterna natalensis]]'' -- die [[Natalse sandpadda]] * Spesie ''[[Tomopterna tandyi]]'' -- [[Tandy se sandpadda]] <ref name="Wildlife"/> * Spesie ''[[Tomopterna tuberculosa]]'' * Spesie ''[[Tomopterna wambensis]]'' == Verwysings == {{Verwysings}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Paddas]] [[Kategorie:Tomopterna| ]] ma33j4dk9kan22og1mj9rg9h02lhtn0 0 470052 2976440 2975185 2026-10-07T12:12:22Z Rooiratel 90342 Vereenvoudig opskrif 2976440 wikitext text/x-wiki [[Lêer:610 2000-09-02 FAWK534 crop shd25 1400x850.jpg|duimnael|Opleidings- en vegvliegtuie van vier lande]] [[Lêer:8026 1995-10-00 FAWK 442 crrot shd25 her cr 1200x729.jpg|duimnael|Transportvliegtuie van drie lande]] 'n '''Militêre vliegtuig''' word volgens tipe geklassifiseer, gegroepeer en ingedeel. Die klassifikasie, groepering en indeling van militêre vliegtuie verskil van dekade tot dekade en is anders in die moderne era. Wat die 1961-klassifikasie van militêre vliegtuie betref, word outogiro’s, helikopters, amfibiese vliegtuie en observasievliegtuie bespreek en geïllustreer. Die benoemings van militêre vliegtuie word met ’n “X”, “Y” of “Z” aangedui. In die geval van die 1975-groepering van militêre vliegtuie word ’n wye verskeidenheid lugvaartuie gedek. Sover dit die moderne indeling van militêre vliegtuie aangaan, is sowel vastevlerk- as draaivlerkvliegtuie ter sprake. Daar kan verskillende merke op militêre vliegtuie wees. Die vliegtuie van verskillende lande word by wyse van kleure en merke van mekaar onderskei. Daar word dikwels van kamoeflering by militêre vliegtuie gebruik gemaak. == Definisie == Volgens Brittanica word ’n ''militêre vliegtuig'' gedefinieer as “enige tipe [[vliegtuig]] wat vir militêre gebruik aangepas is”.<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/technology/military-aircraft|title=military aircraft|date=29 September 2026|website=Brittanica|access-date=29 September 2026}}</ref> == 1961-klassifikasie van militêre vliegtuie == Volgens die ''Aviation & Space Dictionary'' word militêre vliegtuie volgens tipe geklassifiseer:<ref name=":1">{{Cite book |last=Gentle and Chapel |first=Ernest and Charles |title=Aviation & Space Dictionary |date=15 September 1961 |publisher=Aero Publishers, Inc. |edition=4de |location=Los Angeles, California, USA |pages=238 |language=en}}</ref> * Aanvalsvliegtuie * Outogiro’s * Bomwerpers * Vragvliegtuie (transportvliegtuie) * Jagvliegtuie * Vegvliegtuie * Draaivlerkvliegtuie * Amfibiese vliegtuie * Vliegtuie wat vir observasie (verkenning) gebruik word * Vliegtuie wat vir fotografie gebruik word * Vliegtuie wat vir opleiding gebruik word (gevorderd, basies en primêr) === Definisies van “draaivlerk”, “rotorvliegtuig” en”‘meulvliegtuig” === ’n ''Draaivlerk'' word beskryf as ’n vlerk wat stukrag met hefkrag en beheerfunksies kombineer en dit word in helikopters aangetref.<ref>{{Cite book |last=Wragg |first=David |title=A Dictionary of Aviation |date=1973 |publisher=Osprey Publishing Ltd |isbn=0 85045 163 9 |location=Reading, Berkshire in England |pages=225/226 |language=en}}</ref> In die ''Woordeboek van die Afrikaanse Taal'' (WAT) word die woord ''draaivlerk'' (in die lugvaart) as die “draagvlerk van ’n helikopter, meulvliegtuig, ens.” beskryf.<ref>{{Cite book |last=Schoonees |first=PC |title=Woordeboek van die Afrikaanse Taal Tweede deel D – F |date=1974 |publisher=Die Staatsdrukker |edition=3de |location=Pretoria, Suid-Afrka |pages=198 |language=af |trans-title=The Dictionary of the Afrikaans Language Part 2, D to F}}</ref> Die term “rotorvliegtuig” (''rotorcraft'' in Engels) is ’n alternatiewe naam vir “helikopter” of “meulvliegtuig”. ’n ''Rotorvliegtuig'' is ’n lugvaartuig wat deur rotorblaaie aangedryf word en sy hoofhefkrag van rotorblaaie ontvang.<ref>{{Cite book |last=Wragg |first=David |title=A Dictionary of Aviation |date=1973 |publisher=Osprey Publishing Ltd |isbn=0 85045 163 9 |location=Reading, Berkshire in England |pages=226 |language=en}}</ref> ’n ''Rotorvliegtuig'' word ook omskryf “as ’n lugvaartuig met draaiende blaaie of vlerke wat hefkrag vir vlug genereer”.<ref>{{Cite book |last=Nayler |first=JL |title=Dictionary of Aeronautical Engineering |date=1959 |publisher=George Newnes Ltd |location=London, UK |pages=227 |language=en}}</ref> ’n “Meulvliegtuig” (''gyroplane'' in Engels) word omskryf “as ’n lugvaartuig met ’n rotorblad, of draaivlerk, wat deur die slipstroom vanaf die lugskroef aangedryf word”.<ref>{{Cite book |last=Wragg |first=David |title=A Dictionary of Aviation |date=1973 |publisher=Osprey Publishing Ltd |isbn=0 85045 163 9 |location=Reading, Berkshire in England |pages=147 |language=en}}</ref> Uit die definisies wat hierbo verskaf word, kan daar afgelei word dat die terme ''draaivlerkvliegtuig'' en ''rotorvliegtuig'' sinonieme is. === Outogiro’s, helikopters, amfibiese vliegtuie en vliegtuie wat vir observasie (verkenning) gebruik word === ==== Outogiro’s ==== ’n ''Outogiro'' word omskryf “as ’n lugvaartuig waarvan die voorwaartse aandrywing verkry word deur middel van ’n konvensionele lugskroef wat deur ’n enjin aangedryf word en ontwerp is met ’n horisontaal gemonteerde stelsel van rotorblaaie op ’n as bo die romp, en sodanige rotors word slegs deur die lugkragte aangedryf en is bedoel om die lugvaartuig in die lug te hou”.<ref>{{Cite book |last=Gentle and Chapel |first=Ernest and Charles |title=Aviation & Space Dictionary |date=15 September 1961 |publisher=Aero Publishers, Inc. |edition=4de |location=Los Angeles, California, USA |pages=48 |language=en}}</ref> ==== Helikopters ==== ’n Helikopter staan soms as ’n draaivlerkvliegtuig bekend.<ref>{{Cite book |last=Wragg |first=David |title=A Dictionary of Aviation |date=1973 |publisher=Osprey Publishing Ltd |isbn=0 85045 163 9 |location=Reading, Berkshire in England |pages=153 |language=en}}</ref> ’n Helikopter is ’n lugvaartuig met ’n hoofrotor(s) wat hefkrag verskaf en wat aangedryf word. Die rotor bestaan gewoonlik uit twee, drie of vier lang blaaie wat aan ’n rotorkop geheg is. ’n Stertrotor verskaf rigtingbeheer en ’n stabiliseerder verskaf heistabiliteit.<ref>{{Cite book |last=Nayler |first=JL |title=Dictionary of Aeronautical Engineering |date=1959 |publisher=George Newnes Ltd |location=London, UK |pages=130 |language=en}}</ref> ==== Amfibiese vliegtuie ==== ’n ''Amfibiese vliegtuig'' word omskryf “as ’n vliegtuig wat ontwerp is om van die grond of van water op te styg of daarop te land”.<ref>{{Cite book |last=Gentle and Chapel |first=Ernest and Charles |title=Aviation & Space Dictionary |date=15 September 1961 |publisher=Aero Publishers, Inc. |edition=4de |location=Los Angeles, California, USA |pages=33 |language=en}}</ref> Die Russiese Berriev Be-12- amfibiese vliegtuig is vir die eerste keer tydens die 1961-lugvaartdagverbyvlug by Tushino-lughawe in Moskou vertoon.<ref>{{Cite book |last=Taylor |first=Michael |title=Jane’s Encyclopedia of Aviation |date=1995 |publisher=Crescent Books |isbn=0-517-10316-8 |location=New York in the USA |pages=154 |language=en}}</ref> ==== Vliegtuie wat vir observasie (verkenning) gebruik word ==== Vliegtuie wat vir observasie (verkenning) gebruik word, het die Lockheed U-2 ingesluit.<ref>{{Cite book |last=Wragg |first=David |title=A Dictionary of Aviation |date=1973 |publisher=Osprey Publishing Ltd |isbn=0 85045 163 9 |location=Reading, Berkshire in England |pages=269 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Taylor |first=Michael |title=Jane’s Encyclopedia of Aviation |date=1995 |publisher=Crescent Books |isbn=0-517-10316-8 |location=New York in the USA |pages=605 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Gunston |first=Bill |title=Chronicle of Aviation |date=1992 |publisher=Chronicle Communications Ltd |isbn=1 872031 30 7 |location=London, United Kingdom |pages=546 |language=en}}</ref><gallery mode="packed"> Lêer:Kayaba ka-1.jpg|Kayaba Ka-1-outogiro Lêer:Pitcairn Aircraft Company PA-39 (c-n M-98, s-n BW830, N3908) 1993-08-01 Andre Gerwing Collection ID 028724.jpg|Pitcairn PA-39-outogiro Lêer:Avro 671 Rota I (Cierva C-30A) AN1179012.jpg|Avro Rota-outogiro Lêer:YHC-1B Chinook.jpg|Vertol Aircraft YHC-1B Chinook-helikopter Lêer:PBY-5 Catalina taking off in 1943.jpg|Consolidated Catalina- amfibiese vliegtuig Lêer:20260811 Vadim Zadorozhniy museum - Beriev Be-12 02.jpg|Beriev Be-12- amfibiese vliegtuig Lêer:Article 001, the first U-2.JPG|Die oorspronklike U-2-verkenningsvliegtuig, bekend as die “Artikel” </gallery> == Vliegtuie wat met ’n “X”, “Y” of “Z” aangedui word == Vliegtuie waarvan die status as eksperimenteel, dienstoetsing, beperkte verkryging en verouderd aangedui word, kry die voorvoegsels X (eksperimenteel), Y (dienstoetsing en beperkte verkryging) en Z (verouderd).<ref name=":1" /> “X” is ’n Verenigde State-benoeming vir eksperimentele vliegtuie wat soms as ’n voorvoegsel vir ander tipebenoemings gebruik word; “XC” is byvoorbeeld ’n transportvliegtuigtipe. “X” verwys gewoonlik na ’n vliegtuig wat suiwer eksperimenteel van aard eerder as ’n prototipe is.<ref>{{Cite book |last=Wragg |first=David |title=A Dictionary of Aviation |date=1973 |publisher=Osprey Publishing Ltd |isbn=0 85045 163 9 |location=Reading, Berkshire in England |pages=283 |language=en}}</ref> Die Bell X-14 was ’n eksperimentele vliegtuig wat vertikaal kon opstyg en land en die Bell X-22A was ’n eksperimentele vliegtuig wat kort opstygings, vertikale landings en kort landings uitgevoer het.<ref>{{Cite book |last=Taylor |first=Michael |title=Jane’s Encyclopedia of Aviation |date=1995 |publisher=Crescent Books |isbn=0-517-10316-8 |location=New York in the USA |pages=135 |language=en}}</ref> Boeing het vyf Y1B-9A’s vir evaluering deur die United States Army Air Corps (USAAC) gebou, maar die USAAC het nie produksieweergawes van hierdie tipe bestel nie. Sewe eenhede van die Douglas Y1B-7 is vir evalueringsdoeleindes deur Douglas gebou. Hulle het meeuvlerke, intrekbare onderstelle en oop stuurkajuite gehad.<ref>{{Cite book |last=Taylor |first=Michael |title=Jane’s Encyclopedia of Aviation |date=1995 |publisher=Crescent Books |isbn=0-517-10316-8 |location=New York in the USA |pages=172 and 336 |language=en}}</ref> Vir ’n beskrywing van hoe die vlerk of vlerke van ’n vliegtuig kan lyk en verskillende tipes vlerke (insluitende ’n meeuvlerk) sien “[[Vlerkkonfigurasie]] “.<gallery mode="packed"> Lêer:Bell X-14 colour ground.jpg|Bell X-14 Lêer:Bell X-22 ducted fan.jpg|Bell X-22 Lêer:Boeing Y1B-9A and P-26 in flight (060421-F-1234P-043) (tight crop, contrast stretch).jpg|Die Boeing Y1B-9A is die groot vliegtuig. Lêer:Douglas Y1B-7 on the ground.jpg|Douglas Y1B-7 </gallery> == 1975-groepering van militêre vliegtuie == In ''Military Aircraft of the World'' word daar tussen vastevlerk- en draaivlerkvliegtuie onderskei.<ref>{{Cite book |last=Taylor and Swanborough |first=John and Gordon |title=Military Aircraft of the World |date=1975 |publisher=Ian Allan Ltd |isbn=0 7110 0649 0-102/74 |edition=3de |location=Shepperton, Surrey in the United Kingdom |pages=4 to 157 |language=en}}</ref> === Vastevlerkvliegtuie === Vastevlerkvliegtuie bestaan uit: * Aanvalsvliegtuie (grondaanvalsvliegtuie ingesluit) * Bomwerpers: ’n [[Bomwerper]] kan ’n langafstandvliegtuig, strategiese vliegtuig of verkenningsbomwerper wees en die term ''bomwerper'' sluit ligte en medium bomwerpers en taktiese bomwerpers in. * Elektronieseteenmaatreël-vliegtuie (''electronic countermeasures aircraft'') * Gevegvliegtuie (''combat aircraft'') * Maritieme patrolliebomwerpers en patrollievliegtuie * Observasievliegtuie * Onderskeppingsvliegtuie * Ondersteuningsvliegtuie * Opleidingsvliegtuie * Teenduikbootvliegtuie (aanvalsvliegtuie, verkenningsvliegtuie en vliegbote ingesluit) * Teeninsurgensievliegtuie (aanvalsvliegtuie ingesluit) * Tenkers (vir lugherbunkering met brandstof gebruik) * Transportvliegtuie (kort-, medium- en langafstandvliegtuie ingesluit; swaar, taktiese en strategiese vliegtuie ingesluit; troepedraers, vragvliegtuie, utiliteitstransportvliegtuie en vloottransportvliegtuie ingesluit) * Veeldoel- taktiese vliegtuie * Vegter-bomwerpers (langafstand-, multimissie- en taktiese vliegtuie ingesluit) * Vegvliegtuie: ’n [[Vegvliegtuig]] kan ’n aanvals-, aldoel-, alweer-, multi-/veelrol-, liggewig- of grondaanvalsvliegtuig of langafstand-onderskeppingsvegvliegtuig, multimissievegvliegtuig of lugoorheersingsvegvliegtuig (''air superiority fighter'') wees en die term ''vegvliegtuig'' sluit taktiese aanvalsvliegtuie, veeldoelvegvliegtuie en verkenningsvliegtuie in. * Verdedigingsevaluasievliegtuie * Verkenningsvliegtuie (elektroniese, fotografiese en maritieme verkenningsvliegtuie asook strategiese vliegtuie ingesluit) * Vliegtuie met kanonne/masjiengewere (''gunships'') * Vliegtuie wat byderhandse steun aan grondmagte verskaf (''close support aircraft'') * Vliegtuie wat vir vroeë waarskuwing en die beheer van vliegtuie gebruik word <gallery mode="packed"> Lêer:1091 1994-05-10 FAWK 187 her 72dpi.jpg|Ligte aanvalsvliegtuig (Atlas Impala Mk II van die SALM) Lêer:850084 2002-09-18 FAWK 222 her shd25 600x364.jpg|Bomwerper (Rockwell B-1B van die VSA) Lêer:Prowler Final Flight division flight (cropped).jpg|Elektronieseteenmaatreël-vliegtuig (Grumman EA-6B Prowler) Lêer:ZA471 AJ-K 2000-09-04 FAWK 887 spot lr 1200x729.jpg|Gevegvliegtuig (multirolvliegtuig) (Tornado Britse Koninklike Lugmag) Lêer:1982-10 Shackleton 1717 c.jpg|Maritieme patrollievliegtuig (Avro Shackleton van die SALM) Lêer:56 1995-10-00 FAWK 502 her2 600x364.jpg|Multirolvegvliegtuig (Su-30 van Rusland) Lêer:Grumman OV-1D Mohawk (G-134), USA - Army AN1188459.jpg|Observasievliegtuig (Grumman OV-1 Mohawk) Lêer:North American F-100D-15-NA (SN 54-2281) in flight 060922-F-1234S-011.jpg|Onderskeppingsvliegtuig (North American F-100D Super Sabre) Lêer:Sepecat Jaguar GR1, Royal Air Force AN0141694.jpg|Ondersteuningsvliegtuig (ligte, taktiese ondersteuning) (SEPECAT Jaguar) Lêer:510 1995-10-00 FAWK 465 shd25 her 600x364.jpg|Opleidingsvliegtuig (Franse Mirage 2000B) Lêer:XV258 1995-10-00 FAWK 509 shd25 her3 600x364.jpg|Teenduikbootoorlogvoering (Nimrod) Lêer:Rockwell OV-10A Bronco of VAL-4 at an airfield in Vietnam, in late 1969.jpg|Teeninsurgensievliegtuig (North American OV-10 Bronco) Lêer:580062 2000-08-31 FAWK 198 spot LR 800x486.jpg|Tenker (KC-135R van die VSA) Lêer:7twid 2000-08-00 FAWK 179 spot LR file 800x486.jpg|Transportvliegtuig (strategiese vliegtuig) (Ilyushin Il-76 van Algerië) Lêer:Ca01 2000-08-31 FAWK 190 LR 800x486.jpg|Transportvliegtuig (om personeel te vervoer) (Airbus A310 van België) Lêer:Étendard Mérignac.jpg|Vegter-bomwerper (Dassault Etendard IV-M) Lêer:Fa107 2000-08-00 FAWK 185 spot cr 600x364.jpg|Vegvliegtuig (Belgiese F-16) Lêer:Blackhawk in Flight.jpg|Verkenningsvliegtuig (Lockheed SR-71 Blackbird) Lêer:AC-119G of 17th SOS over Tan Son Nhut Air Base 1969.jpg|Vliegtuig met kanonne/masjiengewere (Fairchild AC-119) Lêer:ZH04 1995-10-02 FAWK 429 shd25 her 1008x612.jpg|Vliegtuig wat vir vroeë waarskuwing en bevel en beheer gebruik word (Boeing E-3) </gallery> === Draaivlerkvliegtuie === Draaivlerkvliegtuie bestaan uit: * Aanvalshelikopters * Aanvalstransporthelikopters * Aldoelhelikopters * Helikopters met wapens * Helikopters wat swaar vragte kan vervoer * Missielverdedigingshelikopters * Ondersteuningshelikopters * Reddingshelikopters * Taktiese transporthelikopters * Teenduikboothelikopters * Teentenkhelikopters * Troepetransporthelikopters * Utiliteitshelikopters * Veeldoelhelikopters * Verkenningshelikopters <gallery mode="packed"> Lêer:2034 2014-09-19 FASK 5279b shd50 800x533.jpg|Aanvalshelikopter met bewapening (Mil Mi-24A) Lêer:Sikorsky HH-53C Super Jolly Green Giant (S-65A), USA - Air Force AN1705197.jpg|Aanvalstransport-helikopter (Sikorsky S-65A) Lêer:633 1980-07-15 FADN 740 ELshd 800x486.jpg|Aldoel-helikopter, lig (Alouette III) Lêer:136 1980-07-15 Dbn 187 800x486.jpg|Taktiese transporthelikopter, medium (Aerospatiale SA330 Puma) Lêer:UH-1 helicopter armed with SS.11 (in colour).jpg|Teentenkhelikopter (UH-1B Huey met AGM-22 ATGM’e) Lêer:Zuboi 2006-09-20 FAYP 184 LR 800x533.jpg|Teentenkhelikopter (Super Hind Mk III-opgradering van die Mil Mi-24) Lêer:308 1977-10-05 FALA 738 spot LR lias 800x486.jpg|Transporthelikopter (Aerospatiale SA321L Super Frelon) Lêer:120404-A-OC416-061 (7051323037).jpg|Utiliteitshelikopter (Bell UH-1 Iroquois) Lêer:15 2010-08-14 FASK 0099 ELshd 800x533.jpg|Veeldoelhelikopter, lig (Sud Aviation SE3130 Alouette II) </gallery> == Moderne indeling van militêre vliegtuie == Moderne militêre vliegtuie word in vastevlerk- en draaivlerkvliegtuie verdeel. === Vastevlerk- militêre vliegtuie === In die moderne era word vastevlerk- militêre vliegtuie volgens hulle missie in die volgende tipes verdeel, naamlik vegvliegtuie, aanvalsvliegtuie, bomwerpers, multirolvliegtuie, transportvliegtuie, tenkers, patrollievliegtuie, ISR-vliegtuie (vliegtuie wat vir verkenning, intelligensie en waarneming gebruik word), AEW&C-vliegtuie (vliegtuie wat vir vroeë waarskuwing en beheer gebruik word), EW-vliegtuie (vliegtuie wat vir elektroniese oorlogvoering gebruik word), opleidingsvliegtuie en onbemande vliegtuie.<ref>{{Cite web|url=https://aerocorner.com/blog/types-of-military-planes/|title=The Different Types of Military Planes In Service Today|date=25 Augustus 2026|website=AeroCorner|access-date=29 September 2026}}</ref><gallery mode="packed"> Lêer:AC-130 (5872).jpg|Aanvalsvliegtuig (AC-130J Ghostrider) Lêer:Northrop Grumman B-2A Spirit - United States Air Force - 89-0129 Spirit of Georgia (48688941522).jpg|Bomwerper (Northrop Grumman B-2 Spirit) Lêer:EA-18G VX-31 over Ridgecrest CA 2009.jpg|Elektroniese oorlogvoering (Boeing EA-18G Growler) Lêer:P-8A Poseidon Executes Training Flight (9341119).jpg|Maritieme patrollievliegtuig (P-8 Poseidon) Lêer:U S Air Force F-35As and French Rafales perform formation flight over France (6650328).jpg|Multirolvliegtuig (Rafale) Lêer:MQ-9 Reaper UAV (cropped).jpg|Onbemande vliegtuig (General Atomics MQ-9 Reaper) Lêer:Texan (53097721693).jpg|Opleidingsvliegtuig (Beechcraft T-6 Texan II) Lêer:Boeing KC-46 F-869-903 (21596275084).jpg|Tenker (Boeing KC-46 Pegasus) Lêer:RAF conducts cargo drop during RED FLAG-Alaska 26-2 (9747621).jpg|Transportvliegtuig (Airbus A400M Atlas) Lêer:154th Wing Hawaii Air National Guard F-22 Raptor during the RIMPAC 2018.jpg|Vegvliegtuig (Lockheed Martin F-22 Raptor) Lêer:Flickr - DVIDSHUB - Operation Enduring Freedom Rivet Joint air refueling (Image 1 of 12).jpg|Verkenningsvliegtuig (ISR-vliegtuig) (Boeing RC-135 Rivet Joint) Lêer:2012.10.31 공군 Max Thunder 훈련 Republic of Korea Air Force (8147193429).jpg|Vliegtuig wat vir vroeë waarskuwing en beheer gebruik word (Boeing AEW & C) </gallery> === Draaivlerk- militêre vliegtuie === Draaivlerk- militêre vliegtuie word in aanvals-, transport-, observasie-, utiliteits-, maritieme, multirol-, soek-en-reddings- en opleidingshelikopters verdeel.<ref>{{Cite web|url=https://aerocorner.com/blog/types-of-military-helicopters/|title=The 8 Types of Military Helicopters|date=2 Junie 2023|website=AeroCorner|access-date=29 September 2026}}</ref><gallery mode="packed"> Lêer:AH-64 Apache (466464989).jpg|Aanvalshelikopter (Sikorsky AH-64 Apache) Lêer:Sikorsky MH-60R Seahawk helicopter of Indian Navy.jpg|Maritieme helikopter (Sikorsky MH-60R Seahawk) Lêer:CV-22 Osprey conducts emergency landing training (6398156).jpg|Multirolhelikopter (Bell-Boeing V-22 Osprey) Lêer:MH-6 demonstration in Tampa, Florida, May 2022.jpg|Observasiehelikopter (MD Helicopters MH-6 Little Bird) Lêer:UH-72 Lakota2.jpg|Opleidingshelikopter (Airbus Helicopters UH-72 Lakota) Lêer:Aérospatiale SA 366 G1 MH-65D Dolphin (USCG BuNo 6506, cn 6050) (1-8-2026).jpg|Soek-en-reddingshelikopter (Aerospatiale MH-65 Dolphin) Lêer:A U.S. Marine Corps CH-53 Super Stallion helicopter assigned to Marine Medium Tiltrotor Squadron (VMM) 265 takes off from the amphibious assault ship USS Bonhomme Richard (LHD 6) in the East China Sea March 10 140310-N-LM312-095.jpg|Transporthelikopter (Sikorsky CH-53E Super Stallion) Lêer:Kalundborg port operation for DEFENDER 24 (8368476).jpg|Utiliteitshelikopter (Sikorsky UH-60 Black Hawk) </gallery> == Merke op militêre vliegtuie == Daar kan verskillende merke op militêre vliegtuie wees. Dit kan bestaan uit: * Neuskuns (informele kuns of ’n vliegtuignaam) * Reddingsmerke (wys toegangs- of noodreddingspunte) * Eenheidonderskeidingsmerke (amptelik goedgekeurde heraldiese wapen of ander merke wat ’n eenheid identifiseer) * ’n Reeksnommer (identifiseer die vliegtuig; dit is een van die [[Nommers in lugvaart gebruik|nommers]] wat in die lugvaart gebruik word) * Operasionele merke (teken missies, oorwinnings of teikens aan) * Onderskeidende nasionale kleure en merke (kleure van die nasionale vlag van ’n land en vliegtuigkentekens waarvolgens ’n bepaalde [[lugmag]] se vliegtuie herken en onderskei kan word) [[Lêer:225 1987-10-05 Hspt 217 crop dust LR lias 800x486.jpg|duimnael|Merke op Mirage F1AZ reeksnommer 225]] ’n Dassault Mirage F1AZ van die Suid-Afrikaanse Lugmag word in die meegaande foto uitgebeeld. Die vliegtuig het die reeksnommer 225 en toon tipiese merke wat op ’n militêre vliegtuig verskyn. Van links na regs is daar die eenheidonderskeidingsmerk (op die stertvin, die wapen van 1 Eskader). Die reeksnommer is op die agterste deel van die romp. Die nasionale kenteken (die Springbokkasteel) is op die buitenste deel van die enjinluginlaat. Die reddingsmerk is agter die stuurkajuit. Die naam van die vliegtuig, naamlik “Mirage F1AZ”, is onder die stuurkajuit. Die datum van die foto is 5 Oktober 1987. === Neuskuns === Kuns op ’n militêre vliegtuig hoef nie noodwendig direk op die neus van ’n vliegtuig te wees nie. Dit kan ook agter die stuurkajuit wees. Sien byvoorbeeld die kuns op die bomwerper met die naam ''Hard Rain''.<gallery mode="packed"> Lêer:850084 2002-09-18 FAWK 219 her shd25 1008x612.jpg|Rockwell B1B-bomwerper met die naam ''Hard Rain'' Lêer:638023 1995-10-00 FAWK 443 shd25 her 600x364.jpg|Boeing KC-135R Stratotanker met "Wabash Cannonball" </gallery> === Reddingsmerke === Reddingspunte is op verskillende plekke op verskillende vliegtuie; daarom is die reddingsmerke ook op verskillende plekke.<gallery mode="packed"> Lêer:234 1989-07-23 FABL 403 her shd25 her cr 800x486.jpg|Mirage F1AZ met reddingspuntbewoording Lêer:ZA399 AJ-C 2000-09-04 FAWK 871 spot 800x486.jpg|Pylreddingsmerk op Tornado </gallery> === Eenheidonderskeidingsmerke === Merke en titels op ’n vliegtuig kan verskillende eenhede identifiseer. Die merke en titels van verskillende eenhede word in twee foto’s van die Verenigde State Lugmag Boeing KC-135R met die reeksnommer 63-8023 uitgebeeld. Eenheidonderskeidingsmerke kan ook die vorm van unieke kleure en kodeletters of eenheidswapens aanneem. Vir laasgenoemde word die merke deur middel van ’n Tornado van die Britse Koninklike Lugmag en ’n Mirage F1AZ van die Suid-Afrikaanse Lugmag (SALM) geïllustreer.<gallery mode="packed"> Lêer:638023 1995-10-00 FAWK 449 shd25 cr her 600x364.jpg|Verenigde State Lugmag Boeing KC-135R van die 100ste Lugherbunkeringsvleuel Lêer:638023 1995-10-00 FAWK 450 cr shd25 her4 600x364.jpg|Verenigde State Lugmag Boeing KC-135R van die Verenigde State Lugmagte in Europa Lêer:ZA399 AJ-C 2000-09-04 FAWK 882 spot 800x486.jpg|Britse Koninklike LugmagTornado Lêer:234 1989-07-23 FABL 401 her shd25 her 800x486.jpg|Suid-Afrikaanse Lugmag Mirage F1AZ </gallery> === Operasionele merke === Operasionele merke kan in die vorm van missie- of teikenmerke wees. Die getal missies wat ’n Fighting Falcon van die Verenigde State Lugmag onderneem het, word op die vliegtuig aangedui. Twee interessante SALM-vliegtuie is die Mirage F1CZ’s wat MiG 21’s tydens die Grensoorlog neergeskiet het. Hierdie vliegtuie is met klein Angolese Lugmag- nasionale kentekens aan die linkerkant onder die stuurkajuit gemerk. Die een vegvliegtuig het die nommer 213 en die ander het die nommer 203 gehad. Die Mirage F1CZ met die reeksnommer 203 is die een ten opsigte waarvan daar aangedui is dat die een MiG 21 onherstelbaar beskadig is, maar volgens inligting wat in ''The MiG Diaries'' verstrek word, is die betrokke MiG nie onherstelbaar beskadig nie en het die MiG met skade maar veilig geland. Die vlieënier is wel in die skietproses beseer.<ref>{{Cite book |last=Sarria and Reid |first=Eduardo and Lionel |title=The MiG Diaries |date=2023 |publisher=Burnet Media |isbn=9781990956546 |pages=60 to 71 |language=en}}</ref><gallery mode="packed"> Lêer:910339 2000-09-04 FAWK 890 spot lr crop 1008x612.jpg|Getal missies op Verenigde State Lugmag F-16C Lêer:203 1993-05-15 AFB Skop 1 crop resize.jpg|Teikenmerk op SALM-Mirage F1CZ </gallery> === Nasionale kleure en merke === Nasionale kleure en merke waarvolgens die vliegtuie van verskillende lande van mekaar onderskei kan word, kan uit vlagkleure en unieke kentekens bestaan. Die kleure en merke van die Suid-Afrikaanse Lugmag word as voorbeelde gebruik. Vliegtuigkentekens kan verskillende vorms hê. Vier verskillende SALM- nasionale kentekens word in hierdie gedeelte as voorbeelde gebruik. ==== Nasionale vlag ==== Suid-Afrika het op 31 Mei 1928 ’n [[nasionale vlag]] met die kleure oranje, wit en blou bekendgestel, en die Suid-Afrikaanse Lugmag het ’n kenteken en rigtingsroermerke aanvaar wat uit dieselfde kleure bestaan het. ’n Nuwe nasionale vlag is op 27 April 1994 bekendgestel en het kort daarna die oranje, wit en blou rigtingsroerstroke op SALM-vliegtuie begin vervang.<gallery mode="packed"> Lêer:DH-9 2004-01-02 Sax 141 LR 800x600.jpg|Oranje, wit en blou rigtingsroermerke Lêer:DeHavil DH9 2004-01-02 Sax 143 cr LR 800x600.jpg|Tipe D- nasionale kenteken Lêer:1210 2005-05-21 FAPB202 800x533.jpg|Nuwe nasionale vlag 21 Mei 2005 op Atlas Oryx 1210 </gallery> ==== Nasionale kentekens ==== In 1950 is die Springbok- sirkelvormige nasionale kenteken bekendgestel. Twee van die Suid-Afrikaanse Lugmag se vorige onderskeidingstekens was in die vorm van ’n kasteel, naamlik die Springbokkasteel en die Arendkasteel. Daar is op 4 Februarie 1957 besluit dat die planaansig van die kasteel in Kaapstad die nuwe nasionale kenteken van die Suid-Afrikaanse Lugmag sal wees. Die Arendkasteel- nasionale kenteken is in 1993 in gebruik geneem. Die huidige onderskeidingsteken is ’n sirkelvormige negepunt-ster-kenteken. Die bekendstellingsdatum van hierdie kenteken was 29 April 2003.<gallery mode="packed"> Lêer:6498 2003-02-09 041 LR 800x600.jpg|Die sirkelvormige Springbok- nasionale kenteken Lêer:203 2005-09-17 FASK 075 LR 800x533.jpg|Die Springbokkasteel- nasionale kenteken Lêer:6892 1994-04-21 FAJS 345 her 72dpi.jpg|Die Arendkasteel- nasionale kenteken Lêer:3005 2004-09-21 AAD FAWK 084 crop LR 800x531.jpg|Die negepunt-ster- nasionale kenteken </gallery> == Die kamoeflering van militêre vliegtuie == Daar word dikwels van [[Kamoeflering in lugvaart|kamoeflering]] by militêre vliegtuie gebruik gemaak. ''Kamoeflering'' word omskryf as “die vermomming of verberging, of die kuns en aktiwiteit van vermomming of verberging, van persone, areas, toerusting of installasies om die vyand te mislei of weg te keer; die materiaal wat vir hierdie doel gebruik word”.<ref>{{Cite book |last=Gentle and Chapel |first=Ernest and Charles |title=Aviation & Space Dictionary |date=15 September 1961 |publisher=Aero Publishers, Inc. |edition=4de |location=Los Angeles, California, USA |pages=71 |language=en}}</ref> === Verskillende soorte kamoefleerskemas === Vliegtuie van die Suid-Afrikaanse Lugmag word gebruik om verskillende kamoefleerskemas uit te beeld.<gallery mode="packed"> Lêer:979 1989-05-06 AFB Skop 1 crop dust kleiner1.jpg|Kamoefleerskema op stert, romp en vlerk Lêer:6905 FAWK 600 resize crop res.jpg|Kamoefleerskema van donkergroen, aardbruin en blou Lêer:4013 2006-09-21 FAYP 196 720x480.jpg|Kamoefleerskema in verskeie kleure Lêer:6885 1992-12-10 CFS Dun 354 her 72dpi.jpg|Laesigskema met kleure in meer as een skakering Lêer:847 1992-09-19 Piet 327a crop dust 800x486.jpg|Laesigskema met die grys in een skakering Lêer:842 1992-09-19 Piet 318 crop dust LR 800x486.jpg|Laesigskema met twee skakerings van grys Lêer:837 1990-10-05 Hspt 056a crop dust file 800x486.jpg|Laesigskema met kleure in drie skakerings Lêer:251 2005-10-08 FALO 502 crop LR 800x533.jpg|Laesigskema met twee skakerings van grys op die boonste oppervlakke </gallery> == Aantekeninge == Die gedeelte oor die Suid-Afrikaanse Lugmag se kleure en merke (asook die fotobybyskrifte in daardie deel) onder “Nasionale kleure en merke” is gegrond op ’n artikel wat in die ''SA Flyer'' gepubliseer is.<ref>{{Cite journal |last=Becker |first=Dave |date=September 2003 |title=The evolution of the SAAF’s National Insignia |journal=SA Flyer}}</ref> Die beskrywing van een kamoefleerskema as donkergroen, aardbruin en blou is ’n algemene beskrywing – die kleure is nie gestandaardiseerde kleurbenamings nie. == Verwysings == 0fmp3p4f7w0q4vdv8imns76y85na2nn 0 470067 2976442 2974802 2026-10-07T12:18:02Z Rooiratel 90342 Interne skakel 2976442 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Gummo Marx, Tonight Show.jpg|duimnael]] '''Milton "Gummo" Marx''' ([[23 Oktober]] [[1892]] – [[21 April]] [[1977]]) was 'n Amerikaanse vaudeville-kunstenaar, teateragent en sakeman. Hy was die vierde van die vyf [[Marx-broers]]. Hy is in Manhattan gebore en het saam met sy broers op die vaudeville-kring opgetree; hy het die groep verlaat toe hy in 1918, tydens die [[Eerste Wêreldoorlog]], vir militêre diens in die [[Amerikaanse Leër|Amerikaanse leër]] opgeroep is, en is deur sy broer [[Zeppo Marx|Zeppo]] vervang. Hy het geen begeerte na 'n loopbaan as akteur gehad nie, het nooit in enige van sy broers se rolprente verskyn nie en het 'n suksesvolle sakeman geword. == Eksterne skakels == * {{IMDb|1221274|Gummo Marx}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Marx, Gummo}} [[Kategorie:Amerikaanse Jode]] [[Kategorie:Amerikaanse komediante]] [[Kategorie:Amerikaanse uitvinders]] [[Kategorie:Geboortes in 1892]] [[Kategorie:Sterftes in 1977]] [[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 20ste eeu]] k6ecs5tom2q25be7mu269v706ses0f8 0 470079 2976443 2974948 2026-10-07T12:21:06Z Rooiratel 90342 2976443 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | image = Tomopterna tandyi02.jpg | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 15 November 2021">{{cite iucn |author=IUCN SSC Amphibian Specialist Group |date=2013 |title=''Tomopterna tandyi'' |volume=2013 |article-number=e.T58780A3074393 |doi=10.2305/IUCN.UK.2013-2.RLTS.T58780A3074393.en |access-date=15 November 2021}}</ref> | taxon = Tomopterna tandyi | authority = [[Alan Channing|Channing]] en Bogart, 1996<ref name="Channing and Bogart 1996"/> | synonyms_ref = <ref name=Frost/> }} '''Tandy se sandpadda''' (''Tomopterna tandyi'') is 'n [[Padda|paddaspesie]] in die familie Pyxicephalidae. Dit word aangetref in Suid-Afrika, Botswana, Namibië en suidwestelike Angola, en in die binnelandse Tanzanië en Kenia. Dit kom waarskynlik meer algemeen voor binne en tussen hierdie twee afgesonderde gebiede.<ref name="iucn status 15 November 2021" /><ref name=Frost/> Die spesifieke naam ''tandyi'' vereer Robert Mills Tandy, 'n Amerikaanse bioloog, herpetoloog en fotograaf<ref name="Beolens et al. 2013"/> en die versamelaar van die tipemateriaal.<ref name="Channing and Bogart 1996"/> == Sistematiek == Hierdie spesie is 'n [[Poliploïdie|tetraploïed]] wat waarskynlik ontstaan het as 'n [[hibried]] tussen ''Tomopterna cryptotis'' en ''[[Tomopterna delalandii]]''. Dit is nie moontlik om dit morfologies van hierdie twee spesies te onderskei nie, en baie verspreidingsrekords onderskei nie tussen ''T. tandyi'' en ''T. cryptotis'' nie.<ref name="iucn status 15 November 2021" /><ref name=Frost/> == Beskrywing == Die [[holotipe]], 'n volwasse [[mannetjie]], meet 38 mm in snoet-vent lengte. Die timpanum is sigbaar. Die vingers het geen webbe nie, terwyl die tone gedeeltelik geweb is. Die rug het kolle grys of [[olyfkleurig]] op 'n ligter agtergrond. Die dorsale vratte is [[rooibruin]] met swart merke. Baie individue het 'n donker interokulêre balk.<ref name="Channing and Bogart 1996"/> Die manlike advertensieroep is 'n reeks aanhoudend herhaalde note. Die oproeptempo is ongeveer 7–8 note per sekonde en die beklemtoonde frekwensie ongeveer 2700–2800 Hz. Die roep is anders as dié van ''[[Gestreepte sandpadda|T. delalandii]]'' en ''T. cryptotis''.<ref name="Channing and Bogart 1996"/> == Habitat en oorlewing == Tandy se sandpadda kom voor in droë savanne, bosveld en grasveld laer as 1&nbsp;800 meter bo seevlak. Dit kan dikwels in landbougebiede gevind word en word geassosieer met los sanderige grond waar panne vorm. Teling vind plaas in kortstondige vlak water, slote, strome en damme, nadat individue aan die begin van die reënseisoen uit hul gate te voorskyn kom. Die eiers word in poele neergelê wat deur reënval gevorm word, en die paddavissies ontwikkel hierin.<ref name="African Amphibians"/> Dit is 'n aanpasbare spesie wat plaaslik algemeen in dele van sy verspreidingsgebied voorkom. Dit is onwaarskynlik dat dit meer as gelokaliseerde bedreigings in die gesig staar. Dit kom waarskynlik in baie beskermde gebiede voor.<ref name="iucn status 15 November 2021" /> == Verwysings == {{Verwysings|30em|refs= <ref name="African Amphibians">{{cite web |url=http://africanamphibians.myspecies.info/taxonomy/term/1700 |title=''Tomopterna tandyi'' Channing and Bogart, 1996 |author= |year= |work=African Amphibians |access-date=14 January 2019}}</ref> <ref name="Beolens et al. 2013">{{cite book |last1 = Beolens | first1 = Bo | last2 = Watkins | first2 = Michael | last3 = Grayson | first3 = Michael |name-list-style=amp |title=The Eponym Dictionary of Amphibians |url=https://books.google.com/books?id=QJY3BAAAQBAJ&pg=PA211 |date=2013 |publisher=Pelagic Publishing |isbn=978-1-907807-42-8 |page=211}}</ref> <ref name="Channing and Bogart 1996">{{cite journal |last1=Channing |first1=A. |last2=Bogart |first2=J. P. |name-list-style=amp |title=Description of a tetraploid ''Tomopterna'' (Anura: Ranidae) from South Africa |journal=South African Journal of Zoology |date=1996 |volume=31 |issue=2 |pages=80–85 |url=https://www.ajol.info/index.php/az/article/view/154391 }}</ref> <ref name=Frost>{{cite web |url=http://research.amnh.org/vz/herpetology/amphibia/Amphibia/Anura/Pyxicephalidae/Cacosterninae/Tomopterna/Tomopterna-tandyi |title=''Tomopterna tandyi'' Channing and Bogart, 1996 |author=Frost, Darrel R. |year=2019 |work=Amphibian Species of the World: an Online Reference. Version 6.0 |publisher=American Museum of Natural History |access-date=14 January 2019}}</ref> }} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:IUBN Rooilys veilige spesies]] [[Kategorie:Paddas]] adzc39cnzyp30q6irjpjsdric3lo3xr 0 470083 2976452 2975128 2026-10-07T12:24:50Z Rooiratel 90342 2976452 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Transvaal flat gecko (Afroedura transvaalica).jpg|duimnael|''A. transvaalica'', die Limpopo-dwerggeitjie]] '''Dwerggeitjies''' (''Afroedura'') is 'n genus van geitjies in die familie ''Gekkonidae'' met ongeveer 34 spesies In Suid-Afrika kom die volgende spesies voor:<ref>[https://www.wildvernac.org/vernac-names-of-wildlife/reptile-names Phaka, F.M., Hugé, J., Razhuanzwo, F., Vanhove, M.P.M. & Du Preez, L.H. 2025. Naming South African frogs and reptiles in nine Indigenous languages. African Journal of Herpetology, 1–18. doi: 10.1080/21564574.2024.2441663 ]</ref> #''[[Afroedura africana]]'' #''[[Afroedura amatolica]]'' Hewitt, 1925 -- [[Amatola-rotsgeitjie]] #''[[Afroedura broadleyi]]'' Jacobsen, Kuhn, Jackman & Bauer, 2014 -- [[Soutpansberg-rotsgeitjie]] #''[[Afroedura granitica]]'' Jacobsen, Kuhn, Jackman & Bauer, 2014 -- [[Granietrotsgeitjie]] #''[[Afroedura haackei]]'' Onderstall, 1984 -- [[Nelspruit-rotsgeitjie]] #''[[Afroedura halli]]'' Hewitt, 1935 -- [[Oos-Kaap-dwerggeitjie]] #''[[Afroedura hawequensis]]'' Mouston & Mostet, 1985-- [[Kaapse rotsgeitjie]] #''[[Afroedura karroica]]'' Hewitt, 1925 -- [[Karoo-dwerggeitjie]] #''[[Afroedura langi]]'' Fitzsimons, 1930 -- [[Lang se dweggeitjie]] #''[[Afroedura leoloensis]]'' Jacobsen, Kuhn, Jackman & Bauer, 2014 -- [[Leolo-rotsgeitjie]] #''[[Afroedura major]]'' Onderstall, 1984 -- [[Swazi-dwerggeitjie]] #''[[Afroedura maripi]]'' Jacobsen, Kuhn, Jackman & Bauer, 2014 -- [[Mariepskop-rotsgeitjie]] #''[[Afroedura marleyi]]'' Fitzsimons, 1930 -- [[Marley se dwerggeitjie]] #''[[Afroedura multiporis]]'' Hewitt, 1925 -- [[Woudbos-dwerggeitjie]] #''[[Afroedura namaquensis]]'' Fitzsimons, 1938 -- [[Namakwa-dwerggeitjie]] #''[[Afroedura nivaria]]'' Boulenger, 1894 -- [[Drakensberg-rotsgeitjie]] #''[[Afroedura pienaari]]'' Jacobsen, Kuhn, Jackman & Bauer, 2014 -- [[Pienaar se rotsgeitjie]] #''[[Afroedura pondolea]]'' Hewitt, 1925 -- [[Pondo-dwerggeitjie]] #''[[Afroedura pongola]]'' Jacobsen, Kuhn, Jackman & Bauer, 2014 -- [[Pongola-rotsgeitjie]] #''[[Afroedura rondavelica]]'' Jacobsen, Kuhn, Jackman & Bauer, 2014 -- [[Blyderivierdwerggeitjie]] #''[[Afroedura rupestris]]'' Jacobsen, Kuhn, Jackman & Bauer, 2014 -- [[Abel Erasmus-dwerggeitjie]] #''[[Afroedura tembulica]]'' Hewitt, 1926 -- [[Temboe-rotsgeitjie]] #''[[Afroedura transvaalica]]'' Hewitt, 1925 -- [[Limpopo-dwerggeitjie]] #''[[Afroedura waterbergensis]]'' Jacobsen, Kuhn, Jackman & Bauer, 2014 -- [[Waterberg-rotsgeitjie]] ==Galery== <gallery mode="packed"> Lêer:Hawequa Flat Gecko imported from iNaturalist photo 210612437 on 9 January 2023.jpg |''A. hawequensis'' Lêer:Multipored Rock Gecko, Capricorn District Municipality, South Africa imported from iNaturalist photo 624497719.jpg|''A. multiporis'' naby [[Haenertsburg]]<!-- Magoebaskloof -->, Limpopo Lêer:Multipored Rock Gecko, Capricorn District Municipality, South Africa imported from iNaturalist photo 624497733.jpg|''A. multiporis''; poot </gallery> ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Akkedisse]] tgahu06dqm1893jei65mtys8egiawza 2976456 2976452 2026-10-07T12:31:16Z Rooiratel 90342 Kantbalk 2976456 wikitext text/x-wiki {{Outomatiese taksoboks | name = ''Afroedura'' | image = Transvaal flat gecko (Afroedura transvaalica).jpg | image_caption = ''A. transvaalica'', die Limpopo-dwerggeitjie | taxon = Afroedura | authority = [[Arthur Loveridge|Loveridge]], 1944<ref>"''Afroedura'' ". ''Dahms Tierleben''. www.dahmstierleben.de/systematik/Reptilien/Squamata/Gekkota/Gekkonidae.</ref> | subdivision_ranks = Spesies | subdivision = 34, [[#Taksonomie|sien teks]]. }} '''Dwerggeitjies''' (''Afroedura'') is 'n genus van geitjies in die familie ''Gekkonidae'' met ongeveer 34 spesies == Taksonomie == In Suid-Afrika kom die volgende spesies voor:<ref>[https://www.wildvernac.org/vernac-names-of-wildlife/reptile-names Phaka, F.M., Hugé, J., Razhuanzwo, F., Vanhove, M.P.M. & Du Preez, L.H. 2025. Naming South African frogs and reptiles in nine Indigenous languages. African Journal of Herpetology, 1–18. doi: 10.1080/21564574.2024.2441663 ]</ref> #''[[Afroedura africana]]'' #''[[Afroedura amatolica]]'' Hewitt, 1925 -- [[Amatola-rotsgeitjie]] #''[[Afroedura broadleyi]]'' Jacobsen, Kuhn, Jackman & Bauer, 2014 -- [[Soutpansberg-rotsgeitjie]] #''[[Afroedura granitica]]'' Jacobsen, Kuhn, Jackman & Bauer, 2014 -- [[Granietrotsgeitjie]] #''[[Afroedura haackei]]'' Onderstall, 1984 -- [[Nelspruit-rotsgeitjie]] #''[[Afroedura halli]]'' Hewitt, 1935 -- [[Oos-Kaap-dwerggeitjie]] #''[[Afroedura hawequensis]]'' Mouston & Mostet, 1985-- [[Kaapse rotsgeitjie]] #''[[Afroedura karroica]]'' Hewitt, 1925 -- [[Karoo-dwerggeitjie]] #''[[Afroedura langi]]'' Fitzsimons, 1930 -- [[Lang se dweggeitjie]] #''[[Afroedura leoloensis]]'' Jacobsen, Kuhn, Jackman & Bauer, 2014 -- [[Leolo-rotsgeitjie]] #''[[Afroedura major]]'' Onderstall, 1984 -- [[Swazi-dwerggeitjie]] #''[[Afroedura maripi]]'' Jacobsen, Kuhn, Jackman & Bauer, 2014 -- [[Mariepskop-rotsgeitjie]] #''[[Afroedura marleyi]]'' Fitzsimons, 1930 -- [[Marley se dwerggeitjie]] #''[[Afroedura multiporis]]'' Hewitt, 1925 -- [[Woudbos-dwerggeitjie]] #''[[Afroedura namaquensis]]'' Fitzsimons, 1938 -- [[Namakwa-dwerggeitjie]] #''[[Afroedura nivaria]]'' Boulenger, 1894 -- [[Drakensberg-rotsgeitjie]] #''[[Afroedura pienaari]]'' Jacobsen, Kuhn, Jackman & Bauer, 2014 -- [[Pienaar se rotsgeitjie]] #''[[Afroedura pondolea]]'' Hewitt, 1925 -- [[Pondo-dwerggeitjie]] #''[[Afroedura pongola]]'' Jacobsen, Kuhn, Jackman & Bauer, 2014 -- [[Pongola-rotsgeitjie]] #''[[Afroedura rondavelica]]'' Jacobsen, Kuhn, Jackman & Bauer, 2014 -- [[Blyderivierdwerggeitjie]] #''[[Afroedura rupestris]]'' Jacobsen, Kuhn, Jackman & Bauer, 2014 -- [[Abel Erasmus-dwerggeitjie]] #''[[Afroedura tembulica]]'' Hewitt, 1926 -- [[Temboe-rotsgeitjie]] #''[[Afroedura transvaalica]]'' Hewitt, 1925 -- [[Limpopo-dwerggeitjie]] #''[[Afroedura waterbergensis]]'' Jacobsen, Kuhn, Jackman & Bauer, 2014 -- [[Waterberg-rotsgeitjie]] ==Galery== <gallery mode="packed"> Lêer:Hawequa Flat Gecko imported from iNaturalist photo 210612437 on 9 January 2023.jpg |''A. hawequensis'' Lêer:Multipored Rock Gecko, Capricorn District Municipality, South Africa imported from iNaturalist photo 624497719.jpg|''A. multiporis'' naby [[Haenertsburg]]<!-- Magoebaskloof -->, Limpopo Lêer:Multipored Rock Gecko, Capricorn District Municipality, South Africa imported from iNaturalist photo 624497733.jpg|''A. multiporis''; poot </gallery> ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Akkedisse]] 8zaq4oaz1oiotqjdk2nzx710pg3p7li 2976469 2976456 2026-10-07T12:39:58Z Aliwal2012 39067 /* Taksonomie */ 2976469 wikitext text/x-wiki {{Outomatiese taksoboks | name = ''Afroedura'' | image = Transvaal flat gecko (Afroedura transvaalica).jpg | image_caption = ''A. transvaalica'', die Limpopo-dwerggeitjie | taxon = Afroedura | authority = [[Arthur Loveridge|Loveridge]], 1944<ref>"''Afroedura'' ". ''Dahms Tierleben''. www.dahmstierleben.de/systematik/Reptilien/Squamata/Gekkota/Gekkonidae.</ref> | subdivision_ranks = Spesies | subdivision = 34, [[#Taksonomie|sien teks]]. }} '''Dwerggeitjies''' (''Afroedura'') is 'n genus van geitjies in die familie ''Gekkonidae'' met ongeveer 34 spesies == Taksonomie == In Suid-Afrika kom die volgende spesies voor:<ref>[https://www.wildvernac.org/vernac-names-of-wildlife/reptile-names Phaka, F.M., Hugé, J., Razhuanzwo, F., Vanhove, M.P.M. & Du Preez, L.H. 2025. Naming South African frogs and reptiles in nine Indigenous languages. African Journal of Herpetology, 1–18. doi: 10.1080/21564574.2024.2441663 ]</ref> #''[[Afroedura africana]]'' #''[[Afroedura amatolica]]'' Hewitt, 1925 -- [[Amatola-rotsgeitjie]] #''[[Afroedura broadleyi]]'' Jacobsen, Kuhn, Jackman & Bauer, 2014 -- [[Soutpansberg-rotsgeitjie]] #''[[Afroedura granitica]]'' Jacobsen, Kuhn, Jackman & Bauer, 2014 -- [[Granietrotsgeitjie]] #''[[Afroedura haackei]]'' Onderstall, 1984 -- [[Nelspruit-rotsgeitjie]] #''[[Afroedura halli]]'' Hewitt, 1935 -- [[Oos-Kaap-dwerggeitjie]] #''[[Afroedura hawequensis]]'' Mouston & Mostet, 1985-- [[Kaapse rotsgeitjie]] #''[[Afroedura karroica]]'' Hewitt, 1925 -- [[Karoo-dwerggeitjie]] #''[[Afroedura langi]]'' Fitzsimons, 1930 -- [[Lang se dweggeitjie]] #''[[Afroedura leoloensis]]'' Jacobsen, Kuhn, Jackman & Bauer, 2014 -- [[Leolo-rotsgeitjie]] #''[[Afroedura major]]'' Onderstall, 1984 -- [[Swazi-dwerggeitjie]] #''[[Afroedura maripi]]'' Jacobsen, Kuhn, Jackman & Bauer, 2014 -- [[Mariepskop-dwerggeitjie]] #''[[Afroedura marleyi]]'' Fitzsimons, 1930 -- [[Marley se dwerggeitjie]] #''[[Afroedura multiporis]]'' Hewitt, 1925 -- [[Woudbos-dwerggeitjie]] #''[[Afroedura namaquensis]]'' Fitzsimons, 1938 -- [[Namakwa-dwerggeitjie]] #''[[Afroedura nivaria]]'' Boulenger, 1894 -- [[Drakensberg-rotsgeitjie]] #''[[Afroedura pienaari]]'' Jacobsen, Kuhn, Jackman & Bauer, 2014 -- [[Pienaar se rotsgeitjie]] #''[[Afroedura pondolea]]'' Hewitt, 1925 -- [[Pondo-dwerggeitjie]] #''[[Afroedura pongola]]'' Jacobsen, Kuhn, Jackman & Bauer, 2014 -- [[Pongola-rotsgeitjie]] #''[[Afroedura rondavelica]]'' Jacobsen, Kuhn, Jackman & Bauer, 2014 -- [[Blyderivierdwerggeitjie]] #''[[Afroedura rupestris]]'' Jacobsen, Kuhn, Jackman & Bauer, 2014 -- [[Abel Erasmus-dwerggeitjie]] #''[[Afroedura tembulica]]'' Hewitt, 1926 -- [[Temboe-rotsgeitjie]] #''[[Afroedura transvaalica]]'' Hewitt, 1925 -- [[Limpopo-dwerggeitjie]] #''[[Afroedura waterbergensis]]'' Jacobsen, Kuhn, Jackman & Bauer, 2014 -- [[Waterberg-rotsgeitjie]] ==Galery== <gallery mode="packed"> Lêer:Hawequa Flat Gecko imported from iNaturalist photo 210612437 on 9 January 2023.jpg |''A. hawequensis'' Lêer:Multipored Rock Gecko, Capricorn District Municipality, South Africa imported from iNaturalist photo 624497719.jpg|''A. multiporis'' naby [[Haenertsburg]]<!-- Magoebaskloof -->, Limpopo Lêer:Multipored Rock Gecko, Capricorn District Municipality, South Africa imported from iNaturalist photo 624497733.jpg|''A. multiporis''; poot </gallery> ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Akkedisse]] 66l6ai93xmsbevc4dglz9e147gzlkrc 0 470097 2976460 2975115 2026-10-07T12:34:29Z Rooiratel 90342 2976460 wikitext text/x-wiki {{Outomatiese taksoboks |image = Breviceps-adspersus-adspersus.jpg |image_caption = ''Breviceps adspersus'' |display_parents = 3 |taxon = Breviceps |authority = Merrew, 1820 |subdivision_ranks = Spesies |subdivision = <center>[[#Spesies|Sien teks]]</center> |synonyms = }} '''Reënpaddas''' (''Breviceps'' Merrew, 1820) is die enigste [[genus]] van die [[familie (biologie)|familie]] Brevicipitridae wat in [[Suid-Afrika]] verteenwoordig word. Alle lede van die genus ''Breviceps'' plant voort deur middel van direkte ontwikkeling.<ref>[https://amphibiaweb.org/species/2371 Amphibiaweb]</ref> == Spesies == In Suid-Afrika word die volgende spesies aangetref:<ref>[https://www.wildvernac.org/vernac-names-of-wildlife/frog-names Phaka, F.M., Hugé, J., Razhuanzwo, F., Vanhove, M.P.M. & Du Preez, L.H. 2025. Naming South African frogs and reptiles in nine Indigenous languages. African Journal of Herpetology, 1–18. https://doi.org/10.1080/21564574.2024.2441663 ]</ref> #''[[Breviceps acutirostris]]'' Poyton, 1963 -- [[Aarbeireënpadda]] #''[[Breviceps adspersus]]'' Peters, 1882 -- [[Bosveldreënpadda]] #''[[Breviceps bagginsi]]'' Minter, 2003 -- [[Bilbo se reënpadda]] #''[[Breviceps batrachophiliorum]]'' Du Preez, Netherlands en Minter, 2025 -- [[Boston-reënpadda]] #''[[Breviceps branchi]]'' Channing, 2012 -- [[Branch se reënpadda]] #''[[Breviceps carruthersi]]'' Du Preez, Netherlands and Minter, 2017 -- [[Phinda se reënpadda]] #''[[Breviceps fuscus]]'' Hewitt, 1925 -- [[Swart reënpadda]] #''[[Breviceps gibbosus]]'' Linnaeus, 1758 -- [[Kaapse reënpadda]] #''[[Breviceps macrops]]'' Boulenger, 1907 -- [[Woestynreënpadda]] #''[[Breviceps montanus]]'' Power 1926 -- [[Kaapse bergreënpadda]] #''[[Breviceps massambicus]]'' Peters, 1854 -- [[Mosambiekse reënpadda]] #''[[Breviceps namaquensis]]'' Power, 1926 -- [[Namakwa-reënpadda]] #''[[Breviceps passmorei]]'' Minter, Netherlands Du Preez, 2017 -- [[Ndumo se reënpadda]] #''[[Breviceps pentheri]]'' Werner, 1899 -- [[Suidelike reënpadda]] #''[[Breviceps rosei]]'' Power, 1926 [[Rose se reënpadda]] #''[[Breviceps sopranus]]'' Minter, 2003 -- [[Fluitreënpadda]] #''[[Breviceps sylverstris]]'' FitzSimons, 1930 -- [[Transvaal-woudreënpadda]] #''[[Breviceps verrucosus]]'' Rapp, 1842 -- [[Klareënpadda]] ==Galery== <gallery> Lêer:Breviceps acutirostris 255809176.jpg|Aarbeireënpadda Lêer:Breviceps adspersus 112745870.jpg|Bosveldreënpadda Lêer:Breviceps carruthersi.png|Phinda se reënpadda Lêer:Black Rain Frog imported from iNaturalist photo 15409538.jpg|Swart reënpadda Lêer:Breviceps gibbosus 200243535.jpg|Kaapse reënpadda Lêer: Breviceps macrops 454407799.jpg|Woestynreënpadda Lêer: Cape Mountain Rain Frog - Breviceps montanus.jpg|Kaapse bergreënpadda Lêer:Breviceps mossambicus.png |Mosambiekse reënpadda Lêer:Breviceps namaquensis 2.jpg|Namakwa-reënpadda Lêer:Breviceps passmorei 97086554.jpg|Ndumo se reënpadda Lêer:Breviceps pentheri, crop.jpg|Suidelike reënpadda Lêer:Breviceps rosei ssp. rosei.jpg |Rose se reënpadda Lêer:Breviceps sylvestris sylvestris 110956232.jpg|Transvaal-woudreënpadda Lêer:Breviceps verrucosus 72469829.jpg|Klareënpadda </gallery> ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Paddas]] oles0brnii18g3dh4iay17myi3xfwea 2976461 2976460 2026-10-07T12:34:55Z Rooiratel 90342 [[:Kategorie:Breviceps]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2976461 wikitext text/x-wiki {{Outomatiese taksoboks |image = Breviceps-adspersus-adspersus.jpg |image_caption = ''Breviceps adspersus'' |display_parents = 3 |taxon = Breviceps |authority = Merrew, 1820 |subdivision_ranks = Spesies |subdivision = <center>[[#Spesies|Sien teks]]</center> |synonyms = }} '''Reënpaddas''' (''Breviceps'' Merrew, 1820) is die enigste [[genus]] van die [[familie (biologie)|familie]] Brevicipitridae wat in [[Suid-Afrika]] verteenwoordig word. Alle lede van die genus ''Breviceps'' plant voort deur middel van direkte ontwikkeling.