Wikipedia afwiki https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Media Spesiaal Bespreking Gebruiker Gebruikerbespreking Wikipedia Wikipediabespreking Lêer Lêerbespreking MediaWiki MediaWikibespreking Sjabloon Sjabloonbespreking Hulp Hulpbespreking Kategorie Kategoriebespreking Portaal Portaalbespreking Konsep Konsepbespreking TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 3 154 2979333 2978654 2026-10-16T11:00:35Z Oesjaar 7467 /* Nitrosellulose */ nuwe afdeling 2979333 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Editor_-_platinum_star_I.jpg|regs|duimnael|[[:en:Wikipedia:Service_awards#Master_Editor_(or_Illustrious_Looshpah)|Meesterredakteur]]<br />(6 aktiewe jare, 42&nbsp;000+)<br /><small>Toegeken deur Aliwal2012</small>]] [[/Argief/]] [[/Argief2/]] [[/Argief3/]] [[/Argief4/]] == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:24, 26 Januarie 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 --> == Bariet & Mika == {{ping|Jcwf}}, enige kans dat jy ons kan help met twee kort artikeltjies asb? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:12, 18 Augustus 2025 (UTC) :Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:35, 22 Augustus 2025 (UTC) == Anhydrous ammonia == {{ping|Jcwf}}, wat is bogenoemde in Afrikaans? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:45, 20 Augustus 2025 (UTC) :Kan jy ook iets skep oor ''High-test peroxide''? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:55, 20 Augustus 2025 (UTC) ::Geen idee wat hiermee bedoel word nie. (En ek is besig op Wikiwoordeboek) [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 04:04, 22 Augustus 2025 (UTC) :Watervrye ammoniak; die gas pleks van die waterige oplossing [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 04:03, 22 Augustus 2025 (UTC) ::Dankie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:14, 22 Augustus 2025 (UTC) == Teflon == {{ping|Jcwf}}, kan jy asb. help met 'n artikeltjie? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:38, 26 Augustus 2025 (UTC) :Hi prof Jcwf, is [[politetrafluoroëtileen]] organies of anorganies? (Ek wil net die kategorie regmaak) [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:26, 6 September 2025 (UTC) ::Sjoe, Aliwal. Dis 'n goeie vraag. Ek dink gewoonlik word polimere tot die organiese chemie gereken, maar PTFE het g'n waterstof nie. Dis 'n koolstoffluoried. ({{chem|C|F|2}}) So, ja, jy kan dit regverdig om dit anorganies te noem. Maar moenie. Dit sal te veel verwarring skep. ::[[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 14:51, 6 September 2025 (UTC) == Inconel == {{ping|Jcwf}}, prof, hoe sal Inconel in Afrikaans bekend staan? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:34, 5 September 2025 (UTC) : Ook uit Apollo 13, maak hierdie sin sin: ''Thus, it was built to withstand the heat of reentry into the Earth's atmosphere rather than pollute the air with plutonium in the event of an aborted mission.''? Moet daar nie iewers 'n ''prevent'' ingekom het nie? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:38, 5 September 2025 (UTC) ::Ek dink dat ''polute'' 'n ''to'' kort: ''rather than to pollute''. Googel translate gee ''dus is dit gebou om die hitte van herbetreding van die Aarde se atmosfeer te weerstaan ​​eerder as om die lug met plutonium te besoedel in die geval van 'n mislukte sending.'' Ja, jy kan natuurlik ook sê: ''In order to prevent polluting the atmosphere with plutonium, it was built to withstand etc.'' ::[[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 21:59, 5 September 2025 (UTC) :Inconel is 'n handelsmerk vir 'n nikkellegering en staan dus ook in Afrkaans as Inconel bekend [https://www.hnssd.com/af/news/inconel-690-nickel-alloy-tube/ sien] -- [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 21:53, 5 September 2025 (UTC) == Lithium hydroxide == {{ping|Jcwf}}, kan jy dalk help om dit in Afrikaans te vertaal? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:03, 8 September 2025 (UTC) :Regso. Sien [[wikt:litiumhidroksied]]. Dis 'n graad 10-woord. [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 17:22, 8 September 2025 (UTC) ::Wow! Waardeer! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:43, 8 September 2025 (UTC) == Terpentyn == {{ping|Jcwf}}, kan jy help met terpentyn asb? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:44, 10 Oktober 2025 (UTC) == Skryfwedstryd == Hallo. Hoop jy dink daaraan om aan die [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026|Skryfwedstryd]] deel te neem. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:39, 5 Mei 2026 (UTC) == Reënpadda == {{ping|jcwf}}, moet nie vergeet van hulle nie asb! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:23, 12 Oktober 2026 (UTC) == Permittiwiteit == {{ping|jcwf}}, het dit nie een t nie: Permitiwiteit? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:06, 13 Oktober 2026 (UTC) :Nee. Sien bv. https://www.up.ac.za/yearbooks/2016/EBIT-faculty/UG-modules/view/EME%20310/lg/af [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 20:11, 13 Oktober 2026 (UTC) == Nitrosellulose == {{ping|jcwf}}, terwyl ek so voortveg met Kaliber, kan jy help met so 'n ietsie oor ''nitrosellulose''? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:00, 16 Oktober 2026 (UTC) 8pg1zordkda4z2rddqbhq7r73vkxwwr 0 221 2979317 2972154 2026-10-16T02:03:06Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.6 2979317 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Land |noem_naam = Namibië |volle_naam = <small>''Republiek van Namibië'' ([[Afrikaans]])<ref>{{af}} {{cite web |url=http://209.88.21.36/opencms/export/sites/default/grnnet/MLRR/DocArchive/Land-Reform/Communal_Land_Reform_Act_Afrikaans.pdf |title=Communal Land Reform Act, Afrikaans |publisher=Regering van Namibië |accessdate=11 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160225105003/http://209.88.21.36/opencms/export/sites/default/grnnet/MLRR/DocArchive/Land-Reform/Communal_Land_Reform_Act_Afrikaans.pdf |archive-date=25 Februarie 2016 |url-status=dead}}</ref><br /> ''Republik Namibia'' ([[Duits]])<ref>{{de}} {{cite web |url=http://209.88.21.36/opencms/export/sites/default/grnnet/MLRR/DocArchive/land-Reform/Communal_Land_Reform_Act_German.pdf |title=Communal Land Reform Act, German |publisher=Regering van Namibië |accessdate=11 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009105727/https://209.88.21.36/opencms/export/sites/default/grnnet/MLRR/DocArchive/land-Reform/Communal_Land_Reform_Act_German.pdf |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=dead}}</ref><br /> ''Republic of Namibia'' ([[Engels]])<br /> ''Republika yaNamibia'' ([[Herero (taal)|Herero]])<ref>{{cite web |url=http://209.88.21.36/opencms/export/sites/default/grnnet/MLRR/DocArchive/Land-Reform/Communal_Land_Reform_Act_Herero.pdf |title=Communal Land Reform Act, Otjiherero |publisher=Regering van Namibië |accessdate=11 September 2016}} {{dooie skakel}}</ref><br /> ''Republika zaNamibia'' ([[Kwangali]])<ref>{{cite web |url=http://209.88.21.36/opencms/export/sites/default/grnnet/MLRR/DocArchive/Land-Reform/Communal_Land_Reform_Act_Rukwangali.pdf |title=Communal Land Reform Act, Rukwangali |publisher=Regering van Namibië |accessdate=11 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160225104955/http://209.88.21.36/opencms/export/sites/default/grnnet/MLRR/DocArchive/Land-Reform/Communal_Land_Reform_Act_Rukwangali.pdf |archive-date=25 Februarie 2016 |url-status=dead}}</ref><br /> ''Namibia ye Lukuluhile'' ([[Lozi]])<ref>{{cite web |url=http://209.88.21.36/opencms/export/sites/default/grnnet/MLRR/DocArchive/Land-Reform/Communal_Land_Reform_Act_Lozi.pdf |title=Communal Land Reform Act, Lozi |publisher=Regering van Namibië |accessdate=11 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160225104949/http://209.88.21.36/opencms/export/sites/default/grnnet/MLRR/DocArchive/Land-Reform/Communal_Land_Reform_Act_Lozi.pdf |archive-date=25 Februarie 2016 |url-status=dead}}</ref><br /> ''Namibiab Republiki dib'' ([[Nama]])<ref>{{cite web |url=http://209.88.21.36/opencms/export/sites/default/grnnet/MLRR/DocArchive/Land-Reform/Communal_Land_Reform_Act_Nama.pdf |title=Communal Land Reform Act, Khoekhoegowab |publisher=Regering van Namibië |accessdate=11 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160225104943/http://209.88.21.36/opencms/export/sites/default/grnnet/MLRR/DocArchive/Land-Reform/Communal_Land_Reform_Act_Nama.pdf |archive-date=25 Februarie 2016 |url-status=dead}}</ref><br /> ''Orepublika yaNamibia'' ([[Oshiwambo]])<ref>{{cite web |url=http://baslerafrika.ch/wp-content/uploads/Neuerwerbungsliste-2013.pdf |title=Communal Land Reform Act, Oshiwambo|publisher=Regering van Namibië |accessdate=11 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160301124906/http://baslerafrika.ch/wp-content/uploads/Neuerwerbungsliste-2013.pdf |archive-date=1 Maart 2016}}</ref><br /> ''Repaboleki ya Namibia'' ([[Tswana]])<ref>{{cite web |url=http://209.88.21.36/opencms/export/sites/default/grnnet/MLRR/DocArchive/Land-Reform/Communal_Land_Reform_Act_Setswana.pdf |title=Communal Land Reform Act, Setswana |publisher=Regering van Namibië |accessdate=11 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160225105008/http://209.88.21.36/opencms/export/sites/default/grnnet/MLRR/DocArchive/Land-Reform/Communal_Land_Reform_Act_Setswana.pdf |archive-date=25 Februarie 2016 |url-status=dead}}</ref><br /> ''(al nege name is amptelik)''</small> |algemene_naam = Namibië |beeld_vlag = Flag of Namibia.svg |beeld_wapen = Coat of arms of Namibia.svg |simbool_tipe = Wapen |beeld_kaart = Location Namibia AU Africa.svg |leuse = ''Unity, Liberty, Justice''<br /><small>''(Engels vir: "Eenheid, Vryheid, Geregtigheid")''</small> |volkslied = ''[[Namibia, Land of the Brave]]''<br /><small>''(Engels vir: "Namibië, Land van die Dapper")''</small><br /><center>[[Lêer:Namibia, Land of the Brave (OGG).ogg]]</center> |amptelike_tale = [[Engels]]{{smallsup|a}}<br /><small>'''Nasionale tale''': [[Afrikaans]] (''[[lingua franca]]''), [[Duits]], [[Herero (taal)|Herero]], [[Kwangali]], [[Lozi]], [[Nama]], [[Oshiwambo]], [[Tswana]]</small> |hoofstad = [[Windhoek]] {{Koördinate|22|34|S|17|05|O}} |latd = 22 |latm = 34 |latNS = S |longd = 17 |longm = 05 |longEW = O |grootste_stad = [[Windhoek]] |regeringsvorm = Unitêre semi-presidensiële<br />grondwetlike [[republiek]]<ref>{{en}} {{cite journal |last=Shugart |first=Matthew Søberg |date=September 2005 |title=Semi-Presidential Systems: Dual Executive and Mixed Authority Patterns |url=http://dss.ucsd.edu/~mshugart/semi-presidentialism.pdf |journal=Graduate School of International Relations and Pacific Studies |location=United States |publisher=University of California, San Diego |accessdate=19 Augustus 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080819200307/http://dss.ucsd.edu/~mshugart/semi-presidentialism.pdf |archive-date=19 Augustus 2008 |pages=}}</ref><ref>{{en}} {{cite journal |last=Shugart |first=Matthew Søberg |date=Desember 2005 |title=Semi-Presidential Systems: Dual Executive And Mixed Authority Patterns |url=https://link.springer.com/content/pdf/10.1057%2Fpalgrave.fp.8200087.pdf |journal=French Politics |publisher=Palgrave Macmillan Journals |volume=3 |issue=3 |pages= 323-351 |doi=10.1057/palgrave.fp.8200087 |issn=1476-3419 |accessdate=21 Maart 2019}}</ref> |leiertitels = <br />• [[President van Namibië|President]]<br />• [[Adjunkpresident van Namibië|Adjunkpresident]]<br />• [[Eerste minister van Namibië|Eerste minister]]<br />• [[Adjunkpremier van Namibië|Adjunkpremier]] |leiername = [[Netumbo Nandi-Ndaitwah]]<br />[[Lucia Witbooi]]<br />[[Elijah Ngurare]]<br />[[Natangwe Ithete]] |oppervlak_rang = 35^ste |oppervlak_grootte = |oppervlak = 824&nbsp;292<ref name="CIA">{{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/namibia/|title=Namibia|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=29 Januarie 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260129133058/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/namibia/|archive-date=29 Januarie 2026|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> |oppervlakmi² = 318&nbsp;261 |persent_water = feitlik geen |bevolking_skatting = 2&nbsp;803&nbsp;660<ref name="CIA" /> |bevolking_skatting_jaar = 2024 |bevolking_rang = 141^ste |bevolking_sensus = 3&nbsp;022&nbsp;401<ref>{{en}} {{cite web |url=https://census.nsanamibia.com/wp-content/uploads/2024/10/2023-Population-and-Housing-Census-Main-Report-28-Oct-2024.pdf |title=Namibia 2023 Population and Housing Census Main Report |publisher=Namibiese Statistiekagentskap |accessdate=10 November 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110234059/https://census.nsanamibia.com/wp-content/uploads/2024/10/2023-Population-and-Housing-Census-Main-Report-28-Oct-2024.pdf |archive-date=10 November 2024 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> |bevolking_sensus_jaar = 2017 |bevolkingsdigtheid = 3,4 |bevolkingsdigtheidmi² = 8,8 |bevolkingsdigtheidrang = 235^ste |BBP_PPP = $37,200&nbsp;miljard<ref name=imf2>{{en}} {{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2024/October/weo-report?c=728,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2022&ey=2029&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=Namibia |publisher=[[Internasionale Monetêre Fonds]] |date=Oktober 2024 |accessdate=21 Maart 2025}}</ref> |BBP_PPP_rang = |BBP_PPP_jaar = 2025 |BBP_PPP_per_kapita = $12&nbsp;200<ref name=imf2 /> |BBP_PPP_per_kapita_rang = |BBP = $14,364&nbsp;miljard<ref name=imf2 /> |BBP_rang = |BBP_jaar = 2025 |BBP_per_kapita = $4&nbsp;711<ref name=imf2 /> |BBP_per_kapita_rang = |onafhanklikheidstipe = • [[Duits-Suidwes-Afrika]]<br />• [[Suidwes-Afrika]]<br />• Huidige grondwet<br />• Erken |onafhanklikheidsgebeure = |onafhanklikheidsdatums = van [[Suid-Afrika]]<br />[[1884]]-[[1915]]<br />[[1915]]-[[1990]]<br />[[9 Februarie]] [[1990]]<br />[[21 Maart]] [[1990]] |MOI = {{wins}} 0,610<ref>{{en}} {{cite web |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf |title=Human Development Report 2023/2024 |publisher=United Nations Development Programme |date=13 Maart 2024 |accessdate=21 Maart 2025}}</ref> |MOI_rang = 142^ste |MOI_jaar = 2022 |MOI_kategorie = {{kleur|#fc0|medium}} |Gini = 59,1<ref>{{en}} {{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=NA |title=Gini Index – Namibia |publisher=[[Wêreldbank]] |accessdate=21 Maart 2025}}</ref> |Gini_rang = |Gini_jaar = 2015 |Gini_kategorie = {{kleur|#990000|hoog}} |geldeenheid = [[Namibiese dollar|Dollar]] |geldeenheid_kode = NAD |land_kode = NA |tydsone = [[Sentraal-Afrika Tyd|SAT]] |utc_afwyking = [[UTC+02:00|+2]] |tydsone_somer = nie toegepas nie |utc_afwyking_DST = [[UTC+02:00|+2]] |internet_domein = [[.na]] |skakelkode = 264 |voetskrif = {{smallsup|a}}<small>[[Duits]] en [[Afrikaans]] was ook amptelike tale tot onafhanklikheid in [[1990]]. Die meerderheid van die bevolking praat Afrikaans as ’n [[tweede taal]], terwyl [[Oshiwambo]] die [[moedertaal]] van die helfte van die bevolking is. Duits is die moedertaal van sowat 32% van die blanke inwoners, terwyl net 3,4% [[Engels]] as huistaal praat.<ref name="CIA" /></small> }} '''Namibië''' ([[Duits]]: ''Namibia'', [naˈmiːbi̯a]; [[Engels]]: ''Namibia'', [nəˈmɪbiə], [næˈmɪbiə], {{Audio|En-ca-Namibia.oga|luister}}), amptelik die '''Republiek van Namibië''' (Engels: ''Republic of Namibia''; Duits: ''Republik Namibia'', {{Audio|De-Republik Namibia.ogg|luister}}), is ’n [[republiek]] in [[Suider-Afrika]] waarvan die westelike grens die [[Atlantiese Oseaan]] is. Die land grens ook aan [[Angola]] en [[Zambië]] in die noorde, [[Botswana]] in die ooste en [[Suid-Afrika]] in die ooste en suide. Hoewel dit nie aan [[Zimbabwe]] grens nie, is Namibië deur 200&nbsp;m van die [[Zambezirivier|Zambezi]] se rivierbedding van Zimbabwe geskei (dit is waar die grens met Zambië en Botswana is). Volgens ander menings ontmoet die grense van die vier lande Botswana, Namibië, Zambië en Zimbabwe op een enkele punt en sal vervolgens die enigste internasionale vierlandepunt wêreldwyd vorm. Namibië land het op 21 Maart 1990 onafhanklikheid van Suid-Afrika gekry na afloop van die [[Namibiese Onafhanklikheidsoorlog]]. Die [[hoofstad]] en grootste stad is [[Windhoek]]. Namibië is ’n lidland van die [[Afrika-unie]], [[Gemeenskaplike Monetêre Gebied]], [[Suider-Afrikaanse Doeane-unie]], [[Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap]], [[Britse Statebond]] en die [[Verenigde Nasies]]. Namibië geniet ’n hoë politieke, ekonomiese en sosiale stabiliteit.<ref name="HAT Taal-en-feitegids">HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, {{ISBN|978-1-77578-243-8}}</ref> [[Lêer:Namibia sat.png|duimnael|links|[[Nasa]]-satellietbeeld van Namibië]] [[Lêer:Namibiekaart.png|duimnael|links|Kaart van Namibië]] Die naam "Namibië" is afgelei van die [[Namibwoestyn]], wat die hele kusgebied van dié land beslaan. Dit is as ’n neutrale naam ná dié land se onafhanklikheid gekies om ’n moontlike benadeling van een van die Namibiese volke te voorkom. Mburumba Karina word as Namibië se naamgewer beskou.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.namibian.com.na/index.php?id=127811&page=archive-read|title=The Man Who Named Namibia- Mburumba Kerina|publisher=[[The Namibian]]|date=9 September 2014 |accessdate=21 Maart 2019}}</ref> Namibië is die droogste land in [[Afrika suid van die Sahara]]<ref>{{en}} {{cite web |url=https://edition.cnn.com/2012/10/23/world/africa/namibia-eye-on-country-profile/index.html |title=Namibia country profile: moving on from a difficult past |author=Peter Shadbolt |website=[[CNN]] |date=24 Oktober 2012 |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200220120821/https://edition.cnn.com/2012/10/23/world/africa/namibia-eye-on-country-profile/index.html |archive-date=20 Februarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> en is sedert die vroegste tye deur [[Boesman]]s, [[Damaras]] en [[Namas]] bewoon. Omtrent die 14de eeu n.C. het immigrerende [[Bantoe]]s tydens die Bantoemigrasie die gebied bereik. Sedertdien vorm die Bantoegroepe, waarvan die [[Ovambo's]] die grootste is, die dominante bevolkingsgroep en sedert die laat 19de eeu vorm hulle die bevolkingsmeerderheid. In 1878 het die Britse [[Kaapkolonie]] die hawe van [[Walvisbaai]] en die aflandige [[Pikkewyn-eilande]] geannekseer; met die stigting van die [[Unie van Suid-Afrika]] in 1910 het hulle ’n integrale deel van dié unie geword. In 1884 het die grootste deel van Namibië as [[Duits-Suidwes-Afrika]] ’n protektoraat (''Schutzgebiet'') van die [[Duitse Keiserryk]] geword. Die [[Duitsers]] het met die ontwikkeling van die [[infrastruktuur]] en [[landbou]] begin. Dit het en ’n Duitse kolonie gebly tot aan die einde van die [[Eerste Wêreldoorlog]], nadat die Duitse troepe tydens die [[Suidwes-Afrika-veldtog]] in 1915 deur die [[Suid-Afrikaanse Leër]] verslaan is. In 1920 het die [[Volkebond]] die mandaat aan die [[Verenigde Koninkryk]] onder die administrasie van Suid-Afrika oorgedra. Vervolgens het Suid-Afrika sy wette, insluitende die rasseklassifikasies en reëls, [[Suidwes-Afrika]] opgelê. Vanaf 1948, toe die [[Nasionale Party]] tydens die [[Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 1948|algemene verkiesing van 1948]] ’n meerderheid behaal het, het Suid-Afrika sy [[Apartheid]]swette ook op die destydse Suidwes-Afrika toegepas. In die laat 20ste eeu het opstande en eise deur Afrikaleiers wat vir die Namibiese onafhanklikheid gepleit het, daartoe gelei dat die [[Verenigde Nasies]] in 1966 direkte verantwoordelikheid vir die gebied aanvaar het, maar Suidwes-Afrika het ''[[de facto]]'' onder Suid-Afrikaanse gesag gebly. Die VN het in 1973 [[SWAPO]] as die amptelike verteenwoordiger van die Namibiërs erken; dié party is deur die Ovambo's oorheers, wat die grootste deel van die bevolking vorm. Na interne konflikte het Suid-Afrika in 1985 ’n tussentydse administrasie in Namibië ingestel. Namibië het in 1990 volle onafhanklikheid van Suid-Afrika verkry, met die uitsondering van Walvisbaai en die Pikkewyn-eilande wat tot 1994 onder Suid-Afrikaanse beheer gebly het. Namibië het ’n bevolking van 2,8 miljoen en is ’n parlementêre demokrasie met ’n veelpartystelsel. [[Landbou]], veeteelt, [[toerisme]] en [[mynbou]] – insluitend die myn van [[diamant]]e, [[uraan]], [[goud]], [[silwer]] en onedele metale – vorm die ruggraat van die [[Ekonomie van Namibië|Namibiese ekonomie]]. Gegewe die teenwoordigheid van die onherbergsame Namibwoestyn is Namibië een van die ylbevolkste lande ter wêreld. Ongeveer die helfte van die bevolking leef onder die internasionale broodlyn en die land is swaar getref deur die [[Vigs]]-epidemie met 15% van die volwasse bevolking wat teen 2007 besmet was. == Etimologie == Die landsnaam is ontleen aan die Namibwoestyn, die oudste woestyn in die wêreld.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.worldwildlife.org/ecoregions/at1315 |title=Africa: Namibia |author=A. Spriggs |year=2001 |publisher=[[Wêreldnatuurlewefonds]] |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200304162628/https://www.worldwildlife.org/ecoregions/at1315 |archive-date=4 Maart 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die naam ''Namib'' is op sigself van [[Nama]]-oorsprong en beteken "groot plek". Voor sy onafhanklikheid in 1990 was die gebied bekend as [[Duits-Suidwes-Afrika]] (''Deutsch-Südwestafrika'') en daarna as Suidwes-Afrika. Dit weerspieël die koloniale besetting van Duitsland en die Suid-Afrikaanse regering namens die Britse kroon (as gevolg van Suid-Afrika se dominiumstatus binne die [[Britse Ryk]]). == Geskiedenis == {{Hoofartikel|Geskiedenis van Namibië}} === Pre-koloniale era === [[Lêer:White lady 2008 08.jpg|duimnael|links|Die ''Wit Vrou'']] Die droë gebiede van Namibië is sedert die vroegste tye bewoon deur [[Boesman]]s, [[Damaras]] en [[Namas]] en sedert ongeveer die 14de eeu deur immigrerende Bantoes wat met die Bantoemigrasie uit sentraal Afrika gekom het. Van die laat 18de eeu en daarna het [[Oorlam]]stamme vanuit die [[Kaapkolonie]] die [[Oranjerivier]] oorgesteek en hulle in die area wat vandag suidelike Namibië is, gevestig.<ref name="KDA">{{en}} {{cite web |url=http://www.klausdierks.com/Biographies/Biographies_A.htm |last=Dierks |first=Klaus |title=Biografieë van Namibiese Persoonlikhede, A |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190804032931/http://www.klausdierks.com/Biographies/Biographies_A.htm |archive-date=4 Augustus 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Hulle ontmoetinge met die nomadiese Namastamme was oorwegend vreedsaam. Die sendelinge wat saam met die Oorlams getrek het, is goed ontvang deur die Namas<ref name="Dierks">{{en}} {{cite web |last=Dierks |first=Klaus |title=Warmbad word tweehonderd |url=http://www.klausdierks.com/Warm_Bath/index.htm |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190821172028/http://www.klausdierks.com/Warm_Bath/index.htm |archive-date=21 Augustus 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> en die reg om watergate en weiding te gebruik is teen ’n jaarlikse fooi toegestaan.{{sfn|Vedder|1997|p=177}} Op hul pad noordwaarts het die Oorlams ontmoetings met segmente van die [[Herero]]stam by Windhoek, [[Gobabis]] en [[Okahandja]] gehad wat nie so akkommoderend was nie. Die Nama-Herero-oorlog het in 1880 uitgebreek met vyandighede wat eers afgeneem het nadat die Duitse Keiserryk troepe ontplooi het in die betwiste gebiede. Hulle het die status quo tussen die Namas, Oorlams en Herero's gehandhaaf.{{sfn|Vedder|1997|p=659}} [[Lêer:Herero.jpg|duimnael|’n Groep Herero’s, ca. 1910]] Die eerste Europeërs wat voet aan wal gesit en die gebied verken het was die [[Portugal|Portugese]] seevaarder [[Diogo Cão]] in 1485 en [[Bartolomeus Dias]] in 1486; die gebied is egter nie deur die Portugese kroon beset nie. Soos die grootste deel van Afrika suid van die Sahara, is Namibië nie omvangryk verken deur Europeërs tot die 19de eeu nie, toe handelaars en setlaars, hoofsaaklik vanuit Duitsland en [[Swede]], daar aangekom het. In die laat 19de eeu het die [[Dorslandtrek]]kers die gebied oorgesteek op pad van die [[Zuid-Afrikaansche Republiek]] na Angola. Van die Trekkers het in Namibië agtergebly in plaas daarvan om die tog na Angola te voltooi. Andere het na Namibië teruggekeer nadat Angola deur die Portugese hulle tot die katolisisme probeer bekeer het en die gebruik van hul taal in skole verbied het.<ref name="Joubert">{{en}} {{cite web |last=Joubert |first=Bruce |title=’n Historiese perspektief op die gebruik van dierkrag in Suid-Afrika |url=http://www.atnesa.org/sanat/Joubert-95-HistoryanimalpowerSouthAfrica.pdf |publisher=Animal Traction Network for Eastern and Southern Africa |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190302212939/http://www.atnesa.org/sanat/Joubert-95-HistoryanimalpowerSouthAfrica.pdf |archive-date=2 Maart 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> === Duitse bewind === {{Hoofartikel|Duits-Suidwes-Afrika|Suidwes-Afrika-veldtog}} [[Lêer:Adolf Lüderitz.jpg|duimnael|links|upright|[[Adolf Lüderitz]], die stigter van [[Duits-Suidwes-Afrika]]]] Namibië het in 1884 onder [[Otto von Bismarck]] ’n Duitse kolonie geword om Britse besetting te voorkom en het bekend gestaan as Duits-Suidwes-Afrika (''Deutsch-Südwestafrika''); in die omgangstaal is hierdie benaming dikwels afgekort tot ''Deutsch-Südwest'' ("Duits-Suidwes").<ref>{{en}} {{cite web |title=Duits-Suidwes-Afrika |work=[[Encyclopædia Britannica]] |url=https://www.britannica.com/place/German-South-West-Africa |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190402183130/https://www.britannica.com/place/German-South-West-Africa |archive-date=2 April 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die Palgrave-sendingstasie van die Britse Goewerneur het bepaal dat slegs die natuurlike diepwaterhawe van Walvisbaai die moeite werd was om te beset – dit is vir die Brittanje deur die Kaapkolonie beset. [[Lêer:Kirche denkmal nam.jpg|duimnael|Die Christuskerk en Ruiterstandbeeld in Windhoek]] Van 1904 tot 1907 het die Herero's en die Namakwas die wapen teen die [[Duitsers]] opgeneem en in die gevolglike [[Namibiese volksmoord 1904–1908|opstand]] het 10&nbsp;000 Namas (ongeveer die helfte van die bevolking) en naastenby 65&nbsp;000 Herero's (ongeveer 80% van die bevolking) omgekom.<ref>{{de}} Drechsler, Horst (1980). Die werklike sterftegevalle in die relatief min veldslae was nie so baie nie, en meeste sterftes het plaasgevind ná die veldslae as gevolg van ’n bevel wat deur [[Lothar von Trotha]] uitgevaardig is. ’n Aansienlike minderheid van Herero's het oor die Kalahari na Betsjoeanaland gegaan waar ’n klein gemeenskap steeds woon (in Wes-Botswana) naby die Namibiese grens. ''Ons sal vegtend sterf'', aanvanklik in 1966 uitgegee onder die titel “Südwestafrika unter deutsche Kolonialherrschaft”. Berlyn: Akademie-Verlag.</ref><ref>{{en}} Mohamed Adhikari, "'Bloedstrome en geldstrome': Nuwe perspektiewe op die uitwissing van die Herero- en Namavolke van Namibië, 1904–1908," ''Kronos: Tydskrif van Kaapse geskiedenis'' 2008 34: 303–320</ref> Nadat die oorlewendes uit aanhouding vrygelaat is, is hulle onderwerp aan onteiening, deportasie, gedwonge arbeid en segregasie. Die meeste Afrikane is beperk tot sogenaamde inboorlinggebiede wat later onder Suid-Afrikaanse regering tot [[Bantoestan]]s verklaar is. Sommige historici gaan selfs sover as om te spekuleer dat die volksmoord in Namibië as model vir die Nazi’s in die [[sjoa]]<ref>{{en}} Benjamin Madley, "Van Afrika na Auschwitz: Hoe Duits-Suidwes-Afrika idees en metodes gekweek het wat deur die Nazi’s in Oos-Europa gebruik is," ''European History Quarterly'' 2005 35(3): 429–464 sê dit het die Nazi’s beïnvloed.</ref> of Joodse volksmoord gedien het, maar die meeste geleerdes meen dat dit nie werklik ’n invloed op die Nazi’s, wat in daardie tyd kinders was, gehad het nie. Die vader van Hermann Göring, [[Heinrich Göring]], was wel op sy dag ’n koloniale goewerneur in Namibië en ’n straat in Swakopmund is na hom vernoem.<ref>{{fr}} Robert Gerwarth, et al. "L'Antichambre de l'Holocauste? A propos du Debat sur les Violences Coloniales et la Guerre d'Extermination Nazie" ("Die voorkamer van die sjoa? Die debat oor koloniale geweld en die Nazi-oorlog van uitwissing") ''Vingtième Siècle'' 2008 (99): 143–159 meen die meeste geleerdes het nie gedink dat die Nazi’s beïnvloed is nie.</ref> Die gedagte van die volksmoord bly relevant tot die etniese identiteit in onafhanklike Namibië en tot verhoudinge met Duitsland.<ref>{{de}} Reinhart Kössler, en Henning Melber, "Völkermord und Gedenken: Der Genozid an den Herero und Nama in Deutsch-Südwestafrika 1904–1908," ("Volksmoord en herinnering: die volksmoord van die Herero en Nama in Duits-Suidwes-Afrika, 1904–08") ''Jahrbuch zur Geschichte und Wirkung des Holocaust'' 2004: 37–75</ref> Die Duitse regering het in 2004 formeel om verskoning gevra vir die Namibiese volksmoord.<ref>{{en}} {{cite web |author=Andrew Meldrum |title=German minister says sorry for genocide in Namibia |url=https://www.theguardian.com/world/2004/aug/16/germany.andrewmeldrum |work=The Guardian |date=15 Augustus 2004 |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200504204816/https://www.theguardian.com/world/2004/aug/16/germany.andrewmeldrum |archive-date=4 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> === Suid-Afrikaanse bewind en die stryd om onafhanklikheid === {{Hoofartikel|Suidwes-Afrika|Namibiese Onafhanklikheidsoorlog}} [[Lêer:Un-namibia1975-263-264.jpg|duimnael|links|VN-[[Posseël]] van 1975, wat die Onafhanklikheid van Namibië eis]] [[Lêer:Plan Odendaal.png|duimnael|Die Odendaal-plan vir [[Bantoestan]]s in Suidwes-Afrika in 1964]] [[Lêer:Namibia homelands 78.jpeg|duimnael|Kaart van tuislande in Suidwes-Afrika in 1978]] Suid-Afrika het die kolonie in 1915 beset nadat die Duitse magte in die Eerste Wêreldoorlog verslaan is. Dit is as ’n mandaatgebied van die Volkebond vanaf 1919 geadministreer. Hoewel die Suid-Afrikaanse regering Suidwes in sy eie gebied wou inkorporeer, het dit nooit amptelik gebeur nie maar dit is deurgaans as die de facto ‘vyfde provinsie’ bestuur met die bevolking van Namibië wat verteenwoordiging in die Parlement van Suid-Afrika geniet het. Hulle het ook hul eie administrasie en Wetgewende Vergadering gekies. Die Suid-Afrikaanse regering het ’n administrateur vir SWA aangestel wat uitgebreide magte gehad het. Na die Volkebond se tersydestelling en die ontstaan van die Verenigde Nasies in 1946 het Suid-Afrika geweier dat sy vroeëre mandaat deur ’n Trusteeskap van die Verenigde Nasies vervang moet word (wat nadere internasionale monitering van die gebied se administrasie saam met ’n definitiewe onafhenklikheidskedule vereis het). Die Herero's se Raad van Hoofmanne het ’n aantal petisies by die VN ingedien om te vra vir Namibië se onafhanklikheid gedurende die 1950’s. Gedurende die 1960’s, toe Europese moondhede onafhanklikheid aan hul kolonies en trustgebiede begin gee het, het die druk op Suid-Afrika begin toeneem om dieselfde met Namibië te doen. In 1966 het die [[Internasionale Geregshof]] ’n klag teen Suid-Afrika se volgehoue teenwoordigheid in die gebied van [[Ethiopië]] en [[Liberië]] van die hand gewys maar die VN se Algemene Vergadering het uiteindelik Suid-Afrika se mandaat teruggetrek. In 1971 het die Internasionale Geregshof ’n “adviserende mening” uitgebring waarin verklaar is dat Suid-Afrika se volgehoue administrasie van die gebied onwettig is.<ref>{{en}} {{cite web |publisher=Armed Conflict Events Database |title=Namibiese Onafhanklikheidsoorlog 1966–1988 |url=https://www.onwar.com/aced/chrono/index2010.htm |accessdate=21 Maart 2019 |archive-date=1 Mei 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180501171609/https://www.onwar.com/aced/chrono/index2010.htm |url-status=dead}}</ref> In reaksie op die 1966-beslissing deur die Internasionale Geregshof het SWAPO se militêre vleuel, Volksbevrydingsleër van Namibië (PLAN), ’n guerrilla-oorlog begin voer in die stryd om onafhanklikheid<ref>{{en}} {{cite news |author=Petronella Sibeene |publisher=[[New Era (Namibië)|New Era]] |title=Swapo word 49 |url=http://www.newera.com.na/article.php?articleid=3769 |date=17 April 2009 |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120218185514/http://www.newera.com.na/article.php?articleid=3769 |archive-date=18 Februarie 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> maar dit was eers in 1988 wat Suid-Afrika ingestem het om die besetting van Namibië op te hef,<ref>{{en}} [http://www.klausdierks.com/Chronology/119.htm Klaus Dierks] Chronologie van Namibiese Geskiedenis, 1977</ref> in ooreenstemming met ’n VN-vredesplan vir die hele gebied. Buite die sentraal-suidelike gebied van Namibië (bekend as die “Polisie-sone” sedert die Duitse era en waar die hoof dorpe, industrieë, myne en landbougrond was) is die land opgedeel in “tuislande‘, soortgelyk aan die Suid-Afrikaanse Bantoestans maar die Swart bevolking het nie hul samewerking gegee nie. Na baie onsuksesvolle pogings deur die VN om Suid-Afrika te oorreed om in te stem tot die VN-besluit 435 te implementeer, wat in 1978 deur die VN se [[Veiligheidsraad]] aanvaar is as die internasionaal-ooreengekome dekoloniseringsplan vir Namibië. In 1988 het die oorgang na onafhanklikheid begin onder ’n drieledige diplomatieke ooreenkoms tussen Suid-Afrika, Angola en Kuba, met die VSA en die USSR as waarnemers, waaronder Suid-Afrika ingestem het om uit die gebied te onttrek en sy troepe te demobiliseer en Kuba ingestem het om sy troepe vanuit suid-Angola, wat gestuur is om die MPLA te ondersteun in sy stryd om Angola teen UNITA. ’n Gekombineerde VN Burgerlike en vredesmag onder die Finse diplomaat Martti Ahtisaari het toesig gehou oor die militêre onttrekkings, die terugkeer van SWAPO-bannelinge en die hou van Namibië se eerste verkiesing vir ’n grondwetlike vergadering in Oktober 1989. SWAPO het gewen maar nie hul eie verwagting van ’n twee-derde meerderheid gekry nie; die Suid-Afrikaans gesteunde [[Demokratiese Turnhalle-alliansie]] (DTA) het die amptelike opposisie geword. Na die aanvaarding van die Namibiese grondwet, wat beskerming van menseregte, vergoeding vir staatsonteienings van privaat eiendom, ’n onafhanklike regbank en ’n uitvoerende presidensie (die grondwetgewende vergadering het die nasionale vergadering geword), ingesluit het, het Namibië op 21 Maart 1990 amptelik onafhanklik geword. [[Sam Nujoma]] is ingesweer as die eerste [[President van Namibië]] met verteenwoordigers van 147 lande, insluitend 20 staatshoofde, wat die plegtigheid bygewoon het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.klausdierks.com/Chronology/132.htm |title=Chronologie van Namibiese Onafhanklikheid |publisher=Klausdierks.com |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200523021428/http://www.klausdierks.com/Chronology/132.htm |archive-date=23 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Dié seremonie is ook deur die Suid-Afrikaanse [[Nelson Mandela]], wat die vorige maand uit die tronk vrygelaat is, bygewoon. Na die einde van Apartheid in 1994 is die Walvisbaai en die Pikkewyn-eilande deur Suid-Afrika aan Namibië afgestaan.<ref>{{en}} {{cite web |title=Treaty between the Government of the Republic of South Africa and the Government of the Republic of Namibia with respect to Walvis Bay and the off-shore Islands, 28 February 1994 |url=https://www.un.org/Depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/TREATIES/ZAF-NAM1994OI.PDF |website=Verenigde Nasies |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200519121348/https://www.un.org/Depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/TREATIES/ZAF-NAM1994OI.PDF |archive-date=19 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> {{Sien ook|Verenigde Nasionale Suidwes-party}} === Ná onafhanklikheid === [[Lêer:Netumbo Nandi-Ndaitwah Namibia's Deputy Prime Minister (cropped).jpg|duimnael|upright|[[Netumbo Nandi-Ndaitwah]], die huidige president van Namibië (sedert 2025)]] Veelpartydemokrasie is ingestel en is volhou, ten spyte daarvan dat SWAPO telkens die verkiesings met ’n oorweldigende meerderheid wen, en verkiesings word gereeld op plaaslike, provinsiale en nasionale vlak gehou. Verskeie geregistreerde politieke partye is aktief en word in die Nasionale Vergadering verteenwoordig.<ref>{{en}} {{cite web |title=Landverslag: Fokus op Namibië |publisher=Statebond-sekretariaat |url=http://www.thecommonwealth.org/news/34580/34581/224187/250510spotlightonnamibia.htm |accessdate=21 Maart 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120924024752/http://www.thecommonwealth.org/news/34580/34581/224187/250510spotlightonnamibia.htm |archive-date=24 September 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die oorgang van die 15 jaarbewind van president Nujoma na sy opvolger [[Hifikepunye Pohamba]] op 21 Maart 2005 het glad verloop.<ref name="IRIN">{{en}} {{cite web |title=IRIN-landprofiel vir Namibië |publisher=IRIN |url=http://www.irinnews.org/country.aspx?CountryCode=NA&RegionCode=SAF |accessdate=21 Maart 2015 |archive-date=17 Februarie 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100217173041/http://www.irinnews.org/country.aspx?CountryCode=NA&RegionCode=SAF |url-status=dead}}</ref> Pohamba is op 21 Maart 2015, Namibië se 25ste onafhanklikheidsdag, deur [[Hage Geingob]] opgevolg. Geingob is op 4 Februarie 2024 aan kanker oorlede en deur adjunkpresident [[Nangolo Mbumba]] opgevolg, wat tot in 2025 gedien het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-68196412 |title=Hage Geingob: Namibia's president dies aged 82 |publisher=[[BBC]] |date=4 Februarie 2024 |accessdate=21 Maart 2025}}</ref> Op 21 Maart 2025, die land se 35ste onafhanklikheidsdag, is [[Netumbo Nandi-Ndaitwah]] as Namibië se eerste vrou in dié pos ingesweer.<ref name="NNN">{{en}} {{cite web |url=https://www.namibian.com.na/namibias-35th-independence-day-anniversary-and-swearing-in-of-the-5th-president-of-namibia/ |title=Namibia’s 35th Independence Day Anniversary and Swearing-in of the 5th President of Namibia |publisher=[[The Namibian]] |date=21 Maart 2025 |accessdate=21 Maart 2025}}</ref> Die Namibiese regering het ’n beleid van nasionale versoening bevorder en amnestie gegee aan mense wat aan beide kante van die oorlog geveg het. Die burgeroorlog in Angola het ’n beperkte impak gehad op Namibiërs wat in die noorde van die land woon. In 1998 het die Namibiese Weermagtroepe na die [[Demokratiese Republiek van die Kongo]] gestuur as deel van ’n [[Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap]]-kontingent. In Augustus 1999 is ’n poging tot afskeiding in die noordoostelike [[Kaprivistrook]] suksesvol onderdruk.<ref name="IRIN" /> Die Kaprivikonflik is deur die Caprivi Liberation Army (CLA), ’n rebelgroep onder leiding van Mishake Muyongo, geïnisieer. Dit wou hê dat die Kaprivistrook ten einde van sy eie samelewing van Namibië moet skei. ’n Langlopende geskil oor die suidelike grens van Namibië se Kaprivistrook met Botswana was die onderwerp van ’n uitspraak deur die [[Internasionale Geregshof]] in Desember 1999. Die hof het beslis dat die [[Kasikili-eiland]] aan Botswana behoort.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.un.org/press/en/1999/19991213.icj594.doc.html |title=ICJ FINDS THAT KASIKILI/SEDUDU ISLAND FORMS PART OF TERRITORY OF BOTSWANA |publisher=[[Verenigde Nasies]] |date=13 Desember 1999 |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190325191209/https://www.un.org/press/en/1999/19991213.icj594.doc.html |archive-date=25 Maart 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> == Politiek == === Regering === {{Hoofartikel|Politiek van Namibië}} [[Lêer:Tintenpalast-Windhoek.jpg|duimnael|Die [[Tintenpalast]], setel van die Namibiese regering]] Die Namibiese politiek vind plaas in die raamwerk van ’n presidensiële verteenwoordigende demokratiese republiek waar die president van Namibië vir ’n vyf-jaar termyn verkies word en die staatshoof asook die hoof van die regering is.<ref>{{en}} [http://www.eisa.org.za/WEP/nam5.htm Namibian_President/Constitution eisa.org.za: ''Namibia: Constitution''] Besoek op 21 Maart 2015.</ref> Die Grondwet van Namibië waarborg die [[Trias politica|skeiding van magte]]:<ref name="Bösl">{{en}} {{cite book |last1=Shivute |first1=Peter |editor1-last=Bösl |editor1-first=Anton |editor2-last=Horn |editor2-first=Nico |url=https://www.kas.de/c/document_library/get_file?uuid=f4281780-d707-58d1-179c-fcf53a38c317&groupId=252038 |format=pdf |chapter=Voorwoord |page=10 |title=Die onafhanklikheid van die regbank in Namibië |publisher=Macmillan Education Namibia |series= Publications sponsored by Konrad Adenauer Stiftung |isbn=978-99916-0-807-5 |year=2008 |accessdate=21 Maart 2019 }}</ref> * Uitvoerende mag word deur die president en die Namibiese kabinet uitgevier. * Wetgewende mag: Namibië het ’n [[Parlement van Namibië|tweekamerstelselparlement]] met die [[Nasionale Vergadering van Namibië|Nasionale Vergadering]] as laerhuis en die [[Nasionale Raad van Namibië|Nasionale Raad]] as hoërhuis. * Regbank: Namibië het ’n hofstelsel wat die reg in die naam van die staat interpreteer en toepas. Hoewel die grondwet ’n veelpartystelsel beoog vir Namibië se regering beoog het, lyk dit meer na ’n eenpartystaat met SWAPO wat sedert 1990 elke verkiesing gedomineer het.<ref>{{en}} [http://www.swapoparty.org/throw_out_nyamu_motion.html swapoparty.org: ''SWAPO: Dominant party?''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303222946/http://www.swapoparty.org/throw_out_nyamu_motion.html |date=3 Maart 2016}}. Besoek op 21 Maart 2019.</ref> In Desember 2019 is President Hage Geingob tydens die algemene verkiesing vir ’n tweede termyn verkies met 56,3% van die stemme.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-50618516 |title=Namibia's President Hage Geingob wins re-election |publisher=[[BBC]] |date=1 Desember 2019 |accessdate=11 Oktober 2022}}</ref> Geingob is op 4 Februarie 2024 oorlede en deur adjunkpresident [[Nangolo Mbumba]] opgevolg.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.the-star.co.ke/news/2024-02-04-nangolo-mbumba-sworn-in-as-namibias-fourth-president/ |title=Nangolo Mbumba sworn in as Namibia’s fourth President |publisher=The Star Kenya |author=Maureen Kinyanjui |date=4 Februarie 2024 |accessdate=21 Maart 2025}}</ref> Mbumba is op 21 Maart 2025 deur [[Netumbo Nandi-Ndaitwah]] opgevolg.<ref name="NNN" /> === Buitelandse betrekkinge === {{Hoofartikel|Buitelandse betrekkinge van Namibië|Suid-Afrika-Namibië-betrekkinge}} [[Lêer:Diplomatic missions of Namibia.png|duimnael|links|Plekke oor die wêreld heen waar Namibië ambassadeurs of hoëkommissarisse het]] [[Lêer:Platanenallee 36, Reichsstraße 17 (09096391) 002.jpg|duimnael|Namibiese Ambassade in [[Berlyn]]]] Namibië volg ’n grootliks onafhanklike buitelandse beleid met voortslepende affiliasies met state wat bygestaan het in die stryd om onafhanklikheid, insluitend [[Libië]], [[Kuba]] en die [[Volksrepubliek China]]. Met ’n klein weermag en ’n swak ekonomie was die Namibiese regering se vernaamste buitelandse beleid gemoeid met die ontwikkeling van sterker bande met die ander lande in Suider-Afrika. As ’n dinamiese lid van die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap is Namibië ’n uitgesproke voorstander vir groter streeksintegrasie. Namibië het op 23 April 1990 die 160ste lid van die Verenigde Nasies geword. Dit het ook met onafhanklikheid die vyftiende lid van die [[Britse Statebond]] geword.<ref>{{en}} [https://www.thoughtco.com/africa-and-the-commonwealth-of-nations-43744 africanhistory.about.com: ''Africa and the CON'']. Besoek op 21 Maart 2019.</ref> === Weermag === [[Lêer:Flag of the Namibian Defence Force.svg|duimnael|Vlag van die Namibiese Weermag]] Namibië het geen vyande in sy onmiddellike omgewing nie maar spandeer gedurig meer geld op sy weermag as ander lande in Suider-Afrika (behalwe vir Angola). Militêre uitgawes het toegeneem van 2,7% van die BBP in 2000 tot 3,7% van BBP in 2009 en die koms van 12 Chengdu F-7 Airguard-stralers in 2006 en 2008 het Namibië vir ’n kort rukkie die grootste wapeninvoerder in Afrika suid van die Sahara gemaak.<ref name=flying>{{en}} {{cite news |title=Vlieg hoog |last=Hopwood |first=Graham |date=Februarie 2012 |work=Insight Namibia }}</ref> Die Namibiese grondwet beskryf die rol van die weermag as die “''verdediging van die gebied en nasionale belange''”. Namibië het die Namibiese Weermag (NW) gestig wat uit voormalige vyande in die 23-jarige bosoorlog bestaan: die Volksbevrydingsleër van Namibië (PLAN) en die Suidwes-Afrikaanse Gebiedsmag (SWAGM)<!-- South West African Territorial Force, SWATF -->. Brittanje het die plan vir die integrasie van hierdie magte opgestel en met opleiding van die NW begin. Die NW bestaan uit ’n klein hoofkantoor en vyf bataljons. Die Verenigde Nasies se Oorgangshulpgroep (UNTAG)se Keniaanse infanteriebataljon het vir drie maande na die verkryging van onafhanklikheid in Namibië gebly om te help om die NW op te lei en om die noorde van die land te stabiliseer. Volgens die Namibiese Ministerie van Verdediging sal daar nie meer as 7&nbsp;500 weermaglede (manlik en vroulik ingesluit) wees nie. === Administratiewe streke === {{Hoofartikel|Lys van administratiewe streke van Namibië}} Namibië is sedert 8 Augustus 2013 opgedeel in 14 streke en onderverdeel in 121 kiesafdelings. Die administratiewe streke van Namibië word deur die ''Afbakeningskomitee'' ter tafel gelê en aanvaar of verwerp deur die Nasionale Vergadering. Sedert die stigting van die staat was daar reeds drie Afbakeningskomitees, met die mees onlangse een in 2013 onder leiding van regter Alfred Siboleka.<ref>{{en}} {{cite book |title=Fokus op: Khomas-streek |chapter=Khomas-streek, ’n konstitusionele, politieke en geografiese hibriede |last=Matundu-Tjiparuro |first=Mae |publisher=[[New Era (Namibië)|New Era]] |page=3 |date=28 Februarie 2011}}</ref><ref>{{af}} [http://praag.co.za/?p=16037 ''Caprivi en Lüderitz kry nuwe name''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130831171322/http://praag.co.za/?p=16037 |date=31 Augustus 2013 }}, ''[[Die Republikein]]'', besoek op 9 Augustus 2013</ref> Streeksraadslede word direk verkies deur ’n geheime stemming (in streeksverkiesings) deur die inwoners van hul kiesafdelings.<ref>{{en}} {{cite web |title=Namibië Nasionale Raad |url=http://archive.ipu.org/parline/reports/2226.htm |publisher=Inter-Parliamentêre Unie |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180525132836/http://archive.ipu.org/parline/reports/2226.htm |archive-date=25 Mei 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Plaaslike owerhede in Namibië kan in die vorm van munisipaliteite (hetsy deel 1 of deel 2 munisipaliteite), stadsrade of dorpe wees.<ref name=alan>{{en}} {{cite web |title=Local Authorities |url=http://www.alan.org.na/?q=localauthorities/list |publisher=Association of Local Authorities in Namibia |accessdate=21 Maart 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190216094129/http://www.alan.org.na/?q=localauthorities%2Flist |archive-date=16 Februarie 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> [[Lêer:Namibia 14 regions-numbered.svg|duimnael|Kaart van Namibië se 14 streke (in Engels)]] [[Lêer:Namibia Population Density (2011).jpg|duimnael|Namibiese administratiewe streke volgens bevolkingsdigtheid (2011-sensus)]] {| class="wikitable sortable zebra" style="text-align:right" |- class=hintergrundfarbe6 ! No. ! Streek ! Vorige name ! [[ISO 3166-2:NA|ISO 3166-2]] ! Hoofstad |- | style=text-align:left | 1 | style=text-align:left | [[Kunene]] | style=text-align:left | | style=text-align:left | NA-KU | [[Opuwo]] |- | style=text-align:left | 2 | style=text-align:left | [[Omoesati]] | style=text-align:left | | style=text-align:left | NA-OS | [[Outapi]] |- | style=text-align:left | 3 | style=text-align:left | [[Osjana]] | style=text-align:left | | style=text-align:left | NA-ON | [[Oshakati]] |- | style=text-align:left | 4 | style=text-align:left | [[Ohangwena]] | style=text-align:left | | style=text-align:left | NA-OW | [[Eenhana]] |- | style=text-align:left | 5 | style=text-align:left | [[Osjikoto]] | style=text-align:left | | style=text-align:left | NA-OT | [[Omuthiya]]<br />(tot 2008 [[Tsumeb]]) |- | style=text-align:left | 6 | style=text-align:left | [[Kawango-Oos]] | style=text-align:left | Kawango (tot 2013) | style=text-align:left | NA-KE | [[Rundu]] |- | style=text-align:left | 7 | style=text-align:left | [[Sambesi]] | style=text-align:left | Caprivi (?–2013)<br />Liambezi (1992–?) | style=text-align:left | NA-CA | [[Katima Mulilo]] |- | style=text-align:left | 8 | style=text-align:left | [[Erongo]] | style=text-align:left | | style=text-align:left | NA-ER | [[Swakopmund]] |- | style=text-align:left | 9 | style=text-align:left | [[Otjozondjoepa]] | style=text-align:left | dalk ook Othozondjoepa | style=text-align:left | NA-OD | [[Otjiwarongo]] |- | style=text-align:left | 10 | style=text-align:left | [[Omaheke]] | style=text-align:left | | style=text-align:left | NA-OH | [[Gobabis]] |- | style=text-align:left | 11 | style=text-align:left | [[Khomas]] | style=text-align:left | | style=text-align:left | NA-KH | [[Windhoek]] |- | style=text-align:left | 12 | style=text-align:left | [[Hardap]] | style=text-align:left | | style=text-align:left | NA-HA | [[Mariental]] |- | style=text-align:left | 13 | style=text-align:left | [[ǁKaras]] | style=text-align:left | Karas (tot 2013)<br />!Karas<br />ǁKaras (2013–2015) | style=text-align:left | NA-KA | [[Keetmanshoop]] |- | style=text-align:left | 14 | style=text-align:left | [[Kawango-Wes]] | style=text-align:left | Kawango (tot 2013) | style=text-align:left | NA-KW | [[Nkurenkuru]] |} == Geografie == {{Hoofartikel|Geografie van Namibië}} [[Lêer:Namibia map of Köppen climate classification.svg|duimnael|links|Klimaatsones in Namibië volgens die [[Köppen-klimaatklassifikasie]]]] [[Lêer:Namib Desert Namibia(2).jpg|duimnael|Sandduine in die [[Namibwoestyn]]]] [[Lêer:Namibia Natural Earth 1.jpg|duimnael|Geskakeerde reliëfkaart van Namibië]] Met ’n grootte van 824&nbsp;292&nbsp;km²<ref name="CIA" /> is Namibië die vyf-en-dertigste grootste land (net na [[Venezuela]]) in die wêreld. Dit lê tussen 17°en 29° suiderbreedte (’n klein area is noord van 17°) en 11° en 26° oosterlengte. In geologiese opsig word Namibië as een van die oudste dele van die Afrika-vasteland beskou. Lank voordat die reusevasteland [[Gondwana]]land ontstaan het, het in die gebied van die huidige Afrika twee plato’s gevorm – die Kongo- en die Kalahari-Kraton. Die laasgenoemde beslaan groot dele van die huidige Namibië. Die vastelandgebied van Gondwana, wat destyds dele van Afrika, [[Suid-Amerika]], [[Australië]], [[Indië]] en [[Antarktika]] bevat het, het eers sowat 550 miljoen jaar gelede as gevolg van tektoniese prosesse ontstaan. Sowat 150 miljoen jaar gelede het Gondwana uitmekaar gebreek, om sodoende die huidige vastelande te vorm. Namibië se [[klimaat]]toestande het oor ’n lang tydperk feitlik onveranderd gebly, en baie geologiese strukture, prosesse en verskynsels is tot vandag toe baie goed bewaar. Een van die bekendste voorbeelde is die Namibwoestyn, wat as die oudste ter wêreld beskou word. In die noordooste kom die lande [[Zimbabwe]] en Namibië ([[Kaprivistrook]]) baie naby aan mekaar en dié twee lande word slegs deur 200&nbsp;m se gebied in [[Botswana]], wat op sy beurt aan [[Zambië]] grens, van mekaar geskei. As die vier lande aanmekaar geraak het, sou dit die enigste internasionale vierlandepunt tussen onafhanklike lande gevorm het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.botswanatourism.co.bw/location |title=Location |publisher=Botswana Tourism |accessdate=4 September 2026}}</ref> Dié moontlike vierlandepunt is egter sonder algemene internasionale erkenning.<ref>{{en}} {{cite book |authors=Ian Brownlie, Ian R. Burns |title=African Boundaries: A Legal and Diplomatic Encyclopaedia |chapter=Botswana-Zambia (Quadripoint issue) |publisher=C. Hurst & Co. |location=Londen |year=1979 |isbn=0-903983-87-7 |pages=1098–1108}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |author=Sackey Akweenda |title=International Law and the Protection of Namibia’s Territorial Integrity |chapter=VI: Quadripoint Theory |publisher=Martinus Nijhoff |location=Nederland |date=23 April 1997 |isbn=90-411-0412-7 |pages=201–3}}</ref> === Geografiese streke === Die Namibiese landskap bestaan algemeen uit vyf geografiese streke, elk met sy eie unieke abiotiese faktore en plantegroei met sommige variasie in en oorvleueling tussen die streke: die Sentrale Plato, die Namibwoestyn, die Groot Platorand, die Bosveld en die [[Kalahari]]. ==== Sentrale plato ==== <!---Moet asb. nie hierdie beelde opskuif nie aangesien dit die uitleg beïnvloed wanneer op ’n wye skerm gewerk word.---> [[Lêer:SAC Namibia-cactus.jpg|duimnael|[[Visrivier-canyon]]]] [[Lêer:SAC Namibia-desert-1.jpg|duimnael|[[Namibwoestyn]]]] [[Lêer:SAC Namibia-escarpment2.jpg|duimnael|Namib Platorand]] [[Lêer:Kalahari C17.JPG|duimnael|Die [[Kalahari]]]] [[Lêer:Windhoek-Skyline.jpg|duimnael|[[Windhoek]] se kimlyn]] Die Sentrale Plato lê van noord na suid en word begrens deur die Skedelkus na die noordweste, die Namibwoestyn en sy kusvlaktes na die suidweste, die [[Oranjerivier]] na die suide en die Kalahari na die ooste. Die hoogste punt in Namibië, die [[Brandberg]] (2&nbsp;606&nbsp;m) is in die Sentrale Plato.<ref name="elevation">{{en}} {{cite web |url=http://landsat.usgs.gov/gallery/detail/367/ |title=Landsat.usgs.gov |publisher=Landsat.usgs.gov |accessdate=21 Maart 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080907062948/http://landsat.usgs.gov/gallery/detail/367/ |archive-date=7 September 2008 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Binne die wye plat Sentrale Plato is die meerderheid van Namibië se bevolking en ekonomiese aktiwiteit. Windhoek, die hoofstad, is hier geleë asook. Die beste landbougrond is ook in hierdie gebied. Hoewel landbougrond slegs 1% van die land se oppervlak uitmaak word ongeveer die helfte van die land se bevolking deur landbou in diens geneem.<ref name="World Almanac 2004">{{en}} World Almanac. 2004.</ref> Die abiotiese faktore in die plato is naastenby dieselfde as op die platorand maar die topografiese kompleksiteit is egter verminder. Somertemperature kan so hoog as 40&nbsp;°C word en ryp is algemeen in die winter. ==== Namibwoestyn ==== {{Hoofartikel|Namibwoestyn}} Die Namibwoestyn is ’n wye uitspansel van hiperonvrugbare gruisvlaktes en duine wat langs die hele Namibiese kuslyn strek. Dit wissel van 100 tot honderde kilometer in breedte. Areas in die Namib sluit die Skedelkus en die [[Kaokoveld]] in die noorde in asook die uitgebreide Namib Sandsee langs die sentrale kus.<ref name="Spriggs, A. 2001.(AT1315)">{{en}} Spriggs, A. 2001.(AT1315)</ref> Die sand waaruit die sandsee bestaan ontstaan uit ’n erosieproses wat in die Oranjeriviervallei in die suide plaasvind. Soos wat sandbelaaide water hul swewende belastings in die [[Atlantiese Oseaan]] laat uitspoel, word dit weer op land uitgespoel deur seestrome. Die heersende suidwestelike winde tel dit dan op en plaas dit in die vorm van reuse sandduine in die wydverspreide sandsee. So word die grootste sandduine in die wêreld gevorm. In areas waar die sandaanvoer afgeneem het weens die onvermoë van die sand om rivierbeddings oor te steek, skuur die wind die land om groot gruisvlaktes te vorm. In baie areas van die Namibwoestyn is daar bitter min plantegroei behalwe vir korsmosse wat in die gruisvlaktes en opgedroogte rivierbeddings gevind word waar plante toegang het tot ondergrondse water. ==== Groot Platorand ==== Die Groot Platorand styg tot meer as 2&nbsp;000&nbsp;m. Gemiddelde temperature neem toe hoe verder ’n mens van die koue Atlantiese waters beweeg terwyl die talmende kusmis stadig afneem. Hoewel die streek rotserig is met swak ontwikkelde grond, is dit nietemin aansienlik meer produktief as die Namibwoestyn. Soos somerwinde oor die platorand geforseer word, word vog as neerslag onttrek.<ref name="Spriggs, A. 2001.(AT1316)">{{en}} Spriggs, A. 2001.(AT1316)</ref> Die water, saam met die vinnig veranderende topografie, is verantwoordelik vir die voortbringing van mikrohabitatte wat ’n wye verskeidenheid organismes huisves waarvan baie endemies is. Plantegroei op die platorand wissel in vorm en digtheid met gemeenskapstrukture wat wissel van digte bosse na meer struikagtige gebiede en verspreide bome. ’n Aantal [[Acacia]]-spesies word hier aangetref asook grasse en ander struikagtige plante. ==== Bosveld ==== Die Bosveld is in die noordooste van die land langs die grens met Angola en in die Kaprivistrook, wat die oorblyfsel is van ’n nou gang is waardeur die Duitse Keiserryk die [[Zambezirivier]] bereik het, aangetref. Die area kry aansienlik meer reën as die res van die land met ’n gemiddeld van ongeveer 400&nbsp;mm per jaar. Temperature is ook koeler en meer gematig, met benaderde seisoenvariasies van tussen 10&nbsp;°C en 30&nbsp;°C. Die gebied is oor die algemeen plat en die grond is sanderig sodat dit nie goed water hou nie.<ref name="Cowling, bl. 2001">{{en}} Cowling, bl. 2001.</ref> Reg langs die Bosveld in noord-sentraal Namibië is een van die natuur se groot wonderwerke: die [[Etoshapan]]. Dit is vir die grootste gedeelte van die jaar ’n droë, sout woesteny maar gedurende die nat seisoen vorm daar ’n vlak meer wat oor meer as 6&nbsp;000&nbsp;km² strek. Die area is van ekologiese belang vir die groot getalle [[voël]]s en diere van die omliggende [[savanne]] wat deur droogte na die watergate om die meer gedwing word. Die bosveldstreek is deur die Wêreld Wildlewefonds afgebaken as deel van die Angola Mopane-boomveld ekogebied wat tot noord verby die [[Kunenerivier]] tot in Angola strek. ==== Kalahari ==== {{Hoofartikel|Kalahari}} Die Kalahari is waarskynlik Namibië se bekendste geografiese kenmerk. Dit word gedeel met Suid-Afrika en Botswana en het ’n verskeidenheid van gelokaliseerde omgewings wat wissel van hiperonvrugbare sanderige woestyn tot areas wat nie in die algemene beskrywing van woestyn inpas nie. Een van hierdie areas, bekend as die [[Sukkulente Karoo]], is die tuiste van meer as 5&nbsp;000 plantspesies waarvan meer as die helfte endemies is; een derde van die wêreld se [[vetplant]]e word in die Karoo aangetref. Die rede vir hierdie hoë produktiwiteit en endemisiteit is waarskynlik die relatief stabiele aard van neerslag.<ref name="Spriggs, A. 2001.(AT0709)">{{en}} Spriggs, A. 2001.(AT0709)</ref> Die Karoo ervaar nie op ’n gereelde basis droogte nie, en alhoewel die gebied tegnies woestyn is, bied gereelde winterreën genoeg vog om die gebied se interessante plantgemeenskap te onderhou. ’n Ander eienskap van die Kalahari en ook ander gebiede van Namibië, is koppe, geïsoleerde bergies wat mikroklimate en -habitatte vir organismes skep wat nie aangepas is om in die omliggende woestyngebied te oorleef nie. ==== Kuswoestyn ==== [[Lêer:Sossusvlei creek.JPG|duimnael|Die Sesriemcanyon in die Namibwoestyn]] Namibië se kuswoestyne is een van die oudste woestyne ter wêreld. Die sandduine, wat geskep is deur sterk landwaartse winde, is die hoogste in die wêreld.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nasa.gov/multimedia/imagegallery/image_feature_540.html |title=NASA – Namibië se Kuswoestyn |publisher=www.nasa.gov |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321190008/https://www.nasa.gov/multimedia/imagegallery/image_feature_540.html |archive-date=21 Maart 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die Namibwoestyn en die [[Namib-Naukluft Nasionale Park]] is hier geleë. Die Namibiese kuswoestyne is een van die rykste diamantvelde ter wêreld. Die area is opgedeel in die noordelike Skedelkus en die suidelike Diamantkus. Weens die ligging van die kuslyn – op die punt waar die koue water van die Atlantiese Oseaan by Afrika uitkom – is daar dikwels baie digte mis.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.geographia.com/namibia/ |title=’n Inleiding tot Namibië |publisher=www.geographia.com |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20010604205022/http://www.geographia.com/namibia/ |archive-date=4 Junie 2001 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> 54% van die kuslyn is sanderige strande, 28% is sand en rots deurmekaar en 16% is slegs rotsagtig. Die kusvlaktes is “duinevelde” met korsmosse en ’n paar verspreide soutpanne. Naby die kus is daar gebiede waar die duine met plante bedek is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.nacoma.org.na/Our_Coast/WalkOnOurCoastline.htm |title=NACOMA – Namibiese Kusbewaring- en Bestuursprojek |publisher=www.nacoma.org.na |accessdate=21 Maart 2015 |archive-date=21 Julie 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090721154939/http://www.nacoma.org.na/Our_Coast/WalkOnOurCoastline.htm |url-status=dead }}</ref> Namibië is ryk aan kus- en seehulpbronne wat grootliks onverken is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://afraf.oxfordjournals.org/cgi/pdf_extract/83/333/477 |title=Namibië se kus- en see-ontwikkelingspotensiaal – Sparks 83 (333): 477 – African Affairs |publisher=afraf.oxfordjournals.org |accessdate=21 Maart 2015 |last=Sparks |first=Donald L. }}</ref> === Weer en klimaat === [[Lêer:Namib Desert Namibia(1).jpg|duimnael|Sandduine in die Namibwoestyn teen aandskemer]] [[Lêer:Namibia-1113.jpg|duimnael|Namibië is hoofsaaklik ’n groot woestyn en halfwoestyn plato]] Namibië is geleë in die subtropiese hoëdrukgordel en neem af van sub-vogtig (gemiddelde neerslag hoër as 500&nbsp;mm), na halfdroog (tussen 300&nbsp;mm en 500&nbsp;mm met die grootste gedeelte van die Kalahari wat in Namibië val) na onvrugbaar (tussen 150&nbsp;mm en 300&nbsp;mm). Hierdie drie klimaatstreke is landwaarts van die westelike platorand na die hiper-droë kusvlakte waar die neerslag minder as 100&nbsp;mm gemiddeld is. Veranderlikheid in reënval en temperatuur is die kenmerk van die onvrugbare klimaat. Reënvalgemiddeldes wissel van minder as 100&nbsp;mm per jaar oor die lengte van die Namibwoestyn tot 700&nbsp;mm per jaar vir [[Katima Mulilo]] en die oostelike punt van die [[Sambesi]]; veranderlikheid wissel van geen reënval na soveel as 800&nbsp;mm en meer in ’n oorvloedige seisoen. Hoewel die kern van die reënvalseisoen – Januarie tot Maart – ongeveer 70% van die algehele reën kry word dit tot soveel as 95% wanneer November, Desember en April bygereken word. Reën is egter nie beperk tot hierdie maande nie. Dit is slegs in die [[Kawango]] en die Kaprivistrook se reënvalstasies waar die maandelikse minimum ten minste een reëndag het. Die verre-suidweste, vernaam by [[Rosh Pinah]] se stasie is die swaarste reënval kwalik meer as 10&nbsp;mm in een dag. Winterreëns is voorspelbaar in die [[Karas]] en [[Hardap]]-streke en bied vogtigheid vir die omgewing. Die subtropiese hoëdrukgordel het gewoonlik wolklose dae en daar is meer as 300 sonskyndae per jaar. Dit is geleë aan die duidelike rand van die trope; die [[Steenbokskeerkring]] loop naastenby in die middel van die land deur. Die winter is gewoonlik droog met reënval wat normaalweg in die somer plaasvind. Die klein reënseisoen is tussen September en November en die groot reënseisoen is tussen Februarie en April.<ref>{{en}} {{cite web |publisher=Real Namibia |title=Die Reënseisoen |url=http://www.realnamibia.com/rn_028rainyseason.htm |accessdate=21 Maart 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160101084530/http://www.realnamibia.com/rn_028rainyseason.htm |archive-date=1 Januarie 2016 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Humiditeit is laag en die gemiddelde reënval wissel van amper geen in die kuswoestyn tot meer as 600&nbsp;mm in die Kaprivistrook. Reënval is egter hoogs veranderlik en droogtes is algemeen.<ref name="EBClimate">{{en}} {{cite web |title=Namibië |url=https://www.britannica.com/place/Namibia |publisher=[[Encyclopædia Britannica]] |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200510165738/https://www.britannica.com/place/Namibia |archive-date=10 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Weer en klimaat in die kusgebied word oorheers deur die koue, noordvloeiende [[Benguela-stroom]] van die [[Atlantiese Oseaan]] wat verantwoordelik is vir ’n baie lae neerslag (gemiddeld 50&nbsp;mm of minder per jaar), gereelde digte mis en algemeen laer temperature as in die res van die land.<ref name="EBClimate" /> In die winter kom [[bergwind]]e of oosweer soms voor. Dit is ’n warm droë wind wat van die binneland na die kus waai. Aangesien die area agter die kus woestyn is kan hierdie winde in sandstorms ontwikkel, soveel so dat sandstortings in die Atlantiese Oseaan op satellietbeelde sigbaar is.<ref name="Olszewski2">{{en}} {{cite news |last=Olszewski |first=John |newspaper=Namibia Economist |title=Om weer te begryp – nie te voorspel nie |url=http://www.economist.com.na/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&id=575&Itemid=54&limitstart=5 |date=25 Junie 2010 }}</ref> Die Sentrale Plato en Kalahari het wye daaglikse temperatuurvariasies van soveel as 30°C.<ref name="EBClimate" /> ''Efundja'', die jaarlikse vloede in die noordelike dele van die land het dikwels skade aan infrastruktuur en lewensverlies tot gevolg.<ref>{{en}} {{cite news |url=http://www.unmultimedia.org/radio/english/2011/04/debilitating-floods-hit-northern-and-central-namibia/ |title=Verlammende vloede tref noordelike en sentraal-Namibië |last=Adams |first=Gerry |date=15 April 2011 |publisher=United Nations Radio |archive-url=https://web.archive.org/web/20161220185613/http://www.unmultimedia.org/radio/english/2011/04/debilitating-floods-hit-northern-and-central-namibia/ |archive-date=20 Desember 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die reën wat hierdie vloede veroorsaak het hul oorsprong in Angola vanwaar dit in Namibië se Cuvelai-kom vloei en die vloedvlaktes (''Oshanas'' in [[Oshiwambo]]) opvul. Die ergste vloede het in Maart 2011 plaasgevind en 21,000 mense moes verplaas word.<ref>{{en}} {{cite news |url=http://www.namibian.com.na/index.php?id=28&tx_ttnews%5Btt_news%5D=79689&no_cache=1 |title=Swaarste vloede nog ooit in Namibië |last=van den Bosch |first=Servaas |date=29 Maart 2011 |work=[[The Namibian]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20180822014824/https://www.namibian.com.na/index.php?id=28 |archive-date=22 Augustus 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> == Ekonomie == {{Hoofartikel|Ekonomie van Namibië}} [[Lêer:Tsumeb-Main Road.JPG|duimnael|[[Tsumeb]] se hoofstraat]] Namibië se ekonomie is as gevolg van sy geskiedenis nou verbind met dié van Suid-Afrika.<ref name="Intelligence1">{{en}} ([[Central Intelligence Agency]], 2007)</ref><ref name="Department1">{{en}} (Amerikaanse Departement van Buitelandse Sake, 2007)</ref> Die grootste ekonomiese sektore is mynbou (10,4% van die bruto binnelandse produk in 2009), landbou (5,0%), vervaardiging (13,5%) en toerisme.<ref name=usds>{{en}} {{cite web |url=https://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/5472.htm |title=Agtergrondnota: Namibië |publisher=VS Departement van Buitelandse Sake |date=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190512170904/https://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/5472.htm |archive-date=12 Mei 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Namibië het ’n hoogs ontwikkelde banksektor met moderne infrastruktuur soos aanlyn-bankwese, selfoon-bankwese ens. Die Bank van Namibië (BoN) is die sentrale bank van Namibië en is verantwoordelik vir alle pligte van ’n sentrale bank. Die vier grootste handelsbanke in Namibië is: Bank Windhoek, Eerste Nasionale Bank, Nedbank en Standard Bank.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bon.com.na/ |title=Bank van Namibië (BoN) |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200515032858/https://www.bon.com.na/ |archive-date=15 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Namibië het ’n hoë werksloosheidskoers. “Streng werkloosheid” (mense wat aktief na werk soek) was in 2000 20,2%, in 2004 was dit 21,9% en in 2008 was dit 29,4%. Onder ’n breë definisie (insluitend mense wat opgehou soek het na werk) het werkloosheid van 36,7% in 2004 gestyg na 51,2% in 2008. Hierdie skatting ag mense in die informele werksektor as werksaam. Die Minister van Arbeid en Sosiale Welstand, [[Immanuel Ngatjizeko]] het die studie in 2008 geloof as “by verre beter in omvang en kwaliteit as enigiets wat dit vooraf gegaan het”<ref>{{en}} {{cite news |url=http://www.namibian.com.na/news-articles/national/full-story/archive/2010/february/article/half-of-all-namibians-unemployed/ |title=Helfte van alle Namibiërs werkloos |newspaper=The Namibian |date=4 Februarie 2010 |first=Jo-Mare |last=Duddy |archive-url=https://web.archive.org/web/20120303042203/http://www.namibian.com.na/news-articles/national/full-story/archive/2010/february/article/half-of-all-namibians-unemployed/ |archive-date=3 Maart 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> maar hierdie metodologie het kritiek ontlok.<ref>{{af}} {{cite news |url=http://www.newera.com.na/article.php?articleid=41737 |title=Mwinga praat oor sy bevindinge |last=Ndjebela |first=Toivo |date=18 November 2011 |newspaper=[[New Era (Namibië)|New Era]] |accessdate=12 Januarie 2013 |archive-url=https://archive.ph/20130112001055/http://www.newera.com.na/article.php?articleid=41737 |archive-date=12 Januarie 2013 |url-status=dead}}</ref> Ongeveer die helfte van die bevolking leef onder die internasionale broodlyn van VS$1,25 per dag.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://hdr.undp.org/en/media/HDI_2008_EN_Tables.pdf |title=Menslike Ontwikklingsindekse, tabel 3: Menslike en inkomste-armoede |accessdate=21 Maart 2019 |format=pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20200520061654/http://hdr.undp.org/en/media/HDI_2008_EN_Tables.pdf |archive-date=20 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Daar is ’n aantal wetgewende maatreëls in plek om armoede en werkloosheid te verlig. In 2004 is ’n arbeidswet afgekondig wat mense teen werksdiskriminasie op grond van hul MIV/Vigs-status beskerm. Vroeg in 2010 het die regering se tenderraad aangekondig dat “100 persent van alle ongeskoolde en halfgeskoolde arbeid voortaan sonder uitsondering vanuit Namibië bekom moet word”.<ref>{{en}} {{cite news |url=http://www.namibian.com.na/news/full-story/archive/2010/february/article/tender-board-tightens-rules-to-protect-jobs |newspaper=The Namibian |date=3 Februarie 2010 |title=Tenderraad lê strenger reêls neer om werke te beskerm |first=Tileni |last=Mongudhi |archive-url=https://web.archive.org/web/20120303042154/http://www.namibian.com.na/news/full-story/archive/2010/february/article/tender-board-tightens-rules-to-protect-jobs/ |archive-date=3 Maart 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> === Vervoer === [[Lêer:Sandstorm while driving from Swakopmund to Walfish Bay, 2005.jpg|duimnael|Die [[B2-hoofweg (Namibië)|B2]] tussen [[Swakopmund]] en [[Walvisbaai]], Namibië]] Ten spyte van die afgeleë aard van groot dele van die land, het Namibië hawens, lughawens, snelweë en spoorweë (smalspoor). Die land streef daarna om ’n middelpunt vir vervoer in die gebied te word; dit het ’n belangrike hawe en verskeie land-ingeslote bure. Die Sentrale Plato dien reeds as ’n vervoerdeurgang vir die digter bevolkte noorde van Suid-Afrika (die bron van vier vyfdes van Namibië se invoere).<ref name="World Almanac 2004" /> === Landbou === [[Lêer:Schildburgsdorf.jpg|duimnael|Verwelkomingsbord van die plaas ''Burgsdorf'' in [[Hardap]]]] Ongeveer die helfte van die bevolking is van landbou afhanklik (hoofsaaklik bestaansboerdery) vir hul lewensbestaan maar Namibië moet nietemin kos invoer. Hoewel die BBP per capita vyf keer hoër is as dié van Afrika se armste lande, woon die meeste van Namibië se bevolking in landelike gebiede en voer ’n bestaansleefwyse. Namibië het een van die wêreld se hoogste koerse van inkomste-ongelykheid, deels weens die feit dat daar ’n stedelike ekonomie en ’n landelike kontantlose ekonomie is. Die ongelykheidsyfer neem dus mense in ag wat nie werklik op die formele economie steun vir hul oorlewing nie. Omstreeks 4&nbsp;000 kommersiële boere besit ongeveer die helfte van Namibië se bewerkbare grond.<ref>{{en}} {{cite news |url=https://www.nytimes.com/2004/12/25/world/africa/tensions-simmer-as-namibia-divides-its-farmland.html |title=Spanning sluimer soos Namibië boerderygrond opdeel |newspaper=The New York Times |date=25 Desember 2004 |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190831003205/https://www.nytimes.com/2004/12/25/world/africa/tensions-simmer-as-namibia-divides-its-farmland.html |archive-date=31 Augustus 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die regerings van Duitsland en Groot-Brittanje finansier Namibië se grondhervormingsproses en die Namibiese regering het reeds grond van blanke boere begin onteien om grondlose swart Namibiërs van grond te voorsien.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.thenewhumanitarian.org/news/2004/10/01/key-step-land-reform-completed |title=Namibië: Sleutel stap in grondhervorming afgehandel |publisher=The New Humanitarian |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190831003156/http://www.thenewhumanitarian.org/news/2004/10/01/key-step-land-reform-completed |archive-date=31 Augustus 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Daar is ooreengekom op die privatisering van verskeie ondernemings in die hoop dat dit buitelandse belegging sal stimuleer. Herbelegging van omgewingsafgeleide kapitaal het die Namibiese per capita-inkomste egter gekniehalter.<ref>{{en}} (Lange, 2004)</ref> Een van die vinnig groeiende areas van ekonomiese ontwikkeling in Namibië is die toename van wildbewaringsgebiede. Hierdie natuurreservate is veral belangrik vir die landelike oorwegend werklose bevolking. ’n Watervoerende laag genaamd “Ohangwena II” is ontdek wat 800&nbsp;000 mense in die noorde vir 400 jaar van water kan voorsien.<ref name=aqui>{{en}} {{cite web |last=McGrath |first=Matt |url=https://www.bbc.com/news/science-environment-18875385 |title=Groot waterdraende laag in Namibië gevind, kan vir eeue hou |publisher=BBC World Service |date=20 Julie 2012 |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200203120632/https://www.bbc.com/news/science-environment-18875385 |archive-date=3 Februarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Kundiges skat dat Namibië 7720&nbsp;km³ se ondergrondse water het.<ref name=afr>{{en}} {{cite web |last=McGrath |first=Matt |url=https://www.bbc.com/news/science-environment-17775211 |title='Groot' waterhulpbron bestaan onder Afrika |publisher=BBC World Service |date=20 April 2012 |accessdate=21 Maart 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191005065039/https://www.bbc.com/news/science-environment-17775211 |archive-date=5 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref name=aqmap>{{en}} {{cite journal |authors=A.M. MacDonald; Bonsor, H.C.; Dochartaigh, B.É.Ó.; Taylor, R.G. |url=https://iopscience.iop.org/article/10.1088/1748-9326/7/2/024009 |title=Kwantitatiewe kaarte van ondergrondse waterhulpbronne in Afrika |journal=British Geological Survey |volume=7 |issue=2 |doi=10.1088/1748-9326/7/2/024009 |date=19 April 2012 |accessdate=21 Maart 2019}}</ref> === Mynbou en elektrisiteit === [[Lêer:Arandis Mine quer.jpg|duimnael|Myn naby Arandis]] Mynbou is die belangrikste bydrae tot die Namibiese ekonomie en verskaf 25% van die inkomste.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.nied.edu.na/divisions/projects/SEEN/SEEN%20Publications/Environmental%20Information%20Sheets/Development%20and%20Environment/4.%20Mining%20in%20Namibia.pdf |title=Mynbou in Namibië |format=PDF |publisher=NIED |accessdate=21 Maart 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131018235504/http://www.nied.edu.na/divisions/projects/SEEN/SEEN%20Publications/Environmental%20Information%20Sheets/Development%20and%20Environment/4.%20Mining%20in%20Namibia.pdf |archive-date=18 Oktober 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Namibië is die vierde grootste uitvoerder van nie-brandstof minerale in Afrika en wêreld se vierde grootste produsent van [[uraan]]. Daar is ’n noemenswaardige belegging in uraan-ontginning en Namibië gaan moontlik teen 2015 die wêreld se grootste uitvoerder van uraan wees.<ref>{{en}} {{cite web |first=Dan |last=Oancea |title=Uraan-ontginning by Namibië se Heinrich-myn |url=http://www.infomine.com/publications/docs/Mining.com/Feb2008e.pdf |format=pdf }}</ref> Ryk spoeldiamantvelde maak Namibië ’n primêre bron van juweelkwaliteit diamante.<ref>{{en}} {{cite web |first=Dan |last=Oancea |title=Diepsee-ontginning en verkenning |url=http://technology.infomine.com/articles/1/99/deep-sea-mining.undersea-miners.black-smoker/deep-sea.mining.and.aspx |accessdate=27 Junie 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170627093407/http://technology.infomine.com/articles/1/99/deep-sea-mining.undersea-miners.black-smoker/deep-sea.mining.and.aspx |archive-date=27 Junie 2017 |url-status=dead}}</ref> Hoewel Namibië hoofsaaklik bekend is vir sy juweel[[diamant]]e en uraanvelde word ’n aantal ander minerale soos [[lood]], [[wolfram]], [[tin]], [[vloeispaat]], [[mangaan]], [[marmer]], [[koper]] en [[sink]] ontgin. Daar is aflandige gasvelde in die Atlantiese Oseaan wat waarskynlik in die toekoms ontgin gaan word.<ref name="usds" /> Volgens ''Die Diamantondersoek'' (''The Diamond Investigation''), ’n boek oor die wêreldwye diamantmark sedert 1978, het [[De Beers]], die wêreld se grootste diamantmaatskappy, die meeste van die Namibiese diamante gekoop en sal hulle voortgaan om dit te doen omdat “watter regering ookal oorneem uiteindelik die inkomste nodig sal hê om te oorleef”.<ref>{{en}} {{cite book |url=http://www.edwardjayepstein.com/diamond/chap1.htm |title=Die Diamantondersoek |chapter=1 |first=Edward Jay |last=Epstein }} in ’n onderhoud met [[Harry Frederick Oppenheimer]], eienaar van De Beers.</ref> Binnelandse toevoerspanning is 220V (wisselstroom). Elektrisiteit word hoofsaaklik deur termiese en hidro-elektriese kragstasies van Nampower opgewek. Nie-konvensionele metodes van elektrisiteitsopwekking speel ook ’n rol. Die Namibiese regering word deur die ryk uraanvelde aangemoedig om teen 2018 ’n kernkragstasie op te rig. Dit blyk ook of uraanverryking plaaslik gedoen gaan word.<ref name=Saveorsink>{{en}} {{cite news |title=Uraan: Help dit om Namibië te red of te verdrink? |last=Weidlich |first=Brigitte |newspaper=[[The Namibian]] |date=7 Januarie 2011 |url=http://www.namibian.com.na/news/full-story/archive/2011/january/article/uranium-saving-or-sinking-namibia/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20120516011631/http://www.namibian.com.na/news/full-story/archive/2011/january/article/uranium-saving-or-sinking-namibia/ |archive-date=16 Mei 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> === Ruolie en aardgas === Volgens ramings in 2022 kan een eksplorasieskag in die aflandige [[Oranjekom]] twee miljard vate olie hou, terwyl ’n tweede drie miljard vate kan hou. Die verwagte inkomste kan Namibië se binnelandse ekonomie transformeer en volhoubare ontwikkelingsdoelwitte fasiliteer.<ref>{{en}} {{cite news |last1=Brandt |first1=Edgar |title=Namibia: Orange Basin potential shoots up to billions of barrels |url=https://allafrica.com/stories/202204080598.html |accessdate=13 April 2022 |agency=allafrica.com |publisher=All Africa |date=8 April 2022}}</ref> === Toerisme === [[Lêer:Visa policy of Namibia.png|duimnael|links|Burgers van lande in groen mag Namibië sonder visum besoek]] [[Lêer:Equus burchelli 4.jpg|duimnael|’n Voorbeeld van Namibiese wild, die [[Bontkwagga]], ’n toerismefokus]] Toerisme is ’n groot bydraer (14,5%) tot Namibië se BBP wat duisende werkgeleenthede skep (18,2% van Namibië se beroepsbevolking). Dit dien jaarliks meer as ’n miljoen toeriste op ’n direkte of indirekte wyse.<ref>{{en}} {{cite web |title=’n Raamwerk/Model om torisme-BBP in Suid-Afrika te normaliseer |publisher=Pan African Research & Investment Services |page=34 |date=Maart 2010 |url=http://www.southafrica.net/sat/action/media/downloadFile?media_fileid=29571 |access-date= 4 September 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100718143151/http://www.southafrica.net/sat/action/media/downloadFile?media_fileid=29571 |archive-date=18 Julie 2010 |url-status=dead}}</ref> Die land is onder die hoofbestemmings in Afrika en is bekend vir [[ekotoerisme]] waarvan Namibië se uitgebreide wildlewe ’n kenmerk is.<ref name=goodshape>{{en}} {{cite news |title=Toerisme in goeie kondisie – Minister |last=Hartman |first=Adam |newspaper=[[The Namibian]] |date=30 September 2009 |url=http://www.namibian.com.na/index.php?id=28&tx_ttnews%5Btt_news%5D=51487&no_cache=1}}</ref> Daar is baie jaghuise en reservate om ekotoeriste te akkommodeer. Sportjag is ook gewild en speel ’n al hoe belangriker rol in die Namibiese ekonomie. 14% van die totale jaarlikse toerisme in 2000 (of VS$19,6&nbsp;miljoen) was gewy aan sportjag deurdat baie spesies gesog is onder internasionale sportjagters.<ref>{{en}} {{cite journal |authors=Michael N Humavindu, Jonothan I. Barnes |title=Trofeejag in die Namibiese ekonomie: ’n Assessering. |publisher=Omgewingsekonomie-eenheid, Direktoraat van Omgewingsake, Ministerie van Omgeing en Toerisme, Namibië. |journal=South African Journal of Wildlife Research |volume=33 |issue=2 |pages=65–70 |date=Oktober 2003 }}</ref> Daarnaas is ekstreme sportsoorte soos sandplank en 4x4-veldry ook gewild en daar is baie maatskappye wat toere aanbied. Die gunstelingplekke, wat deur toeriste besoek word, sluit die Kaprivistrook, die [[Visrivier-canyon]], [[Sossusvlei]], die Skedelkus, [[Sesriem]], die Etoshapan en die kusdorpe [[Swakopmund]], [[Walvisbaai]] en [[Lüderitz]] in.<ref>{{en}} [http://www.namibiatourism.com.na/namibia-top-attractions/ namibiatourism.com.na: ''Namibia top tourist destinations''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161227102320/http://www.namibiatourism.com.na/namibia-top-attractions/ |date=27 Desember 2016 }}. Besoek op 21 Maart 2015.</ref> === Belasting en lewenskoste in Namibië === Lewenskoste in Namibië is relatief hoog omdat die meeste goedere ingevoer moet word. Sakemonopolië in sekere sektore sorg ook vir hoër winsmarges en verdere stygings in pryse. Windhoek is gelys as die 150ste duurste plek in die wêreld vir uitgewekenes.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.xpatulator.com/cost-of-living-review/Namibia-Windhoek_142.cfm |title=Namibië, Windhoek Lewenskoste |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190831003155/https://www.xpatulator.com/cost-of-living-review/Namibia-Windhoek_142.cfm |archive-date=31 Augustus 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Persoonlike belasting is van toepassing op totale belasbare inkomste van ’n indiwidu en dit word op progressief marginale koerse oor ’n aantal inkomstegroepe belas. Belasting op toegevoegde waarde (BTW) is van toepassing op die meeste handelsware en dienste.<ref>{{en}} PAYE12 Volume 18 uitgegee deur Die Ministerie van Finansies in Namibië</ref> == Demografie == [[Lêer:Herero women.jpg|duimnael|links|Herero-vroue in Windhoek]] [[Lêer:Namibie Himba 0720a.jpg|duimnael|upright|’n Jong [[Himba]]-vrou in Namibië]] [[Lêer:Children in Namibia(1 cropped).jpg|duimnael|links|Kinders in Khorixas, Namibië]] [[Lêer:San tribesman.jpg|duimnael|upright|’n San-man in Namibië]] [[Lêer:Keetmanshoop 1926.jpg|duimnael|links|Duitse Namibiërs in Keetmanshoop, 1926]] Namibië het die tweede laagste bevolkingsdigtheid van enige soewereine staat (na [[Mongolië]]).<ref name=unpop>{{en}} {{cite journal |url=http://www.un.org/esa/population/publications/wpp2008/wpp2008_text_tables.pdf |title=Wêreld Bevolkingsvooruitskatting, Tabel A.1 |version=2008-hersiening |format=pdf |publisher=Verenigde Nasies |journal=Departement van Ekonomiese en Sosiale Sake Bevolkingsafdeling |year=2009 |accessdate=21 Maart 2015}}</ref> Die meerderheid van die Namibiese bevolking is van Bantoe-sprekende oorsprong – hoofsaaklik van Ovambo-etnisiteit (wat ongeveer die helfte van die bevolking uitmaak) en is woonagtig in die noorde van die land. Hulle is egter nou regoor Namibië versprei. Ander etniese groepe is die Herero's en [[Himba]] (wat ’n soortgelyke taal praat) en die Damaras wat dieselfde kliktaal as die Namas praat. Benewens die Bantoe-meerderheid is daar groot groepe Khoisan-mense (soos die Namas en Boesmans) wat afstammelinge is van die oorspronklike bewoners van suider Afrika. Die land het ook afstammelinge van Angolese vlugtelinge. Daar is ook twee groepe van mense met gemengde rasse, genaamd die [[Bruin mense|Bruines]] en die [[Rehoboth-basters|Basters]]. Saam maak hulle 6,6% van die bevolking uit. Daar is ook ’n aantal [[Han-Sjinese]] in Namibië.<ref>{{en}} [http://www.migrationinformation.org/Feature/display.cfm?id=690 Sjina en Afrika: Sterker ekonomiese bande beteken meer migrasie], deur Malia Politzer, ''Migration Information Source'', Augustus 2008</ref> Blankes van [[Portugese]], [[Nederlanders|Nederlandse]], Duitse, Britse en [[Franse]] oorsprong maak ongeveer 6,4% van die bevolking uit; hulle is getalsgewys die tweede grootste populasie van Europese oorsprong naas Suid-Afrika in [[Afrika suid van die Sahara]].<ref name="CIA" /> Die meeste blanke Namibiërs en omtrent almal van gemengde herkoms praat [[Afrikaans]] en deel dieselfde oorsprong, kultuur en geloof as die blanke en bruin bevolkings van Suid-Afrika. ’n Kleiner verhouding van blankes (ongeveer 30&nbsp;000) kan hul stambome direk terugvoer na Duitse koloniale setlaars en behou die Duitse kultuur en onderwysinstellings. Naastenby alle Portugese setlaars het uit die voormalige [[Portugees-Wes-Afrika|Portugese kolonie]] van Angola na Namibië gekom.<ref>{{en}} [https://www.economist.com/middle-east-and-africa/1975/08/16/flight-from-angola Vlug van Angola], ''The Economist '', 16 Augustus 1975, besoek op 21 Maart 2019.</ref> Volgens die sensus van 1960 was daar 526&nbsp;004 mense in Suidwes-Afrika, insluitend 73&nbsp;464 blankes (14%).<ref>{{en}} {{cite book |author=Lalita Prasad Singh |title=Die Verenigde Nasies en Namibië |publisher=East African Publishing House |year=1980}}</ref> Daar is elke tien jaar ’n sensus in Namibië. Na onafhanklikheid is die eerste Bevolkings- en Behuisingsensus in 1991 gehou, met daaropvolgende sensusse in 2001 en 2011.<ref name=2001Census>{{en}} {{cite web |url=http://www.npc.gov.na/census/index.htm |title=Sensus opsommende verslag |publisher=Nasionale Beplanningskommissie van Namibië |accessdate=21 Maart 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130828154120/http://www.npc.gov.na/census/index.htm |archive-date=28 Augustus 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die metode van dataversameling is om elke persoon wat in Namibië woon op die nag van die sensus te tel, waarookal hulle mag wees – ’n statistiese prosedure wat ''de facto''-metode genoem word.<ref>{{en}} {{cite news |url=http://allafrica.com/stories/201108080754.html |title=Namibië: 2011-sensus amptelik afgeskop |last=Kapitako |first=Alvine |date=8 Augustus 2011 |work=[[New Era (Namibië)|New Era]] |publisher=via allafrica.com}}</ref> Vir opsommingsdoeleindes word die land in 4042 ''opsommingsareas'' opgedeel. Hierdie areas oorvleuel nie met die grense van kiesafdelings nie sodat betroubare gegewens vir verkiesingsdoeleindes ook verkry kan word.<ref name=2001Census /> Die Bevolkings- en Behuisingsensus van 2011 het ’n bevolking van 2&nbsp;113&nbsp;077 in Namibië getel. Tussen 2001 en 2011 was die jaarlikse bevolkingsgroeikoers 1,4%, ’n neerdaal <!-- wat is ’n neerdaal en is dit persentasie of persentasiepunte? -->van 2,6% in die vorige tydperk van tien jaar.<ref>{{en}} {{cite news |url=http://allafrica.com/stories/201303280355.html |title=Census gives snapshot of Namibia's population |last=Duddy |first=Jo Maré |publisher=[[The Namibian]] |date=28 Maart 2013 |accessdate=11 September 2016}}</ref> === Grootste stede === {{Grootste stede in Namibië}} === Godsdiens === [[Lêer:Kirche Windhuk.JPG|duimnael|links|Die [[Christuskerk, Windhoek|Christuskerk]] in [[Windhoek]]]] [[Lêer:St. Marien-Kathedrale Windhoek.jpg|duimnael|Die Sint Mariakerk in Windhoek]] Die Christelike gemeenskap maak tussen 80% en 90% van die Namibiese bevolking uit met minstens 50% hiervan [[Lutheranisme|Luthers]], 20% [[Rooms-Katolieke Kerk|Rooms-Katolieke]], 5% [[Nederduitse Gereformeerde Kerk|Nederduitse Gereformeerdes]] en 5% [[Anglikaanse Gemeenskap|Anglikane]] en ander denominasies.<ref>{{de}} [http://www.bpb.de/nachschlagen/lexika/fischer-weltalmanach/65751/namibia ''www.bpb.de: Lexika – Fischer Weltalmanach 2013: Namibia'']</ref> 10% tot 20% van die bevolking beoefen inheemse gelowe.<ref name="CIA" /> Van die Duitse bevolking is sowat 5&nbsp;200 lidmate van die [[Evangelies-Lutherse Kerk in Namibië (DELK)]]. Die kerk bedryf drie ouetehuise en twee preprimêre skole. Sendingwerk gedurende die 1800’s, deur onder meer die [[Rynse Sendinggenootskap]], het baie Namibiërs tot die Christenskap bekeer. Hoewel die meeste Namibiërs Luthers is, is daar ook Rooms-Katolieke, [[Metodisme|Metodistiese]], Anglikaanse, Afrika Metodistiese Episkopaalse, [[Gereformeerde Kerke in Namibië|Gereformeerde]] en [[Rynse Sendinggenootskap|Rynse]] Christene. Daarbenewens is daar ook [[Mormone]] (Heiliges van die Laaste Dae) en sowat 100 [[Jode]].<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/5472.htm |title=U.S. Department of State |publisher=State.gov |date=10 Junie 2010 |accessdate=21 Maart 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190512170904/https://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/5472.htm |archive-date=12 Mei 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} [https://www.jewishvirtuallibrary.org/namibia-virtual-jewish-history-tour Jewish Vritual Library]. URL besoek op 21 Maart 2019.</ref> === Taal === [[Lêer:NamibiaMehrsprachigkeit.jpg|duimnael|Hoewel die amptelike taal Engels is, kan uit hierdie foto (met voorbeelde van Engels, Duits, Afrikaans en Oshivambu) gesien word dat Namibië ’n veeltalige land is]] Die land se amptelike taal is Engels. Tot 1990 het Duits en Afrikaans hierdie status met Engels gedeel. Lank voor Namibië se onafhanklikheid van Suid-Afrika het SWAPO besluit dat die land amptelik eentalig moet wees. Dit was ’n bewustelike besluit wat in teenstelling met sy buurlande beskou is as “ ’n doelbewuste beleid van etnolinguïstieke fragmentasie.”<ref>{{en}} Pütz, Martin. ''Amptelike eentaligheid in Afrika: ’n sosiolinguïstieke assessering van linguistieke en kulturele pluralisme in Afrika.'' in: Diskriminasie deur taal in Afrika? Perspektiewe op die Namibiese ervaring. Mouton de Gruyter. Berlin: 1995. bl. 155.</ref> Gevolglik het Engels die enigste amptelike taal van Namibië geword. Party ander tale het halfamptelike erkenning geniet deur toegelaat te word as onderrigmedium in primêre skole. Die meerderheid van Namibiërs wat in die noorde van die land woon praat [[Oshivambo]] maar die taal wat naastenby oral verstaan en gepraat kan word is Afrikaans. Onder die jonger geslagte is Engels en Afrikaans die tale wat wyd verstaan word. Afrikaans en Engels word primêr gebruik as die tweede taal vir openbare kommunikasie, maar klein gemeenskappe moedertaalsprekers van hierdie tale bestaan regdeur die land. Hoewel Engels die enigste amptelike taal is, praat die blanke bevolking merendeels Duits of Afrikaans. Selfs 90 jaar na die einde van die Duitse koloniale era speel Duits steeds ’n leidende rol as kommersiële taal. Afrikaans word deur 60% van die blanke bevolking gepraat, Duits deur 32%, Engels deur 7% en [[Portugees]] deur 1%.<ref name="CIA" /> Die ligging naby die Portugeessprekende Angola verklaar die relatief hoë getal Portugeessprekendes.<ref>{{en}} {{citation |first=Catherine |last=Sasman |date=15 Augustus 2011 |url=http://www.namibian.com.na/index.php?id=28&tx_ttnews%5Btt_news%5D=85817&no_cache=1 |title=Portugees gaan in skole ingevoer word |periodical=The Namibian |accessdate=21 Maart 2015}}</ref> [[Kombuis-Duits]], ’n vereenvoudigde kontak- of mengeltaal, wat tydens die Duitse koloniale bewind ontwikkel is, word nog deur sowat 15&nbsp;000 meestal bejaarde Namibiërs gepraat. ==== Afrikaans in Namibië ==== ===== Afrikaans as vroeë verkeerstaal ===== Alhoewel Afrikaanssprekendes hulle al vroeër in Namaland gevestig het, dateer die eerste verwysing na hul aanwesigheid uit 1738. Jagters, handelaars en nuuskierige reisigers het dikwels besoeke aan die gebied gebring, terwyl Namakwa-gesinne en ander hulle daar gevestig het. Robert Gordon, ’n offisier in diens van die [[Verenigde Oos-Indiese Kompanjie]], het die Gariep in 1777 ter ere van die [[Nederland]]se [[Huis van Oranje-Nassau]], die Oranjerivier genoem. Gedurende die 1780's het drie Afrikanerboere hulle tydelik so ver noord as Swartmodder, die huidige Keetmanshoop, gevestig. In 1796 het ’n groot groep Oorlamses, wat na hulself as Afrikaners verwys, hulle in ’n gebied net noord van die Oranjerivier in die suidooste van die land gevestig. ’n Deel van hierdie Afrikaanssprekende gemeenskap het later, in 1835, noordwaarts getrek na Aigams, ’n plek wat hulle Windhoek genoem het en wat vanaf 1890 as administratiewe sentrum van die Duitse kolonie Suidwes-Afrika sou dien. Ander groepe van Oorlamses uit die Kaapkolonie, wat in 1806 onder Britse bewind gekom het, het later gevolg en hulle op plekke soos Bethanien, Gibeon en Naosanabis naby Gobabis gevestig. Afrikaans het sodoende as omgangstaal oor die hele suide van Namibië versprei. Sedert die 1820's het ook steeds groter getalle Afrikaanssprekende Basters uit die Kaapkolonie ’n nuwe tuiste in Namaland gevind en hulle so ver as Walvisbaai aan die Atlantiese Oseaankus gevestig. Hulle was hoofsaaklik in nedersettings soos Rehoboth suid van Windhoek en Rietfontein aan die rand van die Namibwoestyn in Oos-Namibië saamgetrek. In die omgewing van Walvisbaai, wat reeds in 1793 onder hierdie naam bekend gestaan het, het daar al vroeg ’n behoefte aan ’n verkeerstaal ontstaan. Weens die oorheersende posisie, wat Afrikaanssprekende Oorlamses in Windhoek ingeneem het, en die aanwesigheid van Afrikaanssprekende gemeenskappe langs die [[Swakoprivier]], die hoofroete tussen die kusgebied en die binneland, was kennis van Afrikaans ’n noodsaaklikheid vir reisigers, handelaars en jagters wat besoeke aan Herero- en Damaraland gebring het. Reisigers soos Sir Francis Galton, Charles John Anderson, James Chapman en William Coates Palgrave was tydens hul toere in die gebied op Afrikaanssprekende tolke aangewese. Die gebruik en status van Afrikaans is in die 19de eeu deur ’n aantal faktore bevorder. Sendinggenootskappe – soos die [[Londense Sendinggenootskap|Londense]], [[Rynse Sendinggenootskap|Rynse]] en Wesleyaanse Sendinggenootskap – het die Christelike godsdiens vanaf 1805 in die suidelike en vanaf 1842 in die sentrale dele ingevoer. Terwyl sendelinge moeite gedoen het om inheemse tale soos Nama en Herero vir hulle sendingwerk aan te leer, het almal dit nuttig gevind om ook Afrikaans of [[Nederlands]] vir hierdie doelwit te gebruik. Afrikaanse taallesse was dus ook deel van die opleiding aan die Augustineum, ’n opvoedkundige instelling vir sendelinge wat in 1864 op [[Otjimbingwe]] gevestig is, ’n plek aan die oewer van die Swakoprivier wat vinnig tot ’n smeltkroes van kulture ontwikkel het. Namahoofde soos David Christiaan in Bethanien en Oorlamse leiers soos Jonker Afrikaner in Windhoek en Moses Witbooi in [[Gibeon]] het daarop aangedring dat kinders in Afrikaans (destyds gewoonlik "Hollands" genoem) onderrig moes word. Afrikaans het daarnaas die status van saketaal gehad waarin feitlik alle handelsaktiwiteite plaasgevind het. Jonker Afrikaner het handelsbande aktief bevorder deur die bou van paaie wat deur die bergagtige terrein van Auas en die Khomas-hoogland rondom Windhoek geloop het. ’n Derde faktor, wat die status van Afrikaans bevorder het, was die feit dat die taal nie net op hoëfunksie-gebiede soos onderwys en godsdiens gebruik is nie, maar ook vir formele onderhandelinge en ooreenkomste. Belangrike vredesooreenkomste tussen Nama-, Oorlams-, Baster- en Herero-partye is in respektiewelik Nederlands en Afrikaans gesluit, en die taal is ook in alle dokumente gebruik wat by grondverkope onderteken moes word. In die suide was Afrikaans die taal van die plaaslike administrasies wat deur hoofde en hul rade gebesig is. Afrikaans het sodoende in die tyd voor die Duitse kolonisasie op ’n informele wyse die status van ampstaal geniet. Vir twee derdes van die gebied van die huidige Namibië het Afrikaans as algemene moeder- en verkeerstaal in die privaat sfeer, in onderwys en in die kerklike lewe gedien. Terwyl ’n aantal handelaars van hoofsaaklik Engelse afkoms hulle op verskillende plekke in die land gevestig het, het Afrikaanssprende blankes vanaf 1885 na die gebied geïmmigreer. Deur grond van Namas, Oorlamses en Basters te koop of te leen, het hierdie Afrikaners, wat hulle permanent as boere in die land gevestig het, ’n deel van die Namibiese bevolking geword. ===== Afrikaans gedurende die Duitse koloniale bewind ===== Gedurende die 18de en vir die grootste deel van die 19de eeu het alle taalkundige ontwikkelinge in die land op ’n natuurlike wyse plaasgevind. Die prentjie het egter verander toe die Duitse Ryk die gebied tussen die Kunenerivier in die noorde, die Oranjerivier in die suide, die Atlantiese Oseaan in die weste en die Kalahariwoestyn in die ooste as sy oorsese besitting oorgeneem het. Die koloniale bewind is deur ’n verdragstelsel gevestig waarvolgens inheemse bevolkingsgroepe hulle aan die gesag van die Duitse keiser onderwerp het. In ruil hiervoor is hulle onder sy "beskerming" geplaas. Sommige gemeenskappe soos die Oorlamses onder Witbooi en die Herero's in die Gobabisgebied het weerstand teen die Duitsers gebied, maar in 1894 was die hele land suid van die Etoshapan onder Duitse koloniale bewind. Die Duitse bewind was daarop gemik om ’n Duitse karakter aan die kolonie te gee, veral deur die stigting van Duitse instellings en die bevordering van Duitse immigrasie, maar aanvanklik is Afrikaans se status nie aangetas nie. Afrikaans is steeds gebruik vir briefwisseling, onderhandelinge en ooreenkomste. Omstreeks 1900 is van Duitse amptenare egter verwag om Duits as enigste ampstaal te vestig. So is daarop aangedring dat die [[Rynse Sendinggenootskap]] in sy skole Afrikaans deur Duits moes vervang. Sendelinge het wel ingestem om Duits as bykomende skoolvak te onderrig, maar gewaarsku dat dit in opvoedkundige opsig nie raadsaam sou wees om Duits as onderrigmedium af te dwing nie, juis omdat Afrikaans al lank as algemene omgangstaal gevestig was. ===== Afrikaans tydens die Suid-Afrikaanse administrasie van Suidwes-Afrika ===== Taalkundige inmenging van regeringskant was iets wat versigtig gehandhaaf moes word, nie net tydens die Duitse bewind tussen 1884 en 1915 nie, maar ook nadat die kolonie ná die Eerste Wêreldoorlog as mandaatsgebied van die Volkebond deur die [[Unie van Suid-Afrika]] geadministreer is. Net soos in Suid-Afrika is Nederlands en Engels as ampstale ingevoer. Aanvanklik is hoofsaaklik Engels as administratiewe taal gebruik, en eers nadat Afrikaans Nederlands in 1925 as ampstaal in Suid-Afrika vervang het, het dié taal toenemend ingang tot regeringsake gevind. In die volgende dekades is Afrikaans, net soos in Suid-Afrika, deur sommige politieke kringe met die beleid van rasseskeiding verbind. ===== Afrikaans in die onafhanklike Namibië ===== [[Lêer:Distribution of Afrikaans in Namibia.png|duimnael|Die verspreiding van Afrikaans in Namibië volgens die Sensus van 2001]] Toe Namibië in 1990 onafhanklik geword het, het Afrikaans, net soos Duits, sy status as ampstaal kwytgeraak. Nogtans was in 1991 sowat die helfte van alle 765&nbsp;000 geletterdes in die land Afrikaanssprekend. Afrikaans was ook allesbehalwe ’n taal van blanke Afrikaners, maar is van begin af deur mense van alle etniese groepe gebesig sodat blanke Afrikaanssprekendes steeds ’n minderheid verteenwoordig het. Afrikaanssprekende Namibianers is trots op hulle afkoms, en wys dit deur hul taalgebruik. Namibië se Afrikaanse dagblad, ''Die Republikein'', het die tweede grootste sirkulasie na die anglofone ''The Namibian'', terwyl die Namibiese uitsaaikorporasie NBC steeds Afrikaanse programme uitsaai. Die getal Afrikaanse radiostasies, media en boekvrystellings het selfs gegroei.<ref>{{af}} [http://www.namibianederland.net/img/pdf/dk2_ch3.pdf ''www.namibianederland.net: Só het Afrikaans na Namibië gekom'']</ref> Tans kan driekwart van die Namibiese bevolking Afrikaans praat of verstaan, en dit is nie waarskynlik dat die taal ooit sal verdwyn nie. Weens die oorheersende rol van Engels as onderwystaal (moedertaalonderrig in openbare skole is beperk tot grade 1 tot 3) sal Afrikaanse lees- en skryfvaardighede onder jongmense moontlik gaandeweg afneem, net soos die belangrikheid van Afrikaans as verkeerstaal. Volgens berigte word in biblioteke teen Afrikaans gediskrimineer, en al is dit geen amptelike beleid nie, word geen nuwe Afrikaanse boeke aangeskaf nie.<ref>{{af}} [http://fak.org.za/afrikaans-in-namibie/ ''fak.org.za: Afrikaans in Namibië''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305005732/http://www.fak.org.za/afrikaans-in-namibie/ |date=5 Maart 2016}}</ref> === Gesondheid === [[Lêer:AIDS-Namibie.JPG|duimnael|Verspreiding van Vigs in Namibië]] By geboorte was die [[Lys van lande volgens lewensverwagting|lewensverwagting]] van ’n Namibiër 52,2 jaar in 2012 – onder die laagste in die wêreld.<ref name="CIA" /> Die Vigsepidemie is ’n groot probleem in Namibië. Hoewel die omvang van infeksie aansienlik laer is as Botswana, het ongeveer 13,1% van die volwasse bevolking MIV.<ref>{{en}} [http://www.hivinsight.com/global?page=cr09-wa-00 Hivinsight.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140707115125/http://www.hivinsight.com/global?page=cr09-wa-00 |date=7 Julie 2014}}, MIV InSite Kennisbasis, Omvattende opdatum inligting oor MIV/Vigs-behandeling, -voorkoming en -beleid van die Universiteit van Kalifornië San Francisco</ref> In 2001 was daar ’n geraamde 210&nbsp;000 mense wat MIV gehad het en in 2003 was die sterfte as gevolg daarvan 16&nbsp;000. Volgens UNAIDS se 2011-verslag “wil dit voorkom of die epidemie afplat.”<ref>{{en}} {{citation |url=http://files.unaids.org/en/media/unaids/contentassets/documents/unaidspublication/2011/JC2216_WorldAIDSday_report_2011_en.pdf |title=UNAIDS Wêreld Vigsdagverslag 2011 |publisher=UNAIDS |accessdate=17 Junie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200617224932/https://files.unaids.org/en/media/unaids/contentassets/documents/unaidspublication/2011/JC2216_WorldAIDSday_report_2011_en.pdf |archive-date=17 Junie 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Soos wat die epidemie die ouer bevolking laat krimp het, het die getal weeskinders toegeneem. Die onus lê op die regering om opvoeding, kos, skuiling en klerasie aan hierdie wesies te bied.<ref>{{en}} (aidsinafrica.net, 2007)</ref> Die probleem van [[malaria]] word ook nog vererger deur die Vigsepidemie. Navorsing toon dat die risiko in Namibië 14,5% groter is om malaria te kry indien ’n persoon ook Vigs het. Die sterfterisiko van malaria neem ook toe met 50% wanneer daar ’n gelyklopende MIV-infeksie is.<ref>{{en}} (Korenromp, et al. 2005)</ref> Gegewe die koers van infeksie van malaria, kan dit vir die regering moeilik wees om die mediese en ekonomiese impakte van die epidemie te hanteer. In 2002 was daar slegs 2002 dokters in Namibië.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.afro.who.int/home/countries/fact_sheets/namibia.pdf |title=Who.int |publisher=Afro.who.int |accessdate=21 Maart 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100107105806/http://www.afro.who.int/home/countries/fact_sheets/namibia.pdf |archive-date=7 Januarie 2010 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> == Kultuur == === Opvoeding === [[Lêer:42817 06.JPG|duimnael|Hoërskoolleerders]] [[Lêer:Namibia classroom.jpg|duimnael|Klaskamer van ’n Namibiese staatskool]] [[Lêer:UNAM Campus Ongwediva 1.jpg|duimnael|Ingang van die Hifikepunye Pohamba-kampus van die [[Universiteit van Namibië]] in [[Ongwediva]]]] [[Lêer:Himba Mobile School.JPG|duimnael|’n Regering-befondsde mobiele skool vir [[Himba]]-kinders in Ottati, Kunene-streek]] Namibië het ’n verpligte gratis opvoedingstelsel vir kinders tussen 6 en 16. Grade 1–7 is laeronderwys en grade 8–12 is hoëronderwys. In 1998 was daar 400&nbsp;325 leerlinge in laerskole en 115&nbsp;237 in hoërskole. Die leerling-onderwyserverhouding is in 1999 geskat as 32:1 met ongeveer 8% van die BBP wat op opvoeding spandeer word.<ref>{{en}} [https://www.nationsencyclopedia.com/Africa/Namibia-EDUCATION.html Ensiklopedie van Nasies] Namibië – Opvoeding</ref> Kurrikulumontwikkeling, opvoedkundige navorsing en professionele ontwikkeling van onderwysers word deur die Nasionale Instituut vir Opvoedkundige Ontwikkeling in Okahandja georganiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.nied.edu.na/ |title=Nasionale Instituut vir Opvoedkundige Ontwikkeling |publisher=Nied.edu.na |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200512213852/http://www.nied.edu.na/ |archive-date=12 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die meeste skole in Namibië is staatskole maar daar is ook ’n aantal privaat skole wat deel uitmaak van die land se opvoedingstelsel. Daar is vier onderwyskolleges, drie landboukolleges, ’n polisie-opleidingskollege, die [[Namibiese Universiteit van Wetenskap en Tegnologie]] (eertydse Politegnikum van Namibië) en ’n [[Universiteit van Namibië|nasionale universiteit]]. Sedert onafhanklikwording het onder meer die volgende privaat skole tot stand gekom: {| class="wikitable sortable" ! Naam !! Ligging !! Onderrigmedium !! Jaar gestig || Webtuiste |- | Privaatskool Moria|| Outjo || Afrikaans || 1991 || [http://www.privaatskool-moria.com/Index.html Privaatskool-Moria.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160311004435/http://privaatskool-moria.com/index.html |date=11 Maart 2016 }} |- | [[Windhoek Afrikaanse Privaatskool]] || [[Windhoek]] || Afrikaans || 1995 || [http://www.wap.edu.na/ Wap.edu.za] |- | Constantia Private School || [[Windhoek]] || Engels || || [http://www.cpsgo.org/ Cpsgo.org] |- | Windhoek Gymnasium || [[Windhoek]] || Eng. (Afr. gr. 1–7) || 2007 || [http://www.windhoekgymnasium.com/general-info/basic-principles WindhoekGymnasium.