<ref>[https://amphibiaweb.org/species/2371 Amphibiaweb]</ref> == Spesies == In Suid-Afrika word die volgende spesies aangetref:<ref>[https://www.wildvernac.org/vernac-names-of-wildlife/frog-names Phaka, F.M., Hugé, J., Razhuanzwo, F., Vanhove, M.P.M. & Du Preez, L.H. 2025. Naming South African frogs and reptiles in nine Indigenous languages. African Journal of Herpetology, 1–18. https://doi.org/10.1080/21564574.2024.2441663 ]</ref> #''[[Breviceps acutirostris]]'' Poyton, 1963 -- [[Aarbeireënpadda]] #''[[Breviceps adspersus]]'' Peters, 1882 -- [[Bosveldreënpadda]] #''[[Breviceps bagginsi]]'' Minter, 2003 -- [[Bilbo se reënpadda]] #''[[Breviceps batrachophiliorum]]'' Du Preez, Netherlands en Minter, 2025 -- [[Boston-reënpadda]] #''[[Breviceps branchi]]'' Channing, 2012 -- [[Branch se reënpadda]] #''[[Breviceps carruthersi]]'' Du Preez, Netherlands and Minter, 2017 -- [[Phinda se reënpadda]] #''[[Breviceps fuscus]]'' Hewitt, 1925 -- [[Swart reënpadda]] #''[[Breviceps gibbosus]]'' Linnaeus, 1758 -- [[Kaapse reënpadda]] #''[[Breviceps macrops]]'' Boulenger, 1907 -- [[Woestynreënpadda]] #''[[Breviceps montanus]]'' Power 1926 -- [[Kaapse bergreënpadda]] #''[[Breviceps massambicus]]'' Peters, 1854 -- [[Mosambiekse reënpadda]] #''[[Breviceps namaquensis]]'' Power, 1926 -- [[Namakwa-reënpadda]] #''[[Breviceps passmorei]]'' Minter, Netherlands Du Preez, 2017 -- [[Ndumo se reënpadda]] #''[[Breviceps pentheri]]'' Werner, 1899 -- [[Suidelike reënpadda]] #''[[Breviceps rosei]]'' Power, 1926 [[Rose se reënpadda]] #''[[Breviceps sopranus]]'' Minter, 2003 -- [[Fluitreënpadda]] #''[[Breviceps sylverstris]]'' FitzSimons, 1930 -- [[Transvaal-woudreënpadda]] #''[[Breviceps verrucosus]]'' Rapp, 1842 -- [[Klareënpadda]] ==Galery== <gallery> Lêer:Breviceps acutirostris 255809176.jpg|Aarbeireënpadda Lêer:Breviceps adspersus 112745870.jpg|Bosveldreënpadda Lêer:Breviceps carruthersi.png|Phinda se reënpadda Lêer:Black Rain Frog imported from iNaturalist photo 15409538.jpg|Swart reënpadda Lêer:Breviceps gibbosus 200243535.jpg|Kaapse reënpadda Lêer: Breviceps macrops 454407799.jpg|Woestynreënpadda Lêer: Cape Mountain Rain Frog - Breviceps montanus.jpg|Kaapse bergreënpadda Lêer:Breviceps mossambicus.png |Mosambiekse reënpadda Lêer:Breviceps namaquensis 2.jpg|Namakwa-reënpadda Lêer:Breviceps passmorei 97086554.jpg|Ndumo se reënpadda Lêer:Breviceps pentheri, crop.jpg|Suidelike reënpadda Lêer:Breviceps rosei ssp. rosei.jpg |Rose se reënpadda Lêer:Breviceps sylvestris sylvestris 110956232.jpg|Transvaal-woudreënpadda Lêer:Breviceps verrucosus 72469829.jpg|Klareënpadda </gallery> ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Paddas]] [[Kategorie:Breviceps]] d3k1rlukbtnoc9uo7yibjuerca49ns4 2976462 2976461 2026-10-07T12:35:07Z Rooiratel 90342 2976462 wikitext text/x-wiki {{Outomatiese taksoboks |image = Breviceps-adspersus-adspersus.jpg |image_caption = ''Breviceps adspersus'' |display_parents = 3 |taxon = Breviceps |authority = Merrew, 1820 |subdivision_ranks = Spesies |subdivision = <center>[[#Spesies|Sien teks]]</center> |synonyms = }} '''Reënpaddas''' (''Breviceps'' Merrew, 1820) is die enigste [[genus]] van die [[familie (biologie)|familie]] Brevicipitridae wat in [[Suid-Afrika]] verteenwoordig word. Alle lede van die genus ''Breviceps'' plant voort deur middel van direkte ontwikkeling.<ref>[https://amphibiaweb.org/species/2371 Amphibiaweb]</ref> == Spesies == In Suid-Afrika word die volgende spesies aangetref:<ref>[https://www.wildvernac.org/vernac-names-of-wildlife/frog-names Phaka, F.M., Hugé, J., Razhuanzwo, F., Vanhove, M.P.M. & Du Preez, L.H. 2025. Naming South African frogs and reptiles in nine Indigenous languages. African Journal of Herpetology, 1–18. https://doi.org/10.1080/21564574.2024.2441663 ]</ref> #''[[Breviceps acutirostris]]'' Poyton, 1963 -- [[Aarbeireënpadda]] #''[[Breviceps adspersus]]'' Peters, 1882 -- [[Bosveldreënpadda]] #''[[Breviceps bagginsi]]'' Minter, 2003 -- [[Bilbo se reënpadda]] #''[[Breviceps batrachophiliorum]]'' Du Preez, Netherlands en Minter, 2025 -- [[Boston-reënpadda]] #''[[Breviceps branchi]]'' Channing, 2012 -- [[Branch se reënpadda]] #''[[Breviceps carruthersi]]'' Du Preez, Netherlands and Minter, 2017 -- [[Phinda se reënpadda]] #''[[Breviceps fuscus]]'' Hewitt, 1925 -- [[Swart reënpadda]] #''[[Breviceps gibbosus]]'' Linnaeus, 1758 -- [[Kaapse reënpadda]] #''[[Breviceps macrops]]'' Boulenger, 1907 -- [[Woestynreënpadda]] #''[[Breviceps montanus]]'' Power 1926 -- [[Kaapse bergreënpadda]] #''[[Breviceps massambicus]]'' Peters, 1854 -- [[Mosambiekse reënpadda]] #''[[Breviceps namaquensis]]'' Power, 1926 -- [[Namakwa-reënpadda]] #''[[Breviceps passmorei]]'' Minter, Netherlands Du Preez, 2017 -- [[Ndumo se reënpadda]] #''[[Breviceps pentheri]]'' Werner, 1899 -- [[Suidelike reënpadda]] #''[[Breviceps rosei]]'' Power, 1926 [[Rose se reënpadda]] #''[[Breviceps sopranus]]'' Minter, 2003 -- [[Fluitreënpadda]] #''[[Breviceps sylverstris]]'' FitzSimons, 1930 -- [[Transvaal-woudreënpadda]] #''[[Breviceps verrucosus]]'' Rapp, 1842 -- [[Klareënpadda]] ==Galery== <gallery> Lêer:Breviceps acutirostris 255809176.jpg|Aarbeireënpadda Lêer:Breviceps adspersus 112745870.jpg|Bosveldreënpadda Lêer:Breviceps carruthersi.png|Phinda se reënpadda Lêer:Black Rain Frog imported from iNaturalist photo 15409538.jpg|Swart reënpadda Lêer:Breviceps gibbosus 200243535.jpg|Kaapse reënpadda Lêer: Breviceps macrops 454407799.jpg|Woestynreënpadda Lêer: Cape Mountain Rain Frog - Breviceps montanus.jpg|Kaapse bergreënpadda Lêer:Breviceps mossambicus.png |Mosambiekse reënpadda Lêer:Breviceps namaquensis 2.jpg|Namakwa-reënpadda Lêer:Breviceps passmorei 97086554.jpg|Ndumo se reënpadda Lêer:Breviceps pentheri, crop.jpg|Suidelike reënpadda Lêer:Breviceps rosei ssp. rosei.jpg |Rose se reënpadda Lêer:Breviceps sylvestris sylvestris 110956232.jpg|Transvaal-woudreënpadda Lêer:Breviceps verrucosus 72469829.jpg|Klareënpadda </gallery> ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Paddas]] [[Kategorie:Breviceps| ]] 7jrq1jcyud1mnl1c6q15yaafqum11q4 0 470152 2976470 2975630 2026-10-07T12:46:43Z Rooiratel 90342 2976470 wikitext text/x-wiki [[Beeld:NZASMTunel82.jpg|duimnael]] Die verlate [[NZASM]]-tonnel by [[Waterval-Boven]] is die oudste spoorwegtonnel in [[Suid-Afrika]]. ==Ligging== Die tonnel is deur die Elandsrivierberge by 25° 38′ 25″ suid, 30° 20′ 32″ oos, naby die [[Elandsrivierwaterval]] en 2 km van Waterval-Boven in die rigting van [[Waterval-Onder]]. ==Geskiedenis== Om die ZAR onafhanklik van die hawens van [[Kaapstad]], [[Port Elizabeth]], [[Oos-Londen]] en [[Durban]] in die Britse kolonies [[Natal]] en die [[Kaapkolonie]] te maak, het die Kruger-regering besluit om die spoorlyn bekend as die Oosterlijn van [[Pretoria]] tot by die hawe [[Lourenco Marques]] aan die [[Delagoabaai]] aan te lê. Om die spoorlyn te bou tot op die Portugese grens is ‘n kontrak aan die NZASM toegestaan. Die trajek sou van die [[Hoëveld]] oor die platorand in die [[Drakensberge]] na die [[Laeveld]] gaan. Om ‘n helling vir die spoorlyn te kry wat die destydse lokomotiewe kon baasraak, moes ‘n tonnel gegrawe word. Opmetings daarvoor is gedoen deur die NZASM se ingenieurs Bouten en Sissingh, die uitvoerders van die projek was E. Warren en W. Royce onder toesig van die klerk van werke C. van der Made. Op 18 Oktober 1892 is van beide kante aan die redelik diep tonnel begin grawe en op 9 September 1893 het die werkspanne mekaar onder die grond ontmoet. Daarna is die tonnel netjies afgewerk en ‘n spoorlyn, insluitende Suid-Afrika se enigste tandratspoor, aangelê. Dit is ongeveeer 400 m lank met ‘n hoogteverskil tussen beide punte van 10.6 m. Toe sterker lokomotiewe beskikbaar raak, is die spoorlyn verlê en die tandratspoor en tonnel in 1908 gesluit. Daarna is dit nog tot 1936 as padtonnel gebruik totdat die Elandspas gebou is. Die tonnel is in 1962 tot gedenkwaardigheid verklaar. ==Lees ook== *[[Vyfboogbrug]] *[[Waterval-Boven-spoorwegramp]] ==Trivia== Die oudste padtonnel in die land is in die [[Kogmanskloofpas]] tussen [[Ashton]] en [[Montagu]]. Besonder aan hierdie tonnel is die bouval van ‘n fortjie op sy kruin. ==Bronnelys== *[[Thomas Victor Bulpin|Bulpin, T.V.]]: Storm over the Transvaal. [[Kaapstad]]: Howard Timmins, 1955 *Oberholster, J.J.: Die Historiese Monumente van Suid-Afrika. Kaapstad: Kultuurstigting Rembrandt van Rijn vir die Raad vir Nasionale Gedenkwaardighede, 1972. ISBN 0-620-00191-7 == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn}} [[Kategorie:Spoorvervoer in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Monumente en gedenkwaardighede in Suid-Afrika]] c1jozn9tyzthlitpryu6bidq5q4lf0v 2976473 2976470 2026-10-07T12:51:04Z Rooiratel 90342 + Verwysing 2976473 wikitext text/x-wiki [[Beeld:NZASMTunel82.jpg|duimnael]] Die verlate [[NZASM]]-tonnel by [[Waterval-Boven]] is die oudste spoorwegtonnel in [[Suid-Afrika]].<ref name="monsa" /> ==Ligging== Die tonnel is deur die Elandsrivierberge by 25° 38′ 25″ suid, 30° 20′ 32″ oos, naby die [[Elandsrivierwaterval]] en 2 km van Waterval-Boven in die rigting van [[Waterval-Onder]]. ==Geskiedenis== Om die ZAR onafhanklik van die hawens van [[Kaapstad]], [[Port Elizabeth]], [[Oos-Londen]] en [[Durban]] in die Britse kolonies [[Natal]] en die [[Kaapkolonie]] te maak, het die Kruger-regering besluit om die spoorlyn bekend as die Oosterlijn van [[Pretoria]] tot by die hawe [[Lourenco Marques]] aan die [[Delagoabaai]] aan te lê. Om die spoorlyn te bou tot op die Portugese grens is ‘n kontrak aan die NZASM toegestaan. Die trajek sou van die [[Hoëveld]] oor die platorand in die [[Drakensberge]] na die [[Laeveld]] gaan. Om ‘n helling vir die spoorlyn te kry wat die destydse lokomotiewe kon baasraak, moes ‘n tonnel gegrawe word. Opmetings daarvoor is gedoen deur die NZASM se ingenieurs Bouten en Sissingh, die uitvoerders van die projek was E. Warren en W. Royce onder toesig van die klerk van werke C. van der Made. Op 18 Oktober 1892 is van beide kante aan die redelik diep tonnel begin grawe en op 9 September 1893 het die werkspanne mekaar onder die grond ontmoet. Daarna is die tonnel netjies afgewerk en ‘n spoorlyn, insluitende Suid-Afrika se enigste tandratspoor, aangelê. Dit is ongeveeer 400 m lank met ‘n hoogteverskil tussen beide punte van 10.6 m. Toe sterker lokomotiewe beskikbaar raak, is die spoorlyn verlê en die tandratspoor en tonnel in 1908 gesluit. Daarna is dit nog tot 1936 as padtonnel gebruik totdat die Elandspas gebou is. Die tonnel is in 1962 tot gedenkwaardigheid verklaar. ==Lees ook== *[[Vyfboogbrug]] *[[Waterval-Boven-spoorwegramp]] ==Trivia== Die oudste padtonnel in die land is in die [[Kogmanskloofpas]] tussen [[Ashton]] en [[Montagu]]. Besonder aan hierdie tonnel is die bouval van ‘n fortjie op sy kruin. ==Bronnelys== *[[Thomas Victor Bulpin|Bulpin, T.V.]]: Storm over the Transvaal. [[Kaapstad]]: Howard Timmins, 1955 *Oberholster, J.J.: Die Historiese Monumente van Suid-Afrika. Kaapstad: Kultuurstigting Rembrandt van Rijn vir die Raad vir Nasionale Gedenkwaardighede, 1972. ISBN 0-620-00191-7 == Verwysings == {{Verwysings|verwysings= <ref name="monsa">https://monument-sa.co.za/waterval-boven-tonnel-nzasm-zasm-tonnel/</ref> }} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn}} [[Kategorie:Spoorvervoer in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Monumente en gedenkwaardighede in Suid-Afrika]] cakyv48ro886lib50jm62d0nhbma9gm 2976475 2976473 2026-10-07T12:52:10Z Rooiratel 90342 Filled in 1 bare reference(s) with reFill 2 2976475 wikitext text/x-wiki [[Beeld:NZASMTunel82.jpg|duimnael]] Die verlate [[NZASM]]-tonnel by [[Waterval-Boven]] is die oudste spoorwegtonnel in [[Suid-Afrika]].<ref name="monsa" /> ==Ligging== Die tonnel is deur die Elandsrivierberge by 25° 38′ 25″ suid, 30° 20′ 32″ oos, naby die [[Elandsrivierwaterval]] en 2 km van Waterval-Boven in die rigting van [[Waterval-Onder]]. ==Geskiedenis== Om die ZAR onafhanklik van die hawens van [[Kaapstad]], [[Port Elizabeth]], [[Oos-Londen]] en [[Durban]] in die Britse kolonies [[Natal]] en die [[Kaapkolonie]] te maak, het die Kruger-regering besluit om die spoorlyn bekend as die Oosterlijn van [[Pretoria]] tot by die hawe [[Lourenco Marques]] aan die [[Delagoabaai]] aan te lê. Om die spoorlyn te bou tot op die Portugese grens is ‘n kontrak aan die NZASM toegestaan. Die trajek sou van die [[Hoëveld]] oor die platorand in die [[Drakensberge]] na die [[Laeveld]] gaan. Om ‘n helling vir die spoorlyn te kry wat die destydse lokomotiewe kon baasraak, moes ‘n tonnel gegrawe word. Opmetings daarvoor is gedoen deur die NZASM se ingenieurs Bouten en Sissingh, die uitvoerders van die projek was E. Warren en W. Royce onder toesig van die klerk van werke C. van der Made. Op 18 Oktober 1892 is van beide kante aan die redelik diep tonnel begin grawe en op 9 September 1893 het die werkspanne mekaar onder die grond ontmoet. Daarna is die tonnel netjies afgewerk en ‘n spoorlyn, insluitende Suid-Afrika se enigste tandratspoor, aangelê. Dit is ongeveeer 400 m lank met ‘n hoogteverskil tussen beide punte van 10.6 m. Toe sterker lokomotiewe beskikbaar raak, is die spoorlyn verlê en die tandratspoor en tonnel in 1908 gesluit. Daarna is dit nog tot 1936 as padtonnel gebruik totdat die Elandspas gebou is. Die tonnel is in 1962 tot gedenkwaardigheid verklaar. ==Lees ook== *[[Vyfboogbrug]] *[[Waterval-Boven-spoorwegramp]] ==Trivia== Die oudste padtonnel in die land is in die [[Kogmanskloofpas]] tussen [[Ashton]] en [[Montagu]]. Besonder aan hierdie tonnel is die bouval van ‘n fortjie op sy kruin. ==Bronnelys== *[[Thomas Victor Bulpin|Bulpin, T.V.]]: Storm over the Transvaal. [[Kaapstad]]: Howard Timmins, 1955 *Oberholster, J.J.: Die Historiese Monumente van Suid-Afrika. Kaapstad: Kultuurstigting Rembrandt van Rijn vir die Raad vir Nasionale Gedenkwaardighede, 1972. ISBN 0-620-00191-7 == Verwysings == {{Verwysings|verwysings= <ref name="monsa">{{Cite web|url=https://monument-sa.co.za/waterval-boven-tonnel-nzasm-zasm-tonnel/|title=Waterval Boven / Tonnel / NZASM / ZASM Tonnel – Monumente, Gedenktekens en Interessanthede in Suid Afrika|date=25 Okt. 2022}}</ref> }} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn}} [[Kategorie:Spoorvervoer in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Monumente en gedenkwaardighede in Suid-Afrika]] mnb52yddlc4w4und42topewpde22793 2976476 2976475 2026-10-07T12:52:45Z Rooiratel 90342 2976476 wikitext text/x-wiki [[Beeld:NZASMTunel82.jpg|duimnael]] Die verlate [[NZASM]]-tonnel by [[Waterval-Boven]] is die oudste spoorwegtonnel in [[Suid-Afrika]].<ref name="monsa" /> ==Ligging== Die tonnel is deur die Elandsrivierberge by 25° 38′ 25″ suid, 30° 20′ 32″ oos, naby die [[Elandsrivierwaterval]] en 2 km van Waterval-Boven in die rigting van [[Waterval-Onder]]. ==Geskiedenis== Om die ZAR onafhanklik van die hawens van [[Kaapstad]], [[Port Elizabeth]], [[Oos-Londen]] en [[Durban]] in die Britse kolonies [[Natal]] en die [[Kaapkolonie]] te maak, het die Kruger-regering besluit om die spoorlyn bekend as die Oosterlijn van [[Pretoria]] tot by die hawe [[Lourenco Marques]] aan die [[Delagoabaai]] aan te lê. Om die spoorlyn te bou tot op die Portugese grens is ‘n kontrak aan die NZASM toegestaan. Die trajek sou van die [[Hoëveld]] oor die platorand in die [[Drakensberge]] na die [[Laeveld]] gaan. Om ‘n helling vir die spoorlyn te kry wat die destydse lokomotiewe kon baasraak, moes ‘n tonnel gegrawe word. Opmetings daarvoor is gedoen deur die NZASM se ingenieurs Bouten en Sissingh, die uitvoerders van die projek was E. Warren en W. Royce onder toesig van die klerk van werke C. van der Made. Op 18 Oktober 1892 is van beide kante aan die redelik diep tonnel begin grawe en op 9 September 1893 het die werkspanne mekaar onder die grond ontmoet. Daarna is die tonnel netjies afgewerk en ‘n spoorlyn, insluitende Suid-Afrika se enigste tandratspoor, aangelê. Dit is ongeveeer 400 m lank met ‘n hoogteverskil tussen beide punte van 10.6 m. Toe sterker lokomotiewe beskikbaar raak, is die spoorlyn verlê en die tandratspoor en tonnel in 1908 gesluit. Daarna is dit nog tot 1936 as padtonnel gebruik totdat die Elandspas gebou is. Die tonnel is in 1962 tot gedenkwaardigheid verklaar. ==Lees ook== *[[Vyfboogbrug]] *[[Waterval-Boven-spoorwegramp]] ==Trivia== Die oudste padtonnel in die land is in die [[Kogmanskloofpas]] tussen [[Ashton]] en [[Montagu]]. Besonder aan hierdie tonnel is die bouval van ‘n fortjie op sy kruin. ==Bronnelys== *[[Thomas Victor Bulpin|Bulpin, T.V.]]: Storm over the Transvaal. [[Kaapstad]]: Howard Timmins, 1955 *Oberholster, J.J.: Die Historiese Monumente van Suid-Afrika. Kaapstad: Kultuurstigting Rembrandt van Rijn vir die Raad vir Nasionale Gedenkwaardighede, 1972. ISBN 0-620-00191-7 == Verwysings == {{Verwysings|verwysings= <ref name="monsa">{{Cite web|url=https://monument-sa.co.za/waterval-boven-tonnel-nzasm-zasm-tonnel/|title=Waterval Boven / Tonnel / NZASM / ZASM Tonnel – Monumente, Gedenktekens en Interessanthede in Suid Afrika|date=2022-10-25}}</ref> }} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn}} [[Kategorie:Spoorvervoer in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Monumente en gedenkwaardighede in Suid-Afrika]] 3l984e6ge9gidd4fohr9wldbrt9lwe1 0 470191 2976471 2975865 2026-10-07T12:48:12Z Rooiratel 90342 2976471 wikitext text/x-wiki {{Outomatiese taksoboks}} Die '''Brevicipitidae''' of '''reënpaddafamilie''', informeel ook die '''blaasoppies''' genoen, is 'n klein familie van Afrikapaddas (Afrobatrachia). Brevicipitidae kom slegs in die oostelike en suidelike dele van Afrika suid van die Sahara voor, wat strek van [[Etiopië]] in die noorde tot by [[Angola]] en [[Suid-Afrika]] in die suide.<ref name="amphi">[https://amphibiaweb.org/lists/Brevicipitidae.shtml Amphibiaweb]</ref> Hiervan kom slegs 18 spesies van een genus (''Breviceps'') in Suid-Afrika voor.<ref>[https://www.wildvernac.org/vernac-names-of-wildlife/frog-names Phaka, F.M., Hugé, J., Razhuanzwo, F., Vanhove, M.P.M. & Du Preez, L.H. 2025. Naming South African frogs and reptiles in nine Indigenous languages. African Journal of Herpetology, 1–18. https://doi.org/10.1080/21564574.2024.2441663 ]</ref> ==Taksonomie== Die familie behoort aan die Suborde Neobatrachia en bevat vyf genusse met in totaal 34 spesies: <ref name="gonefrog">[https://gonefroggin.com/2016/11/11/brevicipitidae/ Gonefrogging; 2016]</ref> # ''[[Balebreviceps]]'' (1) ##Die genus ''Balebreviceps'' bevat slegs een spesie, die Bale-bergboomkikker (''[[Balebreviceps hillmani]]''), wat in Etiopië voorkom. Dit word ongelukkig as kritiek bedreig gelys. # ''[[Breviceps]]'' (17) ##''Breviceps'' staan ​​bekend as die reënpaddas. Dit is die grootste genus en die wêreld se oulikste padda behoort aan hierdie genus. # ''[[Callulina]]'' (9), ## Die genus ''Callulina'' staan ​​bekend as vratkikkers. Die meeste spesies in hierdie genus is in die huidige millennium ontdek. # ''[[Probreviceps]]'' (6) ## Paddas in die genus ''Probreviceps'' kom in Tanzanië, Zimbabwe en moontlik Mosambiek voor. # ''[[Spelaeophryne]]'' (1) ##Daar is slegs een spesie in die genus ''Spelaeophryne'', naamlik ''[[Spelaeophryne methneri]]'', wat in Tanzanië voorkom. Hoewel hulle voorheen as deel van die Microhylidae beskou is, is daar nou sterk steun daarvoor dat die vyf genera wat die monofiletiese Brevicipitidae vorm, deel is van 'n groter afstammingslyn van Afrika-paddas wat die [[Hemisotidae]], [[Hyperoliidae]] en Brevicipitidae insluit. Verskeie studies bevestig dat Brevicipitidae die sustergroep van Hemisotidae is.<ref name="amphi"/> ==Besonderhede== Alle Brevicipitidae het 'n ronde liggaamsvorm en toon reduksie in hul skedelstruktuur. Hulle het klein koppe. ''Breviceps'' is bekend vir die groot verskil in liggaamsgrootte tussen mannetjies en wyfies. Mannetjies is soveel kleiner en het sulke kort ledemate in verhouding tot hul volume dat hulle nie in staat is tot ampleksus nie. In plaas daarvan skei hul vel 'n klewerige stof af wat die mannetjie en wyfie in staat stel om tydens paring aan mekaar vas te "kleef". Hulle kom in habitate voor wat strek van woude tot woestyne. Hulle leef op die land en het aanpassings wat verhoed dat hulle water nodig het. Hulle graaf hulle in en blaas hul liggaam op wanneer hulle versteur word. Eierklompe wat min of meer bolvormig is, word in ondergrondse kamers gelê. Daar word geglo dat al vyf genera direkte ontwikkeling ondergaan, waartydens die kleintjies reeds ten volle gemetamorfoseer uit die eiers broei, sonder 'n vrylewende paddavissiestadium. Van ''Breviceps'' en ''Probreviceps'' is dit seker.<ref name="amphi"/> ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Paddas]] krxdopcqu3n35qh1xgacimpeyqag0e5 0 470235 2976709 2976357 2026-10-08T06:06:18Z Oesjaar 7467 /* Chemiese eienskappe */ Skakel 2976709 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |formule= {{chem|As|2|O|3}} |CASNo=1327-53-3<ref name="FS">{{cite web|url=https://www.fishersci.com/store/msds?partNumber=AC211040250&productDescription=ARSENIC+%28III%29+OXIDE%2C+P.A+25GR&vendorId=VN00032119&countryCode=US&language=en|title=MSDS|publisher=Fisher|access-date=5 Oktober 2026}}</ref> |Voorkoms= beige vastestof<ref name="FS"/> |Reuk=Reukloos <ref name="FS"/> |Reukdrempel= |Flitspunt=nie-brandbaar |MolereMassa=197,84 [g/mol]<ref name="FS"/> |Kookpunt= |Digtheid=3,96 [Mg/m³] <ref name="Goudjil"/> |Smeltpunt= 312,3[[Celsius|&nbsp;°C]]<ref name="FS"/> |Oplosbaarheid= 39 [g/L] @20°<ref name="FS"/> |Ksp= |pKa= 9,22 <ref>[https://www.sciencedirect.com/topics/chemistry/arsenous-acid ScienceDirect]</ref> |LD50= 20 [mg/kg] (oraal; rot)<ref name="FS"/> |struktuur=Arsenic trioxide.jpg |struktuur2=Arsenolite-xtal-3D-balls-A.png |Kondisie=Arsenoliet |Ruimtegroep= Fd{{bostreep|3}}m<ref name="Goudjil">[https://materials.springer.com/isp/crystallographic/docs/sd_1537186 Springer; 2019]</ref> |Ruimtegroepnommer=227 |Strukturbericht=D5{{subb|4}} |Pearson=cF80<ref name="Goudjil"/> |Selparms=a= 1104.57 pm<ref>[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Diarsenic-Trioxide#section=Crystal-Structures Pubchem]</ref> |Kondisie2= Claudetiet |Ruimtegroep2= P2{{sub|1}}/n <ref name="Claud"/> |Ruimtegroepnommer2=13 |Selparms2= a = 533 pm, b = 1298 pm, c = 454 pm; β = 94.27° <ref name="Claud"/> |HenryKonstante = }} '''Arseentrioksied''' is 'n verbinding van [[arseen]] in sy +3 oksidasietoestand met suurstof. Sy formule is {{chem|As|2|O|3}}. Dit is 'n beige vastestof met sterk toksiese eienskappe. ==Strukture== Arseentrioksied kom voor in verskeie kristalstukture. Die kubiese vorm is bekend as die mineraal arsenoliet <ref>[https://www.mindat.org/min-294.html Mindat 294]</ref> en daar is twee monokliniese strukture wat as claudetiet<ref name="Claud">[https://www.mindat.org/min-1060.html Mindat 1060]</ref> I en II bekend is. ==Chemiese eienskappe== Arseentrioksied word verkry deur arseenbevattende ertse ([[piriet]], [[arsenopiriet]] ens.) te rooster. Dit is baie effens oplosbaar in water; die oplossing reageer swak suur deur vorming van arsenigsuur:<ref>[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB33:202008000:00059 Scheikunde; K. Peletier; Van Dishoek; 1945]</ref> :<math>As_2O_3 + 3H_2O \to H_3AsO_3</math> (arsenigsuur). {{chem|As|2|O|3}} is 'n [[Amfiproties|amfoteriese]] oksied. Dit kan met 'n basis soos [[kaliumhidroksied]] as suur gedra en kaliumarseniet vorm: <math>As_2O_3 + 6KOH \to 2K_3AsO_3 +3H_2O</math> Maar met 'n suur soos [[soutsuur]] is dit 'n basis em vorm arseentrichloried: <math>As_2O_3 + 6HCl \to 2AsCl_3 + 3H_2O</math> Dit het ook reduserende eienskappe en kan geoksideer word tot As(V) verbindings soos [[arseensuur]]. <math>As_2O_3 + 2I_2 + 5H_2O \to 4HI + 2H_3AsO_4</math> (arseensuur) ==Toksiese eienskappe== Soos die meeste arseenverbindings, moet hierdie verbinding met groot omsigtigheid hanteer word. Die stof is giftig indien ingesluk en veroorsaak ernstige velbrandwonde en oogskade. Daar word vermoed dat dit genetiese defekte veroorsaak, en dit kan kanker veroorsaak asook skade aan vrugbaarheid of die ongebore kind berokken. Dit kan irritasie van die lugweë veroorsaak en lei tot skade aan die beenmurg, die sentrale senuweestelsel, die niere en die lewer as gevolg van langdurige of herhaalde blootstelling. Dit is ook baie giftig vir waterlewe.<ref>[https://www.inchem.org/documents/icsc/icsc/eics0378.htm Inchem]</ref> Dit is vroeër as rotgif gebruik. Dit is aangewend om knaagdierbevolkings, insluitend rotte, te beheer. Sedert die middel tot laat 20ste eeu gebruik die meeste knaagdiergifstowwe egter eerder antikoagulante.<ref>[https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/24727-arsenic-poisoning Cleveland clinic]</ref> ==Mediese toepassings== Ten spyte van die bekende toksisiteit daarvan, word arseentrioksied in kankerterapie gebruik, veral teen akute promiëlositiese [[leukemie]] (APL). 'n Voordeel bo ander chemoterapie-middels is dat daar tydens behandeling geen beenmurgonderdrukking plaasvind nie en slegs beperkte newe-effekte waargeneem is.<ref>[https://ashpublications.org/blood/article-abstract/89/9/3354/139279/Use-of-Arsenic-Trioxide-As2O3-in-the-Treatment-of?redirectedFrom=fulltext Blood 89(9), 3354; 1997]</ref> ==Verwysings== {{Verwysings}} [[Kategorie:Anorganiese verbindings]] dblvrj7eieba3d6kac6vygeff7ijj5p 0 470243 2976459 2976432 2026-10-07T12:32:46Z Aliwal2012 39067 /* Ligging */ 2976459 wikitext text/x-wiki [[Beeld:Strydpoortberge van R71-roete gesien, a.jpg|duimnael|Die Strydpoortberge van R71-roete gesien.]] Die '''Strydpoortberge''' is 'n [[bergreeks]] in [[Limpopo]], [[Suid-Afrika]], en vorm deel van die [[Drakensberge]].<ref name="frontiersin" /><ref name="lekkeslaap" /><ref name="getamap" /><ref name="proteaatlas" /> == Klimaat == Die bergreeks het 'n warm semi-ariede klimaat (steppeklimaat).<ref name="mindat" /> Die berge kry dikwels wintersneeu.<ref name="lekkeslaap" /> == Ligging == Die Strydpoortberge strek omtrent 150 km suidweswaarts van [[Haenertsburg]] in die [[Wolkberg]]e tot amper by [[Mokopane]] (voorheen [[Potgietersrus]]).<ref name="lekkeslaap" /><ref name="getamap" /><ref name="proteaatlas" /> == Geografie == Die bergreeks het 'n hoogte van 1202 tot 1320 meter bo seespieël.<ref name="getamap" /><ref name="mapcarta" /> Daar is baie [[graniet]], [[kwartsiet]] en [[dolomiet]] in die omgewing wat destyds gemyn is vir goud en asbes.<ref name="lekkeslaap" /><ref name="proteaatlas" /> As gevolg van die beperkte beskikbaarheid van water en die afgeleë aard van die gebied, is baie plase naby hierdie berge verlaat.<ref name="lekkeslaap" /><ref name="ldtcs" /> == Verwysings == {{Verwysings|verwysings= <ref name="frontiersin">{{Cite journal|url=https://www.frontiersin.org/journals/ecology-and-evolution/articles/10.3389/fevo.2022.765854/full|title=The Limpopo–Mpumalanga–Eswatini Escarpment—Extra-Ordinary Endemic Plant Richness and Extinction Risk in a Summer Rainfall Montane Region of Southern Africa|first1=Vincent Ralph|last1=Clark|first2=John E.|last2=Burrows|first3=Barbara C.|last3=Turpin|first4=Kevin|last4=Balkwill|first5=Mervyn|last5=Lötter|first6=Stefan J.|last6=Siebert|date=2022-06-03|publisher=Frontiers|journal=Frontiers in Ecology and Evolution|volume=10|via=Frontiers|doi=10.3389/fevo.2022.765854}}</ref> <ref name="mindat">{{Cite web|url=https://www.mindat.org/feature-951687.html|title=Strydpoortberge, Limpopo, South Africa}}</ref> <ref name="lekkeslaap">{{Cite web|url=https://www.lekkeslaap.co.za/blog/die-berge-van-suid-afrika|title=Blog &#124; Die berge van Suid-Afrika: ’n foto-reis|website=LekkeSlaap}}</ref> <ref name="ldtcs">{{Cite web|url=https://www.ldtcs.gov.za/LPFDB/authorities-greater-sekhukhune.html|title=Limpopo Province Freight Data Bank > Authorities > Greater Sekhukhune|website=www.ldtcs.gov.za}}</ref> <ref name="getamap">{{Cite web|url=https://www.getamap.net/maps/south_africa/limpopo/_strydpoortberge/|title=Strydpoortberge Map, Weather and Photos - South Africa: mountains - Lat:-24.25 and Long:29.5|website=www.getamap.net}}</ref> <ref name="mapcarta">{{Cite web|url=https://mapcarta.com/14249052|title=Strydpoortberge|website=Mapcarta}}</ref> <ref name="proteaatlas">{{Cite web|url=https://www.proteaatlas.org.za/stryd.htm|title=Strydpoort Mountains|website=www.proteaatlas.org.za}}</ref> }} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn}} {{Normdata}} [[Kategorie:Bergreekse in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Limpopo]] 3z348feoqp8bon1z693ahfm1l4e4ou1 2976472 2976459 2026-10-07T12:50:10Z Oesjaar 7467 Skakel 2976472 wikitext text/x-wiki [[Beeld:Strydpoortberge van R71-roete gesien, a.jpg|duimnael|Die Strydpoortberge van [[R71 (Suid-Afrika)|R71-roete]] gesien.]] Die '''Strydpoortberge''' is 'n [[bergreeks]] in [[Limpopo]], [[Suid-Afrika]], en vorm deel van die [[Drakensberge]].<ref name="frontiersin" /><ref name="lekkeslaap" /><ref name="getamap" /><ref name="proteaatlas" /> == Klimaat == Die bergreeks het 'n warm semi-ariede klimaat (steppeklimaat).<ref name="mindat" /> Die berge kry dikwels wintersneeu.<ref name="lekkeslaap" /> == Ligging == Die Strydpoortberge strek omtrent 150 km suidweswaarts van [[Haenertsburg]] in die [[Wolkberg]]e tot amper by [[Mokopane]] (voorheen [[Potgietersrus]]).<ref name="lekkeslaap" /><ref name="getamap" /><ref name="proteaatlas" /> == Geografie == Die bergreeks het 'n hoogte van 1202 tot 1320 meter bo seespieël.<ref name="getamap" /><ref name="mapcarta" /> Daar is baie [[graniet]], [[kwartsiet]] en [[dolomiet]] in die omgewing wat destyds gemyn is vir goud en asbes.<ref name="lekkeslaap" /><ref name="proteaatlas" /> As gevolg van die beperkte beskikbaarheid van water en die afgeleë aard van die gebied, is baie plase naby hierdie berge verlaat.<ref name="lekkeslaap" /><ref name="ldtcs" /> == Verwysings == {{Verwysings|verwysings= <ref name="frontiersin">{{Cite journal|url=https://www.frontiersin.org/journals/ecology-and-evolution/articles/10.3389/fevo.2022.765854/full|title=The Limpopo–Mpumalanga–Eswatini Escarpment—Extra-Ordinary Endemic Plant Richness and Extinction Risk in a Summer Rainfall Montane Region of Southern Africa|first1=Vincent Ralph|last1=Clark|first2=John E.|last2=Burrows|first3=Barbara C.|last3=Turpin|first4=Kevin|last4=Balkwill|first5=Mervyn|last5=Lötter|first6=Stefan J.|last6=Siebert|date=2022-06-03|publisher=Frontiers|journal=Frontiers in Ecology and Evolution|volume=10|via=Frontiers|doi=10.3389/fevo.2022.765854}}</ref> <ref name="mindat">{{Cite web|url=https://www.mindat.org/feature-951687.html|title=Strydpoortberge, Limpopo, South Africa}}</ref> <ref name="lekkeslaap">{{Cite web|url=https://www.lekkeslaap.co.za/blog/die-berge-van-suid-afrika|title=Blog &#124; Die berge van Suid-Afrika: ’n foto-reis|website=LekkeSlaap}}</ref> <ref name="ldtcs">{{Cite web|url=https://www.ldtcs.gov.za/LPFDB/authorities-greater-sekhukhune.html|title=Limpopo Province Freight Data Bank > Authorities > Greater Sekhukhune|website=www.ldtcs.gov.za}}</ref> <ref name="getamap">{{Cite web|url=https://www.getamap.net/maps/south_africa/limpopo/_strydpoortberge/|title=Strydpoortberge Map, Weather and Photos - South Africa: mountains - Lat:-24.25 and Long:29.5|website=www.getamap.net}}</ref> <ref name="mapcarta">{{Cite web|url=https://mapcarta.com/14249052|title=Strydpoortberge|website=Mapcarta}}</ref> <ref name="proteaatlas">{{Cite web|url=https://www.proteaatlas.org.za/stryd.htm|title=Strydpoort Mountains|website=www.proteaatlas.org.za}}</ref> }} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn}} {{Normdata}} [[Kategorie:Bergreekse in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Limpopo]] hkrylbdz03aqq423bobizvoav6q4pc0 2976493 2976472 2026-10-07T13:13:11Z JMK 649 koord 2976493 wikitext text/x-wiki [[Beeld:Strydpoortberge van R71-roete gesien, a.jpg|duimnael|Die Strydpoortberge van [[R71 (Suid-Afrika)|R71-roete]] gesien.]] Die '''Strydpoortberge''' is 'n [[bergreeks]] in [[Limpopo]], [[Suid-Afrika]], en vorm deel van die [[Drakensberge]].<ref name="frontiersin" /><ref name="lekkeslaap" /><ref name="getamap" /><ref name="proteaatlas" /> == Klimaat == Die bergreeks het 'n warm semi-ariede klimaat (steppeklimaat).<ref name="mindat" /> Die berge kry dikwels wintersneeu.<ref name="lekkeslaap" /> == Ligging == Die Strydpoortberge strek omtrent 150 km suidweswaarts van [[Haenertsburg]] in die [[Wolkberg]]e tot amper by [[Mokopane]] (voorheen [[Potgietersrus]]).<ref name="lekkeslaap" /><ref name="getamap" /><ref name="proteaatlas" /> == Geografie == Die bergreeks het 'n hoogte van 1202 tot 1320 meter bo seespieël.<ref name="getamap" /><ref name="mapcarta" /> Daar is baie [[graniet]], [[kwartsiet]] en [[dolomiet]] in die omgewing wat destyds gemyn is vir goud en asbes.<ref name="lekkeslaap" /><ref name="proteaatlas" /> As gevolg van die beperkte beskikbaarheid van water en die afgeleë aard van die gebied, is baie plase naby hierdie berge verlaat.<ref name="lekkeslaap" /><ref name="ldtcs" /> == Verwysings == {{Verwysings|verwysings= <ref name="frontiersin">{{Cite journal|url=https://www.frontiersin.org/journals/ecology-and-evolution/articles/10.3389/fevo.2022.765854/full|title=The Limpopo–Mpumalanga–Eswatini Escarpment—Extra-Ordinary Endemic Plant Richness and Extinction Risk in a Summer Rainfall Montane Region of Southern Africa|first1=Vincent Ralph|last1=Clark|first2=John E.|last2=Burrows|first3=Barbara C.|last3=Turpin|first4=Kevin|last4=Balkwill|first5=Mervyn|last5=Lötter|first6=Stefan J.|last6=Siebert|date=2022-06-03|publisher=Frontiers|journal=Frontiers in Ecology and Evolution|volume=10|via=Frontiers|doi=10.3389/fevo.2022.765854}}</ref> <ref name="mindat">{{Cite web|url=https://www.mindat.org/feature-951687.html|title=Strydpoortberge, Limpopo, South Africa}}</ref> <ref name="lekkeslaap">{{Cite web|url=https://www.lekkeslaap.co.za/blog/die-berge-van-suid-afrika|title=Blog &#124; Die berge van Suid-Afrika: ’n foto-reis|website=LekkeSlaap}}</ref> <ref name="ldtcs">{{Cite web|url=https://www.ldtcs.gov.za/LPFDB/authorities-greater-sekhukhune.html|title=Limpopo Province Freight Data Bank > Authorities > Greater Sekhukhune|website=www.ldtcs.gov.za}}</ref> <ref name="getamap">{{Cite web|url=https://www.getamap.net/maps/south_africa/limpopo/_strydpoortberge/|title=Strydpoortberge Map, Weather and Photos - South Africa: mountains - Lat:-24.25 and Long:29.5|website=www.getamap.net}}</ref> <ref name="mapcarta">{{Cite web|url=https://mapcarta.com/14249052|title=Strydpoortberge|website=Mapcarta}}</ref> <ref name="proteaatlas">{{Cite web|url=https://www.proteaatlas.org.za/stryd.htm|title=Strydpoort Mountains|website=www.proteaatlas.org.za}}</ref> }} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn}} {{Normdata}} {{koördinate|24|04|14|S|29|47|31|O|type:landmark_region:ZA|aansig=titel}} [[Kategorie:Bergreekse in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Limpopo]] qr8wt3ydhkbopo6bjwz150jg4qsqgzi 2976494 2976493 2026-10-07T13:13:25Z Aliwal2012 39067 +inligtingskassie 2976494 wikitext text/x-wiki [[Beeld:Strydpoortberge van R71-roete gesien, a.jpg|duimnael|Die Strydpoortberge van [[R71 (Suid-Afrika)|R71-roete]] gesien.]] {{Inligtingskas Berg | Naam = Strydpoortberge | Foto = | Foto onderskrif = | Hoogte = 1 320 | Ligging = [[Limpopo]], [[Suid-Afrika]] | Bergreeks = [[Drakensberge]] | Prominensie = | Koördinate = {{Koördinate|24|15|S|29|30|O|aansig=inlyn,titel}} | Topografiese kaart = | Tipe = [[Bosveldstollingskompleks]] en [[sandsteen]] | Rotsouderdom = Neoargeaans tot vroeg-Paleoproterosoïes | duimdrukkerkaart = Suid-Afrika | duimdrukkeretiketposisie = links | diumdrukkerkaartgrootte = 290 | duimdrukkerkaartbyskrif = | breedtegraad = 24 | breedtegraad_m = 15 | breedtegraad_s = 0 | breedtegraad_NS = S | lengtegraad = 29 | lengtegraad_m = 30 | lengtegraad_s = 0 | lengtegraad_OW = O }} Die '''Strydpoortberge''' is 'n [[bergreeks]] in [[Limpopo]], [[Suid-Afrika]], en vorm deel van die [[Drakensberge]].<ref name="frontiersin" /><ref name="lekkeslaap" /><ref name="getamap" /><ref name="proteaatlas" /> == Klimaat == Die bergreeks het 'n warm semi-ariede klimaat (steppeklimaat).<ref name="mindat" /> Die berge kry dikwels wintersneeu.<ref name="lekkeslaap" /> == Ligging == Die Strydpoortberge strek omtrent 150 km suidweswaarts van [[Haenertsburg]] in die [[Wolkberg]]e tot amper by [[Mokopane]] (voorheen [[Potgietersrus]]).<ref name="lekkeslaap" /><ref name="getamap" /><ref name="proteaatlas" /> == Geografie == Die bergreeks het 'n hoogte van 1202 tot 1320 meter bo seespieël.<ref name="getamap" /><ref name="mapcarta" /> Daar is baie [[graniet]], [[kwartsiet]] en [[dolomiet]] in die omgewing wat destyds gemyn is vir goud en asbes.<ref name="lekkeslaap" /><ref name="proteaatlas" /> As gevolg van die beperkte beskikbaarheid van water en die afgeleë aard van die gebied, is baie plase naby hierdie berge verlaat.<ref name="lekkeslaap" /><ref name="ldtcs" /> == Verwysings == {{Verwysings|verwysings= <ref name="frontiersin">{{Cite journal|url=https://www.frontiersin.org/journals/ecology-and-evolution/articles/10.3389/fevo.2022.765854/full|title=The Limpopo–Mpumalanga–Eswatini Escarpment—Extra-Ordinary Endemic Plant Richness and Extinction Risk in a Summer Rainfall Montane Region of Southern Africa|first1=Vincent Ralph|last1=Clark|first2=John E.|last2=Burrows|first3=Barbara C.|last3=Turpin|first4=Kevin|last4=Balkwill|first5=Mervyn|last5=Lötter|first6=Stefan J.|last6=Siebert|date=2022-06-03|publisher=Frontiers|journal=Frontiers in Ecology and Evolution|volume=10|via=Frontiers|doi=10.3389/fevo.2022.765854}}</ref> <ref name="mindat">{{Cite web|url=https://www.mindat.org/feature-951687.html|title=Strydpoortberge, Limpopo, South Africa}}</ref> <ref name="lekkeslaap">{{Cite web|url=https://www.lekkeslaap.co.za/blog/die-berge-van-suid-afrika|title=Blog &#124; Die berge van Suid-Afrika: ’n foto-reis|website=LekkeSlaap}}</ref> <ref name="ldtcs">{{Cite web|url=https://www.ldtcs.gov.za/LPFDB/authorities-greater-sekhukhune.html|title=Limpopo Province Freight Data Bank > Authorities > Greater Sekhukhune|website=www.ldtcs.gov.za}}</ref> <ref name="getamap">{{Cite web|url=https://www.getamap.net/maps/south_africa/limpopo/_strydpoortberge/|title=Strydpoortberge Map, Weather and Photos - South Africa: mountains - Lat:-24.25 and Long:29.5|website=www.getamap.net}}</ref> <ref name="mapcarta">{{Cite web|url=https://mapcarta.com/14249052|title=Strydpoortberge|website=Mapcarta}}</ref> <ref name="proteaatlas">{{Cite web|url=https://www.proteaatlas.org.za/stryd.htm|title=Strydpoort Mountains|website=www.proteaatlas.org.za}}</ref> }} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn}} {{Normdata}} {{koördinate|24|04|14|S|29|47|31|O|type:landmark_region:ZA|aansig=titel}} [[Kategorie:Bergreekse in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Limpopo]] ozee0e8xvgcfuberipfoc7bm60uhhdg 2976495 2976494 2026-10-07T13:22:07Z Aliwal2012 39067 2976495 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Berg | Naam = Strydpoortberge | Foto = Strydpoortberge van R71-roete gesien, a.jpg | Foto onderskrif = Die Strydpoortberge van die [[R71 (Suid-Afrika)|R71-roete]] af gesien. | Hoogte = 1 320 | Ligging = [[Limpopo]], [[Suid-Afrika]] | Bergreeks = [[Drakensberge]] | Prominensie = | Topografiese kaart = | Tipe = [[Bosveldstollingskompleks]] en [[sandsteen]] | Rotsouderdom = Neoargeaans tot vroeg-Paleoproterosoïes | duimdrukkerkaart = Suid-Afrika | duimdrukkeretiketposisie = onderkant | diumdrukkerkaartgrootte = 290 | duimdrukkerkaartbyskrif = | breedtegraad = 24 | breedtegraad_m = 04 | breedtegraad_s = 04 | breedtegraad_NS = S | lengtegraad = 29 | lengtegraad_m = 47 | lengtegraad_s = 31 | lengtegraad_OW = O }} Die '''Strydpoortberge''' is 'n [[bergreeks]] in [[Limpopo]], [[Suid-Afrika]], en vorm deel van die [[Drakensberge]].<ref name="frontiersin" /><ref name="lekkeslaap" /><ref name="getamap" /><ref name="proteaatlas" /> == Klimaat == Die bergreeks het 'n warm semi-ariede klimaat (steppeklimaat).<ref name="mindat" /> Die berge kry dikwels wintersneeu.<ref name="lekkeslaap" /> == Ligging == Die Strydpoortberge strek omtrent 150 km suidweswaarts van [[Haenertsburg]] in die [[Wolkberg]]e tot amper by [[Mokopane]] (voorheen [[Potgietersrus]]).<ref name="lekkeslaap" /><ref name="getamap" /><ref name="proteaatlas" /> == Geografie == Die bergreeks het 'n hoogste piek van 1&nbsp;320 meter bo seespieël.<ref name="getamap" /><ref name="mapcarta" /> Daar is baie [[graniet]], [[kwartsiet]] en [[dolomiet]] in die omgewing wat destyds gemyn is vir goud en asbes.<ref name="lekkeslaap" /><ref name="proteaatlas" /> As gevolg van die beperkte beskikbaarheid van water en die afgeleë aard van die gebied, is baie plase naby hierdie berge verlaat.<ref name="lekkeslaap" /><ref name="ldtcs" /> == Verwysings == {{Verwysings|verwysings= <ref name="frontiersin">{{Cite journal|url=https://www.frontiersin.org/journals/ecology-and-evolution/articles/10.3389/fevo.2022.765854/full|title=The Limpopo–Mpumalanga–Eswatini Escarpment—Extra-Ordinary Endemic Plant Richness and Extinction Risk in a Summer Rainfall Montane Region of Southern Africa|first1=Vincent Ralph|last1=Clark|first2=John E.|last2=Burrows|first3=Barbara C.|last3=Turpin|first4=Kevin|last4=Balkwill|first5=Mervyn|last5=Lötter|first6=Stefan J.|last6=Siebert|date=2022-06-03|publisher=Frontiers|journal=Frontiers in Ecology and Evolution|volume=10|via=Frontiers|doi=10.3389/fevo.2022.765854}}</ref> <ref name="mindat">{{Cite web|url=https://www.mindat.org/feature-951687.html|title=Strydpoortberge, Limpopo, South Africa}}</ref> <ref name="lekkeslaap">{{Cite web|url=https://www.lekkeslaap.co.za/blog/die-berge-van-suid-afrika|title=Blog &#124; Die berge van Suid-Afrika: ’n foto-reis|website=LekkeSlaap}}</ref> <ref name="ldtcs">{{Cite web|url=https://www.ldtcs.gov.za/LPFDB/authorities-greater-sekhukhune.html|title=Limpopo Province Freight Data Bank > Authorities > Greater Sekhukhune|website=www.ldtcs.gov.za}}</ref> <ref name="getamap">{{Cite web|url=https://www.getamap.net/maps/south_africa/limpopo/_strydpoortberge/|title=Strydpoortberge Map, Weather and Photos - South Africa: mountains - Lat:-24.25 and Long:29.5|website=www.getamap.net}}</ref> <ref name="mapcarta">{{Cite web|url=https://mapcarta.com/14249052|title=Strydpoortberge|website=Mapcarta}}</ref> <ref name="proteaatlas">{{Cite web|url=https://www.proteaatlas.org.za/stryd.htm|title=Strydpoort Mountains|website=www.proteaatlas.org.za}}</ref> }} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn}} {{Normdata}} {{koördinate|24|04|14|S|29|47|31|O|type:landmark_region:ZA|aansig=titel}} [[Kategorie:Bergreekse in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Limpopo]] pabv1ax3ldvufk3gs9gnvqly5hm85d2 2976496 2976495 2026-10-07T13:26:37Z JMK 649 +satellietbeeld 2976496 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Berg | Naam = Strydpoortberge | Foto = Strydpoortberge van R71-roete gesien, a.jpg | Foto onderskrif = Die Strydpoortberge van die [[R71 (Suid-Afrika)|R71-roete]] af gesien. | Hoogte = 1 320 | Ligging = [[Limpopo]], [[Suid-Afrika]] | Bergreeks = [[Drakensberge]] | Prominensie = | Topografiese kaart = | Tipe = [[Bosveldstollingskompleks]] en [[sandsteen]] | Rotsouderdom = Neoargeaans tot vroeg-Paleoproterosoïes | duimdrukkerkaart = Suid-Afrika | duimdrukkeretiketposisie = onderkant | diumdrukkerkaartgrootte = 290 | duimdrukkerkaartbyskrif = | breedtegraad = 24 | breedtegraad_m = 04 | breedtegraad_s = 04 | breedtegraad_NS = S | lengtegraad = 29 | lengtegraad_m = 47 | lengtegraad_s = 31 | lengtegraad_OW = O }} Die '''Strydpoortberge''' is 'n [[bergreeks]] in [[Limpopo]], [[Suid-Afrika]], en vorm deel van die [[Drakensberge]].<ref name="frontiersin" /><ref name="lekkeslaap" /><ref name="getamap" /><ref name="proteaatlas" /> == Klimaat == Die bergreeks het 'n warm semi-ariede klimaat (steppeklimaat).<ref name="mindat" /> Die berge kry dikwels wintersneeu.<ref name="lekkeslaap" /> == Ligging == [[lêer:ISS031-E-120909 - View of South Africa, Strydpoort Mountains.jpg|duimnael|links|Satellietbeeld van die bergreeks]] Die Strydpoortberge strek omtrent 150 km suidweswaarts van [[Haenertsburg]] in die [[Wolkberg]]e tot amper by [[Mokopane]] (voorheen [[Potgietersrus]]).<ref name="lekkeslaap" /><ref name="getamap" /><ref name="proteaatlas" /> == Geografie == Die bergreeks het 'n hoogste piek van 1&nbsp;320 meter bo seespieël.<ref name="getamap" /><ref name="mapcarta" /> Daar is baie [[graniet]], [[kwartsiet]] en [[dolomiet]] in die omgewing wat destyds gemyn is vir goud en asbes.<ref name="lekkeslaap" /><ref name="proteaatlas" /> As gevolg van die beperkte beskikbaarheid van water en die afgeleë aard van die gebied, is baie plase naby hierdie berge verlaat.<ref name="lekkeslaap" /><ref name="ldtcs" /> == Verwysings == {{Verwysings|verwysings= <ref name="frontiersin">{{Cite journal|url=https://www.frontiersin.org/journals/ecology-and-evolution/articles/10.3389/fevo.2022.765854/full|title=The Limpopo–Mpumalanga–Eswatini Escarpment—Extra-Ordinary Endemic Plant Richness and Extinction Risk in a Summer Rainfall Montane Region of Southern Africa|first1=Vincent Ralph|last1=Clark|first2=John E.|last2=Burrows|first3=Barbara C.|last3=Turpin|first4=Kevin|last4=Balkwill|first5=Mervyn|last5=Lötter|first6=Stefan J.|last6=Siebert|date=2022-06-03|publisher=Frontiers|journal=Frontiers in Ecology and Evolution|volume=10|via=Frontiers|doi=10.3389/fevo.2022.765854}}</ref> <ref name="mindat">{{Cite web|url=https://www.mindat.org/feature-951687.html|title=Strydpoortberge, Limpopo, South Africa}}</ref> <ref name="lekkeslaap">{{Cite web|url=https://www.lekkeslaap.co.za/blog/die-berge-van-suid-afrika|title=Blog &#124; Die berge van Suid-Afrika: ’n foto-reis|website=LekkeSlaap}}</ref> <ref name="ldtcs">{{Cite web|url=https://www.ldtcs.gov.za/LPFDB/authorities-greater-sekhukhune.html|title=Limpopo Province Freight Data Bank > Authorities > Greater Sekhukhune|website=www.ldtcs.gov.za}}</ref> <ref name="getamap">{{Cite web|url=https://www.getamap.net/maps/south_africa/limpopo/_strydpoortberge/|title=Strydpoortberge Map, Weather and Photos - South Africa: mountains - Lat:-24.25 and Long:29.5|website=www.getamap.net}}</ref> <ref name="mapcarta">{{Cite web|url=https://mapcarta.com/14249052|title=Strydpoortberge|website=Mapcarta}}</ref> <ref name="proteaatlas">{{Cite web|url=https://www.proteaatlas.org.za/stryd.htm|title=Strydpoort Mountains|website=www.proteaatlas.org.za}}</ref> }} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn}} {{Normdata}} {{koördinate|24|04|14|S|29|47|31|O|type:landmark_region:ZA|aansig=titel}} [[Kategorie:Bergreekse in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Limpopo]] 28hilru9d4mnanqpppcp56hmyxtprad 14 470246 2976447 2026-10-07T12:22:37Z Rooiratel 90342 Nuwe bladsy geskep met '{{Broodkrummels}}' 2976447 wikitext text/x-wiki {{Broodkrummels}} 313vwr4med1d4soakrfnxecr2wx3tbb 2976448 2976447 2026-10-07T12:23:09Z Rooiratel 90342 [[:Kategorie:Cacosterninae]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2976448 wikitext text/x-wiki {{Broodkrummels}} [[Kategorie:Cacosterninae]] kefghxh3l4njmzhc3b3dfw4pwuofhv0 14 470247 2976450 2026-10-07T12:23:32Z Rooiratel 90342 Nuwe bladsy geskep met '{{Broodkrummels}}' 2976450 wikitext text/x-wiki {{Broodkrummels}} 313vwr4med1d4soakrfnxecr2wx3tbb 2976451 2976450 2026-10-07T12:24:08Z Rooiratel 90342 [[:Kategorie:Pyxicephalidae]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2976451 wikitext text/x-wiki {{Broodkrummels}} [[Kategorie:Pyxicephalidae]] qr6kj8iah9yzyjjsokmrtkmgbzy4lq5 1 470248 2976455 2026-10-07T12:30:43Z Aliwal2012 39067 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}' 2976455 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 14 470249 2976463 2026-10-07T12:35:37Z Rooiratel 90342 Nuwe bladsy geskep met '{{Broodkrummels}}' 2976463 wikitext text/x-wiki {{Broodkrummels}} 313vwr4med1d4soakrfnxecr2wx3tbb 2976464 2976463 2026-10-07T12:36:35Z Rooiratel 90342 [[:Kategorie:Brevicipitidae]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2976464 wikitext text/x-wiki {{Broodkrummels}} [[Kategorie:Brevicipitidae]] fynqx6v1wuz3us7uvqut8lptyrl7rf9 14 470250 2976465 2026-10-07T12:36:46Z Rooiratel 90342 Nuwe bladsy geskep met '{{Broodkrummels}}' 2976465 wikitext text/x-wiki {{Broodkrummels}} 313vwr4med1d4soakrfnxecr2wx3tbb 2976466 2976465 2026-10-07T12:37:27Z Rooiratel 90342 [[:Kategorie:Neobatrachia]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2976466 wikitext text/x-wiki {{Broodkrummels}} [[Kategorie:Neobatrachia]] e0w0vex7ymizxkjm0o55vty99xbsr9n 14 470251 2976467 2026-10-07T12:38:20Z Rooiratel 90342 Nuwe bladsy geskep met '{{Broodkrummels}}' 2976467 wikitext text/x-wiki {{Broodkrummels}} 313vwr4med1d4soakrfnxecr2wx3tbb 2976468 2976467 2026-10-07T12:39:36Z Rooiratel 90342 [[:Kategorie:Paddas]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2976468 wikitext text/x-wiki {{Broodkrummels}} [[Kategorie:Paddas]] 15rk5x39eiw7zzww2lp19c83gso0qk8 6 470252 2976535 2026-10-07T14:20:45Z Sobaka 328 {{Beeldinligting |beskrywing= Bosveld Stereo Logo |bron= Bosveld Stereo |datum= 7 September 2026 |daarsteller= Sobaka |outeur= Sobaka |ander_weergawes= }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> 2976535 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= Bosveld Stereo Logo |bron= Bosveld Stereo |datum= 7 September 2026 |daarsteller= Sobaka |outeur= Sobaka |ander_weergawes= }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{PD-outeur}} hc2bqy977dem85megdl7j9w05bv334w 6 470254 2976575 2026-10-07T15:25:27Z Sobaka 328 {{Beeldinligting |beskrywing= Bosveld Stereo Radio ateljee |bron= Bosveld Stereo |datum= 7 September 2026 |daarsteller=Sobaka |outeur=Sobaka |ander_weergawes= }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> 2976575 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= Bosveld Stereo Radio ateljee |bron= Bosveld Stereo |datum= 7 September 2026 |daarsteller=Sobaka |outeur=Sobaka |ander_weergawes= }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{PD-outeur}} cu1s77t83tbjwdfy3djm8xtlsyhhh5f 10 470255 2976585 2026-10-07T16:27:43Z Oesjaar 7467 Nuwe taksonoom 2976585 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link=Phyllogeiton |parent=Rhamnaceae |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} 7qaqo3fuaacycry0upkz44xvcrcxtjh 2976737 2976585 2026-10-08T08:58:34Z Rooiratel 90342 Korrekte inhoud 2976737 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link=Phyllogeiton |parent=Rhamneae |extinct= |refs= }} nyyy24anx72bh2eqyhnz7w67f322dij 0 470256 2976589 2026-10-07T16:36:55Z Oesjaar 7467 Nuwe genus.... 2976589 wikitext text/x-wiki {{Outomatiese taksoboks |image = |image_caption = |display_parents = 3 |taxon = Phyllogeiton |authority = (Weberb.) Herzog, (1903) |subdivision_ranks = Spesies |subdivision = <center>[[#Spesies|Sien teks]]</center> |synonyms = }} '''''Phyllogeiton''''' is 'n [[genus]] van [[Boom|bome]] wat behoort tot die [[Familie (biologie)|familie]] Rhamnaceae. Die genus is [[inheems]] aan [[Afrika]], insluitend [[Madagaskar]], en die [[Arabiese Skiereiland]]. == Spesies == Daar is drie [[spesie]]s wat tot die genus hoort:<ref>[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:33499-1 Plants of the World Online]</ref> * ''[[Phyllogeiton discolor]]'' <small>(Klotzsch) Herzog</small> * ''[[Phyllogeiton trachybasis]]'' <small>R.G.C.Boon & [[Abraham Erasmus van Wyk|A.E.van Wyk]]</small> * ''[[Phyllogeiton zeyheri]]'' <small>(Sond.) Suess.</small> == Verwysings == {{verwysings}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Phyllogeiton| ]] 27otbm24o4zhv5ou5epkrnmru7hz7bi 2976613 2976589 2026-10-07T17:41:55Z Oesjaar 7467 Verbeter 2976613 wikitext text/x-wiki {{Outomatiese taksoboks |image = Berchemia discolor01.jpg |image_caption = ''Phyllogeiton discolor'' |display_parents = 3 |taxon = Phyllogeiton |authority = (Weberb.) Herzog, (1903) |subdivision_ranks = Spesies |subdivision = <center>[[#Spesies|Sien teks]]</center> |synonyms = }} '''''Phyllogeiton''''' is 'n [[genus]] van [[Boom|bome]] wat behoort tot die [[Familie (biologie)|familie]] Rhamnaceae. Die genus is [[inheems]] aan [[Afrika]], insluitend [[Madagaskar]], en die [[Arabiese Skiereiland]]. == Spesies == Daar is drie [[spesie]]s wat tot die genus hoort:<ref>[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:33499-1 Plants of the World Online]</ref> * ''[[Phyllogeiton discolor]]'' <small>(Klotzsch) Herzog</small> * ''[[Phyllogeiton trachybasis]]'' <small>R.G.C.Boon & [[Abraham Erasmus van Wyk|A.E.van Wyk]]</small> * ''[[Phyllogeiton zeyheri]]'' <small>(Sond.) Suess.</small> == Verwysings == {{verwysings}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Phyllogeiton| ]] b07a7gxr5b0y4m52ee03aofccyrz4zz 1 470257 2976590 2026-10-07T16:37:28Z Oesjaar 7467 Verbeter 2976590 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 14 470258 2976591 2026-10-07T16:38:27Z Oesjaar 7467 Nuwe kategorie 2976591 wikitext text/x-wiki {{Broodkrummels}} {{Hoofartikel}} [[Kategorie:Rhamnaceae]] iz8ick5kx2aucmaq8i8fglcgnvdnawd 15 470259 2976592 2026-10-07T16:39:00Z Oesjaar 7467 Verbeter 2976592 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 470260 2976599 2026-10-07T16:49:14Z Oesjaar 7467 Aanstuur 2976599 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[Bruinivoor]] 0oytkw6p72q4h5mpqu9wdlp64e0nqeh 0 470261 2976601 2026-10-07T16:56:30Z Oesjaar 7467 Verbeter 2976601 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = | status_system = iucn3.1 | name = Sandivoor | image = | taxon = Phyllogeiton trachybasis | authority = R.G.C.Boon & [[Abraham Erasmus van Wyk|A.E.van Wyk]], (2023) | synonyms = }} '''''Phyllogeiton trachybasis''''' is 'n [[boom]] wat deel van die Rhamnaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in [[KwaZulu-Natal]] voor. Die boom se FSA-nommer is 450.1.<ref>https://www.treetags.co.za/national-list-of-indigenous-trees/</ref> == Sien ook == * [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome]] == Bronnelys == * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77315369-1 Plants of the World] * [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/d85f94f9-16bf-468d-b15c-7299c81b6872 Biodiversityadvisor] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Phyllogeiton|trachybasis]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]] sa0gjoabooso22fvl1vuweu3pdm31wk 2976602 2976601 2026-10-07T16:56:57Z Oesjaar 7467 Verbeter 2976602 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = | status_system = iucn3.1 | name = Sandivoor | image = | taxon = Phyllogeiton trachybasis | authority = R.G.C.Boon & [[Abraham Erasmus van Wyk|A.E.van Wyk]], (2023) | synonyms = }} '''''Phyllogeiton trachybasis''''' is 'n [[boom]] wat deel van die Rhamnaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in [[KwaZulu-Natal]] voor. Die boom se FSA-nommer is 450.1.<ref>https://www.treetags.co.za/national-list-of-indigenous-trees/</ref> == Sien ook == * [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome]] == Verwysings == {{verwysings}} == Bronnelys == * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77315369-1 Plants of the World] * [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/d85f94f9-16bf-468d-b15c-7299c81b6872 Biodiversityadvisor] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Phyllogeiton|trachybasis]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]] dudkq1sbndzco95gw0ork4sankxp9sn 2976604 2976602 2026-10-07T17:00:11Z Oesjaar 7467 Verbeter met 'n foto. 2976604 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = | status_system = iucn3.1 | name = Sandivoor | image = | taxon = Phyllogeiton trachybasis | authority = R.G.C.Boon & [[Abraham Erasmus van Wyk|A.E.van Wyk]], (2023) | synonyms = }} '''''Phyllogeiton trachybasis''''' is 'n [[boom]] wat deel van die Rhamnaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in [[KwaZulu-Natal]] voor. Die boom se FSA-nommer is 450.1.<ref>https://www.treetags.co.za/national-list-of-indigenous-trees/</ref> == Galery == <gallery> Phyllogeiton trachybasis S-1025 6447.jpg </gallery> == Sien ook == * [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome]] == Verwysings == {{verwysings}} == Bronnelys == * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77315369-1 Plants of the World] * [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/d85f94f9-16bf-468d-b15c-7299c81b6872 Biodiversityadvisor] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Phyllogeiton|trachybasis]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]] rrjtqktvlshwr4rqcr1jm5g7q8wwlkz 1 470262 2976603 2026-10-07T16:57:21Z Oesjaar 7467 Verbeter 2976603 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 470263 2976605 2026-10-07T17:00:51Z Oesjaar 7467 Aanstuur 2976605 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[Phyllogeiton trachybasis]] iv9l0tiltpi6jgllg3x9z17pha39oc4 1 470264 2976610 2026-10-07T17:08:00Z Oesjaar 7467 Verbeter 2976610 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 10 470265 2976623 2026-10-07T18:45:33Z BurgertB 2401 Nuwe sjabloon 2976623 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:template wrapper|{{#if:{{{_debug|}}}|list|wrap}}|_template=cite encyclopedia |_exclude=freearticle, id, _debug |_alias-map=accessdate:access-date,authorlink:author-link,origyear:orig-date |encyclopedia=Oxford Dictionary of National Biography |edition=aanlyn |publisher=Oxford University Press |doi={{#if:{{{id|}}}|10.1093/ref:odnb/{{{id|}}}}} |doi-access={{#if:{{{doi|}}}{{{id|}}}|{{#if:{{{freearticle|}}}|gratis}}}} |url-access={{#if:{{{url|}}}|{{#if:{{{freearticle|}}}||subskripsie}}}} }}</includeonly><noinclude> {{Cite ODNB|title={{{title}}}}} {{Documentation}} </noinclude> ===Bronne=== * Duncan, A.A.M.; ''The Kingship of the Scots 842–1292: Succession and Independence'', Edinburgh University Press, Edinburg, 2002. {{ISBN|0-7486-1626-8}} * Smyth, Alfred P.; ''Warlords and Holy Men: Scotland AD 80–1000'', Edinburgh University Press, Edinburg, 1984. {{ISBN|0-7486-0100-7}} pct1epra8676mo92tpx7glp8ec12ujo 0 470266 2976624 2026-10-07T18:53:51Z Jcwf 4 Nuwe bladsy geskep met '{{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = Klareënpadda | image = Breviceps verrucosus 15436621.jpg | taxon = Breviceps verrucosus | authority = Rapp, [[1842]] | synonyms = }} Die '''klareënpadda''' (''Breviceps verrucosus'' Rapp, 1842) word in [[Suid-Afrika]], [[Lesotho]] en [[Swaziland]] aangetref. Dit kom voor vanaf die [[Nico Malanpas]] in die [[Oos-Kaap]] tot in KwaZulu-Natal en Swaziland, en so ver as die Blyderivierspoort-natuurreserva...' 2976624 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = Klareënpadda | image = Breviceps verrucosus 15436621.jpg | taxon = Breviceps verrucosus | authority = Rapp, [[1842]] | synonyms = }} Die '''klareënpadda''' (''Breviceps verrucosus'' Rapp, 1842) word in [[Suid-Afrika]], [[Lesotho]] en [[Swaziland]] aangetref. Dit kom voor vanaf die [[Nico Malanpas]] in die [[Oos-Kaap]] tot in KwaZulu-Natal en Swaziland, en so ver as die [[Blyderivierspoort-natuurreservaat]] in [[Mpumalanga]]. <ref name="amfi">[https://amphibiaweb.org/cgi/amphib_query?where-scientific_name=Breviceps%20verrucosus&rel-scientific_name=contains&include_synonymies=Yes Amfibiaweb]</ref> <!-- ==Status== Die bergagtige habitat van die aarbeireënpadda word oor die algemeen min versteur en kom voor in verskeie beskermde gebiede, soos die [[Marloth-natuurreservaat]], die [[Boosmansbos-wildernisgebied]] en die [[Grootvadersbosch]]-staatswoud. Hierdie spesie word nie bedreig nie.<ref name="bdi"/> --> ==Habitat== Dit leef in grasveld, struikveld en woude in gematigde tot droë klimate op hoogtes van tot 3 000 m. Dit is ook al in woongebiede aangetref wat aan woude grens. <ref name="amfi">[https://amphibiaweb.org/cgi/amphib_query?where-scientific_name=Breviceps%20verrucosus&rel-scientific_name=contains&include_synonymies=Yes Amfibiaweb]</ref> <!-- ==Besonderhede== Dit is 'n klein, bolvormige padda met 'n kort gesig en 'n mond wat afwaarts buig.<ref name="amfi"/> Die rugkant is rooierig of pienk tot roomwit, met talle verhewe swart korrels. Die onderkant is persagtig met roomkleurige kolle.<ref name="bdi">[https://thebdi.org/2022/01/24/strawberry-rain-frog-breviceps-acutirostris/ the BDI 2022]</ref> Die spesie toon seksuele dimorfisme: wyfies kan 'n snoet-tot-vent-lengte van 40 mm bereik, terwyl mannetjies gewoonlik kleiner as 25 mm is. Die snoet is effens skerper en steek meer uit as by ander taksa in die genus. Die afstand tussen die neusgate is effens groter as die afstand tussen die neusgat en die oog. Die oë is klein. Die aarbeireënpadda is 'n grawende spesie wat goed gedreineerde leem- of sandgrond verkies; hulle grawe hulself in deur middel van hul agterpote. Alle lede van die genus plant voort deur middel van direkte ontwikkeling. Eierleggings bevat ongeveer 24 groot (7 mm) eiers. <ref name="amfi"/> Die mannetjie roep vanaf die grondvlak, verhoogde sitplekke of vlak holtes onder plantegroei of blareafval. Die roep bestaan ​​uit 'n kort fluitgeluid (1,9 kHz met 'n duur van 200 ms) wat gewoonlik vinnig agtereenvolgens herhaal word. Hulle roep tydens en na reënval, gedurende die winter en lente. Hulle sal ook roep selfs wanneer 'n verwante spesie, die [[swart reënpadda]], binne enkele meters van 'n roepende mannetjie af is.<ref name="amfi"/> --> ==Verwysings== {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * {{Commonskat-inlyn|Breviceps verrucosus}} * {{Wikispecies-inlyn|Breviceps verrucosus}} {{Breviceps}} {{Taksonbalk}} {{DEFAULTSORT:Klareenpadda}} [[Kategorie:Paddas]] [[Kategorie:Fauna van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Fauna van Lesotho]] [[Kategorie:Fauna van Eswatini]] 1x1u79c4u9tfiuxfgaot5rmtsnim9tx 2976628 2976624 2026-10-07T19:07:44Z Jcwf 4 2976628 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = Klareënpadda | image = Breviceps verrucosus 15436621.jpg | taxon = Breviceps verrucosus | authority = Rapp, [[1842]] | synonyms = }} Die '''klareënpadda''' (''Breviceps verrucosus'' Rapp, 1842) word in [[Suid-Afrika]], [[Lesotho]] en [[Swaziland]] aangetref. Dit kom voor vanaf die [[Nico Malanpas]] in die [[Oos-Kaap]] tot in KwaZulu-Natal en Swaziland, en so ver as die [[Blyderivierspoort-natuurreservaat]] in [[Mpumalanga]]. <ref name="amfi">[https://amphibiaweb.org/cgi/amphib_query?where-scientific_name=Breviceps%20verrucosus&rel-scientific_name=contains&include_synonymies=Yes Amfibiaweb]</ref> ==Status== Die klareënpadda kom wydverspreid in 'n verskeidenheid habitatte voor en blyk nie bedreig te wees nie. Dit kom in 'n aantal provinsiale natuurreservate en in die [[Golden Gate-hoogland- Nasionale Park]] voor.<ref name="BDI"/> ==Habitat== Dit leef in [[grasveld]], struikveld en woude in gematigde tot droë klimate op hoogtes van tot 3 000 m. Dit is ook al in woongebiede aangetref wat aan woude grens. <ref name="amfi"/> Langs die kus van die Oos-Kaap en KwaZulu-Natal kom dit voor in kus-bosveld/grasveld, [[Kuswoud van Maputaland|kuswoud]], sandwoud en duinstruikbos. By [[Pennington]] in KwaZulu-Natal is die mannetjies se roep in digte, verstrengelde gras gehoor, vyf meter van die hoogwatermerk af. Tussen die kus en die platorand in KwaZulu-Natal word dit in kort misgordelgrasveld aangetref.<ref name="BDI">[https://thebdi.org/2021/12/15/plaintive-rain-frog-breviceps-verrucosus/ The BDI; 2021]</ref> <!-- ==Besonderhede== Dit is 'n klein, bolvormige padda met 'n kort gesig en 'n mond wat afwaarts buig.<ref name="amfi"/> Die rugkant is rooierig of pienk tot roomwit, met talle verhewe swart korrels. Die onderkant is persagtig met roomkleurige kolle.<ref name="bdi">[https://thebdi.org/2022/01/24/strawberry-rain-frog-breviceps-acutirostris/ the BDI 2022]</ref> Die spesie toon seksuele dimorfisme: wyfies kan 'n snoet-tot-vent-lengte van 40 mm bereik, terwyl mannetjies gewoonlik kleiner as 25 mm is. Die snoet is effens skerper en steek meer uit as by ander taksa in die genus. Die afstand tussen die neusgate is effens groter as die afstand tussen die neusgat en die oog. Die oë is klein. Die aarbeireënpadda is 'n grawende spesie wat goed gedreineerde leem- of sandgrond verkies; hulle grawe hulself in deur middel van hul agterpote. Alle lede van die genus plant voort deur middel van direkte ontwikkeling. Eierleggings bevat ongeveer 24 groot (7 mm) eiers. <ref name="amfi"/> Die mannetjie roep vanaf die grondvlak, verhoogde sitplekke of vlak holtes onder plantegroei of blareafval. Die roep bestaan ​​uit 'n kort fluitgeluid (1,9 kHz met 'n duur van 200 ms) wat gewoonlik vinnig agtereenvolgens herhaal word. Hulle roep tydens en na reënval, gedurende die winter en lente. Hulle sal ook roep selfs wanneer 'n verwante spesie, die [[swart reënpadda]], binne enkele meters van 'n roepende mannetjie af is.<ref name="amfi"/> --> ==Verwysings== {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * {{Commonskat-inlyn|Breviceps verrucosus}} * {{Wikispecies-inlyn|Breviceps verrucosus}} {{Breviceps}} {{Taksonbalk}} {{DEFAULTSORT:Klareenpadda}} [[Kategorie:Paddas]] [[Kategorie:Fauna van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Fauna van Lesotho]] [[Kategorie:Fauna van Eswatini]] 23gyllqqwgao9prhkag3cd6kfgx1x0o 2976647 2976628 2026-10-07T19:39:55Z Jcwf 4 2976647 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = Klareënpadda | image = Breviceps verrucosus 15436621.jpg | taxon = Breviceps verrucosus | authority = Rapp, [[1842]] | synonyms = }} Die '''klareënpadda''' (''Breviceps verrucosus'' Rapp, 1842) word in [[Suid-Afrika]], [[Lesotho]] en [[Swaziland]] aangetref. Dit kom voor vanaf die [[Nico Malanpas]] in die [[Oos-Kaap]] tot in KwaZulu-Natal en Swaziland, en so ver as die [[Blyderivierspoort-natuurreservaat]] in [[Mpumalanga]]. <ref name="amfi">[https://amphibiaweb.org/cgi/amphib_query?where-scientific_name=Breviceps%20verrucosus&rel-scientific_name=contains&include_synonymies=Yes Amfibiaweb]</ref> ==Status== Die klareënpadda kom wydverspreid in 'n verskeidenheid habitatte voor en blyk nie bedreig te wees nie. Dit kom in 'n aantal provinsiale natuurreservate en in die [[Golden Gate-hoogland- Nasionale Park]] voor.<ref name="BDI"/> ==Habitat== Dit leef in [[grasveld]], struikveld en woude in gematigde tot droë klimate op hoogtes van tot 3 000 m. Dit is ook al in woongebiede aangetref wat aan woude grens. <ref name="amfi"/> Langs die kus van die Oos-Kaap en KwaZulu-Natal kom dit voor in kus-bosveld/grasveld, [[Kuswoud van Maputaland|kuswoud]], sandwoud en duinstruikbos. By [[Pennington]] in KwaZulu-Natal is die mannetjies se roep in digte, verstrengelde gras gehoor, vyf meter van die hoogwatermerk af. Tussen die kus en die platorand in KwaZulu-Natal word dit in kort misgordelgrasveld aangetref.<ref name="BDI">[https://thebdi.org/2021/12/15/plaintive-rain-frog-breviceps-verrucosus/ The BDI; 2021]</ref> ==Besonderhede== Die snoet-kloaaklengte is tot 53 mm. Mannetjies is aansienlik kleiner as wyfies en weeg slegs een derde van wat die wyfies gemiddeld weeg . Die kop is baie klein in verhouding tot die bolvormige lyf, met 'n plat gesig en kort snoet. Die vel is korrelrig beide dorsaal en ventraal, met groot en putte dorsale korrels. 'n Paar klieragtige, parallelle rante loop in die lengte van agter die oë na agter. Ledemate is kort en stewig, en hande en voete het nie webbe nie. Die kleur aan die rugkant wissel van geelbruin, grys of swart tot ligbruin gevlek op 'n donkerbruin agtergrond. Die rugriwwe kan ligter van kleur wees as die res van die vel op die rug.<ref name="amfi"/> Sy voedsel sluit amfipodes, [[isopood|isopodes]], jong [[duisendpoot|duisendpote]], [[rusper]]s, [[kewer]]s en [[mier]]e in.<ref name="BDI"/> Hierdie padda is 'n grawende spesie wat sy metatarsale knobbels en agterpote gebruik om grond te verskuif. Dit word nie met waterliggame geassosieer nie; dit is egter bekend dat dit tydens buitengewoon reënerige tydperke uit sy hol te voorskyn kom. Soos die meeste paddas van die blaasoppie-familie [[Brevicepitidae]] blaas dit sy liggaam tot 'n groot balvorm op, indien die padda in sy hol versteur word, wat dit moeilik maak om die dier uit die hol te verwyder.<ref name="amfi"/> Die voortplantingstydperk van die klareënpadda is relatief kort; dit begin met die eerste lentereëns in Augustus of vroeg in September en duur selde langer as tot middel-November. Kore ontstaan ​​vinnig tydens reën, motreën of digte mis en duur onverpoos voort – dag en nag – solank die nat weer voortduur. Mannetjies word deur die roepe van hul onmiddellike bure aangespoor om self te roep; sodoende versprei hulle roepe in golwe deur die populasie, net soos by die [[bosveldreënpadda]] (''B. adspersus''). Wind en lae temperature inhibeer die roepgedrag. Die roepplek is gewoonlik 'n goed versteekte, vlak holte onder digte, verstrengelde gras of blaarrommel, maar mannetjies kan ook op die grondoppervlak roep, of vanaf verhoogde posisies op graspolle tot so hoog as 40 cm bo die grond ). Ampleksus, eierlegging en ontwikkeling is nog nie aangeteken nie.<ref name="BDI"/> Soos vir ander ''Breviceps''-spesies word gedink dat die paddavissie-stadium binne die gat met eiers deurgebring word, maar min is bekend oor die paddavissies se lewensgeskiedenis, gedrag of morfologie.<ref name="amfi"/> ==Verwysings== {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * {{Commonskat-inlyn|Breviceps verrucosus}} * {{Wikispecies-inlyn|Breviceps verrucosus}} {{Breviceps}} {{Taksonbalk}} {{DEFAULTSORT:Klareenpadda}} [[Kategorie:Paddas]] [[Kategorie:Fauna van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Fauna van Lesotho]] [[Kategorie:Fauna van Eswatini]] nurvlwmo51bidlw3ajoqlr4b2kw2ni0 2976648 2976647 2026-10-07T19:41:56Z Jcwf 4 /* Besonderhede */ 2976648 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = Klareënpadda | image = Breviceps verrucosus 15436621.jpg | taxon = Breviceps verrucosus | authority = Rapp, [[1842]] | synonyms = }} Die '''klareënpadda''' (''Breviceps verrucosus'' Rapp, 1842) word in [[Suid-Afrika]], [[Lesotho]] en [[Swaziland]] aangetref. Dit kom voor vanaf die [[Nico Malanpas]] in die [[Oos-Kaap]] tot in KwaZulu-Natal en Swaziland, en so ver as die [[Blyderivierspoort-natuurreservaat]] in [[Mpumalanga]]. <ref name="amfi">[https://amphibiaweb.org/cgi/amphib_query?where-scientific_name=Breviceps%20verrucosus&rel-scientific_name=contains&include_synonymies=Yes Amfibiaweb]</ref> ==Status== Die klareënpadda kom wydverspreid in 'n verskeidenheid habitatte voor en blyk nie bedreig te wees nie. Dit kom in 'n aantal provinsiale natuurreservate en in die [[Golden Gate-hoogland- Nasionale Park]] voor.<ref name="BDI"/> ==Habitat== Dit leef in [[grasveld]], struikveld en woude in gematigde tot droë klimate op hoogtes van tot 3 000 m. Dit is ook al in woongebiede aangetref wat aan woude grens. <ref name="amfi"/> Langs die kus van die Oos-Kaap en KwaZulu-Natal kom dit voor in kus-bosveld/grasveld, [[Kuswoud van Maputaland|kuswoud]], sandwoud en duinstruikbos. By [[Pennington]] in KwaZulu-Natal is die mannetjies se roep in digte, verstrengelde gras gehoor, vyf meter van die hoogwatermerk af. Tussen die kus en die platorand in KwaZulu-Natal word dit in kort misgordelgrasveld aangetref.<ref name="BDI">[https://thebdi.org/2021/12/15/plaintive-rain-frog-breviceps-verrucosus/ The BDI; 2021]</ref> ==Besonderhede== Die snoet-kloaaklengte is tot 53 mm. Mannetjies is aansienlik kleiner as wyfies en weeg slegs een derde van wat die wyfies gemiddeld weeg . Die kop is baie klein in verhouding tot die bolvormige lyf, met 'n plat gesig en kort snoet. Die vel is korrelrig beide dorsaal en ventraal, met groot en putte dorsale korrels. 'n Paar klieragtige, parallelle rante loop in die lengte van agter die oë na agter. Ledemate is kort en stewig, en hande en voete het nie webbe nie. Die kleur aan die rugkant wissel van geelbruin, grys of swart tot ligbruin gevlek op 'n donkerbruin agtergrond. Die rugriwwe kan ligter van kleur wees as die res van die vel op die rug.<ref name="amfi"/> Sy voedsel sluit amfipodes, [[isopood|isopodes]], jong [[duisendpoot|duisendpote]], [[rusper]]s, [[kewer]]s en [[mier]]e in.<ref name="BDI"/> Hierdie padda is 'n grawende spesie wat sy metatarsale knobbels en agterpote gebruik om grond te verskuif. Dit word nie met waterliggame geassosieer nie; dit is egter bekend dat dit tydens buitengewoon reënerige tydperke uit sy hol te voorskyn kom. Soos die meeste paddas van die blaasoppie-familie [[Brevicipitidae]] blaas dit sy liggaam tot 'n groot balvorm op, indien die padda in sy hol versteur word, wat dit moeilik maak om die dier uit die hol te verwyder.<ref name="amfi"/> Die voortplantingstydperk van die klareënpadda is relatief kort; dit begin met die eerste lentereëns in Augustus of vroeg in September en duur selde langer as tot middel-November. Kore ontstaan ​​vinnig tydens reën, motreën of digte mis en duur onverpoos voort – dag en nag – solank die nat weer voortduur. Mannetjies word deur die roepe van hul onmiddellike bure aangespoor om self te roep; sodoende versprei hulle roepe in golwe deur die populasie, net soos by die [[bosveldreënpadda]] (''B. adspersus''). Wind en lae temperature inhibeer die roepgedrag. Die roepplek is gewoonlik 'n goed versteekte, vlak holte onder digte, verstrengelde gras of blaarrommel, maar mannetjies kan ook op die grondoppervlak roep, of vanaf verhoogde posisies op graspolle tot so hoog as 40 cm bo die grond ). Ampleksus, eierlegging en ontwikkeling is nog nie aangeteken nie.<ref name="BDI"/> Soos vir ander ''Breviceps''-spesies word gedink dat die paddavissie-stadium binne die gat met eiers deurgebring word, maar min is bekend oor die paddavissies se lewensgeskiedenis, gedrag of morfologie.<ref name="amfi"/> ==Verwysings== {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * {{Commonskat-inlyn|Breviceps verrucosus}} * {{Wikispecies-inlyn|Breviceps verrucosus}} {{Breviceps}} {{Taksonbalk}} {{DEFAULTSORT:Klareenpadda}} [[Kategorie:Paddas]] [[Kategorie:Fauna van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Fauna van Lesotho]] [[Kategorie:Fauna van Eswatini]] hvny2dw78k27iok365tytmpuze58z5q 2976712 2976648 2026-10-08T06:09:43Z Aliwal2012 39067 2976712 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = Klareënpadda | image = Breviceps verrucosus 15436621.jpg | taxon = Breviceps verrucosus | authority = Rapp, [[1842]] | synonyms = }} Die '''klareënpadda''' (''Breviceps verrucosus'' Rapp, 1842) word in [[Suid-Afrika]], [[Lesotho]] en [[Eswatini]] aangetref. Dit kom voor vanaf die [[Nico Malanpas]] in die [[Oos-Kaap]] tot in KwaZulu-Natal en Eswatini, en so ver as die [[Blyderivierspoort-natuurreservaat]] in [[Mpumalanga]].<ref name="amfi">[https://amphibiaweb.org/cgi/amphib_query?where-scientific_name=Breviceps%20verrucosus&rel-scientific_name=contains&include_synonymies=Yes Amfibiaweb]</ref> ==Status== Die klareënpadda kom wydverspreid in 'n verskeidenheid habitatte voor en blyk nie bedreig te wees nie. Dit kom in 'n aantal provinsiale natuurreservate en in die [[Golden Gate-hoogland- Nasionale Park]] voor.<ref name="BDI"/> ==Habitat== Dit leef in [[grasveld]], struikveld en woude in gematigde tot droë klimate op hoogtes van tot 3 000 m. Dit is ook al in woongebiede aangetref wat aan woude grens. <ref name="amfi"/> Langs die kus van die Oos-Kaap en KwaZulu-Natal kom dit voor in kus-bosveld/grasveld, [[Kuswoud van Maputaland|kuswoud]], sandwoud en duinstruikbos. By [[Pennington]] in KwaZulu-Natal is die mannetjies se roep in digte, verstrengelde gras gehoor, vyf meter van die hoogwatermerk af. Tussen die kus en die platorand in KwaZulu-Natal word dit in kort misgordelgrasveld aangetref.<ref name="BDI">[https://thebdi.org/2021/12/15/plaintive-rain-frog-breviceps-verrucosus/ The BDI; 2021]</ref> ==Besonderhede== Die snoet-kloaaklengte is tot 53 mm. Mannetjies is aansienlik kleiner as wyfies en weeg slegs een derde van wat die wyfies gemiddeld weeg. Die kop is baie klein in verhouding tot die bolvormige lyf, met 'n plat gesig en kort snoet. Die vel is korrelrig beide dorsaal en ventraal, met groot en putte dorsale korrels. 'n Paar klieragtige, parallelle rante loop in die lengte van agter die oë na agter. Ledemate is kort en stewig, en hande en voete het nie webbe nie. Die kleur aan die rugkant wissel van geelbruin, grys of swart tot ligbruin gevlek op 'n donkerbruin agtergrond. Die rugriwwe kan ligter van kleur wees as die res van die vel op die rug.<ref name="amfi"/> Sy voedsel sluit amfipodes, [[isopood|isopodes]], jong [[duisendpoot|duisendpote]], [[rusper]]s, [[kewer]]s en [[mier]]e in.<ref name="BDI"/> Hierdie padda is 'n grawende spesie wat sy metatarsale knobbels en agterpote gebruik om grond te verskuif. Dit word nie met waterliggame geassosieer nie; dit is egter bekend dat dit tydens buitengewoon reënerige tydperke uit sy holte te voorskyn kom. Soos die meeste paddas van die blaasoppie-familie [[Brevicipitidae]] blaas dit sy liggaam tot 'n groot balvorm op, indien die padda in sy holte versteur word, wat dit moeilik maak om die dier uit die holte te verwyder.<ref name="amfi"/> Die voortplantingstydperk van die klareënpadda is relatief kort; dit begin met die eerste lentereëns in Augustus of vroeg in September en duur selde langer as tot middel-November. Kore ontstaan ​​vinnig tydens reën, motreën of digte mis en duur onverpoos voort – dag en nag – solank die nat weer voortduur. Mannetjies word deur die roepe van hul onmiddellike bure aangespoor om self te roep; sodoende versprei hulle roepe in golwe deur die populasie, net soos by die [[bosveldreënpadda]] (''B. adspersus''). Wind en lae temperature inhibeer die roepgedrag. Die roepplek is gewoonlik 'n goed versteekte, vlak holte onder digte, verstrengelde gras of blaarrommel, maar mannetjies kan ook op die grondoppervlak roep, of vanaf verhoogde posisies op graspolle tot so hoog as 40 cm bo die grond. Ampleksus, eierlegging en ontwikkeling is nog nie aangeteken nie.<ref name="BDI"/> Soos vir ander ''Breviceps''-spesies word gedink dat die paddavissie-stadium binne die gat met eiers deurgebring word, maar min is bekend oor die paddavissies se lewensgeskiedenis, gedrag of morfologie.<ref name="amfi"/> ==Verwysings== {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * {{Commonskat-inlyn|Breviceps verrucosus}} * {{Wikispecies-inlyn|Breviceps verrucosus}} {{Breviceps}} {{Taksonbalk}} {{DEFAULTSORT:Klareenpadda}} [[Kategorie:Fauna van Eswatini]] [[Kategorie:Fauna van Lesotho]] [[Kategorie:Fauna van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Paddas]] n8ovbczptnhe4hvxmc36e933tixgm13 0 470267 2976625 2026-10-07T18:54:29Z Jcwf 4 Stuur aan na [[Klareënpadda]] 2976625 wikitext text/x-wiki #REDIRECT[[Klareënpadda]] 3w31mrk0q51t8v53p165yukyo60z4wq 0 470269 2976630 2026-10-07T19:08:29Z BurgertB 2401 BurgertB het bladsy [[Malcolm I]] na [[Malcolm I van Skotland]] geskuif: Beter titel 2976630 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[Malcolm I van Skotland]] cnp1cmkdgwe43coimc6wuco30tztygf 1 470270 2976632 2026-10-07T19:08:29Z BurgertB 2401 BurgertB het bladsy [[Bespreking:Malcolm I]] na [[Bespreking:Malcolm I van Skotland]] geskuif: Beter titel 2976632 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[Bespreking:Malcolm I van Skotland]] dyfrdm1edr7woidku7md3chd0xirpjt 0 470271 2976634 2026-10-07T19:22:57Z BurgertB 2401 Nuwe artikel 2976634 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas |naam = Dub |titel = Koning van Skotland |kleur = |beeld = Dub Scotland George Jamesone.jpg |beeld_wydte = 220px |beeld_onderskrif = Koning Dub van Skotland, 'n skildery deur George Jamesone met die titel "DVFFVS", 1633. |opskrif1 = Bewind |1 = 962-967 |opskrif2 = Voorganger |2 = [[Indulf van Skotland|Indulf]] |opskrif3 = Opvolger |3 = [[Culen van Skotland|Culen]] |opskrif4 = |4 = |opskrif5 = Kinders |5 = Kenneth III |opskrif6 = Huis |6 = Alpin |opskrif7 = Vader |7 = [[Malcolm I van Skotland|Malcolm I]] |opskrif8 = |8 = |opskrif9 = Gebore |9 = Omstreeks 928 |opskrif10 = Oorlede |10 = 967 }} '''Dub mac Maíl Coluim''' (Moderne [[Gallies]]: ''Dubh mac Mhaoil Chaluim'': ''Dub mac Maíl Coluim'' is die Middeleeuse Galliese vorm; omstreeks 928-967) was van 962 af die koning van Alba ([[Skotland]]). Hy was die seun van [[Malcolm I van Skotland|Malcolm I]] en het die troon bestyg nadat [[Indulf]] gedood is. Hoewel latere kroniekskrywers baie inligting oor Dub se lewe en regering verskaf het en Hector Boece in ''The history and chronicles of Scotland'' verhale oor heksery en verraad vertel, word byna al hierdie inligting deur moderne historici verwerp. Daar is baie min betroubare bronne oor Dub se regering; die ''Kroniek van die Konings van Alba'' en ’n enkele inskrywing in die ''Annale van Ulster'' is die naaste aan eietydse bronne. [[Beeld:Sueno's Stone drawing (1861).png|thumb|150px|links|Tekening van die Suenosteen (1861).]] Die Kroniek beweer Dub is uit die koninkryk verdryf. Die [[Latyn]]se materiaal wat in Andrew van Wyntoun se ''Orygynale Cronykl'' ingevoeg is, verklaar hy is by Forres vermoor en verbind dit met ’n sonsverduistering wat op 20 Julie 966 gedateer kan word. Die Annale van Ulster berig slegs: "Dub mac Maíl Coluim, koning van Alba, is deur die Skotte self gedood"; dit is die gebruiklike manier om ’n dood tydens interne twis te beskryf en plaas die dood in 967. Daar is voorgestel die Suenosteen naby Forres kan ’n monument vir Dub wees wat deur sy broer [[Kenneth II van Skotland|Kenneth II]] (Cináed mac Maíl Coluim) opgerig is. Daar word vermoed Dub is deur Culen, wat ná Dub se dood koning geword het, of deur sy ondersteuners gedood of verdryf. Daar word vertel sy liggaam is onder die brug van [[Kinloss, Scotland|Kinloss]] versteek en die son het nie geskyn voordat dit gevind en begrawe is nie. ’n Sonsverduistering op 10 Julie 967 kon hierdie verhaal laat ontstaan of dit bevestig het.<ref>{{cite ODNB |author=Aeneas James George Mackay |author-link=Aeneas James George Mackay |wstitle=Duff (d.967) |volume=16}}</ref> Dub het minstens een seun agtergelaat: [[Kenneth III van Sotland|Kenneth III]] (Cináed mac Dub). Hoewel sy afstammelinge nie ná Kenneth se dood in 1005 suksesvol om die koningskap van Alba meegeding het nie, is Dub waarskynlik ’n voorvader van die MacDuff-clan, wat later die graafskap van Fife beklee het, tot in 1371. ==Verwysings== {{Verwysings}} ==Skakels== {{vertaaluit| taalafk = en | il = Dub of Scotland}} {{Normdata}} [[Kategorie:Skotse monarge]] ndcbu3jwj82ofei7krykivltz14w69e 2976637 2976634 2026-10-07T19:25:37Z BurgertB 2401 2976637 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas |naam = Dubh |titel = Koning van Skotland |kleur = |beeld = Dub Scotland George Jamesone.jpg |beeld_wydte = 220px |beeld_onderskrif = Koning Dubh van Skotland, 'n skildery deur George Jamesone met die titel "DVFFVS", 1633. |opskrif1 = Bewind |1 = 962-967 |opskrif2 = Voorganger |2 = [[Indulf van Skotland|Indulf]] |opskrif3 = Opvolger |3 = [[Culen van Skotland|Culen]] |opskrif4 = |4 = |opskrif5 = Kinders |5 = Kenneth III |opskrif6 = Huis |6 = Alpin |opskrif7 = Vader |7 = [[Malcolm I van Skotland|Malcolm I]] |opskrif8 = |8 = |opskrif9 = Gebore |9 = Omstreeks 928 |opskrif10 = Oorlede |10 = 967 }} '''Dub mac Maíl Coluim''' (Moderne [[Gallies]]: ''Dubh mac Mhaoil Chaluim'': eersgenoemde is die Middeleeuse Galliese vorm; omstreeks 928-967) was van 962 af die koning van Alba ([[Skotland]]). Hy was die seun van [[Malcolm I van Skotland|Malcolm I]] en het die troon bestyg nadat [[Indulf]] gedood is. Hoewel latere kroniekskrywers baie inligting oor Dubh se lewe en regering verskaf het en Hector Boece in ''The history and chronicles of Scotland'' verhale oor heksery en verraad vertel, word byna al hierdie inligting deur moderne historici verwerp. Daar is baie min betroubare bronne oor Dubh se regering; die ''Kroniek van die Konings van Alba'' en ’n enkele inskrywing in die ''Annale van Ulster'' is die naaste aan eietydse bronne. [[Beeld:Sueno's Stone drawing (1861).png|thumb|150px|links|Tekening van die Suenosteen (1861).]] Die Kroniek beweer Dubh is uit die koninkryk verdryf. Die [[Latyn]]se materiaal wat in Andrew van Wyntoun se ''Orygynale Cronykl'' ingevoeg is, verklaar hy is by Forres vermoor en verbind dit met ’n sonsverduistering wat op 20 Julie 966 gedateer kan word. Die Annale van Ulster berig slegs: "Dubh mac Maíl Coluim, koning van Alba, is deur die Skotte self gedood"; dit is die gebruiklike manier om ’n dood tydens interne twis te beskryf en plaas die dood in 967. Daar is voorgestel die Suenosteen naby Forres kan ’n monument vir Dubh wees wat deur sy broer [[Kenneth II van Skotland|Kenneth II]] (Cináed mac Maíl Coluim) opgerig is. Daar word vermoed Dubh is deur Culen, wat ná Dubh se dood koning geword het, of deur sy ondersteuners gedood of verdryf. Daar word vertel sy liggaam is onder die brug van [[Kinloss, Scotland|Kinloss]] versteek en die son het nie geskyn voordat dit gevind en begrawe is nie. ’n Sonsverduistering op 10 Julie 967 kon hierdie verhaal laat ontstaan of dit bevestig het.<ref>{{cite ODNB |author=Aeneas James George Mackay |author-link=Aeneas James George Mackay |wstitle=Duff (d.967) |volume=16}}</ref> Dubh het minstens een seun agtergelaat: [[Kenneth III van Sotland|Kenneth III]] (Cináed mac Dub). Hoewel sy afstammelinge nie ná Kenneth se dood in 1005 suksesvol om die koningskap van Alba meegeding het nie, is Dubh waarskynlik ’n voorvader van die MacDuff-clan, wat later die graafskap van Fife beklee het, tot in 1371. ==Verwysings== {{Verwysings}} ==Skakels== {{vertaaluit| taalafk = en | il = Dub of Scotland}} {{Normdata}} [[Kategorie:Skotse monarge]] 8x9as0xcwcjgth3oh2ze8lj25sl0be2 0 470272 2976635 2026-10-07T19:23:30Z Sobaka 328 Begin 'n nuwe artikel, nog besigǃ 2976635 wikitext text/x-wiki '''Neuromorfiese berekening''' is 'n berekeningsbenadering wat geïnspireer is deur die [[Mens|menslike]] [[brein]] se struktuur en funksie.<ref>{{Cite journal |last1=Ham |first1=Donhee |last2=Park |first2=Hongkun |last3=Hwang |first3=Sungwoo |last4=Kim |first4=Kinam |title=Neuromorphic electronics based on copying and pasting the brain |url=https://www.nature.com/articles/s41928-021-00646-1 |journal=Nature Electronics |year=2021 |language=en |volume=4 |issue=9 |pages=635–644 |doi=10.1038/s41928-021-00646-1 |s2cid=240580331 |issn=2520-1131|url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite journal |last1=van de Burgt |first1=Yoeri |last2=Lubberman |first2=Ewout |last3=Fuller |first3=Elliot J. |last4=Keene |first4=Scott T. |last5=Faria |first5=Grégorio C. |last6=Agarwal |first6=Sapan |last7=Marinella |first7=Matthew J. |last8=Alec Talin |first8=A. |last9=Salleo |first9=Alberto |date=April 2017 |title=A non-volatile organic electrochemical device as a low-voltage artificial synapse for neuromorphic computing |url=https://www.nature.com/articles/nmat4856 |journal=Nature Materials |language=en |volume=16 |issue=4 |pages=414–418 |doi=10.1038/nmat4856 |pmid=28218920 |bibcode=2017NatMa..16..414V |issn=1476-4660|hdl=11370/c5352651-9a4a-40e2-b256-c54b844a89ea |hdl-access=free }}</ref> Dit gebruik kunsmatige [[Neuroon|neurone]] om berekeninge uit te voer, wat neurale stelsels naboots vir take soos persepsie, motoriese beheer en multisensoriese integrasie.<ref>{{cite journal|last1=Mead|first1=Carver|title=Neuromorphic electronic systems|journal=Proceedings of the IEEE|date=1990|volume=78|issue=10|pages=1629–1636|doi=10.1109/5.58356|s2cid=1169506 |url=https://authors.library.caltech.edu/53090/1/00058356.pdf}}</ref> Hierdie stelsels, geïmplementeer in analoog, [[digitaal]] of gemengde-modus VLSI, prioritiseer robuustheid, aanpasbaarheid en leer deur die brein se verspreide verwerking oor klein rekenaarelemente na te boots.<ref>{{Cite journal | doi = 10.1155/2012/705483| title = Qualitative Functional Decomposition Analysis of Evolved Neuromorphic Flight Controllers| journal = Applied Computational Intelligence and Soft Computing| volume = 2012| pages = 1–21| year = 2012| last1 = Boddhu | first1 = S. K. | last2 = Gallagher | first2 = J. C. | doi-access = free}}</ref> Hierdie [[Interdissiplinariteit|interdissiplinêre]] veld integreer [[biologie]], [[fisika]], [[wiskunde]], [[rekenaarwetenskap]] en [[elektroniese ingenieurswese]] om stelsels te ontwikkel wat die brein se [[Morfologie (biologie)|morfologie]] en berekeningsstrategieë naboots.<ref>{{Cite conference|author1=Rami A. Alzahrani|author2=Alice C. Parker|title=Neuromorphic Circuits With Neural Modulation Enhancing the Information Content of Neural Signaling |conference=International Conference on Neuromorphic Systems 2020|date=July 2020|pages=1–8|language=EN|doi=10.1145/3407197.3407204|s2cid=220794387|doi-access=free}}</ref> Neuromorfiese stelsels poog om energie-doeltreffendheid en berekeningskrag te verbeter vir toepassings, insluitend [[kunsmatige intelligensie]], [[robotika]]<ref>{{Cite journal |last=Tang |first=Guangzhi |last2=Kumar |first2=Neelesh |last3=Yoo |first3=Raymond |last4=Michmizos |first4=Konstantinos |date=2021-10-04 |title=Deep Reinforcement Learning with Population-Coded Spiking Neural Network for Continuous Control |url=https://proceedings.mlr.press/v155/tang21a.html |journal=Proceedings of the 2020 Conference on Robot Learning |language=en |publisher=PMLR |pages=2016–2029 |issn=2640-3498}}</ref>, patroonherkenning en sensoriese verwerking. ==Geskiedenis== Carver Mead het in die laat 1980's een van die eerste toepassings vir neuromorfiese ingenieurswese voorgestel.<ref>{{Cite journal |last1=Mead |first1=Carver A. |last2=Mahowald |first2=M. A. |date=1988-01-01 |title=A silicon model of early visual processing %2888%2990024-X |journal=Neural Networks |language=en |volume=1 |issue=1 |pages=91–97 |doi=10.1016/0893-6080(88)90024-X |issn=0893-6080|url=https://resolver.caltech.edu/CaltechAUTHORS:20141223-110732666 }}</ref> In 2006 het navorsers by Georgia Tech 'n veldprogrammeerbare neurale skikking ontwikkel – 'n silikon-gebaseerde skyfie wat die eienskappe van ioonkanale in neurone naboots.<ref>{{Cite book|last1 = Farquhar|first1 = Ethan|date = Mei 2006|pages = 4114–4117|last2 = Hasler|first2 = Paul.| title=2006 IEEE International Symposium on Circuits and Systems | chapter=A Field Programmable Neural Array |doi = 10.1109/ISCAS.2006.1693534|isbn = 978-0-7803-9389-9|s2cid = 206966013}}</ref> In 2011 het navorsers van [[Massachusetts-tegnologie-instituut]] (MIT) 'n skyfie geskep wat sinaptiese kommunikasie naboots deur gebruik te maak van 400 transistors en standaard CMOS-tegnieke.<ref>{{cite web|title=MIT creates "brain chip"|date=November 15, 2011 |url=http://www.extremetech.com/extreme/105067-mit-creates-brain-chip|access-date=4 December 2012}}</ref><ref>{{cite journal|title=Neuromorphic silicon neurons and large-scale neural networks: challenges and opportunities|doi=10.3389/fnins.2011.00108|pmid=21991244|pmc=3181466|volume=5|page=108|journal=Frontiers in Neuroscience|year=2011|last1=Poon|first1=Chi-Sang|last2=Zhou|first2=Kuan|doi-access=free}}</ref> In 2012 het navorsers van HP Labs berig dat Mott-memristors vlugtige gedrag by lae temperature toon; dit maak die skepping moontlik van neuristors wat neuron-gedrag naboots en komponente van 'n [[Turingmasjien]] ondersteun.<ref>{{cite journal |last1=Pickett |first1=M. D. |last2=Medeiros-Ribeiro |first2=G. |last3=Williams |first3=R. S. |year=2012 |title=A scalable neuristor built with Mott memristors |journal=Nature Materials |volume=12 |issue=2 |pages=114–7 |bibcode=2013NatMa..12..114P |doi=10.1038/nmat3510 |pmid=23241533 |s2cid=16271627}}</ref> Ook in 2012 het navorsers van Purdue-universiteit 'n neuromorfiese skyfie-ontwerp voorgelê wat van laterale spin-kleppe en memristors gebruik maak en bekend is vir sy energiedoeltreffendheid.<ref>{{Cite arXiv|title=Proposal For Neuromorphic Hardware Using Spin Devices|eprint=1206.3227|last1=Sharad|first1=Mrigank|last2=Augustine|first2=Charles|last3=Panagopoulos|first3=Georgios|last4=Roy|first4=Kaushik|class=cond-mat.dis-nn|year=2012}}</ref> Die Blue Brain-projek van 2013 skep gedetailleerde digitale modelle van [[knaagdier]]breine.<ref>{{cite web |title=Involved Organizations |url=http://www.humanbrainproject.eu/partners.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130302142627/http://www.humanbrainproject.eu/partners.html |archive-date=2 Maart 2013 |access-date=22 Februarie 2013}}</ref> Neurogrid, wat deur Brains in Silicon aan Stanford-universiteit ontwikkel is, het in 2014 16 NeuroCore-skyfies gebruik om 65 536 neurone met hoë energiedoeltreffendheid te emuleer.<ref>{{cite journal |last1=Boahen |first1=Kwabena |date=24 April 2014 |title=Neurogrid: A Mixed-Analog-Digital Multichip System for Large-Scale Neural Simulations |journal=Proceedings of the IEEE |volume=102 |issue=5 |pages=699–716 |doi=10.1109/JPROC.2014.2313565 |s2cid=17176371}}</ref> Die BRAIN-inisiatief van 2014 en [[IBM]] se TrueNorth-skyfie het bygedra tot vooruitgang in neuromorfiese tegnologie.<ref>{{cite journal |last1=Modha |first1=Dharmendra |date=Aug 2014 |title=A million spiking-neuron integrated circuit with a scalable communication network and interface |journal=Science |volume=345 |issue=6197 |pages=668–673 |bibcode=2014Sci...345..668M |doi=10.1126/science.1254642 |pmid=25104385 |s2cid=12706847}}</ref> Die BrainScaleS-projek van 2016 – 'n hibriede neuromorfiese superrekenaar aan die Universiteit van Heidelberg – het 864 keer vinniger as biologiese neurone gefunksioneer.<ref>{{Cite web |date=2016-03-21 |title=Beyond von Neumann, Neuromorphic Computing Steadily Advances |url=https://www.hpcwire.com/2016/03/21/lacking-breakthrough-neuromorphic-computing-steadily-advance/ |access-date=2021-10-08 |website=HPCwire |language=en-US}}</ref> In 2017 het Intel sy Loihi-skyfie bekendgestel, wat van 'n asinchrone kunsmatige [[neurale netwerk]] gebruik maak vir doeltreffende leer en afleiding.<ref>{{cite journal |last1=Davies |first1=Mike |display-authors=etal |date=January 16, 2018 |title=Loihi: A Neuromorphic Manycore Processor with On-Chip Learning |journal=IEEE Micro |volume=38 |issue=1 |pages=82–99 |bibcode=2018IMicr..38a..82D |doi=10.1109/MM.2018.112130359 |s2cid=3608458}}</ref> Ook in 2017 het IMEC se selfleer-skyfie, gebaseer op OxRAM, musiekkomposisie gedemonstreer deur uit menuette te leer.<ref>{{cite web |last1=Bourzac |first1=Katherine |date=23 Mei 2017 |title=A Neuromorphic Chip That Makes Music |url=https://spectrum.ieee.org/a-neuromorphic-chip-that-makes-music |access-date=1 Oktober 2019 |website=IEEE Spectrum}}</ref> In 2018 is die DYNAP-SE ontwikkel by die Instituut vir Neuroinformatika (ETH Zürich en Universiteit van Zürich); dit is 'n gemengde-sein-neuromorfiese verwerker met vier kerns wat elk 256 aanpasbare eksponensiële "integreer-en-vuur"-neurone bevat.<ref>{{cite journal |last1=Moradi |first1=Sina |last2=Qiao |first2=Ning |last3=Stefanini |first3=Fabio |last4=Indiveri |first4=Giacomo |title=A scalable multicore architecture with heterogeneous memory structures for dynamic neuromorphic asynchronous processors (DYNAPs) |journal=IEEE Transactions on Biomedical Circuits and Systems |volume=12 |issue=1 |pages=106–122 |year=2018 |doi=10.1109/TBCAS.2017.2759700|arxiv=1708.04198 }} </ref> Dit kombineer vinnige, asinchrone, gebeurtenisgebaseerde digitale kommunikasie met analoogstroombane wat neuronale en sinaptiese dinamika op biologies realistiese millisekonde-tydskale naboots, wat leer deur middel van intydse terugvoer moontlik maak.<ref>{{cite conference |last1=Haag |first1=Jonathan |last2=Metzner |first2=Christian |last3=Zendrikov |first3=Dmitrii |last4=Indiveri |first4=Giacomo |last5=Grewe |first5=Benjamin |last6=De Luca |first6=Chiara |last7=Saponati |first7=Matteo |title=Mixed-signal implementation of feedback-control optimizer for single-layer Spiking Neural Networks |book-title=2026 IEEE International Symposium on Circuits and Systems (ISCAS) |year=2026 |pages=3146–3150 |doi=10.1109/ISCAS66217.2026.11561994}}</ref> In 2022 het navorsers van MIT kunsmatige sinapse ontwikkel wat protone vir analoog-[[diepleer]] gebruik.<ref>{{cite journal |last1=Onen |first1=Murat |last2=Emond |first2=Nicolas |last3=Wang |first3=Baoming |last4=Zhang |first4=Difei |last5=Ross |first5=Frances M. |last6=Li |first6=Ju |last7=Yildiz |first7=Bilge |last8=del Alamo |first8=Jesús A. |date=29 Julie 2022 |title=Nanosecond protonic programmable resistors for analog deep learning |url=http://li.mit.edu/Archive/Papers/22/Onen22EmondScience.pdf |journal=Science |language=en |volume=377 |issue=6605 |pages=539–543 |bibcode=2022Sci...377..539O |doi=10.1126/science.abp8064 |issn=0036-8075 |pmid=35901152 |s2cid=251159631}}</ref> In 2019 het die [[Europese Unie]] befondsing verskaf vir neuromorfiese kwantumrekenaarkunde om kwantumbewerkings deur middel van neuromorfiese stelsels te ondersoek.<ref>{{Cite journal |title=Neuromorphic Quantum Computing {{!}} Quromorphic Project {{!}} Fact Sheet {{!}} H2020 |url=https://cordis.europa.eu/project/id/828826 |language=en |doi=10.3030/828826 |url-access=subscription |access-date=2024-03-18 |website=CORDIS {{!}} European Commission}}</ref> Ook in 2022 het navorsers by die Max Planck-instituut vir Polimeernavorsing 'n organiese, kunsmatige "spiking"-neuron ontwikkel vir in-situ neuromorfiese waarneming en bio-skakeling.<ref>{{cite journal |last1=Sarkar |first1=Tanmoy |last2=Lieberth |first2=Katharina |last3=Pavlou |first3=Aristea |last4=Frank |first4=Thomas |last5=Mailaender |first5=Volker |last6=McCulloch |first6=Iain |last7=Blom |first7=Paul W. M. |last8=Torriccelli |first8=Fabrizio |last9=Gkoupidenis |first9=Paschalis |date=7 November 2022 |title=An organic artificial spiking neuron for in situ neuromorphic sensing and biointerfacing |journal=Nature Electronics |language=en |volume=5 |issue=11 |pages=774–783 |doi=10.1038/s41928-022-00859-y |hdl=10754/686016 |issn=2520-1131 |s2cid=253413801 |doi-access=free |hdl-access=free}}</ref> Navorsers het in 2024 berig dat chemiese stelsels in vloeibare oplossings klank by verskeie golflengtes kan waarneem, wat potensiaal bied vir neuromorfiese toepassings.<ref>{{Cite journal |last1=Tomassoli |first1=Laura |last2=Silva-Dias |first2=Leonardo |last3=Dolnik |first3=Milos |last4=Epstein |first4=Irving R. |last5=Germani |first5=Raimondo |last6=Gentili |first6=Pier Luigi |date=2024-02-08 |title=Neuromorphic Engineering in Wetware: Discriminating Acoustic Frequencies through Their Effects on Chemical Waves |url=https://pubs.acs.org/doi/10.1021/acs.jpcb.3c08429 |journal=The Journal of Physical Chemistry B |language=en |volume=128 |issue=5 |pages=1241–1255 |doi=10.1021/acs.jpcb.3c08429 |issn=1520-6106 |pmid=38285636 |url-access=subscription}}</ref> Onlangs is ferro-elektriese FET's ook bestudeer vir hul potensiële gebruik om biologiese neurone in elektroniese stroombane na te boots met die oog op uiters lae energieverbruik.<ref>{{Cite web |title=Security Verification |url=http://www.the-innovation.org/captcha/page?redirectUrl=%2Farticle%2Fdoi%2F10.59717%2Fj.xinn-mater.2026.100202%2Fen |access-date=2026-10-06 |website=www.the-innovation.org |doi=10.59717/j.xinn-mater.2026.100202}}</ref> ==Neurologiese inspirasie== Neuromorfiese ingenieurswese boots die brein se struktuur en werking na, met die fokus op die analoog-aard van biologiese berekening en die rol van neurone in [[kognisie]]. Die brein verwerk inligting deur middel van neurone wat chemiese seine gebruik – seine wat tot wiskundige funksies geabstraheer word. Neuromorfiese stelsels versprei berekening oor klein elemente, soortgelyk aan neurone, deur gebruik te maak van metodes wat gelei word deur anatomiese en funksionele neurale kaarte afkomstig van elektronmikroskopie en studies oor neurale verbindings.