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121014050422/http://www.windhoekgymnasium.com/general-info/basic-principles |date=14 Oktober 2012 }} |- | [[Privaatskool Swakopmund]] || [[Swakopmund]] || Eng. (Duits gr. 1–7) || Onbekend || [http://www.pss.com.na/ PSS.com.na] |- | [[Privaatskool Elnatan]] || [[Stampriet]] || Afrikaans || 1992 || [http://www.privaatskool-elnatan.com/index.html Privaatskool-Elnatan.com] |- | Zambezi Privaatskool || [[Katima Mulilo]] || Afrikaans || Onbekend || Onbekend |- | Tsumeb Gimnasium || [[Tsumeb]] || Afrikaans || Onbekend || [https://www.tsumeb-gimnasium.com/af// Tsumeb-Gimnasium.com] |- | Berg-op Akademie || [[Okahandja]] || Afr. gr. 1–3, Eng. gr. 4–12 || 2008 || [http://www.bergopakademie.com/ BergopAkademie.com] |- | Pro-Ed Akademie || [[Swakopmund]] || Afr. gr. 1–12, Eng. 1–5, 8–10 || 1995 || [http://www.proedakademie.com/ Pro-Ed-Swakopmund.com] |- | Edugate Akademie || [[Otjiwarongo]] || Afr. gr. 1–4, Eng. gr. 5–12 || 2003 || [http://edugate.org.na/ Edugate.org.za] |- | Excelsior Privaatskool || [[Aroab]] || Afrikaans || Onbekend || Onbekend |- | [[Keetmanshoop Privaatskool]] || [[Keetmanshoop]] || Afrikaans || 1996 || [http://www.keetmanshoop-privaatskool.com/ Keetmanshoop-Privaatskool.com] |- | Mariental Gymnasium Private School || [[Mariental]] || Engels || 2016 || Onbekend |- | Grootfontein Agri College || [[Grootfontein]] || Afrikaans || 2011 || Onbekend |- | Gobabis Gimnasium || [[Gobabis]] || Afr. gr. 1–3, Eng. gr. 4–12 || 2000 || [http://www.gymnasiumgobabis.com/ GobabisGymansium.edu.za] |- | Privaat Hoërskool Walvisbaai || [[Walvisbaai]] || Eng. (sedert 1995) || 1961 || [http://www.wbphs.com/ WBPHS.com] |} === Gemeenskapsgebaseerde wildbewaringsgebiede === [[Lêer:SAC Namibia-bushveld.jpg|duimnael|links|Kokerboomwoud, Bosveld]] Namibië is een van min lande in die wêreld wat die bewaring en beskerming van natuurlike hulpbronne spesifiek in sy grondwet aanspreek.<ref name="Stefanova">{{en}} (Stefanova 2005)</ref> Artikel 95 lui “Die Staat sal die welstand van die mense aktief bevorder en onderhou deur internasionale beleide te aanvaar wat op die volgende gemik is: onderhoud van ekostelsels, noodsaaklike ekologiese prosesse en biologiese verskeidenheid van Namibië en die gebruik van lewende natuurlike hulpbronne op ’n volhoubare basis tot voordeel van alle Namibiërs, nou en in die toekoms.”<ref name="Stefanova" /> In 1993 het die Namibiese regering befondsing van die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] se Agentskap vir Internasionale Ontwikkeling (USAID) ontvang deur sy projek Leef in ’n Beperkte Omgewing (LIFE).<ref>{{en}} (Gemeenskapsgebaseerde Natuurlike Hulpbronbestuur, datum onbekend)</ref> Die Ministerie van Omgewing en Toerisme vorm saam met organisasies soos USAID, die Bedreidge Wildlewetrust, die Wêreldwye Natuurfonds en die Kanadese Ambassadeursfonds ’n Gemeenskapsgebaseerde Natuurlike Hulpbronbestuur-ontersteuningstruktuur. Die hoofdoel van hierdie projek is om volhoubare natuurlike hulpbronbestuur te bevorder deur plaaslike gemeenskappe regte tot wildsbestuur en toerisme te gee.<ref>{{en}} (UNEP ''et al''. 2005)</ref> === Sport === [[Lêer:SamNujomaStadium.JPG|duimnael|[[Windhoek]] se [[Sam Nujoma-stadion]] net voor ’n o/20-[[sokker]]wedstryd tussen Namibië en Suid-Afrika in Maart 2008]] [[Lêer:Namibia NT 2015 RWC New Zealand.jpg|duimnael|Die [[Namibiese nasionale rugbyspan|Namibiese rugbyspan]]]] In 1990 het die Republiek van Namibië ’n lidland van die Britse Statebond geword en ook sy [[Nasionale Olimpiese Komitee]] (NOK) gevestig om sy belange in die [[Internasionale Olimpiese Komitee]] (IOK) te behartig. Die Namibiese NOK is in die volgende jaar amptelik deur die IOK erken. Die nasionale span het sy debuut tydens die [[Statebondspele]] van 1994 gemaak wat in [[Victoria, Brits-Columbië|Victoria]], [[Kanada]], gehou is. Sedertdien het Namibiese atlete hul land gereeld by die Statebondspele verteenwoordig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.thecgf.com/countries/intro.asp?loc=NAM |title=Namibia |publisher=The Commonwealth Games Federation |accessdate=28 Julie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140728153652/http://www.thecgf.com/countries/intro.asp?loc=NAM |archive-date=28 Julie 2014}}</ref> Namibië se nasionale sportsoorte is [[netbal]], [[rugby]] en [[sokker]],<ref>{{en}} ''Cabinet approves categorisation of sports codes.'' Namibia Press Agency, 2 Augustus 2018.</ref> waarvan laasgenoemde dié land se gewildste sportsoort is. Die [[Namibiese nasionale sokkerspan|Namibiese sokkerspan]] het vir die [[Afrikanasiesbeker]] 2008 gekwalifiseer maar kon nog nie vir ’n [[Sokker-Wêreldbeker]]toernooi kwalifiseer nie. Die nasionale span met die meeste sukses is egter die [[Namibiese nasionale rugbyspan|nasionale rugbyspan]] wat al aan sewe [[rugbywêreldbeker]]toernooie deelgeneem het. Namibië is verteenwoordig by die [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]], [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]], [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] en [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]]-toernooie. Die span word as die naasbeste Afrikaspan na die Suid-Afrikaanse [[Springbokke]] beskou en ding gereeld met ander opkomende rugbyspanne in die Afrikabeker mee. Hulle het dié toernooi al nege keer gewen, meer as enige ander span. [[Krieket]] is ook gewild en die [[Namibiese nasionale krieketspan|nasionale krieketspan]] het aan die [[Krieketwêreldbeker 2003]], wat in Suid-Afrika, Kenia en Zimbabwe aangebied is, deelgeneem. In Desember 2017 het die Namibiese Krieketraad vir die eerste keer die eindstryd van die Suid-Afrikaanse Provinsiale Krieket-Eendag-uitdaging bereik.<ref name=NCYR>{{en}} {{cite web |title=Namibia Cricket Year Review |author=Helge Schütz |url=https://www.namibian.com.na/172785/archive-read/Namibia-Cricket-Year-Review |publisher=[[The Namibian]] |date=19 Desember 2017 |accessdate=24 Augustus 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009105718/https://www.namibian.com.na/172785/archive-read/Namibia-Cricket-Year-Review |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> In Februarie 2018 het Namibië die IKR Wêreld Krieketliga se Divisie 2 met Namibië, [[Keniaanse nasionale krieketspan|Kenia]], die [[Verenigde Arabiese Emirate se nasionale krieketspan|Verenigde Arabiese Emirate]], [[Nepalese nasionale krieketspan|Nepal]], [[Kanadese nasionale krieketspan|Kanada]] en [[Omanse nasionale krieketspan|Oman]] gehuisves, ’n uitspeelrondte ter voorbereiding op die [[Krieketwêreldbeker 2019]]-kwalifisering van 2018 in Zimbabwe, waartydens vir die laaste twee plekke meegeding is.<ref name="NCYR" /> Die Namibiese krieketspan het tot dusver vir vier [[T20I-wêreldbeker]]toernooie (in [[T20I-wêreldbeker 2021|2021]], [[T20I-wêreldbeker 2022|2022]], [[T20I-wêreldbeker 2024|2024]] en [[T20I-wêreldbeker 2026|2026]]) gekwalifiseer en tydens die 2021-toernooi vir die eerste keer die tweede rondte gehaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/cricket/black-caps/126880270/late-batting-surge-sets-black-caps-up-to-beat-namibia-at-twenty20-world-cup |title=Late batting surge sets Black Caps up to beat Namibia at Twenty20 World Cup |publisher=Stuff |author=Andrew Voerman |date=6 November 2021 |accessdate=9 November 2021}}</ref> In November 2021 is Namibië saam met Suid-Afrika en Zimbabwe as medegasheer vir die [[Krieketwêreldbeker 2027]] benoem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/usa-co-hosts-for-2024-t20-wc-pakistan-gets-2025-champions-trophy-india-and-bangladesh-2031-world-cup-1289589 |title=USA co-hosts for 2024 T20 WC, Pakistan gets 2025 Champions Trophy, India and Bangladesh 2031 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Nagraj Gollapudi |date=16 November 2021 |accessdate=16 November 2021}}</ref> Rolskaatshokkie is vir die eerste keer in 1995 gespeel en het ook toegeneem in gewildheid. Die nasionale vroue rolskaatshokkiespan het in die Wêreldkampioenskap 2008 van die [[Internasionale Rolskaatssportfederasie]] deelgeneem. Namibië bied een van die strafste wedlope, die Namibiese ultramarathon, aan. Die bekendste Namibiese naelloper is [[Frankie Fredericks]]. Hy het vier Olimpiese silwermedaljes gewen (1992 en 1996) en het ook medaljes van verskeie Wêreldatletiekkampioenskappe. Hy is ook bekend vir sy humanitêre aktiwiteite binne en buite Namibië.<ref>{{en}} Tonchi, Victor L., William A. Lindeke, and John J. Grotpeter, "Frederics, Frankie (1967- )" Historical Dictionary of Namibia. 2nd edition. Toronto: The Scarecrow Press, Inc, bl. 129.</ref> Frankie Fredericks is die mees bekende Namibiese naelloper en het hom in die 100 en 200&nbsp;m gespesialiseer. Hy het al vier Olimpiese silwermedaljes (in [[Olimpiese Somerspele 1992|1992]] en [[Olimpiese Somerspele 1996|1996]]), maar ook verskeie medaljes tydens IAAF se Atletiese Wêreldkampioenskappe gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.gbrathletics.com/ic/wc.htm |title=IAAF World Championships in Athletics |website=www.gbrathletics.com |accessdate=20 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191120030558/http://www.gbrathletics.com/ic/wc.htm |archive-date=20 November 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> Die gholfspeler [[Trevor Dodds]] het in 1998 die Groter Greensboro-ope, en van 15 toernooie in sy loopbaan, ingepalm. Hy het in dieselfde jaar sy beste rang op die wêreldranglys behaal, naamlik 79.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://dps.endavadigital.net/owgr/doc/content/archive/1998/owgr19f1998.pdf |title=Week 19 1998 Ending 10 May 1998 |website=Official World Golf Ranking |accessdate=20 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190925070000/http://dps.endavadigital.net/owgr/doc/content/archive/1998/owgr19f1998.pdf |archive-date=25 September 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die beroepsfietsryer en Namibiese padwedloopkampioen [[Dan Craven]] het Namibië tydens die [[Olimpiese Somerspele 2016]] in beide padwedloop en individuele tydtoets verteenwoordig.<ref>{{de}} {{cite web |url=https://www.watson.ch/sport/velo/933716775-der-letzte-als-grosser-sieger-dan-craven-baertiger-veloprofi-aus-namibia |title=Der Letzte, der auch ein grosser Sieger ist: Dan Craven, der bärtige Veloprofi aus Namibia |website=watson.ch |accessdate=20 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200523043259/https://www.watson.ch/sport/velo/933716775-der-letzte-als-grosser-sieger-dan-craven-baertiger-veloprofi-aus-namibia |archive-date=23 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die bokser [[Julius Indongo]] was in 2016 en 2017 die wêreldkampioen in die WBA, IBF en IBO se onderskeidelike ligte weltergewig-afdelings.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/boxing/39611722 |title=Ricky Burns loses WBA super-lightweight belt to Julius Indongo in Glasgow |publisher=[[BBC]] |date=16 April 2017 |accessdate=20 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181229034959/https://www.bbc.com/sport/boxing/39611722 |archive-date=29 Desember 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> === Media === [[Lêer:Windhoek Observer offices.jpg|duimnael|Die Windhoek Observer se hoofkantoor]] [[Lêer:Die Republikein.png|duimnael|Kenteken van die Republikein]] [[Lêer:Schriftzug der Allgemeinen Zeitung (Namibia) seit 14.1.2013.jpg|duimnael|Kenteken van die Allgemeine Zeitung]] Hoewel Namibië se bevolking betreklik klein is, het die land ’n wye mediaverskeidenheid: twee televisiestasies, 19 radiostasies (gemeenskapsradiostasies is nie ingesluit nie), 5 dagblaaie, verskeie weekblaaie en spesiale publikasies ding mee om ’n gehoor. Daarbenewens is daar ook baie buitelandse media, veral vanuit Suid-Afrika, beskikbaar. Aanlynmedia is hoofsaaklik gebaseer op die inhoud van gedrukte media. Namibië het ’n staatsbeheerde persagentskap genaamd NAMPA (Namibiese Persagentskap).<ref name=Rothe>{{en}} Rothe, Andreas (2010): Mediastelsels en nuusseleksie in Namibië. bl. 14–96</ref> ==== Geskiedenis ==== Die eerste koerant in Namibië was die ''[[Windhoek Anzeiger]]'' wat in 1898 gestig is. Radio is in 1969 bekendgestel en televisie in 1981. Gedurende die Duitse bewind het die koerante hoofsaaklik nuus aan die Duitssprekende gemeenskap gebied. Die media is ook grootliks beïnvloed deur Suid-Afrika. ==== Gedrukte media ==== [[The Namibian]], [[Republikein]] (die enigste Afrikaanse dagblad buite Suid-Afrika), [[Allgemeine Zeitung (Namibië)|Allgemeine Zeitung]] (die enigste Duitse dagblad in Afrika),<ref>{{en}} [http://namibiamediaholdings.com/our-history Die geskiedenis van Namibia Media Holdings] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170316211432/http://namibiamediaholdings.com/our-history |date=16 Maart 2017 }}. URL besoek op 30 Oktober 2017.</ref> die [[Namibian Sun]] en die staatsbeheerde [[New Era (Namibië)|New Era]] is dagblaaie in Namibië. Buiten die grootste dagblad, "The Namibian", wat deur ’n trust besit word, en New Era, is die ander koerante privaat blaaie en deel van Namibia Media Holdings (NMH, tot 2014 bekend as Democratic Media Holdings).<ref name=Rothe /> Ander noemenswaardige nuusblaaie is die poniekoerant [[Informanté]] wat deur TrustCo besit word, die weekblaaie [[Windhoek Observer]] en [[Namibia Economist]] en die streeksblad [[Namib Times]] (gemik op [[Swakopmund]] en [[Walvisbaai]]). [[Insight Namibia]] en [[Prime Focus]] is tydskrifte wat aktuele sake bespreek. [[Sister Namibia]] staan uit as die langslopende tydskrif van ’n nieregeringsorganisasie in Namibië terwyl [[Namibia Sport]] die enigste nasionale sporttydskrif is. Voorts word die drukmark aangevul deur partypublikasies, studenteblaaie en tydskrifte van openbare betrekkinge.<ref name=Rothe /> ==== Uitsaaiwese ==== Die uitsaaisektor word oorheers deur die staatsbeheerde [[Namibiese Uitsaaikorporasie]] (nbc). Die openbare uitsaaier bied ’n televisiestasie asook ’n “Nasionale Radio” in Engels en nege taaldienste in inheemse tale. Die nege privaat radiostasies in die land is hoofsaaklik Engels behalwe vir Radio Omulunga (Oshiwambo) en Kosmos 94.1 (Afrikaans). Sedert die 2000’s het One Africa Television wat in privaatbesit is, met die Namibiese Uitsaaikorporasie begin meeding.<ref name=Rothe /><ref name="oneafricabackground">{{en}} [http://www.oneafrica.tv/node/2 One Africa TV – agtergrond] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100928202233/http://www.oneafrica.tv/node/2 |date=28 September 2010 }}</ref> ==== Vryheid ==== Vergeleke met buurlande het Namibië sterk mediavryheid. Oor die laaste paar jaar is die land gewoonlik in die boonste kwart van die statistiek van Verslaggewers Sonder Grense, en was 21ste in 2010.<ref>{{en}} [http://en.rsf.org/press-freedom-index-2010,1034.html Persvryheidsindeks 2010 – Verslaggewers Sonder Grense] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101124050702/http://en.rsf.org/press-freedom-index-2010,1034.html |date=24 November 2010 }}</ref> Die land is dus gelyk met Kanada en is die besgeplaasde Afrikaland. Die Persvryheidsindeks en die Afrika-mediabarometer toon soortgelyke positiewe resultate. Soos in ander lande is daar egter steeds noemenswaardige invloed van staats- en ekonomiese verteenwoordigers op die media in Namibië.<ref name=Rothe /> Sommige van hierdie probleme word gereflekteer in die val na 44ste op die 2009-lys van die Verslaggewers Sonder Grense.<ref>{{en}} [http://en.rsf.org/spip.php?page=classement&id_rubrique=1001 Persvryheidsindeks 2009 – Verslaggewers Sonder Grense] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120128213104/http://en.rsf.org/spip.php?page=classement&id_rubrique=1001 |date=28 Januarie 2012 }}</ref> ==== Organisasies ==== Media en joernaliste in Namibië word verteenwoordig deur die Namibiese afdeling van die Media Instituut van Suider-Afrika en die Redakteursforum van Namibië. ’n Onafhanklike media-ombudsman is in 2009 aangestel om ’n staatsbeheerde mediaraad te voorkom.<ref name=Rothe /> == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == ; Algemeen ---- * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Namibia|title=Namibia|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=21 Maart 2025}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/namibia/|title=Namibia|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=21 Maart 2025}} ; Geskiedenis ---- * {{de}} {{cite book |last=Vedder |first=Heinrich |authorlink=Heinrich Vedder |title=Das alte Südwestafrika. Südwestafrikas Geschichte bis zum Tode Mahareros 1890 (Die ou Suidwes-Afrika. Suidwes-Afrika se geskiedenis tot Maharero se dood in 1890) |year=1997 |edition=7de |publisher=Namibië Wetenskaplike Vereniging |location=Windhoek |isbn=0-949995-33-9}} * {{en}} {{cite book |last=Olusoga |first=David |last2=Erichsen |first2=Casper W. |title=The Kaiser’s Holocaust: Germany’s Forgotten Genocide |url=https://archive.org/details/kaisersholocaust0000unse |year=2010 |publisher=Farber and Farber |location=[[Londen]] |isbn=978-0-571-23142-3}} * {{af}} [http://www.oulitnet.co.za/akademies_geestes/pdf/LA_7_3_groenewald.pdf ''Gerald Groenewald: Afrikaans as lingua franca in Namibië, ca. 1800–1920. In: LitNet Akademies, jaargang 7 (3), Desember 2010''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140705180412/http://www.oulitnet.co.za/akademies_geestes/pdf/LA_7_3_groenewald.pdf |date=5 Julie 2014}} ; Algemeen ---- * {{en}} AIDSinAfrica.net Web Publikasie (2007), URL besoek op 20 Mei 2007. Van [http://www.aidsinafrica.net/ Aidsinafrica.net] * {{en}} Christy, S.A. (2007) Namibiese Reisfotografie * {{en}} Gemeenskapsgebaseerde Natuurlike Hulpbronbestuur (CBNRM) Programbesonderhede (s.a.). [http://www.met.gov.na/programmes/cbnrm/cbnrmHome.htm Met.gov.na] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070609180850/http://www.met.gov.na/programmes/cbnrm/cbnrmHome.htm |date=9 Junie 2007}} * {{en}} Cowling, S. 2001. Vetplant-Karoo (AT 1322) Wêreld Wildlefefonds-webblad: [http://worldwildlife.org/wildworld/profiles/terrestrial/at/at1322_full.html Worldwildlife.org] * {{en}} Horn, N/Bösl, A (reds), Menseregte en die oppergesag van die reg in Namibië, Macmillan Namibia 2008. * {{en}} Horn, N/Bösl, A (reds), Die onafhanklikheid van die regbank in Namibië, Macmillan Namibia 2008. * {{en}} KAS Feiteboek Namibië, Feite en syfers omtrent die status en ontwikkeling van Namibië, Ed. Konrad-Adenauer-Stiftung e.V. * {{en}} Korenromp, E.L., Williams, B.G., de Vlas, S.J., Gouws, E., Gilks, C.F., Ghys, P.D., Nahlen, B.L. (2005). Malaria toe te skryf aan dieMIV-1 epidemie, Sub-Sahara Afrika. ''Emerging Infectious Diseases'', 11(9):1410–1419. * {{en}} Lange, Glenn-marie. 2004. Rykdom, natuurlike kapitaal en volhoubare ontwikkeling: teenstrydige voorbeelde van Botswana en Namibië. ''Environmental & Resource Economics'', 29(3):257–83, Nov. * {{fr}} Fritz, Jean-Claude. La Namibie indépendante. Les coûts d'une décolonisation retardée, Paris, L'Harmattan, 1991. * {{en}} Spriggs, A. 2001. Namibwoestyn (AT1315) Wêreld Wildlefefonds-webblad: [http://www.worldwildlife.org/wildworld/profiles/terrestrial/at/at1315_full.html Worldwildlife.org] * {{en}} Spriggs, A. 2001. Namibiese Savanne-boomveld (AT1316) Wêreld Wildlefefonds-webblad: [http://www.worldwildlife.org/wildworld/profiles/terrestrial/at/at1316_full.html Worldwildlife.org] * {{en}} Spriggs, A. 2001. Namibian Savanne-boomveld (AT0709) Wêreld Wildlefefonds-webblad: [http://www.worldwildlife.org/wildworld/profiles/terrestrial/at/at0709_full.html Worldwildlife.org] * {{en}} [http://usinfo.state.gov/journals/ites/0805/ijee/stefanova.htm Stefanova K. 2005. Die beskerming van Namibië se natuurlike hulpbronne. EjournalUSA.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080110052258/http://usinfo.state.gov/journals/ites/0805/ijee/stefanova.htm |date=10 Januarie 2008 }} * {{en}} UNEP, UNDP, WRI, en World Bank. 2005. Natuur in plaaslike hande: ’n saak vir Namibië se bewareas. [http://www.wri.org/biodiv/pubs_content_text.cfm?cid=3842 Wri.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070715215231/http://www.wri.org/biodiv/pubs_content_text.cfm?cid=3842 |date=15 Julie 2007 }} * {{en}} World Almanac. 2004. World Almanac Books. New York, NY == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Namibia|Namibië}} {{Wikt|Namibië}} ; Regering ---- * {{en}} [http://www.gov.na/ Regering van Namibië] * {{en}} [http://www.op.gov.na/ President van Namibië] * {{en}} [http://www.opm.gov.na/ Eerste minister van Namibië] * {{en}} [http://www.biodiversity.org.na/ Biodiversiteit van Namibië] – Gedeeltelik in Afrikaans beskikbaar ; Toerisme ---- * {{en}} {{Wikivoyage|Namibia|Namibië}} * {{en}} [https://visitnamibia.com.na/ Toerisme in Namibië] {{Geografiese ligging | Senter = {{vlagland|Namibië}} | Noord = {{vlagland|Angola}} | Noordoos = {{vlagland|Zambië}} • {{vlagland|Zimbabwe}} | Oos = {{vlagland|Botswana}} | Suidoos = {{vlagland|Suid-Afrika}} | Suid = {{vlagland|Suid-Afrika}} | Suidwes = {{vlagland|Tristan da Cunha}} • [[Atlantiese Oseaan]] | Wes = [[Atlantiese Oseaan]] | Noordwes = {{vlagland|Sint Helena}} • [[Atlantiese Oseaan]] }} {{en-vertaal|Namibia}} {{Artikels oor Namibië}} {{Lande van Afrika}} {{Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} {{DEFAULTSORT:Namibie}} [[Kategorie:Namibië| ]] [[Kategorie:Britse Statebond]] [[Kategorie:Voormalige Duitse kolonies]] 1ift7ktpdvjom3rb664g093jfjt8fni 0 466 2979158 2968600 2026-10-15T14:23:41Z Aliwal2012 39067 /* Sterftes */ [[Will Rogers jr.]] 2979158 wikitext text/x-wiki {{jare|beeld=Voter invitation Russian Duma 1993.jpg|teks=Russiese verkiesings}} Die '''jaar 1993''' was 'n [[gewone jaar]] wat volgens die [[Gregoriaanse kalender]] op 'n [[Vrydag]] begin het. Dit was die 93ste jaar van die [[20ste eeu]] n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. == Gebeure == * [[1 Januarie]] – [[Tsjeggo-Slowakye]] verdeel, en die republieke [[Tsjeggië]] en [[Slowakye]] word gestig. * [[24 Maart]] – Die [[komeet]] [[Shoemaker-Levy 9]] word in 'n [[wentelbaan]] om [[Jupiter (planeet)|Jupiter]] ontdek. * [[6 April]] – [[Rusland|Russiese]] [[kernkrag]]ongeluk by Tomsk 7. * [[8 April]] – [[Joego-Slawië]] erken die onafhanklikheid van die [[Republiek van Masedonië]]. * [[24 Mei]] – [[Eritrea]] verkry onafhanklikheid van [[Ethiopië]]. * [[25 Junie]] – Kim Campbell word verkies tot die leier van die Progressiewe Konserwatiewe party van [[Kanada]] en word die eerste vroulike eerste minister van Kanada. * [[12 Julie]] – 'n [[Aardbewing]] aan die kus van [[Hokkaido]], [[Japan]], wat 7,8 op die [[Richterskaal]] registreer, veroorsaak 'n [[tsoenami]] met 202 sterfgevalle op die klein eiland Okushiri. * [[20 Julie]]–[[1 Augustus]] – Die [[Vrouekrieketwêreldbeker 1993|vyfde Vrouekrieketwêreldbeker]] word in [[Engeland]] aangebied en deur [[Engelse nasionale vrouekrieketspan|Engeland]] gewen. * [[25 Julie]] – Die [[St. James-bloedbad]] vind plaas in [[Kaapstad]]. * Onbekend – Die [[Siberiese Ysvrou]] word ontdek. == Geboortes == * [[22 Januarie]] – [[Rio Haryanto]], [[Indonesië|Indonesiese]] [[Formule Een]]renjaer. * [[5 Februarie]] – [[Luke Newton]], Engelse akteur. * [[17 Februarie]] – [[Kai Luke Brümmer]], [[Suid-Afrika]]anse akteur. * [[11 Maart]] – [[Jodie Comer]], Engelse aktrise. * [[18 Maart]] – [[Urassaya Sperbund]], Thai-Noorweegse aktrise. * [[15 April]] – [[Burger Odendaal]], Suid-Afrikaanse [[rugbyspeler]]. * 15 April – [[Jan Serfontein]], [[Springbokke|Springbokrugbyspeler]]. * [[14 Mei]] – [[Dane van Niekerk]], [[Suid-Afrika]]anse internasionale [[krieket]]speler. * [[10 Junie]] − [[Bria Vinaite]], Amerikaans-Litause aktrise. * [[16 Junie]] – [[Park Bo-gum]], Koreaanse akteur. * [[26 Junie]] – [[Ariana Grande]], Amerikaanse vermaaklikheidster. * [[1 Julie]] – [[Katie Sarife]], Amerikaanse aktrise. * [[20 Julie]] – [[Alycia Debnam-Carey]], Australiese aktrise. * [[18 September]] – [[Zozibini Tunzi]], Suid-Afrikaanse skoonheidskoningin, Mej. Heelal 2019. * [[21 September]] – [[Akani Simbine]], Suid-Afrikaanse olimpiese [[atleet|naelloper]]. * [[14 Oktober]] - [[Charlie Kirk]], Amerikaanse aktivis († [[2025]]). * [[28 Oktober]] – [[Cheslin Kolbe]], [[Suid-Afrika]]anse internasionale [[rugby]]speler. * [[29 Oktober]] – [[India Eisley]], Amerikaanse aktrise. * [[9 November]] – [[Bianca Buitendag]], Suid-Afrikaanse professionele [[branderplankry]]er. * [[16 November]] – [[Anrich Nortje]], [[Suid-Afrika]]anse internasionale [[krieket]]speler. * [[14 Desember]] – [[Antonio Giovinazzi]], [[Italiaanse]] [[Formule Een]]renjaer. == Sterftes == * [[4 Januarie]] – [[Danie Craven]], 19de [[Springbokkaptein]] en beroemde rugbyadministrateur (* [[1910]]). * [[6 Januarie]] – [[Rudolf Nureyev]], Russiese balletdanser (* [[1938]]). * [[6 Januarie]] – [[Dizzy Gillespie]], [[VSA|Amerikaanse]] [[trompet]]speler van [[jazz]]musiek (* [[1917]]). * [[16 Januarie]] – [[Florence Desmond]], Amerikaanse aktrise (* [[1905]]). * [[20 Januarie]] – [[Audrey Hepburn]] Britse aktrise (* [[1929]]). * [[19 Maart]] – [[Dulcie Howes]], Suid-Afrikaanse ballerina en balletpionier (* [[1908]]). * [[24 Maart]] – [[John Hersey]], Amerikaanse outeur en joernalis (* [[1914]]). * [[31 Maart]] – [[Brandon Lee]], Amerikaanse akteur (* [[1965]]). * [[10 April]] – [[Chris Hani]], Suid-Afrikaanse kommunis (* [[1942]]). * [[12 April]] – [[Pierre Etienne Rousseau]], Suid-Afrikaanse wetenskaplike en die stigter van [[SASOL]] (* [[1910]]). * [[18 April]] – [[Masahiko Kimura]], [[Japan|Japannese]] [[judo]]ka (* [[1917]]). * [[22 April]] – Dr. [[Andries Treurnicht]], Suid-Afrikaanse politikus en kabinetsminister (* [[1921]]). * [[23 April]] – [[Bertus Aafjes]], Nederlandse digter en skrywer (* [[1912]]) * [[24 April]] – [[Oliver Tambo]], ANC-president en vryheidsvegter (* [[1917]]). * [[15 Junie]] – [[James Hunt]], Britse renjaer, [[Formule Een]] Wêreldkampioen in 1976 (* [[1947]]). * [[19 Junie]] – [[William Golding]], Britse skrywer en digter en [[Nobelprys vir Letterkunde]]-wenner in 1983 (* [[1911]]). * [[9 Julie]] – [[Will Rogers jr.]], Amerikaanse akteur en politikus (* [[1911]]). * [[12 Julie]] – [[Hans Zanotelli]], Duitse dirigent (* [[1927]]). * [[31 Augustus]] – [[Siegfried Schürenberg]], Duitse akteur (* [[1900]]). * [[11 September]] – [[Erich Leinsdorf]], Oostenryks-gebore Amerikaanse dirigent (* [[1912]]). * [[11 September]] – [[Esmé Euvrard]], Suid-Afrikaanse radio-omroeper, sanger en aktrise (* [[1919]]). * [[20 September]] – [[Erich Hartmann]], Duitse [[bobaasvlieënier]] tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]] (* [[1922]]). * [[6 November]] – [[Joseph Serchuk]], Pools/Israeliese [[partisaan]]-leier in die [[Tweede Wêreldoorlog]] (* [[1919]]). * [[16 November]] – [[Lucia Popp]], Slowaakse operasopraan (* [[1939]]). * [[22 November]] – [[Anthony Burgess]], Britse skrywer (* [[1917]]). * [[2 Desember]] – [[Pablo Escobar]], Colombiaanse dwelmbaron (* [[1949]]). * [[4 Desember]] - [[Frank Zappa]], Amerikaanse rockmusikant, komponis (* [[1940]]). * [[6 Desember]] – [[Don Ameche]], Amerikaanse akteur (* [[1908]]). * [[7 Desember]] – [[Félix Houphouët-Boigny]], eerste President van die [[Ivoorkus]] (* [[1905]]). * 7 Desember – [[Håkon Solem]], [[Noorweë|Noorse matroos]] en deelnemer aan die [[Olimpiese Somerspele 1948]] (* [[1908]]). [[Kategorie:1993| ]] [[Kategorie:20ste eeu]] d71u6i5lexno2a9agu4tp4ibxvv9nz2 0 537 2979155 2776189 2026-10-15T14:18:55Z Aliwal2012 39067 /* Geboortes */ [[Will Rogers jr.]] 2979155 wikitext text/x-wiki {{jare|beeld=Peru Machu Picchu Sunrise.jpg|teks=Machu Picchu}} Die '''jaar 1911''' was 'n [[gewone jaar]] wat volgens die [[Gregoriaanse kalender]] op 'n [[Sondag]] begin het. Dit was die 11de jaar van die [[20ste eeu]] n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. == Gebeure == === [[Geskiedenis]] === * [[1 Januarie]] – Die [[Noordelike Gebied]] word van [[Suid-Australië]] afgestig as eie [[Deelstate en gebiede van Australië|gebied]] binne die [[Australië|Australiese Gemenebes]]. * [[12 Januarie]] - Verskeie mense verdrink nadat die Vaalrivier sy walle oorstroom by [[Standerton]]. * [[24 Julie]] – [[Hiram Bingham III|Hiram Bingham]] herontdek [[Machu Picchu]], "die Verlore Stad van die Inka's", in die [[Peru]]viaanse [[Andes]]. * [[3 November]] – [[Chevrolet]] betree die [[motorvoertuig]]mark om met die [[Ford Model T]] mee te ding. * [[5 November]] – Na [[Italië]] oorlog verklaar het teen die [[Ottomaanse Ryk]] op [[29 September]],1911 annekseer hy [[Tripoli]] en Cyrenaika. * [[14 Desember]] – Noorse verkenner [[Roald Amundsen]] word die eerste mens om die [[Suidpool]] te bereik. * [[29 Desember]] – [[Mongolië]] word van die [[China|Manchu-Qing-ryk]] onafhanklik. * 29 Desember – [[Sun Yat-sen]] word verkies as die eerste President van die [[Republiek China]]. === [[Fisika]] === * [[Ernest Rutherford|Rutherford]] lei vanuit verstrooingseksperimente af dat 'n [[atome|atoom]] 'n [[protone|proton]] moet hê as kern. == Geboortes == * [[9 Januarie]] – [[Gypsy Rose Lee]], Amerikaanse aktrise († [[1970]]). * [[30 Januarie]] – [[Roy Eldridge]], Amerikaanse jazzmusikant en -trompetspeler. († [[1989]]). * [[6 Februarie]] – [[Ronald Reagan]], Amerikaanse politikus, staatsman en 40ste [[President van die Verenigde State]] († [[2004]]). * [[28 Februarie]] – [[Cor Dirks]], Skoolhoof en Afrikaanse skrywer († [[2000]]). * [[15 Maart]] – [[Wilhelm Mohnke]], Duitse generaal in die Tweede Wêreldoorlog († [[2001]]). * [[16 Maart]] – [[Josef Mengele]], [[Duitsland|Duitse]] [[Nazi's|Nazi]]-offisier († [[1979]]). * [[26 Maart]] – [[Tennessee Williams]], Amerikaanse dramaturg († [[1983]]). * [[8 April]] – [[Emil Cioran]], Roemeense filosoof († [[1995]]). * [[11 Mei]] – [[Phil Silvers]], Amerikaanse akteur en komediant († [[1985]]). * [[17 Mei]] – [[Maureen O'Sullivan]], Iers gebore Amerikaanse aktrise († [[1998]]). * [[10 Junie]] – [[Ralph Kirkpatrick]], Amerikaanse [[klavesimbel]]speler en musikoloog († [[1984]]). * [[11 Junie]] – [[Margaret Keay]], Suid-Afrikaansgebore Britse plantpatoloog († [[1998]]). * [[24 Junie]] – [[Juan Manuel Fangio]], bekende Argentynse motorrenjaer en vyfmalige wêreldkampioen († [[1995]]). * [[30 Junie]] – [[Czesław Miłosz]], Poolse skrywer, essayis en digter, Nobelpryswenner († [[2004]]). * [[5 Julie]] – [[Georges Pompidou]], President van [[Frankryk]] († [[1974]]). * [[16 Julie]] – [[Ginger Rogers]], Amerikaanse aktrise en danseres († [[1995]]). * [[17 Julie]] - [[Yang Jiang]], Chinese dramaturg, skrywer en vertaler. (†[[2016]]). * [[21 Julie]] – [[Marshall McLuhan]], 'n Kanadese mediakenner († [[1980]]). * [[6 Augustus]] – [[Lucille Ball]], Amerikaanse aktrise († [[1989]]). * [[6 September]] – [[Alexis Preller]], 'n Suid-Afrikaanse skilder († [[1975]]). * [[11 September]] – [[Nico Coetzee]], skrywer en akademikus († [[2003]]). * [[19 September]] – [[William Golding]], [[Britse]] skrywer († [[1993]]). * [[3 Oktober]] – [[Michael Hordern]], Engelse akteur († [[1995]]). * [[20 Oktober]] – [[Will Rogers jr.]], Amerikaanse akteur en politikus († [[1993]]). * [[26 Oktober]] – [[Hester Heese]], Afrikaanse skrywer († [[1992]]). * [[4 November]] – [[Dixie Lee]], Amerikaanse aktrise († [[1952]]). * [[9 Desember]] – [[Broderick Crawford]], Amerikaanse akteur († [[1986]]). * [[29 Desember]] – [[Klaus Fuchs]], [[Duitse]] teoretiese [[fisikus]] en atoom[[spioen]] († [[1988]]). == Sterftes == * [[4 Februarie]] – [[Piet Cronjé]], Suid-Afrikaanse kryger en Boeregeneraal(* [[1836]]). * [[1 Maart]] – [[Jacobus Henricus van 't Hoff]], Nederlandse fisiese chemikus (* [[1852]]). * [[18 Mei]] – [[Gustav Mahler]], [[Oostenryk|Tsjeggies-Oostenrykse]] [[komponis]] en dirigent (* [[1860]]). * [[25 Mei]] – [[Harry Bolus]], Suid-Afrikaanse [[plantkundige]], botaniese kunstenaar, besigheidsman en [[filantroop]] (* [[1834]]). * [[28 Mei]] – [[Stephanus Jacobus du Toit]], Afrikaanse stryder en stigter van die [[GRA]] (* [[1847]]) * [[8 Junie]] – Genl. ds. [[Paul Hendrik Roux]], NG predikant en [[Vrystaat]]se generaal (* [[1862]]) * [[29 Oktober]] – [[Joseph Pulitzer]], Hongaars-Amerikaanse verslaggewer, koerantuitgewer, advokaat en filantroop (* 1847) * [[10 Desember]] – [[Sytze Wierda]], Nederlandse argitek in die [[Zuid-Afrikaanse Republiek]] (ZAR) (* [[1839]]) [[Kategorie:1911| ]] 1a23gbmgjekvw2tl7utu4my790ui42x 0 2336 2979159 2966190 2026-10-15T14:25:10Z Aliwal2012 39067 /* Sterftes */ [[Will Rogers jr.]] 2979159 wikitext text/x-wiki {{JulieKalender}} '''9 Julie''' is die 190ste dag van die jaar in die [[Gregoriaanse kalender]] (191ste in [[skrikkeljaar|skrikkeljare]]). Daar volg nog 175 dae in die res van die jaar. == Gebeure == * [[926]] – [[Pous Johannes X]] sluit in Mantua 'n verbond met Hugo van die Provence, koning van [[Italië]]. * [[1386]] – Veldslag van Sempbach: 1500 man van die Switserse Bondgenootskap vernietig die Oostenrykse aanvalsmag van 6000 man onder hertog Leopold van Habsburg (Oostenryk). Hertog Leopold sterf op die slagveld. * [[1606]] – [[Pous Paulus V]] skryf 'n brief aan koning [[Jakobus I van Engeland]] om hom geluk te wens met troonsbestyging (drie jaar later). * [[1753]] – [[Pous Benedictus XIV]] publiseer ''Sollicita ac provida'' oor die herorganisasie van die Indeks van Verbode Boeke. * [[1816]] – [[Argentinië]] verklaar sy onafhanklikheid van [[Spanje]]. * [[1915]] – [[Eerste Wêreldoorlog]]: die Duitse magte gee in [[Duits-Suidwes-Afrika]] hulle op [[Khorab]] oor aan Suid-Afrikaanse soldate onder genl. [[Louis Botha]]. * [[1916]] – Die [[CONMEBOL|Suid-Amerikaanse Sokkerassosiasie]] word in [[Buenos Aires]], [[Argentinië]], deur vier lande gestig. * [[1942]] – [[Tweede Wêreldoorlog]]: [[Holocaust]] - [[Anne Frank]] se gesin begin skuil in 'n solder bo haar vader se kantoor in 'n [[Amsterdam]]se pakhuis. * [[1943]] – Tweede Wêreldoorlog: [[Geallieerdes van die Tweede Wêreldoorlog|Geallieerde]] valskermstroepe land in [[Sisilië]] en Operasie Husky begin. * [[1962]] – Die [[Starfish Prime-kernontploffing]] in die [[ruimte]] vind plaas. * [[1991]] – [[Suid-Afrika]] word tot die Olimpiese beweging hertoegelaat ná 30 jaar in isolasie. * [[2002]] – Stigting van die [[Afrika-unie]], die opvolger van die [[Organisasie vir Afrika-eenheid]], in [[Lusaka]]. * [[2011]] – [[Suid-Soedan]] verklaar sy onafhanklikheid van [[Soedan]]. == Geboortes == * [[1785]] – [[Johannes Smuts]], 'n staatsamptenaar, sakeman en die tweede [[burgemeester]] van [[Kaapstad]] († [[1869]]). * [[1834]] – Sir [[Thomas Scanlen]], eerste minister van die [[Kaapkolonie]] († [[1912]]). * [[1898]] – [[Gerard Walschap]], Vlaamse skrywer († [[1989]]). * [[1901]] – [[Barbara Cartland]], Britse skryfster († [[2000]]). * [[1910]] – [[Govan Mbeki]], Suid-Afrikaanse politikus en vader van [[Thabo Mbeki]] († [[2001]]). * [[1932]] – [[John Anthony West]], Amerikaanse skrywer, dosent en geologiegids († [[2018]]). * 1932 – [[Donald Rumsfeld]], 'n Amerikaanse politikus en sakeman († [[2021]]). * [[1933]] – [[Oliver Sacks]], Britse neuroloog en skrywer († [[2015]]). * [[1942]] – Richard Roundtree, Amerikaanse akteur († [[2023]]). * [[1947]] – [[O.J. Simpson]] ("The Juice"), afgetrede Amerikaanse voetbalspeler, akteur en misdadiger († [[2024]]). * [[1948]] – [[Jeanne Zaidel-Rudolph]], Suid-Afrikaanse komponis. * [[1956]] – [[Tom Hanks]], Amerikaanse akteur. * [[1957]] – [[Kelly McGillis]], Amerikaanse filmaktrise en -vervaardiger. * [[1959]] – [[Bart de Graaff (skrywer)|Bart de Graaff]], Nederlandse skrywer († [[2024]]). * [[1969]] – [[Gert-Jan Segers]], Nederlandse politikus. * [[1995]] – [[Georgie Henley]], Engelse aktrise. * [[1997]] – [[Tatjana Schoenmaker]], Suid-Afrikaanse vroueswemmer. == Sterftes == * [[518]] – [[Anastasius I van Bisantium|Anastasius I]], [[keiser]] van [[Bisantium]] (* [[430]]). * [[1627]] – [[Dirk Rafaelsz Camphuysen]], [[Nederland]]se [[skilder]], [[digter]] en [[teoloog]] (* [[1586]]) * [[1797]] – [[Edmund Burke]], [[Ierse]] [[filosoof]] en [[politikus]] (* [[1729]]) * [[1850]] – [[Zachary Taylor]], die twaalfde [[President van die Verenigde State]] (* [[1784]]). * [[1959]] – [[T.P.N. Coetsee]], Suid-Afrikaanse politikus en merinoteler (* [[1874]]). * [[1984]] – [[Arthur Bleksley]], Suid-Afrikaanse wetenskaplike (* [[1908]]). * [[1993]] – [[Will Rogers jr.]], Amerikaanse akteur en politikus (* [[1911]]). * [[2002]] – [[Rod Steiger]], Amerikaanse akteur (* [[1925]]). * [[2019]] – [[Ross Perot]], Amerikaanse sakeman, politikus en miljardnêr (* [[1930]]). * [[2021]] – [[Geoff Makhubo]], Suid-Afrikaanse politikus en [[burgemeester]] van die [[Stad Johannesburg Metropolitaanse Munisipaliteit|Johannesburg Metro]] (* [[1968]]). == Vakansies, vierings, en waarnemingsdae == * {{commonskat|9 July}} [[Kategorie:Julie]] ncml7ffw0ti3czv6y19rxe6do8u0tib 0 2665 2979156 2907343 2026-10-15T14:21:15Z Aliwal2012 39067 /* Geboortes */ 2979156 wikitext text/x-wiki {{OktoberKalender}} '''20 Oktober''' is die 293ste dag van die jaar in die [[Gregoriaanse kalender]] (294ste in [[skrikkeljaar|skrikkeljare]]). Daar volg nog 72 dae in die res van die jaar. == Gebeure == [[Lêer:MariaTheresa.jpg|duimnael|110px|Maria Theresa van Oostenryk]] [[Lêer:Opera House and ferry. Sydney.jpg|duimnael|110px|[[Sydney-opera]]]] * [[1604]] – [[Maffeo Barberini]] (later [[Pous Urbanus VIII]]) word aartsbiskop van Nasaret. * [[1740]] – Maria Theresa volg die troon op in [[Oostenryk]] ná die Pragmatiese Sanksie van 1713. * [[1800]] – [[Pous Pius VII]] stel Luis María de Borbón y Vallábriga, aartsbiskop van [[Seville]], [[Spanje]], aan as kardinaal. * [[1827]] – 'n Geallieerde [[Verenigde Koninkryk|Britse]], [[Frankryk|Franse]], en [[Rusland|Russiese]] vlootmag vernietig 'n gekombineerde [[Ottomaanse Ryk|Turkse]] en [[Egipte|Egiptiese]] vloot by die Slag van Navarino, 'n bepalende oomblik in die [[Griekeland|Griekse Onafhanklikheidsoorlog]]. * [[1883]] – [[Peru]] en [[Chili]] teken die Verdrag van Ancón, wat Peru se rol in die Stille Oseaan-oorlog beëindig. * [[1885]] – Die [[Boererepubliek]] [[Upingtonia]] kom tot stand. * [[1899]] – [[Tweede Vryheidsoorlog]]: Die [[Slag van Talana]] tussen Boere en Britte vind plaas. * [[1968]] – Die voormalige [[Eerste Dame|VSA Presidentsvrou]] [[Jacqueline Kennedy Onassis|Jacqueline Kennedy]] trou met die [[Griekeland|Griekse]] skeepsmagnaat Aristotle Onassis. * [[1973]] – Die [[Sydney-opera]] word amptelik deur [[Koningin Elizabeth II]] geopen. * [[2000]] – Die [[Verenigde Koninkryk|Britse]] aktivis James Mawdsley word in [[Mianmar|Burma (Mianmar)]] vrygelaat ná sy arrestasie weens deelname in protes teen die slagting van etniese minderhede in die land. * [[2007]] – Die [[Springbokke]] wen die [[Rugbywêreldbeker 2007|rugbywêreldbeker]] in [[Frankryk]] toe hulle [[Engelse nasionale rugbyspan|Engeland]] met 15–6 klop. * [[2024]] – In die eindstryd van die [[T20I-vrouewêreldbeker 2024|negende T20I-vrouewêreldbeker]] verslaan [[Nieu-Seelandse nasionale vrouekrieketspan|Nieu-Seeland]] [[Suid-Afrikaanse nasionale vrouekrieketspan|Suid-Afrika]] met 32 lopies. == Geboortes == * [[1632]] – Sir [[Christopher Wren]], Engelse argitek, astronoom, en [[wiskunde|wiskundige]] († [[1723]]). * [[1677]] – [[Stanislas Leszczynski]], 'n koning van [[Pole]] († [[1766]]). * [[1723]] – [[Martin Melck]], stamvader van die Melck-familie in Suid-Afrika († [[1781]]). * [[1740]] – [[Isabelle de Charrière]], Nederlandse en Switserse skrywer († [[1805]]). * [[1874]] – [[Charles Ives|Charles Edward Ives]], Amerikaanse modernistiese komponis († [[1954]]). * [[1911]] – [[Will Rogers jr.]], Amerikaanse akteur en politikus († [[1993]]). * [[1920]] – [[P.H. Nortjé]], [[Afrikaans]]e storieverteller en skrywer († [[2012]]). * 1920 – [[G.P.L. van der Linde|Dr. Gert van der Linde]], predikant van die [[Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika|Gereformeerde Kerk]] († [[2001]]). * [[1928]] – [[Li Peng]], 'n Chinese [[politikus]], bekend as die 'Slagter van Beijing' vir sy rol in die [[Tiananmen-betogings van 1989|Tiananmen-plein bloedbad]] († [[2019]]). * [[1930]] – Prof. [[Louis Eksteen]], Afrikaanse leksikograaf († [[2001]]). * [[1938]] – [[Jan Scholtz]], Suid-Afrikaanse draaiboekskrywer, regisseur, en rolprentvervaardiger († [[2015]]). * [[1950]] – [[Jorge Carlos Fonseca]], President van die [[Kaap Verde]]. * [[1964]] – [[Kamala Harris]], Amerikaanse politikus, 49ste adjunkpresident van die [[Verenigde State van Amerika]]. * [[1965]] – [[John Ratcliffe]], Amerikaanse politikus en prokureur wat sedert 2025 as die negende direkteur van die [[Central Intelligence Agency]] (CIA) dien. * [[1966]] – [[Allan Donald]], Suid-Afrikaanse [[krieket]]speler. * [[1971]] – [[Snoop Dogg]], Amerikaanse kletsrymer. * 1971 – [[Dannii Minogue]], Australiese aktrise en sangeres. * 1971 – [[Nico Smit]], Afrikaanse wetenskapfiksieskrywer en staatsouditeur. == Sterftes == * [[1032]] – [[Pous Johannes XIX]], 144ste [[pous]] van die [[Rooms-Katolieke Kerk]] (* onbekend). * [[1401]] – [[Klaus Störtebeker]], die leier van ’n groep [[kaapvaarder]]s (* [[1360]]). * [[1864]] – [[Andrew Geddes Bain]], Suid-Afrikaanse geoloog, ingenieur, en baanbreker-pasbouer (* [[1796]]). * [[1872]] – [[Friedrich Martin Josef Welwitsch|Friedrich Welwitsch]], Oostenrykse ontdekkingsreisiger van [[Afrika]] en [[Plantkunde|plantkundige]] (* [[1806]]). * [[1894]] – [[Aleksander III van Rusland]], [[tsaar]] van [[Rusland]] (* [[1845]]). * [[1898]] – [[Henry Barkly]], goewerneur van verskeie Britse kolonies, waaronder die Kaapkolonie (* [[1815]]). * [[1972]] – [[Harlow Shapley]], Amerikaanse [[sterrekundige]] - bepaal in 1918 die [[Son]] se posisie in die [[Melkweg]] (* [[1885]]). * [[1964]] – [[Herbert Hoover]], 31ste [[President van die Verenigde State]] (* [[1874]]). * [[1994]] – [[Burt Lancaster]], Amerikaanse akteur (* [[1913]]). * [[2011]] – [[Moeammar al-Ghaddafi]], de facto leier van [[Libië]] van 1969 tot 2011 (* [[1942]]). * [[2016]] – [[Mieke Telkamp]], Nederlandse sangeres (* [[1934]]). * [[2018]] – [[Wim Kok]], Nederlandse politikus (* [[1938]]). * [[2020]] – [[Gerrit Schoonhoven]], Suid-Afrikaanse rolprentvervaardiger, regisseur en akteur (* [[1958]]). * 2020 – [[James Randi]], Amerikaanse kulkunstenaar en wetenskaplike skeptikus (* 1928). == Vakansies, vierings en waarnemingsdae == * {{commonskat|20 October|20 Oktober}} [[Kategorie:Oktober]] d0uzfor2mzdi3pjahob3ycae85cxkne 4 5209 2979120 2979100 2026-10-15T12:11:35Z Oesjaar 7467 /* Vanny Bishweka */ nuwe afdeling 2979120 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ __NOINDEX__ {{spring ondertoe}} [[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]<!-- [[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|250px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]] [[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: "Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!" 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]] [[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis naweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]] --> <div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;"> <big>'''Sien ook:'''</big> * [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is. * [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers. * [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy. * [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer. <center>'''Verdere hulp:'''<br /></center> Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die * [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']], * [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en * [[:m:|Meta Wikipedia]]. </div> {{Argiefboks|14 | argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]] | argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]] | argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]] | argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]] | argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]] | argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]] | argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]] | argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]] | argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]] | argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]] | argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]] | argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]] | argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]] | argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]] }} '''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur <nowiki>~~~~</nowiki> te tik, of die "Handtekening met datum"-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys. Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak. Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word. Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans] <div class="plainlinks"><center>'''>>> [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&action=edit&section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] <<<'''</center></div> == Werkswinkels wat deur Wikimedia ZA gefasiliteer sal word in September 2026 == Gebruikers neem kennis van die werkswinkels gedurende September 2026. Boodskap van Wikimedia ZA: “Hierdie werkswinkels sal studente, dosente en bibliotekarisse by hoër onderwysinstellings betrek en hulle bekendstel aan die basiese beginsels van die redigering van Wikipedia in alle Suid-Afrikaanse tale. Sommige deelnemers mag Afrikaans as eerstetaalsprekers wees, en die opleiding sal die volgende dek: Wat Wikipedia is Die Vyf Pilare van Wikipedia Die vertaling van bestaande artikels met behulp van die Vertaalinstrument Die skep van nuwe artikels Die byvoeg van verwysings en beelde Ons wil graag die Afrikaanse Wikipedia-gemeenskap vooraf oor hierdie werkswinkels inlig. Aangesien hierdie sessies 'n toestroming van nuwe bydraes van eerstekeerredakteurs tot gevolg kan hê, sal ons die gemeenskap se bewustheid en ondersteuning waardeer om hierdie nuwelinge gepaste leiding, geduld en goeie trou te gee soos hulle begin bydra. Komende Werkswinkels SWiP Fase 2 Jaar 2 – Universiteit Stellenbosch '''7–8 September 2026''' SWiP Fase 2 Jaar 2 – Durban Universiteit van Tegnologie '''10–11 September 2026''' SWiP Fase 2 Jaar 2 – Universiteit van KwaZulu-Natal, Pinetown-kampus '''17–18 September 2026''' Dankie dat u ons help om te verseker dat die betrokke gemeenskap bewus is van hierdie aktiwiteite en die nuwe bydraers kan ondersteun.” [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 13:12, 25 Augustus 2026 (UTC) == Erfenismaand: Inheemse Taalvertaal-uitdaging == Inisiatief vir Erfenismaand vir enige belangstellendes: “Beste Wikimediane, Sluit by ons aan vir die Erfenismaand se 30-dae Inheemse Taalvertaal-uitdaging hierdie September! Help om Suid-Afrikaanse erfenis te vier deur artikels oor die teiken inheemse taal Wikipedias uit te brei en te verbeter. ;Belangrike Besonderhede Datums: 1–30 September 2026 - Teikentale: isiZulu, isiXhosa, Sesotho, Setswana, Sepedi, Xitsonga, isiSwati, Tshivenḓa, isiNdebele, en Afrikaans - Daaglikse Doelwit: Vertaal 1 artikel per dag oor Suid-Afrikaanse kookkuns, gebruike, klere, kuns, geskiedenis of letterkunde. Hoe om Deel te Neem 1. Voeg jou gebruikersnaam by die projekbladsy en sluit aan by die Geleentheidsdashboard <https://meta.wikimedia.org/wiki/WMZA_Heritage_Month_30-Day_Translation_Campaign> (Wagwoord: Heritage). 2. Kies 'n Suid-Afrikaanse erfenisartikel op Engelse Wikipedia. 3. Vertaal dit in jou teikentaal (met behulp van die Inhoudvertalingsinstrument of handmatig) en publiseer. Opleidingswerkswinkel Leer hoe om die Inhoudvertalingsinstrument en dashboard te gebruik: Datum en tyd: Saterdag, 29 Augustus 2026 | 10:00 vm. – 12:00 nm. SAST - Skakel: Sluit aan by Google Meet <https://meet.google.com/xuv-gwfo-ztq?authuser=1&hs=122> Pryse (geskenkbewyse) Top bydraers gekies op grond van vertalingskwaliteit, volledigheid en formatering: - 1ste Plek: R5,000 - 2de Plek: R3,000 - 3de Plek: R2,000 Kontak info@wikimedia.org.za Vriendelike groete WikimediaZA Nomfundo Zungu: Kommunikasie-intern” [Hier geplaas deur [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:15, 26 Augustus 2026 (UTC)] :@[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] mag ons vir hierdie spesifieke gebeurtenis KI gebruik om die vertaling te behartig, mits ons die [[porboodskap]] wat ons gebruik het, publiseer, en met die veronderstelling dat bronne wat saam met stellings oorgebring word, reeds in die oorspronklike weergawe nagegaan is en dus nie weer individueel nagegaan hoef te word by die eerste weergawe van die vertaling nie? Gebruikers kan natuurlik enige stelling later bevraagteken en bronne nagaan en stellings wat nie geverifieer kan word nie, verwyder. Ek vra hierdie net vir praktiese redes om in staat te wees om die eerste weergawe van die vertaling te kan plaas. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:13, 26 Augustus 2026 (UTC) ::My opinie is: ja, ons mag, want Wikipedia word nie as 'n bron gebruik nie, die bronne word saam oorgebring, en ander Wikipedia's vereis ook verifieerbaarheid en die aanhaal van bronne, en die KI-model word gevra om 'n nugtere vertaling te doen, nie om eie kennis te gebruik of eie navorsing te doen nie, dus is die risiko van hallusinasies laag. Natuurlik kan die oorspronklike weergawe foute bevat, en die foute word dan met die vertaling oorgebring, maar dit is 'n risiko by enige vertaling en foute kan selfs in betroubare bronne bestaan, dus is dit nie 'n risiko uniek aan KI nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:32, 26 Augustus 2026 (UTC) :::{{Ping|Sobaka|Pynappel}} Myns insiens is dit nie die doelwit van dié kompetisie om met KI-geskepte artikels mee te ding nie. Die een skryf met die hand en die ander met KI? Ek dink nie dit is billik in 'n kompetisie nie. Ek sou dit as 'n soort ''doping'' beskou. Met die hoeveelheid KI-inhoud kan mens ook nie van ander verwag om die inhoud na te gaan nie. My mening. Jou laaste aanmerking oor foute in die oorspronklike artikel is juis die rede waarom die Duitse Wikipedia van die vertaler verwag om die inhoud stiptelik na te gaan. Andersins loop jy gevaar om verkeerde inhoud te versprei. Ek beskou die vertaler steeds as verantwoordelik vir die teks wat hy plaas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:55, 26 Augustus 2026 (UTC) ::::@[[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]], ek dink ons moet hier twee sake onderskei. Eerstens is dit ’n kompetisie wat deur WikimediaZA gereël word, en ek kan dus nie namens hulle bepaal of KI-ondersteunde vertaling vir die doeleindes van die kompetisie toegelaat word of presies watter voorwaardes daarvoor geld nie. Dit sal jy verkieslik met die organiseerders moet uitgeklaar. ::::Tweedens is ons op die Afrikaanse Wikipedia nog besig om gemeenskapsbeginsels vir die verantwoordelike gebruik van KI te ontwikkel, en ek wil nie daardie gesprek vooruitloop nie. Persoonlik sien ek wel ’n belangrike onderskeid tussen die gebruik van KI as ’n vertalingshulpmiddel en die gebruik daarvan om self nuwe ensiklopediese inhoud en bronne te genereer. KI-ondersteunde vertaling behoort dus nie noodwendig uitgesluit te word nie, mits die gebruiker die finale teks self deeglik nagaan en verantwoordelikheid daarvoor aanvaar. ::::Ek sou egter versigtig wees met die aanname dat bronne bloot omdat hulle uit die oorspronklike artikel oorgedra word, glad nie nagegaan hoef te word nie. Niemand verwag noodwendig dat elke bron volledig van nuuts af ondersoek moet word voordat ’n vertaling gepubliseer word nie, maar die vertaler behoort minstens seker te maak dat die vertaalde teks die oorspronklike artikel getrou weergee, dat die verwysings korrek oorgedra is en dat daar nie deur die vertaalproses nuwe stellings, betekenisverskuiwings of foutiewe terminologie ontstaan het nie. ::::Wat die publisering van die porboodskap betref, dink ek dit is ’n nuttige vorm van deursigtigheid, maar dit is iets waaroor die gemeenskap nog ’n beginsel moet vasstel. Vir hierdie spesifieke kompetisie sou ek dus voorstel dat WikimediaZA eers bevestig wat hulle reëls oor KI-gebruik is; daarna geld uiteraard steeds die Afrikaanse Wikipedia se gewone vereistes ten opsigte van kwaliteit, verifieerbaarheid en die verantwoordelikheid van die redigeerder. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 12:04, 26 Augustus 2026 (UTC) == Nuwe botartikels == Gemeenskap, ek mis die gemeenskapsbesluit om met nuwe botartikels te groei. Ons het byna 400 nuwe botartikels met 'n klein inligtingskassie en een sin. (As jy die res soek, moet jy die Engels lees.) Myns insiens voeg dit min waarde by, wat dink julle? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:50, 27 Augustus 2026 (UTC) :Ek dink dit voeg waarde by. Ek sien nie hoe die aantal van 400 relevant is nie. Daar is poskodes in Lesotho en Sentraal-Afrikaanse Republiek waaroor 'n Afrikaanse leser mag leer, en waaroor daar regtig min bekend is, soos slegs die ligging en koördinate. Sien geen rede hoekom hierdie onderwerpe van die ensiklopedie uitgesluit moet word nie; ander weergawes sluit hierdie onderwerpe in, maar ek hoor graag ander se menings. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:14, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Gee ons asb 'n voorbeeld of 2 vd poskodes in Lesotho wat jy gedoen het. Ek kan nie veel van Kabouterbot onthou nie...ouderdom! ::PS Kabouterbot het vannag 'n fokop gemaak by [[Nana-Bakassa]] ("Koördinate: Missing latitude") ::[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:37, 27 Augustus 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] [[Hleoheng]] [[Fenyane]]. Ek moet nog die kategorieë byvoeg. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:40, 27 Augustus 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] reggemaak, dankie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:15, 27 Augustus 2026 (UTC) :Ek dink dit voeg net so veel waarde as al die saadjies oor plantspesies. Maak nie saak of dit nou deur 'n bot geskep is of nie. @[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] jou vraag is eintlik oor die nuttingheid van saadjies, en ek dink ons het daardie bespreking al baie keer gehad. :Party mense vind die artikels interessant, al is daar min inligting. Dit kan altyd verder uitgebrei word. Dit is ook goed vir ander artikels wat plekname benoem (soos 'n artikel oor 'n ramp of iets), minder rooi skakels ens. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:40, 27 Augustus 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] [[Tim Curry]] is onlangs oorlede. Die artikel is ook deur 'n robot begin. Kyk hoe lyk dit vandag. Die feit dat dit deur 'n robot begin is, doen geen afbreek aan ander artikels nie, en skep 'n raamwerk vir ander gebruikers om maklik by te dra. Ek kan onthou jy het destyds ook vreeslik gekla oor die artikels oor akteurs wat deur 'n robot geskep is. Dit staan jou vry om enige artikel wat jy dink te kort is, uit te brei. En as die onderwerp jou nie interesseer nie, hoef jy nie die artikel te lees nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:41, 27 Augustus 2026 (UTC) :Intussen meer as 410. Die aantal is belangrik, aangesien kwantiteit die kwaliteit van die Afrikaanse Wikipedia raak. Daar is ook botartikels oor Russiese rajons, Australiese plaaslikeowerheidsgebied en Haïtiaanse departements. Terloops, ek het ander projekte as om 410 botartikels uit te brei. Myns insiens raak dit dieselfde tema: Ons skryf artikels '''deur mense vir mense'''. Tel asb. al die [[:Kategorie:Saadjies]] vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Wat is die verskil tussen 410 en 410&nbsp;000? Hoe raak dit die kwaliteit van ander artikels? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:48, 27 Augustus 2026 (UTC) :::Inderdaad. Niemand kla oor enwiki se kwaliteit nie, en hulle het meer as 2 miljoen saadjies. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:54, 27 Augustus 2026 (UTC) ::::Hoe meer botartikels ons het, hoe meer lesers kom daarop af en sien een-sin-saadjies. Dit raak die reputasie van die hele projek. Daar is mense wat ure, maande, jare vir kwaliteit offer. Hoe aktief is die Cebuano- en Waray-Waray-Wikipedias? [[:en:Cebuano Wikipedia]], [[:de:Cebuanosprachige Wikipedia]], [[:en:Waray Wikipedia]] en [[:de:Waray-Waray-Wikipedia]] vertel baie vir my. Die botartikels het niks gehelp nie. Op die [[:en:Swedish Wikipedia#Massive deletions in robot-made articles]] het hulle intussen baie botartikels geskrap. Die Engelse Wikipedia het sewe miljoen artikels en die nodige mannekrag met dié wêreldtaal! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:00, 27 Augustus 2026 (UTC) :::::@[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] moet ons [[Tim Curry]] skrap? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:03, 27 Augustus 2026 (UTC) ::::::{{Ping|Pynappel}} Ons kan wel artikels oor mense deur mense laat skryf. Soos [[Dolly Parton]], [[Bonnie Tyler]] en [[Gunther von Hagens]]. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:10, 27 Augustus 2026 (UTC) :::::::Kom ons hoor wat sê die res van die gemeenskap. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:15, 27 Augustus 2026 (UTC) : Honderde saadjies beteken nie veel nie. Dit groei nie. Kyk na die sponsies. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:51, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Hallo @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], ek stem saam dat dit dalk nie veel beteken nie, maar dit het nie noodwendig 'n negatiewe impak nie. Trouens, my punt is juis dat dit 'n goeie impak het omdat dit 'n bestaande artikel verskaf waartoe gebruikers kan bydra. Ek wonder hoeveel gebruikers wysig bestaande artikels eerder as om nuwe artikels te skep. Dit sal interessant wees om hierdie statistiek van 'n groot Wikipedia soos Engels of Duits te kry. Intussen deel ek 'n lys van artikels wat deur kabouter geskep is en wat sedertdien gegroei het. Dit is almal akteurs, vermoedelik omdat dit 'n onderwerp is waarin meer mense geïnteresseerd is, terwyl die sponse 'n baie kleiner gehoor het, maar daardie gehoor verdien steeds om artikels op Wikipedia in Afrikaans te kan raadpleeg en wysigings daarby aan te bring en ja, as hulle die vermoë het, self artikels te begin. ::* [[Shailene Woodley]] ::* [[Jenna Ortega]] ::* [[Anna Held]] ::* [[Elton John]] ::* [[IJustine]] ::* [[Sydney Sweeney]] ::* [[Beatrice Straight]] ::* [[Alec Baldwin]] ::* [[Raquel Welch]] ::* [[Timothée Chalamet]] ::* [[Rami Malek]] ::* [[George Carlin]] ::– 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 23:20, 27 Augustus 2026 (UTC) == Voorstel: 'n Konsep-naamruimte (ns 118) == Hallo almal Ek wil graag voorstel dat ons vir die Afrikaanse Wikipedia 'n aparte '''Konsep'''-naamruimte aanvra. Dit is die ekwivalent van die Engelse ''Draft:'' (naamruimte 118). Tans het 'n onvoltooide artikel net twee tuistes: die hoofnaamruimte, waar lesers en soekenjins dit sien, of 'n gebruikersubblad of [[Wikipedia:Sandput]]. 'n Konsep-naamruimte gee 'n derde plek: * Konsepte tel nie as artikels nie en beïnvloed nie ons artikeltelling nie. * Konsepte word outomaties nie deur soekenjins geïndekseer nie, dus skaad 'n onvoltooide bladsy nie die projek se aansien nie. * Nuwelinge kan aan 'n artikel werk sonder dat dit binne minute vir verwydering genomineer word. * Wanneer die artikel gereed is, word dit eenvoudig na die hoofnaamruimte geskuif en die volledige geskiedenis bly behoue. Meer as 25 Wikipedias het reeds so 'n naamruimte. === Wat presies aangevra sal word === * Naamruimte 118 = Konsep, naamruimte 119 = Konsepbespreking * 'n Alias sodat ''Draft:'' ook na dieselfde naamruimte wys * Subbladsye aangeskakel * ''noindex'' sodat konsepte nie deur soekenjins geïndekseer word nie * Konsepte tel nie as inhoudsbladsye nie (dus nie in die artikeltelling nie) * VisualEditor beskikbaar in die nuwe naamruimte === Punte waaroor ons moet besluit === # '''Die naam.''' "Konsep" / "Konsepbespreking", of eerder "Klad" / "Kladbespreking"? Ander voorstelle is welkom. # '''Wie mag 'n konsep na die hoofnaamruimte skuif?''' Enigeen, of net gebruikers wat outomaties bevestig is (''autoconfirmed'')? # '''Verlate konsepte.''' Op die Engelse Wikipedia kan 'n konsep wat ses maande lank onaangeraak bly, verwyder word, met 'n kennisgewing aan die skepper. Wil ons iets soortgelyks, en met watter tydperk? # '''Soekresultate.''' Moet konsepte by verstek in ons interne soektog verskyn, of net wanneer 'n mens dit uitdruklik kies? === Hoe dit tegnies werk === Ons kan dit nie self aanskakel nie. Dit is 'n konfigurasieverandering aan Wikimedia se bedieners. Die pad is: # Konsensus hier op die Geselshoekie, met die besonderhede hierbo beslis. # 'n Versoek op Phabricator onder ''Wikimedia-Site-requests'', met 'n permanente skakel na hierdie bespreking (sien [[m:Requesting wiki configuration changes]]). # 'n Ontwikkelaar dien die wysiging in Gerrit in en dit word ontplooi. Dit neem gewoonlik 'n paar weke. Vir 'n kleiner wiki is 'n handjievol steunstemme genoeg: die Birmaanse Wikipedia se versoek ([[phab:T352424]]) is met twee steunstemme goedgekeur. === Alternatief === As die gemeenskap voel 'n eie naamruimte is oorbodig, kan ons byna dieselfde werkvloei kry sonder enige tegniese versoek, deur subbladsye soos ''Wikipedia:Konsepte/Artikelnaam'' te gebruik. Die verskil is dat ''noindex'' dan nie outomaties geld nie, dat konsepte nie 'n eie filter in onlangse wysigings en die soekfunksie kry nie, en dat die naam vir nuwelinge minder duidelik is. === Steun, teen, kommentaar === Ek stel voor ons hou die bespreking ten minste twee weke oop sodat almal kans kry om te reageer. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:51, 27 Augustus 2026 (UTC) : Ek ondersteun die voorstel in beginsel. Hou vir twee weke. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:43, 28 Augustus 2026 (UTC) ::{{Ondersteun}} idee ::#Konsepartikel ::#Gebruikers wat bevestig is ::#Ses maande klink redelik ::#Net by keuse, maar as iemand nou dieselfde artikel wil skep, moet dit duidelik wees dat daar reeds ‘n konsepartikel is. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:16, 28 Augustus 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} Een van die grootste voordele sal wees as daar kompetisies of werkwinkels is, sodat ander gebruikers weet om die gebruiker spasie te gee. Dit kan dalk ook help dat nuwelinge meer vrymoedigheid het...(dalk?) :Net 'n vraag: as die blad geskuif word sonder 'n aanstuur, wat oorbodig sal wees, tel dit as 'n bladsyverwydering? [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 14:19, 1 September 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] soos sake tans staan, ja, maar slegs administrateurs kan skuif sonder 'n aanstuur. As ander gebruikers bladsye skuif, dan word 'n aanstuur outomaties agtergelaat. Op die Engelse Wikipedia het hulle 'n spesifieke gebruikersgroep, nl. ''page movers'', wat bladsye sonder 'n aanstuur kan skuif. Ons kan oorweeg om ook so 'n groep op die Afrikaanse Wikipedia te hê. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:12, 1 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} al vier punte hier bo. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 20:41, 4 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:08, 5 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – Briljante idee. Laat dit goed gaan, [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 17:34, 5 September 2026 (UTC) :<s>{{Neutraal}}</s> – Ek is tans bietjie uitgebrand! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:30, 5 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – Laat dit goed gaan! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:37, 16 September 2026 (UTC) ::Ek het die nuwe naamruimtes aangevra: https://phabricator.wikimedia.org/T437576 – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:24, 10 September 2026 (UTC) :::Ons het vandag die nuwe Konsep- en Konsepbesprekingnaamruimtes ontvang. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:18, 14 September 2026 (UTC) ::::Baie dankie Pynappel --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:46, 16 September 2026 (UTC) == Malfunction... == Die taalkundiges: beste vertaling - faal of wanfunksioneer? Of hang dit af van die gebruik van die woord? Ek verkies eersgenoemde! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:34, 28 Augustus 2026 (UTC) :Ja, wanfunksioneer as werkwoord. Ook dalk :* nie behoorlik funksioneer nie :* foutief funksioneer :* gebrekkig funksioneer Informeel: Die masjien het begin probleme gee. :As selfstandige naamwoord: Fout :* The system experienced a hardware malfunction that caused unexpected server reboots. :: Die stelsel het 'n hardewarefout ondervind wat onverwagte herlaaie van die bediener veroorsaak het. :* Engineers traced the vehicle's sudden loss of power to an electronic control unit malfunction. :: Ingenieurs het die voertuig se skielike verlies aan krag nagespoor na 'n fout in die elektroniese beheereenheid. :[[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:59, 28 Augustus 2026 (UTC) ::Volgens [https://translate.google.co.uk/ Google Translate], lui die Afrikaans vertaaling: ::*Die stelsel het 'n hardeware-wanfunksie ondervind wat onverwagte bedienerherlaai veroorsaak het. ::*Ingenieurs het die voertuig se skielike kragverlies na 'n wanfunksionering in die elektroniese beheereenheid teruggevoer. ::[[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 14:55, 28 Augustus 2026 (UTC) :::Ai tog, Martin..! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:46, 31 Augustus 2026 (UTC) ::::Nee Martin, gaan kyk terug in jou skoolboeke. Google Translate gee maar swak vertalings! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:59, 31 Augustus 2026 (UTC) == [[Ratko Mladic]] == Goeiedag, ek wil graag hoor of ek hierdie konsep na die hoofnaamruimte mag skuif. Dit is 'n KI-vertaling van die Engelse weergawe. Ek het nie al die bronne noukeurig deurgegaan nie, maar die resultaat lyk ooglopend korrek. Is daar enige groot probleme met die artikel wat verhoed dat dit gepubliseer kan word? Dit kan natuurlik in sy konsepvorm en na publikasie steeds gewysig word om enige foute te korrigeer of nuwe inligting by te werk. Ek hoor graag van u. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:49, 28 Augustus 2026 (UTC) :Hallo Pynappel, ja dis skaflik, haal net asb al die rooi skakels in die inleiding uit. :Iets soos--- ''Sien ook: [[Kroasiese Onafhanklikheidsoorlog]] en [[Bosniese Oorlog]]'' --- het geen nut nie. :Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:11, 28 Augustus 2026 (UTC) ::{{uitgevoer}} – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:05, 28 Augustus 2026 (UTC) == FAK-voorsitters == Het die voorsitterlys van die [[Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge|FAK]] probeer opdateer, maar daar is nog datum-gapings, wat ook bevestig kan word. Daar mag ook 'n Prof. Jan de Koning tussen Cillié en Heyns wees, maar ek vind baie min inligting oor hom. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 11:21, 1 September 2026 (UTC) == Twintigjaargemeenskap. == Gemeenskap, kan al die bestaande lede van die 15 jaar gemeenskap net laat weet of hulle dalk al deel van die twintigjaargemeenskap moes gewees het? Ek het [[Gebruiker:Sobaka]] opdateer. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:02, 6 September 2026 (UTC) : Ook dankie en geluk aan [[Gebruiker:JMK]] met sy 20 jaar deelname hier by ons. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:56, 6 September 2026 (UTC) ::Eers in Jan. 2028! [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 19:02, 6 September 2026 (UTC) == Jou wiki sal op 23 Sep oorskakel na die lees-alleenmodus == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> Die [[Wikimedia-stigting]] sal die verkeer tussen sy datasentrums ruil. Dit sal verseker dat Wikipedia en die ander Wikimedia wiki's aanlyn kan bly, selfs ná 'n ramp. Hulle sal alle verkeer na die sekondêre datasentrum op '''{{#time:j xg|2026-09-23|af}}''' oorskakel. Die toets begin om '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' Ongelukkig, as gevolg van 'n paar beperkings in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki? | MediaWiki]], moet alle redigering stop terwyl ons oorskakel. Ons vra om verskoning vir hierdie ontwrigting en werk daarna om dit in die toekoms tot die minimum te beperk. 'n Banier sal 30 minute voor die aanvang op alle wiki's vertoon word. '''Vir 'n kort tydjie sal u alle wiki's slegs kan lees, maar nie kan redigeer nie.''' * Op Woensdag 23 September 2026 sal u vir tot 'n uur lank nie kan wysig nie. * As u gedurende hierdie tyd probeer redigeer of stoor, sal u 'n foutboodskap sien. Ons hoop dat geen wysigings verlore sal gaan gedurende hierdie minute nie, maar ons kan dit nie waarborg nie. As u die foutboodskap sien, wag dan totdat alles weer normaal is. U behoort dan u redigering te kan stoor. Maar ons beveel aan dat u eers 'n afskrif van u wysigings maak, net ingeval. ''Ander gevolge'': * Agtergrondwerk sal stadiger wees en sommige sal moontlik nie voltooi word nie. Rooi skakels word moontlik nie so vinnig soos gewoonlik opgedateer nie. As u 'n artikel skep wat reeds elders gekoppel is, sal die skakel langer as gewoonlik rooi bly. Sommige toepassings-skrifte met 'n lang looptyd sal gestop moet word. * Ons verwag dat die uitrol van nuwe kode soos enige ander week sal plaasvind. Alhoewel, sommige gevalle van kodevries kan egter stiptelik plaasvind as die operasie dit daarna vereis. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] sal vir ongeveer 90 minute onbeskikbaar wees. Deel asseblief hierdie inligting met u gemeenskap.</div><section end="server-switch"/> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 12:58, 15 September 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Konsepbeleid oor kunsmatige intelligensie == Die Afrikaanse Wikipedia het nog geen beleid oor die gebruik van kunsmatige intelligensie nie, terwyl die [[:en:Wikipedia:Large language models|Engelse]], [[:de:Wikipedia:Künstliche Intelligenz|Duitse]], [[:fr:Wikipédia:Intelligence artificielle générative|Franse]] en [[:nl:Wikipedia:AI en Wikipedia|Nederlandse]] Wikipedias die afgelope twee jaar elkeen een aangeneem het. Ek het 'n konsep op grond van daardie vier bladsye met behulp van [[Claude]] Opus 5 geskryf en dit by [[Konsep:Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]] geplaas. Dit verbied nes die ander taalweergawes van Wikipedia die generasie van nuwe inhoud met KI, maar laat uitdruklik vertalings toe, met sekere voorwaardes. Ek hoop om hiermee 'n riglyn te skep wat almal gelukkig maak en die Afrikaanse Wikipedia in staat stel om sy volgende fase van groei binne te gaan deur KI op 'n verantwoordelike en deursigtige manier toe te pas. Ek nooi graag die gemeenskap om kommentaar by [[Konsepbespreking:Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]] te lewer. Kortliks wat die konsep sê: * Artikels word nie met generatiewe KI geskryf nie. Teks wat deur 'n taalmodel opgestel is, hoort nie in die artikelnaamruimte nie, en dieselfde geld vir gegenereerde verwysings en beelde. * '''Vertaling uit ander taalweergawes van Wikipedia is uitdruklik toegelaat''', ook met masjienvertaling en ook vir 'n volledige artikel. Die twee voorwaardes wat saak maak, is dat die bronartikel se verwysings saam oorgedra word en dat erkenning aan die oorspronklike artikel gegee word soos by [[Wikipedia:Haal bronne aan#Vertaling]] beskryf. Jy lees natuurlik self die Afrikaans na voordat jy dit stoor. * Anders as sommige ander taalweergawes vereis die konsep '''nie''' dat die vertaler elke oorgedraagde bron individueel nagaan nie. Vir 'n gemeenskap van ons grootte sou dit vertaling in die praktyk onmoontlik maak, en dit sou beteken dat ons die werk van 'n hele ander gemeenskap wantrou. Wat jou tydens die vertaling opval – 'n verwysing wat versin lyk, syfers wat mekaar weerspreek – laat jy uiteraard weg. * Spelkontrole, herformulering van jou eie teks, terminologiehulp, navorsingshulp en tegniese hulp met wikiteks bly toegelaat, mits jy in die wysigingsopsomming noem waarvoor jy wat gebruik het. * Op besprekingsblaaie skryf ons in ons eie woorde, maar iemand wat nie Afrikaans magtig is nie, mag 'n masjienvertaling gebruik en dit so aandui. * By 'n vermoede van KI-inhoud kyk ons na die bronne, nie na die skryfstyl nie: KI-verklikkers is onbetroubaar. Blokkering volg net waar die bewyse duidelik is. Die vertaalgedeelte is doelbewus toegeefliker as dié van die Duitse en Franse Wikipedias, omdat vertaling by ons een van die belangrikste maniere is waarop die projek groei. Ek dink dit is die regte keuse vir ons, maar dit is juis die punt waaroor ek graag ander menings wil hoor. Vrae waaroor kommentaar besonder nuttig sal wees: # Is die vertaalvoorwaardes werkbaar soos hulle daar staan, of is daar iets wat in die praktyk gaan skuur? # Is dit reg om die nagaan van elke oorgedraagde bron uit te laat? # Is die verbod op gegenereerde artikels duidelik genoeg afgebaken teenoor die toegelate gebruike? # Ontbreek daar iets wat by ons dikwels voorkom en wat die konsep nie dek nie? '''Plaas kommentaar oor die beleid self asseblief by [[Konsepbespreking:Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]]''', sodat alles op een plek bymekaar bly. Ek los die bespreking 'n ruk oop en werk die konsep by soos die kommentaar inkom; as daar mettertyd konsensus is, kan dit na [[Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]] geskuif en as beleid gemerk word. Groete. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:43, 16 September 2026 (UTC) == Skeppers van saadjies == Gemeenskap, daar is tans 'n tydelike rekening gebruiker wat Meksikaanse saadjies skep. Hy vertaal net die inleidings van die artikels uit die Engelse Wikipedia, foutloos. KI-pogings? My probleem is dat ons saadjies tans by die 20,000 is! My siening is dat indien enige gebruiker tot drie saadjies beperk moet word, daarna moet hy werklik waarde toevoeg deur die hele artikel te vertaal. Ja, my flora artikels is kort maar daar is nie werklik enige inligting nie. 99% van hulle bestaan nêrens nie en ek het nie by een van hulle die saadjie sjabloon geplaas nie! Tweedens voorsien ons die flora foto,s vir gebruik deur onder andere skoolkinders asook bewaar plaaslike name. Almal het bronne. Ek luister... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:12, 18 September 2026 (UTC) :Ek is tevrede met die IP-bydraer wat onlangs al die Meksikaanse presidente skep. Dit vorm deel van 'n reeks en 'n gaping wat gevul moet word, al is dit net saadjies. Groete [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:53, 18 September 2026 (UTC) ::Dis jammer hy doen nie effens meer moeite en vertaal die hele Engelse inleiding nie; dan kan hy artikels van minstens een skerm doen in plaas van saadjies. Maar ja, die atikels is nodig. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 11:41, 18 September 2026 (UTC) == Wiki Economics - Wil jy help om ’n instrument vir gemeenskapsgesondheidsmaatstawwe te skep == Hallo almal, ''Hierdie weergawe is met behulp van outomatiese vertaalhulpmiddels en KI voorberei. Korrigeer asseblief die taal, terme of inhoud; enige hulp is welkom. Die Engelse weergawe volg hieronder.'' Hallo, ek is ’n Franse Wikimedian wat aan lees- en redigeertrendings binne ons beweging werk. Ek het gevoel dat ons maklik toeganklike hulpmiddels kort om die gesondheid van ons redigeringsgemeenskappe oor tyd te sien en te monitor, daarom het ek Wiki Economics begin. Waarom Wiki Economics? Omdat ek aanvanklik makro-ekonomiese aanwysers gebruik om die gesondheid van die gemeenskap te modelleer (dit was my vertrekpunt), maar ek voeg mettertyd ander aanwysers by. Dit is ’n beta-weergawe. Ek gebruik afwiki as deel van die eerste ontledingsgroep, saam met taaluitgawes wat gekies is om verskillende streke, tale en gemeenskapsgroottes te dek. Dit is nie perfek nie en daarom is terugvoer oor ontbrekende dinge, probleme of plaaslike gebeure wat ongewone patrone verklaar, veral welkom. Hierdie eerste groep moet help om probleme, ontbrekende inligting en belangrike plaaslike gebeure, veldtogte, beleidsveranderinge of ander konteks wat ongewone patrone kan verklaar, te identifiseer. Die doel is om uit gemeenskapterugvoer te leer voordat die dekking uitgebrei word. Sodra die Wikipedia-uitgawes behoorlik gedek is, sal ek dieselfde vir alle Wikimedia-projekte doen. Dit is ’n projek vir gemeenskappe, nie ’n amptelike verslag van die Wikimedia Foundation nie. Dit gebruik geen private data, CheckUser-data of nie-openbare API’s nie. Elke resultaat bevat sy momentopname, definisies, metodes, herkoms en voorbehoude. Sommige aanwysers is dalk nie beskikbaar of van toepassing nie, en ’n onvolledige tydperk moet nie as ’n volledige jaarlikse tendens gelees word nie. Agtergrond en definisies is op [[meta:Next_25/Wiki_Economics|die Wiki Economics-bladsy op Meta-Wiki]] beskikbaar. Om die statistieke te sien: [https://wiki-economics.toolforge.org/#choose-wiki kies ’n Wikipedia] of kry direk toegang tot afwiki se profiel: [https://wiki-economics.toolforge.org/gdp?wiki=afwiki]. Ek sal plaaslike terugvoer waardeer oor: * Pas die definisies by hoe hierdie gemeenskap werk? * Is daar plaaslike patrollie-/hersieningsmeganismes, botveldtogte, beleidsveranderinge of gebeure wat ongewone waardes verklaar? * Watter aanwysers is nuttig, misleidend of ontbreek? Deel asseblief terugvoer óf op hierdie bladsy óf op [[meta:Talk:Next_25/Wiki_Economics|die Wiki Economics-besprekingsblad op Meta-Wiki]]. Die bronkode is beskikbaar op [https://github.com/schiste/wiki-economics GitHub]. Dankie dat julle my help om die ontleding vir al ons gemeenskappe nuttiger te maak.[[Gebruiker:Schiste|Schiste]] ([[Gebruikerbespreking:Schiste|kontak]]) 12:15, 22 September 2026 (UTC) === Wiki Economics - Would you like to help create a community health metrics tool === Hello everyone, Hi, I'm a French Wikimedian working on readership and editorship trends across our movement. I felt we were lacking accessible tools to look at and monitor the health of our editing communities over time, so I started Wiki Economics. Why Wiki Economics? I started by using macroeconomic indicators to model community health (that was my starting point), and I add other indicators over time. This is a beta. I am using afwiki as part of the first analysis batch, alongside language editions selected to cover different geographies, languages, and community sizes. It is not perfect and, as a result, your feedback about missing things, problems, or local events that explain unusual patterns is especially welcome. This first batch should help identify issues, missing information, and important local events, campaigns, policy changes, or other context that may explain unusual patterns. The goal is to learn from community feedback before expanding coverage. Once the Wikipedia editions are covered properly, I’ll do the same for all Wikimedia projects. This is a community-facing project, not an official Wikimedia Foundation report. It uses no private data, CheckUser data, or non-public APIs. Each result includes its snapshot, definitions, methods, provenance, and caveats. Some indicators may be unavailable or not applicable, and an incomplete period should not be read as a full-year trend. Background and definitions are on [[meta:Next_25/Wiki_Economics|the Wiki Economics page on Meta-Wiki]]. To view the statistics: [https://wiki-economics.toolforge.org/#choose-wiki choose a Wikipedia] or directly access afwiki’s profile: [https://wiki-economics.toolforge.org/gdp?wiki=afwiki]. I would appreciate your feedback on: * Do the definitions match how this community works? * Are there local patrol/review mechanisms, bot campaigns, policy changes, or events that explain unusual values? * Which indicators are useful, misleading, or missing? Please share feedback either on this page or on [[meta:Talk:Next_25/Wiki_Economics|the Wiki Economics talk page on Meta-Wiki]]. The codebase is available on [https://github.com/schiste/wiki-economics GitHub]. Thank you for helping me make the analysis more useful to all our communities. [[Gebruiker:Schiste|Schiste]] ([[Gebruikerbespreking:Schiste|kontak]]) 12:15, 22 September 2026 (UTC) == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|850px|left|thumb|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] {{-}} The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 15:16, 22 September 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31067455 --> :Thanks, I do use this feature a lot. I will respond on the metawiki Talk page. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 18:29, 23 September 2026 (UTC) == Die nuwe klomp gebruikers... == Admins, voel vry om die nuwe klomp gebruikers te versper. Hulle kom deur die WikimediaZA opleidingsprogram, die werk hier gelewer wys net hoe swak die opleiding is. Hulle reageer op geen boodskap nie, ploeter net voort ens. As hulle werklik wil saamwerk sal hulle ons admins en veterane hier respekteer. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:54, 29 September 2026 (UTC) :Ja, ek voel nuwe gebruikers moet die konvensies volg. [[Spesiaal:Bydraes/~2026-52465-55|~2026-52465-55]] ([[Gebruikerbespreking:~2026-52465-55|talk]]) 15:11, 29 September 2026 (UTC) :::Dis ek, Burgert.[[Spesiaal:Bydraes/~2026-52465-55|~2026-52465-55]] ([[Gebruikerbespreking:~2026-52465-55|talk]]) 15:13, 29 September 2026 (UTC) :::: My selfoon het my Wiki aanmelding ook skielik verwerp! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:36, 29 September 2026 (UTC) :Is daar 'n rede hoekom hulle spesifiek afwiki teiken? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:55, 29 September 2026 (UTC) :: Ja, ek sal later verduidelik. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:59, 29 September 2026 (UTC) ::: Sien die gemors: [[The five people you meet in heaven]]. 'n Absolute belediging van my taal. Dit gebeur as nie-moerdertaal sprekers aangemoedig word om hier betrokke te raak. Die ironie is dat die volgende grootste inheemse Suid-Afrikaanse taal op Wikipedia Zoeloe (diepte 6) is met slegs 12809 artikels, dan Noord-Sotho (diepte 0) met 9058 artikels. Logies sou mens verwag het dat WikimediaZA die grootste gedeelte van hul hulpbronne (hulle kry baie geld by die Stigting) sal gebruik om die plaaslike Wikipedia's te groei. Kom ons plaas dit in perspektief, gedurende die 2018 Wikimania Konferensie in Kaapstad was 'n groot lawaai gemaak omrede die Zoeloe Wikipedia 10,000 artikels bereik het. Afrikaans het op daardie stadium die 50,000 mylpaal bereik maar daar is geen woord daaroor gesê nie. Kyk waar staan ons vandag teenoor hulle. Myself het al 20595 (soos ons nou praat) artikels geskep waarvan 17 voorblad status dra en 'n klomp baie tegnies van aard is. Dit is interessant dat hulle artikels skep wat glad nie in hulle eie moedertaal Wikipedia's bestaan nie. Hoe weet ek dit? Daar is geen taalskakels nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:16, 29 September 2026 (UTC) ::::Interessant, pleks hulle hul energie doelgerig aanwend. Vir my is dit vinnig om net op "rol terug" te klik. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 17:42, 29 September 2026 (UTC) :::::Oesjaar, jy maak baie aannames. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 18:00, 29 September 2026 (UTC) ::::::Met julle toestemming sal ek begin opruim. Ons praat oor die volgende: ::::::* Rekenaarvertaalde inhoud in bestaande artikels (bv. [[goud]]) word dadelik uitgevee ::::::* nuwe rekenaarvertaalde artikels word oor 14 dae (sonder verbetering) geskrap, volgens "Swak Afrikaans (reeds 2 weke+ nie vertaal of verbeter nie)" ::::::* konsepte in die hoofnaamruimte (artikels) met inhoud wat reeds in artikels bespreek word, word ook dadelik verwyder (as dit swak taalgebruik bevat en inhoud wat nie vir 'n ensiklopedie kwalifiseer nie). ::::::{{Ping|Maria The Scientist|Zoulla|Upthebucks|Tshegi|Zeetharr}}, {{Ping|VamuhleOmuhle|Argitsme|HoneyyR|Hermalyan|Nane2004}} ons praat oor julle betrokkenheid hier. :::::: Ek wil nie baklei nie, as ek weerstand ondervind, gaan ek voort met my eie projekte (geen probleem daarmee nie, vrede!). Julle menings asb. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:30, 29 September 2026 (UTC) ::::::Die belangrikste: Almal is natuurlik vry om met taalgebruik te help, ek verwyder slegs goed in die hoofnaamruimte wat nooit versorg is nie en daar ronddwaal. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:40, 29 September 2026 (UTC) :::::::Ek stem saam met @[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]]. :::::::En ek sal byvoeg: Dit maak nie saak watter gebruiker dit is, of waar hulle vandaan kom nie. Maak nie saak of Afrikaans hul moedertaal is of nie. Ons hou almal tot die selfde standaard. Gee mense darem 'n kans om hul artikels op te ruim, maar as dit nog steeds substandaard is, dan skrap ons dit, of rol die wysigings terug. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:54, 1 Oktober 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} SB en RR. Ek sal ook nuwelinge se werk help opruim. Hou op stress Oesjaar! Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:46, 1 Oktober 2026 (UTC) == Mandela en kie == [[Lêer:Nelson Mandela, 2008 te Houghton Estate, valskleur-KI-herskepping.jpg|regs|duimnael|120px|Mandela 2008]] Net regs van Mandela staan 'n man met grys gestreepte das. As iemand dalk weet wie dit is sal ek graag die beskrywing wil aanvul. Die twee dames is terloops [[Geraldine Fraser-Moleketi]] en [[Gwen Ramokgopa]] van wie ons baie min inligting op af.wiki het. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:04, 29 September 2026 (UTC) :Jy vra my vas, jammer! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:02, 29 September 2026 (UTC) :: Ditto. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:17, 29 September 2026 (UTC) :::AI sê: The man in the grey striped tie standing directly behind and to the right of Mr. Mandela's shoulder is the South African politician Dr. Frene Ginwala's brother or a similar delegate accompanying the high-level official party. Die broer se naam was Solly. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 23:34, 1 Oktober 2026 (UTC) ::::Knap gedaan, en dankie. Vermoed dat jy reg is, en ons het min/geen vrye foto's van hierdie gesin. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 05:53, 2 Oktober 2026 (UTC) == Reptiele en amfibieë in Afrikaans == Sedert 2025 is daar 'n komplete lys van Afrikaanse (en ander) name van de reptiele en amfibieë wat in Suid-Afrika voorkom Die verwysing is Phaka, F.M., Hugé, J., Razhuanzwo, F., Vanhove, M.P.M. & Du Preez, L.H. 2025. Naming South African frogs and reptiles in nine Indigenous languages. African Journal of Herpetology, 1–18. Daar is twee webwerwe waar dit gevind kan word :Die reptiele <ref>[https://www.wildvernac.org/vernac-names-of-wildlife/reptile-names Reptile names]</ref> :Die amfibieë <ref>[https://www.wildvernac.org/vernac-names-of-wildlife/frog-names Frog names]</ref> Ek het op [[sandpadda]] 'n bietjie daarvan oorgeneem, maar daar is talle ander bydraes wat daarmee bygewerk of geskep kan word. {{Verwysings}} [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 20:37, 1 Oktober 2026 (UTC) :Baie nuttig, dankie. Die taal is net om van nagmerries te kry. Net vir gebruikers wat weet wat hulle doen. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 21:45, 1 Oktober 2026 (UTC) == Maandelikse besoeke en die Kiswahili Wikipedia == Gemeenskap, ons gebruikersbesoeke vir September was 3,1 miljoen. Dan sien ek die [[Swahili Wikipedia]] (Kiswahili) het na die 70ste posisie opgeskuif betreffende die aantal artikels. Hulle groei konstant die afgelope paar weke en sal ons seker binnekort verbygaan. Hulle diepte is egter net 4 vs ons 38. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:59, 5 Oktober 2026 (UTC) Die Swahili Wikipedia is tans die derde grootste in Afrika naas die [[Egipties-Arabiese Wikipedia]] en die Afrikaanse Wikipedia. Die Egipties-Arabiese Wikipedia, 11de op die ranglys, het egter 'n diepte van NUL, seker botgeskepte artikels. Ek vermoed Swahili gebruik ook 'n bot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:58, 5 Oktober 2026 (UTC) :Ek vermoed in Meimaand vanjaar het die Swahili-Wikipedia KI-vertalings geskep dat dit klap. [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?start=2026-05-01&end=2026-10-04&sites=sw.wikipedia.org|af.wikipedia.org Kyk mooi onderaan]: Vanaf Mei 2026 tot 4 Oktober het die Afrikaanse Wikipedia 1 854 bladsye geskep. Daarteenoor het die Swahili Wikipedia 16 830 bladsye geskep. Ek het nog in Juniemaand vir onse liewe Gemini gevra: hoe op aarde stort jy 18 MB inligting binne 'n enkele maand of wat op die bedieners, met slégs 9 aktiewe bydraers? :[https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?start=2026-05-01&end=2026-10-04&sites=af.wikipedia.org Afrikaanse Wikipedia vanaf Mei 2026 tot Oktober 2026]: 15 699 885 grepe (bytes) verskil :[https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?start=2026-05-01&end=2026-10-04&sites=sw.wikipedia.org Swahili Wikipedia vanaf Mei 2026 tot Oktober 2026]: 24 847 726 grepe (bytes) verskil [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 20:52, 5 Oktober 2026 (UTC) :Indien julle gewonder het - ek het onraad vermoed toe ek [https://lb.download.kiwix.org/zim/wikipedia/ Kiwix se blaaie] besoek het. ::wikipedia_af_all_maxi_2026-04.zim 2026-04-06 10:47 1.9G ::wikipedia_af_all_maxi_2026-07.zim 2026-07-05 14:18 1.9G ::wikipedia_af_all_nopic_2026-04.zim 2026-04-06 08:34 404M ::wikipedia_af_all_nopic_2026-07.zim 2026-07-05 12:19 410M ::wikipedia_sw_all_maxi_2026-04.zim 2026-04-06 16:55 746M ::wikipedia_sw_all_maxi_2026-07.zim 2026-07-05 18:44 778M ::wikipedia_sw_all_nopic_2026-04.zim 2026-04-06 15:51 189M ::wikipedia_sw_all_nopic_2026-07.zim 2026-07-05 17:44 211M [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 21:01, 5 Oktober 2026 (UTC) == Gebruik van sjabloon:intertaalskakel == As ons die artikel [[Anatoli Karpof]] en [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Anatoli_Karpof&oldid=2975551 Anatoli Karpof (ouer weergawe)] vergelyk, sien ons baie rooi skakels in die ouer weergawe. Hoewel die nuwer weergawe netjieser lyk (geen rooi skakels nie), is dit vanuit 'n ensiklopediese oogpunt minder nuttig, aangesien ten minste een van die rooi skakels (Waddinxveeen) deur middel van die sjabloon:intertaalskakel na 'n ooreenstemmende artikel in die Nederlandse Wikipedia verwys het. Ek wil graag die gemeenskap se mening hoor oor my voorstel om die rooi skakels te herstel, maar met die byvoeging van sjabloon:intertaalskakel-skakels na die ooreenstemmende Nederlandse of Engelse artikels by te voeg. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 20:58, 5 Oktober 2026 (UTC) :Ek is 'n aanhanger van rooi skakels omdat dit aandui dat 'n gewensde artikel ontbreek. Ek ondersteun die gebruik van intertaalskakels om na bestaande artikels in ander tale te verwys. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:10, 5 Oktober 2026 (UTC) :: Ek ondersteun nie een van die twee nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:14, 6 Oktober 2026 (UTC) :::Ek verpes rooi skakels...dit trek die leser se aandag af van belangrike inligting. --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:18, 6 Oktober 2026 (UTC) :::: Dink rooi skakels moet net aanvaar word waar dit verwys na 'n "kernartikel" wat waarskynlik in die nabye toekoms geskep kan word. Stem saam dit trek aandag af van 'n artikel. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:29, 6 Oktober 2026 (UTC) :::::Ons kan dalk ook oorweeg om die kleur van rooi skakels te verander na iets minder steurend, bv. grys. 'n Mens kan die styl vir almal verander of elke gebruiker kan dit vir homself doen deur sy persoonlike CSS-bladsy te wysig. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 08:47, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::Hi ou Pynappel, dis nie soseer die <u>rooi kleur</u> wat my pla nie, dis die blote teenwoordigheid daarvan op 'n andersins netjies-versorgde bladsy! Watse nut het 'n honderd internasionale krieketspelers se rooi name in 'n krieketwêreldbekerartikel? Niemand gaan dit ooit skep nie, punt. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:11, 6 Oktober 2026 (UTC) :::::::Dalk kom iemand eendag en skep dit. My gevoel is dat die rooi kleur 'n kenmerk van Wikipedia is wat ons tans nie ten volle benut nie. Dit is wel 'n seer oog, maar hopelik dien dit as 'n aansporing aan lesers om betrokke te raak en die artikel te skep, al is dit net 'n saadjie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 09:36, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::::Ek verwerp die gebruik van intertaalskakels: ::::::::1. Dit kan lesers irriteer om dadelik in 'n ander taal te beland wat hulle nie noodwendig verstaan nie. ::::::::2. Kan dit net 'n willekeurige besluit wees na watter taal daar geskakel word. Duits, Engels, Frans, Nederlands? Ek verkies die Duitse Wikipedia, maar die Franse is ook uitstekend! ::::::::3. Kan dit verhoed dat 'n nuwe artikel geskep word as daar reeds 'n soort skakel is. Dit is rooi skakels wat motiveer om 'n nuwe artikel te skep. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:45, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::::Oor rooi skakels: Myns insiens maak dit sin dat niebestaande artikels rooi is, aangesien bestaande artikels blou skakels het. Rooi is immers die opponent van blou in die kleurspektrum. Myns insiens verstaan almal dit dadelik, al lees hulle net op Wikipedia en is hulle nie aktiewe gebruikers nie. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:50, 6 Oktober 2026 (UTC) :::::::::{{neutraal}} Ek het gemengde gevoelens hieroor. Op die Franse Wikipedia is daar 'n artikel genaamd "[[:fr:Maison du blé et du pain]]". Dis 'n koring- en broodmuseum in Switserland. Die vraag is - '''is hierdie artikel relevant vir die Afrikaanse Wikipedia'''? Regverdig dit 'n artikel? Miskien vir 'n Moorreesburger wat sy eie Koringbedryfmuseum wil vergelyk, ja. Maar die res van Suid-Afrika en Namibië? Nee. Die teenvraag is - waarom mag iemand nie daarvan bewus gemaak word nie? :::::::::Ons sit nou in die knars: aan die een kant onthou ek nog hoe 'n groep by Reddit suur was omdat [[Nederduits (skoolvak)]] 'n voorbladartikel geword het, wat ek bloot uit die Duitse Wikipedia destyds vertaal het. Uit die Redditeure se standpunt verstaan ek egter hul besware: dit voel "volksvreemd" (al vind ek prinses Diana ewe volksvreemd op die tydskrifvoorblaaie, aangesien ons 65 jaar al 'n republiek is). Aan die ander kant was die Redditeure se standpunt ewe vreemd: enige intelligente mens kon insien die foute wat met Nederduits gemaak is, kan netsowel met Afrikaans, Nama, Korana (feitlik enige taal) orals herhaal word: die sprekers wag amper ter elfder ure tot 'n taal heeltemal vergete is, en dan skielik, oornag, moet daar inderhaas 'n oplossing gesoek word wat dubbel soveel kos as om die masjien aan die loop te hou. Die onderwysers het ondertussen almal afgetree, of is dood. Die doel van die Wiki-artikel was juis om uit die Duitsers se foute te leer. :::::::::Die oplossing, het ek my voorgeneem, is om die pad van Voyageur te volg: versamel die bronne, maar skryf met die onwetende Afrikaanse leser in gedagte.[[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:43, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::::::Ja, die liewe Voyageur (R.I.V.) het hom altyd daarvoor beywer om hier ensiklopediese inligting te plaas wat nie op die Engelse Wikipedia beskikbaar is nie. Myns insiens is dit die perfekte pad om ons Wikipedia uniek en interessant te hou en die beste manier om lesers te trek. Ek probeer dieselfde. Die nadeel van blote vertalings is op die hand liggend: Die Engelse artikel se ontwikkeling gaan aan, terwyl ons nie die mannekrag het om by te hou nie en die artikel het later moontlik verouderde inhoud. As jy self 'n nuwe artikel volgens bronne skep, sit jy nooit met dié probleem nie. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:50, 6 Oktober 2026 (UTC) == Agentiese KI en Wikipedia == Die sterkste teken van die afgelope 24 uur is dat die oorgang na [[KI-agent|agent]]-gedrewe aktiwiteit verskuif het van blote voorspelling na waarneembare druk op infrastruktuur. Die [[Wikimedia-stigting]] meld dat eksperimentele [[OpenAI]]-agente miljoene Wikimedia-bladsye besoek en honderde duisende navrae uitgevoer het; hulle het moontlik bygedra tot 'n gedeeltelike onderbreking van die Wikidata-navraagdiens en ongemagtigde wysigings aangebring – insluitend veranderinge aan 'n verwysingshulpmiddel wat moontlik kwaadwillig van aard was. Sien https://www.theverge.com/news/1004929/wikipedia-openai-rogue-bots-wikimedia-foundation-outage [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:15, 6 Oktober 2026 (UTC) : {{ping|Sobaka}}, sien [https://stats.wikimedia.org/#/af.wikipedia.org/reading/total-page-views/normal|bar|2-year|agent~automated|monthly Outomatiese besoeke] miskien deel daarvan? Groete! Oesjaar :: Dankie vir die skakel Oesjaar. Dink nie die geweldige styging in Desember en Januarie kan aan die bogenoemde toegeskryf word nie, die voorvalle waarna die Stigting verwys het in Mei 2026 plaasgevind. Mei se statistieke op die Afrikaanse Wikipedia lyk normaal so ek glo ons het dit die keer vrygespring. Ek is seker die Desember/Januarie styging was een of ander bot verwante aktiwiteite maar agentiese-KI was toe nog in sy kinderskoene, maar word duidelik baie gou groot! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:43, 6 Oktober 2026 (UTC) ::: KI gaan ons nog baie pyn en lyding veroorsaak. Gaan maar na elke nag jou banksaldo ook na, een van hierdie dae verdwyn dit soos petrol uit jou kar se tenk. En wie moet ons bedank, die gekloonde poppe van die kuberruimte! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:19, 6 Oktober 2026 (UTC) == Ons Flora projek. == Gemeenskap, ons flora foto projek groei konstant. Prof. Van Wyk het reeds ongeveer 26,000 foto's gelaai. Die Kategorie:Flora van Suid-Afrika is nou reeds 10,237 artikels groot. Lekker om te kan sê, baie groter as die magtige Engelse Wikipedia. Beplanning vir die toekoms; daar is tans 'n Kategorie:Flora van Amerika. Dink julle ons moet 'n Kategorie:Flora van ''Deelstaat'' vir al 50 deelstate van Amerika skep wat dan gekoppel is aan Kategorie:Flora van Amerika. Die Engelse doen dit nie so nie. Miskien dieselfde vir Australië. Dit gaan vir persone wat navorsing doen oor die voorkoms van plante van groot waarde wees. Julle gedagtes... {{ping|BurgertB|JMK|Rooiratel|Jcwf|Sobaka|Pynappel}} Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:44, 6 Oktober 2026 (UTC) :Klink reg, want daai deelstate is groot gebiede wat baie van mekaar verskil. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 13:05, 7 Oktober 2026 (UTC) == 'n Bakkiesblad spesialis.. == Gemeenskap, die persoon wat ons FB blad bygewerk het, het verdwyn. Ons moet die voorblad opdateer sodat dit 131,000 wys. Wie kan help? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:46, 6 Oktober 2026 (UTC) == [[Strydpoortberge]] == [geselsie geskuif na die artikel se besprekingsbladsy] == Voorstel vir sjabloon:intertaalskakel2 == Ek dink daar is moontlik ruimte vir 'n nuwe soort intertaalskakel wat deur Wikidata aangedryf is, eerder as deur spesifieke tale wat deur die oorspronklike redigeerder gekies is. Woorde wat die nuwe skakel gebruik sal groen wees. Gestel byvoorbeeld ons het die kode <code>"<nowiki>{{intertaalskakel2|wadinxveen|Q826048}}</nowiki>"</code> gebruik; sal <span style="color:green">Wadinxveen</span> op die skerm verskyn. As ons op die teks klik, sals hierdie aftreklys verskyn: *[[:de:Waddinxveen]] *[[:en:Waddinxveen]] *[[:fr:Waddinxveen]] *[[:nl:Waddinxveen]] *'''<span style="color:blue">...</span>''' Hierdie lys word deur Wikidata aangedryf, waar Waddinxveen die kode "Q826048" het. Ons kan op enige weergawe klik om die artikel in daardie taal te lees. Indien 'n artikel in Afrikaans beskikbaar is, sal dit ook vertoon word. As ons op "'''<span style="color:blue">...</span>'''" klik, word die taalkeuse uitgebrei om alle Wikipedia-weergawes wat hierdie artikel bevat, in te sluit (42 in die geval van Waddinxveen). Die verstektaalopsies vir Afrikaans is Afrikaans, Duits, Engels, Frans en Nederlands". Ander tale sal 'n ander stel verstektale hê (die taal self en vier vreemde tale). Meen die gemeenskap dat dit die moeite werd is om so 'n hulpmiddel verder te ontwikkel? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 20:50, 6 Oktober 2026 (UTC) :Klink vir my na 'n goeie idee! – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:16, 6 Oktober 2026 (UTC) == Verwysings met eksterne skakels == Gemeenskap, ek was nog altyd onder die indruk dat skakels met eksterne skakels nie toegelaat word nie. Wat het verander of het die ouderdom my ingehaal. Sien [[Swem in Suid-Afrika]]. Hoekom word dit nie eerder as verwysings gebruik nie? Dit beteken dan dat 'n artikel glad verwysings hoef te gebruik nie. Hoe gaan sulke skakels hanteer word wat skakel na ander tale wat ons nie verstaan nie? Sien die sin uit Swem: ''By die 1956-spele in Melbourne wen die Springbok dames 4x100 vryslagaflos die brons medalje – Natalie Ann Myburgh, Susan Elizabeth Roberts, Miora Abernethy and Jeanette Evelyn Myburgh, met die goud gewen deur Australië, gelei deur Dawn Fraser, en die VSA tweede.'' Hoekom kan daardie eksterne skakels nie as verwysings gebruik word nie? Volgens watter beleidsdokument word dit toegelaat? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:33, 7 Oktober 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] :> ek was nog altyd onder die indruk dat skakels met eksterne skakels nie toegelaat word nie. :Stem heeltemal saam. :> Hoekom word dit nie eerder nie as verwysings gebruik nie? :Dit is presies wat ek gedoen het om die artikel reg te maak. :Onthou nuwelinge weet nie altyd hoe om alles hier korrek te doen nie. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 13:57, 7 Oktober 2026 (UTC) ::Ons het nou moontlik 'n gebruiker verloor omdat jy dadelik al sy veranderings teruggerol en die bladsy beskerm het, eerder as om vir hom te wys wat die korrekte manier is. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 14:05, 7 Oktober 2026 (UTC) == Veranderinge aan Wikidata-werfskakels in "Onlangse wysigings" en "Dophoulys" == Vroeër verlede maand is alle wiki's vir terugvoer gekontak oor ons voorstel om kennisgewings oor veranderinge aan taalskakels te verwyder; hierdie verandering is reeds op Wikisource, Wikibooks, Wikivoyage, Wikiquote, Wikiversity en Wiktionary geïmplementeer. Dieselfde verandering word nou globaal op '''13 Oktober om 07:00 UTC''' in alle Wikipedia-projekte uitgerol. Redakteurs sal ná hierdie tyd nie meer kennisgewings op hul [[Special:RecentChanges|Onlangse wysigings]]- en [[Special:Watchlist|Dophoulys]]-bladsye sien wanneer 'n skakel na 'n ''ander'' taalweergawe van 'n bladsy in die betrokke Wikidata-item bygevoeg, verwyder of gewysig word nie (dit raak nie kennisgewings oor taalskakels na die tuis-wiki nie). Daar sal dan 'n twee week lange waarnemingsperiode wees om te sien of daar 'n afname in kennisgewings is wat talryk voorkom maar onbenullig is, en of belangriker wysigings makliker geïdentifiseer kan word. Redakteurs wat op hierdie kennisgewings staatmaak, moet van die verandering bewus wees en kan op Wikidata vir Wikimedia-projekte se [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|besprekingsbladsy]] terugvoer of kommer uitspreek.<br/> Wikidata se eie bladsy vir onlangse wysigings word nie geraak nie, aangesien dit as sentrale verwysingspunt vir hierdie veranderinge voortbestaan. Kontak ons gerus indien jy enige vrae het, óf indien julle wiki nie aan hierdie verandering wil deelneem nie. Dankie! -- [[Gebruiker:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] (gestuur via [[Gebruiker:MediaWiki message delivery|MediaWiki-boodskapaflewering]] ([[Gebruikerbespreking:MediaWiki message delivery|kontak]]) 09:28, 9 Oktober 2026 (UTC) <!-- Boodskap gestuur deur Gebruiker:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki met behulp van die lys by https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=31142775 --> :: Slim manne, hoe raak dit ons as gebruikers? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:55, 9 Oktober 2026 (UTC) :::Jy sal nie meer veranderings aan interwiki-skakels sien in jou dophoulys nie. Ek het probeer om dit te bestry, maar meeste mense het anders om gestem. :::Sedert ek die meeste oor ons wikidata-skakels omgee, is ek die een wat die meeste sal ly. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 15:15, 12 Oktober 2026 (UTC) == Shaft horsepower == Gemeenskap, wat is die korrekte Afrikaanse woord: dryfasperdekrag? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:22, 9 Oktober 2026 (UTC) :Is dit ''asdrywing''? Sien:https://www.samsa.org.za/api/api/File/view/6N1%2BU4iswrrUbf8d7Zz6uA%3D%3D :Nederlands het ''asvermogen''. [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 23:43, 9 Oktober 2026 (UTC) :: Maureen van VivA het bevestig dit is ''asvermoë''. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:40, 12 Oktober 2026 (UTC) :::Maar het sy ook reg? Die Google se AI sê: :::''Asvermoë is 'n Afrikaanse term wat hoofsaaklik in die voertuig- en logistieke bedryf gebruik word om te verwys na die maksimale massa of las wat 'n spesifieke as (of stel asse) van 'n voertuig veilig kan dra. Dit staan in Engels bekend as die '''axle capacity of gross axle weight rating (GAWR)'''. :::Hier is die belangrikste punte om te verstaan oor asvermoë: :::• Spoorverkeer en Vragmotors: Dit bepaal hoe swaar 'n vragmotor, sleepwa of treinwa gelaai mag word. As 'n voertuig se totale asvermoë oorskry word, kan dit strukturele skade aan die voertuig se asse, bande en remme veroorsaak. :::• Padveiligheid en Wetgewing: Paaie en brûe het wetlike beperkings op die maksimum gewig per as wat toegelaat word om skade aan die padoppervlak te voorkom. Verkeersowerhede weeg vragmotors gereeld by weegbrûe om te verseker dat die wetlike asvermoë nie oorskry word nie. :::• Voertuigkonfigurasie: Die totale bruto voertuigmassa (BVM/GVW) van 'n vragmotor word grootliks bepaal deur die kombinasie en vermoë van al sy asse saam (bv. die vooras en die agterasse). :::Wil jy meer weet oor hoe die asvermoë van 'n spesifieke voertuig bereken word, of stel jy belang in die wetlike aslasbeperkings op Suid-Afrikaanse paaie? :::AI responses may include mistakes. Learn more'' :::En die Nederlandse woord vermogen word nie altyd as vermoë vertaal nie. Soms is dit drywing. :::Van asdrywing sê Google se kunsharses: :::''Asdrywing is 'n Afrikaanse term wat hoofsaaklik na twee nougelaante meganiese en ingenieurskonsepte verwys: :::1. As-drywing (Asaandrywing / Shaft Drive): Dit verwys na 'n stelsel waar dryfkrag (krag vanaf 'n enjin) deur middel van 'n roterende dryfas na die wiele of 'n skroef oorgedra word, in plaas van met 'n ketting of dryfband. Dit word algemeen gebruik by motorfietse, motors en skepe. :::2. Asdrywing (Shaft Power / Shaft Horsepower): In die ingenieurswese en skeepvaart verwys dit na die werklike meganiese dryfkrag (kraguitset) wat deur 'n enjin se krukas of dryfas gelewer word. Dit is die krag wat beskikbaar is om die skroef van 'n skip of die fiksasies van 'n masjien aan te dryf, dikwels gemeet in kilowatt (kW) of perdekrag (pk). :::Om jou beter te help, kan jy my laat weet:'' :::[[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 17:32, 12 Oktober 2026 (UTC) == Skenking van Gebruiker:Gaius le Roux == Gemeenskap, sien die berig op ons Bakkiesblad: [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Skenking]. Baie dankie aan [[Gebruiker:Gaius le Roux]] vir sy skenking! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:33, 11 Oktober 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], dit was 'n plesier om die skenking te doen. 'n Openbare liggaam soos Viva was die regte plek vir die boeke! Hulle sal dit hopelik goed kan gebruik. Daar is net een regstelling wat jy asseblief moet doen, as jy kan: ek het onder andere by '''''Transnet''''' gewerk, nie Transtel nie. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 15:58, 11 Oktober 2026 (UTC) ::{{Ping|Gaius le Roux}} reggemaak! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:17, 11 Oktober 2026 (UTC) :::{{Ping|Oesjaar}} :) Terwyl julle so oor Viva praat... ek wil net graag weet oor daardie [https://www.rsg.co.za/rsg-fm/potgooisnitte/hoe-lewenskragtig-is-afrikaans-op-digitale-gebied/ meningspeiling] wat vroeër vanjaar Januarie/Februarie van stapel gestuur is deur hierdie liggaam (in opdrag van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]]), rondom die digitale lewenskragtigheid van Afrikaans. Gewoonlik het hulle gevra - gebruik jy Afrikaans op jou foon, op jou rekenaar, sosiale media, ''und so weiter''. Net, persentasiegewys: hoe ver is hulle min of meer? Dis nie ''haastig'' nie, as hulle nou eers by 9% of 25% sou trek, is dit goed te verstane - jy kan nie oplossings uit die lug gryp nie - goeie goed in die lewe moet lank marineer, maar net nie in die sop vergeet word nie. Ek probeer net die vlam van die Vestaalse maagde aan die brand hou - soos my nuuskierigheid. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 20:02, 11 Oktober 2026 (UTC) ::::Dankie, @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], ek waardeer dit! Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 04:29, 12 Oktober 2026 (UTC) : Ek sien hierdie berig op ons Bakkiesblad het nou meer as 100 Likes gekry! Dit is 'n verrassing! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:34, 15 Oktober 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], ek dink die mense hou daarvan dat jy die boeke aan VivA geskenk het en dui dit aan met hulle stemme! Ek is bly ek kon ook 'n bydrae lewer. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 10:25, 15 Oktober 2026 (UTC) == Vanny Bishweka == Gemeenskap, ek betwyfel die Ensiklopediese waarde van hierdie artikel ten sterktste. As ons dit toelaat dan enige klein sakeman en of besigheidjie 'n artikel hier skep. Ek besit my eie maatskappy, dan kan ek ook 'n artikel daaroor skep. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:11, 15 Oktober 2026 (UTC) nkm7h7w4fw2ztfxcrmguvb8zbu84et3 2979126 2979120 2026-10-15T12:42:06Z Aliwal2012 39067 Ruil 2 beelde om 2979126 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ __NOINDEX__ {{spring ondertoe}} [[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis naweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]<!-- [[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]] [[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|250px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]] [[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: "Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!" 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]] --> <div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;"> <big>'''Sien ook:'''</big> * [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is. * [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers. * [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy. * [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer. <center>'''Verdere hulp:'''<br /></center> Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die * [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']], * [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en * [[:m:|Meta Wikipedia]]. </div> {{Argiefboks|14 | argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]] | argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]] | argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]] | argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]] | argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]] | argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]] | argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]] | argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]] | argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]] | argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]] | argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]] | argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]] | argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]] | argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]] }} '''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur <nowiki>~~~~</nowiki> te tik, of die "Handtekening met datum"-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys. Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak. Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word. Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans] <div class="plainlinks"><center>'''>>> [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&action=edit&section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] <<<'''</center></div> == Werkswinkels wat deur Wikimedia ZA gefasiliteer sal word in September 2026 == Gebruikers neem kennis van die werkswinkels gedurende September 2026. Boodskap van Wikimedia ZA: “Hierdie werkswinkels sal studente, dosente en bibliotekarisse by hoër onderwysinstellings betrek en hulle bekendstel aan die basiese beginsels van die redigering van Wikipedia in alle Suid-Afrikaanse tale. Sommige deelnemers mag Afrikaans as eerstetaalsprekers wees, en die opleiding sal die volgende dek: Wat Wikipedia is Die Vyf Pilare van Wikipedia Die vertaling van bestaande artikels met behulp van die Vertaalinstrument Die skep van nuwe artikels Die byvoeg van verwysings en beelde Ons wil graag die Afrikaanse Wikipedia-gemeenskap vooraf oor hierdie werkswinkels inlig. Aangesien hierdie sessies 'n toestroming van nuwe bydraes van eerstekeerredakteurs tot gevolg kan hê, sal ons die gemeenskap se bewustheid en ondersteuning waardeer om hierdie nuwelinge gepaste leiding, geduld en goeie trou te gee soos hulle begin bydra. Komende Werkswinkels SWiP Fase 2 Jaar 2 – Universiteit Stellenbosch '''7–8 September 2026''' SWiP Fase 2 Jaar 2 – Durban Universiteit van Tegnologie '''10–11 September 2026''' SWiP Fase 2 Jaar 2 – Universiteit van KwaZulu-Natal, Pinetown-kampus '''17–18 September 2026''' Dankie dat u ons help om te verseker dat die betrokke gemeenskap bewus is van hierdie aktiwiteite en die nuwe bydraers kan ondersteun.” [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 13:12, 25 Augustus 2026 (UTC) == Erfenismaand: Inheemse Taalvertaal-uitdaging == Inisiatief vir Erfenismaand vir enige belangstellendes: “Beste Wikimediane, Sluit by ons aan vir die Erfenismaand se 30-dae Inheemse Taalvertaal-uitdaging hierdie September! Help om Suid-Afrikaanse erfenis te vier deur artikels oor die teiken inheemse taal Wikipedias uit te brei en te verbeter. ;Belangrike Besonderhede Datums: 1–30 September 2026 - Teikentale: isiZulu, isiXhosa, Sesotho, Setswana, Sepedi, Xitsonga, isiSwati, Tshivenḓa, isiNdebele, en Afrikaans - Daaglikse Doelwit: Vertaal 1 artikel per dag oor Suid-Afrikaanse kookkuns, gebruike, klere, kuns, geskiedenis of letterkunde. Hoe om Deel te Neem 1. Voeg jou gebruikersnaam by die projekbladsy en sluit aan by die Geleentheidsdashboard <https://meta.wikimedia.org/wiki/WMZA_Heritage_Month_30-Day_Translation_Campaign> (Wagwoord: Heritage). 2. Kies 'n Suid-Afrikaanse erfenisartikel op Engelse Wikipedia. 3. Vertaal dit in jou teikentaal (met behulp van die Inhoudvertalingsinstrument of handmatig) en publiseer. Opleidingswerkswinkel Leer hoe om die Inhoudvertalingsinstrument en dashboard te gebruik: Datum en tyd: Saterdag, 29 Augustus 2026 | 10:00 vm. – 12:00 nm. SAST - Skakel: Sluit aan by Google Meet <https://meet.google.com/xuv-gwfo-ztq?authuser=1&hs=122> Pryse (geskenkbewyse) Top bydraers gekies op grond van vertalingskwaliteit, volledigheid en formatering: - 1ste Plek: R5,000 - 2de Plek: R3,000 - 3de Plek: R2,000 Kontak info@wikimedia.org.za Vriendelike groete WikimediaZA Nomfundo Zungu: Kommunikasie-intern” [Hier geplaas deur [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:15, 26 Augustus 2026 (UTC)] :@[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] mag ons vir hierdie spesifieke gebeurtenis KI gebruik om die vertaling te behartig, mits ons die [[porboodskap]] wat ons gebruik het, publiseer, en met die veronderstelling dat bronne wat saam met stellings oorgebring word, reeds in die oorspronklike weergawe nagegaan is en dus nie weer individueel nagegaan hoef te word by die eerste weergawe van die vertaling nie? Gebruikers kan natuurlik enige stelling later bevraagteken en bronne nagaan en stellings wat nie geverifieer kan word nie, verwyder. Ek vra hierdie net vir praktiese redes om in staat te wees om die eerste weergawe van die vertaling te kan plaas. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:13, 26 Augustus 2026 (UTC) ::My opinie is: ja, ons mag, want Wikipedia word nie as 'n bron gebruik nie, die bronne word saam oorgebring, en ander Wikipedia's vereis ook verifieerbaarheid en die aanhaal van bronne, en die KI-model word gevra om 'n nugtere vertaling te doen, nie om eie kennis te gebruik of eie navorsing te doen nie, dus is die risiko van hallusinasies laag. Natuurlik kan die oorspronklike weergawe foute bevat, en die foute word dan met die vertaling oorgebring, maar dit is 'n risiko by enige vertaling en foute kan selfs in betroubare bronne bestaan, dus is dit nie 'n risiko uniek aan KI nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:32, 26 Augustus 2026 (UTC) :::{{Ping|Sobaka|Pynappel}} Myns insiens is dit nie die doelwit van dié kompetisie om met KI-geskepte artikels mee te ding nie. Die een skryf met die hand en die ander met KI? Ek dink nie dit is billik in 'n kompetisie nie. Ek sou dit as 'n soort ''doping'' beskou. Met die hoeveelheid KI-inhoud kan mens ook nie van ander verwag om die inhoud na te gaan nie. My mening. Jou laaste aanmerking oor foute in die oorspronklike artikel is juis die rede waarom die Duitse Wikipedia van die vertaler verwag om die inhoud stiptelik na te gaan. Andersins loop jy gevaar om verkeerde inhoud te versprei. Ek beskou die vertaler steeds as verantwoordelik vir die teks wat hy plaas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:55, 26 Augustus 2026 (UTC) ::::@[[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]], ek dink ons moet hier twee sake onderskei. Eerstens is dit ’n kompetisie wat deur WikimediaZA gereël word, en ek kan dus nie namens hulle bepaal of KI-ondersteunde vertaling vir die doeleindes van die kompetisie toegelaat word of presies watter voorwaardes daarvoor geld nie. Dit sal jy verkieslik met die organiseerders moet uitgeklaar. ::::Tweedens is ons op die Afrikaanse Wikipedia nog besig om gemeenskapsbeginsels vir die verantwoordelike gebruik van KI te ontwikkel, en ek wil nie daardie gesprek vooruitloop nie. Persoonlik sien ek wel ’n belangrike onderskeid tussen die gebruik van KI as ’n vertalingshulpmiddel en die gebruik daarvan om self nuwe ensiklopediese inhoud en bronne te genereer. KI-ondersteunde vertaling behoort dus nie noodwendig uitgesluit te word nie, mits die gebruiker die finale teks self deeglik nagaan en verantwoordelikheid daarvoor aanvaar. ::::Ek sou egter versigtig wees met die aanname dat bronne bloot omdat hulle uit die oorspronklike artikel oorgedra word, glad nie nagegaan hoef te word nie. Niemand verwag noodwendig dat elke bron volledig van nuuts af ondersoek moet word voordat ’n vertaling gepubliseer word nie, maar die vertaler behoort minstens seker te maak dat die vertaalde teks die oorspronklike artikel getrou weergee, dat die verwysings korrek oorgedra is en dat daar nie deur die vertaalproses nuwe stellings, betekenisverskuiwings of foutiewe terminologie ontstaan het nie. ::::Wat die publisering van die porboodskap betref, dink ek dit is ’n nuttige vorm van deursigtigheid, maar dit is iets waaroor die gemeenskap nog ’n beginsel moet vasstel. Vir hierdie spesifieke kompetisie sou ek dus voorstel dat WikimediaZA eers bevestig wat hulle reëls oor KI-gebruik is; daarna geld uiteraard steeds die Afrikaanse Wikipedia se gewone vereistes ten opsigte van kwaliteit, verifieerbaarheid en die verantwoordelikheid van die redigeerder. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 12:04, 26 Augustus 2026 (UTC) == Nuwe botartikels == Gemeenskap, ek mis die gemeenskapsbesluit om met nuwe botartikels te groei. Ons het byna 400 nuwe botartikels met 'n klein inligtingskassie en een sin. (As jy die res soek, moet jy die Engels lees.) Myns insiens voeg dit min waarde by, wat dink julle? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:50, 27 Augustus 2026 (UTC) :Ek dink dit voeg waarde by. Ek sien nie hoe die aantal van 400 relevant is nie. Daar is poskodes in Lesotho en Sentraal-Afrikaanse Republiek waaroor 'n Afrikaanse leser mag leer, en waaroor daar regtig min bekend is, soos slegs die ligging en koördinate. Sien geen rede hoekom hierdie onderwerpe van die ensiklopedie uitgesluit moet word nie; ander weergawes sluit hierdie onderwerpe in, maar ek hoor graag ander se menings. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:14, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Gee ons asb 'n voorbeeld of 2 vd poskodes in Lesotho wat jy gedoen het. Ek kan nie veel van Kabouterbot onthou nie...ouderdom! ::PS Kabouterbot het vannag 'n fokop gemaak by [[Nana-Bakassa]] ("Koördinate: Missing latitude") ::[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:37, 27 Augustus 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] [[Hleoheng]] [[Fenyane]]. Ek moet nog die kategorieë byvoeg. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:40, 27 Augustus 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] reggemaak, dankie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:15, 27 Augustus 2026 (UTC) :Ek dink dit voeg net so veel waarde as al die saadjies oor plantspesies. Maak nie saak of dit nou deur 'n bot geskep is of nie. @[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] jou vraag is eintlik oor die nuttingheid van saadjies, en ek dink ons het daardie bespreking al baie keer gehad. :Party mense vind die artikels interessant, al is daar min inligting. Dit kan altyd verder uitgebrei word. Dit is ook goed vir ander artikels wat plekname benoem (soos 'n artikel oor 'n ramp of iets), minder rooi skakels ens. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:40, 27 Augustus 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] [[Tim Curry]] is onlangs oorlede. Die artikel is ook deur 'n robot begin. Kyk hoe lyk dit vandag. Die feit dat dit deur 'n robot begin is, doen geen afbreek aan ander artikels nie, en skep 'n raamwerk vir ander gebruikers om maklik by te dra. Ek kan onthou jy het destyds ook vreeslik gekla oor die artikels oor akteurs wat deur 'n robot geskep is. Dit staan jou vry om enige artikel wat jy dink te kort is, uit te brei. En as die onderwerp jou nie interesseer nie, hoef jy nie die artikel te lees nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:41, 27 Augustus 2026 (UTC) :Intussen meer as 410. Die aantal is belangrik, aangesien kwantiteit die kwaliteit van die Afrikaanse Wikipedia raak. Daar is ook botartikels oor Russiese rajons, Australiese plaaslikeowerheidsgebied en Haïtiaanse departements. Terloops, ek het ander projekte as om 410 botartikels uit te brei. Myns insiens raak dit dieselfde tema: Ons skryf artikels '''deur mense vir mense'''. Tel asb. al die [[:Kategorie:Saadjies]] vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Wat is die verskil tussen 410 en 410&nbsp;000? Hoe raak dit die kwaliteit van ander artikels? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:48, 27 Augustus 2026 (UTC) :::Inderdaad. Niemand kla oor enwiki se kwaliteit nie, en hulle het meer as 2 miljoen saadjies. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:54, 27 Augustus 2026 (UTC) ::::Hoe meer botartikels ons het, hoe meer lesers kom daarop af en sien een-sin-saadjies. Dit raak die reputasie van die hele projek. Daar is mense wat ure, maande, jare vir kwaliteit offer. Hoe aktief is die Cebuano- en Waray-Waray-Wikipedias? [[:en:Cebuano Wikipedia]], [[:de:Cebuanosprachige Wikipedia]], [[:en:Waray Wikipedia]] en [[:de:Waray-Waray-Wikipedia]] vertel baie vir my. Die botartikels het niks gehelp nie. Op die [[:en:Swedish Wikipedia#Massive deletions in robot-made articles]] het hulle intussen baie botartikels geskrap. Die Engelse Wikipedia het sewe miljoen artikels en die nodige mannekrag met dié wêreldtaal! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:00, 27 Augustus 2026 (UTC) :::::@[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] moet ons [[Tim Curry]] skrap? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:03, 27 Augustus 2026 (UTC) ::::::{{Ping|Pynappel}} Ons kan wel artikels oor mense deur mense laat skryf. Soos [[Dolly Parton]], [[Bonnie Tyler]] en [[Gunther von Hagens]]. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:10, 27 Augustus 2026 (UTC) :::::::Kom ons hoor wat sê die res van die gemeenskap. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:15, 27 Augustus 2026 (UTC) : Honderde saadjies beteken nie veel nie. Dit groei nie. Kyk na die sponsies. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:51, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Hallo @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], ek stem saam dat dit dalk nie veel beteken nie, maar dit het nie noodwendig 'n negatiewe impak nie. Trouens, my punt is juis dat dit 'n goeie impak het omdat dit 'n bestaande artikel verskaf waartoe gebruikers kan bydra. Ek wonder hoeveel gebruikers wysig bestaande artikels eerder as om nuwe artikels te skep. Dit sal interessant wees om hierdie statistiek van 'n groot Wikipedia soos Engels of Duits te kry. Intussen deel ek 'n lys van artikels wat deur kabouter geskep is en wat sedertdien gegroei het. Dit is almal akteurs, vermoedelik omdat dit 'n onderwerp is waarin meer mense geïnteresseerd is, terwyl die sponse 'n baie kleiner gehoor het, maar daardie gehoor verdien steeds om artikels op Wikipedia in Afrikaans te kan raadpleeg en wysigings daarby aan te bring en ja, as hulle die vermoë het, self artikels te begin. ::* [[Shailene Woodley]] ::* [[Jenna Ortega]] ::* [[Anna Held]] ::* [[Elton John]] ::* [[IJustine]] ::* [[Sydney Sweeney]] ::* [[Beatrice Straight]] ::* [[Alec Baldwin]] ::* [[Raquel Welch]] ::* [[Timothée Chalamet]] ::* [[Rami Malek]] ::* [[George Carlin]] ::– 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 23:20, 27 Augustus 2026 (UTC) == Voorstel: 'n Konsep-naamruimte (ns 118) == Hallo almal Ek wil graag voorstel dat ons vir die Afrikaanse Wikipedia 'n aparte '''Konsep'''-naamruimte aanvra. Dit is die ekwivalent van die Engelse ''Draft:'' (naamruimte 118). Tans het 'n onvoltooide artikel net twee tuistes: die hoofnaamruimte, waar lesers en soekenjins dit sien, of 'n gebruikersubblad of [[Wikipedia:Sandput]]. 'n Konsep-naamruimte gee 'n derde plek: * Konsepte tel nie as artikels nie en beïnvloed nie ons artikeltelling nie. * Konsepte word outomaties nie deur soekenjins geïndekseer nie, dus skaad 'n onvoltooide bladsy nie die projek se aansien nie. * Nuwelinge kan aan 'n artikel werk sonder dat dit binne minute vir verwydering genomineer word. * Wanneer die artikel gereed is, word dit eenvoudig na die hoofnaamruimte geskuif en die volledige geskiedenis bly behoue. Meer as 25 Wikipedias het reeds so 'n naamruimte. === Wat presies aangevra sal word === * Naamruimte 118 = Konsep, naamruimte 119 = Konsepbespreking * 'n Alias sodat ''Draft:'' ook na dieselfde naamruimte wys * Subbladsye aangeskakel * ''noindex'' sodat konsepte nie deur soekenjins geïndekseer word nie * Konsepte tel nie as inhoudsbladsye nie (dus nie in die artikeltelling nie) * VisualEditor beskikbaar in die nuwe naamruimte === Punte waaroor ons moet besluit === # '''Die naam.''' "Konsep" / "Konsepbespreking", of eerder "Klad" / "Kladbespreking"? Ander voorstelle is welkom. # '''Wie mag 'n konsep na die hoofnaamruimte skuif?''' Enigeen, of net gebruikers wat outomaties bevestig is (''autoconfirmed'')? # '''Verlate konsepte.''' Op die Engelse Wikipedia kan 'n konsep wat ses maande lank onaangeraak bly, verwyder word, met 'n kennisgewing aan die skepper. Wil ons iets soortgelyks, en met watter tydperk? # '''Soekresultate.''' Moet konsepte by verstek in ons interne soektog verskyn, of net wanneer 'n mens dit uitdruklik kies? === Hoe dit tegnies werk === Ons kan dit nie self aanskakel nie. Dit is 'n konfigurasieverandering aan Wikimedia se bedieners. Die pad is: # Konsensus hier op die Geselshoekie, met die besonderhede hierbo beslis. # 'n Versoek op Phabricator onder ''Wikimedia-Site-requests'', met 'n permanente skakel na hierdie bespreking (sien [[m:Requesting wiki configuration changes]]). # 'n Ontwikkelaar dien die wysiging in Gerrit in en dit word ontplooi. Dit neem gewoonlik 'n paar weke. Vir 'n kleiner wiki is 'n handjievol steunstemme genoeg: die Birmaanse Wikipedia se versoek ([[phab:T352424]]) is met twee steunstemme goedgekeur. === Alternatief === As die gemeenskap voel 'n eie naamruimte is oorbodig, kan ons byna dieselfde werkvloei kry sonder enige tegniese versoek, deur subbladsye soos ''Wikipedia:Konsepte/Artikelnaam'' te gebruik. Die verskil is dat ''noindex'' dan nie outomaties geld nie, dat konsepte nie 'n eie filter in onlangse wysigings en die soekfunksie kry nie, en dat die naam vir nuwelinge minder duidelik is. === Steun, teen, kommentaar === Ek stel voor ons hou die bespreking ten minste twee weke oop sodat almal kans kry om te reageer. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:51, 27 Augustus 2026 (UTC) : Ek ondersteun die voorstel in beginsel. Hou vir twee weke. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:43, 28 Augustus 2026 (UTC) ::{{Ondersteun}} idee ::#Konsepartikel ::#Gebruikers wat bevestig is ::#Ses maande klink redelik ::#Net by keuse, maar as iemand nou dieselfde artikel wil skep, moet dit duidelik wees dat daar reeds ‘n konsepartikel is. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:16, 28 Augustus 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} Een van die grootste voordele sal wees as daar kompetisies of werkwinkels is, sodat ander gebruikers weet om die gebruiker spasie te gee. Dit kan dalk ook help dat nuwelinge meer vrymoedigheid het...(dalk?) :Net 'n vraag: as die blad geskuif word sonder 'n aanstuur, wat oorbodig sal wees, tel dit as 'n bladsyverwydering? [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 14:19, 1 September 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] soos sake tans staan, ja, maar slegs administrateurs kan skuif sonder 'n aanstuur. As ander gebruikers bladsye skuif, dan word 'n aanstuur outomaties agtergelaat. Op die Engelse Wikipedia het hulle 'n spesifieke gebruikersgroep, nl. ''page movers'', wat bladsye sonder 'n aanstuur kan skuif. Ons kan oorweeg om ook so 'n groep op die Afrikaanse Wikipedia te hê. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:12, 1 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} al vier punte hier bo. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 20:41, 4 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:08, 5 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – Briljante idee. Laat dit goed gaan, [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 17:34, 5 September 2026 (UTC) :<s>{{Neutraal}}</s> – Ek is tans bietjie uitgebrand! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:30, 5 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – Laat dit goed gaan! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:37, 16 September 2026 (UTC) ::Ek het die nuwe naamruimtes aangevra: https://phabricator.wikimedia.org/T437576 – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:24, 10 September 2026 (UTC) :::Ons het vandag die nuwe Konsep- en Konsepbesprekingnaamruimtes ontvang. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:18, 14 September 2026 (UTC) ::::Baie dankie Pynappel --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:46, 16 September 2026 (UTC) == Malfunction... == Die taalkundiges: beste vertaling - faal of wanfunksioneer? Of hang dit af van die gebruik van die woord? Ek verkies eersgenoemde! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:34, 28 Augustus 2026 (UTC) :Ja, wanfunksioneer as werkwoord. Ook dalk :* nie behoorlik funksioneer nie :* foutief funksioneer :* gebrekkig funksioneer Informeel: Die masjien het begin probleme gee. :As selfstandige naamwoord: Fout :* The system experienced a hardware malfunction that caused unexpected server reboots. :: Die stelsel het 'n hardewarefout ondervind wat onverwagte herlaaie van die bediener veroorsaak het. :* Engineers traced the vehicle's sudden loss of power to an electronic control unit malfunction. :: Ingenieurs het die voertuig se skielike verlies aan krag nagespoor na 'n fout in die elektroniese beheereenheid. :[[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:59, 28 Augustus 2026 (UTC) ::Volgens [https://translate.google.co.uk/ Google Translate], lui die Afrikaans vertaaling: ::*Die stelsel het 'n hardeware-wanfunksie ondervind wat onverwagte bedienerherlaai veroorsaak het. ::*Ingenieurs het die voertuig se skielike kragverlies na 'n wanfunksionering in die elektroniese beheereenheid teruggevoer. ::[[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 14:55, 28 Augustus 2026 (UTC) :::Ai tog, Martin..! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:46, 31 Augustus 2026 (UTC) ::::Nee Martin, gaan kyk terug in jou skoolboeke. Google Translate gee maar swak vertalings! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:59, 31 Augustus 2026 (UTC) == [[Ratko Mladic]] == Goeiedag, ek wil graag hoor of ek hierdie konsep na die hoofnaamruimte mag skuif. Dit is 'n KI-vertaling van die Engelse weergawe. Ek het nie al die bronne noukeurig deurgegaan nie, maar die resultaat lyk ooglopend korrek. Is daar enige groot probleme met die artikel wat verhoed dat dit gepubliseer kan word? Dit kan natuurlik in sy konsepvorm en na publikasie steeds gewysig word om enige foute te korrigeer of nuwe inligting by te werk. Ek hoor graag van u. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:49, 28 Augustus 2026 (UTC) :Hallo Pynappel, ja dis skaflik, haal net asb al die rooi skakels in die inleiding uit. :Iets soos--- ''Sien ook: [[Kroasiese Onafhanklikheidsoorlog]] en [[Bosniese Oorlog]]'' --- het geen nut nie. :Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:11, 28 Augustus 2026 (UTC) ::{{uitgevoer}} – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:05, 28 Augustus 2026 (UTC) == FAK-voorsitters == Het die voorsitterlys van die [[Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge|FAK]] probeer opdateer, maar daar is nog datum-gapings, wat ook bevestig kan word. Daar mag ook 'n Prof. Jan de Koning tussen Cillié en Heyns wees, maar ek vind baie min inligting oor hom. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 11:21, 1 September 2026 (UTC) == Twintigjaargemeenskap. == Gemeenskap, kan al die bestaande lede van die 15 jaar gemeenskap net laat weet of hulle dalk al deel van die twintigjaargemeenskap moes gewees het? Ek het [[Gebruiker:Sobaka]] opdateer. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:02, 6 September 2026 (UTC) : Ook dankie en geluk aan [[Gebruiker:JMK]] met sy 20 jaar deelname hier by ons. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:56, 6 September 2026 (UTC) ::Eers in Jan. 2028! [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 19:02, 6 September 2026 (UTC) == Jou wiki sal op 23 Sep oorskakel na die lees-alleenmodus == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> Die [[Wikimedia-stigting]] sal die verkeer tussen sy datasentrums ruil. Dit sal verseker dat Wikipedia en die ander Wikimedia wiki's aanlyn kan bly, selfs ná 'n ramp. Hulle sal alle verkeer na die sekondêre datasentrum op '''{{#time:j xg|2026-09-23|af}}''' oorskakel. Die toets begin om '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' Ongelukkig, as gevolg van 'n paar beperkings in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki? | MediaWiki]], moet alle redigering stop terwyl ons oorskakel. Ons vra om verskoning vir hierdie ontwrigting en werk daarna om dit in die toekoms tot die minimum te beperk. 'n Banier sal 30 minute voor die aanvang op alle wiki's vertoon word. '''Vir 'n kort tydjie sal u alle wiki's slegs kan lees, maar nie kan redigeer nie.''' * Op Woensdag 23 September 2026 sal u vir tot 'n uur lank nie kan wysig nie. * As u gedurende hierdie tyd probeer redigeer of stoor, sal u 'n foutboodskap sien. Ons hoop dat geen wysigings verlore sal gaan gedurende hierdie minute nie, maar ons kan dit nie waarborg nie. As u die foutboodskap sien, wag dan totdat alles weer normaal is. U behoort dan u redigering te kan stoor. Maar ons beveel aan dat u eers 'n afskrif van u wysigings maak, net ingeval. ''Ander gevolge'': * Agtergrondwerk sal stadiger wees en sommige sal moontlik nie voltooi word nie. Rooi skakels word moontlik nie so vinnig soos gewoonlik opgedateer nie. As u 'n artikel skep wat reeds elders gekoppel is, sal die skakel langer as gewoonlik rooi bly. Sommige toepassings-skrifte met 'n lang looptyd sal gestop moet word. * Ons verwag dat die uitrol van nuwe kode soos enige ander week sal plaasvind. Alhoewel, sommige gevalle van kodevries kan egter stiptelik plaasvind as die operasie dit daarna vereis. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] sal vir ongeveer 90 minute onbeskikbaar wees. Deel asseblief hierdie inligting met u gemeenskap.</div><section end="server-switch"/> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 12:58, 15 September 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Konsepbeleid oor kunsmatige intelligensie == Die Afrikaanse Wikipedia het nog geen beleid oor die gebruik van kunsmatige intelligensie nie, terwyl die [[:en:Wikipedia:Large language models|Engelse]], [[:de:Wikipedia:Künstliche Intelligenz|Duitse]], [[:fr:Wikipédia:Intelligence artificielle générative|Franse]] en [[:nl:Wikipedia:AI en Wikipedia|Nederlandse]] Wikipedias die afgelope twee jaar elkeen een aangeneem het. Ek het 'n konsep op grond van daardie vier bladsye met behulp van [[Claude]] Opus 5 geskryf en dit by [[Konsep:Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]] geplaas. Dit verbied nes die ander taalweergawes van Wikipedia die generasie van nuwe inhoud met KI, maar laat uitdruklik vertalings toe, met sekere voorwaardes. Ek hoop om hiermee 'n riglyn te skep wat almal gelukkig maak en die Afrikaanse Wikipedia in staat stel om sy volgende fase van groei binne te gaan deur KI op 'n verantwoordelike en deursigtige manier toe te pas. Ek nooi graag die gemeenskap om kommentaar by [[Konsepbespreking:Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]] te lewer. Kortliks wat die konsep sê: * Artikels word nie met generatiewe KI geskryf nie. Teks wat deur 'n taalmodel opgestel is, hoort nie in die artikelnaamruimte nie, en dieselfde geld vir gegenereerde verwysings en beelde. * '''Vertaling uit ander taalweergawes van Wikipedia is uitdruklik toegelaat''', ook met masjienvertaling en ook vir 'n volledige artikel. Die twee voorwaardes wat saak maak, is dat die bronartikel se verwysings saam oorgedra word en dat erkenning aan die oorspronklike artikel gegee word soos by [[Wikipedia:Haal bronne aan#Vertaling]] beskryf. Jy lees natuurlik self die Afrikaans na voordat jy dit stoor. * Anders as sommige ander taalweergawes vereis die konsep '''nie''' dat die vertaler elke oorgedraagde bron individueel nagaan nie. Vir 'n gemeenskap van ons grootte sou dit vertaling in die praktyk onmoontlik maak, en dit sou beteken dat ons die werk van 'n hele ander gemeenskap wantrou. Wat jou tydens die vertaling opval – 'n verwysing wat versin lyk, syfers wat mekaar weerspreek – laat jy uiteraard weg. * Spelkontrole, herformulering van jou eie teks, terminologiehulp, navorsingshulp en tegniese hulp met wikiteks bly toegelaat, mits jy in die wysigingsopsomming noem waarvoor jy wat gebruik het. * Op besprekingsblaaie skryf ons in ons eie woorde, maar iemand wat nie Afrikaans magtig is nie, mag 'n masjienvertaling gebruik en dit so aandui. * By 'n vermoede van KI-inhoud kyk ons na die bronne, nie na die skryfstyl nie: KI-verklikkers is onbetroubaar. Blokkering volg net waar die bewyse duidelik is. Die vertaalgedeelte is doelbewus toegeefliker as dié van die Duitse en Franse Wikipedias, omdat vertaling by ons een van die belangrikste maniere is waarop die projek groei. Ek dink dit is die regte keuse vir ons, maar dit is juis die punt waaroor ek graag ander menings wil hoor. Vrae waaroor kommentaar besonder nuttig sal wees: # Is die vertaalvoorwaardes werkbaar soos hulle daar staan, of is daar iets wat in die praktyk gaan skuur? # Is dit reg om die nagaan van elke oorgedraagde bron uit te laat? # Is die verbod op gegenereerde artikels duidelik genoeg afgebaken teenoor die toegelate gebruike? # Ontbreek daar iets wat by ons dikwels voorkom en wat die konsep nie dek nie? '''Plaas kommentaar oor die beleid self asseblief by [[Konsepbespreking:Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]]''', sodat alles op een plek bymekaar bly. Ek los die bespreking 'n ruk oop en werk die konsep by soos die kommentaar inkom; as daar mettertyd konsensus is, kan dit na [[Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]] geskuif en as beleid gemerk word. Groete. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:43, 16 September 2026 (UTC) == Skeppers van saadjies == Gemeenskap, daar is tans 'n tydelike rekening gebruiker wat Meksikaanse saadjies skep. Hy vertaal net die inleidings van die artikels uit die Engelse Wikipedia, foutloos. KI-pogings? My probleem is dat ons saadjies tans by die 20,000 is! My siening is dat indien enige gebruiker tot drie saadjies beperk moet word, daarna moet hy werklik waarde toevoeg deur die hele artikel te vertaal. Ja, my flora artikels is kort maar daar is nie werklik enige inligting nie. 99% van hulle bestaan nêrens nie en ek het nie by een van hulle die saadjie sjabloon geplaas nie! Tweedens voorsien ons die flora foto,s vir gebruik deur onder andere skoolkinders asook bewaar plaaslike name. Almal het bronne. Ek luister... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:12, 18 September 2026 (UTC) :Ek is tevrede met die IP-bydraer wat onlangs al die Meksikaanse presidente skep. Dit vorm deel van 'n reeks en 'n gaping wat gevul moet word, al is dit net saadjies. Groete [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:53, 18 September 2026 (UTC) ::Dis jammer hy doen nie effens meer moeite en vertaal die hele Engelse inleiding nie; dan kan hy artikels van minstens een skerm doen in plaas van saadjies. Maar ja, die atikels is nodig. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 11:41, 18 September 2026 (UTC) == Wiki Economics - Wil jy help om ’n instrument vir gemeenskapsgesondheidsmaatstawwe te skep == Hallo almal, ''Hierdie weergawe is met behulp van outomatiese vertaalhulpmiddels en KI voorberei. Korrigeer asseblief die taal, terme of inhoud; enige hulp is welkom. Die Engelse weergawe volg hieronder.'' Hallo, ek is ’n Franse Wikimedian wat aan lees- en redigeertrendings binne ons beweging werk. Ek het gevoel dat ons maklik toeganklike hulpmiddels kort om die gesondheid van ons redigeringsgemeenskappe oor tyd te sien en te monitor, daarom het ek Wiki Economics begin. Waarom Wiki Economics? Omdat ek aanvanklik makro-ekonomiese aanwysers gebruik om die gesondheid van die gemeenskap te modelleer (dit was my vertrekpunt), maar ek voeg mettertyd ander aanwysers by. Dit is ’n beta-weergawe. Ek gebruik afwiki as deel van die eerste ontledingsgroep, saam met taaluitgawes wat gekies is om verskillende streke, tale en gemeenskapsgroottes te dek. Dit is nie perfek nie en daarom is terugvoer oor ontbrekende dinge, probleme of plaaslike gebeure wat ongewone patrone verklaar, veral welkom. Hierdie eerste groep moet help om probleme, ontbrekende inligting en belangrike plaaslike gebeure, veldtogte, beleidsveranderinge of ander konteks wat ongewone patrone kan verklaar, te identifiseer. Die doel is om uit gemeenskapterugvoer te leer voordat die dekking uitgebrei word. Sodra die Wikipedia-uitgawes behoorlik gedek is, sal ek dieselfde vir alle Wikimedia-projekte doen. Dit is ’n projek vir gemeenskappe, nie ’n amptelike verslag van die Wikimedia Foundation nie. Dit gebruik geen private data, CheckUser-data of nie-openbare API’s nie. Elke resultaat bevat sy momentopname, definisies, metodes, herkoms en voorbehoude. Sommige aanwysers is dalk nie beskikbaar of van toepassing nie, en ’n onvolledige tydperk moet nie as ’n volledige jaarlikse tendens gelees word nie. Agtergrond en definisies is op [[meta:Next_25/Wiki_Economics|die Wiki Economics-bladsy op Meta-Wiki]] beskikbaar. Om die statistieke te sien: [https://wiki-economics.toolforge.org/#choose-wiki kies ’n Wikipedia] of kry direk toegang tot afwiki se profiel: [https://wiki-economics.toolforge.org/gdp?wiki=afwiki]. Ek sal plaaslike terugvoer waardeer oor: * Pas die definisies by hoe hierdie gemeenskap werk? * Is daar plaaslike patrollie-/hersieningsmeganismes, botveldtogte, beleidsveranderinge of gebeure wat ongewone waardes verklaar? * Watter aanwysers is nuttig, misleidend of ontbreek? Deel asseblief terugvoer óf op hierdie bladsy óf op [[meta:Talk:Next_25/Wiki_Economics|die Wiki Economics-besprekingsblad op Meta-Wiki]]. Die bronkode is beskikbaar op [https://github.com/schiste/wiki-economics GitHub]. Dankie dat julle my help om die ontleding vir al ons gemeenskappe nuttiger te maak.[[Gebruiker:Schiste|Schiste]] ([[Gebruikerbespreking:Schiste|kontak]]) 12:15, 22 September 2026 (UTC) === Wiki Economics - Would you like to help create a community health metrics tool === Hello everyone, Hi, I'm a French Wikimedian working on readership and editorship trends across our movement. I felt we were lacking accessible tools to look at and monitor the health of our editing communities over time, so I started Wiki Economics. Why Wiki Economics? I started by using macroeconomic indicators to model community health (that was my starting point), and I add other indicators over time. This is a beta. I am using afwiki as part of the first analysis batch, alongside language editions selected to cover different geographies, languages, and community sizes. It is not perfect and, as a result, your feedback about missing things, problems, or local events that explain unusual patterns is especially welcome. This first batch should help identify issues, missing information, and important local events, campaigns, policy changes, or other context that may explain unusual patterns. The goal is to learn from community feedback before expanding coverage. Once the Wikipedia editions are covered properly, I’ll do the same for all Wikimedia projects. This is a community-facing project, not an official Wikimedia Foundation report. It uses no private data, CheckUser data, or non-public APIs. Each result includes its snapshot, definitions, methods, provenance, and caveats. Some indicators may be unavailable or not applicable, and an incomplete period should not be read as a full-year trend. Background and definitions are on [[meta:Next_25/Wiki_Economics|the Wiki Economics page on Meta-Wiki]]. To view the statistics: [https://wiki-economics.toolforge.org/#choose-wiki choose a Wikipedia] or directly access afwiki’s profile: [https://wiki-economics.toolforge.org/gdp?wiki=afwiki]. I would appreciate your feedback on: * Do the definitions match how this community works? * Are there local patrol/review mechanisms, bot campaigns, policy changes, or events that explain unusual values? * Which indicators are useful, misleading, or missing? Please share feedback either on this page or on [[meta:Talk:Next_25/Wiki_Economics|the Wiki Economics talk page on Meta-Wiki]]. The codebase is available on [https://github.com/schiste/wiki-economics GitHub]. Thank you for helping me make the analysis more useful to all our communities. [[Gebruiker:Schiste|Schiste]] ([[Gebruikerbespreking:Schiste|kontak]]) 12:15, 22 September 2026 (UTC) == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|850px|left|thumb|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] {{-}} The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 15:16, 22 September 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31067455 --> :Thanks, I do use this feature a lot. I will respond on the metawiki Talk page. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 18:29, 23 September 2026 (UTC) == Die nuwe klomp gebruikers... == Admins, voel vry om die nuwe klomp gebruikers te versper. Hulle kom deur die WikimediaZA opleidingsprogram, die werk hier gelewer wys net hoe swak die opleiding is. Hulle reageer op geen boodskap nie, ploeter net voort ens. As hulle werklik wil saamwerk sal hulle ons admins en veterane hier respekteer. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:54, 29 September 2026 (UTC) :Ja, ek voel nuwe gebruikers moet die konvensies volg. [[Spesiaal:Bydraes/~2026-52465-55|~2026-52465-55]] ([[Gebruikerbespreking:~2026-52465-55|talk]]) 15:11, 29 September 2026 (UTC) :::Dis ek, Burgert.[[Spesiaal:Bydraes/~2026-52465-55|~2026-52465-55]] ([[Gebruikerbespreking:~2026-52465-55|talk]]) 15:13, 29 September 2026 (UTC) :::: My selfoon het my Wiki aanmelding ook skielik verwerp! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:36, 29 September 2026 (UTC) :Is daar 'n rede hoekom hulle spesifiek afwiki teiken? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:55, 29 September 2026 (UTC) :: Ja, ek sal later verduidelik. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:59, 29 September 2026 (UTC) ::: Sien die gemors: [[The five people you meet in heaven]]. 'n Absolute belediging van my taal. Dit gebeur as nie-moerdertaal sprekers aangemoedig word om hier betrokke te raak. Die ironie is dat die volgende grootste inheemse Suid-Afrikaanse taal op Wikipedia Zoeloe (diepte 6) is met slegs 12809 artikels, dan Noord-Sotho (diepte 0) met 9058 artikels. Logies sou mens verwag het dat WikimediaZA die grootste gedeelte van hul hulpbronne (hulle kry baie geld by die Stigting) sal gebruik om die plaaslike Wikipedia's te groei. Kom ons plaas dit in perspektief, gedurende die 2018 Wikimania Konferensie in Kaapstad was 'n groot lawaai gemaak omrede die Zoeloe Wikipedia 10,000 artikels bereik het. Afrikaans het op daardie stadium die 50,000 mylpaal bereik maar daar is geen woord daaroor gesê nie. Kyk waar staan ons vandag teenoor hulle. Myself het al 20595 (soos ons nou praat) artikels geskep waarvan 17 voorblad status dra en 'n klomp baie tegnies van aard is. Dit is interessant dat hulle artikels skep wat glad nie in hulle eie moedertaal Wikipedia's bestaan nie. Hoe weet ek dit? Daar is geen taalskakels nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:16, 29 September 2026 (UTC) ::::Interessant, pleks hulle hul energie doelgerig aanwend. Vir my is dit vinnig om net op "rol terug" te klik. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 17:42, 29 September 2026 (UTC) :::::Oesjaar, jy maak baie aannames. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 18:00, 29 September 2026 (UTC) ::::::Met julle toestemming sal ek begin opruim. Ons praat oor die volgende: ::::::* Rekenaarvertaalde inhoud in bestaande artikels (bv. [[goud]]) word dadelik uitgevee ::::::* nuwe rekenaarvertaalde artikels word oor 14 dae (sonder verbetering) geskrap, volgens "Swak Afrikaans (reeds 2 weke+ nie vertaal of verbeter nie)" ::::::* konsepte in die hoofnaamruimte (artikels) met inhoud wat reeds in artikels bespreek word, word ook dadelik verwyder (as dit swak taalgebruik bevat en inhoud wat nie vir 'n ensiklopedie kwalifiseer nie). ::::::{{Ping|Maria The Scientist|Zoulla|Upthebucks|Tshegi|Zeetharr}}, {{Ping|VamuhleOmuhle|Argitsme|HoneyyR|Hermalyan|Nane2004}} ons praat oor julle betrokkenheid hier. :::::: Ek wil nie baklei nie, as ek weerstand ondervind, gaan ek voort met my eie projekte (geen probleem daarmee nie, vrede!). Julle menings asb. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:30, 29 September 2026 (UTC) ::::::Die belangrikste: Almal is natuurlik vry om met taalgebruik te help, ek verwyder slegs goed in die hoofnaamruimte wat nooit versorg is nie en daar ronddwaal. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:40, 29 September 2026 (UTC) :::::::Ek stem saam met @[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]]. :::::::En ek sal byvoeg: Dit maak nie saak watter gebruiker dit is, of waar hulle vandaan kom nie. Maak nie saak of Afrikaans hul moedertaal is of nie. Ons hou almal tot die selfde standaard. Gee mense darem 'n kans om hul artikels op te ruim, maar as dit nog steeds substandaard is, dan skrap ons dit, of rol die wysigings terug. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:54, 1 Oktober 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} SB en RR. Ek sal ook nuwelinge se werk help opruim. Hou op stress Oesjaar! Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:46, 1 Oktober 2026 (UTC) == Mandela en kie == [[Lêer:Nelson Mandela, 2008 te Houghton Estate, valskleur-KI-herskepping.jpg|regs|duimnael|120px|Mandela 2008]] Net regs van Mandela staan 'n man met grys gestreepte das. As iemand dalk weet wie dit is sal ek graag die beskrywing wil aanvul. Die twee dames is terloops [[Geraldine Fraser-Moleketi]] en [[Gwen Ramokgopa]] van wie ons baie min inligting op af.wiki het. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:04, 29 September 2026 (UTC) :Jy vra my vas, jammer! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:02, 29 September 2026 (UTC) :: Ditto. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:17, 29 September 2026 (UTC) :::AI sê: The man in the grey striped tie standing directly behind and to the right of Mr. Mandela's shoulder is the South African politician Dr. Frene Ginwala's brother or a similar delegate accompanying the high-level official party. Die broer se naam was Solly. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 23:34, 1 Oktober 2026 (UTC) ::::Knap gedaan, en dankie. Vermoed dat jy reg is, en ons het min/geen vrye foto's van hierdie gesin. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 05:53, 2 Oktober 2026 (UTC) == Reptiele en amfibieë in Afrikaans == Sedert 2025 is daar 'n komplete lys van Afrikaanse (en ander) name van de reptiele en amfibieë wat in Suid-Afrika voorkom Die verwysing is Phaka, F.M., Hugé, J., Razhuanzwo, F., Vanhove, M.P.M. & Du Preez, L.H. 2025. Naming South African frogs and reptiles in nine Indigenous languages. African Journal of Herpetology, 1–18. Daar is twee webwerwe waar dit gevind kan word :Die reptiele <ref>[https://www.wildvernac.org/vernac-names-of-wildlife/reptile-names Reptile names]</ref> :Die amfibieë <ref>[https://www.wildvernac.org/vernac-names-of-wildlife/frog-names Frog names]</ref> Ek het op [[sandpadda]] 'n bietjie daarvan oorgeneem, maar daar is talle ander bydraes wat daarmee bygewerk of geskep kan word. {{Verwysings}} [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 20:37, 1 Oktober 2026 (UTC) :Baie nuttig, dankie. Die taal is net om van nagmerries te kry. Net vir gebruikers wat weet wat hulle doen. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 21:45, 1 Oktober 2026 (UTC) == Maandelikse besoeke en die Kiswahili Wikipedia == Gemeenskap, ons gebruikersbesoeke vir September was 3,1 miljoen. Dan sien ek die [[Swahili Wikipedia]] (Kiswahili) het na die 70ste posisie opgeskuif betreffende die aantal artikels. Hulle groei konstant die afgelope paar weke en sal ons seker binnekort verbygaan. Hulle diepte is egter net 4 vs ons 38. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:59, 5 Oktober 2026 (UTC) Die Swahili Wikipedia is tans die derde grootste in Afrika naas die [[Egipties-Arabiese Wikipedia]] en die Afrikaanse Wikipedia. Die Egipties-Arabiese Wikipedia, 11de op die ranglys, het egter 'n diepte van NUL, seker botgeskepte artikels. Ek vermoed Swahili gebruik ook 'n bot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:58, 5 Oktober 2026 (UTC) :Ek vermoed in Meimaand vanjaar het die Swahili-Wikipedia KI-vertalings geskep dat dit klap. [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?start=2026-05-01&end=2026-10-04&sites=sw.wikipedia.org|af.wikipedia.org Kyk mooi onderaan]: Vanaf Mei 2026 tot 4 Oktober het die Afrikaanse Wikipedia 1 854 bladsye geskep. Daarteenoor het die Swahili Wikipedia 16 830 bladsye geskep. Ek het nog in Juniemaand vir onse liewe Gemini gevra: hoe op aarde stort jy 18 MB inligting binne 'n enkele maand of wat op die bedieners, met slégs 9 aktiewe bydraers? :[https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?start=2026-05-01&end=2026-10-04&sites=af.wikipedia.org Afrikaanse Wikipedia vanaf Mei 2026 tot Oktober 2026]: 15 699 885 grepe (bytes) verskil :[https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?start=2026-05-01&end=2026-10-04&sites=sw.wikipedia.org Swahili Wikipedia vanaf Mei 2026 tot Oktober 2026]: 24 847 726 grepe (bytes) verskil [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 20:52, 5 Oktober 2026 (UTC) :Indien julle gewonder het - ek het onraad vermoed toe ek [https://lb.download.kiwix.org/zim/wikipedia/ Kiwix se blaaie] besoek het. ::wikipedia_af_all_maxi_2026-04.zim 2026-04-06 10:47 1.9G ::wikipedia_af_all_maxi_2026-07.zim 2026-07-05 14:18 1.9G ::wikipedia_af_all_nopic_2026-04.zim 2026-04-06 08:34 404M ::wikipedia_af_all_nopic_2026-07.zim 2026-07-05 12:19 410M ::wikipedia_sw_all_maxi_2026-04.zim 2026-04-06 16:55 746M ::wikipedia_sw_all_maxi_2026-07.zim 2026-07-05 18:44 778M ::wikipedia_sw_all_nopic_2026-04.zim 2026-04-06 15:51 189M ::wikipedia_sw_all_nopic_2026-07.zim 2026-07-05 17:44 211M [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 21:01, 5 Oktober 2026 (UTC) == Gebruik van sjabloon:intertaalskakel == As ons die artikel [[Anatoli Karpof]] en [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Anatoli_Karpof&oldid=2975551 Anatoli Karpof (ouer weergawe)] vergelyk, sien ons baie rooi skakels in die ouer weergawe. Hoewel die nuwer weergawe netjieser lyk (geen rooi skakels nie), is dit vanuit 'n ensiklopediese oogpunt minder nuttig, aangesien ten minste een van die rooi skakels (Waddinxveeen) deur middel van die sjabloon:intertaalskakel na 'n ooreenstemmende artikel in die Nederlandse Wikipedia verwys het. Ek wil graag die gemeenskap se mening hoor oor my voorstel om die rooi skakels te herstel, maar met die byvoeging van sjabloon:intertaalskakel-skakels na die ooreenstemmende Nederlandse of Engelse artikels by te voeg. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 20:58, 5 Oktober 2026 (UTC) :Ek is 'n aanhanger van rooi skakels omdat dit aandui dat 'n gewensde artikel ontbreek. Ek ondersteun die gebruik van intertaalskakels om na bestaande artikels in ander tale te verwys. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:10, 5 Oktober 2026 (UTC) :: Ek ondersteun nie een van die twee nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:14, 6 Oktober 2026 (UTC) :::Ek verpes rooi skakels...dit trek die leser se aandag af van belangrike inligting. --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:18, 6 Oktober 2026 (UTC) :::: Dink rooi skakels moet net aanvaar word waar dit verwys na 'n "kernartikel" wat waarskynlik in die nabye toekoms geskep kan word. Stem saam dit trek aandag af van 'n artikel. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:29, 6 Oktober 2026 (UTC) :::::Ons kan dalk ook oorweeg om die kleur van rooi skakels te verander na iets minder steurend, bv. grys. 'n Mens kan die styl vir almal verander of elke gebruiker kan dit vir homself doen deur sy persoonlike CSS-bladsy te wysig. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 08:47, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::Hi ou Pynappel, dis nie soseer die <u>rooi kleur</u> wat my pla nie, dis die blote teenwoordigheid daarvan op 'n andersins netjies-versorgde bladsy! Watse nut het 'n honderd internasionale krieketspelers se rooi name in 'n krieketwêreldbekerartikel? Niemand gaan dit ooit skep nie, punt. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:11, 6 Oktober 2026 (UTC) :::::::Dalk kom iemand eendag en skep dit. My gevoel is dat die rooi kleur 'n kenmerk van Wikipedia is wat ons tans nie ten volle benut nie. Dit is wel 'n seer oog, maar hopelik dien dit as 'n aansporing aan lesers om betrokke te raak en die artikel te skep, al is dit net 'n saadjie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 09:36, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::::Ek verwerp die gebruik van intertaalskakels: ::::::::1. Dit kan lesers irriteer om dadelik in 'n ander taal te beland wat hulle nie noodwendig verstaan nie. ::::::::2. Kan dit net 'n willekeurige besluit wees na watter taal daar geskakel word. Duits, Engels, Frans, Nederlands? Ek verkies die Duitse Wikipedia, maar die Franse is ook uitstekend! ::::::::3. Kan dit verhoed dat 'n nuwe artikel geskep word as daar reeds 'n soort skakel is. Dit is rooi skakels wat motiveer om 'n nuwe artikel te skep. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:45, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::::Oor rooi skakels: Myns insiens maak dit sin dat niebestaande artikels rooi is, aangesien bestaande artikels blou skakels het. Rooi is immers die opponent van blou in die kleurspektrum. Myns insiens verstaan almal dit dadelik, al lees hulle net op Wikipedia en is hulle nie aktiewe gebruikers nie. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:50, 6 Oktober 2026 (UTC) :::::::::{{neutraal}} Ek het gemengde gevoelens hieroor. Op die Franse Wikipedia is daar 'n artikel genaamd "[[:fr:Maison du blé et du pain]]". Dis 'n koring- en broodmuseum in Switserland. Die vraag is - '''is hierdie artikel relevant vir die Afrikaanse Wikipedia'''? Regverdig dit 'n artikel? Miskien vir 'n Moorreesburger wat sy eie Koringbedryfmuseum wil vergelyk, ja. Maar die res van Suid-Afrika en Namibië? Nee. Die teenvraag is - waarom mag iemand nie daarvan bewus gemaak word nie? :::::::::Ons sit nou in die knars: aan die een kant onthou ek nog hoe 'n groep by Reddit suur was omdat [[Nederduits (skoolvak)]] 'n voorbladartikel geword het, wat ek bloot uit die Duitse Wikipedia destyds vertaal het. Uit die Redditeure se standpunt verstaan ek egter hul besware: dit voel "volksvreemd" (al vind ek prinses Diana ewe volksvreemd op die tydskrifvoorblaaie, aangesien ons 65 jaar al 'n republiek is). Aan die ander kant was die Redditeure se standpunt ewe vreemd: enige intelligente mens kon insien die foute wat met Nederduits gemaak is, kan netsowel met Afrikaans, Nama, Korana (feitlik enige taal) orals herhaal word: die sprekers wag amper ter elfder ure tot 'n taal heeltemal vergete is, en dan skielik, oornag, moet daar inderhaas 'n oplossing gesoek word wat dubbel soveel kos as om die masjien aan die loop te hou. Die onderwysers het ondertussen almal afgetree, of is dood. Die doel van die Wiki-artikel was juis om uit die Duitsers se foute te leer. :::::::::Die oplossing, het ek my voorgeneem, is om die pad van Voyageur te volg: versamel die bronne, maar skryf met die onwetende Afrikaanse leser in gedagte.[[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:43, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::::::Ja, die liewe Voyageur (R.I.V.) het hom altyd daarvoor beywer om hier ensiklopediese inligting te plaas wat nie op die Engelse Wikipedia beskikbaar is nie. Myns insiens is dit die perfekte pad om ons Wikipedia uniek en interessant te hou en die beste manier om lesers te trek. Ek probeer dieselfde. Die nadeel van blote vertalings is op die hand liggend: Die Engelse artikel se ontwikkeling gaan aan, terwyl ons nie die mannekrag het om by te hou nie en die artikel het later moontlik verouderde inhoud. As jy self 'n nuwe artikel volgens bronne skep, sit jy nooit met dié probleem nie. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:50, 6 Oktober 2026 (UTC) == Agentiese KI en Wikipedia == Die sterkste teken van die afgelope 24 uur is dat die oorgang na [[KI-agent|agent]]-gedrewe aktiwiteit verskuif het van blote voorspelling na waarneembare druk op infrastruktuur. Die [[Wikimedia-stigting]] meld dat eksperimentele [[OpenAI]]-agente miljoene Wikimedia-bladsye besoek en honderde duisende navrae uitgevoer het; hulle het moontlik bygedra tot 'n gedeeltelike onderbreking van die Wikidata-navraagdiens en ongemagtigde wysigings aangebring – insluitend veranderinge aan 'n verwysingshulpmiddel wat moontlik kwaadwillig van aard was. Sien https://www.theverge.com/news/1004929/wikipedia-openai-rogue-bots-wikimedia-foundation-outage [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:15, 6 Oktober 2026 (UTC) : {{ping|Sobaka}}, sien [https://stats.wikimedia.org/#/af.wikipedia.org/reading/total-page-views/normal|bar|2-year|agent~automated|monthly Outomatiese besoeke] miskien deel daarvan? Groete! Oesjaar :: Dankie vir die skakel Oesjaar. Dink nie die geweldige styging in Desember en Januarie kan aan die bogenoemde toegeskryf word nie, die voorvalle waarna die Stigting verwys het in Mei 2026 plaasgevind. Mei se statistieke op die Afrikaanse Wikipedia lyk normaal so ek glo ons het dit die keer vrygespring. Ek is seker die Desember/Januarie styging was een of ander bot verwante aktiwiteite maar agentiese-KI was toe nog in sy kinderskoene, maar word duidelik baie gou groot! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:43, 6 Oktober 2026 (UTC) ::: KI gaan ons nog baie pyn en lyding veroorsaak. Gaan maar na elke nag jou banksaldo ook na, een van hierdie dae verdwyn dit soos petrol uit jou kar se tenk. En wie moet ons bedank, die gekloonde poppe van die kuberruimte! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:19, 6 Oktober 2026 (UTC) == Ons Flora projek. == Gemeenskap, ons flora foto projek groei konstant. Prof. Van Wyk het reeds ongeveer 26,000 foto's gelaai. Die Kategorie:Flora van Suid-Afrika is nou reeds 10,237 artikels groot. Lekker om te kan sê, baie groter as die magtige Engelse Wikipedia. Beplanning vir die toekoms; daar is tans 'n Kategorie:Flora van Amerika. Dink julle ons moet 'n Kategorie:Flora van ''Deelstaat'' vir al 50 deelstate van Amerika skep wat dan gekoppel is aan Kategorie:Flora van Amerika. Die Engelse doen dit nie so nie. Miskien dieselfde vir Australië. Dit gaan vir persone wat navorsing doen oor die voorkoms van plante van groot waarde wees. Julle gedagtes... {{ping|BurgertB|JMK|Rooiratel|Jcwf|Sobaka|Pynappel}} Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:44, 6 Oktober 2026 (UTC) :Klink reg, want daai deelstate is groot gebiede wat baie van mekaar verskil. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 13:05, 7 Oktober 2026 (UTC) == 'n Bakkiesblad spesialis.. == Gemeenskap, die persoon wat ons FB blad bygewerk het, het verdwyn. Ons moet die voorblad opdateer sodat dit 131,000 wys. Wie kan help? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:46, 6 Oktober 2026 (UTC) == [[Strydpoortberge]] == [geselsie geskuif na die artikel se besprekingsbladsy] == Voorstel vir sjabloon:intertaalskakel2 == Ek dink daar is moontlik ruimte vir 'n nuwe soort intertaalskakel wat deur Wikidata aangedryf is, eerder as deur spesifieke tale wat deur die oorspronklike redigeerder gekies is. Woorde wat die nuwe skakel gebruik sal groen wees. Gestel byvoorbeeld ons het die kode <code>"<nowiki>{{intertaalskakel2|wadinxveen|Q826048}}</nowiki>"</code> gebruik; sal <span style="color:green">Wadinxveen</span> op die skerm verskyn. As ons op die teks klik, sals hierdie aftreklys verskyn: *[[:de:Waddinxveen]] *[[:en:Waddinxveen]] *[[:fr:Waddinxveen]] *[[:nl:Waddinxveen]] *'''<span style="color:blue">...</span>''' Hierdie lys word deur Wikidata aangedryf, waar Waddinxveen die kode "Q826048" het. Ons kan op enige weergawe klik om die artikel in daardie taal te lees. Indien 'n artikel in Afrikaans beskikbaar is, sal dit ook vertoon word. As ons op "'''<span style="color:blue">...</span>'''" klik, word die taalkeuse uitgebrei om alle Wikipedia-weergawes wat hierdie artikel bevat, in te sluit (42 in die geval van Waddinxveen). Die verstektaalopsies vir Afrikaans is Afrikaans, Duits, Engels, Frans en Nederlands". Ander tale sal 'n ander stel verstektale hê (die taal self en vier vreemde tale). Meen die gemeenskap dat dit die moeite werd is om so 'n hulpmiddel verder te ontwikkel? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 20:50, 6 Oktober 2026 (UTC) :Klink vir my na 'n goeie idee! – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:16, 6 Oktober 2026 (UTC) == Verwysings met eksterne skakels == Gemeenskap, ek was nog altyd onder die indruk dat skakels met eksterne skakels nie toegelaat word nie. Wat het verander of het die ouderdom my ingehaal. Sien [[Swem in Suid-Afrika]]. Hoekom word dit nie eerder as verwysings gebruik nie? Dit beteken dan dat 'n artikel glad verwysings hoef te gebruik nie. Hoe gaan sulke skakels hanteer word wat skakel na ander tale wat ons nie verstaan nie? Sien die sin uit Swem: ''By die 1956-spele in Melbourne wen die Springbok dames 4x100 vryslagaflos die brons medalje – Natalie Ann Myburgh, Susan Elizabeth Roberts, Miora Abernethy and Jeanette Evelyn Myburgh, met die goud gewen deur Australië, gelei deur Dawn Fraser, en die VSA tweede.'' Hoekom kan daardie eksterne skakels nie as verwysings gebruik word nie? Volgens watter beleidsdokument word dit toegelaat? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:33, 7 Oktober 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] :> ek was nog altyd onder die indruk dat skakels met eksterne skakels nie toegelaat word nie. :Stem heeltemal saam. :> Hoekom word dit nie eerder nie as verwysings gebruik nie? :Dit is presies wat ek gedoen het om die artikel reg te maak. :Onthou nuwelinge weet nie altyd hoe om alles hier korrek te doen nie. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 13:57, 7 Oktober 2026 (UTC) ::Ons het nou moontlik 'n gebruiker verloor omdat jy dadelik al sy veranderings teruggerol en die bladsy beskerm het, eerder as om vir hom te wys wat die korrekte manier is. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 14:05, 7 Oktober 2026 (UTC) == Veranderinge aan Wikidata-werfskakels in "Onlangse wysigings" en "Dophoulys" == Vroeër verlede maand is alle wiki's vir terugvoer gekontak oor ons voorstel om kennisgewings oor veranderinge aan taalskakels te verwyder; hierdie verandering is reeds op Wikisource, Wikibooks, Wikivoyage, Wikiquote, Wikiversity en Wiktionary geïmplementeer. Dieselfde verandering word nou globaal op '''13 Oktober om 07:00 UTC''' in alle Wikipedia-projekte uitgerol. Redakteurs sal ná hierdie tyd nie meer kennisgewings op hul [[Special:RecentChanges|Onlangse wysigings]]- en [[Special:Watchlist|Dophoulys]]-bladsye sien wanneer 'n skakel na 'n ''ander'' taalweergawe van 'n bladsy in die betrokke Wikidata-item bygevoeg, verwyder of gewysig word nie (dit raak nie kennisgewings oor taalskakels na die tuis-wiki nie). Daar sal dan 'n twee week lange waarnemingsperiode wees om te sien of daar 'n afname in kennisgewings is wat talryk voorkom maar onbenullig is, en of belangriker wysigings makliker geïdentifiseer kan word. Redakteurs wat op hierdie kennisgewings staatmaak, moet van die verandering bewus wees en kan op Wikidata vir Wikimedia-projekte se [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|besprekingsbladsy]] terugvoer of kommer uitspreek.<br/> Wikidata se eie bladsy vir onlangse wysigings word nie geraak nie, aangesien dit as sentrale verwysingspunt vir hierdie veranderinge voortbestaan. Kontak ons gerus indien jy enige vrae het, óf indien julle wiki nie aan hierdie verandering wil deelneem nie. Dankie! -- [[Gebruiker:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] (gestuur via [[Gebruiker:MediaWiki message delivery|MediaWiki-boodskapaflewering]] ([[Gebruikerbespreking:MediaWiki message delivery|kontak]]) 09:28, 9 Oktober 2026 (UTC) <!-- Boodskap gestuur deur Gebruiker:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki met behulp van die lys by https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=31142775 --> :: Slim manne, hoe raak dit ons as gebruikers? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:55, 9 Oktober 2026 (UTC) :::Jy sal nie meer veranderings aan interwiki-skakels sien in jou dophoulys nie. Ek het probeer om dit te bestry, maar meeste mense het anders om gestem. :::Sedert ek die meeste oor ons wikidata-skakels omgee, is ek die een wat die meeste sal ly. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 15:15, 12 Oktober 2026 (UTC) == Shaft horsepower == Gemeenskap, wat is die korrekte Afrikaanse woord: dryfasperdekrag? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:22, 9 Oktober 2026 (UTC) :Is dit ''asdrywing''? Sien:https://www.samsa.org.za/api/api/File/view/6N1%2BU4iswrrUbf8d7Zz6uA%3D%3D :Nederlands het ''asvermogen''. [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 23:43, 9 Oktober 2026 (UTC) :: Maureen van VivA het bevestig dit is ''asvermoë''. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:40, 12 Oktober 2026 (UTC) :::Maar het sy ook reg? Die Google se AI sê: :::''Asvermoë is 'n Afrikaanse term wat hoofsaaklik in die voertuig- en logistieke bedryf gebruik word om te verwys na die maksimale massa of las wat 'n spesifieke as (of stel asse) van 'n voertuig veilig kan dra. Dit staan in Engels bekend as die '''axle capacity of gross axle weight rating (GAWR)'''. :::Hier is die belangrikste punte om te verstaan oor asvermoë: :::• Spoorverkeer en Vragmotors: Dit bepaal hoe swaar 'n vragmotor, sleepwa of treinwa gelaai mag word. As 'n voertuig se totale asvermoë oorskry word, kan dit strukturele skade aan die voertuig se asse, bande en remme veroorsaak. :::• Padveiligheid en Wetgewing: Paaie en brûe het wetlike beperkings op die maksimum gewig per as wat toegelaat word om skade aan die padoppervlak te voorkom. Verkeersowerhede weeg vragmotors gereeld by weegbrûe om te verseker dat die wetlike asvermoë nie oorskry word nie. :::• Voertuigkonfigurasie: Die totale bruto voertuigmassa (BVM/GVW) van 'n vragmotor word grootliks bepaal deur die kombinasie en vermoë van al sy asse saam (bv. die vooras en die agterasse). :::Wil jy meer weet oor hoe die asvermoë van 'n spesifieke voertuig bereken word, of stel jy belang in die wetlike aslasbeperkings op Suid-Afrikaanse paaie? :::AI responses may include mistakes. Learn more'' :::En die Nederlandse woord vermogen word nie altyd as vermoë vertaal nie. Soms is dit drywing. :::Van asdrywing sê Google se kunsharses: :::''Asdrywing is 'n Afrikaanse term wat hoofsaaklik na twee nougelaante meganiese en ingenieurskonsepte verwys: :::1. As-drywing (Asaandrywing / Shaft Drive): Dit verwys na 'n stelsel waar dryfkrag (krag vanaf 'n enjin) deur middel van 'n roterende dryfas na die wiele of 'n skroef oorgedra word, in plaas van met 'n ketting of dryfband. Dit word algemeen gebruik by motorfietse, motors en skepe. :::2. Asdrywing (Shaft Power / Shaft Horsepower): In die ingenieurswese en skeepvaart verwys dit na die werklike meganiese dryfkrag (kraguitset) wat deur 'n enjin se krukas of dryfas gelewer word. Dit is die krag wat beskikbaar is om die skroef van 'n skip of die fiksasies van 'n masjien aan te dryf, dikwels gemeet in kilowatt (kW) of perdekrag (pk). :::Om jou beter te help, kan jy my laat weet:'' :::[[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 17:32, 12 Oktober 2026 (UTC) == Skenking van Gebruiker:Gaius le Roux == Gemeenskap, sien die berig op ons Bakkiesblad: [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Skenking]. Baie dankie aan [[Gebruiker:Gaius le Roux]] vir sy skenking! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:33, 11 Oktober 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], dit was 'n plesier om die skenking te doen. 'n Openbare liggaam soos Viva was die regte plek vir die boeke! Hulle sal dit hopelik goed kan gebruik. Daar is net een regstelling wat jy asseblief moet doen, as jy kan: ek het onder andere by '''''Transnet''''' gewerk, nie Transtel nie. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 15:58, 11 Oktober 2026 (UTC) ::{{Ping|Gaius le Roux}} reggemaak! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:17, 11 Oktober 2026 (UTC) :::{{Ping|Oesjaar}} :) Terwyl julle so oor Viva praat... ek wil net graag weet oor daardie [https://www.rsg.co.za/rsg-fm/potgooisnitte/hoe-lewenskragtig-is-afrikaans-op-digitale-gebied/ meningspeiling] wat vroeër vanjaar Januarie/Februarie van stapel gestuur is deur hierdie liggaam (in opdrag van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]]), rondom die digitale lewenskragtigheid van Afrikaans. Gewoonlik het hulle gevra - gebruik jy Afrikaans op jou foon, op jou rekenaar, sosiale media, ''und so weiter''. Net, persentasiegewys: hoe ver is hulle min of meer? Dis nie ''haastig'' nie, as hulle nou eers by 9% of 25% sou trek, is dit goed te verstane - jy kan nie oplossings uit die lug gryp nie - goeie goed in die lewe moet lank marineer, maar net nie in die sop vergeet word nie. Ek probeer net die vlam van die Vestaalse maagde aan die brand hou - soos my nuuskierigheid. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 20:02, 11 Oktober 2026 (UTC) ::::Dankie, [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], ek waardeer dit! Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 04:29, 12 Oktober 2026 (UTC) : Ek sien hierdie berig op ons Bakkiesblad het nou meer as 100 Likes gekry! Dit is 'n verrassing! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:34, 15 Oktober 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], ek dink die mense hou daarvan dat jy die boeke aan VivA geskenk het en dui dit aan met hulle stemme! Ek is bly ek kon ook 'n bydrae lewer. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 10:25, 15 Oktober 2026 (UTC) == [[Vanny Bishweka]] == Gemeenskap, ek betwyfel die ensiklopediese waarde van hierdie artikel ten sterkste! As ons dit toelaat kan enige klein sakeman en/of besigheidjie 'n artikel hier skep. Ek besit my eie maatskappy, dan kan ek ook 'n artikel daaroor skep. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:11, 15 Oktober 2026 (UTC) mpl9ekz5jqj785m9xe7by9hz0sj3kse 2979144 2979126 2026-10-15T13:57:31Z Sobaka 328 /* Vanny Bishweka */ 2979144 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ __NOINDEX__ {{spring ondertoe}} [[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis naweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]<!-- [[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]] [[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|250px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]] [[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: "Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!" 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]] --> <div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;"> <big>'''Sien ook:'''</big> * [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is. * [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers. * [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy. * [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer. <center>'''Verdere hulp:'''<br /></center> Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die * [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']], * [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en * [[:m:|Meta Wikipedia]]. </div> {{Argiefboks|14 | argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]] | argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]] | argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]] | argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]] | argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]] | argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]] | argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]] | argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]] | argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]] | argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]] | argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]] | argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]] | argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]] | argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]] }} '''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur <nowiki>~~~~</nowiki> te tik, of die "Handtekening met datum"-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys. Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak. Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word. Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans] <div class="plainlinks"><center>'''>>> [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&action=edit&section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] <<<'''</center></div> == Werkswinkels wat deur Wikimedia ZA gefasiliteer sal word in September 2026 == Gebruikers neem kennis van die werkswinkels gedurende September 2026. Boodskap van Wikimedia ZA: “Hierdie werkswinkels sal studente, dosente en bibliotekarisse by hoër onderwysinstellings betrek en hulle bekendstel aan die basiese beginsels van die redigering van Wikipedia in alle Suid-Afrikaanse tale. Sommige deelnemers mag Afrikaans as eerstetaalsprekers wees, en die opleiding sal die volgende dek: Wat Wikipedia is Die Vyf Pilare van Wikipedia Die vertaling van bestaande artikels met behulp van die Vertaalinstrument Die skep van nuwe artikels Die byvoeg van verwysings en beelde Ons wil graag die Afrikaanse Wikipedia-gemeenskap vooraf oor hierdie werkswinkels inlig. Aangesien hierdie sessies 'n toestroming van nuwe bydraes van eerstekeerredakteurs tot gevolg kan hê, sal ons die gemeenskap se bewustheid en ondersteuning waardeer om hierdie nuwelinge gepaste leiding, geduld en goeie trou te gee soos hulle begin bydra. Komende Werkswinkels SWiP Fase 2 Jaar 2 – Universiteit Stellenbosch '''7–8 September 2026''' SWiP Fase 2 Jaar 2 – Durban Universiteit van Tegnologie '''10–11 September 2026''' SWiP Fase 2 Jaar 2 – Universiteit van KwaZulu-Natal, Pinetown-kampus '''17–18 September 2026''' Dankie dat u ons help om te verseker dat die betrokke gemeenskap bewus is van hierdie aktiwiteite en die nuwe bydraers kan ondersteun.” [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 13:12, 25 Augustus 2026 (UTC) == Erfenismaand: Inheemse Taalvertaal-uitdaging == Inisiatief vir Erfenismaand vir enige belangstellendes: “Beste Wikimediane, Sluit by ons aan vir die Erfenismaand se 30-dae Inheemse Taalvertaal-uitdaging hierdie September! Help om Suid-Afrikaanse erfenis te vier deur artikels oor die teiken inheemse taal Wikipedias uit te brei en te verbeter. ;Belangrike Besonderhede Datums: 1–30 September 2026 - Teikentale: isiZulu, isiXhosa, Sesotho, Setswana, Sepedi, Xitsonga, isiSwati, Tshivenḓa, isiNdebele, en Afrikaans - Daaglikse Doelwit: Vertaal 1 artikel per dag oor Suid-Afrikaanse kookkuns, gebruike, klere, kuns, geskiedenis of letterkunde. Hoe om Deel te Neem 1. Voeg jou gebruikersnaam by die projekbladsy en sluit aan by die Geleentheidsdashboard <https://meta.wikimedia.org/wiki/WMZA_Heritage_Month_30-Day_Translation_Campaign> (Wagwoord: Heritage). 2. Kies 'n Suid-Afrikaanse erfenisartikel op Engelse Wikipedia. 3. Vertaal dit in jou teikentaal (met behulp van die Inhoudvertalingsinstrument of handmatig) en publiseer. Opleidingswerkswinkel Leer hoe om die Inhoudvertalingsinstrument en dashboard te gebruik: Datum en tyd: Saterdag, 29 Augustus 2026 | 10:00 vm. – 12:00 nm. SAST - Skakel: Sluit aan by Google Meet <https://meet.google.com/xuv-gwfo-ztq?authuser=1&hs=122> Pryse (geskenkbewyse) Top bydraers gekies op grond van vertalingskwaliteit, volledigheid en formatering: - 1ste Plek: R5,000 - 2de Plek: R3,000 - 3de Plek: R2,000 Kontak info@wikimedia.org.za Vriendelike groete WikimediaZA Nomfundo Zungu: Kommunikasie-intern” [Hier geplaas deur [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:15, 26 Augustus 2026 (UTC)] :@[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] mag ons vir hierdie spesifieke gebeurtenis KI gebruik om die vertaling te behartig, mits ons die [[porboodskap]] wat ons gebruik het, publiseer, en met die veronderstelling dat bronne wat saam met stellings oorgebring word, reeds in die oorspronklike weergawe nagegaan is en dus nie weer individueel nagegaan hoef te word by die eerste weergawe van die vertaling nie? Gebruikers kan natuurlik enige stelling later bevraagteken en bronne nagaan en stellings wat nie geverifieer kan word nie, verwyder. Ek vra hierdie net vir praktiese redes om in staat te wees om die eerste weergawe van die vertaling te kan plaas. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:13, 26 Augustus 2026 (UTC) ::My opinie is: ja, ons mag, want Wikipedia word nie as 'n bron gebruik nie, die bronne word saam oorgebring, en ander Wikipedia's vereis ook verifieerbaarheid en die aanhaal van bronne, en die KI-model word gevra om 'n nugtere vertaling te doen, nie om eie kennis te gebruik of eie navorsing te doen nie, dus is die risiko van hallusinasies laag. Natuurlik kan die oorspronklike weergawe foute bevat, en die foute word dan met die vertaling oorgebring, maar dit is 'n risiko by enige vertaling en foute kan selfs in betroubare bronne bestaan, dus is dit nie 'n risiko uniek aan KI nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:32, 26 Augustus 2026 (UTC) :::{{Ping|Sobaka|Pynappel}} Myns insiens is dit nie die doelwit van dié kompetisie om met KI-geskepte artikels mee te ding nie. Die een skryf met die hand en die ander met KI? Ek dink nie dit is billik in 'n kompetisie nie. Ek sou dit as 'n soort ''doping'' beskou. Met die hoeveelheid KI-inhoud kan mens ook nie van ander verwag om die inhoud na te gaan nie. My mening. Jou laaste aanmerking oor foute in die oorspronklike artikel is juis die rede waarom die Duitse Wikipedia van die vertaler verwag om die inhoud stiptelik na te gaan. Andersins loop jy gevaar om verkeerde inhoud te versprei. Ek beskou die vertaler steeds as verantwoordelik vir die teks wat hy plaas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:55, 26 Augustus 2026 (UTC) ::::@[[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]], ek dink ons moet hier twee sake onderskei. Eerstens is dit ’n kompetisie wat deur WikimediaZA gereël word, en ek kan dus nie namens hulle bepaal of KI-ondersteunde vertaling vir die doeleindes van die kompetisie toegelaat word of presies watter voorwaardes daarvoor geld nie. Dit sal jy verkieslik met die organiseerders moet uitgeklaar. ::::Tweedens is ons op die Afrikaanse Wikipedia nog besig om gemeenskapsbeginsels vir die verantwoordelike gebruik van KI te ontwikkel, en ek wil nie daardie gesprek vooruitloop nie. Persoonlik sien ek wel ’n belangrike onderskeid tussen die gebruik van KI as ’n vertalingshulpmiddel en die gebruik daarvan om self nuwe ensiklopediese inhoud en bronne te genereer. KI-ondersteunde vertaling behoort dus nie noodwendig uitgesluit te word nie, mits die gebruiker die finale teks self deeglik nagaan en verantwoordelikheid daarvoor aanvaar. ::::Ek sou egter versigtig wees met die aanname dat bronne bloot omdat hulle uit die oorspronklike artikel oorgedra word, glad nie nagegaan hoef te word nie. Niemand verwag noodwendig dat elke bron volledig van nuuts af ondersoek moet word voordat ’n vertaling gepubliseer word nie, maar die vertaler behoort minstens seker te maak dat die vertaalde teks die oorspronklike artikel getrou weergee, dat die verwysings korrek oorgedra is en dat daar nie deur die vertaalproses nuwe stellings, betekenisverskuiwings of foutiewe terminologie ontstaan het nie. ::::Wat die publisering van die porboodskap betref, dink ek dit is ’n nuttige vorm van deursigtigheid, maar dit is iets waaroor die gemeenskap nog ’n beginsel moet vasstel. Vir hierdie spesifieke kompetisie sou ek dus voorstel dat WikimediaZA eers bevestig wat hulle reëls oor KI-gebruik is; daarna geld uiteraard steeds die Afrikaanse Wikipedia se gewone vereistes ten opsigte van kwaliteit, verifieerbaarheid en die verantwoordelikheid van die redigeerder. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 12:04, 26 Augustus 2026 (UTC) == Nuwe botartikels == Gemeenskap, ek mis die gemeenskapsbesluit om met nuwe botartikels te groei. Ons het byna 400 nuwe botartikels met 'n klein inligtingskassie en een sin. (As jy die res soek, moet jy die Engels lees.) Myns insiens voeg dit min waarde by, wat dink julle? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:50, 27 Augustus 2026 (UTC) :Ek dink dit voeg waarde by. Ek sien nie hoe die aantal van 400 relevant is nie. Daar is poskodes in Lesotho en Sentraal-Afrikaanse Republiek waaroor 'n Afrikaanse leser mag leer, en waaroor daar regtig min bekend is, soos slegs die ligging en koördinate. Sien geen rede hoekom hierdie onderwerpe van die ensiklopedie uitgesluit moet word nie; ander weergawes sluit hierdie onderwerpe in, maar ek hoor graag ander se menings. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:14, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Gee ons asb 'n voorbeeld of 2 vd poskodes in Lesotho wat jy gedoen het. Ek kan nie veel van Kabouterbot onthou nie...ouderdom! ::PS Kabouterbot het vannag 'n fokop gemaak by [[Nana-Bakassa]] ("Koördinate: Missing latitude") ::[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:37, 27 Augustus 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] [[Hleoheng]] [[Fenyane]]. Ek moet nog die kategorieë byvoeg. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:40, 27 Augustus 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] reggemaak, dankie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:15, 27 Augustus 2026 (UTC) :Ek dink dit voeg net so veel waarde as al die saadjies oor plantspesies. Maak nie saak of dit nou deur 'n bot geskep is of nie. @[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] jou vraag is eintlik oor die nuttingheid van saadjies, en ek dink ons het daardie bespreking al baie keer gehad. :Party mense vind die artikels interessant, al is daar min inligting. Dit kan altyd verder uitgebrei word. Dit is ook goed vir ander artikels wat plekname benoem (soos 'n artikel oor 'n ramp of iets), minder rooi skakels ens. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:40, 27 Augustus 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] [[Tim Curry]] is onlangs oorlede. Die artikel is ook deur 'n robot begin. Kyk hoe lyk dit vandag. Die feit dat dit deur 'n robot begin is, doen geen afbreek aan ander artikels nie, en skep 'n raamwerk vir ander gebruikers om maklik by te dra. Ek kan onthou jy het destyds ook vreeslik gekla oor die artikels oor akteurs wat deur 'n robot geskep is. Dit staan jou vry om enige artikel wat jy dink te kort is, uit te brei. En as die onderwerp jou nie interesseer nie, hoef jy nie die artikel te lees nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:41, 27 Augustus 2026 (UTC) :Intussen meer as 410. Die aantal is belangrik, aangesien kwantiteit die kwaliteit van die Afrikaanse Wikipedia raak. Daar is ook botartikels oor Russiese rajons, Australiese plaaslikeowerheidsgebied en Haïtiaanse departements. Terloops, ek het ander projekte as om 410 botartikels uit te brei. Myns insiens raak dit dieselfde tema: Ons skryf artikels '''deur mense vir mense'''. Tel asb. al die [[:Kategorie:Saadjies]] vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Wat is die verskil tussen 410 en 410&nbsp;000? Hoe raak dit die kwaliteit van ander artikels? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:48, 27 Augustus 2026 (UTC) :::Inderdaad. Niemand kla oor enwiki se kwaliteit nie, en hulle het meer as 2 miljoen saadjies. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:54, 27 Augustus 2026 (UTC) ::::Hoe meer botartikels ons het, hoe meer lesers kom daarop af en sien een-sin-saadjies. Dit raak die reputasie van die hele projek. Daar is mense wat ure, maande, jare vir kwaliteit offer. Hoe aktief is die Cebuano- en Waray-Waray-Wikipedias? [[:en:Cebuano Wikipedia]], [[:de:Cebuanosprachige Wikipedia]], [[:en:Waray Wikipedia]] en [[:de:Waray-Waray-Wikipedia]] vertel baie vir my. Die botartikels het niks gehelp nie. Op die [[:en:Swedish Wikipedia#Massive deletions in robot-made articles]] het hulle intussen baie botartikels geskrap. Die Engelse Wikipedia het sewe miljoen artikels en die nodige mannekrag met dié wêreldtaal! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:00, 27 Augustus 2026 (UTC) :::::@[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] moet ons [[Tim Curry]] skrap? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:03, 27 Augustus 2026 (UTC) ::::::{{Ping|Pynappel}} Ons kan wel artikels oor mense deur mense laat skryf. Soos [[Dolly Parton]], [[Bonnie Tyler]] en [[Gunther von Hagens]]. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:10, 27 Augustus 2026 (UTC) :::::::Kom ons hoor wat sê die res van die gemeenskap. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:15, 27 Augustus 2026 (UTC) : Honderde saadjies beteken nie veel nie. Dit groei nie. Kyk na die sponsies. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:51, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Hallo @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], ek stem saam dat dit dalk nie veel beteken nie, maar dit het nie noodwendig 'n negatiewe impak nie. Trouens, my punt is juis dat dit 'n goeie impak het omdat dit 'n bestaande artikel verskaf waartoe gebruikers kan bydra. Ek wonder hoeveel gebruikers wysig bestaande artikels eerder as om nuwe artikels te skep. Dit sal interessant wees om hierdie statistiek van 'n groot Wikipedia soos Engels of Duits te kry. Intussen deel ek 'n lys van artikels wat deur kabouter geskep is en wat sedertdien gegroei het. Dit is almal akteurs, vermoedelik omdat dit 'n onderwerp is waarin meer mense geïnteresseerd is, terwyl die sponse 'n baie kleiner gehoor het, maar daardie gehoor verdien steeds om artikels op Wikipedia in Afrikaans te kan raadpleeg en wysigings daarby aan te bring en ja, as hulle die vermoë het, self artikels te begin. ::* [[Shailene Woodley]] ::* [[Jenna Ortega]] ::* [[Anna Held]] ::* [[Elton John]] ::* [[IJustine]] ::* [[Sydney Sweeney]] ::* [[Beatrice Straight]] ::* [[Alec Baldwin]] ::* [[Raquel Welch]] ::* [[Timothée Chalamet]] ::* [[Rami Malek]] ::* [[George Carlin]] ::– 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 23:20, 27 Augustus 2026 (UTC) == Voorstel: 'n Konsep-naamruimte (ns 118) == Hallo almal Ek wil graag voorstel dat ons vir die Afrikaanse Wikipedia 'n aparte '''Konsep'''-naamruimte aanvra. Dit is die ekwivalent van die Engelse ''Draft:'' (naamruimte 118). Tans het 'n onvoltooide artikel net twee tuistes: die hoofnaamruimte, waar lesers en soekenjins dit sien, of 'n gebruikersubblad of [[Wikipedia:Sandput]]. 'n Konsep-naamruimte gee 'n derde plek: * Konsepte tel nie as artikels nie en beïnvloed nie ons artikeltelling nie. * Konsepte word outomaties nie deur soekenjins geïndekseer nie, dus skaad 'n onvoltooide bladsy nie die projek se aansien nie. * Nuwelinge kan aan 'n artikel werk sonder dat dit binne minute vir verwydering genomineer word. * Wanneer die artikel gereed is, word dit eenvoudig na die hoofnaamruimte geskuif en die volledige geskiedenis bly behoue. Meer as 25 Wikipedias het reeds so 'n naamruimte. === Wat presies aangevra sal word === * Naamruimte 118 = Konsep, naamruimte 119 = Konsepbespreking * 'n Alias sodat ''Draft:'' ook na dieselfde naamruimte wys * Subbladsye aangeskakel * ''noindex'' sodat konsepte nie deur soekenjins geïndekseer word nie * Konsepte tel nie as inhoudsbladsye nie (dus nie in die artikeltelling nie) * VisualEditor beskikbaar in die nuwe naamruimte === Punte waaroor ons moet besluit === # '''Die naam.''' "Konsep" / "Konsepbespreking", of eerder "Klad" / "Kladbespreking"? Ander voorstelle is welkom. # '''Wie mag 'n konsep na die hoofnaamruimte skuif?''' Enigeen, of net gebruikers wat outomaties bevestig is (''autoconfirmed'')? # '''Verlate konsepte.''' Op die Engelse Wikipedia kan 'n konsep wat ses maande lank onaangeraak bly, verwyder word, met 'n kennisgewing aan die skepper. Wil ons iets soortgelyks, en met watter tydperk? # '''Soekresultate.''' Moet konsepte by verstek in ons interne soektog verskyn, of net wanneer 'n mens dit uitdruklik kies? === Hoe dit tegnies werk === Ons kan dit nie self aanskakel nie. Dit is 'n konfigurasieverandering aan Wikimedia se bedieners. Die pad is: # Konsensus hier op die Geselshoekie, met die besonderhede hierbo beslis. # 'n Versoek op Phabricator onder ''Wikimedia-Site-requests'', met 'n permanente skakel na hierdie bespreking (sien [[m:Requesting wiki configuration changes]]). # 'n Ontwikkelaar dien die wysiging in Gerrit in en dit word ontplooi. Dit neem gewoonlik 'n paar weke. Vir 'n kleiner wiki is 'n handjievol steunstemme genoeg: die Birmaanse Wikipedia se versoek ([[phab:T352424]]) is met twee steunstemme goedgekeur. === Alternatief === As die gemeenskap voel 'n eie naamruimte is oorbodig, kan ons byna dieselfde werkvloei kry sonder enige tegniese versoek, deur subbladsye soos ''Wikipedia:Konsepte/Artikelnaam'' te gebruik. Die verskil is dat ''noindex'' dan nie outomaties geld nie, dat konsepte nie 'n eie filter in onlangse wysigings en die soekfunksie kry nie, en dat die naam vir nuwelinge minder duidelik is. === Steun, teen, kommentaar === Ek stel voor ons hou die bespreking ten minste twee weke oop sodat almal kans kry om te reageer. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:51, 27 Augustus 2026 (UTC) : Ek ondersteun die voorstel in beginsel. Hou vir twee weke. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:43, 28 Augustus 2026 (UTC) ::{{Ondersteun}} idee ::#Konsepartikel ::#Gebruikers wat bevestig is ::#Ses maande klink redelik ::#Net by keuse, maar as iemand nou dieselfde artikel wil skep, moet dit duidelik wees dat daar reeds ‘n konsepartikel is. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:16, 28 Augustus 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} Een van die grootste voordele sal wees as daar kompetisies of werkwinkels is, sodat ander gebruikers weet om die gebruiker spasie te gee. Dit kan dalk ook help dat nuwelinge meer vrymoedigheid het...(dalk?) :Net 'n vraag: as die blad geskuif word sonder 'n aanstuur, wat oorbodig sal wees, tel dit as 'n bladsyverwydering? [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 14:19, 1 September 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] soos sake tans staan, ja, maar slegs administrateurs kan skuif sonder 'n aanstuur. As ander gebruikers bladsye skuif, dan word 'n aanstuur outomaties agtergelaat. Op die Engelse Wikipedia het hulle 'n spesifieke gebruikersgroep, nl. ''page movers'', wat bladsye sonder 'n aanstuur kan skuif. Ons kan oorweeg om ook so 'n groep op die Afrikaanse Wikipedia te hê. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:12, 1 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} al vier punte hier bo. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 20:41, 4 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:08, 5 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – Briljante idee. Laat dit goed gaan, [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 17:34, 5 September 2026 (UTC) :<s>{{Neutraal}}</s> – Ek is tans bietjie uitgebrand! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:30, 5 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – Laat dit goed gaan! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:37, 16 September 2026 (UTC) ::Ek het die nuwe naamruimtes aangevra: https://phabricator.wikimedia.org/T437576 – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:24, 10 September 2026 (UTC) :::Ons het vandag die nuwe Konsep- en Konsepbesprekingnaamruimtes ontvang. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:18, 14 September 2026 (UTC) ::::Baie dankie Pynappel --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:46, 16 September 2026 (UTC) == Malfunction... == Die taalkundiges: beste vertaling - faal of wanfunksioneer? Of hang dit af van die gebruik van die woord? Ek verkies eersgenoemde! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:34, 28 Augustus 2026 (UTC) :Ja, wanfunksioneer as werkwoord. Ook dalk :* nie behoorlik funksioneer nie :* foutief funksioneer :* gebrekkig funksioneer Informeel: Die masjien het begin probleme gee. :As selfstandige naamwoord: Fout :* The system experienced a hardware malfunction that caused unexpected server reboots. :: Die stelsel het 'n hardewarefout ondervind wat onverwagte herlaaie van die bediener veroorsaak het. :* Engineers traced the vehicle's sudden loss of power to an electronic control unit malfunction. :: Ingenieurs het die voertuig se skielike verlies aan krag nagespoor na 'n fout in die elektroniese beheereenheid. :[[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:59, 28 Augustus 2026 (UTC) ::Volgens [https://translate.google.co.uk/ Google Translate], lui die Afrikaans vertaaling: ::*Die stelsel het 'n hardeware-wanfunksie ondervind wat onverwagte bedienerherlaai veroorsaak het. ::*Ingenieurs het die voertuig se skielike kragverlies na 'n wanfunksionering in die elektroniese beheereenheid teruggevoer. ::[[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 14:55, 28 Augustus 2026 (UTC) :::Ai tog, Martin..! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:46, 31 Augustus 2026 (UTC) ::::Nee Martin, gaan kyk terug in jou skoolboeke. Google Translate gee maar swak vertalings! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:59, 31 Augustus 2026 (UTC) == [[Ratko Mladic]] == Goeiedag, ek wil graag hoor of ek hierdie konsep na die hoofnaamruimte mag skuif. Dit is 'n KI-vertaling van die Engelse weergawe. Ek het nie al die bronne noukeurig deurgegaan nie, maar die resultaat lyk ooglopend korrek. Is daar enige groot probleme met die artikel wat verhoed dat dit gepubliseer kan word? Dit kan natuurlik in sy konsepvorm en na publikasie steeds gewysig word om enige foute te korrigeer of nuwe inligting by te werk. Ek hoor graag van u. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:49, 28 Augustus 2026 (UTC) :Hallo Pynappel, ja dis skaflik, haal net asb al die rooi skakels in die inleiding uit. :Iets soos--- ''Sien ook: [[Kroasiese Onafhanklikheidsoorlog]] en [[Bosniese Oorlog]]'' --- het geen nut nie. :Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:11, 28 Augustus 2026 (UTC) ::{{uitgevoer}} – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:05, 28 Augustus 2026 (UTC) == FAK-voorsitters == Het die voorsitterlys van die [[Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge|FAK]] probeer opdateer, maar daar is nog datum-gapings, wat ook bevestig kan word. Daar mag ook 'n Prof. Jan de Koning tussen Cillié en Heyns wees, maar ek vind baie min inligting oor hom. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 11:21, 1 September 2026 (UTC) == Twintigjaargemeenskap. == Gemeenskap, kan al die bestaande lede van die 15 jaar gemeenskap net laat weet of hulle dalk al deel van die twintigjaargemeenskap moes gewees het? Ek het [[Gebruiker:Sobaka]] opdateer. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:02, 6 September 2026 (UTC) : Ook dankie en geluk aan [[Gebruiker:JMK]] met sy 20 jaar deelname hier by ons. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:56, 6 September 2026 (UTC) ::Eers in Jan. 2028! [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 19:02, 6 September 2026 (UTC) == Jou wiki sal op 23 Sep oorskakel na die lees-alleenmodus == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> Die [[Wikimedia-stigting]] sal die verkeer tussen sy datasentrums ruil. Dit sal verseker dat Wikipedia en die ander Wikimedia wiki's aanlyn kan bly, selfs ná 'n ramp. Hulle sal alle verkeer na die sekondêre datasentrum op '''{{#time:j xg|2026-09-23|af}}''' oorskakel. Die toets begin om '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' Ongelukkig, as gevolg van 'n paar beperkings in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki? | MediaWiki]], moet alle redigering stop terwyl ons oorskakel. Ons vra om verskoning vir hierdie ontwrigting en werk daarna om dit in die toekoms tot die minimum te beperk. 'n Banier sal 30 minute voor die aanvang op alle wiki's vertoon word. '''Vir 'n kort tydjie sal u alle wiki's slegs kan lees, maar nie kan redigeer nie.''' * Op Woensdag 23 September 2026 sal u vir tot 'n uur lank nie kan wysig nie. * As u gedurende hierdie tyd probeer redigeer of stoor, sal u 'n foutboodskap sien. Ons hoop dat geen wysigings verlore sal gaan gedurende hierdie minute nie, maar ons kan dit nie waarborg nie. As u die foutboodskap sien, wag dan totdat alles weer normaal is. U behoort dan u redigering te kan stoor. Maar ons beveel aan dat u eers 'n afskrif van u wysigings maak, net ingeval. ''Ander gevolge'': * Agtergrondwerk sal stadiger wees en sommige sal moontlik nie voltooi word nie. Rooi skakels word moontlik nie so vinnig soos gewoonlik opgedateer nie. As u 'n artikel skep wat reeds elders gekoppel is, sal die skakel langer as gewoonlik rooi bly. Sommige toepassings-skrifte met 'n lang looptyd sal gestop moet word. * Ons verwag dat die uitrol van nuwe kode soos enige ander week sal plaasvind. Alhoewel, sommige gevalle van kodevries kan egter stiptelik plaasvind as die operasie dit daarna vereis. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] sal vir ongeveer 90 minute onbeskikbaar wees. Deel asseblief hierdie inligting met u gemeenskap.</div><section end="server-switch"/> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 12:58, 15 September 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Konsepbeleid oor kunsmatige intelligensie == Die Afrikaanse Wikipedia het nog geen beleid oor die gebruik van kunsmatige intelligensie nie, terwyl die [[:en:Wikipedia:Large language models|Engelse]], [[:de:Wikipedia:Künstliche Intelligenz|Duitse]], [[:fr:Wikipédia:Intelligence artificielle générative|Franse]] en [[:nl:Wikipedia:AI en Wikipedia|Nederlandse]] Wikipedias die afgelope twee jaar elkeen een aangeneem het. Ek het 'n konsep op grond van daardie vier bladsye met behulp van [[Claude]] Opus 5 geskryf en dit by [[Konsep:Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]] geplaas. Dit verbied nes die ander taalweergawes van Wikipedia die generasie van nuwe inhoud met KI, maar laat uitdruklik vertalings toe, met sekere voorwaardes. Ek hoop om hiermee 'n riglyn te skep wat almal gelukkig maak en die Afrikaanse Wikipedia in staat stel om sy volgende fase van groei binne te gaan deur KI op 'n verantwoordelike en deursigtige manier toe te pas. Ek nooi graag die gemeenskap om kommentaar by [[Konsepbespreking:Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]] te lewer. Kortliks wat die konsep sê: * Artikels word nie met generatiewe KI geskryf nie. Teks wat deur 'n taalmodel opgestel is, hoort nie in die artikelnaamruimte nie, en dieselfde geld vir gegenereerde verwysings en beelde. * '''Vertaling uit ander taalweergawes van Wikipedia is uitdruklik toegelaat''', ook met masjienvertaling en ook vir 'n volledige artikel. Die twee voorwaardes wat saak maak, is dat die bronartikel se verwysings saam oorgedra word en dat erkenning aan die oorspronklike artikel gegee word soos by [[Wikipedia:Haal bronne aan#Vertaling]] beskryf. Jy lees natuurlik self die Afrikaans na voordat jy dit stoor. * Anders as sommige ander taalweergawes vereis die konsep '''nie''' dat die vertaler elke oorgedraagde bron individueel nagaan nie. Vir 'n gemeenskap van ons grootte sou dit vertaling in die praktyk onmoontlik maak, en dit sou beteken dat ons die werk van 'n hele ander gemeenskap wantrou. Wat jou tydens die vertaling opval – 'n verwysing wat versin lyk, syfers wat mekaar weerspreek – laat jy uiteraard weg. * Spelkontrole, herformulering van jou eie teks, terminologiehulp, navorsingshulp en tegniese hulp met wikiteks bly toegelaat, mits jy in die wysigingsopsomming noem waarvoor jy wat gebruik het. * Op besprekingsblaaie skryf ons in ons eie woorde, maar iemand wat nie Afrikaans magtig is nie, mag 'n masjienvertaling gebruik en dit so aandui. * By 'n vermoede van KI-inhoud kyk ons na die bronne, nie na die skryfstyl nie: KI-verklikkers is onbetroubaar. Blokkering volg net waar die bewyse duidelik is. Die vertaalgedeelte is doelbewus toegeefliker as dié van die Duitse en Franse Wikipedias, omdat vertaling by ons een van die belangrikste maniere is waarop die projek groei. Ek dink dit is die regte keuse vir ons, maar dit is juis die punt waaroor ek graag ander menings wil hoor. Vrae waaroor kommentaar besonder nuttig sal wees: # Is die vertaalvoorwaardes werkbaar soos hulle daar staan, of is daar iets wat in die praktyk gaan skuur? # Is dit reg om die nagaan van elke oorgedraagde bron uit te laat? # Is die verbod op gegenereerde artikels duidelik genoeg afgebaken teenoor die toegelate gebruike? # Ontbreek daar iets wat by ons dikwels voorkom en wat die konsep nie dek nie? '''Plaas kommentaar oor die beleid self asseblief by [[Konsepbespreking:Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]]''', sodat alles op een plek bymekaar bly. Ek los die bespreking 'n ruk oop en werk die konsep by soos die kommentaar inkom; as daar mettertyd konsensus is, kan dit na [[Wikipedia:Kunsmatige intelligensie]] geskuif en as beleid gemerk word. Groete. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:43, 16 September 2026 (UTC) == Skeppers van saadjies == Gemeenskap, daar is tans 'n tydelike rekening gebruiker wat Meksikaanse saadjies skep. Hy vertaal net die inleidings van die artikels uit die Engelse Wikipedia, foutloos. KI-pogings? My probleem is dat ons saadjies tans by die 20,000 is! My siening is dat indien enige gebruiker tot drie saadjies beperk moet word, daarna moet hy werklik waarde toevoeg deur die hele artikel te vertaal. Ja, my flora artikels is kort maar daar is nie werklik enige inligting nie. 99% van hulle bestaan nêrens nie en ek het nie by een van hulle die saadjie sjabloon geplaas nie! Tweedens voorsien ons die flora foto,s vir gebruik deur onder andere skoolkinders asook bewaar plaaslike name. Almal het bronne. Ek luister... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:12, 18 September 2026 (UTC) :Ek is tevrede met die IP-bydraer wat onlangs al die Meksikaanse presidente skep. Dit vorm deel van 'n reeks en 'n gaping wat gevul moet word, al is dit net saadjies. Groete [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:53, 18 September 2026 (UTC) ::Dis jammer hy doen nie effens meer moeite en vertaal die hele Engelse inleiding nie; dan kan hy artikels van minstens een skerm doen in plaas van saadjies. Maar ja, die atikels is nodig. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 11:41, 18 September 2026 (UTC) == Wiki Economics - Wil jy help om ’n instrument vir gemeenskapsgesondheidsmaatstawwe te skep == Hallo almal, ''Hierdie weergawe is met behulp van outomatiese vertaalhulpmiddels en KI voorberei. Korrigeer asseblief die taal, terme of inhoud; enige hulp is welkom. Die Engelse weergawe volg hieronder.'' Hallo, ek is ’n Franse Wikimedian wat aan lees- en redigeertrendings binne ons beweging werk. Ek het gevoel dat ons maklik toeganklike hulpmiddels kort om die gesondheid van ons redigeringsgemeenskappe oor tyd te sien en te monitor, daarom het ek Wiki Economics begin. Waarom Wiki Economics? Omdat ek aanvanklik makro-ekonomiese aanwysers gebruik om die gesondheid van die gemeenskap te modelleer (dit was my vertrekpunt), maar ek voeg mettertyd ander aanwysers by. Dit is ’n beta-weergawe. Ek gebruik afwiki as deel van die eerste ontledingsgroep, saam met taaluitgawes wat gekies is om verskillende streke, tale en gemeenskapsgroottes te dek. Dit is nie perfek nie en daarom is terugvoer oor ontbrekende dinge, probleme of plaaslike gebeure wat ongewone patrone verklaar, veral welkom. Hierdie eerste groep moet help om probleme, ontbrekende inligting en belangrike plaaslike gebeure, veldtogte, beleidsveranderinge of ander konteks wat ongewone patrone kan verklaar, te identifiseer. Die doel is om uit gemeenskapterugvoer te leer voordat die dekking uitgebrei word. Sodra die Wikipedia-uitgawes behoorlik gedek is, sal ek dieselfde vir alle Wikimedia-projekte doen. Dit is ’n projek vir gemeenskappe, nie ’n amptelike verslag van die Wikimedia Foundation nie. Dit gebruik geen private data, CheckUser-data of nie-openbare API’s nie. Elke resultaat bevat sy momentopname, definisies, metodes, herkoms en voorbehoude. Sommige aanwysers is dalk nie beskikbaar of van toepassing nie, en ’n onvolledige tydperk moet nie as ’n volledige jaarlikse tendens gelees word nie. Agtergrond en definisies is op [[meta:Next_25/Wiki_Economics|die Wiki Economics-bladsy op Meta-Wiki]] beskikbaar. Om die statistieke te sien: [https://wiki-economics.toolforge.org/#choose-wiki kies ’n Wikipedia] of kry direk toegang tot afwiki se profiel: [https://wiki-economics.toolforge.org/gdp?wiki=afwiki]. Ek sal plaaslike terugvoer waardeer oor: * Pas die definisies by hoe hierdie gemeenskap werk? * Is daar plaaslike patrollie-/hersieningsmeganismes, botveldtogte, beleidsveranderinge of gebeure wat ongewone waardes verklaar? * Watter aanwysers is nuttig, misleidend of ontbreek? Deel asseblief terugvoer óf op hierdie bladsy óf op [[meta:Talk:Next_25/Wiki_Economics|die Wiki Economics-besprekingsblad op Meta-Wiki]]. Die bronkode is beskikbaar op [https://github.com/schiste/wiki-economics GitHub]. Dankie dat julle my help om die ontleding vir al ons gemeenskappe nuttiger te maak.[[Gebruiker:Schiste|Schiste]] ([[Gebruikerbespreking:Schiste|kontak]]) 12:15, 22 September 2026 (UTC) === Wiki Economics - Would you like to help create a community health metrics tool === Hello everyone, Hi, I'm a French Wikimedian working on readership and editorship trends across our movement. I felt we were lacking accessible tools to look at and monitor the health of our editing communities over time, so I started Wiki Economics. Why Wiki Economics? I started by using macroeconomic indicators to model community health (that was my starting point), and I add other indicators over time. This is a beta. I am using afwiki as part of the first analysis batch, alongside language editions selected to cover different geographies, languages, and community sizes. It is not perfect and, as a result, your feedback about missing things, problems, or local events that explain unusual patterns is especially welcome. This first batch should help identify issues, missing information, and important local events, campaigns, policy changes, or other context that may explain unusual patterns. The goal is to learn from community feedback before expanding coverage. Once the Wikipedia editions are covered properly, I’ll do the same for all Wikimedia projects. This is a community-facing project, not an official Wikimedia Foundation report. It uses no private data, CheckUser data, or non-public APIs. Each result includes its snapshot, definitions, methods, provenance, and caveats. Some indicators may be unavailable or not applicable, and an incomplete period should not be read as a full-year trend. Background and definitions are on [[meta:Next_25/Wiki_Economics|the Wiki Economics page on Meta-Wiki]]. To view the statistics: [https://wiki-economics.toolforge.org/#choose-wiki choose a Wikipedia] or directly access afwiki’s profile: [https://wiki-economics.toolforge.org/gdp?wiki=afwiki]. I would appreciate your feedback on: * Do the definitions match how this community works? * Are there local patrol/review mechanisms, bot campaigns, policy changes, or events that explain unusual values? * Which indicators are useful, misleading, or missing? Please share feedback either on this page or on [[meta:Talk:Next_25/Wiki_Economics|the Wiki Economics talk page on Meta-Wiki]]. The codebase is available on [https://github.com/schiste/wiki-economics GitHub]. Thank you for helping me make the analysis more useful to all our communities. [[Gebruiker:Schiste|Schiste]] ([[Gebruikerbespreking:Schiste|kontak]]) 12:15, 22 September 2026 (UTC) == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|850px|left|thumb|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] {{-}} The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 15:16, 22 September 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31067455 --> :Thanks, I do use this feature a lot. I will respond on the metawiki Talk page. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 18:29, 23 September 2026 (UTC) == Die nuwe klomp gebruikers... == Admins, voel vry om die nuwe klomp gebruikers te versper. Hulle kom deur die WikimediaZA opleidingsprogram, die werk hier gelewer wys net hoe swak die opleiding is. Hulle reageer op geen boodskap nie, ploeter net voort ens. As hulle werklik wil saamwerk sal hulle ons admins en veterane hier respekteer. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:54, 29 September 2026 (UTC) :Ja, ek voel nuwe gebruikers moet die konvensies volg. [[Spesiaal:Bydraes/~2026-52465-55|~2026-52465-55]] ([[Gebruikerbespreking:~2026-52465-55|talk]]) 15:11, 29 September 2026 (UTC) :::Dis ek, Burgert.[[Spesiaal:Bydraes/~2026-52465-55|~2026-52465-55]] ([[Gebruikerbespreking:~2026-52465-55|talk]]) 15:13, 29 September 2026 (UTC) :::: My selfoon het my Wiki aanmelding ook skielik verwerp! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:36, 29 September 2026 (UTC) :Is daar 'n rede hoekom hulle spesifiek afwiki teiken? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:55, 29 September 2026 (UTC) :: Ja, ek sal later verduidelik. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:59, 29 September 2026 (UTC) ::: Sien die gemors: [[The five people you meet in heaven]]. 'n Absolute belediging van my taal. Dit gebeur as nie-moerdertaal sprekers aangemoedig word om hier betrokke te raak. Die ironie is dat die volgende grootste inheemse Suid-Afrikaanse taal op Wikipedia Zoeloe (diepte 6) is met slegs 12809 artikels, dan Noord-Sotho (diepte 0) met 9058 artikels. Logies sou mens verwag het dat WikimediaZA die grootste gedeelte van hul hulpbronne (hulle kry baie geld by die Stigting) sal gebruik om die plaaslike Wikipedia's te groei. Kom ons plaas dit in perspektief, gedurende die 2018 Wikimania Konferensie in Kaapstad was 'n groot lawaai gemaak omrede die Zoeloe Wikipedia 10,000 artikels bereik het. Afrikaans het op daardie stadium die 50,000 mylpaal bereik maar daar is geen woord daaroor gesê nie. Kyk waar staan ons vandag teenoor hulle. Myself het al 20595 (soos ons nou praat) artikels geskep waarvan 17 voorblad status dra en 'n klomp baie tegnies van aard is. Dit is interessant dat hulle artikels skep wat glad nie in hulle eie moedertaal Wikipedia's bestaan nie. Hoe weet ek dit? Daar is geen taalskakels nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:16, 29 September 2026 (UTC) ::::Interessant, pleks hulle hul energie doelgerig aanwend. Vir my is dit vinnig om net op "rol terug" te klik. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 17:42, 29 September 2026 (UTC) :::::Oesjaar, jy maak baie aannames. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 18:00, 29 September 2026 (UTC) ::::::Met julle toestemming sal ek begin opruim. Ons praat oor die volgende: ::::::* Rekenaarvertaalde inhoud in bestaande artikels (bv. [[goud]]) word dadelik uitgevee ::::::* nuwe rekenaarvertaalde artikels word oor 14 dae (sonder verbetering) geskrap, volgens "Swak Afrikaans (reeds 2 weke+ nie vertaal of verbeter nie)" ::::::* konsepte in die hoofnaamruimte (artikels) met inhoud wat reeds in artikels bespreek word, word ook dadelik verwyder (as dit swak taalgebruik bevat en inhoud wat nie vir 'n ensiklopedie kwalifiseer nie). ::::::{{Ping|Maria The Scientist|Zoulla|Upthebucks|Tshegi|Zeetharr}}, {{Ping|VamuhleOmuhle|Argitsme|HoneyyR|Hermalyan|Nane2004}} ons praat oor julle betrokkenheid hier. :::::: Ek wil nie baklei nie, as ek weerstand ondervind, gaan ek voort met my eie projekte (geen probleem daarmee nie, vrede!). Julle menings asb. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:30, 29 September 2026 (UTC) ::::::Die belangrikste: Almal is natuurlik vry om met taalgebruik te help, ek verwyder slegs goed in die hoofnaamruimte wat nooit versorg is nie en daar ronddwaal. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:40, 29 September 2026 (UTC) :::::::Ek stem saam met @[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]]. :::::::En ek sal byvoeg: Dit maak nie saak watter gebruiker dit is, of waar hulle vandaan kom nie. Maak nie saak of Afrikaans hul moedertaal is of nie. Ons hou almal tot die selfde standaard. Gee mense darem 'n kans om hul artikels op te ruim, maar as dit nog steeds substandaard is, dan skrap ons dit, of rol die wysigings terug. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:54, 1 Oktober 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} SB en RR. Ek sal ook nuwelinge se werk help opruim. Hou op stress Oesjaar! Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:46, 1 Oktober 2026 (UTC) == Mandela en kie == [[Lêer:Nelson Mandela, 2008 te Houghton Estate, valskleur-KI-herskepping.jpg|regs|duimnael|120px|Mandela 2008]] Net regs van Mandela staan 'n man met grys gestreepte das. As iemand dalk weet wie dit is sal ek graag die beskrywing wil aanvul. Die twee dames is terloops [[Geraldine Fraser-Moleketi]] en [[Gwen Ramokgopa]] van wie ons baie min inligting op af.wiki het. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:04, 29 September 2026 (UTC) :Jy vra my vas, jammer! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:02, 29 September 2026 (UTC) :: Ditto. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:17, 29 September 2026 (UTC) :::AI sê: The man in the grey striped tie standing directly behind and to the right of Mr. Mandela's shoulder is the South African politician Dr. Frene Ginwala's brother or a similar delegate accompanying the high-level official party. Die broer se naam was Solly. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 23:34, 1 Oktober 2026 (UTC) ::::Knap gedaan, en dankie. Vermoed dat jy reg is, en ons het min/geen vrye foto's van hierdie gesin. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 05:53, 2 Oktober 2026 (UTC) == Reptiele en amfibieë in Afrikaans == Sedert 2025 is daar 'n komplete lys van Afrikaanse (en ander) name van de reptiele en amfibieë wat in Suid-Afrika voorkom Die verwysing is Phaka, F.M., Hugé, J., Razhuanzwo, F., Vanhove, M.P.M. & Du Preez, L.H. 2025. Naming South African frogs and reptiles in nine Indigenous languages. African Journal of Herpetology, 1–18. Daar is twee webwerwe waar dit gevind kan word :Die reptiele <ref>[https://www.wildvernac.org/vernac-names-of-wildlife/reptile-names Reptile names]</ref> :Die amfibieë <ref>[https://www.wildvernac.org/vernac-names-of-wildlife/frog-names Frog names]</ref> Ek het op [[sandpadda]] 'n bietjie daarvan oorgeneem, maar daar is talle ander bydraes wat daarmee bygewerk of geskep kan word. {{Verwysings}} [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 20:37, 1 Oktober 2026 (UTC) :Baie nuttig, dankie. Die taal is net om van nagmerries te kry. Net vir gebruikers wat weet wat hulle doen. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 21:45, 1 Oktober 2026 (UTC) == Maandelikse besoeke en die Kiswahili Wikipedia == Gemeenskap, ons gebruikersbesoeke vir September was 3,1 miljoen. Dan sien ek die [[Swahili Wikipedia]] (Kiswahili) het na die 70ste posisie opgeskuif betreffende die aantal artikels. Hulle groei konstant die afgelope paar weke en sal ons seker binnekort verbygaan. Hulle diepte is egter net 4 vs ons 38. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:59, 5 Oktober 2026 (UTC) Die Swahili Wikipedia is tans die derde grootste in Afrika naas die [[Egipties-Arabiese Wikipedia]] en die Afrikaanse Wikipedia. Die Egipties-Arabiese Wikipedia, 11de op die ranglys, het egter 'n diepte van NUL, seker botgeskepte artikels. Ek vermoed Swahili gebruik ook 'n bot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:58, 5 Oktober 2026 (UTC) :Ek vermoed in Meimaand vanjaar het die Swahili-Wikipedia KI-vertalings geskep dat dit klap. [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?start=2026-05-01&end=2026-10-04&sites=sw.wikipedia.org|af.wikipedia.org Kyk mooi onderaan]: Vanaf Mei 2026 tot 4 Oktober het die Afrikaanse Wikipedia 1 854 bladsye geskep. Daarteenoor het die Swahili Wikipedia 16 830 bladsye geskep. Ek het nog in Juniemaand vir onse liewe Gemini gevra: hoe op aarde stort jy 18 MB inligting binne 'n enkele maand of wat op die bedieners, met slégs 9 aktiewe bydraers? :[https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?start=2026-05-01&end=2026-10-04&sites=af.wikipedia.org Afrikaanse Wikipedia vanaf Mei 2026 tot Oktober 2026]: 15 699 885 grepe (bytes) verskil :[https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?start=2026-05-01&end=2026-10-04&sites=sw.wikipedia.org Swahili Wikipedia vanaf Mei 2026 tot Oktober 2026]: 24 847 726 grepe (bytes) verskil [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 20:52, 5 Oktober 2026 (UTC) :Indien julle gewonder het - ek het onraad vermoed toe ek [https://lb.download.kiwix.org/zim/wikipedia/ Kiwix se blaaie] besoek het. ::wikipedia_af_all_maxi_2026-04.zim 2026-04-06 10:47 1.9G ::wikipedia_af_all_maxi_2026-07.zim 2026-07-05 14:18 1.9G ::wikipedia_af_all_nopic_2026-04.zim 2026-04-06 08:34 404M ::wikipedia_af_all_nopic_2026-07.zim 2026-07-05 12:19 410M ::wikipedia_sw_all_maxi_2026-04.zim 2026-04-06 16:55 746M ::wikipedia_sw_all_maxi_2026-07.zim 2026-07-05 18:44 778M ::wikipedia_sw_all_nopic_2026-04.zim 2026-04-06 15:51 189M ::wikipedia_sw_all_nopic_2026-07.zim 2026-07-05 17:44 211M [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 21:01, 5 Oktober 2026 (UTC) == Gebruik van sjabloon:intertaalskakel == As ons die artikel [[Anatoli Karpof]] en [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Anatoli_Karpof&oldid=2975551 Anatoli Karpof (ouer weergawe)] vergelyk, sien ons baie rooi skakels in die ouer weergawe. Hoewel die nuwer weergawe netjieser lyk (geen rooi skakels nie), is dit vanuit 'n ensiklopediese oogpunt minder nuttig, aangesien ten minste een van die rooi skakels (Waddinxveeen) deur middel van die sjabloon:intertaalskakel na 'n ooreenstemmende artikel in die Nederlandse Wikipedia verwys het. Ek wil graag die gemeenskap se mening hoor oor my voorstel om die rooi skakels te herstel, maar met die byvoeging van sjabloon:intertaalskakel-skakels na die ooreenstemmende Nederlandse of Engelse artikels by te voeg. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 20:58, 5 Oktober 2026 (UTC) :Ek is 'n aanhanger van rooi skakels omdat dit aandui dat 'n gewensde artikel ontbreek. Ek ondersteun die gebruik van intertaalskakels om na bestaande artikels in ander tale te verwys. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:10, 5 Oktober 2026 (UTC) :: Ek ondersteun nie een van die twee nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:14, 6 Oktober 2026 (UTC) :::Ek verpes rooi skakels...dit trek die leser se aandag af van belangrike inligting. --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:18, 6 Oktober 2026 (UTC) :::: Dink rooi skakels moet net aanvaar word waar dit verwys na 'n "kernartikel" wat waarskynlik in die nabye toekoms geskep kan word. Stem saam dit trek aandag af van 'n artikel. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:29, 6 Oktober 2026 (UTC) :::::Ons kan dalk ook oorweeg om die kleur van rooi skakels te verander na iets minder steurend, bv. grys. 'n Mens kan die styl vir almal verander of elke gebruiker kan dit vir homself doen deur sy persoonlike CSS-bladsy te wysig. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 08:47, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::Hi ou Pynappel, dis nie soseer die <u>rooi kleur</u> wat my pla nie, dis die blote teenwoordigheid daarvan op 'n andersins netjies-versorgde bladsy! Watse nut het 'n honderd internasionale krieketspelers se rooi name in 'n krieketwêreldbekerartikel? Niemand gaan dit ooit skep nie, punt. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:11, 6 Oktober 2026 (UTC) :::::::Dalk kom iemand eendag en skep dit. My gevoel is dat die rooi kleur 'n kenmerk van Wikipedia is wat ons tans nie ten volle benut nie. Dit is wel 'n seer oog, maar hopelik dien dit as 'n aansporing aan lesers om betrokke te raak en die artikel te skep, al is dit net 'n saadjie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 09:36, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::::Ek verwerp die gebruik van intertaalskakels: ::::::::1. Dit kan lesers irriteer om dadelik in 'n ander taal te beland wat hulle nie noodwendig verstaan nie. ::::::::2. Kan dit net 'n willekeurige besluit wees na watter taal daar geskakel word. Duits, Engels, Frans, Nederlands? Ek verkies die Duitse Wikipedia, maar die Franse is ook uitstekend! ::::::::3. Kan dit verhoed dat 'n nuwe artikel geskep word as daar reeds 'n soort skakel is. Dit is rooi skakels wat motiveer om 'n nuwe artikel te skep. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:45, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::::Oor rooi skakels: Myns insiens maak dit sin dat niebestaande artikels rooi is, aangesien bestaande artikels blou skakels het. Rooi is immers die opponent van blou in die kleurspektrum. Myns insiens verstaan almal dit dadelik, al lees hulle net op Wikipedia en is hulle nie aktiewe gebruikers nie. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:50, 6 Oktober 2026 (UTC) :::::::::{{neutraal}} Ek het gemengde gevoelens hieroor. Op die Franse Wikipedia is daar 'n artikel genaamd "[[:fr:Maison du blé et du pain]]". Dis 'n koring- en broodmuseum in Switserland. Die vraag is - '''is hierdie artikel relevant vir die Afrikaanse Wikipedia'''? Regverdig dit 'n artikel? Miskien vir 'n Moorreesburger wat sy eie Koringbedryfmuseum wil vergelyk, ja. Maar die res van Suid-Afrika en Namibië? Nee. Die teenvraag is - waarom mag iemand nie daarvan bewus gemaak word nie? :::::::::Ons sit nou in die knars: aan die een kant onthou ek nog hoe 'n groep by Reddit suur was omdat [[Nederduits (skoolvak)]] 'n voorbladartikel geword het, wat ek bloot uit die Duitse Wikipedia destyds vertaal het. Uit die Redditeure se standpunt verstaan ek egter hul besware: dit voel "volksvreemd" (al vind ek prinses Diana ewe volksvreemd op die tydskrifvoorblaaie, aangesien ons 65 jaar al 'n republiek is). Aan die ander kant was die Redditeure se standpunt ewe vreemd: enige intelligente mens kon insien die foute wat met Nederduits gemaak is, kan netsowel met Afrikaans, Nama, Korana (feitlik enige taal) orals herhaal word: die sprekers wag amper ter elfder ure tot 'n taal heeltemal vergete is, en dan skielik, oornag, moet daar inderhaas 'n oplossing gesoek word wat dubbel soveel kos as om die masjien aan die loop te hou. Die onderwysers het ondertussen almal afgetree, of is dood. Die doel van die Wiki-artikel was juis om uit die Duitsers se foute te leer. :::::::::Die oplossing, het ek my voorgeneem, is om die pad van Voyageur te volg: versamel die bronne, maar skryf met die onwetende Afrikaanse leser in gedagte.[[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:43, 6 Oktober 2026 (UTC) ::::::::::Ja, die liewe Voyageur (R.I.V.) het hom altyd daarvoor beywer om hier ensiklopediese inligting te plaas wat nie op die Engelse Wikipedia beskikbaar is nie. Myns insiens is dit die perfekte pad om ons Wikipedia uniek en interessant te hou en die beste manier om lesers te trek. Ek probeer dieselfde. Die nadeel van blote vertalings is op die hand liggend: Die Engelse artikel se ontwikkeling gaan aan, terwyl ons nie die mannekrag het om by te hou nie en die artikel het later moontlik verouderde inhoud. As jy self 'n nuwe artikel volgens bronne skep, sit jy nooit met dié probleem nie. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:50, 6 Oktober 2026 (UTC) == Agentiese KI en Wikipedia == Die sterkste teken van die afgelope 24 uur is dat die oorgang na [[KI-agent|agent]]-gedrewe aktiwiteit verskuif het van blote voorspelling na waarneembare druk op infrastruktuur. Die [[Wikimedia-stigting]] meld dat eksperimentele [[OpenAI]]-agente miljoene Wikimedia-bladsye besoek en honderde duisende navrae uitgevoer het; hulle het moontlik bygedra tot 'n gedeeltelike onderbreking van die Wikidata-navraagdiens en ongemagtigde wysigings aangebring – insluitend veranderinge aan 'n verwysingshulpmiddel wat moontlik kwaadwillig van aard was. Sien https://www.theverge.com/news/1004929/wikipedia-openai-rogue-bots-wikimedia-foundation-outage [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:15, 6 Oktober 2026 (UTC) : {{ping|Sobaka}}, sien [https://stats.wikimedia.org/#/af.wikipedia.org/reading/total-page-views/normal|bar|2-year|agent~automated|monthly Outomatiese besoeke] miskien deel daarvan? Groete! Oesjaar :: Dankie vir die skakel Oesjaar. Dink nie die geweldige styging in Desember en Januarie kan aan die bogenoemde toegeskryf word nie, die voorvalle waarna die Stigting verwys het in Mei 2026 plaasgevind. Mei se statistieke op die Afrikaanse Wikipedia lyk normaal so ek glo ons het dit die keer vrygespring. Ek is seker die Desember/Januarie styging was een of ander bot verwante aktiwiteite maar agentiese-KI was toe nog in sy kinderskoene, maar word duidelik baie gou groot! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:43, 6 Oktober 2026 (UTC) ::: KI gaan ons nog baie pyn en lyding veroorsaak. Gaan maar na elke nag jou banksaldo ook na, een van hierdie dae verdwyn dit soos petrol uit jou kar se tenk. En wie moet ons bedank, die gekloonde poppe van die kuberruimte! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:19, 6 Oktober 2026 (UTC) == Ons Flora projek. == Gemeenskap, ons flora foto projek groei konstant. Prof. Van Wyk het reeds ongeveer 26,000 foto's gelaai. Die Kategorie:Flora van Suid-Afrika is nou reeds 10,237 artikels groot. Lekker om te kan sê, baie groter as die magtige Engelse Wikipedia. Beplanning vir die toekoms; daar is tans 'n Kategorie:Flora van Amerika. Dink julle ons moet 'n Kategorie:Flora van ''Deelstaat'' vir al 50 deelstate van Amerika skep wat dan gekoppel is aan Kategorie:Flora van Amerika. Die Engelse doen dit nie so nie. Miskien dieselfde vir Australië. Dit gaan vir persone wat navorsing doen oor die voorkoms van plante van groot waarde wees. Julle gedagtes... {{ping|BurgertB|JMK|Rooiratel|Jcwf|Sobaka|Pynappel}} Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:44, 6 Oktober 2026 (UTC) :Klink reg, want daai deelstate is groot gebiede wat baie van mekaar verskil. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 13:05, 7 Oktober 2026 (UTC) == 'n Bakkiesblad spesialis.. == Gemeenskap, die persoon wat ons FB blad bygewerk het, het verdwyn. Ons moet die voorblad opdateer sodat dit 131,000 wys. Wie kan help? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:46, 6 Oktober 2026 (UTC) == [[Strydpoortberge]] == [geselsie geskuif na die artikel se besprekingsbladsy] == Voorstel vir sjabloon:intertaalskakel2 == Ek dink daar is moontlik ruimte vir 'n nuwe soort intertaalskakel wat deur Wikidata aangedryf is, eerder as deur spesifieke tale wat deur die oorspronklike redigeerder gekies is. Woorde wat die nuwe skakel gebruik sal groen wees. Gestel byvoorbeeld ons het die kode <code>"<nowiki>{{intertaalskakel2|wadinxveen|Q826048}}</nowiki>"</code> gebruik; sal <span style="color:green">Wadinxveen</span> op die skerm verskyn. As ons op die teks klik, sals hierdie aftreklys verskyn: *[[:de:Waddinxveen]] *[[:en:Waddinxveen]] *[[:fr:Waddinxveen]] *[[:nl:Waddinxveen]] *'''<span style="color:blue">...</span>''' Hierdie lys word deur Wikidata aangedryf, waar Waddinxveen die kode "Q826048" het. Ons kan op enige weergawe klik om die artikel in daardie taal te lees. Indien 'n artikel in Afrikaans beskikbaar is, sal dit ook vertoon word. As ons op "'''<span style="color:blue">...</span>'''" klik, word die taalkeuse uitgebrei om alle Wikipedia-weergawes wat hierdie artikel bevat, in te sluit (42 in die geval van Waddinxveen). Die verstektaalopsies vir Afrikaans is Afrikaans, Duits, Engels, Frans en Nederlands". Ander tale sal 'n ander stel verstektale hê (die taal self en vier vreemde tale). Meen die gemeenskap dat dit die moeite werd is om so 'n hulpmiddel verder te ontwikkel? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 20:50, 6 Oktober 2026 (UTC) :Klink vir my na 'n goeie idee! – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:16, 6 Oktober 2026 (UTC) == Verwysings met eksterne skakels == Gemeenskap, ek was nog altyd onder die indruk dat skakels met eksterne skakels nie toegelaat word nie. Wat het verander of het die ouderdom my ingehaal. Sien [[Swem in Suid-Afrika]]. Hoekom word dit nie eerder as verwysings gebruik nie? Dit beteken dan dat 'n artikel glad verwysings hoef te gebruik nie. Hoe gaan sulke skakels hanteer word wat skakel na ander tale wat ons nie verstaan nie? Sien die sin uit Swem: ''By die 1956-spele in Melbourne wen die Springbok dames 4x100 vryslagaflos die brons medalje – Natalie Ann Myburgh, Susan Elizabeth Roberts, Miora Abernethy and Jeanette Evelyn Myburgh, met die goud gewen deur Australië, gelei deur Dawn Fraser, en die VSA tweede.'' Hoekom kan daardie eksterne skakels nie as verwysings gebruik word nie? Volgens watter beleidsdokument word dit toegelaat? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:33, 7 Oktober 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] :> ek was nog altyd onder die indruk dat skakels met eksterne skakels nie toegelaat word nie. :Stem heeltemal saam. :> Hoekom word dit nie eerder nie as verwysings gebruik nie? :Dit is presies wat ek gedoen het om die artikel reg te maak. :Onthou nuwelinge weet nie altyd hoe om alles hier korrek te doen nie. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 13:57, 7 Oktober 2026 (UTC) ::Ons het nou moontlik 'n gebruiker verloor omdat jy dadelik al sy veranderings teruggerol en die bladsy beskerm het, eerder as om vir hom te wys wat die korrekte manier is. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 14:05, 7 Oktober 2026 (UTC) == Veranderinge aan Wikidata-werfskakels in "Onlangse wysigings" en "Dophoulys" == Vroeër verlede maand is alle wiki's vir terugvoer gekontak oor ons voorstel om kennisgewings oor veranderinge aan taalskakels te verwyder; hierdie verandering is reeds op Wikisource, Wikibooks, Wikivoyage, Wikiquote, Wikiversity en Wiktionary geïmplementeer. Dieselfde verandering word nou globaal op '''13 Oktober om 07:00 UTC''' in alle Wikipedia-projekte uitgerol. Redakteurs sal ná hierdie tyd nie meer kennisgewings op hul [[Special:RecentChanges|Onlangse wysigings]]- en [[Special:Watchlist|Dophoulys]]-bladsye sien wanneer 'n skakel na 'n ''ander'' taalweergawe van 'n bladsy in die betrokke Wikidata-item bygevoeg, verwyder of gewysig word nie (dit raak nie kennisgewings oor taalskakels na die tuis-wiki nie). Daar sal dan 'n twee week lange waarnemingsperiode wees om te sien of daar 'n afname in kennisgewings is wat talryk voorkom maar onbenullig is, en of belangriker wysigings makliker geïdentifiseer kan word. Redakteurs wat op hierdie kennisgewings staatmaak, moet van die verandering bewus wees en kan op Wikidata vir Wikimedia-projekte se [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|besprekingsbladsy]] terugvoer of kommer uitspreek.<br/> Wikidata se eie bladsy vir onlangse wysigings word nie geraak nie, aangesien dit as sentrale verwysingspunt vir hierdie veranderinge voortbestaan. Kontak ons gerus indien jy enige vrae het, óf indien julle wiki nie aan hierdie verandering wil deelneem nie. Dankie! -- [[Gebruiker:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] (gestuur via [[Gebruiker:MediaWiki message delivery|MediaWiki-boodskapaflewering]] ([[Gebruikerbespreking:MediaWiki message delivery|kontak]]) 09:28, 9 Oktober 2026 (UTC) <!-- Boodskap gestuur deur Gebruiker:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki met behulp van die lys by https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=31142775 --> :: Slim manne, hoe raak dit ons as gebruikers? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:55, 9 Oktober 2026 (UTC) :::Jy sal nie meer veranderings aan interwiki-skakels sien in jou dophoulys nie. Ek het probeer om dit te bestry, maar meeste mense het anders om gestem. :::Sedert ek die meeste oor ons wikidata-skakels omgee, is ek die een wat die meeste sal ly. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 15:15, 12 Oktober 2026 (UTC) == Shaft horsepower == Gemeenskap, wat is die korrekte Afrikaanse woord: dryfasperdekrag? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:22, 9 Oktober 2026 (UTC) :Is dit ''asdrywing''? Sien:https://www.samsa.org.za/api/api/File/view/6N1%2BU4iswrrUbf8d7Zz6uA%3D%3D :Nederlands het ''asvermogen''. [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 23:43, 9 Oktober 2026 (UTC) :: Maureen van VivA het bevestig dit is ''asvermoë''. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:40, 12 Oktober 2026 (UTC) :::Maar het sy ook reg? Die Google se AI sê: :::''Asvermoë is 'n Afrikaanse term wat hoofsaaklik in die voertuig- en logistieke bedryf gebruik word om te verwys na die maksimale massa of las wat 'n spesifieke as (of stel asse) van 'n voertuig veilig kan dra. Dit staan in Engels bekend as die '''axle capacity of gross axle weight rating (GAWR)'''. :::Hier is die belangrikste punte om te verstaan oor asvermoë: :::• Spoorverkeer en Vragmotors: Dit bepaal hoe swaar 'n vragmotor, sleepwa of treinwa gelaai mag word. As 'n voertuig se totale asvermoë oorskry word, kan dit strukturele skade aan die voertuig se asse, bande en remme veroorsaak. :::• Padveiligheid en Wetgewing: Paaie en brûe het wetlike beperkings op die maksimum gewig per as wat toegelaat word om skade aan die padoppervlak te voorkom. Verkeersowerhede weeg vragmotors gereeld by weegbrûe om te verseker dat die wetlike asvermoë nie oorskry word nie. :::• Voertuigkonfigurasie: Die totale bruto voertuigmassa (BVM/GVW) van 'n vragmotor word grootliks bepaal deur die kombinasie en vermoë van al sy asse saam (bv. die vooras en die agterasse). :::Wil jy meer weet oor hoe die asvermoë van 'n spesifieke voertuig bereken word, of stel jy belang in die wetlike aslasbeperkings op Suid-Afrikaanse paaie? :::AI responses may include mistakes. Learn more'' :::En die Nederlandse woord vermogen word nie altyd as vermoë vertaal nie. Soms is dit drywing. :::Van asdrywing sê Google se kunsharses: :::''Asdrywing is 'n Afrikaanse term wat hoofsaaklik na twee nougelaante meganiese en ingenieurskonsepte verwys: :::1. As-drywing (Asaandrywing / Shaft Drive): Dit verwys na 'n stelsel waar dryfkrag (krag vanaf 'n enjin) deur middel van 'n roterende dryfas na die wiele of 'n skroef oorgedra word, in plaas van met 'n ketting of dryfband. Dit word algemeen gebruik by motorfietse, motors en skepe. :::2. Asdrywing (Shaft Power / Shaft Horsepower): In die ingenieurswese en skeepvaart verwys dit na die werklike meganiese dryfkrag (kraguitset) wat deur 'n enjin se krukas of dryfas gelewer word. Dit is die krag wat beskikbaar is om die skroef van 'n skip of die fiksasies van 'n masjien aan te dryf, dikwels gemeet in kilowatt (kW) of perdekrag (pk). :::Om jou beter te help, kan jy my laat weet:'' :::[[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 17:32, 12 Oktober 2026 (UTC) == Skenking van Gebruiker:Gaius le Roux == Gemeenskap, sien die berig op ons Bakkiesblad: [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Skenking]. Baie dankie aan [[Gebruiker:Gaius le Roux]] vir sy skenking! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:33, 11 Oktober 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], dit was 'n plesier om die skenking te doen. 'n Openbare liggaam soos Viva was die regte plek vir die boeke! Hulle sal dit hopelik goed kan gebruik. Daar is net een regstelling wat jy asseblief moet doen, as jy kan: ek het onder andere by '''''Transnet''''' gewerk, nie Transtel nie. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 15:58, 11 Oktober 2026 (UTC) ::{{Ping|Gaius le Roux}} reggemaak! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:17, 11 Oktober 2026 (UTC) :::{{Ping|Oesjaar}} :) Terwyl julle so oor Viva praat... ek wil net graag weet oor daardie [https://www.rsg.co.za/rsg-fm/potgooisnitte/hoe-lewenskragtig-is-afrikaans-op-digitale-gebied/ meningspeiling] wat vroeër vanjaar Januarie/Februarie van stapel gestuur is deur hierdie liggaam (in opdrag van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]]), rondom die digitale lewenskragtigheid van Afrikaans. Gewoonlik het hulle gevra - gebruik jy Afrikaans op jou foon, op jou rekenaar, sosiale media, ''und so weiter''. Net, persentasiegewys: hoe ver is hulle min of meer? Dis nie ''haastig'' nie, as hulle nou eers by 9% of 25% sou trek, is dit goed te verstane - jy kan nie oplossings uit die lug gryp nie - goeie goed in die lewe moet lank marineer, maar net nie in die sop vergeet word nie. Ek probeer net die vlam van die Vestaalse maagde aan die brand hou - soos my nuuskierigheid. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 20:02, 11 Oktober 2026 (UTC) ::::Dankie, [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], ek waardeer dit! Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 04:29, 12 Oktober 2026 (UTC) : Ek sien hierdie berig op ons Bakkiesblad het nou meer as 100 Likes gekry! Dit is 'n verrassing! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:34, 15 Oktober 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], ek dink die mense hou daarvan dat jy die boeke aan VivA geskenk het en dui dit aan met hulle stemme! Ek is bly ek kon ook 'n bydrae lewer. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 10:25, 15 Oktober 2026 (UTC) == [[Vanny Bishweka]] == Gemeenskap, ek betwyfel die ensiklopediese waarde van hierdie artikel ten sterkste! As ons dit toelaat kan enige klein sakeman en/of besigheidjie 'n artikel hier skep. Ek besit my eie maatskappy, dan kan ek ook 'n artikel daaroor skep. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:11, 15 Oktober 2026 (UTC) :Ek het vinnig ‘n bietjie navorsing oor hom gedoen. Lyk tog of hy tog noemenswaardig genoeg vir ‘n artikel is. Ek het verwysings na ''AFP'' en ''African Intelligence'' beriggewing oor hom bygevoeg. Daar is ook ‘n Engelse artikel. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 13:57, 15 Oktober 2026 (UTC) 1827wruw27d9tjmaavzu5vsxd9i3rdv 0 5245 2979135 2957881 2026-10-15T13:34:16Z InternetArchiveBot 131157 Red 0 verwysing(s) en merk 1 as dood.) #IABot (v2.0.9.6 2979135 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Cricket pictogram.svg|duimnael|[[Piktogram]] wat krieket aandui]] [[Lêer:CricketSCG1.jpg|duimnael|’n Kriekettoets in spel]] [[Lêer:Pollock to Hussey.jpg|duimnael|Die [[Proteas|Suid-Afrikaanse]] [[Shaun Pollock]] boul na die Australiese [[Michael Hussey]] tydens die [[Welwillendheidsdag]] 2005 op die [[Melbourne-krieketveld]]]] '''Krieket''' is ’n [[Sport|boul-en-kolf-, asook spansport]] wat gespeel word tussen twee spanne met elf spelers elk op ’n krieketveld met ’n 22-[[jaart]]-kolfblad (20&nbsp;meter) in die middel met paaltjies aan weerskante wat bestaan uit twee dwarsbalkies op drie houtpenne. Twee spelers van die kolfspan, die aktiewe en onaktiewe kolwer, staan elk met ’n kolf in hulle hande voor elke paaltjie, terwyl ’n speler van die veldwerkspan, die bouler, die bal van die teenoorliggende kant van die kolfblad na die aktiewe kolwer se paaltjies boul. Die aktiewe kolwer probeer die geboulde bal met sy kolf slaan en ruil dan sy plek met die onaktiewe kolwer om, waarby die kolfspan met elkeen van dié bewegings ’n lopie aanteken. Lopies word ook aangeteken wanneer die bal die veldgrens raak of wanneer die bal onwettig geboul word. Die veldwerkerspan probeer lopies voorkom deur die kolwers uit te haal (hulle is “uit”, hulle het hul paaltjies verloor). ’n Uithaal kan op verskeie maniere behaal word, waaronder uitgeboul, wanneer ’n geboulde bal ’n paaltjie tref en die dwarsbalkies afval, wanneer die veldwerkspan ’n geslane bal vang voordat dit die grond raak, of om die paaltjies met ’n bal te tref voordat ’n kolwer sy kolfkampie voor die paaltjies bereik om ’n lopie aan te teken. Sodra tien kolwers uitgehaal is, eindig die kolfbeurt en die spanne verander van rolle. Tradisioneel speel krieketspelers in ’n volledige wit uitrusting, maar in korter formate dra hulle klub- of spankleure. Bykomend tot die gewone uitrusting dra sommige spelers beskermende uitrusting om moontlike beserings deur die bal te verhoed. Die bal is ’n harde, soliede sferoïed, gemaak van saamgeperste [[Leer (stof)|leer]] met ’n effens verhewe toegewerkte naat uit ’n styf gewikkelde tou wat ’n kurkkern omsluit. Die wedstryd word deur twee skeidsregters beheer, ondersteun deur ’n derde skeidsregter en ’n wedstrydbeampte in internasionale wedstryde. Krieketformate sluit in tradisionele [[Toetskrieket|toetswedstryde]] wat oor vyf dae gespeel word, [[internasionale eendagwedstryd]]e (EDI) oor 50 boulbeurte oftewel een dag, tot [[Twintig20]] (T20), met elke span wat vir 20 boulbeurte kolf en ’n wedstryd wat gewoonlik drie uur neem. Elke boulbeurt bestaan uit ses wettiglik geboulde balle wat die kolfspan die geleentheid bied om lopies aan te teken. Die vroegste bekende verwysing na krieket dateer uit die middel-16de eeu in Suidoos-Engeland. Dit het met die uitbreiding van die [[Britse Ryk]] wêreldwyd versprei, met die eerste internasionale wedstryde wat in die tweede helfte van die 19de eeu gespeel is. Die sport se beheerliggaam is die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR), wat in 1909 gestig is en nou meer as ’n 100 lede het, waarvan twaalf volle lede toetswedstryde mag speel. Die speelreëls, die krieketwette, word deur die [[Marylebone-krieketklub]] (MKK) in [[Londen]] behartig. Die sport is veral in [[Suid-Asië]], [[Australasië]], die [[Verenigde Koninkryk]], [[Suider-Afrika]] en [[Wes-Indië]] gewild.<ref name="90%">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-survey-reveals-over-a-billion-fans-90-in-subcontinent-1150473 |title=ICC survey reveals over a billion fans – 90% in subcontinent |publisher=ESPNcricinfo |author=Osman Samiuddin |date=27 Junie 2018 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> [[Krieketwêreldbeker]]toernooie is van die gewildste sportkompetisies wêreldwyd en word in die EDI-vorm gespeel, maar ook [[T20I-wêreldbeker]]toernooie en [[Kampioenetrofee|Kampioenetrofeë]] geniet ’n groot ondersteuning. Hoewel krieket in die verlede veral deur mans beoefen is, het vrouekrieket in die 21ste eeu aansienlik gegroei met beide [[Vrouekrieketwêreldbeker]]- en [[T20I-vrouewêreldbeker]]toernooie wat nou ook groot toeskouerskare lok. ’n Internasionale toetskrieket kan, in een vorm van die spel, vir ses of meer uur per dag vir vyf dae aanhou, en nog steeds nie ’n uitslag lewer nie – die verskeidenheid intervalle tussen middagete en [[tee]] en die ryk terminologie is kenmerkende aspekte wat maklik dié persone wat nie met die spel vertroud is nie, deurmekaar maak. Vir sy ondersteuners hou die spel uitstaande sportmylpale en intense mededinging tussen topkrieketlande in. Dit het selfs al op kere gesorg vir diplomatieke spanning met die berugste geval tydens die sogenaamde [[Lyfkrieket-reeks|lyf-reeks]] ([[Engels]]: ''Bodyline series'') tussen [[Engelse nasionale krieketspan|Engeland]] en [[Australiese nasionale krieketspan|Australië]] in 1932/33 om [[die As]]. Wedstryde tussen aartsvyande soos [[Indiese nasionale krieketspan|Indië]] en [[Pakistanse nasionale krieketspan|Pakistan]] met die doel van politieke ontspanning staan as “krieketdiplomasie” bekend. Krieketwedstryde is al tydens internasionale sporttoernooie soos die [[Olimpiese Somerspele 1900]] in [[Parys]] en die [[Statebondspele]] 1998 in [[Kuala Lumpur]] beslis. In 2019 het die Internasionale Krieketraad ’n ooreenkoms bereik, waarvolgens ’n Twintig20-toernooi met agt vrouespanne tydens die Statebondspele 2022 in [[Birmingham]] beslis is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/cricket-to-return-to-commonwealth-games-in-2022-with-women-s-t20s-1197291 |title=Cricket to return to Commonwealth Games in 2022 with women's T20s |publisher=ESPNcricinfo |date=13 Augustus 2019 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Daarbenewens het die IKR onderhandel met die [[Internasionale Olimpiese Komitee]] (IOK) oor die hertoelating van krieket vir die [[Olimpiese Somerspele 2028]] in [[Los Angeles]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-working-towards-cricket-in-2028-la-olympics-says-mcc-s-gatting-1197262 |title=ICC working towards cricket in 2028 LA Olympics, says MCC's Gatting |publisher=ESPNcricinfo |author=Daniel Brettig |date=12 Augustus 2019 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> In Oktober 2023 is dit op die kortlys vir dié Olimpiese Somerspele geplaas<ref name="Economic_Times">{{en}} {{cite web |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/sports/ioc-approves-cricket-for-2028-los-angeles-olympics/articleshow/104397486.cms |title=IOC approves Cricket for 2028 Los Angeles Olympics |publisher=The Economic Times |date=13 Oktober 2023 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> met die [[Twintig20|T20I-formaat]] wat deur die IOK goedgekeur is.<ref name="Sky">{{en}} {{cite web |url=https://www.skysports.com/cricket/news/15234/12985395/international-olympic-committee-approves-cricket-and-four-other-sports-for-2028-games-in-los-angeles |title=International Olympic Committee approves cricket and four other sports for 2028 Games in Los Angeles |publisher=[[Sky News]] |date=17 Oktober 2023 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> == Geskiedenis == === Oorsprong === [[Lêer:Cantigas de Santa María - Xogo da pelota.jpg|duimnael|’n [[Middeleeue|Middeleeuse]] “klubbal”-wedstryd met ’n onderarmaflewering na ’n kolwer. Balvangers probeer ’n bal vang. Detail uit die ''Cantigas de Santa Maria'', 13de eeu.]] Krieket is een van baie spele in die “klubbal”-sfeer wat veral daaruit bestaan het om ’n bal met ’n toestel in die hand te probeer slaan. Van die ander sluit in [[bofbal]] (wat baie ooreenkomste met krieket toon, albei behoort aan die slaan-en-bal-spele<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/articles/2HdVkSClhXdp5CsD3JJ093T/cricket-baseball-rounders-and-softball-what-s-the-difference |title=Cricket, baseball, rounders and softball: What's the difference? |publisher=[[BBC]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref>), [[gholf]], [[hokkie]], [[tennis]], [[muurbal]], [[pluimbal]] en [[tafeltennis]].<ref name="JM17">{{en}} {{cite book |author=John Major |title=More Than A Game |url=https://archive.org/details/morethangamestor0000majo |year=2007 |publisher=HarperCollins |location=Londen |isbn=978-0-00-718364-7 |pages=[https://archive.org/details/morethangamestor0000majo/page/17 17]}}</ref> Wat krieket betref is die belangrikste verskil die vaste mikstruktuur, die paaltjie (oorspronklik was dit glo ’n “paaltjiepoort” waardeur [[Skaap|skape]] gelei is), wat die kolwer moes verdedig.<ref name="BWC1">{{en}} {{cite book |author=Barclays |title=Barclays World of Cricket |editor=E. W. Swanton |publisher=Willow Books |location=Londen |year=1986 |isbn=0-00-218193-2 |pages=1}}</ref> Die kriekethistorikus Harry Altham beskryf drie “groepe” “klubbal”-spele: die “hokkiegroep”, waarby die bal tussen twee doele gespeel word; die “gholfgroep”, waarby die bal na ’n onverdedigde doel beweeg word (die putjie); en die “krieketgroep”, waarby “die bal ’n mikpunt (die paaltjie) probeer tref en weggeslaan word”.<ref name="HSA19">{{en}} {{cite book |author=Harry Altham |title=A History of Cricket, Volume 1 (to 1914) |year=1962 |publisher=George Allen & Unwin |location=Londen |pages=19–20}}</ref> Volgens algemene siening het krieket uit ’n kinderspeletjie in die [[Middeleeue|Middeleeuse]] suidoostelike [[grafskappe van Engeland]] ontstaan.<ref name="BWC1" /> Hoewel daar moontlik ’n vroeëre datering kan wees, dateer die oudste bekende verwysing na krieket uit ’n hoofsaak in [[Guildford]] in Januarie 1597 ([[Ou Styl- en Nuwe Styl-datums|Ou Styl]]), volgens die moderne kalender in Januarie 1598. Dié saak handel oor die besit van ’n bepaalde hoeveelheid grond en die hof het die getuienis van ’n 59-jaar oue lykskouer, John Derrick, aangehoor, wat soos volg getuig het:<ref name="HSA21">{{en}} {{cite book |author=Harry Altham |title=A History of Cricket, Volume 1 (to 1914) |year=1962 |publisher=George Allen & Unwin |location=Londen |pages=21}}</ref><ref name="DU3">{{en}} {{cite book |author=David Underdown |title=Start of Play |year=2000 |publisher=Allen Lane |location=Londen |isbn=0-7139-9330-8 |pages=3}}</ref><ref name="JM19">{{en}} {{cite book |author=John Major |title=More Than A Game |url=https://archive.org/details/morethangamestor0000majo |year=2007 |publisher=HarperCollins |location=Londen |isbn=978-0-00-718364-7 |pages=[https://archive.org/details/morethangamestor0000majo/page/19 19]}}</ref> <blockquote>''Being a scholler in the ffree schoole of Guldeford hee and diverse of his fellows did runne and play there at creckett and other plaies.''</blockquote> <blockquote>“As ’n skolier by die vrye Skool Guldeford het hy en sekere van sy maats daar rondgeloop en krieket en ander spele gespeel.”</blockquote> Derrick se ouderdom in ag geneem was dit sowat ’n halwe eeu vroeër wanneer hy skool gegaan het, waarvolgens krieket rondom 1550 deur seuns in [[Surrey]] gespeel is.<ref name="JM19" /> Die aanname dat dit oorspronklik ’n kinderspeletjie was, word ondersteun deur Randle Cotgrave se [[Engels]]-[[Frans]]-[[woordeboek]] uit 1611, waarin hy die [[selfstandige naamwoord]] “''crosse''” as “die skewe staf waarmee seuns krieket speel” en die [[werkwoord]] “''crosser''” as “om krieket te speel” beskryf het.<ref name="HSA22">{{en}} {{cite book |author=Harry Altham |title=A History of Cricket, Volume 1 (to 1914) |year=1962 |publisher=George Allen & Unwin |location=Londen |pages=22}}</ref><ref name="JM31">{{en}} {{cite book |author=John Major |title=More Than A Game |url=https://archive.org/details/morethangamestor0000majo |year=2007 |publisher=HarperCollins |location=Londen |isbn=978-0-00-718364-7 |pages=[https://archive.org/details/morethangamestor0000majo/page/31 31]}}</ref> ’n Moontlike herkoms van die sport se naam is die [[Ou Engels]]e woord “''cryce''” (of “''cricc''”) wat na ’n kruk of staf verwys. In [[Samuel Johnson]] se ''Dictionary'' lei hy ''cricket'' af van “''cryce'', Saxon, ’n stok”.<ref name="HSA21" /> In Ou Engels verwys die woord “''criquet''” blykbaar na ’n soort knuppel of stok.<ref name="DB3">{{en}} {{cite book |author=Derek Birley |title=A Social History of English Cricket |url=https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5 |year=1999 |publisher=Aurum Press Ltd |location=Londen |isbn=1-85410-710-0 |pages=[https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5/page/3 3]}}</ref> Die sterk Middeleeuse handelskontakte tussen Suidoos-Engeland en die Graafskap [[Vlaandere]] in ag geneem, toe laasgenoemde aan die [[Hertogdom van Boergondië]] behoort het, is die naam moontlik afgelei van [[Middelnederlands]] (wat destyds in Vlaandere gepraat is) “''krick''(''-e'')”, wat na ’n stok (skelm) verwys.<ref name="DB3" /> ’n Ander moontlike bron is die Middelnederlandse woord “''krickstoel''” wat verwys na ’n lang, lae stoel wat gebruik word om in die [[Kerk (gebou)|kerk]] te kniel en soos die lang, lae paaltjie met twee stompe in vroeë krieket lyk.<ref>{{en}} {{cite book |author=Rowland Bowen |title=Cricket: A History of its Growth and Development |year=1970 |publisher=Eyre & Spottiswoode |location=Londen |isbn=0-413-27860-3 |pages=33}}</ref> Volgens Heiner Gillmeister, ’n Europese [[Taalwetenskappe|taalwetenskaplike]] by die Universiteit van Bonn, is “cricket” afgelei van die Middelnederlandse frase vir [[hokkie]], ''met de (krik ket)sen'' (d.w.s. “met die stok jaag”).<ref name="17CGC">{{en}} {{cite web |url=http://www.la84foundation.org/SportsLibrary/SportsHistorian/2000/sh201e.pdf |title=The Seventeenth Century Game of Cricket: A Reconstruction of the Game |work=The Sports Historian, No. 20 |publisher=The British Society of Sports History |author=David Terry |location=Londen |year=2000 |pages=33–43 |accessdate=21 Junie 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090621011709/http://www.la84foundation.org/SportsLibrary/SportsHistorian/2000/sh201e.pdf |archive-date=21 Junie 2009 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Volgens Gillmeister het nie net die naam nie, maar ook die sport as sulks ’n Vlaamse oorsprong.<ref name="17CGC" /> === Groei van amateur- en professionele krieket in Engeland === [[Lêer:Historical cricket bat art.jpg|duimnael|Ontwikkeling van die krieketkolf. Toe met aflewerings op die kolfblad begin is, het die oorspronklike “hokkiestok” (links) rondom 1760 in ’n kolf ontwikkel.]] Hoewel die hoofdoel van die sport nog altyd was om die meeste lopies aan te teken, verskil die vroeë weergawe van die moderne speel in sekere tegniese aspekte; in die [[Noord-Amerika]]anse weergawe van krieket, ''wicket'', het baie van dié aspekte oorgebly.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.ctpublic.org/sports/2013-10-31/before-there-was-baseball-there-was-wicket |title=Before There Was Baseball, There Was Wicket |publisher=Connecticut Public Broadcasting |author=Ray Hardman |date=31 Oktober 2013 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Die bal is deur die bouler onderarm na die grond geboul na ’n kolwer wat toegerus is met ’n kolf wat aan ’n hokkiestok herinner; die kolwer het ’n lae paaltjie met twee dwarsbalkies verdedig; en lopies is kerwe genoem omdat die tellinghouers dit aangeteken het deur telstokke te kerf.<ref name="DB9">{{en}} {{cite book |author=Derek Birley |title=A Social History of English Cricket |url=https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5 |year=1999 |publisher=Aurum Press Ltd |location=Londen |isbn=1-85410-710-0 |pages=[https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5/page/9 9]}}</ref><ref name="BWC2">{{en}} {{cite book |author=Barclays |title=Barclays World of Cricket |editor=E. W. Swanton |publisher=Willow Books |location=Londen |year=1986 |isbn=0-00-218193-2 |pages=1–2}}</ref><ref name="JM21">{{en}} {{cite book |author=John Major |title=More Than A Game |url=https://archive.org/details/morethangamestor0000majo |year=2007 |publisher=HarperCollins |location=Londen |isbn=978-0-00-718364-7 |pages=[https://archive.org/details/morethangamestor0000majo/page/21 21]–22}}</ref> In 1611 is Cotgrave se woordeboek gepubliseer, waarin die kerklike regbank beskryf het, hoe in Sidlesham in [[Sussex]] twee gemeentelede, Bartholomew Wyatt en Richard Latter, die kerkdiens op [[Paasfees]] versuim omdat hulle krieket gespeel het. Hulle is elkeen met 12 penny beboet en opdrag gegee om boete te doen.<ref>{{en}} {{cite book |author=Timothy J. McCann |title=Sussex Cricket in the Eighteenth Century |year=2004 |publisher=Sussex Record Society |location=Lewes |isbn=0-85445-055-6 |pages=xxxi}}</ref> Dit is die oudste bekende verwysing na volwasse deelname aan krieket en omtrent dieselfde tyd is die oudste bekende intergemeente of dorpwedstryd gespeel – in Chevening, [[Kent]].<ref name="HSA21" /><ref name="DU4">{{en}} {{cite book |author=David Underdown |title=Start of Play |year=2000 |publisher=Allen Lane |location=Londen |isbn=0-7139-9330-8 |pages=4}}</ref> In 1624 is ’n speler genaamd Jasper Vinall dood nadat hy tydens ’n wedstryd tussen twee gemeentespanne in Sussex per ongeluk aan die kop getref is.<ref>{{en}} {{cite book |author=Timothy J. McCann |title=Sussex Cricket in the Eighteenth Century |year=2004 |publisher=Sussex Record Society |location=Lewes |isbn=0-85445-055-6 |pages=xxxiii–xxxiv}}</ref> Krieket was vir ’n groot deel van die 17de eeu ’n plaaslike tydsverdryf.<ref name="JM31" /> Deur talle verwysings in die rekords van kerklike hofsake is bekend dat dit soms voor en tydens die [[Gemenebes van Engeland]] deur die Puriteine verbied was.<ref>{{en}} {{cite book |author=Timothy J. McCann |title=Sussex Cricket in the Eighteenth Century |year=2004 |publisher=Sussex Record Society |location=Lewes |isbn=0-85445-055-6 |pages=xxxi–xli}}</ref><ref name="DU11">{{en}} {{cite book |author=David Underdown |title=Start of Play |year=2000 |publisher=Allen Lane |location=Londen |isbn=0-7139-9330-8 |pages=11–15}}</ref> Die probleem was byna altyd die kwessie van Sondagspel, aangesien die Puriteine krieket as “onheilig” beskou het as dit op ’n [[Sabbat]] gespeel is, veral wanneer groot skares of [[dobbel]] betrokke was.<ref name="DB7">{{en}} {{cite book |author=Derek Birley |title=A Social History of English Cricket |url=https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5 |year=1999 |publisher=Aurum Press Ltd |location=Londen |isbn=1-85410-710-0 |pages=[https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5/page/7 7]–8}}</ref><ref name="JM23">{{en}} {{cite book |author=John Major |title=More Than A Game |url=https://archive.org/details/morethangamestor0000majo |year=2007 |publisher=HarperCollins |location=Londen |isbn=978-0-00-718364-7 |pages=[https://archive.org/details/morethangamestor0000majo/page/23 23]}}</ref> Volgens die sosiale historikus Derek Birley was daar in 1660 ’n “groot oplewing van sport ná die restourasie”.<ref name="DB11">{{en}} {{cite book |author=Derek Birley |title=A Social History of English Cricket |url=https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5 |year=1999 |publisher=Aurum Press Ltd |location=Londen |isbn=1-85410-710-0 |pages=[https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5/page/11 11]}}</ref> Verskeie lede van koning [[Karel II van Engeland|Karel II]] se hof het gedurende dié tydperk ’n sterk belangstelling in krieket getoon.<ref name="brown">{{en}} {{cite book |author=Ashley Brown |title=The Pictorial History of Cricket |publisher=Bison Books |location=Londen |year=1988}}</ref> Dobbelary op sport het ’n probleem geword, erg genoeg vir die Parlement om die Dobbelwet van 1664 goed te keur, wat die insette op £100 beperk het, in elk geval ’n enorme bedrag wat 99% van die bevolking se jaarlikse inkomste oorskry het.<ref name="DB11" /> Saam met perdewedrenne, prysgevegte en ander soorte bloedsport is krieket as ’n dobbelsport beskou.<ref>{{en}} {{cite book |author=Derek Birley |title=A Social History of English Cricket |url=https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5 |year=1999 |publisher=Aurum Press Ltd |location=Londen |isbn=1-85410-710-0 |pages=[https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5/page/11 11]–13}}</ref> Ryk beskermhere het wedstryde vir hoë insette gereël en spanne saamgestel, waarmee hulle die eerste professionele spelers betrek het.