<ref>{{cite journal |last1=Devineni |first1=Anita |title=A complete map of the fruit-fly |journal=Nature |date=2 October 2024 |volume=634 |issue=8032 |pages=35–36 |doi=10.1038/d41586-024-03029-6|pmid=39358530 }}</ref><ref>{{cite journal |last1=Wang |first1=Jun |last2=Jung |first2=Woo-Bin |last3=Gertner |first3=Rona |last4=Park |first4=Hongkun |last5=Ham |first5=Donhee |title=Synaptic connectivity mapping among thousands of neurons via parallelized intracellular recording with a microhole electrode array |journal=Nature Biomedical Engineering |date=2025 |volume=9 |issue=7 |pages=1144–1154 |doi=10.1038/s41551-025-01352-5 |pmid=39934437 |url=https://www.nature.com/articles/s41551-025-01352-5|url-access=subscription }}</ref> ==Implementering== Neuromorfiese stelsels maak gebruik van hardeware soos oksiedgebaseerde memristors, spintroniese geheues, drempelskakelaars en [[transistor]]s.<ref>{{Cite journal|last1=Maan|first1=A. K.|last2=Jayadevi|first2=D. A.|last3=James|first3=A. P.|date=2016-01-01|title=A Survey of Memristive Threshold Logic Circuits|journal=IEEE Transactions on Neural Networks and Learning Systems|volume=PP|issue=99|pages=1734–1746|doi=10.1109/TNNLS.2016.2547842|pmid=27164608|issn=2162-237X|arxiv=1604.07121|bibcode=2016arXiv160407121M|s2cid=1798273}}</ref><ref>{{Cite journal|title = Mott Memory and Neuromorphic Devices|journal = Proceedings of the IEEE|date = 2015-08-01|issn = 0018-9219|pages = 1289–1310|volume = 103|issue = 8|doi = 10.1109/JPROC.2015.2431914|first1 = You|last1 = Zhou|first2 = S.|last2 = Ramanathan|s2cid = 11347598|url=https://zenodo.org/record/895565}}</ref> Sagteware-implementerings lei pulserende neurale netwerke op deur middel van foutterugpropagasie.<ref>{{cite arXiv|last1=Eshraghian|first1=Jason K.|last2=Ward|first2=Max|last3=Neftci |first3=Emre|last4=Wang|first4=Xinxin|last5=Lenz|first5=Gregor|last6=Dwivedi|first6=Girish|last7=Bennamoun|first7=Mohammed|last8=Jeong|first8=Doo Seok|last9=Lu|first9=Wei D.|title=Training Spiking Neural Networks Using Lessons from Deep Learning |date=1 Oktober 2021 |class=cs.NE |eprint=2109.12894 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://github.com/Hananel-Hazan/bindsnet | title=Hananel-Hazan/bindsnet: Simulation of spiking neural networks (SNNs) using PyTorch.| website=GitHub| date=31 Maart 2020}}</ref> ===Neuromemristiewe stelsels=== Neuromemristiewe stelsels gebruik memristors om neuroplastisiteit te implementeer, met die fokus op abstrakte neurale netwerkmodelle eerder as gedetailleerde biologiese nabootsing.<ref>{{Cite web |url=https://digitalops.sandia.gov/Mediasite/Play/a10cf6ceb55d47608bb8326dd00e46611d |title=002.08 N.I.C.E. Workshop 2014: Towards Intelligent Computing with Neuromemristive Circuits and Systems – Feb. 2014 |website=digitalops.sandia.gov |access-date=2019-08-26}}</ref> Hierdie stelsels maak toepassings in spraak-, gesig- en voorwerpherkenning moontlik en kan konvensionele digitale logiese hekke vervang.<ref>{{Cite journal|title = Memristor pattern recogniser: isolated speech word recognition|journal = Electronics Letters|pages = 1370–1372|volume = 51|issue = 17|doi = 10.1049/el.2015.1428|first1 = A.K.|last1 = Maan|first2 = A.P.|last2 = James|first3 = S.|last3 = Dimitrijev|year = 2015|bibcode = 2015ElL....51.1370M|hdl = 10072/140989|s2cid = 61454815|hdl-access = free}}</ref> Die Caravelli-Traversa-Di Ventra-vergelyking beskryf die evolusie van memristiewe geheue en bring tonnelverskynsels en Lyapunov-funksies aan die lig.<ref>{{cite journal |last=Caravelli |display-authors=etal|arxiv=1608.08651 |title=The complex dynamics of memristive circuits: analytical results and universal slow relaxation |year=2017 |doi=10.1103/PhysRevE.95.022140 |pmid= 28297937 |volume=95 |issue= 2 |article-number= 022140 |journal=Physical Review E|bibcode=2017PhRvE..95b2140C |s2cid=6758362}}</ref> ===Neuromorfiese sensors=== Neuromorfiese beginsels strek tot by sensors, soos die retinomorfiese sensor of gebeurteniskamera, wat menslike sig naboots deur veranderinge in helderheid individueel te registreer en sodoende kragverbruik te optimaliseer.<ref>{{Cite journal |last=Skorka |first=Orit |date=2011-07-01 |title=Toward a digital camera to rival the human eye |url=https://electronicimaging.spiedigitallibrary.org/article.aspx?doi=10.1117/1.3611015 |journal=Journal of Electronic Imaging |language=en |volume=20 |issue=3 |pages=033009–033009–18 |doi=10.1117/1.3611015 |bibcode=2011JEI....20c3009S |issn=1017-9909 |url-access=subscription}}</ref> == Etiese oorwegings == Neuromorfiese stelsels laat dieselfde etiese vrae ontstaan as ander benaderings tot [[kunsmatige intelligensie]]. Daniel Lim het aangevoer dat gevorderde neuromorfiese stelsels tot masjienbewussyn kan lei, wat kommer laat ontstaan oor die vraag of [[burgerregte]] en ander protokolle ook op hulle van toepassing gemaak behoort te word.<ref>{{Cite journal|last=Lim|first=Daniel|date=2014-06-01|title=Brain simulation and personhood: a concern with the Human Brain Project|journal=Ethics and Information Technology|language=en|volume=16|issue=2|pages=77–89|doi=10.1007/s10676-013-9330-5|s2cid=17415814|issn=1572-8439}}</ref> Regsdebatte, soos in die saak "Acohs Pty Ltd v. Ucorp Pty Ltd", bevraagteken die eienaarskap van werk wat deur neuromorfiese stelsels geproduseer word, aangesien uitsette wat nie deur mense gegenereer is nie, moontlik nie vir kopieregbeskerming in aanmerking kom nie.<ref>{{Cite web|url=http://www.lavan.com.au/advice/intellectual_property_technology/copyright_in_source_code_and_digital_products|title=Copyright in source code and digital products|last=Lavan|website=Lavan|language=en|access-date=2019-05-10}}</ref> ==Verwysings== {{Verwysings|4}} {{Normdata}} [[Kategorie:Brein]] 8tck2mw5wevq5wqa161dv0cze3eyf4i 2976638 2976635 2026-10-07T19:26:27Z Sobaka 328 skakel 2976638 wikitext text/x-wiki '''Neuromorfiese berekening''' is 'n berekeningsbenadering wat geïnspireer is deur die [[Mens|menslike]] [[brein]] se struktuur en funksie.<ref>{{Cite journal |last1=Ham |first1=Donhee |last2=Park |first2=Hongkun |last3=Hwang |first3=Sungwoo |last4=Kim |first4=Kinam |title=Neuromorphic electronics based on copying and pasting the brain |url=https://www.nature.com/articles/s41928-021-00646-1 |journal=Nature Electronics |year=2021 |language=en |volume=4 |issue=9 |pages=635–644 |doi=10.1038/s41928-021-00646-1 |s2cid=240580331 |issn=2520-1131|url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite journal |last1=van de Burgt |first1=Yoeri |last2=Lubberman |first2=Ewout |last3=Fuller |first3=Elliot J. |last4=Keene |first4=Scott T. |last5=Faria |first5=Grégorio C. |last6=Agarwal |first6=Sapan |last7=Marinella |first7=Matthew J. |last8=Alec Talin |first8=A. |last9=Salleo |first9=Alberto |date=April 2017 |title=A non-volatile organic electrochemical device as a low-voltage artificial synapse for neuromorphic computing |url=https://www.nature.com/articles/nmat4856 |journal=Nature Materials |language=en |volume=16 |issue=4 |pages=414–418 |doi=10.1038/nmat4856 |pmid=28218920 |bibcode=2017NatMa..16..414V |issn=1476-4660|hdl=11370/c5352651-9a4a-40e2-b256-c54b844a89ea |hdl-access=free }}</ref> Dit gebruik kunsmatige [[Neuron|neurone]] om berekeninge uit te voer, wat neurale stelsels naboots vir take soos persepsie, motoriese beheer en multisensoriese integrasie.<ref>{{cite journal|last1=Mead|first1=Carver|title=Neuromorphic electronic systems|journal=Proceedings of the IEEE|date=1990|volume=78|issue=10|pages=1629–1636|doi=10.1109/5.58356|s2cid=1169506 |url=https://authors.library.caltech.edu/53090/1/00058356.pdf}}</ref> Hierdie stelsels, geïmplementeer in analoog, [[digitaal]] of gemengde-modus VLSI, prioritiseer robuustheid, aanpasbaarheid en leer deur die brein se verspreide verwerking oor klein rekenaarelemente na te boots.<ref>{{Cite journal | doi = 10.1155/2012/705483| title = Qualitative Functional Decomposition Analysis of Evolved Neuromorphic Flight Controllers| journal = Applied Computational Intelligence and Soft Computing| volume = 2012| pages = 1–21| year = 2012| last1 = Boddhu | first1 = S. K. | last2 = Gallagher | first2 = J. C. | doi-access = free}}</ref> Hierdie [[Interdissiplinariteit|interdissiplinêre]] veld integreer [[biologie]], [[fisika]], [[wiskunde]], [[rekenaarwetenskap]] en [[elektroniese ingenieurswese]] om stelsels te ontwikkel wat die brein se [[Morfologie (biologie)|morfologie]] en berekeningsstrategieë naboots.<ref>{{Cite conference|author1=Rami A. Alzahrani|author2=Alice C. Parker|title=Neuromorphic Circuits With Neural Modulation Enhancing the Information Content of Neural Signaling |conference=International Conference on Neuromorphic Systems 2020|date=July 2020|pages=1–8|language=EN|doi=10.1145/3407197.3407204|s2cid=220794387|doi-access=free}}</ref> Neuromorfiese stelsels poog om energie-doeltreffendheid en berekeningskrag te verbeter vir toepassings, insluitend [[kunsmatige intelligensie]], [[robotika]]<ref>{{Cite journal |last=Tang |first=Guangzhi |last2=Kumar |first2=Neelesh |last3=Yoo |first3=Raymond |last4=Michmizos |first4=Konstantinos |date=2021-10-04 |title=Deep Reinforcement Learning with Population-Coded Spiking Neural Network for Continuous Control |url=https://proceedings.mlr.press/v155/tang21a.html |journal=Proceedings of the 2020 Conference on Robot Learning |language=en |publisher=PMLR |pages=2016–2029 |issn=2640-3498}}</ref>, patroonherkenning en sensoriese verwerking. ==Geskiedenis== Carver Mead het in die laat 1980's een van die eerste toepassings vir neuromorfiese ingenieurswese voorgestel.<ref>{{Cite journal |last1=Mead |first1=Carver A. |last2=Mahowald |first2=M. A. |date=1988-01-01 |title=A silicon model of early visual processing %2888%2990024-X |journal=Neural Networks |language=en |volume=1 |issue=1 |pages=91–97 |doi=10.1016/0893-6080(88)90024-X |issn=0893-6080|url=https://resolver.caltech.edu/CaltechAUTHORS:20141223-110732666 }}</ref> In 2006 het navorsers by Georgia Tech 'n veldprogrammeerbare neurale skikking ontwikkel – 'n silikon-gebaseerde skyfie wat die eienskappe van ioonkanale in neurone naboots.<ref>{{Cite book|last1 = Farquhar|first1 = Ethan|date = Mei 2006|pages = 4114–4117|last2 = Hasler|first2 = Paul.| title=2006 IEEE International Symposium on Circuits and Systems | chapter=A Field Programmable Neural Array |doi = 10.1109/ISCAS.2006.1693534|isbn = 978-0-7803-9389-9|s2cid = 206966013}}</ref> In 2011 het navorsers van [[Massachusetts-tegnologie-instituut]] (MIT) 'n skyfie geskep wat sinaptiese kommunikasie naboots deur gebruik te maak van 400 transistors en standaard CMOS-tegnieke.<ref>{{cite web|title=MIT creates "brain chip"|date=November 15, 2011 |url=http://www.extremetech.com/extreme/105067-mit-creates-brain-chip|access-date=4 December 2012}}</ref><ref>{{cite journal|title=Neuromorphic silicon neurons and large-scale neural networks: challenges and opportunities|doi=10.3389/fnins.2011.00108|pmid=21991244|pmc=3181466|volume=5|page=108|journal=Frontiers in Neuroscience|year=2011|last1=Poon|first1=Chi-Sang|last2=Zhou|first2=Kuan|doi-access=free}}</ref> In 2012 het navorsers van HP Labs berig dat Mott-memristors vlugtige gedrag by lae temperature toon; dit maak die skepping moontlik van neuristors wat neuron-gedrag naboots en komponente van 'n [[Turingmasjien]] ondersteun.<ref>{{cite journal |last1=Pickett |first1=M. D. |last2=Medeiros-Ribeiro |first2=G. |last3=Williams |first3=R. S. |year=2012 |title=A scalable neuristor built with Mott memristors |journal=Nature Materials |volume=12 |issue=2 |pages=114–7 |bibcode=2013NatMa..12..114P |doi=10.1038/nmat3510 |pmid=23241533 |s2cid=16271627}}</ref> Ook in 2012 het navorsers van Purdue-universiteit 'n neuromorfiese skyfie-ontwerp voorgelê wat van laterale spin-kleppe en memristors gebruik maak en bekend is vir sy energiedoeltreffendheid.<ref>{{Cite arXiv|title=Proposal For Neuromorphic Hardware Using Spin Devices|eprint=1206.3227|last1=Sharad|first1=Mrigank|last2=Augustine|first2=Charles|last3=Panagopoulos|first3=Georgios|last4=Roy|first4=Kaushik|class=cond-mat.dis-nn|year=2012}}</ref> Die Blue Brain-projek van 2013 skep gedetailleerde digitale modelle van [[knaagdier]]breine.<ref>{{cite web |title=Involved Organizations |url=http://www.humanbrainproject.eu/partners.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130302142627/http://www.humanbrainproject.eu/partners.html |archive-date=2 Maart 2013 |access-date=22 Februarie 2013}}</ref> Neurogrid, wat deur Brains in Silicon aan Stanford-universiteit ontwikkel is, het in 2014 16 NeuroCore-skyfies gebruik om 65 536 neurone met hoë energiedoeltreffendheid te emuleer.<ref>{{cite journal |last1=Boahen |first1=Kwabena |date=24 April 2014 |title=Neurogrid: A Mixed-Analog-Digital Multichip System for Large-Scale Neural Simulations |journal=Proceedings of the IEEE |volume=102 |issue=5 |pages=699–716 |doi=10.1109/JPROC.2014.2313565 |s2cid=17176371}}</ref> Die BRAIN-inisiatief van 2014 en [[IBM]] se TrueNorth-skyfie het bygedra tot vooruitgang in neuromorfiese tegnologie.<ref>{{cite journal |last1=Modha |first1=Dharmendra |date=Aug 2014 |title=A million spiking-neuron integrated circuit with a scalable communication network and interface |journal=Science |volume=345 |issue=6197 |pages=668–673 |bibcode=2014Sci...345..668M |doi=10.1126/science.1254642 |pmid=25104385 |s2cid=12706847}}</ref> Die BrainScaleS-projek van 2016 – 'n hibriede neuromorfiese superrekenaar aan die Universiteit van Heidelberg – het 864 keer vinniger as biologiese neurone gefunksioneer.<ref>{{Cite web |date=2016-03-21 |title=Beyond von Neumann, Neuromorphic Computing Steadily Advances |url=https://www.hpcwire.com/2016/03/21/lacking-breakthrough-neuromorphic-computing-steadily-advance/ |access-date=2021-10-08 |website=HPCwire |language=en-US}}</ref> In 2017 het Intel sy Loihi-skyfie bekendgestel, wat van 'n asinchrone kunsmatige [[neurale netwerk]] gebruik maak vir doeltreffende leer en afleiding.<ref>{{cite journal |last1=Davies |first1=Mike |display-authors=etal |date=January 16, 2018 |title=Loihi: A Neuromorphic Manycore Processor with On-Chip Learning |journal=IEEE Micro |volume=38 |issue=1 |pages=82–99 |bibcode=2018IMicr..38a..82D |doi=10.1109/MM.2018.112130359 |s2cid=3608458}}</ref> Ook in 2017 het IMEC se selfleer-skyfie, gebaseer op OxRAM, musiekkomposisie gedemonstreer deur uit menuette te leer.<ref>{{cite web |last1=Bourzac |first1=Katherine |date=23 Mei 2017 |title=A Neuromorphic Chip That Makes Music |url=https://spectrum.ieee.org/a-neuromorphic-chip-that-makes-music |access-date=1 Oktober 2019 |website=IEEE Spectrum}}</ref> In 2018 is die DYNAP-SE ontwikkel by die Instituut vir Neuroinformatika (ETH Zürich en Universiteit van Zürich); dit is 'n gemengde-sein-neuromorfiese verwerker met vier kerns wat elk 256 aanpasbare eksponensiële "integreer-en-vuur"-neurone bevat.<ref>{{cite journal |last1=Moradi |first1=Sina |last2=Qiao |first2=Ning |last3=Stefanini |first3=Fabio |last4=Indiveri |first4=Giacomo |title=A scalable multicore architecture with heterogeneous memory structures for dynamic neuromorphic asynchronous processors (DYNAPs) |journal=IEEE Transactions on Biomedical Circuits and Systems |volume=12 |issue=1 |pages=106–122 |year=2018 |doi=10.1109/TBCAS.2017.2759700|arxiv=1708.04198 }} </ref> Dit kombineer vinnige, asinchrone, gebeurtenisgebaseerde digitale kommunikasie met analoogstroombane wat neuronale en sinaptiese dinamika op biologies realistiese millisekonde-tydskale naboots, wat leer deur middel van intydse terugvoer moontlik maak.<ref>{{cite conference |last1=Haag |first1=Jonathan |last2=Metzner |first2=Christian |last3=Zendrikov |first3=Dmitrii |last4=Indiveri |first4=Giacomo |last5=Grewe |first5=Benjamin |last6=De Luca |first6=Chiara |last7=Saponati |first7=Matteo |title=Mixed-signal implementation of feedback-control optimizer for single-layer Spiking Neural Networks |book-title=2026 IEEE International Symposium on Circuits and Systems (ISCAS) |year=2026 |pages=3146–3150 |doi=10.1109/ISCAS66217.2026.11561994}}</ref> In 2022 het navorsers van MIT kunsmatige sinapse ontwikkel wat protone vir analoog-[[diepleer]] gebruik.<ref>{{cite journal |last1=Onen |first1=Murat |last2=Emond |first2=Nicolas |last3=Wang |first3=Baoming |last4=Zhang |first4=Difei |last5=Ross |first5=Frances M. |last6=Li |first6=Ju |last7=Yildiz |first7=Bilge |last8=del Alamo |first8=Jesús A. |date=29 Julie 2022 |title=Nanosecond protonic programmable resistors for analog deep learning |url=http://li.mit.edu/Archive/Papers/22/Onen22EmondScience.pdf |journal=Science |language=en |volume=377 |issue=6605 |pages=539–543 |bibcode=2022Sci...377..539O |doi=10.1126/science.abp8064 |issn=0036-8075 |pmid=35901152 |s2cid=251159631}}</ref> In 2019 het die [[Europese Unie]] befondsing verskaf vir neuromorfiese kwantumrekenaarkunde om kwantumbewerkings deur middel van neuromorfiese stelsels te ondersoek.<ref>{{Cite journal |title=Neuromorphic Quantum Computing {{!}} Quromorphic Project {{!}} Fact Sheet {{!}} H2020 |url=https://cordis.europa.eu/project/id/828826 |language=en |doi=10.3030/828826 |url-access=subscription |access-date=2024-03-18 |website=CORDIS {{!}} European Commission}}</ref> Ook in 2022 het navorsers by die Max Planck-instituut vir Polimeernavorsing 'n organiese, kunsmatige "spiking"-neuron ontwikkel vir in-situ neuromorfiese waarneming en bio-skakeling.<ref>{{cite journal |last1=Sarkar |first1=Tanmoy |last2=Lieberth |first2=Katharina |last3=Pavlou |first3=Aristea |last4=Frank |first4=Thomas |last5=Mailaender |first5=Volker |last6=McCulloch |first6=Iain |last7=Blom |first7=Paul W. M. |last8=Torriccelli |first8=Fabrizio |last9=Gkoupidenis |first9=Paschalis |date=7 November 2022 |title=An organic artificial spiking neuron for in situ neuromorphic sensing and biointerfacing |journal=Nature Electronics |language=en |volume=5 |issue=11 |pages=774–783 |doi=10.1038/s41928-022-00859-y |hdl=10754/686016 |issn=2520-1131 |s2cid=253413801 |doi-access=free |hdl-access=free}}</ref> Navorsers het in 2024 berig dat chemiese stelsels in vloeibare oplossings klank by verskeie golflengtes kan waarneem, wat potensiaal bied vir neuromorfiese toepassings.<ref>{{Cite journal |last1=Tomassoli |first1=Laura |last2=Silva-Dias |first2=Leonardo |last3=Dolnik |first3=Milos |last4=Epstein |first4=Irving R. |last5=Germani |first5=Raimondo |last6=Gentili |first6=Pier Luigi |date=2024-02-08 |title=Neuromorphic Engineering in Wetware: Discriminating Acoustic Frequencies through Their Effects on Chemical Waves |url=https://pubs.acs.org/doi/10.1021/acs.jpcb.3c08429 |journal=The Journal of Physical Chemistry B |language=en |volume=128 |issue=5 |pages=1241–1255 |doi=10.1021/acs.jpcb.3c08429 |issn=1520-6106 |pmid=38285636 |url-access=subscription}}</ref> Onlangs is ferro-elektriese FET's ook bestudeer vir hul potensiële gebruik om biologiese neurone in elektroniese stroombane na te boots met die oog op uiters lae energieverbruik.<ref>{{Cite web |title=Security Verification |url=http://www.the-innovation.org/captcha/page?redirectUrl=%2Farticle%2Fdoi%2F10.59717%2Fj.xinn-mater.2026.100202%2Fen |access-date=2026-10-06 |website=www.the-innovation.org |doi=10.59717/j.xinn-mater.2026.100202}}</ref> ==Neurologiese inspirasie== Neuromorfiese ingenieurswese boots die brein se struktuur en werking na, met die fokus op die analoog-aard van biologiese berekening en die rol van neurone in [[kognisie]]. Die brein verwerk inligting deur middel van neurone wat chemiese seine gebruik – seine wat tot wiskundige funksies geabstraheer word. Neuromorfiese stelsels versprei berekening oor klein elemente, soortgelyk aan neurone, deur gebruik te maak van metodes wat gelei word deur anatomiese en funksionele neurale kaarte afkomstig van elektronmikroskopie en studies oor neurale verbindings.<ref>{{cite journal |last1=Devineni |first1=Anita |title=A complete map of the fruit-fly |journal=Nature |date=2 October 2024 |volume=634 |issue=8032 |pages=35–36 |doi=10.1038/d41586-024-03029-6|pmid=39358530 }}</ref><ref>{{cite journal |last1=Wang |first1=Jun |last2=Jung |first2=Woo-Bin |last3=Gertner |first3=Rona |last4=Park |first4=Hongkun |last5=Ham |first5=Donhee |title=Synaptic connectivity mapping among thousands of neurons via parallelized intracellular recording with a microhole electrode array |journal=Nature Biomedical Engineering |date=2025 |volume=9 |issue=7 |pages=1144–1154 |doi=10.1038/s41551-025-01352-5 |pmid=39934437 |url=https://www.nature.com/articles/s41551-025-01352-5|url-access=subscription }}</ref> ==Implementering== Neuromorfiese stelsels maak gebruik van hardeware soos oksiedgebaseerde memristors, spintroniese geheues, drempelskakelaars en [[transistor]]s.<ref>{{Cite journal|last1=Maan|first1=A. K.|last2=Jayadevi|first2=D. A.|last3=James|first3=A. P.|date=2016-01-01|title=A Survey of Memristive Threshold Logic Circuits|journal=IEEE Transactions on Neural Networks and Learning Systems|volume=PP|issue=99|pages=1734–1746|doi=10.1109/TNNLS.2016.2547842|pmid=27164608|issn=2162-237X|arxiv=1604.07121|bibcode=2016arXiv160407121M|s2cid=1798273}}</ref><ref>{{Cite journal|title = Mott Memory and Neuromorphic Devices|journal = Proceedings of the IEEE|date = 2015-08-01|issn = 0018-9219|pages = 1289–1310|volume = 103|issue = 8|doi = 10.1109/JPROC.2015.2431914|first1 = You|last1 = Zhou|first2 = S.|last2 = Ramanathan|s2cid = 11347598|url=https://zenodo.org/record/895565}}</ref> Sagteware-implementerings lei pulserende neurale netwerke op deur middel van foutterugpropagasie.<ref>{{cite arXiv|last1=Eshraghian|first1=Jason K.|last2=Ward|first2=Max|last3=Neftci |first3=Emre|last4=Wang|first4=Xinxin|last5=Lenz|first5=Gregor|last6=Dwivedi|first6=Girish|last7=Bennamoun|first7=Mohammed|last8=Jeong|first8=Doo Seok|last9=Lu|first9=Wei D.|title=Training Spiking Neural Networks Using Lessons from Deep Learning |date=1 Oktober 2021 |class=cs.NE |eprint=2109.12894 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://github.com/Hananel-Hazan/bindsnet | title=Hananel-Hazan/bindsnet: Simulation of spiking neural networks (SNNs) using PyTorch.| website=GitHub| date=31 Maart 2020}}</ref> ===Neuromemristiewe stelsels=== Neuromemristiewe stelsels gebruik memristors om neuroplastisiteit te implementeer, met die fokus op abstrakte neurale netwerkmodelle eerder as gedetailleerde biologiese nabootsing.<ref>{{Cite web |url=https://digitalops.sandia.gov/Mediasite/Play/a10cf6ceb55d47608bb8326dd00e46611d |title=002.08 N.I.C.E. Workshop 2014: Towards Intelligent Computing with Neuromemristive Circuits and Systems – Feb. 2014 |website=digitalops.sandia.gov |access-date=2019-08-26}}</ref> Hierdie stelsels maak toepassings in spraak-, gesig- en voorwerpherkenning moontlik en kan konvensionele digitale logiese hekke vervang.<ref>{{Cite journal|title = Memristor pattern recogniser: isolated speech word recognition|journal = Electronics Letters|pages = 1370–1372|volume = 51|issue = 17|doi = 10.1049/el.2015.1428|first1 = A.K.|last1 = Maan|first2 = A.P.|last2 = James|first3 = S.|last3 = Dimitrijev|year = 2015|bibcode = 2015ElL....51.1370M|hdl = 10072/140989|s2cid = 61454815|hdl-access = free}}</ref> Die Caravelli-Traversa-Di Ventra-vergelyking beskryf die evolusie van memristiewe geheue en bring tonnelverskynsels en Lyapunov-funksies aan die lig.<ref>{{cite journal |last=Caravelli |display-authors=etal|arxiv=1608.08651 |title=The complex dynamics of memristive circuits: analytical results and universal slow relaxation |year=2017 |doi=10.1103/PhysRevE.95.022140 |pmid= 28297937 |volume=95 |issue= 2 |article-number= 022140 |journal=Physical Review E|bibcode=2017PhRvE..95b2140C |s2cid=6758362}}</ref> ===Neuromorfiese sensors=== Neuromorfiese beginsels strek tot by sensors, soos die retinomorfiese sensor of gebeurteniskamera, wat menslike sig naboots deur veranderinge in helderheid individueel te registreer en sodoende kragverbruik te optimaliseer.<ref>{{Cite journal |last=Skorka |first=Orit |date=2011-07-01 |title=Toward a digital camera to rival the human eye |url=https://electronicimaging.spiedigitallibrary.org/article.aspx?doi=10.1117/1.3611015 |journal=Journal of Electronic Imaging |language=en |volume=20 |issue=3 |pages=033009–033009–18 |doi=10.1117/1.3611015 |bibcode=2011JEI....20c3009S |issn=1017-9909 |url-access=subscription}}</ref> == Etiese oorwegings == Neuromorfiese stelsels laat dieselfde etiese vrae ontstaan as ander benaderings tot [[kunsmatige intelligensie]]. Daniel Lim het aangevoer dat gevorderde neuromorfiese stelsels tot masjienbewussyn kan lei, wat kommer laat ontstaan oor die vraag of [[burgerregte]] en ander protokolle ook op hulle van toepassing gemaak behoort te word.<ref>{{Cite journal|last=Lim|first=Daniel|date=2014-06-01|title=Brain simulation and personhood: a concern with the Human Brain Project|journal=Ethics and Information Technology|language=en|volume=16|issue=2|pages=77–89|doi=10.1007/s10676-013-9330-5|s2cid=17415814|issn=1572-8439}}</ref> Regsdebatte, soos in die saak "Acohs Pty Ltd v. Ucorp Pty Ltd", bevraagteken die eienaarskap van werk wat deur neuromorfiese stelsels geproduseer word, aangesien uitsette wat nie deur mense gegenereer is nie, moontlik nie vir kopieregbeskerming in aanmerking kom nie.<ref>{{Cite web|url=http://www.lavan.com.au/advice/intellectual_property_technology/copyright_in_source_code_and_digital_products|title=Copyright in source code and digital products|last=Lavan|website=Lavan|language=en|access-date=2019-05-10}}</ref> ==Verwysings== {{Verwysings|4}} {{Normdata}} [[Kategorie:Brein]] plst7k7xz03ckhzm9wc8o3vuzbdcdmf 2976642 2976638 2026-10-07T19:30:08Z Sobaka 328 /* Neuromorfiese sensors */ bywerk 2976642 wikitext text/x-wiki '''Neuromorfiese berekening''' is 'n berekeningsbenadering wat geïnspireer is deur die [[Mens|menslike]] [[brein]] se struktuur en funksie.<ref>{{Cite journal |last1=Ham |first1=Donhee |last2=Park |first2=Hongkun |last3=Hwang |first3=Sungwoo |last4=Kim |first4=Kinam |title=Neuromorphic electronics based on copying and pasting the brain |url=https://www.nature.com/articles/s41928-021-00646-1 |journal=Nature Electronics |year=2021 |language=en |volume=4 |issue=9 |pages=635–644 |doi=10.1038/s41928-021-00646-1 |s2cid=240580331 |issn=2520-1131|url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite journal |last1=van de Burgt |first1=Yoeri |last2=Lubberman |first2=Ewout |last3=Fuller |first3=Elliot J. |last4=Keene |first4=Scott T. |last5=Faria |first5=Grégorio C. |last6=Agarwal |first6=Sapan |last7=Marinella |first7=Matthew J. |last8=Alec Talin |first8=A. |last9=Salleo |first9=Alberto |date=April 2017 |title=A non-volatile organic electrochemical device as a low-voltage artificial synapse for neuromorphic computing |url=https://www.nature.com/articles/nmat4856 |journal=Nature Materials |language=en |volume=16 |issue=4 |pages=414–418 |doi=10.1038/nmat4856 |pmid=28218920 |bibcode=2017NatMa..16..414V |issn=1476-4660|hdl=11370/c5352651-9a4a-40e2-b256-c54b844a89ea |hdl-access=free }}</ref> Dit gebruik kunsmatige [[Neuron|neurone]] om berekeninge uit te voer, wat neurale stelsels naboots vir take soos persepsie, motoriese beheer en multisensoriese integrasie.<ref>{{cite journal|last1=Mead|first1=Carver|title=Neuromorphic electronic systems|journal=Proceedings of the IEEE|date=1990|volume=78|issue=10|pages=1629–1636|doi=10.1109/5.58356|s2cid=1169506 |url=https://authors.library.caltech.edu/53090/1/00058356.pdf}}</ref> Hierdie stelsels, geïmplementeer in analoog, [[digitaal]] of gemengde-modus VLSI, prioritiseer robuustheid, aanpasbaarheid en leer deur die brein se verspreide verwerking oor klein rekenaarelemente na te boots.<ref>{{Cite journal | doi = 10.1155/2012/705483| title = Qualitative Functional Decomposition Analysis of Evolved Neuromorphic Flight Controllers| journal = Applied Computational Intelligence and Soft Computing| volume = 2012| pages = 1–21| year = 2012| last1 = Boddhu | first1 = S. K. | last2 = Gallagher | first2 = J. C. | doi-access = free}}</ref> Hierdie [[Interdissiplinariteit|interdissiplinêre]] veld integreer [[biologie]], [[fisika]], [[wiskunde]], [[rekenaarwetenskap]] en [[elektroniese ingenieurswese]] om stelsels te ontwikkel wat die brein se [[Morfologie (biologie)|morfologie]] en berekeningsstrategieë naboots.<ref>{{Cite conference|author1=Rami A. Alzahrani|author2=Alice C. Parker|title=Neuromorphic Circuits With Neural Modulation Enhancing the Information Content of Neural Signaling |conference=International Conference on Neuromorphic Systems 2020|date=July 2020|pages=1–8|language=EN|doi=10.1145/3407197.3407204|s2cid=220794387|doi-access=free}}</ref> Neuromorfiese stelsels poog om energie-doeltreffendheid en berekeningskrag te verbeter vir toepassings, insluitend [[kunsmatige intelligensie]], [[robotika]]<ref>{{Cite journal |last=Tang |first=Guangzhi |last2=Kumar |first2=Neelesh |last3=Yoo |first3=Raymond |last4=Michmizos |first4=Konstantinos |date=2021-10-04 |title=Deep Reinforcement Learning with Population-Coded Spiking Neural Network for Continuous Control |url=https://proceedings.mlr.press/v155/tang21a.html |journal=Proceedings of the 2020 Conference on Robot Learning |language=en |publisher=PMLR |pages=2016–2029 |issn=2640-3498}}</ref>, patroonherkenning en sensoriese verwerking. ==Geskiedenis== Carver Mead het in die laat 1980's een van die eerste toepassings vir neuromorfiese ingenieurswese voorgestel.<ref>{{Cite journal |last1=Mead |first1=Carver A. |last2=Mahowald |first2=M. A. |date=1988-01-01 |title=A silicon model of early visual processing %2888%2990024-X |journal=Neural Networks |language=en |volume=1 |issue=1 |pages=91–97 |doi=10.1016/0893-6080(88)90024-X |issn=0893-6080|url=https://resolver.caltech.edu/CaltechAUTHORS:20141223-110732666 }}</ref> In 2006 het navorsers by Georgia Tech 'n veldprogrammeerbare neurale skikking ontwikkel – 'n silikon-gebaseerde skyfie wat die eienskappe van ioonkanale in neurone naboots.<ref>{{Cite book|last1 = Farquhar|first1 = Ethan|date = Mei 2006|pages = 4114–4117|last2 = Hasler|first2 = Paul.| title=2006 IEEE International Symposium on Circuits and Systems | chapter=A Field Programmable Neural Array |doi = 10.1109/ISCAS.2006.1693534|isbn = 978-0-7803-9389-9|s2cid = 206966013}}</ref> In 2011 het navorsers van [[Massachusetts-tegnologie-instituut]] (MIT) 'n skyfie geskep wat sinaptiese kommunikasie naboots deur gebruik te maak van 400 transistors en standaard CMOS-tegnieke.<ref>{{cite web|title=MIT creates "brain chip"|date=November 15, 2011 |url=http://www.extremetech.com/extreme/105067-mit-creates-brain-chip|access-date=4 December 2012}}</ref><ref>{{cite journal|title=Neuromorphic silicon neurons and large-scale neural networks: challenges and opportunities|doi=10.3389/fnins.2011.00108|pmid=21991244|pmc=3181466|volume=5|page=108|journal=Frontiers in Neuroscience|year=2011|last1=Poon|first1=Chi-Sang|last2=Zhou|first2=Kuan|doi-access=free}}</ref> In 2012 het navorsers van HP Labs berig dat Mott-memristors vlugtige gedrag by lae temperature toon; dit maak die skepping moontlik van neuristors wat neuron-gedrag naboots en komponente van 'n [[Turingmasjien]] ondersteun.<ref>{{cite journal |last1=Pickett |first1=M. D. |last2=Medeiros-Ribeiro |first2=G. |last3=Williams |first3=R. S. |year=2012 |title=A scalable neuristor built with Mott memristors |journal=Nature Materials |volume=12 |issue=2 |pages=114–7 |bibcode=2013NatMa..12..114P |doi=10.1038/nmat3510 |pmid=23241533 |s2cid=16271627}}</ref> Ook in 2012 het navorsers van Purdue-universiteit 'n neuromorfiese skyfie-ontwerp voorgelê wat van laterale spin-kleppe en memristors gebruik maak en bekend is vir sy energiedoeltreffendheid.<ref>{{Cite arXiv|title=Proposal For Neuromorphic Hardware Using Spin Devices|eprint=1206.3227|last1=Sharad|first1=Mrigank|last2=Augustine|first2=Charles|last3=Panagopoulos|first3=Georgios|last4=Roy|first4=Kaushik|class=cond-mat.dis-nn|year=2012}}</ref> Die Blue Brain-projek van 2013 skep gedetailleerde digitale modelle van [[knaagdier]]breine.<ref>{{cite web |title=Involved Organizations |url=http://www.humanbrainproject.eu/partners.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130302142627/http://www.humanbrainproject.eu/partners.html |archive-date=2 Maart 2013 |access-date=22 Februarie 2013}}</ref> Neurogrid, wat deur Brains in Silicon aan Stanford-universiteit ontwikkel is, het in 2014 16 NeuroCore-skyfies gebruik om 65 536 neurone met hoë energiedoeltreffendheid te emuleer.<ref>{{cite journal |last1=Boahen |first1=Kwabena |date=24 April 2014 |title=Neurogrid: A Mixed-Analog-Digital Multichip System for Large-Scale Neural Simulations |journal=Proceedings of the IEEE |volume=102 |issue=5 |pages=699–716 |doi=10.1109/JPROC.2014.2313565 |s2cid=17176371}}</ref> Die BRAIN-inisiatief van 2014 en [[IBM]] se TrueNorth-skyfie het bygedra tot vooruitgang in neuromorfiese tegnologie.<ref>{{cite journal |last1=Modha |first1=Dharmendra |date=Aug 2014 |title=A million spiking-neuron integrated circuit with a scalable communication network and interface |journal=Science |volume=345 |issue=6197 |pages=668–673 |bibcode=2014Sci...345..668M |doi=10.1126/science.1254642 |pmid=25104385 |s2cid=12706847}}</ref> Die BrainScaleS-projek van 2016 – 'n hibriede neuromorfiese superrekenaar aan die Universiteit van Heidelberg – het 864 keer vinniger as biologiese neurone gefunksioneer.<ref>{{Cite web |date=2016-03-21 |title=Beyond von Neumann, Neuromorphic Computing Steadily Advances |url=https://www.hpcwire.com/2016/03/21/lacking-breakthrough-neuromorphic-computing-steadily-advance/ |access-date=2021-10-08 |website=HPCwire |language=en-US}}</ref> In 2017 het Intel sy Loihi-skyfie bekendgestel, wat van 'n asinchrone kunsmatige [[neurale netwerk]] gebruik maak vir doeltreffende leer en afleiding.<ref>{{cite journal |last1=Davies |first1=Mike |display-authors=etal |date=January 16, 2018 |title=Loihi: A Neuromorphic Manycore Processor with On-Chip Learning |journal=IEEE Micro |volume=38 |issue=1 |pages=82–99 |bibcode=2018IMicr..38a..82D |doi=10.1109/MM.2018.112130359 |s2cid=3608458}}</ref> Ook in 2017 het IMEC se selfleer-skyfie, gebaseer op OxRAM, musiekkomposisie gedemonstreer deur uit menuette te leer.<ref>{{cite web |last1=Bourzac |first1=Katherine |date=23 Mei 2017 |title=A Neuromorphic Chip That Makes Music |url=https://spectrum.ieee.org/a-neuromorphic-chip-that-makes-music |access-date=1 Oktober 2019 |website=IEEE Spectrum}}</ref> In 2018 is die DYNAP-SE ontwikkel by die Instituut vir Neuroinformatika (ETH Zürich en Universiteit van Zürich); dit is 'n gemengde-sein-neuromorfiese verwerker met vier kerns wat elk 256 aanpasbare eksponensiële "integreer-en-vuur"-neurone bevat.<ref>{{cite journal |last1=Moradi |first1=Sina |last2=Qiao |first2=Ning |last3=Stefanini |first3=Fabio |last4=Indiveri |first4=Giacomo |title=A scalable multicore architecture with heterogeneous memory structures for dynamic neuromorphic asynchronous processors (DYNAPs) |journal=IEEE Transactions on Biomedical Circuits and Systems |volume=12 |issue=1 |pages=106–122 |year=2018 |doi=10.1109/TBCAS.2017.2759700|arxiv=1708.04198 }} </ref> Dit kombineer vinnige, asinchrone, gebeurtenisgebaseerde digitale kommunikasie met analoogstroombane wat neuronale en sinaptiese dinamika op biologies realistiese millisekonde-tydskale naboots, wat leer deur middel van intydse terugvoer moontlik maak.<ref>{{cite conference |last1=Haag |first1=Jonathan |last2=Metzner |first2=Christian |last3=Zendrikov |first3=Dmitrii |last4=Indiveri |first4=Giacomo |last5=Grewe |first5=Benjamin |last6=De Luca |first6=Chiara |last7=Saponati |first7=Matteo |title=Mixed-signal implementation of feedback-control optimizer for single-layer Spiking Neural Networks |book-title=2026 IEEE International Symposium on Circuits and Systems (ISCAS) |year=2026 |pages=3146–3150 |doi=10.1109/ISCAS66217.2026.11561994}}</ref> In 2022 het navorsers van MIT kunsmatige sinapse ontwikkel wat protone vir analoog-[[diepleer]] gebruik.<ref>{{cite journal |last1=Onen |first1=Murat |last2=Emond |first2=Nicolas |last3=Wang |first3=Baoming |last4=Zhang |first4=Difei |last5=Ross |first5=Frances M. |last6=Li |first6=Ju |last7=Yildiz |first7=Bilge |last8=del Alamo |first8=Jesús A. |date=29 Julie 2022 |title=Nanosecond protonic programmable resistors for analog deep learning |url=http://li.mit.edu/Archive/Papers/22/Onen22EmondScience.pdf |journal=Science |language=en |volume=377 |issue=6605 |pages=539–543 |bibcode=2022Sci...377..539O |doi=10.1126/science.abp8064 |issn=0036-8075 |pmid=35901152 |s2cid=251159631}}</ref> In 2019 het die [[Europese Unie]] befondsing verskaf vir neuromorfiese kwantumrekenaarkunde om kwantumbewerkings deur middel van neuromorfiese stelsels te ondersoek.<ref>{{Cite journal |title=Neuromorphic Quantum Computing {{!}} Quromorphic Project {{!}} Fact Sheet {{!}} H2020 |url=https://cordis.europa.eu/project/id/828826 |language=en |doi=10.3030/828826 |url-access=subscription |access-date=2024-03-18 |website=CORDIS {{!}} European Commission}}</ref> Ook in 2022 het navorsers by die Max Planck-instituut vir Polimeernavorsing 'n organiese, kunsmatige "spiking"-neuron ontwikkel vir in-situ neuromorfiese waarneming en bio-skakeling.<ref>{{cite journal |last1=Sarkar |first1=Tanmoy |last2=Lieberth |first2=Katharina |last3=Pavlou |first3=Aristea |last4=Frank |first4=Thomas |last5=Mailaender |first5=Volker |last6=McCulloch |first6=Iain |last7=Blom |first7=Paul W. M. |last8=Torriccelli |first8=Fabrizio |last9=Gkoupidenis |first9=Paschalis |date=7 November 2022 |title=An organic artificial spiking neuron for in situ neuromorphic sensing and biointerfacing |journal=Nature Electronics |language=en |volume=5 |issue=11 |pages=774–783 |doi=10.1038/s41928-022-00859-y |hdl=10754/686016 |issn=2520-1131 |s2cid=253413801 |doi-access=free |hdl-access=free}}</ref> Navorsers het in 2024 berig dat chemiese stelsels in vloeibare oplossings klank by verskeie golflengtes kan waarneem, wat potensiaal bied vir neuromorfiese toepassings.<ref>{{Cite journal |last1=Tomassoli |first1=Laura |last2=Silva-Dias |first2=Leonardo |last3=Dolnik |first3=Milos |last4=Epstein |first4=Irving R. |last5=Germani |first5=Raimondo |last6=Gentili |first6=Pier Luigi |date=2024-02-08 |title=Neuromorphic Engineering in Wetware: Discriminating Acoustic Frequencies through Their Effects on Chemical Waves |url=https://pubs.acs.org/doi/10.1021/acs.jpcb.3c08429 |journal=The Journal of Physical Chemistry B |language=en |volume=128 |issue=5 |pages=1241–1255 |doi=10.1021/acs.jpcb.3c08429 |issn=1520-6106 |pmid=38285636 |url-access=subscription}}</ref> Onlangs is ferro-elektriese FET's ook bestudeer vir hul potensiële gebruik om biologiese neurone in elektroniese stroombane na te boots met die oog op uiters lae energieverbruik.<ref>{{Cite web |title=Security Verification |url=http://www.the-innovation.org/captcha/page?redirectUrl=%2Farticle%2Fdoi%2F10.59717%2Fj.xinn-mater.2026.100202%2Fen |access-date=2026-10-06 |website=www.the-innovation.org |doi=10.59717/j.xinn-mater.2026.100202}}</ref> ==Neurologiese inspirasie== Neuromorfiese ingenieurswese boots die brein se struktuur en werking na, met die fokus op die analoog-aard van biologiese berekening en die rol van neurone in [[kognisie]]. Die brein verwerk inligting deur middel van neurone wat chemiese seine gebruik – seine wat tot wiskundige funksies geabstraheer word. Neuromorfiese stelsels versprei berekening oor klein elemente, soortgelyk aan neurone, deur gebruik te maak van metodes wat gelei word deur anatomiese en funksionele neurale kaarte afkomstig van elektronmikroskopie en studies oor neurale verbindings.<ref>{{cite journal |last1=Devineni |first1=Anita |title=A complete map of the fruit-fly |journal=Nature |date=2 October 2024 |volume=634 |issue=8032 |pages=35–36 |doi=10.1038/d41586-024-03029-6|pmid=39358530 }}</ref><ref>{{cite journal |last1=Wang |first1=Jun |last2=Jung |first2=Woo-Bin |last3=Gertner |first3=Rona |last4=Park |first4=Hongkun |last5=Ham |first5=Donhee |title=Synaptic connectivity mapping among thousands of neurons via parallelized intracellular recording with a microhole electrode array |journal=Nature Biomedical Engineering |date=2025 |volume=9 |issue=7 |pages=1144–1154 |doi=10.1038/s41551-025-01352-5 |pmid=39934437 |url=https://www.nature.com/articles/s41551-025-01352-5|url-access=subscription }}</ref> ==Implementering== Neuromorfiese stelsels maak gebruik van hardeware soos oksiedgebaseerde memristors, spintroniese geheues, drempelskakelaars en [[transistor]]s.<ref>{{Cite journal|last1=Maan|first1=A. K.|last2=Jayadevi|first2=D. A.|last3=James|first3=A. P.|date=2016-01-01|title=A Survey of Memristive Threshold Logic Circuits|journal=IEEE Transactions on Neural Networks and Learning Systems|volume=PP|issue=99|pages=1734–1746|doi=10.1109/TNNLS.2016.2547842|pmid=27164608|issn=2162-237X|arxiv=1604.07121|bibcode=2016arXiv160407121M|s2cid=1798273}}</ref><ref>{{Cite journal|title = Mott Memory and Neuromorphic Devices|journal = Proceedings of the IEEE|date = 2015-08-01|issn = 0018-9219|pages = 1289–1310|volume = 103|issue = 8|doi = 10.1109/JPROC.2015.2431914|first1 = You|last1 = Zhou|first2 = S.|last2 = Ramanathan|s2cid = 11347598|url=https://zenodo.org/record/895565}}</ref> Sagteware-implementerings lei pulserende neurale netwerke op deur middel van foutterugpropagasie.<ref>{{cite arXiv|last1=Eshraghian|first1=Jason K.|last2=Ward|first2=Max|last3=Neftci |first3=Emre|last4=Wang|first4=Xinxin|last5=Lenz|first5=Gregor|last6=Dwivedi|first6=Girish|last7=Bennamoun|first7=Mohammed|last8=Jeong|first8=Doo Seok|last9=Lu|first9=Wei D.|title=Training Spiking Neural Networks Using Lessons from Deep Learning |date=1 Oktober 2021 |class=cs.NE |eprint=2109.12894 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://github.com/Hananel-Hazan/bindsnet | title=Hananel-Hazan/bindsnet: Simulation of spiking neural networks (SNNs) using PyTorch.| website=GitHub| date=31 Maart 2020}}</ref> ===Neuromemristiewe stelsels=== Neuromemristiewe stelsels gebruik memristors om neuroplastisiteit te implementeer, met die fokus op abstrakte neurale netwerkmodelle eerder as gedetailleerde biologiese nabootsing.<ref>{{Cite web |url=https://digitalops.sandia.gov/Mediasite/Play/a10cf6ceb55d47608bb8326dd00e46611d |title=002.08 N.I.C.E. Workshop 2014: Towards Intelligent Computing with Neuromemristive Circuits and Systems – Feb. 2014 |website=digitalops.sandia.gov |access-date=2019-08-26}}</ref> Hierdie stelsels maak toepassings in spraak-, gesig- en voorwerpherkenning moontlik en kan konvensionele digitale logiese hekke vervang.<ref>{{Cite journal|title = Memristor pattern recogniser: isolated speech word recognition|journal = Electronics Letters|pages = 1370–1372|volume = 51|issue = 17|doi = 10.1049/el.2015.1428|first1 = A.K.|last1 = Maan|first2 = A.P.|last2 = James|first3 = S.|last3 = Dimitrijev|year = 2015|bibcode = 2015ElL....51.1370M|hdl = 10072/140989|s2cid = 61454815|hdl-access = free}}</ref> Die Caravelli-Traversa-Di Ventra-vergelyking beskryf die evolusie van memristiewe geheue en bring tonnelverskynsels en Lyapunov-funksies aan die lig.<ref>{{cite journal |last=Caravelli |display-authors=etal|arxiv=1608.08651 |title=The complex dynamics of memristive circuits: analytical results and universal slow relaxation |year=2017 |doi=10.1103/PhysRevE.95.022140 |pmid= 28297937 |volume=95 |issue= 2 |article-number= 022140 |journal=Physical Review E|bibcode=2017PhRvE..95b2140C |s2cid=6758362}}</ref> ===Neuromorfiese sensors=== Neuromorfiese beginsels strek tot by sensors, soos die retinomorfiese sensor of gebeurteniskamera, wat menslike sig naboots deur veranderinge in helderheid individueel te registreer en sodoende kragverbruik te optimaliseer.<ref>{{Cite journal |last=Skorka |first=Orit |date=2011-07-01 |title=Toward a digital camera to rival the human eye |url=https://electronicimaging.spiedigitallibrary.org/article.aspx?doi=10.1117/1.3611015 |journal=Journal of Electronic Imaging |language=en |volume=20 |issue=3 |pages=033009–033009–18 |doi=10.1117/1.3611015 |bibcode=2011JEI....20c3009S |issn=1017-9909 |url-access=subscription}}</ref> 'n Voorbeeld hiervan soos toegepas op ligwaarneming, is die retinomorfiese sensor of – wanneer dit in 'n skikking gebruik word – 'n gebeurteniskamera. == Etiese oorwegings == Neuromorfiese stelsels laat dieselfde etiese vrae ontstaan as ander benaderings tot [[kunsmatige intelligensie]]. Daniel Lim het aangevoer dat gevorderde neuromorfiese stelsels tot masjienbewussyn kan lei, wat kommer laat ontstaan oor die vraag of [[burgerregte]] en ander protokolle ook op hulle van toepassing gemaak behoort te word.<ref>{{Cite journal|last=Lim|first=Daniel|date=2014-06-01|title=Brain simulation and personhood: a concern with the Human Brain Project|journal=Ethics and Information Technology|language=en|volume=16|issue=2|pages=77–89|doi=10.1007/s10676-013-9330-5|s2cid=17415814|issn=1572-8439}}</ref> Regsdebatte, soos in die saak "Acohs Pty Ltd v. Ucorp Pty Ltd", bevraagteken die eienaarskap van werk wat deur neuromorfiese stelsels geproduseer word, aangesien uitsette wat nie deur mense gegenereer is nie, moontlik nie vir kopieregbeskerming in aanmerking kom nie.<ref>{{Cite web|url=http://www.lavan.com.au/advice/intellectual_property_technology/copyright_in_source_code_and_digital_products|title=Copyright in source code and digital products|last=Lavan|website=Lavan|language=en|access-date=2019-05-10}}</ref> ==Verwysings== {{Verwysings|4}} {{Normdata}} [[Kategorie:Brein]] 0w73zmdqa9350x646xi3gt3usesdg5a 2976644 2976642 2026-10-07T19:30:49Z Sobaka 328 /* Etiese oorwegings */ skakel 2976644 wikitext text/x-wiki '''Neuromorfiese berekening''' is 'n berekeningsbenadering wat geïnspireer is deur die [[Mens|menslike]] [[brein]] se struktuur en funksie.<ref>{{Cite journal |last1=Ham |first1=Donhee |last2=Park |first2=Hongkun |last3=Hwang |first3=Sungwoo |last4=Kim |first4=Kinam |title=Neuromorphic electronics based on copying and pasting the brain |url=https://www.nature.com/articles/s41928-021-00646-1 |journal=Nature Electronics |year=2021 |language=en |volume=4 |issue=9 |pages=635–644 |doi=10.1038/s41928-021-00646-1 |s2cid=240580331 |issn=2520-1131|url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite journal |last1=van de Burgt |first1=Yoeri |last2=Lubberman |first2=Ewout |last3=Fuller |first3=Elliot J. |last4=Keene |first4=Scott T. |last5=Faria |first5=Grégorio C. |last6=Agarwal |first6=Sapan |last7=Marinella |first7=Matthew J. |last8=Alec Talin |first8=A. |last9=Salleo |first9=Alberto |date=April 2017 |title=A non-volatile organic electrochemical device as a low-voltage artificial synapse for neuromorphic computing |url=https://www.nature.com/articles/nmat4856 |journal=Nature Materials |language=en |volume=16 |issue=4 |pages=414–418 |doi=10.1038/nmat4856 |pmid=28218920 |bibcode=2017NatMa..16..414V |issn=1476-4660|hdl=11370/c5352651-9a4a-40e2-b256-c54b844a89ea |hdl-access=free }}</ref> Dit gebruik kunsmatige [[Neuron|neurone]] om berekeninge uit te voer, wat neurale stelsels naboots vir take soos persepsie, motoriese beheer en multisensoriese integrasie.<ref>{{cite journal|last1=Mead|first1=Carver|title=Neuromorphic electronic systems|journal=Proceedings of the IEEE|date=1990|volume=78|issue=10|pages=1629–1636|doi=10.1109/5.58356|s2cid=1169506 |url=https://authors.library.caltech.edu/53090/1/00058356.pdf}}</ref> Hierdie stelsels, geïmplementeer in analoog, [[digitaal]] of gemengde-modus VLSI, prioritiseer robuustheid, aanpasbaarheid en leer deur die brein se verspreide verwerking oor klein rekenaarelemente na te boots.<ref>{{Cite journal | doi = 10.1155/2012/705483| title = Qualitative Functional Decomposition Analysis of Evolved Neuromorphic Flight Controllers| journal = Applied Computational Intelligence and Soft Computing| volume = 2012| pages = 1–21| year = 2012| last1 = Boddhu | first1 = S. K. | last2 = Gallagher | first2 = J. C. | doi-access = free}}</ref> Hierdie [[Interdissiplinariteit|interdissiplinêre]] veld integreer [[biologie]], [[fisika]], [[wiskunde]], [[rekenaarwetenskap]] en [[elektroniese ingenieurswese]] om stelsels te ontwikkel wat die brein se [[Morfologie (biologie)|morfologie]] en berekeningsstrategieë naboots.<ref>{{Cite conference|author1=Rami A. Alzahrani|author2=Alice C. Parker|title=Neuromorphic Circuits With Neural Modulation Enhancing the Information Content of Neural Signaling |conference=International Conference on Neuromorphic Systems 2020|date=July 2020|pages=1–8|language=EN|doi=10.1145/3407197.3407204|s2cid=220794387|doi-access=free}}</ref> Neuromorfiese stelsels poog om energie-doeltreffendheid en berekeningskrag te verbeter vir toepassings, insluitend [[kunsmatige intelligensie]], [[robotika]]<ref>{{Cite journal |last=Tang |first=Guangzhi |last2=Kumar |first2=Neelesh |last3=Yoo |first3=Raymond |last4=Michmizos |first4=Konstantinos |date=2021-10-04 |title=Deep Reinforcement Learning with Population-Coded Spiking Neural Network for Continuous Control |url=https://proceedings.mlr.press/v155/tang21a.html |journal=Proceedings of the 2020 Conference on Robot Learning |language=en |publisher=PMLR |pages=2016–2029 |issn=2640-3498}}</ref>, patroonherkenning en sensoriese verwerking. ==Geskiedenis== Carver Mead het in die laat 1980's een van die eerste toepassings vir neuromorfiese ingenieurswese voorgestel.<ref>{{Cite journal |last1=Mead |first1=Carver A. |last2=Mahowald |first2=M. A. |date=1988-01-01 |title=A silicon model of early visual processing %2888%2990024-X |journal=Neural Networks |language=en |volume=1 |issue=1 |pages=91–97 |doi=10.1016/0893-6080(88)90024-X |issn=0893-6080|url=https://resolver.caltech.edu/CaltechAUTHORS:20141223-110732666 }}</ref> In 2006 het navorsers by Georgia Tech 'n veldprogrammeerbare neurale skikking ontwikkel – 'n silikon-gebaseerde skyfie wat die eienskappe van ioonkanale in neurone naboots.<ref>{{Cite book|last1 = Farquhar|first1 = Ethan|date = Mei 2006|pages = 4114–4117|last2 = Hasler|first2 = Paul.| title=2006 IEEE International Symposium on Circuits and Systems | chapter=A Field Programmable Neural Array |doi = 10.1109/ISCAS.2006.1693534|isbn = 978-0-7803-9389-9|s2cid = 206966013}}</ref> In 2011 het navorsers van [[Massachusetts-tegnologie-instituut]] (MIT) 'n skyfie geskep wat sinaptiese kommunikasie naboots deur gebruik te maak van 400 transistors en standaard CMOS-tegnieke.<ref>{{cite web|title=MIT creates "brain chip"|date=November 15, 2011 |url=http://www.extremetech.com/extreme/105067-mit-creates-brain-chip|access-date=4 December 2012}}</ref><ref>{{cite journal|title=Neuromorphic silicon neurons and large-scale neural networks: challenges and opportunities|doi=10.3389/fnins.2011.00108|pmid=21991244|pmc=3181466|volume=5|page=108|journal=Frontiers in Neuroscience|year=2011|last1=Poon|first1=Chi-Sang|last2=Zhou|first2=Kuan|doi-access=free}}</ref> In 2012 het navorsers van HP Labs berig dat Mott-memristors vlugtige gedrag by lae temperature toon; dit maak die skepping moontlik van neuristors wat neuron-gedrag naboots en komponente van 'n [[Turingmasjien]] ondersteun.<ref>{{cite journal |last1=Pickett |first1=M. D. |last2=Medeiros-Ribeiro |first2=G. |last3=Williams |first3=R. S. |year=2012 |title=A scalable neuristor built with Mott memristors |journal=Nature Materials |volume=12 |issue=2 |pages=114–7 |bibcode=2013NatMa..12..114P |doi=10.1038/nmat3510 |pmid=23241533 |s2cid=16271627}}</ref> Ook in 2012 het navorsers van Purdue-universiteit 'n neuromorfiese skyfie-ontwerp voorgelê wat van laterale spin-kleppe en memristors gebruik maak en bekend is vir sy energiedoeltreffendheid.<ref>{{Cite arXiv|title=Proposal For Neuromorphic Hardware Using Spin Devices|eprint=1206.3227|last1=Sharad|first1=Mrigank|last2=Augustine|first2=Charles|last3=Panagopoulos|first3=Georgios|last4=Roy|first4=Kaushik|class=cond-mat.dis-nn|year=2012}}</ref> Die Blue Brain-projek van 2013 skep gedetailleerde digitale modelle van [[knaagdier]]breine.<ref>{{cite web |title=Involved Organizations |url=http://www.humanbrainproject.eu/partners.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130302142627/http://www.humanbrainproject.eu/partners.html |archive-date=2 Maart 2013 |access-date=22 Februarie 2013}}</ref> Neurogrid, wat deur Brains in Silicon aan Stanford-universiteit ontwikkel is, het in 2014 16 NeuroCore-skyfies gebruik om 65 536 neurone met hoë energiedoeltreffendheid te emuleer.<ref>{{cite journal |last1=Boahen |first1=Kwabena |date=24 April 2014 |title=Neurogrid: A Mixed-Analog-Digital Multichip System for Large-Scale Neural Simulations |journal=Proceedings of the IEEE |volume=102 |issue=5 |pages=699–716 |doi=10.1109/JPROC.2014.2313565 |s2cid=17176371}}</ref> Die BRAIN-inisiatief van 2014 en [[IBM]] se TrueNorth-skyfie het bygedra tot vooruitgang in neuromorfiese tegnologie.<ref>{{cite journal |last1=Modha |first1=Dharmendra |date=Aug 2014 |title=A million spiking-neuron integrated circuit with a scalable communication network and interface |journal=Science |volume=345 |issue=6197 |pages=668–673 |bibcode=2014Sci...345..668M |doi=10.1126/science.1254642 |pmid=25104385 |s2cid=12706847}}</ref> Die BrainScaleS-projek van 2016 – 'n hibriede neuromorfiese superrekenaar aan die Universiteit van Heidelberg – het 864 keer vinniger as biologiese neurone gefunksioneer.<ref>{{Cite web |date=2016-03-21 |title=Beyond von Neumann, Neuromorphic Computing Steadily Advances |url=https://www.hpcwire.com/2016/03/21/lacking-breakthrough-neuromorphic-computing-steadily-advance/ |access-date=2021-10-08 |website=HPCwire |language=en-US}}</ref> In 2017 het Intel sy Loihi-skyfie bekendgestel, wat van 'n asinchrone kunsmatige [[neurale netwerk]] gebruik maak vir doeltreffende leer en afleiding.<ref>{{cite journal |last1=Davies |first1=Mike |display-authors=etal |date=January 16, 2018 |title=Loihi: A Neuromorphic Manycore Processor with On-Chip Learning |journal=IEEE Micro |volume=38 |issue=1 |pages=82–99 |bibcode=2018IMicr..38a..82D |doi=10.1109/MM.2018.112130359 |s2cid=3608458}}</ref> Ook in 2017 het IMEC se selfleer-skyfie, gebaseer op OxRAM, musiekkomposisie gedemonstreer deur uit menuette te leer.<ref>{{cite web |last1=Bourzac |first1=Katherine |date=23 Mei 2017 |title=A Neuromorphic Chip That Makes Music |url=https://spectrum.ieee.org/a-neuromorphic-chip-that-makes-music |access-date=1 Oktober 2019 |website=IEEE Spectrum}}</ref> In 2018 is die DYNAP-SE ontwikkel by die Instituut vir Neuroinformatika (ETH Zürich en Universiteit van Zürich); dit is 'n gemengde-sein-neuromorfiese verwerker met vier kerns wat elk 256 aanpasbare eksponensiële "integreer-en-vuur"-neurone bevat.<ref>{{cite journal |last1=Moradi |first1=Sina |last2=Qiao |first2=Ning |last3=Stefanini |first3=Fabio |last4=Indiveri |first4=Giacomo |title=A scalable multicore architecture with heterogeneous memory structures for dynamic neuromorphic asynchronous processors (DYNAPs) |journal=IEEE Transactions on Biomedical Circuits and Systems |volume=12 |issue=1 |pages=106–122 |year=2018 |doi=10.1109/TBCAS.2017.2759700|arxiv=1708.04198 }} </ref> Dit kombineer vinnige, asinchrone, gebeurtenisgebaseerde digitale kommunikasie met analoogstroombane wat neuronale en sinaptiese dinamika op biologies realistiese millisekonde-tydskale naboots, wat leer deur middel van intydse terugvoer moontlik maak.<ref>{{cite conference |last1=Haag |first1=Jonathan |last2=Metzner |first2=Christian |last3=Zendrikov |first3=Dmitrii |last4=Indiveri |first4=Giacomo |last5=Grewe |first5=Benjamin |last6=De Luca |first6=Chiara |last7=Saponati |first7=Matteo |title=Mixed-signal implementation of feedback-control optimizer for single-layer Spiking Neural Networks |book-title=2026 IEEE International Symposium on Circuits and Systems (ISCAS) |year=2026 |pages=3146–3150 |doi=10.1109/ISCAS66217.2026.11561994}}</ref> In 2022 het navorsers van MIT kunsmatige sinapse ontwikkel wat protone vir analoog-[[diepleer]] gebruik.<ref>{{cite journal |last1=Onen |first1=Murat |last2=Emond |first2=Nicolas |last3=Wang |first3=Baoming |last4=Zhang |first4=Difei |last5=Ross |first5=Frances M. |last6=Li |first6=Ju |last7=Yildiz |first7=Bilge |last8=del Alamo |first8=Jesús A. |date=29 Julie 2022 |title=Nanosecond protonic programmable resistors for analog deep learning |url=http://li.mit.edu/Archive/Papers/22/Onen22EmondScience.pdf |journal=Science |language=en |volume=377 |issue=6605 |pages=539–543 |bibcode=2022Sci...377..539O |doi=10.1126/science.abp8064 |issn=0036-8075 |pmid=35901152 |s2cid=251159631}}</ref> In 2019 het die [[Europese Unie]] befondsing verskaf vir neuromorfiese kwantumrekenaarkunde om kwantumbewerkings deur middel van neuromorfiese stelsels te ondersoek.<ref>{{Cite journal |title=Neuromorphic Quantum Computing {{!}} Quromorphic Project {{!}} Fact Sheet {{!}} H2020 |url=https://cordis.europa.eu/project/id/828826 |language=en |doi=10.3030/828826 |url-access=subscription |access-date=2024-03-18 |website=CORDIS {{!}} European Commission}}</ref> Ook in 2022 het navorsers by die Max Planck-instituut vir Polimeernavorsing 'n organiese, kunsmatige "spiking"-neuron ontwikkel vir in-situ neuromorfiese waarneming en bio-skakeling.<ref>{{cite journal |last1=Sarkar |first1=Tanmoy |last2=Lieberth |first2=Katharina |last3=Pavlou |first3=Aristea |last4=Frank |first4=Thomas |last5=Mailaender |first5=Volker |last6=McCulloch |first6=Iain |last7=Blom |first7=Paul W. M. |last8=Torriccelli |first8=Fabrizio |last9=Gkoupidenis |first9=Paschalis |date=7 November 2022 |title=An organic artificial spiking neuron for in situ neuromorphic sensing and biointerfacing |journal=Nature Electronics |language=en |volume=5 |issue=11 |pages=774–783 |doi=10.1038/s41928-022-00859-y |hdl=10754/686016 |issn=2520-1131 |s2cid=253413801 |doi-access=free |hdl-access=free}}</ref> Navorsers het in 2024 berig dat chemiese stelsels in vloeibare oplossings klank by verskeie golflengtes kan waarneem, wat potensiaal bied vir neuromorfiese toepassings.<ref>{{Cite journal |last1=Tomassoli |first1=Laura |last2=Silva-Dias |first2=Leonardo |last3=Dolnik |first3=Milos |last4=Epstein |first4=Irving R. |last5=Germani |first5=Raimondo |last6=Gentili |first6=Pier Luigi |date=2024-02-08 |title=Neuromorphic Engineering in Wetware: Discriminating Acoustic Frequencies through Their Effects on Chemical Waves |url=https://pubs.acs.org/doi/10.1021/acs.jpcb.3c08429 |journal=The Journal of Physical Chemistry B |language=en |volume=128 |issue=5 |pages=1241–1255 |doi=10.1021/acs.jpcb.3c08429 |issn=1520-6106 |pmid=38285636 |url-access=subscription}}</ref> Onlangs is ferro-elektriese FET's ook bestudeer vir hul potensiële gebruik om biologiese neurone in elektroniese stroombane na te boots met die oog op uiters lae energieverbruik.<ref>{{Cite web |title=Security Verification |url=http://www.the-innovation.org/captcha/page?redirectUrl=%2Farticle%2Fdoi%2F10.59717%2Fj.xinn-mater.2026.100202%2Fen |access-date=2026-10-06 |website=www.the-innovation.org |doi=10.59717/j.xinn-mater.2026.100202}}</ref> ==Neurologiese inspirasie== Neuromorfiese ingenieurswese boots die brein se struktuur en werking na, met die fokus op die analoog-aard van biologiese berekening en die rol van neurone in [[kognisie]]. Die brein verwerk inligting deur middel van neurone wat chemiese seine gebruik – seine wat tot wiskundige funksies geabstraheer word. Neuromorfiese stelsels versprei berekening oor klein elemente, soortgelyk aan neurone, deur gebruik te maak van metodes wat gelei word deur anatomiese en funksionele neurale kaarte afkomstig van elektronmikroskopie en studies oor neurale verbindings.<ref>{{cite journal |last1=Devineni |first1=Anita |title=A complete map of the fruit-fly |journal=Nature |date=2 October 2024 |volume=634 |issue=8032 |pages=35–36 |doi=10.1038/d41586-024-03029-6|pmid=39358530 }}</ref><ref>{{cite journal |last1=Wang |first1=Jun |last2=Jung |first2=Woo-Bin |last3=Gertner |first3=Rona |last4=Park |first4=Hongkun |last5=Ham |first5=Donhee |title=Synaptic connectivity mapping among thousands of neurons via parallelized intracellular recording with a microhole electrode array |journal=Nature Biomedical Engineering |date=2025 |volume=9 |issue=7 |pages=1144–1154 |doi=10.1038/s41551-025-01352-5 |pmid=39934437 |url=https://www.nature.com/articles/s41551-025-01352-5|url-access=subscription }}</ref> ==Implementering== Neuromorfiese stelsels maak gebruik van hardeware soos oksiedgebaseerde memristors, spintroniese geheues, drempelskakelaars en [[transistor]]s.<ref>{{Cite journal|last1=Maan|first1=A. K.|last2=Jayadevi|first2=D. A.|last3=James|first3=A. P.|date=2016-01-01|title=A Survey of Memristive Threshold Logic Circuits|journal=IEEE Transactions on Neural Networks and Learning Systems|volume=PP|issue=99|pages=1734–1746|doi=10.1109/TNNLS.2016.2547842|pmid=27164608|issn=2162-237X|arxiv=1604.07121|bibcode=2016arXiv160407121M|s2cid=1798273}}</ref><ref>{{Cite journal|title = Mott Memory and Neuromorphic Devices|journal = Proceedings of the IEEE|date = 2015-08-01|issn = 0018-9219|pages = 1289–1310|volume = 103|issue = 8|doi = 10.1109/JPROC.2015.2431914|first1 = You|last1 = Zhou|first2 = S.|last2 = Ramanathan|s2cid = 11347598|url=https://zenodo.org/record/895565}}</ref> Sagteware-implementerings lei pulserende neurale netwerke op deur middel van foutterugpropagasie.<ref>{{cite arXiv|last1=Eshraghian|first1=Jason K.|last2=Ward|first2=Max|last3=Neftci |first3=Emre|last4=Wang|first4=Xinxin|last5=Lenz|first5=Gregor|last6=Dwivedi|first6=Girish|last7=Bennamoun|first7=Mohammed|last8=Jeong|first8=Doo Seok|last9=Lu|first9=Wei D.|title=Training Spiking Neural Networks Using Lessons from Deep Learning |date=1 Oktober 2021 |class=cs.NE |eprint=2109.12894 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://github.com/Hananel-Hazan/bindsnet | title=Hananel-Hazan/bindsnet: Simulation of spiking neural networks (SNNs) using PyTorch.| website=GitHub| date=31 Maart 2020}}</ref> ===Neuromemristiewe stelsels=== Neuromemristiewe stelsels gebruik memristors om neuroplastisiteit te implementeer, met die fokus op abstrakte neurale netwerkmodelle eerder as gedetailleerde biologiese nabootsing.<ref>{{Cite web |url=https://digitalops.sandia.gov/Mediasite/Play/a10cf6ceb55d47608bb8326dd00e46611d |title=002.08 N.I.C.E. Workshop 2014: Towards Intelligent Computing with Neuromemristive Circuits and Systems – Feb. 2014 |website=digitalops.sandia.gov |access-date=2019-08-26}}</ref> Hierdie stelsels maak toepassings in spraak-, gesig- en voorwerpherkenning moontlik en kan konvensionele digitale logiese hekke vervang.<ref>{{Cite journal|title = Memristor pattern recogniser: isolated speech word recognition|journal = Electronics Letters|pages = 1370–1372|volume = 51|issue = 17|doi = 10.1049/el.2015.1428|first1 = A.K.|last1 = Maan|first2 = A.P.|last2 = James|first3 = S.|last3 = Dimitrijev|year = 2015|bibcode = 2015ElL....51.1370M|hdl = 10072/140989|s2cid = 61454815|hdl-access = free}}</ref> Die Caravelli-Traversa-Di Ventra-vergelyking beskryf die evolusie van memristiewe geheue en bring tonnelverskynsels en Lyapunov-funksies aan die lig.<ref>{{cite journal |last=Caravelli |display-authors=etal|arxiv=1608.08651 |title=The complex dynamics of memristive circuits: analytical results and universal slow relaxation |year=2017 |doi=10.1103/PhysRevE.95.022140 |pmid= 28297937 |volume=95 |issue= 2 |article-number= 022140 |journal=Physical Review E|bibcode=2017PhRvE..95b2140C |s2cid=6758362}}</ref> ===Neuromorfiese sensors=== Neuromorfiese beginsels strek tot by sensors, soos die retinomorfiese sensor of gebeurteniskamera, wat menslike sig naboots deur veranderinge in helderheid individueel te registreer en sodoende kragverbruik te optimaliseer.<ref>{{Cite journal |last=Skorka |first=Orit |date=2011-07-01 |title=Toward a digital camera to rival the human eye |url=https://electronicimaging.spiedigitallibrary.org/article.aspx?doi=10.1117/1.3611015 |journal=Journal of Electronic Imaging |language=en |volume=20 |issue=3 |pages=033009–033009–18 |doi=10.1117/1.3611015 |bibcode=2011JEI....20c3009S |issn=1017-9909 |url-access=subscription}}</ref> 'n Voorbeeld hiervan soos toegepas op ligwaarneming, is die retinomorfiese sensor of – wanneer dit in 'n skikking gebruik word – 'n gebeurteniskamera. == Etiese oorwegings == Neuromorfiese stelsels laat dieselfde [[Etiek|etiese vrae]] ontstaan as ander benaderings tot [[kunsmatige intelligensie]]. Daniel Lim het aangevoer dat gevorderde neuromorfiese stelsels tot masjienbewussyn kan lei, wat kommer laat ontstaan oor die vraag of [[burgerregte]] en ander protokolle ook op hulle van toepassing gemaak behoort te word.<ref>{{Cite journal|last=Lim|first=Daniel|date=2014-06-01|title=Brain simulation and personhood: a concern with the Human Brain Project|journal=Ethics and Information Technology|language=en|volume=16|issue=2|pages=77–89|doi=10.1007/s10676-013-9330-5|s2cid=17415814|issn=1572-8439}}</ref> Regsdebatte, soos in die saak "Acohs Pty Ltd v. Ucorp Pty Ltd", bevraagteken die eienaarskap van werk wat deur neuromorfiese stelsels geproduseer word, aangesien uitsette wat nie deur mense gegenereer is nie, moontlik nie vir kopieregbeskerming in aanmerking kom nie.<ref>{{Cite web|url=http://www.lavan.com.au/advice/intellectual_property_technology/copyright_in_source_code_and_digital_products|title=Copyright in source code and digital products|last=Lavan|website=Lavan|language=en|access-date=2019-05-10}}</ref> ==Verwysings== {{Verwysings|4}} {{Normdata}} [[Kategorie:Brein]] n39g18xxzxch2ge3dki8dddwwhf3t5l 2976655 2976644 2026-10-07T20:08:40Z Sobaka 328 illustrasie 2976655 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Neuromorfiese rekenaarkunde Illusrasie.png|duimnael|Konseptuele KI gegenereerde voorstelling van neuromorfiese rekenaarkunde: biologiese neurone en hul verbindings inspireer elektroniese netwerke van kunsmatige neurone.]] '''Neuromorfiese berekening''' is 'n berekeningsbenadering wat geïnspireer is deur die [[Mens|menslike]] [[brein]] se struktuur en funksie.<ref>{{Cite journal |last1=Ham |first1=Donhee |last2=Park |first2=Hongkun |last3=Hwang |first3=Sungwoo |last4=Kim |first4=Kinam |title=Neuromorphic electronics based on copying and pasting the brain |url=https://www.nature.com/articles/s41928-021-00646-1 |journal=Nature Electronics |year=2021 |language=en |volume=4 |issue=9 |pages=635–644 |doi=10.1038/s41928-021-00646-1 |s2cid=240580331 |issn=2520-1131|url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite journal |last1=van de Burgt |first1=Yoeri |last2=Lubberman |first2=Ewout |last3=Fuller |first3=Elliot J. |last4=Keene |first4=Scott T. |last5=Faria |first5=Grégorio C. |last6=Agarwal |first6=Sapan |last7=Marinella |first7=Matthew J. |last8=Alec Talin |first8=A. |last9=Salleo |first9=Alberto |date=April 2017 |title=A non-volatile organic electrochemical device as a low-voltage artificial synapse for neuromorphic computing |url=https://www.nature.com/articles/nmat4856 |journal=Nature Materials |language=en |volume=16 |issue=4 |pages=414–418 |doi=10.1038/nmat4856 |pmid=28218920 |bibcode=2017NatMa..16..414V |issn=1476-4660|hdl=11370/c5352651-9a4a-40e2-b256-c54b844a89ea |hdl-access=free }}</ref> Dit gebruik kunsmatige [[Neuron|neurone]] om berekeninge uit te voer, wat neurale stelsels naboots vir take soos persepsie, motoriese beheer en multisensoriese integrasie.<ref>{{cite journal|last1=Mead|first1=Carver|title=Neuromorphic electronic systems|journal=Proceedings of the IEEE|date=1990|volume=78|issue=10|pages=1629–1636|doi=10.1109/5.58356|s2cid=1169506 |url=https://authors.library.caltech.edu/53090/1/00058356.pdf}}</ref> Hierdie stelsels, geïmplementeer in analoog, [[digitaal]] of gemengde-modus VLSI, prioritiseer robuustheid, aanpasbaarheid en leer deur die brein se verspreide verwerking oor klein rekenaarelemente na te boots.<ref>{{Cite journal | doi = 10.1155/2012/705483| title = Qualitative Functional Decomposition Analysis of Evolved Neuromorphic Flight Controllers| journal = Applied Computational Intelligence and Soft Computing| volume = 2012| pages = 1–21| year = 2012| last1 = Boddhu | first1 = S. K. | last2 = Gallagher | first2 = J. C. | doi-access = free}}</ref> Hierdie [[Interdissiplinariteit|interdissiplinêre]] veld integreer [[biologie]], [[fisika]], [[wiskunde]], [[rekenaarwetenskap]] en [[elektroniese ingenieurswese]] om stelsels te ontwikkel wat die brein se [[Morfologie (biologie)|morfologie]] en berekeningsstrategieë naboots.<ref>{{Cite conference|author1=Rami A. Alzahrani|author2=Alice C. Parker|title=Neuromorphic Circuits With Neural Modulation Enhancing the Information Content of Neural Signaling |conference=International Conference on Neuromorphic Systems 2020|date=July 2020|pages=1–8|language=EN|doi=10.1145/3407197.3407204|s2cid=220794387|doi-access=free}}</ref> Neuromorfiese stelsels poog om energie-doeltreffendheid en berekeningskrag te verbeter vir toepassings, insluitend [[kunsmatige intelligensie]], [[robotika]]<ref>{{Cite journal |last=Tang |first=Guangzhi |last2=Kumar |first2=Neelesh |last3=Yoo |first3=Raymond |last4=Michmizos |first4=Konstantinos |date=2021-10-04 |title=Deep Reinforcement Learning with Population-Coded Spiking Neural Network for Continuous Control |url=https://proceedings.mlr.press/v155/tang21a.html |journal=Proceedings of the 2020 Conference on Robot Learning |language=en |publisher=PMLR |pages=2016–2029 |issn=2640-3498}}</ref>, patroonherkenning en sensoriese verwerking. ==Geskiedenis== Carver Mead het in die laat 1980's een van die eerste toepassings vir neuromorfiese ingenieurswese voorgestel.<ref>{{Cite journal |last1=Mead |first1=Carver A. |last2=Mahowald |first2=M. A. |date=1988-01-01 |title=A silicon model of early visual processing %2888%2990024-X |journal=Neural Networks |language=en |volume=1 |issue=1 |pages=91–97 |doi=10.1016/0893-6080(88)90024-X |issn=0893-6080|url=https://resolver.caltech.edu/CaltechAUTHORS:20141223-110732666 }}</ref> In 2006 het navorsers by Georgia Tech 'n veldprogrammeerbare neurale skikking ontwikkel – 'n silikon-gebaseerde skyfie wat die eienskappe van ioonkanale in neurone naboots.<ref>{{Cite book|last1 = Farquhar|first1 = Ethan|date = Mei 2006|pages = 4114–4117|last2 = Hasler|first2 = Paul.| title=2006 IEEE International Symposium on Circuits and Systems | chapter=A Field Programmable Neural Array |doi = 10.1109/ISCAS.2006.1693534|isbn = 978-0-7803-9389-9|s2cid = 206966013}}</ref> In 2011 het navorsers van [[Massachusetts-tegnologie-instituut]] (MIT) 'n skyfie geskep wat sinaptiese kommunikasie naboots deur gebruik te maak van 400 transistors en standaard CMOS-tegnieke.<ref>{{cite web|title=MIT creates "brain chip"|date=November 15, 2011 |url=http://www.extremetech.com/extreme/105067-mit-creates-brain-chip|access-date=4 December 2012}}</ref><ref>{{cite journal|title=Neuromorphic silicon neurons and large-scale neural networks: challenges and opportunities|doi=10.3389/fnins.2011.00108|pmid=21991244|pmc=3181466|volume=5|page=108|journal=Frontiers in Neuroscience|year=2011|last1=Poon|first1=Chi-Sang|last2=Zhou|first2=Kuan|doi-access=free}}</ref> In 2012 het navorsers van HP Labs berig dat Mott-memristors vlugtige gedrag by lae temperature toon; dit maak die skepping moontlik van neuristors wat neuron-gedrag naboots en komponente van 'n [[Turingmasjien]] ondersteun.<ref>{{cite journal |last1=Pickett |first1=M. D. |last2=Medeiros-Ribeiro |first2=G. |last3=Williams |first3=R. S. |year=2012 |title=A scalable neuristor built with Mott memristors |journal=Nature Materials |volume=12 |issue=2 |pages=114–7 |bibcode=2013NatMa..12..114P |doi=10.1038/nmat3510 |pmid=23241533 |s2cid=16271627}}</ref> Ook in 2012 het navorsers van Purdue-universiteit 'n neuromorfiese skyfie-ontwerp voorgelê wat van laterale spin-kleppe en memristors gebruik maak en bekend is vir sy energiedoeltreffendheid.<ref>{{Cite arXiv|title=Proposal For Neuromorphic Hardware Using Spin Devices|eprint=1206.3227|last1=Sharad|first1=Mrigank|last2=Augustine|first2=Charles|last3=Panagopoulos|first3=Georgios|last4=Roy|first4=Kaushik|class=cond-mat.dis-nn|year=2012}}</ref> Die Blue Brain-projek van 2013 skep gedetailleerde digitale modelle van [[knaagdier]]breine.<ref>{{cite web |title=Involved Organizations |url=http://www.humanbrainproject.eu/partners.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130302142627/http://www.humanbrainproject.eu/partners.html |archive-date=2 Maart 2013 |access-date=22 Februarie 2013}}</ref> Neurogrid, wat deur Brains in Silicon aan Stanford-universiteit ontwikkel is, het in 2014 16 NeuroCore-skyfies gebruik om 65 536 neurone met hoë energiedoeltreffendheid te emuleer.<ref>{{cite journal |last1=Boahen |first1=Kwabena |date=24 April 2014 |title=Neurogrid: A Mixed-Analog-Digital Multichip System for Large-Scale Neural Simulations |journal=Proceedings of the IEEE |volume=102 |issue=5 |pages=699–716 |doi=10.1109/JPROC.2014.2313565 |s2cid=17176371}}</ref> Die BRAIN-inisiatief van 2014 en [[IBM]] se TrueNorth-skyfie het bygedra tot vooruitgang in neuromorfiese tegnologie.<ref>{{cite journal |last1=Modha |first1=Dharmendra |date=Aug 2014 |title=A million spiking-neuron integrated circuit with a scalable communication network and interface |journal=Science |volume=345 |issue=6197 |pages=668–673 |bibcode=2014Sci...345..668M |doi=10.1126/science.1254642 |pmid=25104385 |s2cid=12706847}}</ref> Die BrainScaleS-projek van 2016 – 'n hibriede neuromorfiese superrekenaar aan die Universiteit van Heidelberg – het 864 keer vinniger as biologiese neurone gefunksioneer.<ref>{{Cite web |date=2016-03-21 |title=Beyond von Neumann, Neuromorphic Computing Steadily Advances |url=https://www.hpcwire.com/2016/03/21/lacking-breakthrough-neuromorphic-computing-steadily-advance/ |access-date=2021-10-08 |website=HPCwire |language=en-US}}</ref> In 2017 het Intel sy Loihi-skyfie bekendgestel, wat van 'n asinchrone kunsmatige [[neurale netwerk]] gebruik maak vir doeltreffende leer en afleiding.<ref>{{cite journal |last1=Davies |first1=Mike |display-authors=etal |date=January 16, 2018 |title=Loihi: A Neuromorphic Manycore Processor with On-Chip Learning |journal=IEEE Micro |volume=38 |issue=1 |pages=82–99 |bibcode=2018IMicr..38a..82D |doi=10.1109/MM.2018.112130359 |s2cid=3608458}}</ref> Ook in 2017 het IMEC se selfleer-skyfie, gebaseer op OxRAM, musiekkomposisie gedemonstreer deur uit menuette te leer.<ref>{{cite web |last1=Bourzac |first1=Katherine |date=23 Mei 2017 |title=A Neuromorphic Chip That Makes Music |url=https://spectrum.ieee.org/a-neuromorphic-chip-that-makes-music |access-date=1 Oktober 2019 |website=IEEE Spectrum}}</ref> In 2018 is die DYNAP-SE ontwikkel by die Instituut vir Neuroinformatika (ETH Zürich en Universiteit van Zürich); dit is 'n gemengde-sein-neuromorfiese verwerker met vier kerns wat elk 256 aanpasbare eksponensiële "integreer-en-vuur"-neurone bevat.<ref>{{cite journal |last1=Moradi |first1=Sina |last2=Qiao |first2=Ning |last3=Stefanini |first3=Fabio |last4=Indiveri |first4=Giacomo |title=A scalable multicore architecture with heterogeneous memory structures for dynamic neuromorphic asynchronous processors (DYNAPs) |journal=IEEE Transactions on Biomedical Circuits and Systems |volume=12 |issue=1 |pages=106–122 |year=2018 |doi=10.1109/TBCAS.2017.2759700|arxiv=1708.04198 }} </ref> Dit kombineer vinnige, asinchrone, gebeurtenisgebaseerde digitale kommunikasie met analoogstroombane wat neuronale en sinaptiese dinamika op biologies realistiese millisekonde-tydskale naboots, wat leer deur middel van intydse terugvoer moontlik maak.<ref>{{cite conference |last1=Haag |first1=Jonathan |last2=Metzner |first2=Christian |last3=Zendrikov |first3=Dmitrii |last4=Indiveri |first4=Giacomo |last5=Grewe |first5=Benjamin |last6=De Luca |first6=Chiara |last7=Saponati |first7=Matteo |title=Mixed-signal implementation of feedback-control optimizer for single-layer Spiking Neural Networks |book-title=2026 IEEE International Symposium on Circuits and Systems (ISCAS) |year=2026 |pages=3146–3150 |doi=10.1109/ISCAS66217.2026.11561994}}</ref> In 2022 het navorsers van MIT kunsmatige sinapse ontwikkel wat protone vir analoog-[[diepleer]] gebruik.<ref>{{cite journal |last1=Onen |first1=Murat |last2=Emond |first2=Nicolas |last3=Wang |first3=Baoming |last4=Zhang |first4=Difei |last5=Ross |first5=Frances M. |last6=Li |first6=Ju |last7=Yildiz |first7=Bilge |last8=del Alamo |first8=Jesús A. |date=29 Julie 2022 |title=Nanosecond protonic programmable resistors for analog deep learning |url=http://li.mit.edu/Archive/Papers/22/Onen22EmondScience.pdf |journal=Science |language=en |volume=377 |issue=6605 |pages=539–543 |bibcode=2022Sci...377..539O |doi=10.1126/science.abp8064 |issn=0036-8075 |pmid=35901152 |s2cid=251159631}}</ref> In 2019 het die [[Europese Unie]] befondsing verskaf vir neuromorfiese kwantumrekenaarkunde om kwantumbewerkings deur middel van neuromorfiese stelsels te ondersoek.<ref>{{Cite journal |title=Neuromorphic Quantum Computing {{!}} Quromorphic Project {{!}} Fact Sheet {{!}} H2020 |url=https://cordis.europa.eu/project/id/828826 |language=en |doi=10.3030/828826 |url-access=subscription |access-date=2024-03-18 |website=CORDIS {{!}} European Commission}}</ref> Ook in 2022 het navorsers by die Max Planck-instituut vir Polimeernavorsing 'n organiese, kunsmatige "spiking"-neuron ontwikkel vir in-situ neuromorfiese waarneming en bio-skakeling.<ref>{{cite journal |last1=Sarkar |first1=Tanmoy |last2=Lieberth |first2=Katharina |last3=Pavlou |first3=Aristea |last4=Frank |first4=Thomas |last5=Mailaender |first5=Volker |last6=McCulloch |first6=Iain |last7=Blom |first7=Paul W. M. |last8=Torriccelli |first8=Fabrizio |last9=Gkoupidenis |first9=Paschalis |date=7 November 2022 |title=An organic artificial spiking neuron for in situ neuromorphic sensing and biointerfacing |journal=Nature Electronics |language=en |volume=5 |issue=11 |pages=774–783 |doi=10.1038/s41928-022-00859-y |hdl=10754/686016 |issn=2520-1131 |s2cid=253413801 |doi-access=free |hdl-access=free}}</ref> Navorsers het in 2024 berig dat chemiese stelsels in vloeibare oplossings klank by verskeie golflengtes kan waarneem, wat potensiaal bied vir neuromorfiese toepassings.<ref>{{Cite journal |last1=Tomassoli |first1=Laura |last2=Silva-Dias |first2=Leonardo |last3=Dolnik |first3=Milos |last4=Epstein |first4=Irving R. |last5=Germani |first5=Raimondo |last6=Gentili |first6=Pier Luigi |date=2024-02-08 |title=Neuromorphic Engineering in Wetware: Discriminating Acoustic Frequencies through Their Effects on Chemical Waves |url=https://pubs.acs.org/doi/10.1021/acs.jpcb.3c08429 |journal=The Journal of Physical Chemistry B |language=en |volume=128 |issue=5 |pages=1241–1255 |doi=10.1021/acs.jpcb.3c08429 |issn=1520-6106 |pmid=38285636 |url-access=subscription}}</ref> Onlangs is ferro-elektriese FET's ook bestudeer vir hul potensiële gebruik om biologiese neurone in elektroniese stroombane na te boots met die oog op uiters lae energieverbruik.<ref>{{Cite web |title=Security Verification |url=http://www.the-innovation.org/captcha/page?redirectUrl=%2Farticle%2Fdoi%2F10.59717%2Fj.xinn-mater.2026.100202%2Fen |access-date=2026-10-06 |website=www.the-innovation.org |doi=10.59717/j.xinn-mater.2026.100202}}</ref> ==Neurologiese inspirasie== Neuromorfiese ingenieurswese boots die brein se struktuur en werking na, met die fokus op die analoog-aard van biologiese berekening en die rol van neurone in [[kognisie]]. Die brein verwerk inligting deur middel van neurone wat chemiese seine gebruik – seine wat tot wiskundige funksies geabstraheer word. Neuromorfiese stelsels versprei berekening oor klein elemente, soortgelyk aan neurone, deur gebruik te maak van metodes wat gelei word deur anatomiese en funksionele neurale kaarte afkomstig van elektronmikroskopie en studies oor neurale verbindings.<ref>{{cite journal |last1=Devineni |first1=Anita |title=A complete map of the fruit-fly |journal=Nature |date=2 October 2024 |volume=634 |issue=8032 |pages=35–36 |doi=10.1038/d41586-024-03029-6|pmid=39358530 }}</ref><ref>{{cite journal |last1=Wang |first1=Jun |last2=Jung |first2=Woo-Bin |last3=Gertner |first3=Rona |last4=Park |first4=Hongkun |last5=Ham |first5=Donhee |title=Synaptic connectivity mapping among thousands of neurons via parallelized intracellular recording with a microhole electrode array |journal=Nature Biomedical Engineering |date=2025 |volume=9 |issue=7 |pages=1144–1154 |doi=10.1038/s41551-025-01352-5 |pmid=39934437 |url=https://www.nature.com/articles/s41551-025-01352-5|url-access=subscription }}</ref> ==Implementering== Neuromorfiese stelsels maak gebruik van hardeware soos oksiedgebaseerde memristors, spintroniese geheues, drempelskakelaars en [[transistor]]s.<ref>{{Cite journal|last1=Maan|first1=A. K.|last2=Jayadevi|first2=D. A.|last3=James|first3=A. P.|date=2016-01-01|title=A Survey of Memristive Threshold Logic Circuits|journal=IEEE Transactions on Neural Networks and Learning Systems|volume=PP|issue=99|pages=1734–1746|doi=10.1109/TNNLS.2016.2547842|pmid=27164608|issn=2162-237X|arxiv=1604.07121|bibcode=2016arXiv160407121M|s2cid=1798273}}</ref><ref>{{Cite journal|title = Mott Memory and Neuromorphic Devices|journal = Proceedings of the IEEE|date = 2015-08-01|issn = 0018-9219|pages = 1289–1310|volume = 103|issue = 8|doi = 10.1109/JPROC.2015.2431914|first1 = You|last1 = Zhou|first2 = S.|last2 = Ramanathan|s2cid = 11347598|url=https://zenodo.org/record/895565}}</ref> Sagteware-implementerings lei pulserende neurale netwerke op deur middel van foutterugpropagasie.<ref>{{cite arXiv|last1=Eshraghian|first1=Jason K.|last2=Ward|first2=Max|last3=Neftci |first3=Emre|last4=Wang|first4=Xinxin|last5=Lenz|first5=Gregor|last6=Dwivedi|first6=Girish|last7=Bennamoun|first7=Mohammed|last8=Jeong|first8=Doo Seok|last9=Lu|first9=Wei D.|title=Training Spiking Neural Networks Using Lessons from Deep Learning |date=1 Oktober 2021 |class=cs.NE |eprint=2109.12894 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://github.com/Hananel-Hazan/bindsnet | title=Hananel-Hazan/bindsnet: Simulation of spiking neural networks (SNNs) using PyTorch.| website=GitHub| date=31 Maart 2020}}</ref> ===Neuromemristiewe stelsels=== Neuromemristiewe stelsels gebruik memristors om neuroplastisiteit te implementeer, met die fokus op abstrakte neurale netwerkmodelle eerder as gedetailleerde biologiese nabootsing.<ref>{{Cite web |url=https://digitalops.sandia.gov/Mediasite/Play/a10cf6ceb55d47608bb8326dd00e46611d |title=002.08 N.I.C.E. Workshop 2014: Towards Intelligent Computing with Neuromemristive Circuits and Systems – Feb. 2014 |website=digitalops.sandia.gov |access-date=2019-08-26}}</ref> Hierdie stelsels maak toepassings in spraak-, gesig- en voorwerpherkenning moontlik en kan konvensionele digitale logiese hekke vervang.<ref>{{Cite journal|title = Memristor pattern recogniser: isolated speech word recognition|journal = Electronics Letters|pages = 1370–1372|volume = 51|issue = 17|doi = 10.1049/el.2015.1428|first1 = A.K.|last1 = Maan|first2 = A.P.|last2 = James|first3 = S.|last3 = Dimitrijev|year = 2015|bibcode = 2015ElL....51.1370M|hdl = 10072/140989|s2cid = 61454815|hdl-access = free}}</ref> Die Caravelli-Traversa-Di Ventra-vergelyking beskryf die evolusie van memristiewe geheue en bring tonnelverskynsels en Lyapunov-funksies aan die lig.<ref>{{cite journal |last=Caravelli |display-authors=etal|arxiv=1608.08651 |title=The complex dynamics of memristive circuits: analytical results and universal slow relaxation |year=2017 |doi=10.1103/PhysRevE.95.022140 |pmid= 28297937 |volume=95 |issue= 2 |article-number= 022140 |journal=Physical Review E|bibcode=2017PhRvE..95b2140C |s2cid=6758362}}</ref> ===Neuromorfiese sensors=== Neuromorfiese beginsels strek tot by sensors, soos die retinomorfiese sensor of gebeurteniskamera, wat menslike sig naboots deur veranderinge in helderheid individueel te registreer en sodoende kragverbruik te optimaliseer.<ref>{{Cite journal |last=Skorka |first=Orit |date=2011-07-01 |title=Toward a digital camera to rival the human eye |url=https://electronicimaging.spiedigitallibrary.org/article.aspx?doi=10.1117/1.3611015 |journal=Journal of Electronic Imaging |language=en |volume=20 |issue=3 |pages=033009–033009–18 |doi=10.1117/1.3611015 |bibcode=2011JEI....20c3009S |issn=1017-9909 |url-access=subscription}}</ref> 'n Voorbeeld hiervan soos toegepas op ligwaarneming, is die retinomorfiese sensor of – wanneer dit in 'n skikking gebruik word – 'n gebeurteniskamera. == Etiese oorwegings == Neuromorfiese stelsels laat dieselfde [[Etiek|etiese vrae]] ontstaan as ander benaderings tot [[kunsmatige intelligensie]]. Daniel Lim het aangevoer dat gevorderde neuromorfiese stelsels tot masjienbewussyn kan lei, wat kommer laat ontstaan oor die vraag of [[burgerregte]] en ander protokolle ook op hulle van toepassing gemaak behoort te word.<ref>{{Cite journal|last=Lim|first=Daniel|date=2014-06-01|title=Brain simulation and personhood: a concern with the Human Brain Project|journal=Ethics and Information Technology|language=en|volume=16|issue=2|pages=77–89|doi=10.1007/s10676-013-9330-5|s2cid=17415814|issn=1572-8439}}</ref> Regsdebatte, soos in die saak "Acohs Pty Ltd v. Ucorp Pty Ltd", bevraagteken die eienaarskap van werk wat deur neuromorfiese stelsels geproduseer word, aangesien uitsette wat nie deur mense gegenereer is nie, moontlik nie vir kopieregbeskerming in aanmerking kom nie.<ref>{{Cite web|url=http://www.lavan.com.au/advice/intellectual_property_technology/copyright_in_source_code_and_digital_products|title=Copyright in source code and digital products|last=Lavan|website=Lavan|language=en|access-date=2019-05-10}}</ref> ==Verwysings== {{Verwysings|4}} {{Normdata}} [[Kategorie:Brein]] eh5euwh7kraqxt76uhag50y69k0noos 2976656 2976655 2026-10-07T20:10:48Z Sobaka 328 katergorie 2976656 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Neuromorfiese rekenaarkunde Illusrasie.png|duimnael|Konseptuele KI gegenereerde voorstelling van neuromorfiese rekenaarkunde: biologiese neurone en hul verbindings inspireer elektroniese netwerke van kunsmatige neurone.]] '''Neuromorfiese berekening''' is 'n berekeningsbenadering wat geïnspireer is deur die [[Mens|menslike]] [[brein]] se struktuur en funksie.<ref>{{Cite journal |last1=Ham |first1=Donhee |last2=Park |first2=Hongkun |last3=Hwang |first3=Sungwoo |last4=Kim |first4=Kinam |title=Neuromorphic electronics based on copying and pasting the brain |url=https://www.nature.com/articles/s41928-021-00646-1 |journal=Nature Electronics |year=2021 |language=en |volume=4 |issue=9 |pages=635–644 |doi=10.1038/s41928-021-00646-1 |s2cid=240580331 |issn=2520-1131|url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite journal |last1=van de Burgt |first1=Yoeri |last2=Lubberman |first2=Ewout |last3=Fuller |first3=Elliot J. |last4=Keene |first4=Scott T. |last5=Faria |first5=Grégorio C. |last6=Agarwal |first6=Sapan |last7=Marinella |first7=Matthew J. |last8=Alec Talin |first8=A. |last9=Salleo |first9=Alberto |date=April 2017 |title=A non-volatile organic electrochemical device as a low-voltage artificial synapse for neuromorphic computing |url=https://www.nature.com/articles/nmat4856 |journal=Nature Materials |language=en |volume=16 |issue=4 |pages=414–418 |doi=10.1038/nmat4856 |pmid=28218920 |bibcode=2017NatMa..16..414V |issn=1476-4660|hdl=11370/c5352651-9a4a-40e2-b256-c54b844a89ea |hdl-access=free }}</ref> Dit gebruik kunsmatige [[Neuron|neurone]] om berekeninge uit te voer, wat neurale stelsels naboots vir take soos persepsie, motoriese beheer en multisensoriese integrasie.<ref>{{cite journal|last1=Mead|first1=Carver|title=Neuromorphic electronic systems|journal=Proceedings of the IEEE|date=1990|volume=78|issue=10|pages=1629–1636|doi=10.1109/5.58356|s2cid=1169506 |url=https://authors.library.caltech.edu/53090/1/00058356.pdf}}</ref> Hierdie stelsels, geïmplementeer in analoog, [[digitaal]] of gemengde-modus VLSI, prioritiseer robuustheid, aanpasbaarheid en leer deur die brein se verspreide verwerking oor klein rekenaarelemente na te boots.<ref>{{Cite journal | doi = 10.1155/2012/705483| title = Qualitative Functional Decomposition Analysis of Evolved Neuromorphic Flight Controllers| journal = Applied Computational Intelligence and Soft Computing| volume = 2012| pages = 1–21| year = 2012| last1 = Boddhu | first1 = S. K. | last2 = Gallagher | first2 = J. C. | doi-access = free}}</ref> Hierdie [[Interdissiplinariteit|interdissiplinêre]] veld integreer [[biologie]], [[fisika]], [[wiskunde]], [[rekenaarwetenskap]] en [[elektroniese ingenieurswese]] om stelsels te ontwikkel wat die brein se [[Morfologie (biologie)|morfologie]] en berekeningsstrategieë naboots.<ref>{{Cite conference|author1=Rami A. Alzahrani|author2=Alice C. Parker|title=Neuromorphic Circuits With Neural Modulation Enhancing the Information Content of Neural Signaling |conference=International Conference on Neuromorphic Systems 2020|date=July 2020|pages=1–8|language=EN|doi=10.1145/3407197.3407204|s2cid=220794387|doi-access=free}}</ref> Neuromorfiese stelsels poog om energie-doeltreffendheid en berekeningskrag te verbeter vir toepassings, insluitend [[kunsmatige intelligensie]], [[robotika]]<ref>{{Cite journal |last=Tang |first=Guangzhi |last2=Kumar |first2=Neelesh |last3=Yoo |first3=Raymond |last4=Michmizos |first4=Konstantinos |date=2021-10-04 |title=Deep Reinforcement Learning with Population-Coded Spiking Neural Network for Continuous Control |url=https://proceedings.mlr.press/v155/tang21a.html |journal=Proceedings of the 2020 Conference on Robot Learning |language=en |publisher=PMLR |pages=2016–2029 |issn=2640-3498}}</ref>, patroonherkenning en sensoriese verwerking. ==Geskiedenis== Carver Mead het in die laat 1980's een van die eerste toepassings vir neuromorfiese ingenieurswese voorgestel.<ref>{{Cite journal |last1=Mead |first1=Carver A. |last2=Mahowald |first2=M. A. |date=1988-01-01 |title=A silicon model of early visual processing %2888%2990024-X |journal=Neural Networks |language=en |volume=1 |issue=1 |pages=91–97 |doi=10.1016/0893-6080(88)90024-X |issn=0893-6080|url=https://resolver.caltech.edu/CaltechAUTHORS:20141223-110732666 }}</ref> In 2006 het navorsers by Georgia Tech 'n veldprogrammeerbare neurale skikking ontwikkel – 'n silikon-gebaseerde skyfie wat die eienskappe van ioonkanale in neurone naboots.<ref>{{Cite book|last1 = Farquhar|first1 = Ethan|date = Mei 2006|pages = 4114–4117|last2 = Hasler|first2 = Paul.| title=2006 IEEE International Symposium on Circuits and Systems | chapter=A Field Programmable Neural Array |doi = 10.1109/ISCAS.2006.1693534|isbn = 978-0-7803-9389-9|s2cid = 206966013}}</ref> In 2011 het navorsers van [[Massachusetts-tegnologie-instituut]] (MIT) 'n skyfie geskep wat sinaptiese kommunikasie naboots deur gebruik te maak van 400 transistors en standaard CMOS-tegnieke.<ref>{{cite web|title=MIT creates "brain chip"|date=November 15, 2011 |url=http://www.extremetech.com/extreme/105067-mit-creates-brain-chip|access-date=4 December 2012}}</ref><ref>{{cite journal|title=Neuromorphic silicon neurons and large-scale neural networks: challenges and opportunities|doi=10.3389/fnins.2011.00108|pmid=21991244|pmc=3181466|volume=5|page=108|journal=Frontiers in Neuroscience|year=2011|last1=Poon|first1=Chi-Sang|last2=Zhou|first2=Kuan|doi-access=free}}</ref> In 2012 het navorsers van HP Labs berig dat Mott-memristors vlugtige gedrag by lae temperature toon; dit maak die skepping moontlik van neuristors wat neuron-gedrag naboots en komponente van 'n [[Turingmasjien]] ondersteun.<ref>{{cite journal |last1=Pickett |first1=M. D. |last2=Medeiros-Ribeiro |first2=G. |last3=Williams |first3=R. S. |year=2012 |title=A scalable neuristor built with Mott memristors |journal=Nature Materials |volume=12 |issue=2 |pages=114–7 |bibcode=2013NatMa..12..114P |doi=10.1038/nmat3510 |pmid=23241533 |s2cid=16271627}}</ref> Ook in 2012 het navorsers van Purdue-universiteit 'n neuromorfiese skyfie-ontwerp voorgelê wat van laterale spin-kleppe en memristors gebruik maak en bekend is vir sy energiedoeltreffendheid.<ref>{{Cite arXiv|title=Proposal For Neuromorphic Hardware Using Spin Devices|eprint=1206.3227|last1=Sharad|first1=Mrigank|last2=Augustine|first2=Charles|last3=Panagopoulos|first3=Georgios|last4=Roy|first4=Kaushik|class=cond-mat.dis-nn|year=2012}}</ref> Die Blue Brain-projek van 2013 skep gedetailleerde digitale modelle van [[knaagdier]]breine.<ref>{{cite web |title=Involved Organizations |url=http://www.humanbrainproject.eu/partners.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130302142627/http://www.humanbrainproject.eu/partners.html |archive-date=2 Maart 2013 |access-date=22 Februarie 2013}}</ref> Neurogrid, wat deur Brains in Silicon aan Stanford-universiteit ontwikkel is, het in 2014 16 NeuroCore-skyfies gebruik om 65 536 neurone met hoë energiedoeltreffendheid te emuleer.<ref>{{cite journal |last1=Boahen |first1=Kwabena |date=24 April 2014 |title=Neurogrid: A Mixed-Analog-Digital Multichip System for Large-Scale Neural Simulations |journal=Proceedings of the IEEE |volume=102 |issue=5 |pages=699–716 |doi=10.1109/JPROC.2014.2313565 |s2cid=17176371}}</ref> Die BRAIN-inisiatief van 2014 en [[IBM]] se TrueNorth-skyfie het bygedra tot vooruitgang in neuromorfiese tegnologie.<ref>{{cite journal |last1=Modha |first1=Dharmendra |date=Aug 2014 |title=A million spiking-neuron integrated circuit with a scalable communication network and interface |journal=Science |volume=345 |issue=6197 |pages=668–673 |bibcode=2014Sci...345..668M |doi=10.1126/science.1254642 |pmid=25104385 |s2cid=12706847}}</ref> Die BrainScaleS-projek van 2016 – 'n hibriede neuromorfiese superrekenaar aan die Universiteit van Heidelberg – het 864 keer vinniger as biologiese neurone gefunksioneer.<ref>{{Cite web |date=2016-03-21 |title=Beyond von Neumann, Neuromorphic Computing Steadily Advances |url=https://www.hpcwire.com/2016/03/21/lacking-breakthrough-neuromorphic-computing-steadily-advance/ |access-date=2021-10-08 |website=HPCwire |language=en-US}}</ref> In 2017 het Intel sy Loihi-skyfie bekendgestel, wat van 'n asinchrone kunsmatige [[neurale netwerk]] gebruik maak vir doeltreffende leer en afleiding.<ref>{{cite journal |last1=Davies |first1=Mike |display-authors=etal |date=January 16, 2018 |title=Loihi: A Neuromorphic Manycore Processor with On-Chip Learning |journal=IEEE Micro |volume=38 |issue=1 |pages=82–99 |bibcode=2018IMicr..38a..82D |doi=10.1109/MM.2018.112130359 |s2cid=3608458}}</ref> Ook in 2017 het IMEC se selfleer-skyfie, gebaseer op OxRAM, musiekkomposisie gedemonstreer deur uit menuette te leer.<ref>{{cite web |last1=Bourzac |first1=Katherine |date=23 Mei 2017 |title=A Neuromorphic Chip That Makes Music |url=https://spectrum.ieee.org/a-neuromorphic-chip-that-makes-music |access-date=1 Oktober 2019 |website=IEEE Spectrum}}</ref> In 2018 is die DYNAP-SE ontwikkel by die Instituut vir Neuroinformatika (ETH Zürich en Universiteit van Zürich); dit is 'n gemengde-sein-neuromorfiese verwerker met vier kerns wat elk 256 aanpasbare eksponensiële "integreer-en-vuur"-neurone bevat.<ref>{{cite journal |last1=Moradi |first1=Sina |last2=Qiao |first2=Ning |last3=Stefanini |first3=Fabio |last4=Indiveri |first4=Giacomo |title=A scalable multicore architecture with heterogeneous memory structures for dynamic neuromorphic asynchronous processors (DYNAPs) |journal=IEEE Transactions on Biomedical Circuits and Systems |volume=12 |issue=1 |pages=106–122 |year=2018 |doi=10.1109/TBCAS.2017.2759700|arxiv=1708.04198 }} </ref> Dit kombineer vinnige, asinchrone, gebeurtenisgebaseerde digitale kommunikasie met analoogstroombane wat neuronale en sinaptiese dinamika op biologies realistiese millisekonde-tydskale naboots, wat leer deur middel van intydse terugvoer moontlik maak.<ref>{{cite conference |last1=Haag |first1=Jonathan |last2=Metzner |first2=Christian |last3=Zendrikov |first3=Dmitrii |last4=Indiveri |first4=Giacomo |last5=Grewe |first5=Benjamin |last6=De Luca |first6=Chiara |last7=Saponati |first7=Matteo |title=Mixed-signal implementation of feedback-control optimizer for single-layer Spiking Neural Networks |book-title=2026 IEEE International Symposium on Circuits and Systems (ISCAS) |year=2026 |pages=3146–3150 |doi=10.1109/ISCAS66217.2026.11561994}}</ref> In 2022 het navorsers van MIT kunsmatige sinapse ontwikkel wat protone vir analoog-[[diepleer]] gebruik.<ref>{{cite journal |last1=Onen |first1=Murat |last2=Emond |first2=Nicolas |last3=Wang |first3=Baoming |last4=Zhang |first4=Difei |last5=Ross |first5=Frances M. |last6=Li |first6=Ju |last7=Yildiz |first7=Bilge |last8=del Alamo |first8=Jesús A. |date=29 Julie 2022 |title=Nanosecond protonic programmable resistors for analog deep learning |url=http://li.mit.edu/Archive/Papers/22/Onen22EmondScience.pdf |journal=Science |language=en |volume=377 |issue=6605 |pages=539–543 |bibcode=2022Sci...377..539O |doi=10.1126/science.abp8064 |issn=0036-8075 |pmid=35901152 |s2cid=251159631}}</ref> In 2019 het die [[Europese Unie]] befondsing verskaf vir neuromorfiese kwantumrekenaarkunde om kwantumbewerkings deur middel van neuromorfiese stelsels te ondersoek.<ref>{{Cite journal |title=Neuromorphic Quantum Computing {{!}} Quromorphic Project {{!}} Fact Sheet {{!}} H2020 |url=https://cordis.europa.eu/project/id/828826 |language=en |doi=10.3030/828826 |url-access=subscription |access-date=2024-03-18 |website=CORDIS {{!}} European Commission}}</ref> Ook in 2022 het navorsers by die Max Planck-instituut vir Polimeernavorsing 'n organiese, kunsmatige "spiking"-neuron ontwikkel vir in-situ neuromorfiese waarneming en bio-skakeling.<ref>{{cite journal |last1=Sarkar |first1=Tanmoy |last2=Lieberth |first2=Katharina |last3=Pavlou |first3=Aristea |last4=Frank |first4=Thomas |last5=Mailaender |first5=Volker |last6=McCulloch |first6=Iain |last7=Blom |first7=Paul W. M. |last8=Torriccelli |first8=Fabrizio |last9=Gkoupidenis |first9=Paschalis |date=7 November 2022 |title=An organic artificial spiking neuron for in situ neuromorphic sensing and biointerfacing |journal=Nature Electronics |language=en |volume=5 |issue=11 |pages=774–783 |doi=10.1038/s41928-022-00859-y |hdl=10754/686016 |issn=2520-1131 |s2cid=253413801 |doi-access=free |hdl-access=free}}</ref> Navorsers het in 2024 berig dat chemiese stelsels in vloeibare oplossings klank by verskeie golflengtes kan waarneem, wat potensiaal bied vir neuromorfiese toepassings.<ref>{{Cite journal |last1=Tomassoli |first1=Laura |last2=Silva-Dias |first2=Leonardo |last3=Dolnik |first3=Milos |last4=Epstein |first4=Irving R. |last5=Germani |first5=Raimondo |last6=Gentili |first6=Pier Luigi |date=2024-02-08 |title=Neuromorphic Engineering in Wetware: Discriminating Acoustic Frequencies through Their Effects on Chemical Waves |url=https://pubs.acs.org/doi/10.1021/acs.jpcb.3c08429 |journal=The Journal of Physical Chemistry B |language=en |volume=128 |issue=5 |pages=1241–1255 |doi=10.1021/acs.jpcb.3c08429 |issn=1520-6106 |pmid=38285636 |url-access=subscription}}</ref> Onlangs is ferro-elektriese FET's ook bestudeer vir hul potensiële gebruik om biologiese neurone in elektroniese stroombane na te boots met die oog op uiters lae energieverbruik.<ref>{{Cite web |title=Security Verification |url=http://www.the-innovation.org/captcha/page?redirectUrl=%2Farticle%2Fdoi%2F10.59717%2Fj.xinn-mater.2026.100202%2Fen |access-date=2026-10-06 |website=www.the-innovation.org |doi=10.59717/j.xinn-mater.2026.100202}}</ref> ==Neurologiese inspirasie== Neuromorfiese ingenieurswese boots die brein se struktuur en werking na, met die fokus op die analoog-aard van biologiese berekening en die rol van neurone in [[kognisie]]. Die brein verwerk inligting deur middel van neurone wat chemiese seine gebruik – seine wat tot wiskundige funksies geabstraheer word. Neuromorfiese stelsels versprei berekening oor klein elemente, soortgelyk aan neurone, deur gebruik te maak van metodes wat gelei word deur anatomiese en funksionele neurale kaarte afkomstig van elektronmikroskopie en studies oor neurale verbindings.