<ref name="RW10">{{en}} {{cite book |author=Roy Webber |title=The Phoenix History of Cricket |year=1960 |publisher=Phoenix House Ltd |location=Londen |pages=10}}</ref> Aan die einde van die eeu het krieket ontwikkel in ’n groot sport wat dwarsdeur Engeland versprei het en reeds deur Engelse seevaarders en koloniseerders na die buiteland geneem is – die vroegste verwysing na oorsese krieket dateer uit 1676.<ref>{{en}} {{cite book |author=Arthur Haygarth |title=Frederick Lillywhite's Cricket Scores & Biographies, Volume 1 (1744–1826) |year=1862 |publisher=Frederick Lillywhite |location=Londen |pages=vi}}</ref> ’n 1697-koerantberig van “’n groot krieketwedstryd” in Sussex “vir vyftig guineas per stuk” het bewaar gebly – dit is die vroegste bekende wedstryd wat algemeen as ’n [[Eersterangse krieket|eersterangse wedstryd]] beskou word.<ref>{{en}} {{cite book |author=Timothy J. McCann |title=Sussex Cricket in the Eighteenth Century |year=2004 |publisher=Sussex Record Society |location=Lewes |isbn=0-85445-055-6 |pages=xli}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |author=John Major |title=More Than A Game |url=https://archive.org/details/morethangamestor0000majo |year=2007 |publisher=HarperCollins |location=Londen |isbn=978-0-00-718364-7 |pages=[https://archive.org/details/morethangamestor0000majo/page/36 36]}}</ref> Die beskermhere en ander spelers van die “[[landadel]]” het na hulleself as “amateurs” begin verwys<ref name="amateur" group="fn">Die term “amateur” verwys in dié konteks nie na iemand wat in sy vrye tyd krieket gespeel het nie. Baie amateurs in eersterangse krieket was gedurende die krieketseisoen voltydse spelers. Van die spel se beste spelers, insluitend [[W.G. Grace]], het amateurstatus gehad.</ref> om ’n duidelike onderskeid te skep teen die professionele persone, wat altyd lede van die werkersklas was, selfs tot die punt dat hulle aparte kleed- en eetgeriewe gehad het.<ref>{{en}} {{cite book |author=John Major |title=More Than A Game |url=https://archive.org/details/morethangamestor0000majo |year=2007 |publisher=HarperCollins |location=Londen |isbn=978-0-00-718364-7 |pages=[https://archive.org/details/morethangamestor0000majo/page/268 268]–269}}</ref> Die landadel, insluitende hoë-adelikes soos die hertoë van Richmond, het hul eerkode van “adelskap verplig” uitgevoer om op leierskapsrolle in enige sportsoort waaraan hulle deelgeneem het aanspraak te maak, veral as dit vir hulle nodig was om saam met “sosiaal swakker” geagte mense te speel om hulle weddenskappe te wen.<ref name="DB19">{{en}} {{cite book |author=Derek Birley |title=A Social History of English Cricket |url=https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5 |year=1999 |publisher=Aurum Press Ltd |location=Londen |isbn=1-85410-710-0 |pages=[https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5/page/19 19]}}</ref> Tot met die afskaffing van amateurisme in 1962 was die waarneming van die tipiese amateur, wat eersterangse krieket gespeel het, iemand met ’n opleiding by ’n openbare skool wat daarna die [[Universiteit van Cambridge]] of [[Universiteit van Oxford]] besoek het. Die samelewing het verwag dat dié mense “offisiere en here” was wie se lot dit was om leierskap waar te neem.<ref name="CW23">{{en}} {{cite book |author=Charles Williams |title=Gentlemen & Players – The Death of Amateurism in Cricket |url=https://archive.org/details/gentlemenplayers0000will |year=2012 |publisher=Weidenfeld & Nicolson |location=Londen |isbn=978-0-7538-2927-1 |pages=[https://archive.org/details/gentlemenplayers0000will/page/23 23]}}</ref> In ’n suiwer finansiële betekenis sou die amateurspelers teoreties op uitgawes staat maak, terwyl sy professionele teenstander aan ’n kontrak gebonde was en ’n salaris of wedstrydgeld ontvang het; in werklikheid het baie amateurs meer as hulle werklike uitgawes geëis en die spottende term “shamateur” was bedoel om dié praktyk te beskryf.<ref>{{en}} {{cite book |author=Charles Williams |title=Gentlemen & Players – The Death of Amateurism in Cricket |url=https://archive.org/details/gentlemenplayers0000will |year=2012 |publisher=Weidenfeld & Nicolson |location=Londen |isbn=978-0-7538-2927-1 |pages=[https://archive.org/details/gentlemenplayers0000will/page/94 94]–95}}</ref><ref name="DB146">{{en}} {{cite book |author=Derek Birley |title=A Social History of English Cricket |url=https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5 |year=1999 |publisher=Aurum Press Ltd |location=Londen |isbn=1-85410-710-0 |pages=[https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5/page/146 146]}}</ref> === Engelse krieketspelers in die 18de en 19de eeu === [[Lêer:Francis Cotes - The young cricketer (1768).jpg|duimnael|upright|''The Young Cricketer'' deur Francis Cotes in 1768]] Die sport het in die 18de eeu ’n groot ontwikkeling ondergaan en Engeland se nasionale sport geword.<ref name="brown" /> Sy sukses was gegrond op die twee noodwendighede van beskermhere en weddenskap.<ref>{{en}} {{cite book |author=Derek Birley |title=A Social History of English Cricket |url=https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5 |year=1999 |publisher=Aurum Press Ltd |location=Londen |isbn=1-85410-710-0 |pages=[https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5/page/14 14]–16}}</ref> Krieket was van 1707 af in [[Londen]] oorheersend en in die middel van die eeu het groot skare byeengekom om wedstryde op die Artillery Ground in Finsbury by te woon.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricket-grounds/honourable-artillery-club-london-234526 |title=Artillery Ground |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Die een-paaltjie-weergawe van die sport het baie toeskouers en waaghalse gelok en sy gewildheid het gedurende die 1748-seisoen ’n hoogtepunt bereik.<ref name="ASW">{{en}} {{cite web |url=http://stats.acscricket.com/Cricket/1900/index.html#10 |title=At the Sign of the Wicket: Cricket 1742–1751 – Cricket: A Weekly Record of the Game |publisher=[[Die Vereniging van Krieketstatistici en -geskiedkundiges]] |author=F. S. Ashley-Cooper |location=Cardiff |year=1900 |pages=4–85 |accessdate=8 September 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170908201316/http://stats.acscricket.com/Cricket/1900/index.html#10 |archive-date=8 September 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Rondom 1760 het die boulwerk ’n ewolusie ondergaan, toe die boulers die bal op die kolfblad begin bons het pleks daarvan om dit na die kolwer te laat rol of te gly. Dit het ’n rewolusie in die kolf se ontwerp meegebring, aangesien dit vir die hantering van die bonsende bal nodig was om die moderne plat kolf pleks van die ou “hokkiestok” in te voer.<ref>{{en}} {{cite book |author=John Nyren |title=The Cricketers of my Time |url=https://archive.org/details/johnnyrenscricke0000john |orig-year=eerste uitgawe in 1833 |editor=Ashley Mote |year=1998 |publisher=Robson Books |location=Londen |isbn=1-86105-168-9 |pages=[https://archive.org/details/johnnyrenscricke0000john/page/153 153]–154}}</ref> Die Hambledon Club is in die 1760’s gestig en dit was vir die daaropvolgende 20 jaar tot die stigting van die [[Marylebone-krieketklub]] (MKK) en die inwyding van [[Lord’s Old Ground]] in 1787 beide die sport se grootste klub en fikspunt.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-cradle-of-cricket-315120 |title=The cradle of cricket |publisher=ESPNcricinfo |author=Martin Williamson |date=13 Oktober 2007 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Die MKK het spoedig die sport se voorste klub en die kurator van die krieketwette geword. Nuwe wette wat aan die einde van die 18de eeu ingevoer is sluit in die paaltjie met drie stompe en been voor paaltjie.<ref name="WCA63">{{en}} {{cite book |last=Wisden |article=Evolution of the Laws of Cricket |title=Wisden Cricketers' Almanack, 100th edition |edition=1963 |publisher=Sporting Handbooks Ltd |location=Londen |pages=184–187}}</ref> In die 19de eeu is onderarmaflewerings eers met rondarm- en toe met boarmaflewerings vervang. Albei ontwikkelinge was omstrede.<ref>{{en}} {{cite book |author=Derek Birley |title=A Social History of English Cricket |url=https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5 |year=1999 |publisher=Aurum Press Ltd |location=Londen |isbn=1-85410-710-0 |pages=[https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5/page/97 97]–101}}</ref> Die reëling van die sport op graafskapvlak het tot die stigting van die graafskapklubs gelei, beginnende met [[Sussex]] in 1839.<ref>{{en}} {{cite book |author=Barclays |title=Barclays World of Cricket |editor=E. W. Swanton |publisher=Willow Books |location=Londen |year=1986 |isbn=0-00-218193-2 |pages=456}}</ref> In Desember 1889 het die agt leidende graafskapklubs die amptelike graafskapkampioenskap gestig, wat in 1890 vir die eerste keer aangebied is.<ref name="AMCS">{{en}} {{cite web |url=http://stats.acscricket.com/Cricket/1889/index.html#523/z |title=Annual Meeting of County Secretaries – the programme for 1890 |work=Cricket: A Weekly Record of the Game |publisher=[[Die Vereniging van Krieketstatistici en -geskiedkundiges]] |location=Cardiff |year=1889 |pages=478–479 |accessdate=8 September 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170908020352/http://stats.acscricket.com/Cricket/1889/index.html#523/z |archive-date=8 September 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die bekendste speler in die 19de eeu was [[W.G. Grace]], wie se lang en invloedryke loopbaan in 1865 begin het. Dit was veral Grace se loopbaan wat die onderskeiding tussen amateurs en professionele spelers in die wiele gery het, aangesien hy nominell ’n amateur was, maar volgens sy finansiële inkomste was hy ''de facto'' ’n professionele speler. Grace het van homself gesê dat hy meer geld deur krieket verdien het as enige professionele speler.<ref>{{en}} {{cite book |author=Derek Birley |title=A Social History of English Cricket |year=1999 |publisher=Aurum |isbn=1-85410-941-3 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/socialhistoryofe0000birl |pages=108}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |author=Simon Rae |title=W. G. Grace: A Life |url=https://archive.org/details/wggracelife0000raes |year=1998 |isbn=978-0-571-17855-1 |pages=[https://archive.org/details/wggracelife0000raes/page/104 104]}}</ref> Na die laaste twee dekades voor die [[Eerste Wêreldoorlog]] word as die “goue tydperk van krieket” verwys. Dit is ’n nostalgiese benaming wat deur die algemene verliese deur die oorlog gekenmerk is, maar dié tydperk het party goeie spelers en noemenswaardige wedstryde opgelewer, veral omdat kompetisies op graafskap- en [[Toetskrieket|toetsvlak]] verder ontwikkel is.<ref>{{en}} {{cite book |author=David Frith |title=The Golden Age of Cricket: 1890–1914 |year=1978 |publisher=Lutterworth Press |location=Guildford |isbn=0-7188-7022-0}}</ref> === Krieket as ’n internasionale sport === [[Lêer:First photo of a cricket match by Roger Fenton.jpg|duimnael|links|Die eerste bekende foto van ’n krieketwedstryd is op 25 Julie 1857 deur [[Roger Fenton]] geneem]] [[Lêer:England in North America 1859.jpg|duimnael|Die [[Engelse nasionale krieketspan|Engelse krieketspan]] van 1859 op pad na [[Noord-Amerika]], die eerste Engelse kriekettoer ooit]] Intussen het die [[Britse Ryk]] die spel oorsee begin vestig en teen die middel-19de eeu was dit reeds goed gevestig in [[Australië]], [[Brits-Indië]] (wat ook die huidige [[Pakistan]] en [[Bangladesj]] insluit), die [[Karibiese gebied]], [[Nieu-Seeland]], [[Noord-Amerika]] en [[Suid-Afrika]].<ref>{{en}} {{cite book |author=Barclays |title=Barclays World of Cricket |editor=E. W. Swanton |publisher=Willow Books |location=Londen |year=1986 |isbn=0-00-218193-2 |pages=62, 78, 87, 99, 113, 127 en 131}}</ref> In 1844 is die eerste internasionale wedstryd tussen as ’t ware klubspanne<ref name="NYH-25-09-1844">{{en}} {{cite web |url=https://www.newspaperarchive.com/us/new-york/new-york/new-york-herald/1844/09-25/page-2 |title=Grand Cricket Match for 1,000 Dollars, between the Players of Canada, and the St. George's Club of this City |publisher=The New York Herald |volume=10 |issue=265#3865 |page=2 |date=25 September 1844 }}{{Dooie skakel|date=Mei 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> van [[Kanadese nasionale krieketspan|Kanada]] en die [[Verenigde State se nasionale krieketspan|Verenigde State]] in [[New York]] aangebied en deur Kanada gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-oldest-international-contest-of-them-all-141170 |title=The oldest international contest of them all |publisher=ESPNcricinfo |author=Martin Williamson |date=9 November 2007 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref><ref name="brown" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.olympics.com/en/news/cricket-in-america-usa-history |title=Cricket in the USA |publisher=[[Internasionale Olimpiese Komitee]] |author=Nag Utathya |date=25 Desember 2024 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> In 1859 het ’n [[Engelse nasionale krieketspan|Engelse span]] na Noord-Amerika getoer en sodoende die eerste oorsese toer ooit aangepak.<ref>{{en}} {{cite book |author=Derek Birley |title=A Social History of English Cricket |url=https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5 |year=1999 |publisher=Aurum Press Ltd |location=Londen |isbn=1-85410-710-0 |pages=[https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5/page/96 96]–97}}</ref> In 1862 het ’n Engelse span die eerste toer na Australië onderneem.<ref>{{en}} {{cite book |author=Derek Birley |title=A Social History of English Cricket |url=https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5 |year=1999 |publisher=Aurum Press Ltd |location=Londen |isbn=1-85410-710-0 |pages=[https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5/page/97 97]}}</ref> Die eerste [[Australiese nasionale krieketspan|Australiese span]] wat oorsee getoer het, het uit [[Aborigines]] bestaan wat in 1868 Engeland besoek het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nma.gov.au/defining-moments/resources/aboriginal-cricket-team |title=The Australian Eleven: The first Australian team |publisher=Nasionale Museum van Australië |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> In 1876/77 het ’n Engelse span teen Australië op die [[Melbourne-krieketveld]] gespeel, wat in retrospektief as die eerste [[Toetskrieket|toetswedstryd]] erken word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/152099.html |title=The Centenary Test match |publisher=ESPNcricinfo |work=Wisden |author=Reg Hayter |date=1978 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Die mededinging tussen Engeland en Australië het in 1882 neerslag gevind in [[die As]] wat sedertdien die bekendste wedywering in toetskrieket is.<ref>{{en}} {{cite book |author1=Wendy Lewis |author2=Simon Balderstone |author3=John Bowan |title=Events That Shaped Australia |page=75 |publisher=New Holland |year=2006 |isbn=978-1-74110-492-9}}</ref> Toetskrieket is in 1888/89 begin uitbrei toe [[Proteas|Suid-Afrika]] teen Engeland gespeel het.<ref name="brown" /> === Krieket in die 20ste eeu === [[Lêer:Bradman&Bat.jpg|duimnael|links|upright|[[Donald Bradman]] van [[Australiese nasionale krieketspan|Australië]] het die rekord vir die hoogste kolfgemiddelde van 99.94 aangeteken]] Die tussenoorlogse jare is oorheers deur die Australiese [[Donald Bradman]], in statistieke opsig die beste toetskolwer ooit. Om sy oorheersing te probeer beteuel het Engeland tydens die 1932–33-reeks om die As [[Lyfkrieket-reeks|Lyfkrieket-taktieke]] ontwikkel. Dit het aflewerings aan die kolwer se liggaam ingesluit en ’n veld is geplaas, waarvolgens kolwers moes kies tussen om raakgegooi te word of om uitgehaal te word. Dié reeks het krieket van ’n spel in ’n saak van nasionale belang verander, aangesien diplomatieke versendings oor die voorval tussen die twee lande uitgeruil is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/news/uk-england-nottingham |title=Bodyline: 80 years of cricket's greatest controversy |publisher=[[BBC]] |date=16 Januarie 2013 |accessdate=17 Mei 2026 }}{{Dooie skakel|date=Mei 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> In dié tyd is toetskrieket verder uitgebrei met die aansluiting van [[Wes-Indiese nasionale krieketspan|Wes-Indië]] (in 1928), [[Nieu-Seelandse nasionale krieketspan|Nieu-Seeland]] (in 1930) en [[Indiese nasionale krieketspan|Indië]] (in 1932).<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1909-1963 |title=1909–1963 – Imperial Cricket Conference |publisher=Internasionale Krieketraad |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]] is toetskrieket gekniehalter, waarna die [[Verdeling van Indië]] toetsstatus aan [[Pakistanse nasionale krieketspan|Pakistan]] besorg het (in 1952).<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/152363.html |title=Some dates in Pakistan cricket history |publisher=ESPNcricinfo |author=Rowland Bowen |date=1967 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Omdat spanne meer begin reis het, het die aantal toetswedstryde van 500 toetse in 84 jaar spoedig gegroei na 1&nbsp;000 binne die volgende 23 jaar. In 1963 het krieket ’n nuwe tydperk betree toe die Engelse graafskappe die korter krieketformat ingevoer het.<ref>{{en}} {{cite book |last=Wisden |article=One-Day Knockout Competition, 1963 |title=Wisden Cricketers' Almanack, 100th edition |edition=1963 |publisher=Sporting Handbooks Ltd |location=London |pages=1074–1076}}</ref> Aangesien dit in elk geval ’n uitslag opgelewer het, was die korter krieketformaat winsgewend en die aantal wedstryde het toegeneem.<ref>{{en}} {{cite book |author=Barclays |title=Barclays World of Cricket |editor=E. W. Swanton |publisher=Willow Books |location=Londen |year=1986 |isbn=0-00-218193-2 |pages=495–496}}</ref> Die eerste [[internasionale eendagwedstryd]] is op 5 Januarie 1971 tussen Australië en Engeland op die Melbourne-krieketveld gespeel<ref name="BatemanHill2011">{{en}} {{cite book |author1=Anthony Bateman |author2=Jeffrey Hill |title=The Cambridge Companion to Cricket |publisher=Cambridge University Press |url=https://books.google.de/books?id=yd6J7waMBRsC&pg=PA101&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false |date=17 Maart 2011 |accessdate=17 Mei 2026 |isbn=978-0-521-76129-1|pages=101}}</ref> en die beheerliggaam [[Internasionale Krieketraad]] (IKR), wat dié weergawe se potensiaal raakgesien het, het in [[Krieketwêreldbeker 1975|1975]] die eerste [[krieketwêreldbeker]]toernooi aangebied.<ref>{{en}} {{cite book |author=Barclays |title=Barclays World of Cricket |editor=E. W. Swanton |publisher=Willow Books |location=Londen |year=1986 |isbn=0-00-218193-2 |pages=496–497}}</ref> [[Sri Lankaanse nasionale krieketspan|Sri Lanka]] het in 1982 toetsstatus ontvang,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/152210.html |title=Notes by the Editor |publisher=ESPNcricinfo |work=Wisden Cricketers' Almanack online |author=John Woodcock |date=1982 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> terwyl [[Proteas|Suid-Afrika]] weens sy [[Apartheid]]sbeleid tussen 1970 tot 1992 van internasionale krieket verban was.<ref>{{en}} {{cite book |author=Douglas Booth |title=The Race Game: Sport and Politics in South Africa |publisher=Routledge |year=1998 |page=88 |isbn=0-7146-4799-3 |url=https://archive.org/details/racegamesportpol0000boot/page/88/mode/2up |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> In 1992 het ook [[Zimbabwiese nasionale krieketspan|Zimbabwe]] toetsstatus verkry.<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/sports/cricket-sport/Test-matches|title=Test matches|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=17 Mei 2026}}</ref> === Krieket in die 21ste eeu === [[Lêer:SRH fans while an ipl match.jpg|duimnael|Die [[Indiese Premierliga]] (IPL) is in 2008 van stapel gestuur. Dit het een van die rykste sportligas wêreldwyd geword en die belangrikheid van T20-krieket en professionele ligas aansienlik verhoog.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/blog/2023/apr/08/the-indian-premier-league-is-a-brilliant-thing-but-is-killing-test-cricket |title=The Indian Premier League is a brilliant thing – but is killing Test cricket |publisher=[[The Guardian]] |author=Barney Ronay |date=8 April 2023 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref>]] Die 21ste eeu het met toetsstatus vir [[Bengaalse nasionale krieketspan|Bangladesj]] begin, wat sy verskyning in 2000 gemaak het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketcountry.com/articles/when-bangladesh-made-their-test-cricket-debut-19521/ |title=When Bangladesh made their Test cricket debut |publisher=Cricket County |date=10 November 2012 |accessdate=31 Maart 2024}} {{Dooie skakel|date=Oktober 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Die spel op sigself het ook gegroei met die instelling van ’n nuwe korter formaat, [[Twintig20]], wat ’n onmiddellike impak gemaak het en in ’n mededinger vir die langer formate ontpop het. Dié nuwe korter formaat het ook tot die stigting van professionele krieket gelei en nuwe toernooie soos die [[Indiese Premierliga]] (IPL) is gestig. Die IKR gebruik die T20-formaat vir die groei van krieket met die [[T20I-wêreldbeker]]toernooi wat al om die twee jaar beslis word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket/two-year-t20-world-cup-cycle-important-for-growth-of-cricket-icc-7636067/ |title=Two-year T20 World Cup cycle important for growth of cricket: ICC |publisher=The Indian Express |date=22 November 2021 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> T20-krieket word ook toenemend op belangrike toernooie soos Asiatiese en Afrikaspele gebruik.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/cricket-at-la28-cricket-confirmed-as-one-of-five-new-sports-at-la28-1403570 |title=T20 cricket confirmed as one of five new sports at LA28 |publisher=ESPNcricinfo |date=16 Oktober 2023 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Die gevolglike groei het krieket se aanhangersbasis meer as een miljard mense laat oorskry, waarvan 90% in [[Suid-Asië]].<ref name="90%" /> Die sukses van T20-krieket het nog korter formate soos T10- en 100-balkrieket voortgebring, maar nie sonder teenkanting nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.independent.co.uk/sport/cricket/twenty20-cricket-future-revolution-icc-tim-wigmore-freddie-wilde-a9179116.html |title=Thirty-two predictions for the future of Twenty20 cricket |publisher=The Independent |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Eksterne faktore het ook ’n impak op krieket gehad. Byvoorbeeld is ná die aanvalle in [[Mumbai]] in 2008 die bilaterale reekse tussen Indië en Pakistan onbepaald opgeskort. Die 2009-aanval op die Sri Lankaanse span tydens hul toer na Pakistan het daartoe gelei dat Pakistan tot in 2019 geen internasionale wedstryde kon huisves nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://edition.cnn.com/2019/11/14/sport/pakistan-test-cricket-return-2009-terrorist-attack-spt-intl/index.html |title=Pakistan to play first Test at home since 2009 terror attack |publisher=[[CNN]] |author=Ben Morse |date=14 November 2019 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/sports/Twenty20-cricket|title=Twenty20 cricket|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=17 Mei 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nbcnews.com/id/wbna28298820 |title=Mumbai fallout: India cancels cricket tour |publisher=NBC |date=18 Desember 2008 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Op 22 Junie 2017 het Afghanistan en Ierland die elfde en twaalfde volle lede van die IKR geword en hulle mag dus toetskrieket speel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/afghanistan-ireland-get-test-status-1105347 |title=Afghanistan, Ireland get Test status |publisher=ESPNcricinfo |date=22 Junie 2017 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/40364481 |title=Ireland & Afghanistan awarded Test status by International Cricket Council |publisher=[[BBC]] |date=22 Junie 2017 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Wisden |article=Dates in Cricket History |title=Wisden Cricketers' Almanack, 100th edition |edition=1963 |publisher=Sporting Handbooks Ltd |location=London |page=183}}</ref> == Wette en spel == [[Lêer:Cricket field parts af.svg|duimnael|’n Tipiese krieketveld]] In krieket is die reëls van die spel gekodifiseer as “Die wette van krieket” (''The Laws of Cricket'', hierna “die Wette” genoem) wat ’n globale taak het en deur die [[Marylebone-krieketklub]] (MKK) in gesprek met die hoofkrieketlande ontwikkel is. Daar is 42 Wette (altyd met ’n hoofletter “W” geskryf). Die vroegste bekende weergawe van die kode is in 1744 opgestel en sedert 1788 word dit deur sy voog, die Marylebone-krieketklub in [[Londen]], besit en onderhou.<ref name=Laws>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/laws-of-cricket/ |title=Laws |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Buitendien is daar nasionale reëls wat van toepassing is in ’n spesifieke land en kompetisiereëls vir ’n bepaalde wedstryd of liga.<ref name="ECB">{{en}} (Byvoorbeeld) {{cite web |url=https://www.ecb.co.uk/governance/regulations/non-first-class-regulations |title=Rules and Regulations – Non-First Class Cricket |publisher=[[Engelse en Walliese Krieketraad]] |location=Londen |year=2017 |accessdate=7 Februarie 2021}}</ref> === Speelveld === [[Lêer:Cricket Stumps af.svg|duimnael|links|’n Paaltjie bestaan uit drie houtpenne vertikaal in die grond ingedruk waarop twee houtdwarsstokkies, die dwarsbalkies, geplaas is]] Krieket is ’n boul-en-kolf-sport wat op ’n krieketveld tussen twee spanne met elf spelers elk gespeel word.<ref name=Law1>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/the-players/ |title=Law 1 – Players |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Daar is geen vaste regulasies met betrekking tot die afmetings van die speelveld nie, maar in sy kompetisies beveel die [[Engelse en Walliese Krieketraad]] ’n diameter van tussen 110&nbsp;m en 140&nbsp;m vir volwassenemanskrieket en kleiner velde vir jeugkrieket (tussen 60&nbsp;m en 100&nbsp;m vir onder 13 meisies) aan.<ref name="ECB" /> Die speelveld is gewoonlik sirkel- of ovaalvormig en die rand van die speelveld word gemerk deur ’n grens, wat ’n heining, ’n deel van die staanplekke, ’n tou, ’n geverfde lyn of ’n kombinasie hiervan kan wees; die grens moet, indien moontlik, oor sy hele lengte gemerk word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/boundaries/ |title=Law 19 – Boundaries |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Die meeste aksie vind in die middel van die speelveld plaas op ’n reghoekige kleistrook met kort gras wat die kolfblad genoem word. Die kolfblad is ’n plat oppervlak met dimensies van 3,05&nbsp;m by 20,12&nbsp;m met baie kort gras wat geneig is om weggedra te word soos die wedstryd vorder (krieket kan ook op kunsmatige oppervlakke soos matte gespeel word). Aan albei kante van die kolfblad word drie regop houtpenne, paaltjies genoem, in die grond ingedruk; die paaltjies word 22 treë (20&nbsp;m) uitmekaar geplaas.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/the-pitch |title=Law 7 – The pitch |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Elke paaltjie bestaan uit drie houtpenne met twee dwarsbalkies bo-op. Twee kort houtdwarsstokkies, dwarsbalkies genoem, sit in groewe bo-op die drie paaltjies en raak met hulle punte aanmekaar. Elke stel van drie houtpenne en twee dwarsbalkies word saam die paaltjies genoem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/the-wickets/ |title=Law 8 – The wickets |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> ’n Wit streep van 1,22&nbsp;m voor die paaltjies dui die kolfkampie aan. Een kant van die kolfblad is waar die kolwer staan en die bal inwag, en die ander kant is waarvandaan die bouler boul. Ná elke boulbeurt word die boulkante omgeruil; maar die twee kolwers bly só staan, dus kolf die ander kant se kolwer verder in die volgende boulbeurt. [[Lêer:Cricket pitch af.svg|duimnael|senter|800px|Die kolfblad se afmetings]] Die kolfblad word aan elke kant met vier wit gekalkte lyne gemerk: ’n boulkampie, ’n opspringkampie en twee draaikampies. Drie houtpenne vir die paaltjies word sentraal geplaas in die boulkampie, wat ten minste 264&nbsp;cm lank is. Die opspringkampie is 122&nbsp;cm voor die boulkampie en parallel daarmee geplaas; hoewel dit met ’n 366&nbsp;cm lyn gekenmerk word (1,83&nbsp;cm weerskante aan die sentrale houtpenne), is dit in werklikheid onbeperk in lengte. Die draaikampie word reghoekig met die opspringkampie geplaas sodat hulle die punte van die boulkampie sny; elke draaikampie word deur ’n 2,44&nbsp;cm lyn gemerk, sodat dit 1,22&nbsp;cm agter die boulkampie strek, maar ook as ’t ware onbeperk in lengte is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/bowling-popping-and-return-creases/ |title=Law 9 – The bowling, popping and return creases |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026 }}{{Dooie skakel|date=Mei 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Wedstrydstruktuur === [[Lêer:A modern Cricket bat (back view).jpg|duimnael|upright|Agterkant van ’n moderne SG-krieketkolf]] [[Lêer:Wicket being hit by a ball.jpg|duimnael|upright|’n Bal tref die paaltjie]] Voor die wedstryd ondersoek beide die kapteins (en hulle raadgewers) die kolfblad en bepaal watter spelers beste gepas sal wees vir die kolfblad se omstandighede en kies dan hulle elftal. Die kapteins (wat ook spelers is) van die twee spanne loot dan deur ’n muntstuk op te skiet saam met die skeidsregters. Die kaptein wat die loot wen mag dan besluit of sy span eerste gaan boul of kolf.<ref name="inns" /> Die loot in krieket is baie belangriker as in ander sportsoorte. Omdat die spel so lank duur en die gedrag van die kolfblad oor die bestek van vyf dae dramaties kan verander, is dit ’n geweldige voordeel om te kan kies om eerste te boul of te kolf, na gelang van die omstandighede. Kolfbeurt is die term waarmee na ’n fase van die wedstryd verwys word.<ref name=inns>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/innings/ |title=Law 12 – Innings |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> In elke kolfbeurt kolf een span in ’n poging om lopies aan te teken, terwyl die ander span die telling probeer beperk en die kolwers uit te haal deur die bal te boul en veldwerk te doen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/scoring-runs/ |title=Law 18 – Scoring runs |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/appeals/ |title=Law 27 – Appeals |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Wanneer die eerste kolfbeurt eindig verander die spanne van rolle; daar kan van twee tot vier kolfbeurte wees, afhangende van die soort wedstryd. ’n Wedstryd met vier geskeduleerde kolfbeurte word oor drie tot vyf dae gespeel; ’n wedstryd met twee geskeduleerde kolfbeurte word gewoonlik binne een enkele dag afgehandel.<ref name=inns /> Gedurende ’n kolfbeurt is al elf die lede van die veldwerkspan op die krieketveld, terwyl van die kolfspan op enige tyd slegs twee spelers op die speelveld is. Die uitsondering is indien ’n kolwer siek is of 'n besering het wat sy of haar vermoë om te loop beperk, in dié geval mag die kolwer ’n hardloper inspan wat tussen die paaltjies kan hardloop wanneer die kolwer ’n lopie aanteken of sou hardloop,<ref name="Law25">{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/batsman-s-innings;-runners |title=Law 25 – Batter's Innings; Runners |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> hoewel dit nie van toepassing in internasionale krieket is nie.<ref name=ICCTestPlayCond>{{en}} {{cite web |url=https://icc-static-files.s3.amazonaws.com/ICC/document/2019/09/02/9182955c-04a4-4fa0-a2b6-f5908f02a51d/ICC-Test-Match-Playing-Conditions-Final-1-September-2019.pdf |title=ICC Test Match Playing Conditions |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=1 September 2019 |accessdate=3 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190903140826/https://icc-static-files.s3.amazonaws.com/ICC/document/2019/09/02/9182955c-04a4-4fa0-a2b6-f5908f02a51d/ICC-Test-Match-Playing-Conditions-Final-1-September-2019.pdf |archive-date=3 September 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die kolforde word gewoonlik net voor die wedstryd se begin bekend gemaak, maar dit mag aangepas word.<ref name=Law1 /> Die hoofdoel van elke span is om meer lopies as hul teenstander aan te teken, maar in sommige krieketformate kan dit vir ’n oorwinning ook nodig wees om in die laaste kolfbeurt al die kolwers van die teenstander behalwe vir een uit te haal (waarmee “almal uit” is), andersins kan die wedstryd onbeslis eindig (sonder ’n oorwinning of gelykop).<ref name=result>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/the-result/ |title=Law 21 – The result |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> === Klere en uitrusting === [[Lêer:WGGrace.jpg|duimnael|upright|Die Engelse krieketspeler [[W.G. Grace]] staan gereed mt sy kolf in 1883. Sy beenskutte en kolf is baie soortgelyk aan dié wat vandag gebruik word. Die handskoene het ietwat verander. Baie moderne spelers gebruik meer defensiewe uitrusting as wat destyds vir Grace beskikbaar was, veral helms en armskerms.]] Die [[paaltjiewagter]] (’n gespesialiseerde veldwerker agter die paaltjies) en die kolwers dra beskermende uitrusting weens die harde bal, wat met ’n spoed van meer as 145&nbsp;km/h afgelewer kan word en ’n groot veiligheidsrisiko inhou. Beskermende uitrusting sluit in skutte (wat die knieë en skeenbeen beskerm), kolf- of paaltjiewagterhandskoene vir die hande, ’n helm vir die kop en ’n kis in die broek vir manlike spelers (wat die lies beskerm).<ref name=AppD>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/laws-of-cricket/laws/appendix-d/ |title=Appendix D |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=2 Julie 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170702064301/https://www.lords.org/mcc/laws-of-cricket/laws/appendix-d/ |archive-date=2 Julie 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Sommige kolwers dra bykomende skerms onder hul truie en broeke soos dik skerms, arm-, ribbe- en skouerskerms. Die enigste veldwerkers wat toegelaat word om beskermende uitrusting te dra is dié baie naby aan die kolwer (d.w.s. indien hulle langs of voor hom staan), maar hulle mag nie handskoene of buitebeenskerms dra nie.<ref name=Law41 /> Met verskeie variante bestaan die wedstrydklere gewoonlik uit ’n woltrui met kort of lang moue, lang broeke, woloortrektruie (indien nodig); ’n krieketpet (vir veldwerk) of ’n veiligheidshelm; en skoene of stewels met spykers om die vastrap te verbeter. Die trui is tradisioneel geheel en al wit en dit word só in toets- en eersterangse krieket gedra, maar in korter krieket word deesdae eerder spanklere gedra.<ref>{{en}} {{cite book |author=Derek Birley |title=A Social History of English Cricket |url=https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5 |year=1999 |publisher=Aurum Press Ltd |location=Londen |isbn=1-85410-710-0 |pages=[https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5/page/343 343]}}</ref> ==== Kolf en bal ==== {{Multibeeld | wydte = 150 | voetskrif = Drie soorte krieketballe van dieselfde grootte: i) ’n Nuwe wit bal. Wit balle word meestal in korter krieket gebruik, veral gedurende aandwedstryde onder spreiligte (links).<br /> ii) ’n Nuwe rooi bal. Rooi balle word in [[Toetskrieket|dagtoets-]], [[Eersterangse krieket|eersterangse]] en sommige ander krieketvorme gebruik (middel).<br /> iii) ’n Gebruikte pienk bal. Pienk balle word in [[dag/aandkrieket]]wedstryde gebruik om die sig te verbeter (regs). | beeld1 = Cricket ball white (2025) 01 (cropped).jpg | alt1 = | onderskrif1 = ’n Nuwe wit bal | beeld2 = Cricket Ball (27343391052) cropped.jpg | alt2 = | onderskrif2 = ’n Nuwe rooi bal | beeld3 = Cricket ball at Church Times Cricket Cup final 2019 (cropped).jpg | alt3 = | onderskrif3 = ’n Gebruikte pienk bal }} Die beginsel van die sport is ’n bouler lewer die bal van sy of haar kant aan die kolwer af, wat toegerus met ’n kolf, aan die ander kant staan om die bal in te wag. Die kolf word van hout vervaardig, gewoonlik [[witwilger]] (''Salix alba'') en het die vorm van ’n lem met ’n silindriese handvatsel. Die lem mag nie breër as 10,8&nbsp;cm wees nie en die kolf nie langer as 97&nbsp;cm nie. Die massa is nie bepalend nie, gewoonlik weeg dit tussen 1,1 en 1,4&nbsp;kg.<ref name=Law6>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/the-bat/ |title=Law 6 – The bat |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=7 Mei 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/laws-of-cricket/laws/appendix-e-the-bat/ |title=Appendix E – The bat |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=4 Julie 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170703063903/https://www.lords.org/mcc/laws-of-cricket/laws/appendix-e-the-bat/ |archive-date=3 Julie 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die bal is ’n harde leernaat [[sferoïde]] met ’n omtrek van 23&nbsp;cm. Die bal het ’n “naat”: ses rye se steke wat die leerdop van die bal aan die tou en die kurk binnekant hou. Die naat van ’n nuwe bal is prominent en help die bouler om dit op ’n minder voorspelbare manier aan te dryf. Gedurende wedstryde verswak die kwaliteit van die bal tot ’n punt waar dit nie meer bruikbaar is nie; gedurende die verloop van dié slytasie sal sy gedrag in vlug verander en dit kan die uitslag van die wedstryd beïnvloed. Spelers sal dus probeer om die bal se gedrag te verander deur sy fisiese eienskappe te wysig. Om die bal te poets en dit nat te maak met sweet of speeksel is wettig, selfs wanneer die polering doelbewus aan die een kant gedoen word, om die bal se swaai deur die lug te verhoog. Om egter ander stowwe in die bal te vryf, die oppervlak te krap (bv. met 'n bierproppie) of aan die naat te pluk is onwettige balpeutery.<ref name=Law5>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/the-ball/ |title=Law 5 – The ball |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=7 Mei 2026}}</ref> === Spelerrolle === ==== Basiese spel: bouler na kolwer ==== Gedurende die gewone spel is daar 13 spelers en twee skeidsregters op die veld. Twee van die spelers is kolwers en die ander elf is almal lede van die veldwerkspan. Die ander nege spelers van die kolfspan sit buite die veld op die pawiljoen. Die beeld hieronder met syfers toon wat gebeur wanneer die bal geboul word en wie op of naby die kolfblad staan.<ref group="fn">Dié beeld is geneem tydens ’n internasionale wedstryd tussen [[Australiese nasionale krieketspan|Australië]] en [[Sri Lankaanse nasionale krieketspan|Sri Lanka]]; Sri Lanka se [[Muttiah Muralitharan]] boul na die Australiese kolwer [[Adam Gilchrist]].</ref> Let wel: dié beeld toon ’n linkshandige kolwer. {{overlay |image=Muralitharan bowling to Adam Gilchrist.jpg |width=500 |height=340 |grid=no |overlay1=Skeidsregter|overlay1left=75|overlay1top=2|overlay1tip=Skeidsregter aan die bouler se kant |overlay2=Paaltjie|overlay2left=105|overlay2top=68|overlay2tip=Paaltjie, bouler se kant of onaktiewe kolwer se kant |overlay3=Onaktiewe kolwer|overlay3left=50|overlay3top=50|overlay3tip=Onaktiewe kolwer, Simon Katich |overlay4=Bouler|overlay4left=155|overlay4top=55|overlay4tip=Bouler, Muttiah Muralitharan |overlay5=Bal|overlay5left=230|overlay5top=75|overlay5tip=’n wit krieketbal in vlug |overlay6=Kolfblad|overlay6left=235|overlay6top=165|overlay6tip=Kolfblad, die hele gebied in ’n ander kleur |overlay7=Opspringkampie|overlay7left=295|overlay7top=105|overlay7tip=Kolf- of opspringkampie |overlay7left2=265|overlay7top2=265|overlay7tip2=Kolf- of opspringkampie |overlay8=Aktiewe kolwer|overlay8left=390|overlay8top=160|overlay8tip=Aktiewe kolwer, Adam Gilchrist |overlay9=Paaltjie|overlay9left=425|overlay9top=225|overlay9tip=Paaltjie, aktiewe kolwer se kant |overlay10=Paaltjiewagter|overlay10left=420|overlay10top=270|overlay10tip=Veldwerker in posisie, paaltjiewagter |overlay11=Eerste glip|overlay11left=325|overlay11top=300|overlay11tip=Veldwerker in posisie, eerste glip vir linkshandige kolwer |overlay12=Draaikampie|overlay12left=15|overlay12top=105|overlay12tip=Draaikampie, een weerskante elke paaltjie |overlay12left2=455|overlay12top2=235|overlay12tip2=Draaikampie, een weerskante elke paaltjie }} Op die beeld het die twee kolwers (3 & 8; met geel truie) hul plekke aan elke kant van die kolfblad ingeneem (6). Drie lede van die span wat veldwerk doen (4, 10 & 11; met donkerblou truie) is ook in beeld. Een van die twee skeidsregters (1; met ’n wit sonhoed) staan agter die paaltjies (2) aan die kolwer se kant (4) op die kolfblad. Die bouler (4) boul die bal (5) van sy kant aan die kolwer (8) aan die ander kant wat die “aktiewe kolwer” genoem word. Die ander kolwer (3) by die boulkant is die “onaktiewe kolwer”. Die paaltjiewagter (10), wat gespesialiseer is, is agter die aktiewe kolwer se paaltjies (9) en agter hom staan een van die veldwerkers in ’n posisie genoem “eerste glip” (11). Terwyl die bouler en die eerste glip gewone truie dra, dra die twee kolwers en die paaltjiewagter beskermende toerusting insluitende veiligheidshelms, versterkte handskoene en beenskutte. Die paaltjiewagter is die enigste veldwerker wat beskermende handskoene mag dra. Terwyl die skeidsregter (1) op die beeld aan die bouler se kant staan, staan sy eweknie in die buiteveld, gewoonlik op of naby die veldplasing “regby”, sodat hy op een lyn is met die opspringkampie (7) aan die aktiewe kolwer se kant. Die boulkampie (sonder ’n syfer) is dié waar die paaltjies tussen die draaikampies is (12). Die bouler (4) beoog om die paaltjies (9) met die bal te tref (5) of, ten minste, om te voorkom dat die aktiewe kolwer (8) lopies kan aanteken. Die aktiewe kolwer (8) probeer om met sy kolf sy paaltjies te beskerm en, indien moontlik, om die bal van die kolfblad weg te slaan om lopies aan te teken. Sommige spelers is vaardig in beide kolf- en boulwerk, sogenoemde veelsydiges. Boulers word volgens hul styl en spoed geklassifiseer, met snelboulers, naatboulers of draaiers. Kolwers word volgens hul hande geklassifiseer, regs- of linkshandig, met dubbelhandige kolwers wat ongewoon is. Dit word veral as ’n taktiek gebruik waarby ’n kolwer van houding kan verander kort voordat die bouler die bal afstuur.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricket.com.au/news/3306597 |title=Maxwell launches strong defence of 'unfair' switch hit |publisher=[[Krieket Australië]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> ==== Boulbeurte ==== Die wette bepaal dat, gedurende ’n kolfbeurt, “die bal afwisselend geboul sal word van albei kante in boulbeurte van ses balle”.<ref name=Law22>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/the-over/ |title=Law 22 – The over |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Dit word “beurt” genoem omdat die skeidsregter “Over!” of "Beurt!" roep wanneer ses wettige balle (aflewerings) geboul is. Dan tree ’n ander bouler aan die ander kant van die kolfblad aan en die veldwerkers verander van posisies, terwyl die kolwers dit nie doen nie. ’n Bouler mag nie twee opeenvolgende boulbeurte afstuur nie, hoewel ’n bouler vir ’n sekere aantal nieopeenvolgende boulbeurte van dieselfde kant mag boul (wat hy gewoonlik ook doen) wat ’n “spell” in Engels genoem word; indien die kaptein wil hê dat ’n bouler van kante moet verander, moet ’n ander bouler tydelik instaan sodat die verandering nie onmiddellik is nie. Die kolwers verander aan die einde van die boulbeurt nie van kante nie en sodoende word die onaktiewe die aktiewe en andersom. Die skeidsregters verander ook van posisies sodat die een wat op “regby” gestaan het nou agter die paaltjies van die onaktiewe kolwer staan en andersom.<ref name=Law22 /> ==== Veldwerk ==== [[Lêer:Cricket fielding positions2_af.svg|duimnael|Veldposisies vir ’n regshandige kolwer]] Van die elf veldwerkers kan drie in die beeld bo gesien word. Die ander agt is elders op die veld en hul posisies word deur die kaptein of bouler se taktiese besluite bepaal. Veldwerkers verander tussen aflewerings dikwels van posisie, weer soos aangewys deur die kaptein of bouler.<ref name=Law41>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/the-fielder/ |title=Law 41 – The fielder |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Wanneer ’n veldwerker beseer is of tydens ’n wedstryd siek word, mag ’n plaasvervanger op die veld kom en in die plek van dié speler veldwerk doen, maar die plaasvervanger mag nie boul of as ’n kaptein optree nie, met uitsondering van harsingskuddingplaasvervangers in internasionale krieket.<ref name="ICCTestPlayCond" /> Die plaasvervanger verlaat die veld sodra die beseerde speler fiks genoeg is om terug te keer.<ref name=Law2>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/substitutes-and-runners-batsman-or-fielder-leaving-the-field-batsman-retiring-or-batsman-commencing-innings/ |title=Law 2 – Substitutes, etc. |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=2 Julie 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170702043645/https://www.lords.org/mcc/laws-of-cricket/laws/law-2-substitutes-and-runners-batsman-or-fielder-leaving-the-field-batsman-retiring-or-batsman-commencing-innings/ |archive-date=2 Julie 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die krieketwette is in 2017 hersien en laat nou ook plaasvervangers as paaltjiewagters toe.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/assets/2017-Law-Changes-Summary-Paper.pdf |title=Summary of changes to the Laws of Cricket 2017 Code |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=4 Mei 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170627233220/https://www.lords.org/assets/2017-Law-Changes-Summary-Paper.pdf |archive-date=27 Junie 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> ==== Kolfwerk, lopies en ekstras ==== [[Lêer:Cricket shots af.svg|duimnael|Die rigtings waarin ’n regshandige kolwer, wat na die bladsy kyk, probeer om die bal te slaan wanneer hy verskeie kriekethoue speel. Die diagram vir ’n linkshandige kolwer is ’n spieëlbeeld van dié een.]] Kolwers kom aan die beurt om te kolf gedurende ’n kolforde wat voor die begin van die wedstryd deur die spankaptein vasgelê en aan die skeidsregters voorgelê is, hoewel die orde buigsaam bly wanneer die kaptein die span nomineer.<ref name="Law1" /> Plaasvervangende kolwers word oor die algemeen nie toegelaat nie,<ref name="Law2" /> met uitsondering van harsingskuddingplaasvervangers in internasionale krieket.<ref name="ICCTestPlayCond" /> Wanneer hy begin kolf neem die kolwer ’n kolfhouding in. Gewoonlik behels dit ’n effense hurk met die voete wat oor die voorkant van die paaltjie wys, in die bouler se rigting te kyk en om die kolf vas te hou sodat dit oor die voete gaan en sodat sy punt op die grond naby die tone van die agtervoet kan rus.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketweb.net/grip-stance-back-lift/ |title=Grip, Stance, Back-Lift |publisher=Cricket Web |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> ’n Bekwame kolwer kan ’n wye verskeidenheid “skote” of “houe” in beide ’n verdedigende en ’n aanvallende manier gebruik. Die idee daaragter is om die bal met die kolf se plat oppervlak vir die beste effek te slaan. As die bal die kant van die kolf raak word dit ’n “rand” genoem. Die kolwer hoef nie ’n hou te speel nie en kan die bal na die paaltjiewagter laat deurgaan. Net só hoef die kolwer nie ’n lopie te probeer aanteken nie wanneer hy die bal met sy kolf slaan. Kolwers probeer nie altyd om die bal so hard as moontlik te slaan nie en ’n goeie speler kan lopies aanteken deur net ’n behendige hou met ’n draai van die polse te maak of deur bloot die bal te “blokkeer” maar dit van veldspelers weg te beweeg sodat hy tyd het om te hardloop. ’n Wye verskeidenheid houe word gespeel, die kolwer se repertorium sluit houe in wat genoem is na die styl van swaai en die rigting waarheen gemik word: byvoorbeeld “kaphou”, “dryfhou”, “haak” en “trek”.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportspundit.com/cricket/terms/75-batting/ |title=Batting |publisher=TalkCricket |accessdate=17 Mei 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theyogicjournal.com/pdf/2017/vol2issue2/PartB/2-2-4-313.pdf |title=Relationship of selected biomechanical variables with the performance of cricket players in cover drive shot |publisher=International Journal of Yogic, Human Movement and Sports Sciences |author=Pratibha Dhake |date=10 Junie 2017 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> [[Lêer:Master Blaster at work.jpg|duimnael|links|[[Sachin Tendulkar]] is die enigste speler wat honderd internasionale honderdtalle aangeteken het]] Die aktiewe kolwer moet keer dat die bal die paaltjie tref en lopies probeer aanteken deur die bal met sy kolf te slaan sodat hy en sy vennoot tyd het om van die een kant van die kolfblad na die ander te hardloop voordat die veldwerkspan die bal kan terugbesorg. Om ’n lopie aan te teken moet albei kolwers met óf hul kolwe óf hul liggame die grond agter die draaikampie raak (die kolwers dra hul kolwe terwyl hulle hardloop). Elke voltooide lopie verhoog die telling van beide die span en die aktiewe kolwer.<ref name=Law18>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/scoring-runs |title=Law 18 – Scoring runs |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Die besluit om ’n lopie te probeer aanteken lê gewoonlik by die kolwer wat die beter sig op die bal se beweging het en dit word meestal met roepe gekommunikeer: meestal “ja”, “nee” of “wag”. Meer as een lopie kan met een enkele hou aangeteken word. Houe ter waarde van een tot drie lopies is algemeen, maar die grootte van die veld maak dit meestal moeilik om vir vier of meer lopies te hardloop.<ref name="Law18" /> Om dit te kompenseer word vir houe wat die veldgrens bereik outomaties vier lopies toegeken as die bal die grond raak op pad na die grens toe of ses lopies as die bal die grens oorsteek sonder om die grond binne die grens te raak. In dié gevalle hoef die kolwers nie te hardloop nie.<ref name=Law19>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/boundaries/ |title=Law 19 – Boundaries |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Houe vir vyf lopies is ongewoon en gebeur gewoonlik ná 'n “oorgooi” deur ’n veldwerker wat die bal terugbesorg. As ’n onewe aantal lopies deur die aktiewe kolwer aangeteken word, het die twee kolwers van kante gewissel, en die een wat nie aktief was nie, is nou die aktiewe kolwer. Slegs die aktiewe kolwer kan individuele lopies aanteken, maar al die lopies word by die span se totaal gevoeg.<ref name="Law18" /> [[Lêer:Cambridge University CC v MCC at Cambridge, England 018.jpg|duimnael|links|Kolwers besig om ’n lopie aan te teken terwyl ’n veldwerker ’n gooi inwag]] Bykomende lopies kan deur die kolfspan as ekstras ingepalm word weens foute wat deur die veldwerkspan gemaak is. Dit word bereik op vier maniere: * Foutbal, ’n straflopie van een ekstra lopie wat deur die bouler afgestaan word as hy die reëls oortree (dikwels nadat die bouler versuim het om die bal te boul voordat sy voorvoet sy kant se opspringkampie raak).<ref name=Law24>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/no-ball/ |title=Law 24 – No ball |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> * Wydlopers, ’n straflopie van een ekstra lopie wat deur die bouler afgestaan word as hy so boul dat die bal buite die kolwer se bereik is.<ref name=Law25a>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/wide-ball/ |title=Law 25 – Wide ball |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> * Bylopies, ’n ekstra lopie as die kolwer die bal mis slaan en dit verby die paaltjiewagter gaan en die kolwers tyd gee om op die konvensionele manier te hardloop.<ref name=Law26>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/bye-and-leg-bye/ |title=Law 26 – Bye and Leg bye |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> As die bouler ’n onwettige aflewering geboul het (d.w.s. ’n foutbal of ’n wydloper), kry die bouler se span ’n bykomende strafbal omdat daardie aflewering weer geboul moet word en dus het die kolfspan die geleentheid om meer lopies van dié ekstra bal aan te teken. Daarbenewens word die maniere waarop die kolwers tydens ’n onwettige aflewering uitgehaal kan word, aansienlik verklein; in die geval van ’n foutbal, wat die mees algemene onwettige aflewering is, is die enigste toegelate manier waarmee ’n kolwer uitgehaal kan word, ’n uithardloop.<ref name="Law24" /><ref name="Law25a" /> ==== Uitgee ==== [[Lêer:Glenn McGrath 01 crop 2.jpg|duimnael|links|upright|[[Glenn McGrath]] van [[Australiese nasionale krieketspan|Australië]] hou die wêreldrekord vir die meeste paaltjies in die [[krieketwêreldbeker]]geskiedenis.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/most-wickets-taken-in-an-icc-world-cup-career-(male) |title=Most wickets taken in an ICC World Cup career (male) |publisher=[[Guinness World Records]] |accessdate=23 Junie 2015}}</ref>]] [[Lêer:Cricket Umpire dismissal.jpg|duimnael|Die skeidsregter dui aan dat die kolwer uit is]] [[