<ref>{{cite journal |last1=Devineni |first1=Anita |title=A complete map of the fruit-fly |journal=Nature |date=2 October 2024 |volume=634 |issue=8032 |pages=35–36 |doi=10.1038/d41586-024-03029-6|pmid=39358530 }}</ref><ref>{{cite journal |last1=Wang |first1=Jun |last2=Jung |first2=Woo-Bin |last3=Gertner |first3=Rona |last4=Park |first4=Hongkun |last5=Ham |first5=Donhee |title=Synaptic connectivity mapping among thousands of neurons via parallelized intracellular recording with a microhole electrode array |journal=Nature Biomedical Engineering |date=2025 |volume=9 |issue=7 |pages=1144–1154 |doi=10.1038/s41551-025-01352-5 |pmid=39934437 |url=https://www.nature.com/articles/s41551-025-01352-5|url-access=subscription }}</ref> ==Implementering== Neuromorfiese stelsels maak gebruik van hardeware soos oksiedgebaseerde memristors, spintroniese geheues, drempelskakelaars en [[transistor]]s.<ref>{{Cite journal|last1=Maan|first1=A. K.|last2=Jayadevi|first2=D. A.|last3=James|first3=A. P.|date=2016-01-01|title=A Survey of Memristive Threshold Logic Circuits|journal=IEEE Transactions on Neural Networks and Learning Systems|volume=PP|issue=99|pages=1734–1746|doi=10.1109/TNNLS.2016.2547842|pmid=27164608|issn=2162-237X|arxiv=1604.07121|bibcode=2016arXiv160407121M|s2cid=1798273}}</ref><ref>{{Cite journal|title = Mott Memory and Neuromorphic Devices|journal = Proceedings of the IEEE|date = 2015-08-01|issn = 0018-9219|pages = 1289–1310|volume = 103|issue = 8|doi = 10.1109/JPROC.2015.2431914|first1 = You|last1 = Zhou|first2 = S.|last2 = Ramanathan|s2cid = 11347598|url=https://zenodo.org/record/895565}}</ref> Sagteware-implementerings lei pulserende neurale netwerke op deur middel van foutterugpropagasie.<ref>{{cite arXiv|last1=Eshraghian|first1=Jason K.|last2=Ward|first2=Max|last3=Neftci |first3=Emre|last4=Wang|first4=Xinxin|last5=Lenz|first5=Gregor|last6=Dwivedi|first6=Girish|last7=Bennamoun|first7=Mohammed|last8=Jeong|first8=Doo Seok|last9=Lu|first9=Wei D.|title=Training Spiking Neural Networks Using Lessons from Deep Learning |date=1 Oktober 2021 |class=cs.NE |eprint=2109.12894 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://github.com/Hananel-Hazan/bindsnet | title=Hananel-Hazan/bindsnet: Simulation of spiking neural networks (SNNs) using PyTorch.| website=GitHub| date=31 Maart 2020}}</ref> ===Neuromemristiewe stelsels=== Neuromemristiewe stelsels gebruik memristors om neuroplastisiteit te implementeer, met die fokus op abstrakte neurale netwerkmodelle eerder as gedetailleerde biologiese nabootsing.<ref>{{Cite web |url=https://digitalops.sandia.gov/Mediasite/Play/a10cf6ceb55d47608bb8326dd00e46611d |title=002.08 N.I.C.E. Workshop 2014: Towards Intelligent Computing with Neuromemristive Circuits and Systems – Feb. 2014 |website=digitalops.sandia.gov |access-date=2019-08-26}}</ref> Hierdie stelsels maak toepassings in spraak-, gesig- en voorwerpherkenning moontlik en kan konvensionele digitale logiese hekke vervang.<ref>{{Cite journal|title = Memristor pattern recogniser: isolated speech word recognition|journal = Electronics Letters|pages = 1370–1372|volume = 51|issue = 17|doi = 10.1049/el.2015.1428|first1 = A.K.|last1 = Maan|first2 = A.P.|last2 = James|first3 = S.|last3 = Dimitrijev|year = 2015|bibcode = 2015ElL....51.1370M|hdl = 10072/140989|s2cid = 61454815|hdl-access = free}}</ref> Die Caravelli-Traversa-Di Ventra-vergelyking beskryf die evolusie van memristiewe geheue en bring tonnelverskynsels en Lyapunov-funksies aan die lig.<ref>{{cite journal |last=Caravelli |display-authors=etal|arxiv=1608.08651 |title=The complex dynamics of memristive circuits: analytical results and universal slow relaxation |year=2017 |doi=10.1103/PhysRevE.95.022140 |pmid= 28297937 |volume=95 |issue= 2 |article-number= 022140 |journal=Physical Review E|bibcode=2017PhRvE..95b2140C |s2cid=6758362}}</ref> ===Neuromorfiese sensors=== Neuromorfiese beginsels strek tot by sensors, soos die retinomorfiese sensor of gebeurteniskamera, wat menslike sig naboots deur veranderinge in helderheid individueel te registreer en sodoende kragverbruik te optimaliseer.<ref>{{Cite journal |last=Skorka |first=Orit |date=2011-07-01 |title=Toward a digital camera to rival the human eye |url=https://electronicimaging.spiedigitallibrary.org/article.aspx?doi=10.1117/1.3611015 |journal=Journal of Electronic Imaging |language=en |volume=20 |issue=3 |pages=033009–033009–18 |doi=10.1117/1.3611015 |bibcode=2011JEI....20c3009S |issn=1017-9909 |url-access=subscription}}</ref> 'n Voorbeeld hiervan soos toegepas op ligwaarneming, is die retinomorfiese sensor of – wanneer dit in 'n skikking gebruik word – 'n gebeurteniskamera. == Etiese oorwegings == Neuromorfiese stelsels laat dieselfde [[Etiek|etiese vrae]] ontstaan as ander benaderings tot [[kunsmatige intelligensie]]. Daniel Lim het aangevoer dat gevorderde neuromorfiese stelsels tot masjienbewussyn kan lei, wat kommer laat ontstaan oor die vraag of [[burgerregte]] en ander protokolle ook op hulle van toepassing gemaak behoort te word.<ref>{{Cite journal|last=Lim|first=Daniel|date=2014-06-01|title=Brain simulation and personhood: a concern with the Human Brain Project|journal=Ethics and Information Technology|language=en|volume=16|issue=2|pages=77–89|doi=10.1007/s10676-013-9330-5|s2cid=17415814|issn=1572-8439}}</ref> Regsdebatte, soos in die saak "Acohs Pty Ltd v. Ucorp Pty Ltd", bevraagteken die eienaarskap van werk wat deur neuromorfiese stelsels geproduseer word, aangesien uitsette wat nie deur mense gegenereer is nie, moontlik nie vir kopieregbeskerming in aanmerking kom nie.<ref>{{Cite web|url=http://www.lavan.com.au/advice/intellectual_property_technology/copyright_in_source_code_and_digital_products|title=Copyright in source code and digital products|last=Lavan|website=Lavan|language=en|access-date=2019-05-10}}</ref> ==Verwysings== {{Verwysings|4}} {{Normdata}} [[Kategorie:Brein]] [[Kategorie:Rekenaarkunde]] [[Kategorie:Kunsmatige intelligensie]] qg9q53zbv13p8ej0orvm28zzy1rheu3 1 470273 2976636 2026-10-07T19:25:05Z Sobaka 328 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}' 2976636 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 1 470274 2976649 2026-10-07T19:43:39Z Jcwf 4 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} ~~~~' 2976649 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 19:43, 7 Oktober 2026 (UTC) fe421wru6l3l3q853jtryyj86svyomo 6 470275 2976650 2026-10-07T19:47:37Z Sobaka 328 {{Beeldinligting |beskrywing= Neuromorfiese rekenaarkunde illustrasie |bron= KI gegenererde beeld Chat GPT |datum= |daarsteller= Sobaka |outeur= Sobaka |ander_weergawes= }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> 2976650 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= Neuromorfiese rekenaarkunde illustrasie |bron= KI gegenererde beeld Chat GPT |datum= |daarsteller= Sobaka |outeur= Sobaka |ander_weergawes= }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{PD-self}} j8zse9adexzqtkkaafki3p0mm0rttz3 6 470276 2976652 2026-10-07T19:57:49Z Sobaka 328 {{Beeldinligting |beskrywing= |bron= |datum= |daarsteller= |outeur= |ander_weergawes= }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> 2976652 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= |bron= |datum= |daarsteller= |outeur= |ander_weergawes= }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{PD-outeur}} hitxmyjzwu4maw38p0py9pvbpkogko6 2976654 2976652 2026-10-07T20:06:56Z Sobaka 328 /* Opsomming */ 2976654 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= Klankgreep Ommi Tafel 7 Oktober 2026 |bron= Radio Overberg |datum= 7 Oktober 2026 |daarsteller= Sobaka |outeur= Sobaka |ander_weergawes= }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{PD-outeur}} jdvnfsj6ltgd41fgjcosrm1hkbrxh70 14 470277 2976661 2026-10-07T20:34:01Z JMK 649 skep kat 2976661 wikitext text/x-wiki {{broodkrummels}} {{commonskat|People of the South African Republic|Mense van die Zuid-Afrikaansche Republiek}} [[Kategorie:Zuid-Afrikaansche Republiek]] [[Kategorie:Mense van die 19de eeu]] a4snrnjxm4mdf8p7ac0nzzzveaqyuli 2976664 2976661 2026-10-07T20:39:42Z JMK 649 2976664 wikitext text/x-wiki {{broodkrummels}} {{commonskat|People of the South African Republic|Mense van die Zuid-Afrikaansche Republiek}} [[Kategorie:Zuid-Afrikaansche Republiek]] [[Kategorie:Mense in die 19de eeu|*]] bjeyoxsfmdrctq1qcniftx6rjf40i1h 6 470278 2976678 2026-10-07T21:04:21Z JMK 649 {{Beeldinligting |beskrywing= {{af|1=João Albasini}} {{nl|1=João Albasini}} |bron= [http://scientiamilitaria.journals.ac.za/pub/article/view/407/442 scientiamilitaria], met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Jo%C3%A3o_Albasini.jpg foto] as bron |datum=Voor 1888 |daarsteller= Oranjesam, [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT |outeur=Onbekend |ander_weergawes= [[Lêer:João Albasini.jpg|85px|oorspronklike]] }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om... 2976678 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= {{af|1=João Albasini}} {{nl|1=João Albasini}} |bron= [http://scientiamilitaria.journals.ac.za/pub/article/view/407/442 scientiamilitaria], met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Jo%C3%A3o_Albasini.jpg foto] as bron |datum=Voor 1888 |daarsteller= Oranjesam, [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT |outeur=Onbekend |ander_weergawes= [[Lêer:João Albasini.jpg|85px|oorspronklike]] }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> [[Kategorie:KI-gegenereerde beelde]] [[Kategorie:Mense van die Zuid-Afrikaansche Republiek]] == Lisensiëring == {{PD-SA}} org48dznczfqwi13w4x9hrjgsvw90vr 0 470279 2976679 2026-10-07T21:21:14Z BurgertB 2401 Nuwe artkel, besig 2976679 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas |naam = Culen |titel = Koning van Skotland |kleur = |beeld = |beeld_wydte = |beeld_onderskrif = |opskrif1 = Bewind |1 = 967-971 |opskrif2 = Voorganger |2 = [[Dubh van Skotland|Dubh]] |opskrif3 = Opvolger |3 = [[Amlaíb van Skotland|Amlaíb]] en/of<br/ >[[Kenneth II van Skotland|Kenneth II]] |opskrif4 = Kinders |4 = [[Konstantyn III vsn Skotland|Konstantyn III]] + 1 ander |opskrif5 = Huis |5 = Alpin |opskrif6 = Vader |6 = [[Indulf van Skotland|Indulf]] |opskrif7 = Moeder |7 = |opskrif8 = Oorlede |8 = 971 }} '''Culen''' (ook ''Cuilén, Cuilean''; oorlede 971) was ’n vroeë koning van Alba ([[Skotland]]). Hy was ’n seun van [[Indulf]] en is na hom genoem met die [[patroniem]] '''mac Illuilb''' In die 10de eeu het die Alpíniede die koningskap van Alba tussen twee hoofdinastiese takke laat roteer. [[Dubh van Skotland|Dubh]], ’n lid van ’n mededingende tak van die familie, het blykbaar ná [[Indulf van Skotland|Indulf]] se dood in 962 die troon bestyg. Culen het hom kort daarna uitgedaag, maar is in 965 verslaan. Dubh is uiteindelik in 966/967 verdryf en gedood. Dit is onseker of Culen vir sy dood verantwoordelik was. Ná Dubh se val het Culen blykbaar van 966-971 as onbetwiste koning regeer. Min is oor sy kort bewind bekend, buiten sy eie dood in 971. Volgens verskeie bronne is hy en sy broer, Eochaid, deur Britte gedood. Sommige bronne identifiseer Culen se moordenaar as Rhydderch ap Dyfnwal, ’n man wie se dogter deur die koning ontvoer en verkrag is. Rhydderch was ’n man van aansienlike status en blykbaar ’n seun van Dyfnwal ab Owain, koning van Strathclyde, en kon moontlik ten tyde van Culen se dood oor dié koninkryk regeer het. Ná Culen se sluipmoord kon die koningskap van Alba deur ’n ander lid van Clann Áeda meic Cináeda, [[Kenneth II van Skotland|Cináed mac Maíl Choluim]] (Kenneth II), oorgeneem gewees het. Dié man het blykbaar ’n vergeldingsaanval teen die koninkryk Strathclyde geloods. Daar is bewyse wat daarop dui dat Kenneth aansienlike teenstand van Culen se broer, [[Amlaíb van Skotland|Amlaíb]], ondervind het. Ierse bronne gee Amlaíb die titel koning van Alba in berigte oor sy dood deur Kenneth in 977. Culen se seun, [[Konstantyn III van Skotland|Konstantyn]], het Kenneth uiteindelik as koning opgevolg. ==Verwysings== {{Verwysings}} ==Skakels== {{vertaaluit| taalafk = en | il = Cuilén}} {{Normdata}} [[Kategorie:Skotse monarge]] qwew6c38dk84suno5mg2a6lihyzg0bo 2976682 2976679 2026-10-07T22:25:22Z BurgertB 2401 Besig 2976682 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas |naam = Culen |titel = Koning van Skotland |kleur = |beeld = |beeld_wydte = |beeld_onderskrif = |opskrif1 = Bewind |1 = 967-971 |opskrif2 = Voorganger |2 = [[Dubh van Skotland|Dubh]] |opskrif3 = Opvolger |3 = [[Amlaíb van Skotland|Amlaíb]] en/of<br/ >[[Kenneth II van Skotland|Kenneth II]] |opskrif4 = Kinders |4 = [[Konstantyn III vsn Skotland|Konstantyn III]] + 1 ander |opskrif5 = Huis |5 = Alpin |opskrif6 = Vader |6 = [[Indulf van Skotland|Indulf]] |opskrif7 = Moeder |7 = |opskrif8 = Oorlede |8 = 971 }} '''Culen''' (ook ''Cuilén, Cuilean''; oorlede 971) was ’n vroeë koning van Alba ([[Skotland]]). Hy was ’n seun van [[Indulf]] en is na hom genoem met die [[patroniem]] '''mac Illuilb''' In die 10de eeu het die Alpíniede die koningskap van Alba tussen twee hoofdinastiese takke laat roteer.<ref name="dynasty"> [[#W3|Woolf (2000)]] p. 146 tab. 1</ref> [[Dubh van Skotland|Dubh]], ’n lid van ’n mededingende tak van die familie, het blykbaar ná [[Indulf van Skotland|Indulf]] se dood in 962 die troon bestyg. Culen het hom kort daarna uitgedaag, maar is in 965 verslaan. Dubh is uiteindelik in 966/967 verdryf en gedood.<ref name="D2-21">[[#D2|Duncan (2002)]] p. 21.</ref> Dit is onseker of Culen vir sy dood verantwoordelik was. Ná Dubh se val het Culen blykbaar van 966-971 as onbetwiste koning regeer. Min is oor sy kort bewind bekend, buiten sy eie dood in 971. Volgens verskeie bronne is hy en sy broer, Eochaid, deur Britte gedood. Sommige bronne identifiseer Culen se moordenaar as Rhydderch ap Dyfnwal, ’n man wie se dogter deur die koning ontvoer en verkrag is. Rhydderch was ’n man van aansienlike status<ref>[[#M3|Macquarrie (2004)]].</ref> en blykbaar ’n seun van Dyfnwal ab Owain,<ref>[[#B1XXX|Broun (2015c)]]; [[#C11|Clarkson (2014)]] ch. 7; [[#W7|Walker (2013)]] ch. 4; [[#C7|Clarkson (2012)]] ch. 9;</ref> koning van Strathclyde, en kon moontlik ten tyde van Culen se dood oor dié koninkryk regeer het. Ná Culen se sluipmoord kon die koningskap van Alba deur ’n ander lid van Clann Áeda meic Cináeda, [[Kenneth II van Skotland|Cináed mac Maíl Choluim]] (Kenneth II), oorgeneem gewees het. Dié man het blykbaar ’n vergeldingsaanval teen die koninkryk Strathclyde geloods. Daar is bewyse wat daarop dui dat Kenneth aansienlike teenstand van Culen se broer, [[Amlaíb van Skotland|Amlaíb]], ondervind het. Ierse bronne gee Amlaíb die titel koning van Alba in berigte oor sy dood deur Kenneth in 977.<ref>[[#W7|Walker (2013)]] ch. 4; [[#T2|''The Annals of Ulster'' (2012)]] § 977.4; [[#D3|Dumville (2000)]] p. 77; [[#W4|Woolf (2009)]] p. 258; [[#T1|''The Annals of Ulster'' (2008)]] § 977.4; [[#W1|Woolf (2007)]] pp. 196, 205; [[#D2|Duncan (2002)]] p. 21; [[#H2|Hudson, B.T. (1994)]] p. 93; [[#A1|Anderson (1922)]] pp. 484–485</ref> Culen se seun, [[Konstantyn III van Skotland|Konstantyn]], het Kenneth uiteindelik as koning opgevolg. ==Verwysings== {{Verwysings}} ===Bronne=== {{refbegn|3}} * {{cite journal |last=Woolf |first=A. |author-link=Alex Woolf |year=2000 |title=The "Moray Question" and the Kingship of Alba in the Tenth and Eleventh Centuries |journal=Scottish Historical Review |volume=79 |issue=2 |pages=145–164 |doi=10.3366/shr.2000.79.2.145 |s2cid=162334631 |issn=0036-9241 |eissn=1750-0222 |ref=W3}} * {{cite book |last=Duncan |first=A. A. M. |year=2002 |title=The Kingship of the Scots, 842–1292: Succession and Independence |publisher=Edinburgh University Press |location=Edinburgh |isbn=0-7486-1626-8 |ref=D2}} * {{ref end}} ==Skakels== {{vertaaluit| taalafk = en | il = Cuilén}} {{Normdata}} [[Kategorie:Skotse monarge]] b8ngde03k0ukwvtp0xfcpxo0sfud0yz 2976684 2976682 2026-10-07T22:45:03Z BurgertB 2401 /* Bronne */ 2976684 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas |naam = Culen |titel = Koning van Skotland |kleur = |beeld = |beeld_wydte = |beeld_onderskrif = |opskrif1 = Bewind |1 = 967-971 |opskrif2 = Voorganger |2 = [[Dubh van Skotland|Dubh]] |opskrif3 = Opvolger |3 = [[Amlaíb van Skotland|Amlaíb]] en/of<br/ >[[Kenneth II van Skotland|Kenneth II]] |opskrif4 = Kinders |4 = [[Konstantyn III vsn Skotland|Konstantyn III]] + 1 ander |opskrif5 = Huis |5 = Alpin |opskrif6 = Vader |6 = [[Indulf van Skotland|Indulf]] |opskrif7 = Moeder |7 = |opskrif8 = Oorlede |8 = 971 }} '''Culen''' (ook ''Cuilén, Cuilean''; oorlede 971) was ’n vroeë koning van Alba ([[Skotland]]). Hy was ’n seun van [[Indulf]] en is na hom genoem met die [[patroniem]] '''mac Illuilb''' In die 10de eeu het die Alpíniede die koningskap van Alba tussen twee hoofdinastiese takke laat roteer.<ref name="dynasty"> [[#W3|Woolf (2000)]] p. 146 tab. 1</ref> [[Dubh van Skotland|Dubh]], ’n lid van ’n mededingende tak van die familie, het blykbaar ná [[Indulf van Skotland|Indulf]] se dood in 962 die troon bestyg. Culen het hom kort daarna uitgedaag, maar is in 965 verslaan. Dubh is uiteindelik in 966/967 verdryf en gedood.<ref name="D2-21">[[#D2|Duncan (2002)]] p. 21.</ref> Dit is onseker of Culen vir sy dood verantwoordelik was. Ná Dubh se val het Culen blykbaar van 966-971 as onbetwiste koning regeer. Min is oor sy kort bewind bekend, buiten sy eie dood in 971. Volgens verskeie bronne is hy en sy broer, Eochaid, deur Britte gedood. Sommige bronne identifiseer Culen se moordenaar as Rhydderch ap Dyfnwal, ’n man wie se dogter deur die koning ontvoer en verkrag is. Rhydderch was ’n man van aansienlike status<ref>[[#M3|Macquarrie (2004)]].</ref> en blykbaar ’n seun van Dyfnwal ab Owain,<ref>[[#B1XXX|Broun (2015c)]]; [[#C11|Clarkson (2014)]] ch. 7; [[#W7|Walker (2013)]] ch. 4; [[#C7|Clarkson (2012)]] ch. 9;</ref> koning van Strathclyde, en kon moontlik ten tyde van Culen se dood oor dié koninkryk regeer het. Ná Culen se sluipmoord kon die koningskap van Alba deur ’n ander lid van Clann Áeda meic Cináeda, [[Kenneth II van Skotland|Cináed mac Maíl Choluim]] (Kenneth II), oorgeneem gewees het. Dié man het blykbaar ’n vergeldingsaanval teen die koninkryk Strathclyde geloods. Daar is bewyse wat daarop dui dat Kenneth aansienlike teenstand van Culen se broer, [[Amlaíb van Skotland|Amlaíb]], ondervind het. Ierse bronne gee Amlaíb die titel koning van Alba in berigte oor sy dood deur Kenneth in 977.<ref>[[#W7|Walker (2013)]] ch. 4; [[#T2|''The Annals of Ulster'' (2012)]] § 977.4; [[#D3|Dumville (2000)]] p. 77; [[#W4|Woolf (2009)]] p. 258; [[#T1|''The Annals of Ulster'' (2008)]] § 977.4; [[#W1|Woolf (2007)]] pp. 196, 205; [[#D2|Duncan (2002)]] p. 21; [[#H2|Hudson, B.T. (1994)]] p. 93; [[#A1|Anderson (1922)]] pp. 484–485</ref> Culen se seun, [[Konstantyn III van Skotland|Konstantyn]], het Kenneth uiteindelik as koning opgevolg. ==Verwysings== {{Verwysings}} ===Bronne=== {{refbegin|3}} * {{cite journal |last=Woolf |first=A.|year=2000 |title=The "Moray Question" and the Kingship of Alba in the Tenth and Eleventh Centuries |journal=Scottish Historical Review |volume=79 |issue=2 |pages=145–164 |doi=10.3366/shr.2000.79.2.145 |s2cid=162334631 |issn=0036-9241 |eissn=1750-0222 |ref=W3}} * {{cite book |last=Duncan |first=A. A. M. |year=2002 |title=The Kingship of the Scots, 842–1292: Succession and Independence |publisher=Edinburgh University Press |location=Edinburgh |isbn=0-7486-1626-8 |ref=D2}} * {{refend}} ==Skakels== {{vertaaluit| taalafk = en | il = Cuilén}} {{Normdata}} [[Kategorie:Skotse monarge]] j6endzp61d3jpi1zsrj7geuj2vg9oil 2976685 2976684 2026-10-07T22:47:17Z BurgertB 2401 /* Bronne */ 2976685 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas |naam = Culen |titel = Koning van Skotland |kleur = |beeld = |beeld_wydte = |beeld_onderskrif = |opskrif1 = Bewind |1 = 967-971 |opskrif2 = Voorganger |2 = [[Dubh van Skotland|Dubh]] |opskrif3 = Opvolger |3 = [[Amlaíb van Skotland|Amlaíb]] en/of<br/ >[[Kenneth II van Skotland|Kenneth II]] |opskrif4 = Kinders |4 = [[Konstantyn III vsn Skotland|Konstantyn III]] + 1 ander |opskrif5 = Huis |5 = Alpin |opskrif6 = Vader |6 = [[Indulf van Skotland|Indulf]] |opskrif7 = Moeder |7 = |opskrif8 = Oorlede |8 = 971 }} '''Culen''' (ook ''Cuilén, Cuilean''; oorlede 971) was ’n vroeë koning van Alba ([[Skotland]]). Hy was ’n seun van [[Indulf]] en is na hom genoem met die [[patroniem]] '''mac Illuilb''' In die 10de eeu het die Alpíniede die koningskap van Alba tussen twee hoofdinastiese takke laat roteer.<ref name="dynasty"> [[#W3|Woolf (2000)]] p. 146 tab. 1</ref> [[Dubh van Skotland|Dubh]], ’n lid van ’n mededingende tak van die familie, het blykbaar ná [[Indulf van Skotland|Indulf]] se dood in 962 die troon bestyg. Culen het hom kort daarna uitgedaag, maar is in 965 verslaan. Dubh is uiteindelik in 966/967 verdryf en gedood.<ref name="D2-21">[[#D2|Duncan (2002)]] p. 21.</ref> Dit is onseker of Culen vir sy dood verantwoordelik was. Ná Dubh se val het Culen blykbaar van 966-971 as onbetwiste koning regeer. Min is oor sy kort bewind bekend, buiten sy eie dood in 971. Volgens verskeie bronne is hy en sy broer, Eochaid, deur Britte gedood. Sommige bronne identifiseer Culen se moordenaar as Rhydderch ap Dyfnwal, ’n man wie se dogter deur die koning ontvoer en verkrag is. Rhydderch was ’n man van aansienlike status<ref>[[#M3|Macquarrie (2004)]].</ref> en blykbaar ’n seun van Dyfnwal ab Owain,<ref>[[#B1XXX|Broun (2015c)]]; [[#C11|Clarkson (2014)]] ch. 7; [[#W7|Walker (2013)]] ch. 4; [[#C7|Clarkson (2012)]] ch. 9;</ref> koning van Strathclyde, en kon moontlik ten tyde van Culen se dood oor dié koninkryk regeer het. Ná Culen se sluipmoord kon die koningskap van Alba deur ’n ander lid van Clann Áeda meic Cináeda, [[Kenneth II van Skotland|Cináed mac Maíl Choluim]] (Kenneth II), oorgeneem gewees het. Dié man het blykbaar ’n vergeldingsaanval teen die koninkryk Strathclyde geloods. Daar is bewyse wat daarop dui dat Kenneth aansienlike teenstand van Culen se broer, [[Amlaíb van Skotland|Amlaíb]], ondervind het. Ierse bronne gee Amlaíb die titel koning van Alba in berigte oor sy dood deur Kenneth in 977.<ref>[[#W7|Walker (2013)]] ch. 4; [[#T2|''The Annals of Ulster'' (2012)]] § 977.4; [[#D3|Dumville (2000)]] p. 77; [[#W4|Woolf (2009)]] p. 258; [[#T1|''The Annals of Ulster'' (2008)]] § 977.4; [[#W1|Woolf (2007)]] pp. 196, 205; [[#D2|Duncan (2002)]] p. 21; [[#H2|Hudson, B.T. (1994)]] p. 93; [[#A1|Anderson (1922)]] pp. 484–485</ref> Culen se seun, [[Konstantyn III van Skotland|Konstantyn]], het Kenneth uiteindelik as koning opgevolg. ==Verwysings== {{Verwysings}} ===Bronne=== {{refbegin|3}} * {{cite journal |last=Woolf |first=A.|year=2000 |title=The "Moray Question" and the Kingship of Alba in the Tenth and Eleventh Centuries |journal=Scottish Historical Review |volume=79 |issue=2 |pages=145–164 |doi=10.3366/shr.2000.79.2.145 |s2cid=162334631 |issn=0036-9241 |eissn=1750-0222 |ref=W3}} * {{cite book |last=Duncan |first=A. A. M. |year=2002 |title=The Kingship of the Scots, 842–1292: Succession and Independence |publisher=Edinburgh University Press |location=Edinburgh |isbn=0-7486-1626-8 |ref=D2}} *{{cite book |last=Macquarrie |first=A. |year=1998 |orig-year=1993 |chapter=The Kings of Strathclyde, c. 400–1018 |editor1-last=Grant |editor1-first=A. |editor2-last=Stringer |editor2-first=K.J. |title=Medieval Scotland: Crown, Lordship and Community |publisher=Edinburgh University Press |location=Edinburg |pages=1–19 |isbn=978-0-7486-1110-2 |ref=M2 }} {{refend}} ==Skakels== {{vertaaluit| taalafk = en | il = Cuilén}} {{Normdata}} [[Kategorie:Skotse monarge]] d6g4yl8x4f0x63tv7xnsgtqxk9qy94l 2976689 2976685 2026-10-07T23:36:25Z BurgertB 2401 2976689 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas |naam = Culen |titel = Koning van Skotland |kleur = |beeld = |beeld_wydte = |beeld_onderskrif = |opskrif1 = Bewind |1 = 967-971 |opskrif2 = Voorganger |2 = [[Dubh van Skotland|Dubh]] |opskrif3 = Opvolger |3 = [[Amlaíb van Skotland|Amlaíb]] en/of<br/ >[[Kenneth II van Skotland|Kenneth II]] |opskrif4 = Kinders |4 = [[Konstantyn III vsn Skotland|Konstantyn III]] + 1 ander |opskrif5 = Huis |5 = Alpin |opskrif6 = Vader |6 = [[Indulf van Skotland|Indulf]] |opskrif7 = Moeder |7 = |opskrif8 = Oorlede |8 = 971 }} '''Culen''' (ook ''Cuilén, Cuilean''; oorlede 971) was ’n vroeë koning van Alba ([[Skotland]]). Hy was ’n seun van [[Indulf]] en is na hom genoem met die [[patroniem]] '''mac Illuilb''' In die 10de eeu het die Alpíniede die koningskap van Alba tussen twee hoofdinastiese takke laat roteer.<ref name="dynasty"> [[#W3|Woolf (2000)]] p. 146 tab. 1</ref> [[Dubh van Skotland|Dubh]], ’n lid van ’n mededingende tak van die familie, het blykbaar ná [[Indulf van Skotland|Indulf]] se dood in 962 die troon bestyg. Culen het hom kort daarna uitgedaag, maar is in 965 verslaan. Dubh is uiteindelik in 966/967 verdryf en gedood.<ref name="D2-21">[[#D2|Duncan (2002)]] p. 21.</ref> Dit is onseker of Culen vir sy dood verantwoordelik was. Ná Dubh se val het Culen blykbaar van 966-971 as onbetwiste koning regeer. Min is oor sy kort bewind bekend, buiten sy eie dood in 971. Volgens verskeie bronne is hy en sy broer, Eochaid, deur Britte gedood. Sommige bronne identifiseer Culen se moordenaar as Rhydderch ap Dyfnwal, ’n man wie se dogter deur die koning ontvoer en verkrag is. Rhydderch was ’n man van aansienlike status<ref>[[#M3|Macquarrie (2004)]].</ref> en blykbaar ’n seun van Dyfnwal ab Owain,<ref>[[#B1XXX|Broun (2015c)]]; [[#C11|Clarkson (2014)]] ch. 7; [[#W7|Walker (2013)]] ch. 4; [[#C7|Clarkson (2012)]] ch. 9;</ref> koning van Strathclyde, en kon moontlik ten tyde van Culen se dood oor dié koninkryk regeer het. Ná Culen se sluipmoord kon die koningskap van Alba deur ’n ander lid van Clann Áeda meic Cináeda, [[Kenneth II van Skotland|Cináed mac Maíl Choluim]] (Kenneth II), oorgeneem gewees het. Dié man het blykbaar ’n vergeldingsaanval teen die koninkryk Strathclyde geloods. Daar is bewyse wat daarop dui dat Kenneth aansienlike teenstand van Culen se broer, [[Amlaíb van Skotland|Amlaíb]], ondervind het. Ierse bronne gee Amlaíb die titel koning van Alba in berigte oor sy dood deur Kenneth in 977.<ref>[[#W7|Walker (2013)]] ch. 4; [[#T2|''The Annals of Ulster'' (2012)]] § 977.4; [[#D3|Dumville (2000)]] p. 77; [[#W4|Woolf (2009)]] p. 258; [[#T1|''The Annals of Ulster'' (2008)]] § 977.4; [[#W1|Woolf (2007)]] pp. 196, 205; [[#D2|Duncan (2002)]] p. 21; [[#H2|Hudson, B.T. (1994)]] p. 93; [[#A1|Anderson (1922)]] pp. 484–485</ref> Culen se seun, [[Konstantyn III van Skotland|Konstantyn]], het Kenneth uiteindelik as koning opgevolg. ==Verwysings== {{Verwysings}} ===Bronne=== {{refbegin|3}} * {{cite book |last=Dumville |first=D. |year=2000 |chapter=The Chronicle of the Kings of Alba |editor-last=Taylor |editor-first=S. |title=Kingss and Chronicles in Scotland, 500–1297: Essays in Honour of Marjorie Ogilvie Anderson on the Occasion of Her Ninetieth Birthday |publisher=Four Courts Press |location=Dublin |isbn=978-1-85182-516-5 |pages=73–86 |ref=D3}} * {{cite book |last=Duncan |first=A. A. M. |year=2002 |title=The Kingship of the Scots, 842–1292: Succession and Independence |publisher=Edinburgh University Press |location=Edinburgh |isbn=0-7486-1626-8 |ref=D2}} *{{cite book |last=Macquarrie |first=A. |year=1998 |orig-year=1993 |chapter=The Kings of Strathclyde, c. 400–1018 |editor1-last=Grant |editor1-first=A. |editor2-last=Stringer |editor2-first=K.J. |title=Medieval Scotland: Crown, Lordship and Community |publisher=Edinburgh University Press |location=Edinburg |pages=1–19 |isbn=978-0-7486-1110-2 |ref=M2 }} * {{cite book |last=Walker |first=I. W. |year=2013 |orig-year=2006 |title=Lords of Alba: The Making of Scotland |publisher=The History Press |location=Brimscombe Port |isbn=978-0-7524-9519-4 |type=EPUB |ref=W7}} * {{cite book |last=Clarkson |first=T. |year=2012 |orig-year=2011 |title=The Makers of Scotland: Picts, Romans, Gaels and Vikings |publisher=Birlinn Limited |location=Edinburg |isbn=978-1-907909-01-6 |type=EPUB |ref=C7}} * {{cite book |last=Clarkson |first=T. |year=2014 |title=Strathclyde and the Anglo-Saxons in the Viking Age |publisher=John Donald |location=Edinbur |isbn=978-1-907909-25-2 |type=EPUB |ref=C11}} * {{cite journal |last=Woolf |first=A. |year=2000 |title=The "Moray Question" and the Kingship of Alba in the Tenth and Eleventh Centuries |journal=Scottish Historical Review |volume=79 |issue=2 |pages=145–164 |doi=10.3366/shr.2000.79.2.145 |s2cid=162334631 |issn=0036-9241 |eissn=1750-0222 |ref=W3}} * {{cite journal |last=Woolf |first=A. |year=2000 |title=The "Mo'''ir'''ray Question" and the Kingship of Alba in the Tenth and Eleventh Centuries |journal=Scottish Historical Review |volume=79 |issue=2 |pages=145–164 |doi=10.3366/shr.2000.79.2.145 |s2cid=162334631 |issn=0036-9241 |eissn=1750-0222 |ref=W3}} * {{cite book |last=Woolf |first=A. |year=2007 |title=From Pictland to Alba, 789–1070 |series=The New Edinburgh History of Scotland (series vol. 2) |publisher=Edinburgh University Press |location=Edinburg |isbn=978-0-7486-1233-8 |ref=W1}} * {{cite book |last=Woolf |first=A. |year=2009 |chapter=Scotland |editor-last=Stafford |editor * {{cite book |last=Dumville |first=D. |year=2000 |chapter=The Chronicle of the Kings of Alba |editor-last=Taylor |editor-first=S. |title=Kings, Clerics and Chronicles in Scotland, 500–1297: Essays in Honour of Marjorie Ogilvie Anderson on the Occasion of Her Ninetieth Birthday |publisher=Four Courts Press|location=Dublin |isbn=978-1-85182-516-5 |pages=73–86 |ref=D3}} * {{cite book |last=Duncan |first=A. A. M. |year=2002 |title=The Kingship of the Scots, 842–1292: Succession and Independence |publisher=Edinburgh University Press |location=Edinburgh |isbn=0-7486-1626-8 |ref=D2}} * {{cite journal |last=Hudson |first=B. T. |year=1996 |title=The Prophecy of Berchán: Irish and Scottish High-Kings of the Early Middle Ages |journal=Contributions to the Study of World History |series=Contributions to the Study of World History (series vol. 54) |publisher=Greenwood Press |location=Westport, CT |isbn=978-0-313-29567-6 |issn=0885-9159 |ref=H5}} {{refend}} ==Skakels== {{vertaaluit| taalafk = en | il = Cuilén}} {{{Normdata}} [[Kategorie:Skotse monarge]] te2q6e9g6owte9bmzsz8i17vi7n87qv 1 470280 2976680 2026-10-07T21:22:11Z BurgertB 2401 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}' 2976680 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 470282 2976694 2026-10-08T04:49:55Z Jcwf 4 Nuwe bladsy geskep met '{{Chemiekas2 |formule= {{ch2|H3AsO4}} |CASNo= |Voorkoms= Kleurlose oplossing |Reuk= |Reukdrempel= |Flitspunt= |MolereMassa= |Kookpunt= |Digtheid= |Smeltpunt= |KritiekeT= |Oplosbaarheid= |Brekingsindeks= |Ksp= |pKa=pK{{sub|A1}} = 2,22; pK{{sub|A2}} = 6,96; pK{{sub|A3}} = 11,5<ref name="defra"/> |Cp_s= |LD50= |LC50= |struktuur=Arsenic-acid-2D.png |struktuur2=Arsenic-acid-3D-balls.png |Selparms= |Ruimtegroep= |Ruimtegroepnommer= |Strukturbericht= |HenryKons...' 2976694 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |formule= {{ch2|H3AsO4}} |CASNo= |Voorkoms= Kleurlose oplossing |Reuk= |Reukdrempel= |Flitspunt= |MolereMassa= |Kookpunt= |Digtheid= |Smeltpunt= |KritiekeT= |Oplosbaarheid= |Brekingsindeks= |Ksp= |pKa=pK{{sub|A1}} = 2,22; pK{{sub|A2}} = 6,96; pK{{sub|A3}} = 11,5<ref name="defra"/> |Cp_s= |LD50= |LC50= |struktuur=Arsenic-acid-2D.png |struktuur2=Arsenic-acid-3D-balls.png |Selparms= |Ruimtegroep= |Ruimtegroepnommer= |Strukturbericht= |HenryKonstante = |DeltaHf= |DeltaGf= |Sf_s= }} '''Arseensuur''' is die oksosuur van arseen in sy +5 oksidasietoestand. Dit het die formule {{chem|H|3|As|O|4}}. Dit kan 'n vaste kristallyne hemihidraat vorm met formule {{chem|H|3|As|O4}}.½{{chem|H|2|O}} maar die watervrye suur kan niet geïsoleer word nie en bestaan net in molekulêre vorm in waterige oplossing. Sy soute word arsenate genoem. ==Eienskappe== Arseensuur staan ​​in die vastestof-fase bekend as die hemihidraat {{chem|H|3|As|O4}}.½{{chem|H|2|O}} en kom voor as rombiese, higroskopiese kristalle. Dit word vervaardig deur die oksidasie van [[arseentrioksied]] met gekonsentreerde [[salpetersuur]]. Arseensuur verloor water wanneer dit tot 120 °C verhit word en vorm piroarseensuur. By hoër temperature gaan nog water verlore en word meta-arseensuur gevorm. In 'n suurhoudende oplossing is arseensuur en sy soute sterk oksidasiemiddels.<ref name="defra"/> Arseensuur is 'n tribasiese suur. Dit kan vier spesies in oplossing vorm: {{chem|H|3|As|O|4}}, {{chem|H|2|As|O|4−}}, {{chem|H|As|O|4|2−}} en {{chem|As|O|4|3−}} Die dissosiasiekonstantes van die suur is pK{{sub|A1}} = 2,22; pK{{sub|A2}} = 6,96; pK{{sub|A3}} = 11,5. By pH 6,96 bestaan ​​ongeveer 50% van die suur dus as 'n monovalente diwaterstofarsenaat-anioon {{chem|H|2|As|O|4−}} en 50% as die divalente monowaterstofarsenaat-anioon {{chem|H|As|O|4|2−}}. Die suur is 'n oksidator: <math>H_3AsO_4 +2H^+ +2e^- \to H_3AsO_3 + H_2O;\ E_o = +0,56V </math> Die kinetika van homogene oksidasie is egter baie stadig en kan slegs lei tot omsettingskoerse in die orde van 'n paar persent per week, tensy die proses gekataliseer word. <ref name="Jekel">[M. Jekel; Interface Science and Technology 10, 193-206; 2006; doi:10.1016/S1573-4285(06)80080-3]</ref> ==Aanwendigs== Arseensuur word gebruik as 'n ontblaringsmiddel en as uitgangsmateriaal vir belangrike anorganiese en organiese arseenverbindings. Vervaardiging van arsenate, glasvervaardiging, houtbehandelingsproses, ontblaringsmiddel, uitdrogingsmiddel vir katoen, grondsteriliseringsmiddel.<ref name="defra">[https://uk-air.defra.gov.uk/reports/empire/arsenic00/arsenic_annex2.htm air.defra VK]</ref> ==Verwysings== {{Verwysings}} 1dtcoz8mi0h42y4acqztujm0uglsgcy 2976695 2976694 2026-10-08T04:52:31Z Jcwf 4 /* Eienskappe */ 2976695 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |formule= {{ch2|H3AsO4}} |CASNo= |Voorkoms= Kleurlose oplossing |Reuk= |Reukdrempel= |Flitspunt= |MolereMassa= |Kookpunt= |Digtheid= |Smeltpunt= |KritiekeT= |Oplosbaarheid= |Brekingsindeks= |Ksp= |pKa=pK{{sub|A1}} = 2,22; pK{{sub|A2}} = 6,96; pK{{sub|A3}} = 11,5<ref name="defra"/> |Cp_s= |LD50= |LC50= |struktuur=Arsenic-acid-2D.png |struktuur2=Arsenic-acid-3D-balls.png |Selparms= |Ruimtegroep= |Ruimtegroepnommer= |Strukturbericht= |HenryKonstante = |DeltaHf= |DeltaGf= |Sf_s= }} '''Arseensuur''' is die oksosuur van arseen in sy +5 oksidasietoestand. Dit het die formule {{chem|H|3|As|O|4}}. Dit kan 'n vaste kristallyne hemihidraat vorm met formule {{chem|H|3|As|O4}}.½{{chem|H|2|O}} maar die watervrye suur kan niet geïsoleer word nie en bestaan net in molekulêre vorm in waterige oplossing. Sy soute word arsenate genoem. ==Eienskappe== Arseensuur staan ​​in die vastestof-fase bekend as die hemihidraat {{chem|H|3|As|O4}}.½{{chem|H|2|O}} en kom voor as rombiese, higroskopiese kristalle. Dit word vervaardig deur die oksidasie van [[arseentrioksied]] met gekonsentreerde [[salpetersuur]]. Arseensuur verloor water wanneer dit tot 120 °C verhit word en vorm piroarseensuur {{ch2|H4As2O7}}. By hoër temperature gaan nog water verlore en word meta-arseensuur gevorm. In 'n suurhoudende oplossing is arseensuur en sy soute sterk oksidasiemiddels.<ref name="defra"/> Arseensuur is 'n tribasiese suur. Dit kan vier spesies in oplossing vorm: {{chem|H|3|As|O|4}}, {{chem|H|2|As|O|4−}}, {{chem|H|As|O|4|2−}} en {{chem|As|O|4|3−}} Die dissosiasiekonstantes van die suur is pK{{sub|A1}} = 2,22; pK{{sub|A2}} = 6,96; pK{{sub|A3}} = 11,5. By pH 6,96 bestaan ​​ongeveer 50% van die suur dus as 'n monovalente diwaterstofarsenaat-anioon {{chem|H|2|As|O|4−}} en 50% as die divalente monowaterstofarsenaat-anioon {{chem|H|As|O|4|2−}}. Die suur is 'n oksidator: <math>H_3AsO_4 +2H^+ +2e^- \to H_3AsO_3 + H_2O;\ E_o = +0,56V </math> Die kinetika van homogene oksidasie is egter baie stadig en kan slegs lei tot omsettingskoerse in die orde van 'n paar persent per week, tensy die proses gekataliseer word. <ref name="Jekel">[M. Jekel; Interface Science and Technology 10, 193-206; 2006; doi:10.1016/S1573-4285(06)80080-3]</ref> ==Aanwendigs== Arseensuur word gebruik as 'n ontblaringsmiddel en as uitgangsmateriaal vir belangrike anorganiese en organiese arseenverbindings. Vervaardiging van arsenate, glasvervaardiging, houtbehandelingsproses, ontblaringsmiddel, uitdrogingsmiddel vir katoen, grondsteriliseringsmiddel.<ref name="defra">[https://uk-air.defra.gov.uk/reports/empire/arsenic00/arsenic_annex2.htm air.defra VK]</ref> ==Verwysings== {{Verwysings}} huo25kijdy8cpn6x32zoubb6io7dt69 2976696 2976695 2026-10-08T04:53:13Z Jcwf 4 /* Eienskappe */ 2976696 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |formule= {{ch2|H3AsO4}} |CASNo= |Voorkoms= Kleurlose oplossing |Reuk= |Reukdrempel= |Flitspunt= |MolereMassa= |Kookpunt= |Digtheid= |Smeltpunt= |KritiekeT= |Oplosbaarheid= |Brekingsindeks= |Ksp= |pKa=pK{{sub|A1}} = 2,22; pK{{sub|A2}} = 6,96; pK{{sub|A3}} = 11,5<ref name="defra"/> |Cp_s= |LD50= |LC50= |struktuur=Arsenic-acid-2D.png |struktuur2=Arsenic-acid-3D-balls.png |Selparms= |Ruimtegroep= |Ruimtegroepnommer= |Strukturbericht= |HenryKonstante = |DeltaHf= |DeltaGf= |Sf_s= }} '''Arseensuur''' is die oksosuur van arseen in sy +5 oksidasietoestand. Dit het die formule {{chem|H|3|As|O|4}}. Dit kan 'n vaste kristallyne hemihidraat vorm met formule {{chem|H|3|As|O4}}.½{{chem|H|2|O}} maar die watervrye suur kan niet geïsoleer word nie en bestaan net in molekulêre vorm in waterige oplossing. Sy soute word arsenate genoem. ==Eienskappe== Arseensuur staan ​​in die vastestof-fase bekend as die hemihidraat {{chem|H|3|As|O4}}.½{{chem|H|2|O}} en kom voor as rombiese, higroskopiese kristalle. Dit word vervaardig deur die oksidasie van [[arseentrioksied]] met gekonsentreerde [[salpetersuur]]. Arseensuur verloor water wanneer dit tot 120 °C verhit word en vorm piroarseensuur {{ch2|H4As2O7}}. By hoër temperature gaan nog water verlore en word meta-arseensuur gevorm. In 'n suurhoudende oplossing is arseensuur en sy soute sterk oksidasiemiddels.<ref name="defra"/> Arseensuur is 'n tribasiese suur. Dit kan vier spesies in oplossing vorm: {{chem|H|3|As|O|4}}, {{chem|H|2|As|O|4−}}, {{chem|H|As|O|4|2−}} en {{chem|As|O|4|3−}} Die dissosiasiekonstantes van die suur is pK{{sub|A1}} = 2,22; pK{{sub|A2}} = 6,96; pK{{sub|A3}} = 11,5. By pH 6,96 bestaan ​​ongeveer 50% van die suur dus as 'n monovalente diwaterstofarsenaat-anioon {{chem|H|2|As|O|4|−}} en 50% as die divalente monowaterstofarsenaat-anioon {{chem|H|As|O|4|2−}}. Die suur is 'n oksidator: <math>H_3AsO_4 +2H^+ +2e^- \to H_3AsO_3 + H_2O;\ E_o = +0,56V </math> Die kinetika van homogene oksidasie is egter baie stadig en kan slegs lei tot omsettingskoerse in die orde van 'n paar persent per week, tensy die proses gekataliseer word. <ref name="Jekel">[M. Jekel; Interface Science and Technology 10, 193-206; 2006; doi:10.1016/S1573-4285(06)80080-3]</ref> ==Aanwendigs== Arseensuur word gebruik as 'n ontblaringsmiddel en as uitgangsmateriaal vir belangrike anorganiese en organiese arseenverbindings. Vervaardiging van arsenate, glasvervaardiging, houtbehandelingsproses, ontblaringsmiddel, uitdrogingsmiddel vir katoen, grondsteriliseringsmiddel.<ref name="defra">[https://uk-air.defra.gov.uk/reports/empire/arsenic00/arsenic_annex2.htm air.defra VK]</ref> ==Verwysings== {{Verwysings}} knj1sphtgwdzg7zqccgxpzb2k15sr8u 2976697 2976696 2026-10-08T04:53:30Z Jcwf 4 [[:Kategorie:Anorganiese sure]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2976697 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |formule= {{ch2|H3AsO4}} |CASNo= |Voorkoms= Kleurlose oplossing |Reuk= |Reukdrempel= |Flitspunt= |MolereMassa= |Kookpunt= |Digtheid= |Smeltpunt= |KritiekeT= |Oplosbaarheid= |Brekingsindeks= |Ksp= |pKa=pK{{sub|A1}} = 2,22; pK{{sub|A2}} = 6,96; pK{{sub|A3}} = 11,5<ref name="defra"/> |Cp_s= |LD50= |LC50= |struktuur=Arsenic-acid-2D.png |struktuur2=Arsenic-acid-3D-balls.png |Selparms= |Ruimtegroep= |Ruimtegroepnommer= |Strukturbericht= |HenryKonstante = |DeltaHf= |DeltaGf= |Sf_s= }} '''Arseensuur''' is die oksosuur van arseen in sy +5 oksidasietoestand. Dit het die formule {{chem|H|3|As|O|4}}. Dit kan 'n vaste kristallyne hemihidraat vorm met formule {{chem|H|3|As|O4}}.½{{chem|H|2|O}} maar die watervrye suur kan niet geïsoleer word nie en bestaan net in molekulêre vorm in waterige oplossing. Sy soute word arsenate genoem. ==Eienskappe== Arseensuur staan ​​in die vastestof-fase bekend as die hemihidraat {{chem|H|3|As|O4}}.½{{chem|H|2|O}} en kom voor as rombiese, higroskopiese kristalle. Dit word vervaardig deur die oksidasie van [[arseentrioksied]] met gekonsentreerde [[salpetersuur]]. Arseensuur verloor water wanneer dit tot 120 °C verhit word en vorm piroarseensuur {{ch2|H4As2O7}}. By hoër temperature gaan nog water verlore en word meta-arseensuur gevorm. In 'n suurhoudende oplossing is arseensuur en sy soute sterk oksidasiemiddels.<ref name="defra"/> Arseensuur is 'n tribasiese suur. Dit kan vier spesies in oplossing vorm: {{chem|H|3|As|O|4}}, {{chem|H|2|As|O|4−}}, {{chem|H|As|O|4|2−}} en {{chem|As|O|4|3−}} Die dissosiasiekonstantes van die suur is pK{{sub|A1}} = 2,22; pK{{sub|A2}} = 6,96; pK{{sub|A3}} = 11,5. By pH 6,96 bestaan ​​ongeveer 50% van die suur dus as 'n monovalente diwaterstofarsenaat-anioon {{chem|H|2|As|O|4|−}} en 50% as die divalente monowaterstofarsenaat-anioon {{chem|H|As|O|4|2−}}. Die suur is 'n oksidator: <math>H_3AsO_4 +2H^+ +2e^- \to H_3AsO_3 + H_2O;\ E_o = +0,56V </math> Die kinetika van homogene oksidasie is egter baie stadig en kan slegs lei tot omsettingskoerse in die orde van 'n paar persent per week, tensy die proses gekataliseer word. <ref name="Jekel">[M. Jekel; Interface Science and Technology 10, 193-206; 2006; doi:10.1016/S1573-4285(06)80080-3]</ref> ==Aanwendigs== Arseensuur word gebruik as 'n ontblaringsmiddel en as uitgangsmateriaal vir belangrike anorganiese en organiese arseenverbindings. Vervaardiging van arsenate, glasvervaardiging, houtbehandelingsproses, ontblaringsmiddel, uitdrogingsmiddel vir katoen, grondsteriliseringsmiddel.<ref name="defra">[https://uk-air.defra.gov.uk/reports/empire/arsenic00/arsenic_annex2.htm air.defra VK]</ref> ==Verwysings== {{Verwysings}} [[Kategorie:Anorganiese sure]] 6ijx5brgmw1czf0229m3n7eppywolk0 2976698 2976697 2026-10-08T04:55:06Z Jcwf 4 2976698 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |formule= {{ch2|H3AsO4}} |CASNo= |Voorkoms= Kleurlose oplossing |Reuk= |Reukdrempel= |Flitspunt= |MolereMassa= |Kookpunt= |Digtheid= |Smeltpunt= |KritiekeT= |Oplosbaarheid= |Brekingsindeks= |Ksp= |pKa=pK{{sub|A1}} = 2,22; pK{{sub|A2}} = 6,96; pK{{sub|A3}} = 11,5<ref name="defra"/> |Cp_s= |LD50= |LC50= |struktuur=Arsenic-acid-2D.png |struktuur2=Arsenic-acid-3D-balls.png |Selparms= |Ruimtegroep= |Ruimtegroepnommer= |Strukturbericht= |HenryKonstante = |DeltaHf= |DeltaGf= |Sf_s= }} '''Arseensuur''' is die oksosuur van arseen in sy +5 oksidasietoestand. Dit het die formule {{chem|H|3|As|O|4}}. Dit kan 'n vaste kristallyne hemihidraat vorm met formule {{chem|H|3|As|O4}}.½{{chem|H|2|O}} maar die watervrye suur kan niet geïsoleer word nie en bestaan net in molekulêre vorm in waterige oplossing. Sy soute word arsenate genoem. ==Eienskappe== Arseensuur staan ​​in die vastestof-fase bekend as die hemihidraat {{chem|H|3|As|O4}}.½{{chem|H|2|O}} en kom voor as rombiese, higroskopiese kristalle. Dit word vervaardig deur die oksidasie van [[arseentrioksied]] met gekonsentreerde [[salpetersuur]]. Arseensuur verloor water wanneer dit tot 120 °C verhit word en vorm piroarseensuur {{ch2|H4As2O7}}. By hoër temperature gaan nog water verlore en word meta-arseensuur {{ch2|HAsO3}} gevorm. In 'n suurhoudende oplossing is arseensuur en sy soute sterk oksidasiemiddels.<ref name="defra"/> Arseensuur is 'n tribasiese suur. Dit kan vier spesies in oplossing vorm: {{chem|H|3|As|O|4}}, {{chem|H|2|As|O|4−}}, {{chem|H|As|O|4|2−}} en {{chem|As|O|4|3−}} Die dissosiasiekonstantes van die suur is pK{{sub|A1}} = 2,22; pK{{sub|A2}} = 6,96; pK{{sub|A3}} = 11,5. By pH 6,96 bestaan ​​ongeveer 50% van die suur dus as 'n monovalente diwaterstofarsenaat-anioon {{chem|H|2|As|O|4|−}} en 50% as die divalente monowaterstofarsenaat-anioon {{chem|H|As|O|4|2−}}. Die suur is 'n oksidator: <math>H_3AsO_4 +2H^+ +2e^- \to H_3AsO_3 + H_2O;\ E_o = +0,56V </math> Die kinetika van homogene oksidasie is egter baie stadig en kan slegs lei tot omsettingskoerse in die orde van 'n paar persent per week, tensy die proses gekataliseer word. <ref name="Jekel">[M. Jekel; Interface Science and Technology 10, 193-206; 2006; doi:10.1016/S1573-4285(06)80080-3]</ref> ==Aanwendigs== Arseensuur word gebruik as 'n ontblaringsmiddel en as uitgangsmateriaal vir belangrike anorganiese en organiese arseenverbindings. Vervaardiging van arsenate, glasvervaardiging, houtbehandelingsproses, ontblaringsmiddel, uitdrogingsmiddel vir katoen, grondsteriliseringsmiddel.<ref name="defra">[https://uk-air.defra.gov.uk/reports/empire/arsenic00/arsenic_annex2.htm air.defra VK]</ref> ==Verwysings== {{Verwysings}} [[Kategorie:Anorganiese sure]] m5f6ckoskze9syzt4w4dqhpzvbyvggd 2976699 2976698 2026-10-08T04:55:34Z Jcwf 4 /* Eienskappe */ 2976699 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |formule= {{ch2|H3AsO4}} |CASNo= |Voorkoms= Kleurlose oplossing |Reuk= |Reukdrempel= |Flitspunt= |MolereMassa= |Kookpunt= |Digtheid= |Smeltpunt= |KritiekeT= |Oplosbaarheid= |Brekingsindeks= |Ksp= |pKa=pK{{sub|A1}} = 2,22; pK{{sub|A2}} = 6,96; pK{{sub|A3}} = 11,5<ref name="defra"/> |Cp_s= |LD50= |LC50= |struktuur=Arsenic-acid-2D.png |struktuur2=Arsenic-acid-3D-balls.png |Selparms= |Ruimtegroep= |Ruimtegroepnommer= |Strukturbericht= |HenryKonstante = |DeltaHf= |DeltaGf= |Sf_s= }} '''Arseensuur''' is die oksosuur van arseen in sy +5 oksidasietoestand. Dit het die formule {{chem|H|3|As|O|4}}. Dit kan 'n vaste kristallyne hemihidraat vorm met formule {{chem|H|3|As|O4}}.½{{chem|H|2|O}} maar die watervrye suur kan niet geïsoleer word nie en bestaan net in molekulêre vorm in waterige oplossing. Sy soute word arsenate genoem. ==Eienskappe== Arseensuur staan ​​in die vastestof-fase bekend as die hemihidraat {{chem|H|3|As|O4}}.½{{chem|H|2|O}} en kom voor as rombiese, higroskopiese kristalle. Dit word vervaardig deur die oksidasie van [[arseentrioksied]] met gekonsentreerde [[salpetersuur]]. Arseensuur verloor water wanneer dit tot 120 °C verhit word en vorm piroarseensuur {{ch2|H4As2O7}}. By hoër temperature gaan nog water verlore en word meta-arseensuur {{ch2|HAsO3}} gevorm. In 'n suurhoudende oplossing is arseensuur en sy soute sterk oksidasiemiddels.<ref name="defra"/> Arseensuur is 'n tribasiese suur. Dit kan vier spesies in oplossing vorm: {{chem|H|3|As|O|4}}, {{chem|H|2|As|O|4|−}}, {{chem|H|As|O|4|2−}} en {{chem|As|O|4|3−}} Die dissosiasiekonstantes van die suur is pK{{sub|A1}} = 2,22; pK{{sub|A2}} = 6,96; pK{{sub|A3}} = 11,5. By pH 6,96 bestaan ​​ongeveer 50% van die suur dus as 'n monovalente diwaterstofarsenaat-anioon {{chem|H|2|As|O|4|−}} en 50% as die divalente monowaterstofarsenaat-anioon {{chem|H|As|O|4|2−}}. Die suur is 'n oksidator: <math>H_3AsO_4 +2H^+ +2e^- \to H_3AsO_3 + H_2O;\ E_o = +0,56V </math> Die kinetika van homogene oksidasie is egter baie stadig en kan slegs lei tot omsettingskoerse in die orde van 'n paar persent per week, tensy die proses gekataliseer word. <ref name="Jekel">[M. Jekel; Interface Science and Technology 10, 193-206; 2006; doi:10.1016/S1573-4285(06)80080-3]</ref> ==Aanwendigs== Arseensuur word gebruik as 'n ontblaringsmiddel en as uitgangsmateriaal vir belangrike anorganiese en organiese arseenverbindings. Vervaardiging van arsenate, glasvervaardiging, houtbehandelingsproses, ontblaringsmiddel, uitdrogingsmiddel vir katoen, grondsteriliseringsmiddel.<ref name="defra">[https://uk-air.defra.gov.uk/reports/empire/arsenic00/arsenic_annex2.htm air.defra VK]</ref> ==Verwysings== {{Verwysings}} [[Kategorie:Anorganiese sure]] 240n3oaxd03yg2gktkvbzpe0xqeml5j 2976700 2976699 2026-10-08T04:57:48Z Jcwf 4 2976700 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |formule= {{ch2|H3AsO4}} |CASNo= |Voorkoms= Kleurlose oplossing |Reuk= |Reukdrempel= |Flitspunt= |MolereMassa= |Kookpunt= 120°C (ontbind) |Digtheid= |Smeltpunt= |KritiekeT= |Oplosbaarheid= |Brekingsindeks= |Ksp= |pKa=pK{{sub|A1}} = 2,22; pK{{sub|A2}} = 6,96; pK{{sub|A3}} = 11,5<ref name="defra"/> |Cp_s= |LD50= |LC50= |struktuur=Arsenic-acid-2D.png |struktuur2=Arsenic-acid-3D-balls.png |Selparms= |Ruimtegroep= |Ruimtegroepnommer= |Strukturbericht= |HenryKonstante = |DeltaHf= |DeltaGf= |Sf_s= }} '''Arseensuur''' is die oksosuur van arseen in sy +5 oksidasietoestand. Dit het die formule {{chem|H|3|As|O|4}}. Dit kan 'n vaste kristallyne hemihidraat vorm met formule {{chem|H|3|As|O4}}.½{{chem|H|2|O}} maar die watervrye suur kan niet geïsoleer word nie en bestaan net in molekulêre vorm in waterige oplossing. Sy soute word arsenate genoem. ==Eienskappe== Arseensuur staan ​​in die vastestof-fase bekend as die hemihidraat {{chem|H|3|As|O4}}.½{{chem|H|2|O}} en kom voor as rombiese, higroskopiese kristalle. Dit word vervaardig deur die oksidasie van [[arseentrioksied]] met gekonsentreerde [[salpetersuur]]. Arseensuur verloor water wanneer dit tot 120 °C verhit word en vorm piroarseensuur {{ch2|H4As2O7}}. By hoër temperature gaan nog water verlore en word meta-arseensuur {{ch2|HAsO3}} gevorm. In 'n suurhoudende oplossing is arseensuur en sy soute sterk oksidasiemiddels.<ref name="defra"/> Arseensuur is 'n tribasiese suur. Dit kan vier spesies in oplossing vorm: {{chem|H|3|As|O|4}}, {{chem|H|2|As|O|4|−}}, {{chem|H|As|O|4|2−}} en {{chem|As|O|4|3−}} Die dissosiasiekonstantes van die suur is pK{{sub|A1}} = 2,22; pK{{sub|A2}} = 6,96; pK{{sub|A3}} = 11,5. By pH 6,96 bestaan ​​ongeveer 50% van die suur dus as 'n monovalente diwaterstofarsenaat-anioon {{chem|H|2|As|O|4|−}} en 50% as die divalente monowaterstofarsenaat-anioon {{chem|H|As|O|4|2−}}. Die suur is 'n oksidator: <math>H_3AsO_4 +2H^+ +2e^- \to H_3AsO_3 + H_2O;\ E_o = +0,56V </math> Die kinetika van homogene oksidasie is egter baie stadig en kan slegs lei tot omsettingskoerse in die orde van 'n paar persent per week, tensy die proses gekataliseer word. <ref name="Jekel">[M. Jekel; Interface Science and Technology 10, 193-206; 2006; doi:10.1016/S1573-4285(06)80080-3]</ref> ==Aanwendigs== Arseensuur word gebruik as 'n ontblaringsmiddel en as uitgangsmateriaal vir belangrike anorganiese en organiese arseenverbindings. Vervaardiging van arsenate, glasvervaardiging, houtbehandelingsproses, ontblaringsmiddel, uitdrogingsmiddel vir katoen, grondsteriliseringsmiddel.<ref name="defra">[https://uk-air.defra.gov.uk/reports/empire/arsenic00/arsenic_annex2.htm air.defra VK]</ref> ==Verwysings== {{Verwysings}} [[Kategorie:Anorganiese sure]] oi39uky8rhmnej3vtwkextvmi565y1f 2976701 2976700 2026-10-08T05:04:40Z Jcwf 4 2976701 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |formule= {{ch2|H3AsO4}} |CASNo= 7778-39-4<ref name="Fuji"/> |Voorkoms= Kleurlose oplossing |Reuk= |Reukdrempel= |Flitspunt= |MolereMassa= 141,94 [g/mol]<ref name="Fuji">[https://labchem-wako.fujifilm.com/sds/W01W0101-0467JGHEEN.pdf Fuji; SDS]</ref> |Kookpunt= 120°C (ontbind) |Digtheid= 1.6 g/mL (60% oplossing)<ref name="Fuji"/> |Smeltpunt= |KritiekeT= |Oplosbaarheid= |Brekingsindeks= |Ksp= |pKa=pK{{sub|A1}} = 2,22; pK{{sub|A2}} = 6,96; pK{{sub|A3}} = 11,5<ref name="defra"/> |Cp_s= |LD50= 48 mg/kg (oraal; rot) |LC50= |struktuur=Arsenic-acid-2D.png |struktuur2=Arsenic-acid-3D-balls.png |Selparms= |Ruimtegroep= |Ruimtegroepnommer= |Strukturbericht= |HenryKonstante = |DeltaHf= |DeltaGf= |Sf_s= }} '''Arseensuur''' is die oksosuur van arseen in sy +5 oksidasietoestand. Dit het die formule {{chem|H|3|As|O|4}}. Dit kan 'n vaste kristallyne hemihidraat vorm met formule {{chem|H|3|As|O4}}.½{{chem|H|2|O}} maar die watervrye suur kan niet geïsoleer word nie en bestaan net in molekulêre vorm in waterige oplossing. Sy soute word arsenate genoem. Soos alle arseenverbindings is dit hoogs giftig. ==Eienskappe== Arseensuur staan ​​in die vastestof-fase bekend as die hemihidraat {{chem|H|3|As|O4}}.½{{chem|H|2|O}} en kom voor as rombiese, higroskopiese kristalle. Dit word vervaardig deur die oksidasie van [[arseentrioksied]] met gekonsentreerde [[salpetersuur]]. Arseensuur verloor water wanneer dit tot 120 °C verhit word en vorm piroarseensuur {{ch2|H4As2O7}}. By hoër temperature gaan nog water verlore en word meta-arseensuur {{ch2|HAsO3}} gevorm. In 'n suurhoudende oplossing is arseensuur en sy soute sterk oksidasiemiddels.<ref name="defra"/> Arseensuur is 'n tribasiese suur. Dit kan vier spesies in oplossing vorm: {{chem|H|3|As|O|4}}, {{chem|H|2|As|O|4|−}}, {{chem|H|As|O|4|2−}} en {{chem|As|O|4|3−}} Die dissosiasiekonstantes van die suur is pK{{sub|A1}} = 2,22; pK{{sub|A2}} = 6,96; pK{{sub|A3}} = 11,5. By pH 6,96 bestaan ​​ongeveer 50% van die suur dus as 'n monovalente diwaterstofarsenaat-anioon {{chem|H|2|As|O|4|−}} en 50% as die divalente monowaterstofarsenaat-anioon {{chem|H|As|O|4|2−}}. Die suur is 'n oksidator: <math>H_3AsO_4 +2H^+ +2e^- \to H_3AsO_3 + H_2O;\ E_o = +0,56V </math> Die kinetika van homogene oksidasie is egter baie stadig en kan slegs lei tot omsettingskoerse in die orde van 'n paar persent per week, tensy die proses gekataliseer word. <ref name="Jekel">[M. Jekel; Interface Science and Technology 10, 193-206; 2006; doi:10.1016/S1573-4285(06)80080-3]</ref> ==Aanwendigs== Arseensuur word gebruik as 'n ontblaringsmiddel en as uitgangsmateriaal vir belangrike anorganiese en organiese arseenverbindings. Vervaardiging van arsenate, glasvervaardiging, houtbehandelingsproses, ontblaringsmiddel, uitdrogingsmiddel vir katoen, grondsteriliseringsmiddel.<ref name="defra">[https://uk-air.defra.gov.uk/reports/empire/arsenic00/arsenic_annex2.htm air.defra VK]</ref> ==Verwysings== {{Verwysings}} [[Kategorie:Anorganiese sure]] tlzl2hchp01yjt1p3effb4mb3j98lzy 2976702 2976701 2026-10-08T05:09:04Z Jcwf 4 /* Eienskappe */ 2976702 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |formule= {{ch2|H3AsO4}} |CASNo= 7778-39-4<ref name="Fuji"/> |Voorkoms= Kleurlose oplossing |Reuk= |Reukdrempel= |Flitspunt= |MolereMassa= 141,94 [g/mol]<ref name="Fuji">[https://labchem-wako.fujifilm.com/sds/W01W0101-0467JGHEEN.pdf Fuji; SDS]</ref> |Kookpunt= 120°C (ontbind) |Digtheid= 1.6 g/mL (60% oplossing)<ref name="Fuji"/> |Smeltpunt= |KritiekeT= |Oplosbaarheid= |Brekingsindeks= |Ksp= |pKa=pK{{sub|A1}} = 2,22; pK{{sub|A2}} = 6,96; pK{{sub|A3}} = 11,5<ref name="defra"/> |Cp_s= |LD50= 48 mg/kg (oraal; rot) |LC50= |struktuur=Arsenic-acid-2D.png |struktuur2=Arsenic-acid-3D-balls.png |Selparms= |Ruimtegroep= |Ruimtegroepnommer= |Strukturbericht= |HenryKonstante = |DeltaHf= |DeltaGf= |Sf_s= }} '''Arseensuur''' is die oksosuur van arseen in sy +5 oksidasietoestand. Dit het die formule {{chem|H|3|As|O|4}}. Dit kan 'n vaste kristallyne hemihidraat vorm met formule {{chem|H|3|As|O4}}.½{{chem|H|2|O}} maar die watervrye suur kan niet geïsoleer word nie en bestaan net in molekulêre vorm in waterige oplossing. Sy soute word arsenate genoem. Soos alle arseenverbindings is dit hoogs giftig. ==Eienskappe== Arseensuur staan ​​in die vastestof-fase bekend as die hemihidraat {{chem|H|3|As|O|4}}.½{{chem|H|2|O}} en kom voor as rombiese, higroskopiese kristalle. Dit word vervaardig deur die oksidasie van [[arseentrioksied]] met gekonsentreerde [[salpetersuur]]. Arseensuur verloor water wanneer dit tot 120 °C verhit word en vorm piroarseensuur {{ch2|H4As2O7}}. By hoër temperature gaan nog water verlore en word meta-arseensuur {{ch2|HAsO3}} gevorm. In 'n suurhoudende oplossing is arseensuur en sy soute sterk oksidasiemiddels.<ref name="defra"/> Arseensuur is 'n tribasiese suur. Dit kan vier spesies in oplossing vorm: {{chem|H|3|As|O|4}}, {{chem|H|2|As|O|4|−}}, {{chem|H|As|O|4|2−}} en {{chem|As|O|4|3−}} Die dissosiasiekonstantes van die suur is pK{{sub|A1}} = 2,22; pK{{sub|A2}} = 6,96; pK{{sub|A3}} = 11,5. By pH 6,96 bestaan ​​ongeveer 50% van die suur dus as 'n monovalente diwaterstofarsenaat-anioon {{chem|H|2|As|O|4|−}} en 50% as die divalente monowaterstofarsenaat-anioon {{chem|H|As|O|4|2−}}. Die suur is 'n oksidator: <math>H_3AsO_4 +2H^+ +2e^- \to H_3AsO_3 + H_2O;\ E_o = +0,56V </math> Die kinetika van homogene oksidasie is egter baie stadig en kan slegs lei tot omsettingskoerse in die orde van 'n paar persent per week, tensy die proses gekataliseer word. <ref name="Jekel">[M. Jekel; Interface Science and Technology 10, 193-206; 2006; doi:10.1016/S1573-4285(06)80080-3]</ref> ==Aanwendigs== Arseensuur word gebruik as 'n ontblaringsmiddel en as uitgangsmateriaal vir belangrike anorganiese en organiese arseenverbindings. Vervaardiging van arsenate, glasvervaardiging, houtbehandelingsproses, ontblaringsmiddel, uitdrogingsmiddel vir katoen, grondsteriliseringsmiddel.<ref name="defra">[https://uk-air.defra.gov.uk/reports/empire/arsenic00/arsenic_annex2.htm air.defra VK]</ref> ==Verwysings== {{Verwysings}} [[Kategorie:Anorganiese sure]] e8hinfm4kq6le7gf74hpfwtm9jkrdh0 2976707 2976702 2026-10-08T06:04:13Z Oesjaar 7467 Skakels en dinge. 2976707 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |formule= {{ch2|H3AsO4}} |CASNo= 7778-39-4<ref name="Fuji"/> |Voorkoms= Kleurlose oplossing |Reuk= |Reukdrempel= |Flitspunt= |MolereMassa= 141,94 [g/mol]<ref name="Fuji">[https://labchem-wako.fujifilm.com/sds/W01W0101-0467JGHEEN.pdf Fuji; SDS]</ref> |Kookpunt= 120°C (ontbind) |Digtheid= 1.6 g/mL (60% oplossing)<ref name="Fuji"/> |Smeltpunt= |KritiekeT= |Oplosbaarheid= |Brekingsindeks= |Ksp= |pKa=pK{{sub|A1}} = 2,22; pK{{sub|A2}} = 6,96; pK{{sub|A3}} = 11,5<ref name="defra"/> |Cp_s= |LD50= 48 mg/kg (oraal; rot) |LC50= |struktuur=Arsenic-acid-2D.png |struktuur2=Arsenic-acid-3D-balls.png |Selparms= |Ruimtegroep= |Ruimtegroepnommer= |Strukturbericht= |HenryKonstante = |DeltaHf= |DeltaGf= |Sf_s= }} '''Arseensuur''' is die oksosuur van [[arseen]] in sy +5 oksidasietoestand. Dit het die formule {{chem|H|3|As|O|4}}. Dit kan 'n vaste kristallyne hemihidraat vorm met formule {{chem|H|3|As|O4}}.½{{chem|H|2|O}} maar die watervrye suur kan nie geïsoleer word nie en bestaan net in molekulêre vorm in waterige oplossing. Sy soute word arsenate genoem. Soos alle arseenverbindings is dit hoogs giftig. ==Eienskappe== Arseensuur staan ​​in die vastestof-fase bekend as die hemihidraat {{chem|H|3|As|O|4}}.½{{chem|H|2|O}} en kom voor as rombiese, higroskopiese kristalle. Dit word vervaardig deur die oksidasie van [[arseentrioksied]] met gekonsentreerde [[salpetersuur]]. Arseensuur verloor [[water]] wanneer dit tot 120&nbsp;°C verhit word en vorm piroarseensuur {{ch2|H4As2O7}}. By hoër [[Temperatuur|temperature]] gaan nog water verlore en word meta-arseensuur {{ch2|HAsO3}} gevorm. In 'n suurhoudende oplossing is arseensuur en sy soute sterk oksidasiemiddels.<ref name="defra"/> Arseensuur is 'n tribasiese suur. Dit kan vier spesies in oplossing vorm: {{chem|H|3|As|O|4}}, {{chem|H|2|As|O|4|−}}, {{chem|H|As|O|4|2−}} en {{chem|As|O|4|3−}} Die dissosiasiekonstantes van die suur is pK{{sub|A1}} = 2,22; pK{{sub|A2}} = 6,96; pK{{sub|A3}} = 11,5. By pH 6,96 bestaan ​​ongeveer 50% van die suur dus as 'n monovalente diwaterstofarsenaat-anioon {{chem|H|2|As|O|4|−}} en 50% as die divalente monowaterstofarsenaat-anioon {{chem|H|As|O|4|2−}}. Die suur is 'n oksidator: <math>H_3AsO_4 +2H^+ +2e^- \to H_3AsO_3 + H_2O;\ E_o = +0,56V </math> Die kinetika van homogene oksidasie is egter baie stadig en kan slegs lei tot omsettingskoerse in die orde van 'n paar persent per week, tensy die proses gekataliseer word. <ref name="Jekel">[M. Jekel; Interface Science and Technology 10, 193-206; 2006; doi:10.1016/S1573-4285(06)80080-3]</ref> ==Aanwendigs== Arseensuur word gebruik as 'n ontblaringsmiddel en as uitgangsmateriaal vir belangrike anorganiese en organiese arseenverbindings. Vervaardiging van arsenate, glasvervaardiging, houtbehandelingsproses, ontblaringsmiddel, uitdrogingsmiddel vir katoen, grondsteriliseringsmiddel.<ref name="defra">[https://uk-air.defra.gov.uk/reports/empire/arsenic00/arsenic_annex2.htm air.defra VK]</ref> ==Verwysings== {{Verwysings}} [[Kategorie:Anorganiese sure]] ddkub8pgwc3kbbn8sjb9lvo564eyjnu 1 470283 2976706 2026-10-08T06:01:22Z Oesjaar 7467 Verbeter 2976706 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 15 470284 2976708 2026-10-08T06:05:26Z Oesjaar 7467 Verbeter 2976708 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 14 470285 2976713 2026-10-08T06:17:31Z Aliwal2012 39067 Nuwe bladsy geskep met '{{Broodkrummels}} {{Kategorie-inhoudsopgawe}} [[Kategorie:Natuur in Suid-Afrika]]' 2976713 wikitext text/x-wiki {{Broodkrummels}} {{Kategorie-inhoudsopgawe}} [[Kategorie:Natuur in Suid-Afrika]] muhktz2g6g68gcoy60teai7ilz0wiga 2976714 2976713 2026-10-08T06:18:55Z Aliwal2012 39067 2976714 wikitext text/x-wiki {{Broodkrummels}} {{Kategorie-inhoudsopgawe}} [[Kategorie:Natuur in Eswatini]] sf0wq8kymzfcotiqdp12a51icy275o9 14 470286 2976715 2026-10-08T06:21:36Z Aliwal2012 39067 Ek is nie Mukdro nie 2976715 wikitext text/x-wiki {{Broodkrummels}} {{Kategorie-inhoudsopgawe}} [[Kategorie:Natuur in Lesotho]] nn2oo35y4y7ys0w6r6axcfyvohstd5u 0 470287 2976716 2026-10-08T06:22:54Z Oesjaar 7467 Nuwe genus. 2976716 wikitext text/x-wiki {{Outomatiese taksoboks |image = |image_caption = |display_parents = 3 |taxon = Kleinia |authority = Mill., (1754) |subdivision_ranks = Spesies |subdivision = <center>[[#Spesies|Sien teks]]</center> |synonyms =* ''Notonia'' <small>DC.</small> * ''Notoniopsis'' <small>B.Nord.</small> }} '''''Kleinia''''' is 'n [[genus]] van kleiner [[sukkulent]]e wat behoort tot die [[Familie (biologie)|familie]] Asteraceae. Die genus is [[inheems]] aan [[Afrika]], insliutend [[Madagaskar]], en die [[Indiese subkontinent]]. == Spesies == Daar is 57 [[spesie]]s wat tot die genus hoort:<ref>[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:3287707-4 Plants of the World Online]</ref> {{div col|colwidth=20em}} * ''[[Kleinia abyssinica]]'' <small>(A.Rich.) A.Berger</small> * ''[[Kleinia amaniensis]]'' <small>(Engl.) A.Berger</small> * ''[[Kleinia anteuphorbium]]'' <small>(L.) DC.</small> * ''[[Kleinia balsamica]]'' <small>(Dalzell & A.Gibson) P.Halliday</small> * ''[[Kleinia barbertonica]]'' <small>(Klatt) Burtt Davy</small> * ''[[Kleinia breviscapa]]'' <small>DC.</small> * ''[[Kleinia caespitosa]]'' <small>Thulin</small> * ''[[Kleinia cephalophora]]'' <small>Compton</small> * ''[[Kleinia chimanimaniensis]]'' <small>van Jaarsv.</small> * ''[[Kleinia cliffordiana]]'' <small>(Hutch.) C.D.Adams</small> * ''[[Kleinia curvata]]'' <small>Thulin</small> * ''[[Kleinia deflersii]]'' <small>(O.Schwartz) P.Halliday</small> * ''[[Kleinia descoingsii]]'' <small>(Humbert) C.Jeffrey</small> * ''[[Kleinia dolichocoma]]'' <small>C.Jeffrey</small> * ''[[Kleinia fulgens]]'' <small>Hook.f.</small> * ''[[Kleinia galpinii]]'' <small>Hook.f.</small> * ''[[Kleinia gracilis]]'' <small>Thulin</small> * ''[[Kleinia grandiflora]]'' <small>(DC.) N.Rani</small> * ''[[Kleinia grantii]]'' <small>(Oliv. & Hiern) Hook.f.</small> * ''[[Kleinia gregorii]]'' <small>(S.Moore) C.Jeffrey</small> * ''[[Kleinia hebdingii]]'' <small>(Rauh & Buchloh) C.C.Walker</small> * ''[[Kleinia implexa]]'' <small>(P.R.O.Bally) C.Jeffrey</small> * ''[[kleinia isabellae]]'' <small>Dioli & Mesfin</small> * ''[[Kleinia kleinioides]]'' <small>(Sch.Bip.) M.Taylor</small> * ''[[Kleinia leptophylla]]'' <small>C.Jeffrey</small> * ''[[Kleinia longiflora]]'' <small>DC.</small> * ''[[Kleinia lunulata]]'' <small>(Chiov.) Thulin</small> * ''[[Kleinia madagascariensis]]'' <small>(Humbert) P.Halliday</small> * ''[[Kleinia mccoyi]]'' <small>L.E.Newton</small> * ''[[Kleinia mweroensis]]'' <small>(Baker) C.Jeffrey</small> * ''[[Kleinia negrii]]'' <small>Cufod.</small> * ''[[Kleinia neriifolia]]'' <small>Haw.</small> * ''[[Kleinia nogalensis]]'' <small>(Chiov.) Thulin</small> * ''[[Kleinia odora]]'' <small>(Forssk.) DC.</small> * ''[[Kleinia ogadensis]]'' <small>Thulin</small> * ''[[Kleinia oligondonta]]'' <small>C.Jeffrey</small> * ''[[Kleinia patriciae]]'' <small>C.Jeffrey</small> * ''[[Kleinia pendula]]'' <small>(Forssk.) DC.</small> * ''[[Kleinia petraea]]'' <small>(R.E.Fr.) C.Jeffrey</small> * ''[[Kleinia picticaulis]]'' <small>(P.R.O.Bally) C.Jeffrey</small> * ''[[Kleinia polycotoma]]'' <small>Chiov.</small> * ''[[Kleinia sabulosa]]'' <small>Thulin</small> * ''[[Kleinia saginata]]'' <small>P.Halliday</small> * ''[[Kleinia schwartzii]]'' <small>L.E.Newton</small> * ''[[Kleinia schweinfurthii]]'' <small>(Oliv. & Hiern) A.Berger</small> * ''[[Kleinia scottii]]'' <small>(Balf.f.) P.Halliday</small> * ''[[Kleinia semperviva]]'' <small>(Forssk.) DC.</small> * ''[[Kleinia shevaroyensis]]'' <small>(Fyson) Uniyal</small> * ''[[Kleinia squarrosa]]'' <small>Cufod.</small> * ''[[Kleinia stapeliiformis]]'' <small>Stapf</small> * ''[[Kleinia subrahmanianii]]'' <small>Sunil & Naveen Kum.</small> * ''[[Kleinia tortuosa]]'' <small>Thulin</small> * ''[[Kleinia triantha]]'' <small>Chiov.</small> * ''[[Kleinia tuberculata]]'' <small>Thulin</small> * ''[[Kleinia venteri]]'' <small>van Jaarsv.</small> * ''[[Kleinia vermicularis]]'' <small>C.Jeffrey</small> * ''[[Kleinia walkeri]]'' <small>(Wight) M.R.Almeida</small> {{div col end}} == Verwysings == {{verwysings}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Kleinia| ]] klvx8ywoarv28rjww74ipn17d26u49n 2976721 2976716 2026-10-08T06:28:40Z Oesjaar 7467 Verbeter 2976721 wikitext text/x-wiki {{Outomatiese taksoboks |image = |image_caption = |display_parents = 3 |taxon = Kleinia |authority = Mill., (1754) |subdivision_ranks = Spesies |subdivision = <center>[[#Spesies|Sien teks]]</center> |synonyms =* ''Notonia'' <small>DC.</small> * ''Notoniopsis'' <small>B.Nord.</small> }} '''''Kleinia''''' is 'n [[genus]] van kleiner [[sukkulent]]e wat behoort tot die [[Familie (biologie)|familie]] Asteraceae. Die genus is [[inheems]] aan [[Afrika]], insliutend [[Madagaskar]], en die [[Indiese subkontinent]]. Die genus is na die Duitse dierkundige, Jacob Theodor Klein (1685–1751), vernoem.<ref>https://pza.sanbi.org/kleinia-venteri</ref> == Spesies == Daar is 57 [[spesie]]s wat tot die genus hoort:<ref>[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:3287707-4 Plants of the World Online]</ref> {{div col|colwidth=20em}} * ''[[Kleinia abyssinica]]'' <small>(A.Rich.) A.Berger</small> * ''[[Kleinia amaniensis]]'' <small>(Engl.) A.Berger</small> * ''[[Kleinia anteuphorbium]]'' <small>(L.) DC.</small> * ''[[Kleinia balsamica]]'' <small>(Dalzell & A.Gibson) P.Halliday</small> * ''[[Kleinia barbertonica]]'' <small>(Klatt) Burtt Davy</small> * ''[[Kleinia breviscapa]]'' <small>DC.</small> * ''[[Kleinia caespitosa]]'' <small>Thulin</small> * ''[[Kleinia cephalophora]]'' <small>Compton</small> * ''[[Kleinia chimanimaniensis]]'' <small>van Jaarsv.</small> * ''[[Kleinia cliffordiana]]'' <small>(Hutch.) C.D.Adams</small> * ''[[Kleinia curvata]]'' <small>Thulin</small> * ''[[Kleinia deflersii]]'' <small>(O.Schwartz) P.Halliday</small> * ''[[Kleinia descoingsii]]'' <small>(Humbert) C.Jeffrey</small> * ''[[Kleinia dolichocoma]]'' <small>C.Jeffrey</small> * ''[[Kleinia fulgens]]'' <small>Hook.f.</small> * ''[[Kleinia galpinii]]'' <small>Hook.f.</small> * ''[[Kleinia gracilis]]'' <small>Thulin</small> * ''[[Kleinia grandiflora]]'' <small>(DC.) N.Rani</small> * ''[[Kleinia grantii]]'' <small>(Oliv. & Hiern) Hook.f.</small> * ''[[Kleinia gregorii]]'' <small>(S.Moore) C.Jeffrey</small> * ''[[Kleinia hebdingii]]'' <small>(Rauh & Buchloh) C.C.Walker</small> * ''[[Kleinia implexa]]'' <small>(P.R.O.Bally) C.Jeffrey</small> * ''[[kleinia isabellae]]'' <small>Dioli & Mesfin</small> * ''[[Kleinia kleinioides]]'' <small>(Sch.Bip.) M.Taylor</small> * ''[[Kleinia leptophylla]]'' <small>C.Jeffrey</small> * ''[[Kleinia longiflora]]'' <small>DC.</small> * ''[[Kleinia lunulata]]'' <small>(Chiov.) Thulin</small> * ''[[Kleinia madagascariensis]]'' <small>(Humbert) P.Halliday</small> * ''[[Kleinia mccoyi]]'' <small>L.E.Newton</small> * ''[[Kleinia mweroensis]]'' <small>(Baker) C.Jeffrey</small> * ''[[Kleinia negrii]]'' <small>Cufod.</small> * ''[[Kleinia neriifolia]]'' <small>Haw.</small> * ''[[Kleinia nogalensis]]'' <small>(Chiov.) Thulin</small> * ''[[Kleinia odora]]'' <small>(Forssk.) DC.</small> * ''[[Kleinia ogadensis]]'' <small>Thulin</small> * ''[[Kleinia oligondonta]]'' <small>C.Jeffrey</small> * ''[[Kleinia patriciae]]'' <small>C.Jeffrey</small> * ''[[Kleinia pendula]]'' <small>(Forssk.) DC.</small> * ''[[Kleinia petraea]]'' <small>(R.E.Fr.) C.Jeffrey</small> * ''[[Kleinia picticaulis]]'' <small>(P.R.O.Bally) C.Jeffrey</small> * ''[[Kleinia polycotoma]]'' <small>Chiov.</small> * ''[[Kleinia sabulosa]]'' <small>Thulin</small> * ''[[Kleinia saginata]]'' <small>P.Halliday</small> * ''[[Kleinia schwartzii]]'' <small>L.E.Newton</small> * ''[[Kleinia schweinfurthii]]'' <small>(Oliv. & Hiern) A.Berger</small> * ''[[Kleinia scottii]]'' <small>(Balf.f.) P.Halliday</small> * ''[[Kleinia semperviva]]'' <small>(Forssk.) DC.</small> * ''[[Kleinia shevaroyensis]]'' <small>(Fyson) Uniyal</small> * ''[[Kleinia squarrosa]]'' <small>Cufod.</small> * ''[[Kleinia stapeliiformis]]'' <small>Stapf</small> * ''[[Kleinia subrahmanianii]]'' <small>Sunil & Naveen Kum.</small> * ''[[Kleinia tortuosa]]'' <small>Thulin</small> * ''[[Kleinia triantha]]'' <small>Chiov.</small> * ''[[Kleinia tuberculata]]'' <small>Thulin</small> * ''[[Kleinia venteri]]'' <small>van Jaarsv.</small> * ''[[Kleinia vermicularis]]'' <small>C.Jeffrey</small> * ''[[Kleinia walkeri]]'' <small>(Wight) M.R.Almeida</small> {{div col end}} == Verwysings == {{verwysings}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Kleinia| ]] 8vflavwmd0i1fmw027ddhfmai68iczo 2976725 2976721 2026-10-08T06:46:52Z Oesjaar 7467 Verbeter 2976725 wikitext text/x-wiki {{Outomatiese taksoboks |image = Senecio kleinia Verode.jpg |image_caption = |display_parents = 3 |taxon = Kleinia |authority = Mill., (1754) |subdivision_ranks = Spesies |subdivision = <center>[[#Spesies|Sien teks]]</center> |synonyms =* ''Notonia'' <small>DC.</small> * ''Notoniopsis'' <small>B.Nord.</small> }} '''''Kleinia''''' is 'n [[genus]] van kleiner [[sukkulent]]e wat behoort tot die [[Familie (biologie)|familie]] Asteraceae. Die genus is [[inheems]] aan [[Afrika]], insliutend [[Madagaskar]], en die [[Indiese subkontinent]]. Die genus is na die Duitse dierkundige, Jacob Theodor Klein (1685–1751), vernoem.<ref>https://pza.sanbi.org/kleinia-venteri</ref> == Spesies == Daar is 57 [[spesie]]s wat tot die genus hoort:<ref>[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:3287707-4 Plants of the World Online]</ref> {{div col|colwidth=20em}} * ''[[Kleinia abyssinica]]'' <small>(A.Rich.) A.Berger</small> * ''[[Kleinia amaniensis]]'' <small>(Engl.) A.Berger</small> * ''[[Kleinia anteuphorbium]]'' <small>(L.) DC.</small> * ''[[Kleinia balsamica]]'' <small>(Dalzell & A.Gibson) P.Halliday</small> * ''[[Kleinia barbertonica]]'' <small>(Klatt) Burtt Davy</small> * ''[[Kleinia breviscapa]]'' <small>DC.</small> * ''[[Kleinia caespitosa]]'' <small>Thulin</small> * ''[[Kleinia cephalophora]]'' <small>Compton</small> * ''[[Kleinia chimanimaniensis]]'' <small>van Jaarsv.</small> * ''[[Kleinia cliffordiana]]'' <small>(Hutch.) C.D.Adams</small> * ''[[Kleinia curvata]]'' <small>Thulin</small> * ''[[Kleinia deflersii]]'' <small>(O.Schwartz) P.Halliday</small> * ''[[Kleinia descoingsii]]'' <small>(Humbert) C.Jeffrey</small> * ''[[Kleinia dolichocoma]]'' <small>C.Jeffrey</small> * ''[[Kleinia fulgens]]'' <small>Hook.f.</small> * ''[[Kleinia galpinii]]'' <small>Hook.f.</small> * ''[[Kleinia gracilis]]'' <small>Thulin</small> * ''[[Kleinia grandiflora]]'' <small>(DC.) N.Rani</small> * ''[[Kleinia grantii]]'' <small>(Oliv. & Hiern) Hook.f.</small> * ''[[Kleinia gregorii]]'' <small>(S.Moore) C.Jeffrey</small> * ''[[Kleinia hebdingii]]'' <small>(Rauh & Buchloh) C.C.Walker</small> * ''[[Kleinia implexa]]'' <small>(P.R.O.Bally) C.Jeffrey</small> * ''[[kleinia isabellae]]'' <small>Dioli & Mesfin</small> * ''[[Kleinia kleinioides]]'' <small>(Sch.Bip.) M.Taylor</small> * ''[[Kleinia leptophylla]]'' <small>C.Jeffrey</small> * ''[[Kleinia longiflora]]'' <small>DC.</small> * ''[[Kleinia lunulata]]'' <small>(Chiov.) Thulin</small> * ''[[Kleinia madagascariensis]]'' <small>(Humbert) P.Halliday</small> * ''[[Kleinia mccoyi]]'' <small>L.E.Newton</small> * ''[[Kleinia mweroensis]]'' <small>(Baker) C.Jeffrey</small> * ''[[Kleinia negrii]]'' <small>Cufod.</small> * ''[[Kleinia neriifolia]]'' <small>Haw.</small> * ''[[Kleinia nogalensis]]'' <small>(Chiov.) Thulin</small> * ''[[Kleinia odora]]'' <small>(Forssk.) DC.</small> * ''[[Kleinia ogadensis]]'' <small>Thulin</small> * ''[[Kleinia oligondonta]]'' <small>C.Jeffrey</small> * ''[[Kleinia patriciae]]'' <small>C.Jeffrey</small> * ''[[Kleinia pendula]]'' <small>(Forssk.) DC.</small> * ''[[Kleinia petraea]]'' <small>(R.E.Fr.) C.Jeffrey</small> * ''[[Kleinia picticaulis]]'' <small>(P.R.O.Bally) C.Jeffrey</small> * ''[[Kleinia polycotoma]]'' <small>Chiov.</small> * ''[[Kleinia sabulosa]]'' <small>Thulin</small> * ''[[Kleinia saginata]]'' <small>P.Halliday</small> * ''[[Kleinia schwartzii]]'' <small>L.E.Newton</small> * ''[[Kleinia schweinfurthii]]'' <small>(Oliv. & Hiern) A.Berger</small> * ''[[Kleinia scottii]]'' <small>(Balf.f.) P.Halliday</small> * ''[[Kleinia semperviva]]'' <small>(Forssk.) DC.</small> * ''[[Kleinia shevaroyensis]]'' <small>(Fyson) Uniyal</small> * ''[[Kleinia squarrosa]]'' <small>Cufod.</small> * ''[[Kleinia stapeliiformis]]'' <small>Stapf</small> * ''[[Kleinia subrahmanianii]]'' <small>Sunil & Naveen Kum.</small> * ''[[Kleinia tortuosa]]'' <small>Thulin</small> * ''[[Kleinia triantha]]'' <small>Chiov.</small> * ''[[Kleinia tuberculata]]'' <small>Thulin</small> * ''[[Kleinia venteri]]'' <small>van Jaarsv.</small> * ''[[Kleinia vermicularis]]'' <small>C.Jeffrey</small> * ''[[Kleinia walkeri]]'' <small>(Wight) M.R.Almeida</small> {{div col end}} == Verwysings == {{verwysings}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Kleinia| ]] bv4tghi6ixtey2fbvs8st4yn5wt5veu 2976726 2976725 2026-10-08T06:47:16Z Oesjaar 7467 Verbeter 2976726 wikitext text/x-wiki {{Outomatiese taksoboks |image = Senecio kleinia Verode.jpg |image_caption = ''[[Kleinia neriifolia]]'' |display_parents = 3 |taxon = Kleinia |authority = Mill., (1754) |subdivision_ranks = Spesies |subdivision = <center>[[#Spesies|Sien teks]]</center> |synonyms =* ''Notonia'' <small>DC.</small> * ''Notoniopsis'' <small>B.Nord.</small> }} '''''Kleinia''''' is 'n [[genus]] van kleiner [[sukkulent]]e wat behoort tot die [[Familie (biologie)|familie]] Asteraceae. Die genus is [[inheems]] aan [[Afrika]], insliutend [[Madagaskar]], en die [[Indiese subkontinent]]. Die genus is na die Duitse dierkundige, Jacob Theodor Klein (1685–1751), vernoem.<ref>https://pza.sanbi.org/kleinia-venteri</ref> == Spesies == Daar is 57 [[spesie]]s wat tot die genus hoort:<ref>[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:3287707-4 Plants of the World Online]</ref> {{div col|colwidth=20em}} * ''[[Kleinia abyssinica]]'' <small>(A.Rich.) A.Berger</small> * ''[[Kleinia amaniensis]]'' <small>(Engl.) A.Berger</small> * ''[[Kleinia anteuphorbium]]'' <small>(L.) DC.</small> * ''[[Kleinia balsamica]]'' <small>(Dalzell & A.Gibson) P.Halliday</small> * ''[[Kleinia barbertonica]]'' <small>(Klatt) Burtt Davy</small> * ''[[Kleinia breviscapa]]'' <small>DC.</small> * ''[[Kleinia caespitosa]]'' <small>Thulin</small> * ''[[Kleinia cephalophora]]'' <small>Compton</small> * ''[[Kleinia chimanimaniensis]]'' <small>van Jaarsv.</small> * ''[[Kleinia cliffordiana]]'' <small>(Hutch.) C.D.Adams</small> * ''[[Kleinia curvata]]'' <small>Thulin</small> * ''[[Kleinia deflersii]]'' <small>(O.Schwartz) P.Halliday</small> * ''[[Kleinia descoingsii]]'' <small>(Humbert) C.Jeffrey</small> * ''[[Kleinia dolichocoma]]'' <small>C.Jeffrey</small> * ''[[Kleinia fulgens]]'' <small>Hook.f.</small> * ''[[Kleinia galpinii]]'' <small>Hook.f.</small> * ''[[Kleinia gracilis]]'' <small>Thulin</small> * ''[[Kleinia grandiflora]]'' <small>(DC.) N.Rani</small> * ''[[Kleinia grantii]]'' <small>(Oliv. & Hiern) Hook.f.</small> * ''[[Kleinia gregorii]]'' <small>(S.Moore) C.Jeffrey</small> * ''[[Kleinia hebdingii]]'' <small>(Rauh & Buchloh) C.C.Walker</small> * ''[[Kleinia implexa]]'' <small>(P.R.O.Bally) C.Jeffrey</small> * ''[[kleinia isabellae]]'' <small>Dioli & Mesfin</small> * ''[[Kleinia kleinioides]]'' <small>(Sch.Bip.) M.Taylor</small> * ''[[Kleinia leptophylla]]'' <small>C.Jeffrey</small> * ''[[Kleinia longiflora]]'' <small>DC.</small> * ''[[Kleinia lunulata]]'' <small>(Chiov.) Thulin</small> * ''[[Kleinia madagascariensis]]'' <small>(Humbert) P.Halliday</small> * ''[[Kleinia mccoyi]]'' <small>L.E.Newton</small> * ''[[Kleinia mweroensis]]'' <small>(Baker) C.Jeffrey</small> * ''[[Kleinia negrii]]'' <small>Cufod.</small> * ''[[Kleinia neriifolia]]'' <small>Haw.</small> * ''[[Kleinia nogalensis]]'' <small>(Chiov.) Thulin</small> * ''[[Kleinia odora]]'' <small>(Forssk.) DC.</small> * ''[[Kleinia ogadensis]]'' <small>Thulin</small> * ''[[Kleinia oligondonta]]'' <small>C.Jeffrey</small> * ''[[Kleinia patriciae]]'' <small>C.Jeffrey</small> * ''[[Kleinia pendula]]'' <small>(Forssk.) DC.</small> * ''[[Kleinia petraea]]'' <small>(R.E.Fr.) C.Jeffrey</small> * ''[[Kleinia picticaulis]]'' <small>(P.R.O.Bally) C.Jeffrey</small> * ''[[Kleinia polycotoma]]'' <small>Chiov.</small> * ''[[Kleinia sabulosa]]'' <small>Thulin</small> * ''[[Kleinia saginata]]'' <small>P.Halliday</small> * ''[[Kleinia schwartzii]]'' <small>L.E.Newton</small> * ''[[Kleinia schweinfurthii]]'' <small>(Oliv. & Hiern) A.Berger</small> * ''[[Kleinia scottii]]'' <small>(Balf.f.) P.Halliday</small> * ''[[Kleinia semperviva]]'' <small>(Forssk.) DC.</small> * ''[[Kleinia shevaroyensis]]'' <small>(Fyson) Uniyal</small> * ''[[Kleinia squarrosa]]'' <small>Cufod.</small> * ''[[Kleinia stapeliiformis]]'' <small>Stapf</small> * ''[[Kleinia subrahmanianii]]'' <small>Sunil & Naveen Kum.</small> * ''[[Kleinia tortuosa]]'' <small>Thulin</small> * ''[[Kleinia triantha]]'' <small>Chiov.</small> * ''[[Kleinia tuberculata]]'' <small>Thulin</small> * ''[[Kleinia venteri]]'' <small>van Jaarsv.</small> * ''[[Kleinia vermicularis]]'' <small>C.Jeffrey</small> * ''[[Kleinia walkeri]]'' <small>(Wight) M.R.Almeida</small> {{div col end}} == Verwysings == {{verwysings}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Kleinia| ]] 18tl3952sgfsx2hdxih2czykmqv0apt 10 470288 2976717 2026-10-08T06:24:02Z Oesjaar 7467 Nuwe taksonoom 2976717 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link=Kleinia |parent=Asteraceae |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} cywan6blddz9bfq0vdknmngzibwguy3 1 470289 2976718 2026-10-08T06:25:39Z Oesjaar 7467 Verbeter 2976718 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 14 470290 2976719 2026-10-08T06:26:39Z Oesjaar 7467 Nuwe kategorie 2976719 wikitext text/x-wiki {{Broodkrummels}} {{Hoofartikel}} [[Kategorie:Asteraceae]] 3fv4b9sie0l9c375hjlteejfaxbrnoy 15 470291 2976720 2026-10-08T06:27:02Z Oesjaar 7467 Verbeter 2976720 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 470292 2976723 2026-10-08T06:43:54Z Oesjaar 7467 Nuwe spesie 2976723 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = CR | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Kleinia venteri | authority = [[Ernst van Jaarsveld|van Jaarsv.]], (2005) | synonyms = }} '''''Kleinia venteri''''' is 'n [[sukkulent]] wat deel van die Asteraceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in [[Limpopo]] naby [[Polokwane]] voor. Dit het 'n [[voorkomsgebied]] van slegs 12&nbsp;km² en die bevolking is gefragmenteerd met minder as 100 individuele plante bekend. Die bevolking verklein weens slegte brandbestuur, vertrapping, die sny van die veld en gewasverbouing. Die spesie is vernoem na die voormalige Suid-Afrikaanse plantkundige, nou 'n Australianer, Fanie Venter. == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=3239-27 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77067698-1 Plants of the World] * [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/310c6982-0ba7-4e17-8481-3d7c2574ada0 Biodiversityadvisor] * [https://pza.sanbi.org/kleinia-venteri PlantZAfrica] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Roosia|lucilleae]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]] jheuhmfovsur108jtvory68vhy7nyhf 2976752 2976723 2026-10-08T11:38:08Z Oesjaar 7467 Sjoe! 2976752 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = CR | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Kleinia venteri | authority = [[Ernst van Jaarsveld|van Jaarsv.]], (2005) | synonyms = }} '''''Kleinia venteri''''' is 'n [[sukkulent]] wat deel van die Asteraceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in [[Limpopo]] naby [[Polokwane]] voor. Dit het 'n [[voorkomsgebied]] van slegs 12&nbsp;km² en die bevolking is gefragmenteerd met minder as 100 individuele plante bekend. Die bevolking verklein weens slegte brandbestuur, vertrapping, die sny van die veld en gewasverbouing. Die spesie is vernoem na die voormalige Suid-Afrikaanse plantkundige, nou 'n Australianer, Fanie Venter. == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=3239-27 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77067698-1 Plants of the World] * [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/310c6982-0ba7-4e17-8481-3d7c2574ada0 Biodiversityadvisor] * [https://pza.sanbi.org/kleinia-venteri PlantZAfrica] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Kleinia|lucilleae]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]] 26zfi9ahqiieez719a8mvll2p0v01ax 1 470293 2976724 2026-10-08T06:45:25Z Oesjaar 7467 Verbeter 2976724 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 3 470294 2976738 2026-10-08T09:03:16Z Rooiratel 90342 Welkom :) 2976738 wikitext text/x-wiki == Welkom == {{Welkom}} ck8jq42j6v04e2izh6lv2i9rdpixwx5 2 470295 2976739 2026-10-08T09:03:27Z Rooiratel 90342 Nuwe bladsy geskep met '{{Nuwe gebruikersbladsy}}' 2976739 wikitext text/x-wiki {{Nuwe gebruikersbladsy}} jddevdup2onp9o2ojsehfkkqk1lyern 0 470296 2976744 2026-10-08T09:41:09Z Gaius le Roux 203341 'n Nuwe artikel is geskep. Foto's moet nog bygevoeg word. 2976744 wikitext text/x-wiki '''85 Gevegvliegskool''' is ’n eenheid van die Suid-Afrikaanse Lugmag (SALM) wat tans by Lugmagbasis Makhado gestasioneer is en met straalvliegtuie opleiding aan vlieëniers en in gevegsoperasies verskaf. Die eenheid het oor die jare verskeie name gehad en was by verskillende plekke gebaseer. == Geskiedenis van 85 Gevegvliegskool == Die geskiedenis van 85 Gevegvliegskool kan na die Bomwerping-Skietkuns-en-Lugnavigasie-skool (BSLNS) teruggevoer word, wat op 1 Augustus 1946 gevorm is. Die BSLNS is op 1 Desember 1947 die Lug Operasionele en Opleidingskool hernoem, en het op 1 Maart 1950 die Lug Operasionele Skool geword. Die navigasie-element van die Lug Operasionele Skool is intussen as ’n afsonderlike eenheid gevorm en het op 1 Julie 1952 die Lugnavigasieskool geword en het op 20 April 1953 na Ysterplaat verskuif. Die Lug Operasionele Skool het die Aermacchi MB326M Impala Mk I op 11 Mei 1966 in gebruik geneem en het op 4 Oktober 1967 die Gevorderde Vliegskool geword en het in dieselfde maand na Lugmagstasie Pietersburg verskuif. Die De Havilland Vampires van die Gevorderde Vliegskool is vanaf 1970 deur Atlas Impala Mk I-opleidingsvlieguie vervang. Die Impala-wapenvlug is op 7 Januarie 1974 by Langebaanweg gestig, het Impala Mk I’s en Mk II’s bedryf en was tot September 1975 op Langebaanweg gestasioneer. Die Gevorderde Vliegskool is op sy beurt vanaf 1 Augustus 1972 nommer 85 Gevorderde Vliegskool hernoem. Nommer 85 Gevorderde Vliegskool was op Lugmagbasis (LMB) Pietersburg gebaseer. Laasgenoemde eenheid is op 27 Julie 1982 as 85 Gevegvliegskool herdoop. Om goeie verhoudings met die mense van die omgewing te handhaaf, is ’n opedag op 25 Januarie 1975 by Lugmagstasie Pietersburg gehou. Dit was ’n gewone roetinedag by die stasie. Die instrukteurs en leerlinge van onder andere 85 Gevorderde Vliegskool het hulle gebruiklike opleidingsprogramme uitgevoer. Vliegtuie van 85 Gevorderde Vliegskool het die Vliegopleidingskool Langebaanweg-opedag op 1 November 1975 besoek. Die eerste Mirage IIIDZ’s, D2Z’s en EZ’s het in Oktober 1974 vir opleidingsdoeleindes by 85 Gevorderde Vliegskool aangekom. Nadat Mirage F1AZ’s deur 1 Eskader in gebruik geneem is en die eenheid na LMB Waterkloof verhuis het, het 85 Gevorderde Vliegskool op 31 Oktober 1975 Canadair Sabre Mk 6-straalvliegtuie ontvang. Die eenheid is gevolglik in verskillende vlugte verdeel. Daar was ’n Impala Mk I-en-Mk II-vlug en Sabre-vlug. Die Mirage IIIEZ’s, DZ’s en D2Z’s het die Mirage-vlug gevorm. Die Sabres is gebruik totdat die meeste van hulle in Junie 1978 aan diens onttrek is. Die Sabres is vir die laaste keer in Augustus 1979 gehok. Van die Sabres is egter gehou en in 1980 vir feesvieringe gebruik maar is daarna aan diens onttrek. Die laaste openbare verskynings van die tipe was die SALM-verjaarsdagvierings in Januarie 1980 toe Sabres by Pietersburg en Waterkloof aan lugskoue deelgeneem het. Die destydse Hoof van die SALM, luitenant-generaal AM Muller, het in April 1980 aangekondig dat al die Sabres finaal aan SALM-diens onttrek is. Die Sabre-vlug is uiteindelik ook met Impalas toegerus en is in 1981 amptelik met die Impala-vlug geamalgameer. Gevorderde opleiding is daarna op Mirage IIIDZ’s, IIID2Z’s, IIIEZ’s en Impala Mk I’s en Mk II’s onderneem. Weens die vinnige uitbreidng van 85 Gevegvliegskool is ’n afsonderlike opleidingseenheid vir die Mirages gevorm. Hoewel 85 Gevegvliegskool ’n opleidingseenheid was, het dit aan oorgrensoperasies deelgeneem, wat operasies Rekstok (Maart 1979), Protea (Augustus 1981) en Skerwe (Mei 1983) ingesluit het. Nommer 85 Gevegvliegskool het op 4 Oktober 1988 tydens ’n parade eenheidskleure ontvang en het ’n jaar later nasionale kleure ontvang. Die Lugmagbasis Pietersburg-lugskou ’90 is op 24 Maart 1990 gehou. Vir die 25ste herdenking van die eenheid se stigting in September 1992 is die Impala Mk II met die reeksnommer 1063 in ’n spesiale kleurskema bestaande uit die malgasskema van 85 Gevegvliegskool uitgedos. Die 25ste bestaansjaar van 85 Gevegvliegskool is op 19 September 1992 by wyse van ’n lugskou gevier. Vliegtuie van 85 Gevegvliegskool het onder andere aan die lugvertonings deelgeneem. Vyf-en-twintig vliegtuie van 85 Gevegvliegskool het ook ’n formasieverbyvlug uitgevoer. Nommer 85 Gevegvliegskool het in 1992 die Atlas Impala Mk I en Mk II bedryf. Nadat LMB Pietersburg in 1992 gesluit is, het 85 Gevegvliegskool met ingang van 1 Januarie 1993 na LMB Hoedspruit verskuif en nadat 83 Straalvliegskool by Langebaanweg gesluit is, het 85 Gevegvliegskool die voornoemde eenheid se funksies oorgeneem. Dit het beteken dat die Silwer Valke-kunsvliegspan ook na Hoedspruit verhuis het. Die laaste Impala-vertoning van die Silwer Valke het op 20 September 1997 by Swartkop plaasgevind. Sowel die Impala Mk I as die Mk II van 85 Gevegvliegskool het in September en Oktober 2005 aan lugskoue deelgeneem Dit was van die laaste geleenthede waar operasionele Impalas in die openbaar gesien is, aangesien die Impala in Desember 2005 aan SALM-diens onttrek sou word. == Aantekeninge == Die inligting rakende die geskiedenis van die eenheid is in die volgende bronne verkry:<ref>{{Cite journal |date=April 2003 |title=85 Combat Flying School |journal=SA Flyer |pages=72 to 74}}</ref> <ref>{{Cite journal |last=Becker |first=Dave |date=2003 |title=AFB Langebaanweg |journal=SA Flyer |pages=72 to 75}}</ref> <ref>{{Cite journal |last=Becker |first=Dave |date=October 2005 |title=History of the Silver Falcons |journal=SA Flyer |issue=120 |pages=29, 30, 33}}</ref> <ref>{{Cite journal |date=April 1980 |title=Good-bye to the Sabres |journal=Supplement to the Paratus |pages=i}}</ref> <ref>{{Cite book |last=McLean |first=Steven |title=Squadrons of the South African Air Force and their aircraft 1920 – 2005 |date=September 2005 |publisher=Steven McLean |isbn=0-9584929-4-8 |location=Table View, Western Cape, South Africa |pages=398, 404 to 406, 413 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Potgieter and Steenkamp |first=Herman and Willem |title=Aircraft of the South African Air Force |date=1980 |publisher=C. Struik Publishers (Pty) Ltd |isbn=0 86977 133 7 |edition=1ste |location=Cape Town, South Africa |pages=60 |language=en}}</ref> Van die inligting onder “2000’s” is verkry deur middel van inligting wat op 3 Oktober 2026 deur kunsmatige intelligensie (KI) gegenereer is. Die KI-gegenereerde inligting is gegrond op inligting wat van die volgende bronne verkry is:<ref>{{Cite web|url=https://www.saairforce.co.za/the-airforce/squadrons/14/85-combat-flying-school|title=85 Combat Flying School|date=3 Oktober 2026|website=Unofficial website of the SAAF|access-date=3 Oktober 2026}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.zoutnet.co.za/articles/news/4758/2006-10-27/85-combat-flying-school-relocated-to-afb-makhado|title=85 Combat Flying School relocated to AFB Makhado|last=de Swardt|first=Riaan|date=27 Oktober 2006|website=Zoutnet|access-date=3 Oktober 2026}}</ref> jqqey9ictzq5xapdjohs710tr88ae86 2976745 2976744 2026-10-08T09:42:45Z Gaius le Roux 203341 'n Opskrif en die "Nog besig"-sjabloon is bygevoeg. 2976745 wikitext text/x-wiki {{Nog besig}} '''85 Gevegvliegskool''' is ’n eenheid van die Suid-Afrikaanse Lugmag (SALM) wat tans by Lugmagbasis Makhado gestasioneer is en met straalvliegtuie opleiding aan vlieëniers en in gevegsoperasies verskaf. Die eenheid het oor die jare verskeie name gehad en was by verskillende plekke gebaseer. == Geskiedenis van 85 Gevegvliegskool == Die geskiedenis van 85 Gevegvliegskool kan na die Bomwerping-Skietkuns-en-Lugnavigasie-skool (BSLNS) teruggevoer word, wat op 1 Augustus 1946 gevorm is. Die BSLNS is op 1 Desember 1947 die Lug Operasionele en Opleidingskool hernoem, en het op 1 Maart 1950 die Lug Operasionele Skool geword. Die navigasie-element van die Lug Operasionele Skool is intussen as ’n afsonderlike eenheid gevorm en het op 1 Julie 1952 die Lugnavigasieskool geword en het op 20 April 1953 na Ysterplaat verskuif. Die Lug Operasionele Skool het die Aermacchi MB326M Impala Mk I op 11 Mei 1966 in gebruik geneem en het op 4 Oktober 1967 die Gevorderde Vliegskool geword en het in dieselfde maand na Lugmagstasie Pietersburg verskuif. Die De Havilland Vampires van die Gevorderde Vliegskool is vanaf 1970 deur Atlas Impala Mk I-opleidingsvlieguie vervang. Die Impala-wapenvlug is op 7 Januarie 1974 by Langebaanweg gestig, het Impala Mk I’s en Mk II’s bedryf en was tot September 1975 op Langebaanweg gestasioneer. Die Gevorderde Vliegskool is op sy beurt vanaf 1 Augustus 1972 nommer 85 Gevorderde Vliegskool hernoem. Nommer 85 Gevorderde Vliegskool was op Lugmagbasis (LMB) Pietersburg gebaseer. Laasgenoemde eenheid is op 27 Julie 1982 as 85 Gevegvliegskool herdoop. Om goeie verhoudings met die mense van die omgewing te handhaaf, is ’n opedag op 25 Januarie 1975 by Lugmagstasie Pietersburg gehou. Dit was ’n gewone roetinedag by die stasie. Die instrukteurs en leerlinge van onder andere 85 Gevorderde Vliegskool het hulle gebruiklike opleidingsprogramme uitgevoer. Vliegtuie van 85 Gevorderde Vliegskool het die Vliegopleidingskool Langebaanweg-opedag op 1 November 1975 besoek. Die eerste Mirage IIIDZ’s, D2Z’s en EZ’s het in Oktober 1974 vir opleidingsdoeleindes by 85 Gevorderde Vliegskool aangekom. Nadat Mirage F1AZ’s deur 1 Eskader in gebruik geneem is en die eenheid na LMB Waterkloof verhuis het, het 85 Gevorderde Vliegskool op 31 Oktober 1975 Canadair Sabre Mk 6-straalvliegtuie ontvang. Die eenheid is gevolglik in verskillende vlugte verdeel. Daar was ’n Impala Mk I-en-Mk II-vlug en Sabre-vlug. Die Mirage IIIEZ’s, DZ’s en D2Z’s het die Mirage-vlug gevorm. Die Sabres is gebruik totdat die meeste van hulle in Junie 1978 aan diens onttrek is. Die Sabres is vir die laaste keer in Augustus 1979 gehok. Van die Sabres is egter gehou en in 1980 vir feesvieringe gebruik maar is daarna aan diens onttrek. Die laaste openbare verskynings van die tipe was die SALM-verjaarsdagvierings in Januarie 1980 toe Sabres by Pietersburg en Waterkloof aan lugskoue deelgeneem het. Die destydse Hoof van die SALM, luitenant-generaal AM Muller, het in April 1980 aangekondig dat al die Sabres finaal aan SALM-diens onttrek is. Die Sabre-vlug is uiteindelik ook met Impalas toegerus en is in 1981 amptelik met die Impala-vlug geamalgameer. Gevorderde opleiding is daarna op Mirage IIIDZ’s, IIID2Z’s, IIIEZ’s en Impala Mk I’s en Mk II’s onderneem. Weens die vinnige uitbreidng van 85 Gevegvliegskool is ’n afsonderlike opleidingseenheid vir die Mirages gevorm. Hoewel 85 Gevegvliegskool ’n opleidingseenheid was, het dit aan oorgrensoperasies deelgeneem, wat operasies Rekstok (Maart 1979), Protea (Augustus 1981) en Skerwe (Mei 1983) ingesluit het. Nommer 85 Gevegvliegskool het op 4 Oktober 1988 tydens ’n parade eenheidskleure ontvang en het ’n jaar later nasionale kleure ontvang. Die Lugmagbasis Pietersburg-lugskou ’90 is op 24 Maart 1990 gehou. Vir die 25ste herdenking van die eenheid se stigting in September 1992 is die Impala Mk II met die reeksnommer 1063 in ’n spesiale kleurskema bestaande uit die malgasskema van 85 Gevegvliegskool uitgedos. Die 25ste bestaansjaar van 85 Gevegvliegskool is op 19 September 1992 by wyse van ’n lugskou gevier. Vliegtuie van 85 Gevegvliegskool het onder andere aan die lugvertonings deelgeneem. Vyf-en-twintig vliegtuie van 85 Gevegvliegskool het ook ’n formasieverbyvlug uitgevoer. Nommer 85 Gevegvliegskool het in 1992 die Atlas Impala Mk I en Mk II bedryf. Nadat LMB Pietersburg in 1992 gesluit is, het 85 Gevegvliegskool met ingang van 1 Januarie 1993 na LMB Hoedspruit verskuif en nadat 83 Straalvliegskool by Langebaanweg gesluit is, het 85 Gevegvliegskool die voornoemde eenheid se funksies oorgeneem. Dit het beteken dat die Silwer Valke-kunsvliegspan ook na Hoedspruit verhuis het. Die laaste Impala-vertoning van die Silwer Valke het op 20 September 1997 by Swartkop plaasgevind. Sowel die Impala Mk I as die Mk II van 85 Gevegvliegskool het in September en Oktober 2005 aan lugskoue deelgeneem Dit was van die laaste geleenthede waar operasionele Impalas in die openbaar gesien is, aangesien die Impala in Desember 2005 aan SALM-diens onttrek sou word. == Aantekeninge == Die inligting rakende die geskiedenis van die eenheid is in die volgende bronne verkry:<ref>{{Cite journal |date=April 2003 |title=85 Combat Flying School |journal=SA Flyer |pages=72 to 74}}</ref> <ref>{{Cite journal |last=Becker |first=Dave |date=2003 |title=AFB Langebaanweg |journal=SA Flyer |pages=72 to 75}}</ref> <ref>{{Cite journal |last=Becker |first=Dave |date=October 2005 |title=History of the Silver Falcons |journal=SA Flyer |issue=120 |pages=29, 30, 33}}</ref> <ref>{{Cite journal |date=April 1980 |title=Good-bye to the Sabres |journal=Supplement to the Paratus |pages=i}}</ref> <ref>{{Cite book |last=McLean |first=Steven |title=Squadrons of the South African Air Force and their aircraft 1920 – 2005 |date=September 2005 |publisher=Steven McLean |isbn=0-9584929-4-8 |location=Table View, Western Cape, South Africa |pages=398, 404 to 406, 413 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Potgieter and Steenkamp |first=Herman and Willem |title=Aircraft of the South African Air Force |date=1980 |publisher=C. Struik Publishers (Pty) Ltd |isbn=0 86977 133 7 |edition=1ste |location=Cape Town, South Africa |pages=60 |language=en}}</ref> Van die inligting onder “2000’s” is verkry deur middel van inligting wat op 3 Oktober 2026 deur kunsmatige intelligensie (KI) gegenereer is. Die KI-gegenereerde inligting is gegrond op inligting wat van die volgende bronne verkry is:<ref>{{Cite web|url=https://www.saairforce.co.za/the-airforce/squadrons/14/85-combat-flying-school|title=85 Combat Flying School|date=3 Oktober 2026|website=Unofficial website of the SAAF|access-date=3 Oktober 2026}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.zoutnet.co.za/articles/news/4758/2006-10-27/85-combat-flying-school-relocated-to-afb-makhado|title=85 Combat Flying School relocated to AFB Makhado|last=de Swardt|first=Riaan|date=27 Oktober 2006|website=Zoutnet|access-date=3 Oktober 2026}}</ref> == Verwysings == oubdzmiphv80ob33h5f2gybalzk5ysi 2976746 2976745 2026-10-08T09:57:09Z Gaius le Roux 203341 Teks en opskrifte is bygevoeg. 2976746 wikitext text/x-wiki {{Nog besig}} '''85 Gevegvliegskool''' is ’n eenheid van die Suid-Afrikaanse Lugmag (SALM) wat tans by Lugmagbasis Makhado gestasioneer is en met straalvliegtuie opleiding aan vlieëniers en in gevegsoperasies verskaf. Die eenheid het oor die jare verskeie name gehad en was by verskillende plekke gebaseer. == Geskiedenis van 85 Gevegvliegskool == Die geskiedenis van 85 Gevegvliegskool kan na die Bomwerping-Skietkuns-en-Lugnavigasie-skool (BSLNS) teruggevoer word, wat op 1 Augustus 1946 gevorm is. Die BSLNS is op 1 Desember 1947 die Lug Operasionele en Opleidingskool hernoem, en het op 1 Maart 1950 die Lug Operasionele Skool geword. Die navigasie-element van die Lug Operasionele Skool is intussen as ’n afsonderlike eenheid gevorm en het op 1 Julie 1952 die Lugnavigasieskool geword en het op 20 April 1953 na Ysterplaat verskuif. Die Lug Operasionele Skool het die Aermacchi MB326M Impala Mk I op 11 Mei 1966 in gebruik geneem en het op 4 Oktober 1967 die Gevorderde Vliegskool geword en het in dieselfde maand na Lugmagstasie Pietersburg verskuif. Die De Havilland Vampires van die Gevorderde Vliegskool is vanaf 1970 deur Atlas Impala Mk I-opleidingsvlieguie vervang. Die Impala-wapenvlug is op 7 Januarie 1974 by Langebaanweg gestig, het Impala Mk I’s en Mk II’s bedryf en was tot September 1975 op Langebaanweg gestasioneer. Die Gevorderde Vliegskool is op sy beurt vanaf 1 Augustus 1972 nommer 85 Gevorderde Vliegskool hernoem. Nommer 85 Gevorderde Vliegskool was op Lugmagbasis (LMB) Pietersburg gebaseer. Laasgenoemde eenheid is op 27 Julie 1982 as 85 Gevegvliegskool herdoop. Om goeie verhoudings met die mense van die omgewing te handhaaf, is ’n opedag op 25 Januarie 1975 by Lugmagstasie Pietersburg gehou. Dit was ’n gewone roetinedag by die stasie. Die instrukteurs en leerlinge van onder andere 85 Gevorderde Vliegskool het hulle gebruiklike opleidingsprogramme uitgevoer. Vliegtuie van 85 Gevorderde Vliegskool het die Vliegopleidingskool Langebaanweg-opedag op 1 November 1975 besoek. Die eerste Mirage IIIDZ’s, D2Z’s en EZ’s het in Oktober 1974 vir opleidingsdoeleindes by 85 Gevorderde Vliegskool aangekom. Nadat Mirage F1AZ’s deur 1 Eskader in gebruik geneem is en die eenheid na LMB Waterkloof verhuis het, het 85 Gevorderde Vliegskool op 31 Oktober 1975 Canadair Sabre Mk 6-straalvliegtuie ontvang. Die eenheid is gevolglik in verskillende vlugte verdeel. Daar was ’n Impala Mk I-en-Mk II-vlug en Sabre-vlug. Die Mirage IIIEZ’s, DZ’s en D2Z’s het die Mirage-vlug gevorm. Die Sabres is gebruik totdat die meeste van hulle in Junie 1978 aan diens onttrek is. Die Sabres is vir die laaste keer in Augustus 1979 gehok. Van die Sabres is egter gehou en in 1980 vir feesvieringe gebruik maar is daarna aan diens onttrek. Die laaste openbare verskynings van die tipe was die SALM-verjaarsdagvierings in Januarie 1980 toe Sabres by Pietersburg en Waterkloof aan lugskoue deelgeneem het. Die destydse Hoof van die SALM, luitenant-generaal AM Muller, het in April 1980 aangekondig dat al die Sabres finaal aan SALM-diens onttrek is. Die Sabre-vlug is uiteindelik ook met Impalas toegerus en is in 1981 amptelik met die Impala-vlug geamalgameer. Gevorderde opleiding is daarna op Mirage IIIDZ’s, IIID2Z’s, IIIEZ’s en Impala Mk I’s en Mk II’s onderneem. Weens die vinnige uitbreidng van 85 Gevegvliegskool is ’n afsonderlike opleidingseenheid vir die Mirages gevorm. Hoewel 85 Gevegvliegskool ’n opleidingseenheid was, het dit aan oorgrensoperasies deelgeneem, wat operasies Rekstok (Maart 1979), Protea (Augustus 1981) en Skerwe (Mei 1983) ingesluit het. Nommer 85 Gevegvliegskool het op 4 Oktober 1988 tydens ’n parade eenheidskleure ontvang en het ’n jaar later nasionale kleure ontvang. Die Lugmagbasis Pietersburg-lugskou ’90 is op 24 Maart 1990 gehou. Vir die 25ste herdenking van die eenheid se stigting in September 1992 is die Impala Mk II met die reeksnommer 1063 in ’n spesiale kleurskema bestaande uit die malgasskema van 85 Gevegvliegskool uitgedos. Die 25ste bestaansjaar van 85 Gevegvliegskool is op 19 September 1992 by wyse van ’n lugskou gevier. Vliegtuie van 85 Gevegvliegskool het onder andere aan die lugvertonings deelgeneem. Vyf-en-twintig vliegtuie van 85 Gevegvliegskool het ook ’n formasieverbyvlug uitgevoer. Nommer 85 Gevegvliegskool het in 1992 die Atlas Impala Mk I en Mk II bedryf. Nadat LMB Pietersburg in 1992 gesluit is, het 85 Gevegvliegskool met ingang van 1 Januarie 1993 na LMB Hoedspruit verskuif en nadat 83 Straalvliegskool by Langebaanweg gesluit is, het 85 Gevegvliegskool die voornoemde eenheid se funksies oorgeneem. Dit het beteken dat die Silwer Valke-kunsvliegspan ook na Hoedspruit verhuis het. Die laaste Impala-vertoning van die Silwer Valke het op 20 September 1997 by Swartkop plaasgevind. Sowel die Impala Mk I as die Mk II van 85 Gevegvliegskool het in September en Oktober 2005 aan lugskoue deelgeneem Dit was van die laaste geleenthede waar operasionele Impalas in die openbaar gesien is, aangesien die Impala in Desember 2005 aan SALM-diens onttrek sou word. === Lugmagbasis Pietersburg-lugskou ’90, op 24 Maart 1990 === === 85 Gevegvliegskool se 25ste herdenking op 19 September 1992 === Die 25ste herdenking van 85 Gevegvliegskool is op 19 September 1992 op Lugmagbasis Pietersburg gevier. Vliegtuie van 85 Gevegvliegskool en 89 Gevegvliegskool en ’n Boeing 707 van 60 Eskader by Lugmagbasis Waterkloof het aan die lugvertoning deelgeneem. Vyf-en-twintig vliegtuie van 85 Gevegvliegskool het ’n formasieverbyvlug uitgevoer. ==== Impala Mk II in spesiale herdenkingskleurskema ==== Om die 25ste herdenking van 85 Gevegvliegskool te vier, is die Impala Mk II met die reeksnommer 1063 in die spesiale malgaskleurskema van 85 Gevegvliegskool geverf. == Die vliegtuie van 85 Gevorderde Vliegskool en 85 Gevegvliegskool == === Vliegtuie van 85 Gevegvliegskool wat op 19 September 1992 op Pietersburg gesien is === == 2000’s == Lugmagbasis Louis Trichardt is oorspronklik in 1987 gevestig. In 2003 het die direksie van die SALM die status van vegvliegtuigbasis aan Louis Trichardt toegeken en besluit om die BAE Hawk- en SAAB Gripen-vloot by Lugmagbasis Louis Trichardt te stasioneer en die basis as ’n vegvliegtuigsentrum van uitnemendheid te vestig. Gevolglik het die Atlas Oryx-vloot van 19 Eskader na LMB Hoedspruit verhuis om plek vir 85 Gevegvliegskool te maak. Die SALM het aangedui dat die Hawk vanaf Augustus 2005 aan 85 Gevegvliegskool toegeken sal word. Nommer 85 Gevegvliegskool en die nuwe Hawk-vloot is op 19 Oktober 2006 amptelik op die eenheid se nuwe tuiste by LMB Makhado (die nuwe naam van Louis Trichardt) deur die Minister van Verdediging geopen.<ref>{{Cite web|url=http://www.af.mil.za/Pages/BasesUnits/AFB-Makhado.aspx|title=Air Force Base Makhado|date=3 Oktober 2026|website=Official website of the South African Air Force|access-date=3 Oktober 2026}}</ref> == Aantekeninge == Die inligting rakende die geskiedenis van die eenheid is in die volgende bronne verkry:<ref>{{Cite journal |date=April 2003 |title=85 Combat Flying School |journal=SA Flyer |pages=72 to 74}}</ref> <ref>{{Cite journal |last=Becker |first=Dave |date=2003 |title=AFB Langebaanweg |journal=SA Flyer |pages=72 to 75}}</ref> <ref>{{Cite journal |last=Becker |first=Dave |date=October 2005 |title=History of the Silver Falcons |journal=SA Flyer |issue=120 |pages=29, 30, 33}}</ref> <ref>{{Cite journal |date=April 1980 |title=Good-bye to the Sabres |journal=Supplement to the Paratus |pages=i}}</ref> <ref>{{Cite book |last=McLean |first=Steven |title=Squadrons of the South African Air Force and their aircraft 1920 – 2005 |date=September 2005 |publisher=Steven McLean |isbn=0-9584929-4-8 |location=Table View, Western Cape, South Africa |pages=398, 404 to 406, 413 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Potgieter and Steenkamp |first=Herman and Willem |title=Aircraft of the South African Air Force |date=1980 |publisher=C. Struik Publishers (Pty) Ltd |isbn=0 86977 133 7 |edition=1ste |location=Cape Town, South Africa |pages=60 |language=en}}</ref> Van die inligting onder “2000’s” is verkry deur middel van inligting wat op 3 Oktober 2026 deur kunsmatige intelligensie (KI) gegenereer is. Die KI-gegenereerde inligting is gegrond op inligting wat van die volgende bronne verkry is:<ref>{{Cite web|url=https://www.saairforce.co.za/the-airforce/squadrons/14/85-combat-flying-school|title=85 Combat Flying School|date=3 Oktober 2026|website=Unofficial website of the SAAF|access-date=3 Oktober 2026}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.zoutnet.co.za/articles/news/4758/2006-10-27/85-combat-flying-school-relocated-to-afb-makhado|title=85 Combat Flying School relocated to AFB Makhado|last=de Swardt|first=Riaan|date=27 Oktober 2006|website=Zoutnet|access-date=3 Oktober 2026}}</ref> == Verwysings == 6s16re55g3aosh2w4n1tjp03wy5y37a 2976747 2976746 2026-10-08T10:04:40Z Gaius le Roux 203341 'n Foto is bygevoeg. 2976747 wikitext text/x-wiki {{Nog besig}} [[Lêer:85 CFS 1992-09-19 Piet 322a 486x800.jpg|duimnael|85 Gevegvliegskool-wapen 19 September 1992 op Impala Mk I]] '''85 Gevegvliegskool''' is ’n eenheid van die Suid-Afrikaanse Lugmag (SALM) wat tans by Lugmagbasis Makhado gestasioneer is en met straalvliegtuie opleiding aan vlieëniers en in gevegsoperasies verskaf. Die eenheid het oor die jare verskeie name gehad en was by verskillende plekke gebaseer. == Geskiedenis van 85 Gevegvliegskool == Die geskiedenis van 85 Gevegvliegskool kan na die Bomwerping-Skietkuns-en-Lugnavigasie-skool (BSLNS) teruggevoer word, wat op 1 Augustus 1946 gevorm is. Die BSLNS is op 1 Desember 1947 die Lug Operasionele en Opleidingskool hernoem, en het op 1 Maart 1950 die Lug Operasionele Skool geword. Die navigasie-element van die Lug Operasionele Skool is intussen as ’n afsonderlike eenheid gevorm en het op 1 Julie 1952 die Lugnavigasieskool geword en het op 20 April 1953 na Ysterplaat verskuif. Die Lug Operasionele Skool het die Aermacchi MB326M Impala Mk I op 11 Mei 1966 in gebruik geneem en het op 4 Oktober 1967 die Gevorderde Vliegskool geword en het in dieselfde maand na Lugmagstasie Pietersburg verskuif. Die De Havilland Vampires van die Gevorderde Vliegskool is vanaf 1970 deur Atlas Impala Mk I-opleidingsvlieguie vervang. Die Impala-wapenvlug is op 7 Januarie 1974 by Langebaanweg gestig, het Impala Mk I’s en Mk II’s bedryf en was tot September 1975 op Langebaanweg gestasioneer. Die Gevorderde Vliegskool is op sy beurt vanaf 1 Augustus 1972 nommer 85 Gevorderde Vliegskool hernoem. Nommer 85 Gevorderde Vliegskool was op Lugmagbasis (LMB) Pietersburg gebaseer. Laasgenoemde eenheid is op 27 Julie 1982 as 85 Gevegvliegskool herdoop. Om goeie verhoudings met die mense van die omgewing te handhaaf, is ’n opedag op 25 Januarie 1975 by Lugmagstasie Pietersburg gehou. Dit was ’n gewone roetinedag by die stasie. Die instrukteurs en leerlinge van onder andere 85 Gevorderde Vliegskool het hulle gebruiklike opleidingsprogramme uitgevoer. Vliegtuie van 85 Gevorderde Vliegskool het die Vliegopleidingskool Langebaanweg-opedag op 1 November 1975 besoek. Die eerste Mirage IIIDZ’s, D2Z’s en EZ’s het in Oktober 1974 vir opleidingsdoeleindes by 85 Gevorderde Vliegskool aangekom. Nadat Mirage F1AZ’s deur 1 Eskader in gebruik geneem is en die eenheid na LMB Waterkloof verhuis het, het 85 Gevorderde Vliegskool op 31 Oktober 1975 Canadair Sabre Mk 6-straalvliegtuie ontvang. Die eenheid is gevolglik in verskillende vlugte verdeel. Daar was ’n Impala Mk I-en-Mk II-vlug en Sabre-vlug. Die Mirage IIIEZ’s, DZ’s en D2Z’s het die Mirage-vlug gevorm. Die Sabres is gebruik totdat die meeste van hulle in Junie 1978 aan diens onttrek is. Die Sabres is vir die laaste keer in Augustus 1979 gehok. Van die Sabres is egter gehou en in 1980 vir feesvieringe gebruik maar is daarna aan diens onttrek. Die laaste openbare verskynings van die tipe was die SALM-verjaarsdagvierings in Januarie 1980 toe Sabres by Pietersburg en Waterkloof aan lugskoue deelgeneem het. Die destydse Hoof van die SALM, luitenant-generaal AM Muller, het in April 1980 aangekondig dat al die Sabres finaal aan SALM-diens onttrek is. Die Sabre-vlug is uiteindelik ook met Impalas toegerus en is in 1981 amptelik met die Impala-vlug geamalgameer. Gevorderde opleiding is daarna op Mirage IIIDZ’s, IIID2Z’s, IIIEZ’s en Impala Mk I’s en Mk II’s onderneem. Weens die vinnige uitbreidng van 85 Gevegvliegskool is ’n afsonderlike opleidingseenheid vir die Mirages gevorm. Hoewel 85 Gevegvliegskool ’n opleidingseenheid was, het dit aan oorgrensoperasies deelgeneem, wat operasies Rekstok (Maart 1979), Protea (Augustus 1981) en Skerwe (Mei 1983) ingesluit het. Nommer 85 Gevegvliegskool het op 4 Oktober 1988 tydens ’n parade eenheidskleure ontvang en het ’n jaar later nasionale kleure ontvang. Die Lugmagbasis Pietersburg-lugskou ’90 is op 24 Maart 1990 gehou. Vir die 25ste herdenking van die eenheid se stigting in September 1992 is die Impala Mk II met die reeksnommer 1063 in ’n spesiale kleurskema bestaande uit die malgasskema van 85 Gevegvliegskool uitgedos. Die 25ste bestaansjaar van 85 Gevegvliegskool is op 19 September 1992 by wyse van ’n lugskou gevier. Vliegtuie van 85 Gevegvliegskool het onder andere aan die lugvertonings deelgeneem. Vyf-en-twintig vliegtuie van 85 Gevegvliegskool het ook ’n formasieverbyvlug uitgevoer. Nommer 85 Gevegvliegskool het in 1992 die Atlas Impala Mk I en Mk II bedryf. Nadat LMB Pietersburg in 1992 gesluit is, het 85 Gevegvliegskool met ingang van 1 Januarie 1993 na LMB Hoedspruit verskuif en nadat 83 Straalvliegskool by Langebaanweg gesluit is, het 85 Gevegvliegskool die voornoemde eenheid se funksies oorgeneem. Dit het beteken dat die Silwer Valke-kunsvliegspan ook na Hoedspruit verhuis het. Die laaste Impala-vertoning van die Silwer Valke het op 20 September 1997 by Swartkop plaasgevind. Sowel die Impala Mk I as die Mk II van 85 Gevegvliegskool het in September en Oktober 2005 aan lugskoue deelgeneem Dit was van die laaste geleenthede waar operasionele Impalas in die openbaar gesien is, aangesien die Impala in Desember 2005 aan SALM-diens onttrek sou word. === Lugmagbasis Pietersburg-lugskou ’90, op 24 Maart 1990 === === 85 Gevegvliegskool se 25ste herdenking op 19 September 1992 === Die 25ste herdenking van 85 Gevegvliegskool is op 19 September 1992 op Lugmagbasis Pietersburg gevier. Vliegtuie van 85 Gevegvliegskool en 89 Gevegvliegskool en ’n Boeing 707 van 60 Eskader by Lugmagbasis Waterkloof het aan die lugvertoning deelgeneem. Vyf-en-twintig vliegtuie van 85 Gevegvliegskool het ’n formasieverbyvlug uitgevoer. ==== Impala Mk II in spesiale herdenkingskleurskema ==== Om die 25ste herdenking van 85 Gevegvliegskool te vier, is die Impala Mk II met die reeksnommer 1063 in die spesiale malgaskleurskema van 85 Gevegvliegskool geverf. == Die vliegtuie van 85 Gevorderde Vliegskool en 85 Gevegvliegskool == === Vliegtuie van 85 Gevegvliegskool wat op 19 September 1992 op Pietersburg gesien is === == 2000’s == Lugmagbasis Louis Trichardt is oorspronklik in 1987 gevestig. In 2003 het die direksie van die SALM die status van vegvliegtuigbasis aan Louis Trichardt toegeken en besluit om die BAE Hawk- en SAAB Gripen-vloot by Lugmagbasis Louis Trichardt te stasioneer en die basis as ’n vegvliegtuigsentrum van uitnemendheid te vestig. Gevolglik het die Atlas Oryx-vloot van 19 Eskader na LMB Hoedspruit verhuis om plek vir 85 Gevegvliegskool te maak. Die SALM het aangedui dat die Hawk vanaf Augustus 2005 aan 85 Gevegvliegskool toegeken sal word. Nommer 85 Gevegvliegskool en die nuwe Hawk-vloot is op 19 Oktober 2006 amptelik op die eenheid se nuwe tuiste by LMB Makhado (die nuwe naam van Louis Trichardt) deur die Minister van Verdediging geopen.<ref>{{Cite web|url=http://www.af.mil.za/Pages/BasesUnits/AFB-Makhado.aspx|title=Air Force Base Makhado|date=3 Oktober 2026|website=Official website of the South African Air Force|access-date=3 Oktober 2026}}</ref> == Aantekeninge == Die inligting rakende die geskiedenis van die eenheid is in die volgende bronne verkry:<ref>{{Cite journal |date=April 2003 |title=85 Combat Flying School |journal=SA Flyer |pages=72 to 74}}</ref> <ref>{{Cite journal |last=Becker |first=Dave |date=2003 |title=AFB Langebaanweg |journal=SA Flyer |pages=72 to 75}}</ref> <ref>{{Cite journal |last=Becker |first=Dave |date=October 2005 |title=History of the Silver Falcons |journal=SA Flyer |issue=120 |pages=29, 30, 33}}</ref> <ref>{{Cite journal |date=April 1980 |title=Good-bye to the Sabres |journal=Supplement to the Paratus |pages=i}}</ref> <ref>{{Cite book |last=McLean |first=Steven |title=Squadrons of the South African Air Force and their aircraft 1920 – 2005 |date=September 2005 |publisher=Steven McLean |isbn=0-9584929-4-8 |location=Table View, Western Cape, South Africa |pages=398, 404 to 406, 413 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Potgieter and Steenkamp |first=Herman and Willem |title=Aircraft of the South African Air Force |date=1980 |publisher=C. Struik Publishers (Pty) Ltd |isbn=0 86977 133 7 |edition=1ste |location=Cape Town, South Africa |pages=60 |language=en}}</ref> Van die inligting onder “2000’s” is verkry deur middel van inligting wat op 3 Oktober 2026 deur kunsmatige intelligensie (KI) gegenereer is. Die KI-gegenereerde inligting is gegrond op inligting wat van die volgende bronne verkry is:<ref>{{Cite web|url=https://www.saairforce.co.za/the-airforce/squadrons/14/85-combat-flying-school|title=85 Combat Flying School|date=3 Oktober 2026|website=Unofficial website of the SAAF|access-date=3 Oktober 2026}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.zoutnet.co.za/articles/news/4758/2006-10-27/85-combat-flying-school-relocated-to-afb-makhado|title=85 Combat Flying School relocated to AFB Makhado|last=de Swardt|first=Riaan|date=27 Oktober 2006|website=Zoutnet|access-date=3 Oktober 2026}}</ref> == Verwysings == qgnvse08rhf0s9luscjf55na2tbqwz3 2976761 2976747 2026-10-08T11:54:00Z Oesjaar 7467 /* Geskiedenis van 85 Gevegvliegskool */ Skakel 2976761 wikitext text/x-wiki {{Nog besig}} [[Lêer:85 CFS 1992-09-19 Piet 322a 486x800.jpg|duimnael|85 Gevegvliegskool-wapen 19 September 1992 op Impala Mk I]] '''85 Gevegvliegskool''' is ’n eenheid van die Suid-Afrikaanse Lugmag (SALM) wat tans by Lugmagbasis Makhado gestasioneer is en met straalvliegtuie opleiding aan vlieëniers en in gevegsoperasies verskaf. Die eenheid het oor die jare verskeie name gehad en was by verskillende plekke gebaseer. == Geskiedenis van 85 Gevegvliegskool == Die geskiedenis van 85 Gevegvliegskool kan na die Bomwerping-Skietkuns-en-Lugnavigasie-skool (BSLNS) teruggevoer word, wat op 1 Augustus 1946 gevorm is. Die BSLNS is op 1 Desember 1947 die Lug Operasionele en Opleidingskool hernoem, en het op 1 Maart 1950 die Lug Operasionele Skool geword. Die navigasie-element van die Lug Operasionele Skool is intussen as ’n afsonderlike eenheid gevorm en het op 1 Julie 1952 die Lugnavigasieskool geword en het op 20 April 1953 na [[Ysterplaat]] verskuif. Die Lug Operasionele Skool het die Aermacchi MB326M Impala Mk I op 11 Mei 1966 in gebruik geneem en het op 4 Oktober 1967 die Gevorderde Vliegskool geword en het in dieselfde maand na Lugmagstasie Pietersburg verskuif. Die De Havilland Vampires van die Gevorderde Vliegskool is vanaf 1970 deur Atlas Impala Mk I-opleidingsvlieguie vervang. Die Impala-wapenvlug is op 7 Januarie 1974 by Langebaanweg gestig, het Impala Mk I’s en Mk II’s bedryf en was tot September 1975 op Langebaanweg gestasioneer. Die Gevorderde Vliegskool is op sy beurt vanaf 1 Augustus 1972 nommer 85 Gevorderde Vliegskool hernoem. Nommer 85 Gevorderde Vliegskool was op Lugmagbasis (LMB) Pietersburg gebaseer. Laasgenoemde eenheid is op 27 Julie 1982 as 85 Gevegvliegskool herdoop. Om goeie verhoudings met die mense van die omgewing te handhaaf, is ’n opedag op 25 Januarie 1975 by Lugmagstasie Pietersburg gehou. Dit was ’n gewone roetinedag by die stasie. Die instrukteurs en leerlinge van onder andere 85 Gevorderde Vliegskool het hulle gebruiklike opleidingsprogramme uitgevoer. Vliegtuie van 85 Gevorderde Vliegskool het die Vliegopleidingskool Langebaanweg-opedag op 1 November 1975 besoek. Die eerste Mirage IIIDZ’s, D2Z’s en EZ’s het in Oktober 1974 vir opleidingsdoeleindes by 85 Gevorderde Vliegskool aangekom. Nadat Mirage F1AZ’s deur 1 Eskader in gebruik geneem is en die eenheid na LMB Waterkloof verhuis het, het 85 Gevorderde Vliegskool op 31 Oktober 1975 Canadair Sabre Mk 6-straalvliegtuie ontvang. Die eenheid is gevolglik in verskillende vlugte verdeel. Daar was ’n Impala Mk I-en-Mk II-vlug en Sabre-vlug. Die Mirage IIIEZ’s, DZ’s en D2Z’s het die Mirage-vlug gevorm. Die Sabres is gebruik totdat die meeste van hulle in Junie 1978 aan diens onttrek is. Die Sabres is vir die laaste keer in Augustus 1979 gehok. Van die Sabres is egter gehou en in 1980 vir feesvieringe gebruik maar is daarna aan diens onttrek. Die laaste openbare verskynings van die tipe was die SALM-verjaarsdagvierings in Januarie 1980 toe Sabres by Pietersburg en Waterkloof aan lugskoue deelgeneem het. Die destydse Hoof van die SALM, luitenant-generaal AM Muller, het in April 1980 aangekondig dat al die Sabres finaal aan SALM-diens onttrek is. Die Sabre-vlug is uiteindelik ook met Impalas toegerus en is in 1981 amptelik met die Impala-vlug geamalgameer. Gevorderde opleiding is daarna op Mirage IIIDZ’s, IIID2Z’s, IIIEZ’s en Impala Mk I’s en Mk II’s onderneem. Weens die vinnige uitbreidng van 85 Gevegvliegskool is ’n afsonderlike opleidingseenheid vir die Mirages gevorm. Hoewel 85 Gevegvliegskool ’n opleidingseenheid was, het dit aan oorgrensoperasies deelgeneem, wat operasies Rekstok (Maart 1979), Protea (Augustus 1981) en Skerwe (Mei 1983) ingesluit het. Nommer 85 Gevegvliegskool het op 4 Oktober 1988 tydens ’n parade eenheidskleure ontvang en het ’n jaar later nasionale kleure ontvang. Die Lugmagbasis Pietersburg-lugskou ’90 is op 24 Maart 1990 gehou. Vir die 25ste herdenking van die eenheid se stigting in September 1992 is die Impala Mk II met die reeksnommer 1063 in ’n spesiale kleurskema bestaande uit die malgasskema van 85 Gevegvliegskool uitgedos. Die 25ste bestaansjaar van 85 Gevegvliegskool is op 19 September 1992 by wyse van ’n lugskou gevier. Vliegtuie van 85 Gevegvliegskool het onder andere aan die lugvertonings deelgeneem. Vyf-en-twintig vliegtuie van 85 Gevegvliegskool het ook ’n formasieverbyvlug uitgevoer. Nommer 85 Gevegvliegskool het in 1992 die Atlas Impala Mk I en Mk II bedryf. Nadat LMB Pietersburg in 1992 gesluit is, het 85 Gevegvliegskool met ingang van 1 Januarie 1993 na LMB Hoedspruit verskuif en nadat 83 Straalvliegskool by Langebaanweg gesluit is, het 85 Gevegvliegskool die voornoemde eenheid se funksies oorgeneem. Dit het beteken dat die Silwer Valke-kunsvliegspan ook na Hoedspruit verhuis het. Die laaste Impala-vertoning van die Silwer Valke het op 20 September 1997 by Swartkop plaasgevind. Sowel die Impala Mk I as die Mk II van 85 Gevegvliegskool het in September en Oktober 2005 aan lugskoue deelgeneem Dit was van die laaste geleenthede waar operasionele Impalas in die openbaar gesien is, aangesien die Impala in Desember 2005 aan SALM-diens onttrek sou word. === Lugmagbasis Pietersburg-lugskou ’90, op 24 Maart 1990 === === 85 Gevegvliegskool se 25ste herdenking op 19 September 1992 === Die 25ste herdenking van 85 Gevegvliegskool is op 19 September 1992 op Lugmagbasis Pietersburg gevier. Vliegtuie van 85 Gevegvliegskool en 89 Gevegvliegskool en ’n Boeing 707 van 60 Eskader by Lugmagbasis Waterkloof het aan die lugvertoning deelgeneem. Vyf-en-twintig vliegtuie van 85 Gevegvliegskool het ’n formasieverbyvlug uitgevoer. ==== Impala Mk II in spesiale herdenkingskleurskema ==== Om die 25ste herdenking van 85 Gevegvliegskool te vier, is die Impala Mk II met die reeksnommer 1063 in die spesiale malgaskleurskema van 85 Gevegvliegskool geverf. == Die vliegtuie van 85 Gevorderde Vliegskool en 85 Gevegvliegskool == === Vliegtuie van 85 Gevegvliegskool wat op 19 September 1992 op Pietersburg gesien is === == 2000’s == Lugmagbasis Louis Trichardt is oorspronklik in 1987 gevestig. In 2003 het die direksie van die SALM die status van vegvliegtuigbasis aan Louis Trichardt toegeken en besluit om die BAE Hawk- en SAAB Gripen-vloot by Lugmagbasis Louis Trichardt te stasioneer en die basis as ’n vegvliegtuigsentrum van uitnemendheid te vestig. Gevolglik het die Atlas Oryx-vloot van 19 Eskader na LMB Hoedspruit verhuis om plek vir 85 Gevegvliegskool te maak. Die SALM het aangedui dat die Hawk vanaf Augustus 2005 aan 85 Gevegvliegskool toegeken sal word. Nommer 85 Gevegvliegskool en die nuwe Hawk-vloot is op 19 Oktober 2006 amptelik op die eenheid se nuwe tuiste by LMB Makhado (die nuwe naam van Louis Trichardt) deur die Minister van Verdediging geopen.<ref>{{Cite web|url=http://www.af.mil.za/Pages/BasesUnits/AFB-Makhado.aspx|title=Air Force Base Makhado|date=3 Oktober 2026|website=Official website of the South African Air Force|access-date=3 Oktober 2026}}</ref> == Aantekeninge == Die inligting rakende die geskiedenis van die eenheid is in die volgende bronne verkry:<ref>{{Cite journal |date=April 2003 |title=85 Combat Flying School |journal=SA Flyer |pages=72 to 74}}</ref> <ref>{{Cite journal |last=Becker |first=Dave |date=2003 |title=AFB Langebaanweg |journal=SA Flyer |pages=72 to 75}}</ref> <ref>{{Cite journal |last=Becker |first=Dave |date=October 2005 |title=History of the Silver Falcons |journal=SA Flyer |issue=120 |pages=29, 30, 33}}</ref> <ref>{{Cite journal |date=April 1980 |title=Good-bye to the Sabres |journal=Supplement to the Paratus |pages=i}}</ref> <ref>{{Cite book |last=McLean |first=Steven |title=Squadrons of the South African Air Force and their aircraft 1920 – 2005 |date=September 2005 |publisher=Steven McLean |isbn=0-9584929-4-8 |location=Table View, Western Cape, South Africa |pages=398, 404 to 406, 413 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Potgieter and Steenkamp |first=Herman and Willem |title=Aircraft of the South African Air Force |date=1980 |publisher=C. Struik Publishers (Pty) Ltd |isbn=0 86977 133 7 |edition=1ste |location=Cape Town, South Africa |pages=60 |language=en}}</ref> Van die inligting onder “2000’s” is verkry deur middel van inligting wat op 3 Oktober 2026 deur kunsmatige intelligensie (KI) gegenereer is. Die KI-gegenereerde inligting is gegrond op inligting wat van die volgende bronne verkry is:<ref>{{Cite web|url=https://www.saairforce.co.za/the-airforce/squadrons/14/85-combat-flying-school|title=85 Combat Flying School|date=3 Oktober 2026|website=Unofficial website of the SAAF|access-date=3 Oktober 2026}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.zoutnet.co.za/articles/news/4758/2006-10-27/85-combat-flying-school-relocated-to-afb-makhado|title=85 Combat Flying School relocated to AFB Makhado|last=de Swardt|first=Riaan|date=27 Oktober 2006|website=Zoutnet|access-date=3 Oktober 2026}}</ref> == Verwysings == 1m3auvaknmr5tbb0xew91z2hzq66ui2 2976762 2976761 2026-10-08T11:55:48Z Oesjaar 7467 /* Geskiedenis van 85 Gevegvliegskool */ Skakel 2976762 wikitext text/x-wiki {{Nog besig}} [[Lêer:85 CFS 1992-09-19 Piet 322a 486x800.jpg|duimnael|85 Gevegvliegskool-wapen 19 September 1992 op Impala Mk I]] '''85 Gevegvliegskool''' is ’n eenheid van die Suid-Afrikaanse Lugmag (SALM) wat tans by Lugmagbasis Makhado gestasioneer is en met straalvliegtuie opleiding aan vlieëniers en in gevegsoperasies verskaf. Die eenheid het oor die jare verskeie name gehad en was by verskillende plekke gebaseer. == Geskiedenis van 85 Gevegvliegskool == Die geskiedenis van 85 Gevegvliegskool kan na die Bomwerping-Skietkuns-en-Lugnavigasie-skool (BSLNS) teruggevoer word, wat op 1 Augustus 1946 gevorm is. Die BSLNS is op 1 Desember 1947 die Lug Operasionele en Opleidingskool hernoem, en het op 1 Maart 1950 die Lug Operasionele Skool geword. Die navigasie-element van die Lug Operasionele Skool is intussen as ’n afsonderlike eenheid gevorm en het op 1 Julie 1952 die Lugnavigasieskool geword en het op 20 April 1953 na [[Ysterplaat]] verskuif. Die Lug Operasionele Skool het die [[Aermacchi MB-326|Aermacchi MB326M]] Impala Mk I op 11 Mei 1966 in gebruik geneem en het op 4 Oktober 1967 die Gevorderde Vliegskool geword en het in dieselfde maand na Lugmagstasie Pietersburg verskuif. Die [[De Havilland Vampire]]s van die Gevorderde Vliegskool is vanaf 1970 deur Atlas Impala Mk I-opleidingsvlieguie vervang. Die Impala-wapenvlug is op 7 Januarie 1974 by Langebaanweg gestig, het Impala Mk I’s en Mk II’s bedryf en was tot September 1975 op Langebaanweg gestasioneer. Die Gevorderde Vliegskool is op sy beurt vanaf 1 Augustus 1972 nommer 85 Gevorderde Vliegskool hernoem. Nommer 85 Gevorderde Vliegskool was op Lugmagbasis (LMB) Pietersburg gebaseer. Laasgenoemde eenheid is op 27 Julie 1982 as 85 Gevegvliegskool herdoop. Om goeie verhoudings met die mense van die omgewing te handhaaf, is ’n opedag op 25 Januarie 1975 by Lugmagstasie Pietersburg gehou. Dit was ’n gewone roetinedag by die stasie. Die instrukteurs en leerlinge van onder andere 85 Gevorderde Vliegskool het hulle gebruiklike opleidingsprogramme uitgevoer. Vliegtuie van 85 Gevorderde Vliegskool het die Vliegopleidingskool Langebaanweg-opedag op 1 November 1975 besoek. Die eerste Mirage IIIDZ’s, D2Z’s en EZ’s het in Oktober 1974 vir opleidingsdoeleindes by 85 Gevorderde Vliegskool aangekom. Nadat Mirage F1AZ’s deur 1 Eskader in gebruik geneem is en die eenheid na LMB Waterkloof verhuis het, het 85 Gevorderde Vliegskool op 31 Oktober 1975 Canadair Sabre Mk 6-straalvliegtuie ontvang. Die eenheid is gevolglik in verskillende vlugte verdeel. Daar was ’n Impala Mk I-en-Mk II-vlug en Sabre-vlug. Die Mirage IIIEZ’s, DZ’s en D2Z’s het die Mirage-vlug gevorm. Die Sabres is gebruik totdat die meeste van hulle in Junie 1978 aan diens onttrek is. Die Sabres is vir die laaste keer in Augustus 1979 gehok. Van die Sabres is egter gehou en in 1980 vir feesvieringe gebruik maar is daarna aan diens onttrek. Die laaste openbare verskynings van die tipe was die SALM-verjaarsdagvierings in Januarie 1980 toe Sabres by Pietersburg en Waterkloof aan lugskoue deelgeneem het. Die destydse Hoof van die SALM, luitenant-generaal AM Muller, het in April 1980 aangekondig dat al die Sabres finaal aan SALM-diens onttrek is. Die Sabre-vlug is uiteindelik ook met Impalas toegerus en is in 1981 amptelik met die Impala-vlug geamalgameer. Gevorderde opleiding is daarna op Mirage IIIDZ’s, IIID2Z’s, IIIEZ’s en Impala Mk I’s en Mk II’s onderneem. Weens die vinnige uitbreidng van 85 Gevegvliegskool is ’n afsonderlike opleidingseenheid vir die Mirages gevorm. Hoewel 85 Gevegvliegskool ’n opleidingseenheid was, het dit aan oorgrensoperasies deelgeneem, wat operasies Rekstok (Maart 1979), Protea (Augustus 1981) en Skerwe (Mei 1983) ingesluit het. Nommer 85 Gevegvliegskool het op 4 Oktober 1988 tydens ’n parade eenheidskleure ontvang en het ’n jaar later nasionale kleure ontvang. Die Lugmagbasis Pietersburg-lugskou ’90 is op 24 Maart 1990 gehou. Vir die 25ste herdenking van die eenheid se stigting in September 1992 is die Impala Mk II met die reeksnommer 1063 in ’n spesiale kleurskema bestaande uit die malgasskema van 85 Gevegvliegskool uitgedos. Die 25ste bestaansjaar van 85 Gevegvliegskool is op 19 September 1992 by wyse van ’n lugskou gevier. Vliegtuie van 85 Gevegvliegskool het onder andere aan die lugvertonings deelgeneem. Vyf-en-twintig vliegtuie van 85 Gevegvliegskool het ook ’n formasieverbyvlug uitgevoer. Nommer 85 Gevegvliegskool het in 1992 die Atlas Impala Mk I en Mk II bedryf. Nadat LMB Pietersburg in 1992 gesluit is, het 85 Gevegvliegskool met ingang van 1 Januarie 1993 na LMB Hoedspruit verskuif en nadat 83 Straalvliegskool by Langebaanweg gesluit is, het 85 Gevegvliegskool die voornoemde eenheid se funksies oorgeneem. Dit het beteken dat die Silwer Valke-kunsvliegspan ook na Hoedspruit verhuis het. Die laaste Impala-vertoning van die Silwer Valke het op 20 September 1997 by Swartkop plaasgevind. Sowel die Impala Mk I as die Mk II van 85 Gevegvliegskool het in September en Oktober 2005 aan lugskoue deelgeneem Dit was van die laaste geleenthede waar operasionele Impalas in die openbaar gesien is, aangesien die Impala in Desember 2005 aan SALM-diens onttrek sou word. === Lugmagbasis Pietersburg-lugskou ’90, op 24 Maart 1990 === === 85 Gevegvliegskool se 25ste herdenking op 19 September 1992 === Die 25ste herdenking van 85 Gevegvliegskool is op 19 September 1992 op Lugmagbasis Pietersburg gevier. Vliegtuie van 85 Gevegvliegskool en 89 Gevegvliegskool en ’n Boeing 707 van 60 Eskader by Lugmagbasis Waterkloof het aan die lugvertoning deelgeneem. Vyf-en-twintig vliegtuie van 85 Gevegvliegskool het ’n formasieverbyvlug uitgevoer. ==== Impala Mk II in spesiale herdenkingskleurskema ==== Om die 25ste herdenking van 85 Gevegvliegskool te vier, is die Impala Mk II met die reeksnommer 1063 in die spesiale malgaskleurskema van 85 Gevegvliegskool geverf. == Die vliegtuie van 85 Gevorderde Vliegskool en 85 Gevegvliegskool == === Vliegtuie van 85 Gevegvliegskool wat op 19 September 1992 op Pietersburg gesien is === == 2000’s == Lugmagbasis Louis Trichardt is oorspronklik in 1987 gevestig. In 2003 het die direksie van die SALM die status van vegvliegtuigbasis aan Louis Trichardt toegeken en besluit om die BAE Hawk- en SAAB Gripen-vloot by Lugmagbasis Louis Trichardt te stasioneer en die basis as ’n vegvliegtuigsentrum van uitnemendheid te vestig. Gevolglik het die Atlas Oryx-vloot van 19 Eskader na LMB Hoedspruit verhuis om plek vir 85 Gevegvliegskool te maak. Die SALM het aangedui dat die Hawk vanaf Augustus 2005 aan 85 Gevegvliegskool toegeken sal word. Nommer 85 Gevegvliegskool en die nuwe Hawk-vloot is op 19 Oktober 2006 amptelik op die eenheid se nuwe tuiste by LMB Makhado (die nuwe naam van Louis Trichardt) deur die Minister van Verdediging geopen.<ref>{{Cite web|url=http://www.af.mil.za/Pages/BasesUnits/AFB-Makhado.aspx|title=Air Force Base Makhado|date=3 Oktober 2026|website=Official website of the South African Air Force|access-date=3 Oktober 2026}}</ref> == Aantekeninge == Die inligting rakende die geskiedenis van die eenheid is in die volgende bronne verkry:<ref>{{Cite journal |date=April 2003 |title=85 Combat Flying School |journal=SA Flyer |pages=72 to 74}}</ref> <ref>{{Cite journal |last=Becker |first=Dave |date=2003 |title=AFB Langebaanweg |journal=SA Flyer |pages=72 to 75}}</ref> <ref>{{Cite journal |last=Becker |first=Dave |date=October 2005 |title=History of the Silver Falcons |journal=SA Flyer |issue=120 |pages=29, 30, 33}}</ref> <ref>{{Cite journal |date=April 1980 |title=Good-bye to the Sabres |journal=Supplement to the Paratus |pages=i}}</ref> <ref>{{Cite book |last=McLean |first=Steven |title=Squadrons of the South African Air Force and their aircraft 1920 – 2005 |date=September 2005 |publisher=Steven McLean |isbn=0-9584929-4-8 |location=Table View, Western Cape, South Africa |pages=398, 404 to 406, 413 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Potgieter and Steenkamp |first=Herman and Willem |title=Aircraft of the South African Air Force |date=1980 |publisher=C. Struik Publishers (Pty) Ltd |isbn=0 86977 133 7 |edition=1ste |location=Cape Town, South Africa |pages=60 |language=en}}</ref> Van die inligting onder “2000’s” is verkry deur middel van inligting wat op 3 Oktober 2026 deur kunsmatige intelligensie (KI) gegenereer is. Die KI-gegenereerde inligting is gegrond op inligting wat van die volgende bronne verkry is:<ref>{{Cite web|url=https://www.saairforce.co.za/the-airforce/squadrons/14/85-combat-flying-school|title=85 Combat Flying School|date=3 Oktober 2026|website=Unofficial website of the SAAF|access-date=3 Oktober 2026}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.zoutnet.co.za/articles/news/4758/2006-10-27/85-combat-flying-school-relocated-to-afb-makhado|title=85 Combat Flying School relocated to AFB Makhado|last=de Swardt|first=Riaan|date=27 Oktober 2006|website=Zoutnet|access-date=3 Oktober 2026}}</ref> == Verwysings == gt4pxwko2kil7hm1hv5gch7rz5eesw1 0 470297 2976753 2026-10-08T11:45:49Z Sobaka 328 Begin 'n nuwe artikel, nog besigǃ 2976753 wikitext text/x-wiki '''Richard Socher''' (gebore in [[1983]]) is 'n rekenaarwetenskaplike van Duitse oorsprong wat op navorsing oor [[kunsmatige intelligensie]] (KI) fokus. Hy is die medestigter en uitvoerende hoof van You.com,<ref name=":1">{{Cite news |title=You.com Becomes a Unicorn, Shifts Away From Search Engine Plans |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2025-09-03/you-com-becomes-a-unicorn-shifts-away-from-search-engine-plans |archive-url=https://web.archive.org/web/20251128101950/https://www.bloomberg.com/news/articles/2025-09-03/you-com-becomes-a-unicorn-shifts-away-from-search-engine-plans |archive-date=2025-11-28 |access-date=2026-06-28 |work=Bloomberg.com |language=en}}</ref> 'n maatskappy vir KI-soekinfrastruktuur, en die medestigter en uitvoerende hoof van Recursive, 'n maatskappy wat hom toespits op [[rekursiewe selfverbetering]].<ref name=":2">{{Cite news |last=Metz |first=Cade |date=2026-05-13 |title=Notable Researchers Join $4 Billion Effort to Build Self-Improving A.I. |url=https://www.nytimes.com/2026/05/13/technology/recursive-superintelligence-funding-ai.html |access-date=2026-06-28 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Hy is ook 'n medestigter en beleggingsvennoot van AIX Ventures, 'n waagkapitaalfirma wat op KI fokus.<ref>{{Cite news |last=Chernova |first=Yuliya |date=2022-03-24 |title=AIX Ventures Gathers Top AI Talent to Invest in Startups |url=https://www.wsj.com/articles/aix-ventures-gathers-top-ai-talent-to-invest-in-startups-11648116001 |access-date=2026-06-28 |work=Wall Street Journal |language=en-US |issn=0099-9660}}</ref> Hy was 'n navorser vir ImageNet, 'n visuele databasis. In 2014 was Socher medeskrywer van GloVe, 'n algoritme vir onbewaakte leer wat woorde in multidimensionele vektore inbed. ==Biografie== Socher is in 1983<ref>{{Cite magazine |last=Chow |first=A |date=7 September 2023 |title=Richard Socher |url=https://time.com/collections/time100-ai/6310642/richard-socher/ |url-status=live |access-date=30 March 2026 |magazine=[[Time (tydskrif)]] |quote=Die bron meld: "Socher (40) voer aan dat You.com sulke onakkuraathede beperk deur lewendige data van ander betroubare toepassings te integreer..." Aangesien die artikel in September 2023 gepubliseer is, moes Socher – wat destyds 40 jaar oud was – in óf 1982 óf 1983 gebore gewees het.}}</ref in [[Dresden]], [[Sakse]], in [[Duitsland]] gebore.<ref>{{Cite web |date=2024-05-02 |title=Ehrendoktorwürde für Dresdner KI-Pionier Richard Socher |url=https://tu-dresden.de/ing/informatik/die-fakultaet/news/ehrendoktorwuerde-fuer-dresdner-ki-pionier-richard-socher?set_language=en |access-date=2026-05-18 |website=TU Dresden |language=en}}</ref> Hy het grade aan die Universiteit van Leipzig en die Universiteit van Saarland verwerf voordat hy sy PhD in [[rekenaarwetenskap]] aan die Stanford-universiteit in 2014 voltooi het.<ref>{{Cite web |title=Search Has Its Goliath. Could Richard Socher Be Its David? |url=https://www.theinformation.com/articles/search-has-its-goliath-could-richard-socher-be-its-david |access-date=2026-06-28 |website=The Information |date=31 Maart 2023 |language=en}}</ref> In 2009 het [[Fei-Fei Li]]<ref>{{Cite magazine |last=Hempel |first=Jessi |title=Fei-Fei Li's Quest to Make Machines Better for Humanity |url=https://www.wired.com/story/fei-fei-li-artificial-intelligence-humanity/ |access-date=2026-05-10 |magazine=Wired |language=en-US |issn=1059-1028}}</ref><ref>{{Cite web |last=Payne |first=L |date=2025-06-29 |title=Fei-Fei-Li |url=https://www.britannica.com/biography/Fei-Fei-Li |access-date=2026-05-10 |website=Britannica}}</ref> en 'n span navorsers, insluitend Socher, ImageNet ontwikkel.<ref>{{Cite book |last1=Deng |first1=Jia |last2=Dong |first2=Wei |last3=Socher |first3=Richard |last4=Li |first4=Li-Jia |last5=Li |first5=Kai |last6=Fei-Fei |first6=Li |chapter=ImageNet: A large-scale hierarchical image database |date=Junie 2009 |title=2009 IEEE Conference on Computer Vision and Pattern Recognition |pages=248–255 |doi=10.1109/CVPR.2009.5206848 |isbn=978-1-4244-3992-8 }}</ref> Die groot visuele databasis is ontwerp vir gebruik in navorsing oor sagteware vir die herkenning van visuele voorwerpe;<ref>{{Cite news |last=Markoff |first=John |date=2012-11-19 |title=Seeking a Better Way to Find Web Images |url=https://www.nytimes.com/2012/11/20/science/for-web-images-creating-new-technology-to-seek-and-find.html |access-date=2026-03-30 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |last=Reynolds |first=M |date=7 April 2017 |title=New computer vision challenge wants to teach robots to see in 3D |url=https://www.newscientist.com/article/2127131-new-computer-vision-challenge-wants-to-teach-robots-to-see-in-3d/ |access-date=2026-03-30 |website=New Scientist |language=en-US}}</ref> beelde word met die hand geannoteer om aan te dui watter voorwerpe uitgebeeld word, en vir ten minste een miljoen van die beelde word begrensingskaste ook verskaf.<ref>{{Cite web |date=2020-09-07 |title=ImageNet |url=http://image-net.org/about-stats.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20200907212153/http://image-net.org/about-stats.php |archive-date=2020-09-07 |access-date=2022-10-11}}</ref> ImageNet bevat meer as 20 000 kategorieë,<ref name="nytimes 2012">{{cite news |last1=Markoff |first1=John |date=19 November 2012 |title=For Web Images, Creating New Technology to Seek and Find |url=https://www.nytimes.com/2012/11/20/science/for-web-images-creating-new-technology-to-seek-and-find.html |access-date=3 Februarie 2018 |work=The New York Times}}</ref> waar 'n tipiese kategorie – soos "ballon" of "aarbei" – uit verskeie honderde beelde bestaan.<ref name="economist">{{cite news |date=25 Junie 2016 |title=From not working to neural networking |url=https://www.economist.com/news/special-report/21700756-artificial-intelligence-boom-based-old-idea-modern-twist-not |access-date=3 Februarie 2018 |newspaper=The Economist}}</ref> Die databasis van annotasies vir beeld-URL's van derde partye is gratis direk vanaf ImageNet beskikbaar, hoewel ImageNet nie die werklike beelde besit nie.<ref>{{cite web |title=ImageNet Overview |url=https://image-net.org/about.php |access-date=15 Oktober 2022 |publisher=ImageNet}}</ref> In 2014 het Socher 'n PhD aan Stanford-universiteit voltooi.<ref name=":0">{{Cite web |title=Richard Socher |url=https://gabagala.org/speaker/richard-socher/ |access-date=2026-03-30 |website=GABA Gala |language=en-US}}</ref> In dieselfde jaar het drie mede-outeurs, insluitend Socher, GloVe bekendgestel – 'n oopbron-algoritme vir onbewaakte leer wat woorde in multidimensionele vektore inbed.<ref>{{Cite web |last1=Pennington |first1=J |last2=Socher |first2=R |last3=Manning |first3=C |date=2014 |title=GloVe: Global Vectors for Word Representation |url=https://nlp.stanford.edu/pubs/glove.pdf |access-date=30 Maart 2026 |website=Stanford University}}</ref> GloVe het daarop gemik om met Word2Vec mee te ding. Socher en sy mede-outeurs het aangevoer dat "GloVe konsekwent beter presteer as Word2Vec vir dieselfde korpus, woordeskat, venstergrootte en opleidingstyd". Later het Transformer-gebaseerde modelle, soos BERT, die GloVe-model verbeter.<ref>{{Cite journal |last1=von der Mosel |first1=Julian |last2=Trautsch |first2=Alexander |last3=Herbold |first3=Steffen |date=April 2023 |title=On the Validity of Pre-Trained Transformers for Natural Language Processing in the Software Engineering Domain |journal=IEEE Transactions on Software Engineering |volume=49 |issue=4 |pages=1487–1507 |doi=10.1109/TSE.2022.3178469 |bibcode=2023ITSEn..49.1487V |issn=1939-3520 }}</ref> In 2014 het Socher MetaMind gestig,<ref>{{Cite news |date=2014-12-05 |title=Deep-learning startup MetaMind launches with $8M from Benioff & Khosla Ventures |url=https://venturebeat.com/entrepreneur/metamind-launch/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230604102844/https://venturebeat.com/entrepreneur/metamind-launch/ |archive-date=2023-06-04 |access-date=2026-06-28 |work=VentureBeat |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite magazine |last=Metz |first=Cade |title=New Startup Sets Out to Bring Google-Style AI to the Masses |url=https://www.wired.com/2014/12/new-startup-sets-bring-google-style-ai-masses/ |access-date=2026-06-28 |magazine=Wired |language=en-US |issn=1059-1028}}</ref> 'n KI- en sagtewaremaatskappy wat in 2016 deur Salesforce oorgeneem is.<ref>{{Cite web |last=Loizos |first=Connie |date=2016-04-04 |title=Salesforce acquires MetaMind |url=https://techcrunch.com/2016/04/04/saleforce-acquires-metamind/ |access-date=2026-06-28 |website=TechCrunch |language=en-US}}</ref> Socher het as hoofwetenskaplike by Salesforce gedien.<ref>{{Cite web |title=The Scientist Behind Salesforce's AI Push |url=https://www.theinformation.com/articles/the-scientist-behind-salesforces-ai-push |access-date=2026-06-28 |website=The Information |date=12 Maart 2018 |language=en}}</ref> In 2020 het Socher Salesforce verlaat om mede-stigter van You.com te word.<ref>{{Cite news |date=2020-07-13 |title=Salesforce chief scientist Richard Socher leaves to start his own company |url=https://venturebeat.com/ai/richard-socher-leaves-salesforce-to-start-his-own-company/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20231004154646/https://venturebeat.com/ai/richard-socher-leaves-salesforce-to-start-his-own-company/ |archive-date=2023-10-04 |access-date=2026-06-28 |work=VentureBeat |language=en-US}}</ref> In September 2025 het You.com $100 miljoen ingesamel in 'n Reeks C-finansieringsronde onder leiding van Cox Enterprises, wat die maatskappy op $1,5 miljard gewaardeer het.<ref name=":1" />1] In 2025 het Socher, saam met sewe ander navorsers, Recursive gestig – 'n maatskappy wat fokus op rekursiewe selfverbetering in KI. Die maatskappy het in Mei 2026 uit sy geheime ontwikkelingsfase ("''stealth mode''") getree nadat hy meer as $650 miljoen ingesamel het teen 'n waardasie van $4,65 miljard, met beleggers soos GV (voorheen Google Ventures), Greycroft, [[Nvidia]] en [[AMD]].<ref name=":2" /><ref>{{Cite web |date=2026-05-13 |title=Recursive Superintelligence raises $650M to build self-improving AI models |url=https://siliconangle.com/2026/05/13/recursive-superintelligence-raises-650m-build-self-improving-ai-models/ |access-date=2026-06-28 |website=SiliconANGLE |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Watch Self-Improving AI Startup Recursive AI Valued at $4.65B - Bloomberg |url=https://www.bloomberg.com/news/videos/2026-05-18/self-improving-ai-startup-recursive-ai-valued-at-4-65b-video |archive-url=https://web.archive.org/web/20260521053754/https://www.bloomberg.com/news/videos/2026-05-18/self-improving-ai-startup-recursive-ai-valued-at-4-65b-video |archive-date=2026-05-21 |access-date=2026-06-28 |website=Bloomberg |language=en-US}}</ref> In September 2026 het PublicAffairs Socher se eerste boek, ''The Eureka Machine: Why AI Is the Key to Unlocking a New Era of Scientific Discoveries'', gepubliseer; dit voer aan dat KI die tempo van wetenskaplike vooruitgang sal versnel.<ref>{{Cite web |date=Invalid date |title=The Eureka Machine: Why AI Is the Key to Unlocking a New Era of Scientific Discoveries by Richard Socher |url=https://www.publishersweekly.com/9781541705708 |access-date=2026-09-05 |website=www.publishersweekly.com}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://www.hachettebookgroup.com/titles/richard-socher/the-eureka-machine/9781541705708/ |title=The Eureka Machine |date=2026-01-05 |isbn=978-1-5417-0570-8 |language=en-US}}</ref> Die boek het op nommer 17 op ''[[USA Today]]'' se lys van topverkoperboeke gedebuteer.<ref>{{Cite web |title=The Eureka Machine: Why AI Is the Key to Unlocking a New Era of Scientific Discoveries |url=https://www.usatoday.com/booklist/books/the-eureka-machine-why-ai-is-the-key-to-unlocking-a-new-era-of-scientific-discoveries/9781541705708 |access-date=2026-10-03 |website=USA TODAY |language=en-US}}</ref> ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Socher, Richard}} [[Kategorie:Geboortes in 1983]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Kunsmatige intelligensie]] ho87s8a53wldgr3tqb7k8ell8dpc8hw 1 470298 2976755 2026-10-08T11:48:20Z Sobaka 328 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}' 2976755 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 470299 2976756 2026-10-08T11:48:28Z Oesjaar 7467 Nuwe spesie met foto's. 2976756 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Kleinia fulgens | authority = Hook.f., (1866) | synonyms =* ''Notonia fulgens'' <small>(Hook.f.) Buchet & Guillaumin</small> * ''Notoniopsis fulgens'' <small>(Hook.f.) B.Nord.</small> * ''Notonia welwitschii'' <small>(O.Hoffm.) Hiern</small> * ''Senecio fulgens'' <small>(Hook.f.) G.Nicholson</small> * ''Senecio hookerianus'' <small>H.Jacobsen</small> * ''Senecio welwitschii'' <small>O.Hoffm.</small> }} '''''Kleinia fulgens''''' is 'n meerjarige [[sukkulent]] wat deel van die Asteraceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Angola]], [[Eswatini]], [[Mosambiek]], [[Suid-Afrika]], [[Zambië]] en [[Zimbabwe]]. In Suid-Afrika kom die spesie in [[Gauteng]], [[KwaZulu-Natal]], [[Limpopo]] en [[Mpumalanga]] voor. Die spesie naam ''fulgens'' beteken skynend. == Galery == <gallery> Kleinia fulgens 0zz.jpg Kleinia fulgens 1.jpg Papilio demodocus op Koraalsenecio, Yingwe-hek, Dinokeng, a.jpg Kleinia fulgens, blomhoof, a, Voortrekkerbad.jpg Probable Kleinia flowerhead displaying loops.jpg Kleinia fulgens 1DS-II 7612.jpg </gallery> == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=3239-8 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:227384-1 Plants of the World] * [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/c9b8601f-e821-4a2a-989a-1f619567138b Biodiversityadvisor] * [https://pza.sanbi.org/kleinia-fulgens PlantZAfrica] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Kleinia|fulgens]] [[Kategorie:Flora van Angola]] [[Kategorie:Flora van Eswatini]] [[Kategorie:Flora van Mosambiek]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Flora van Zambië]] [[Kategorie:Flora van Zimbabwe]] gsnfqp45tih52b0svx1a3ccxi0muxu4 1 470300 2976757 2026-10-08T11:49:59Z Oesjaar 7467 Verbeter 2976757 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 6 470301 2976758 2026-10-08T11:50:51Z JMK 649 {{Beeldinligting |beskrywing= {{af|1=Ds. en mev. J.S. Hauman toe hulle in bediening van die [[NG gemeente Riebeek-Kasteel]] gestaan het}} |bron= ''Gedenkbrosjure van die NG gemeente Riebeek-Kasteel'', 1938, met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://af.wikipedia.org/wiki/L%C3%AAer:Ds_en_mev_JS_Hauman.jpg foto] as bron |datum=Omstreeks 1900 |daarsteller= Morné van Rooyen, [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT |outeur=Onbekend |ander_weergawes= [[Lêer:Ds en mev JS Hauman.jp... 2976758 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= {{af|1=Ds. en mev. J.S. Hauman toe hulle in bediening van die [[NG gemeente Riebeek-Kasteel]] gestaan het}} |bron= ''Gedenkbrosjure van die NG gemeente Riebeek-Kasteel'', 1938, met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://af.wikipedia.org/wiki/L%C3%AAer:Ds_en_mev_JS_Hauman.jpg foto] as bron |datum=Omstreeks 1900 |daarsteller= Morné van Rooyen, [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT |outeur=Onbekend |ander_weergawes= [[Lêer:Ds en mev JS Hauman.jpg|85px|oorspronklike]] }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> [[Kategorie:KI-gegenereerde beelde]] [[Kategorie:Predikante van die Nederduitse Gereformeerde Kerk]] == Lisensiëring == {{PD-SA}} 1n5j7kmb6pa29igl9dc9rxgx1fg7jbb 1 470302 2976760 2026-10-08T11:53:21Z Oesjaar 7467 Verbeter 2976760 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv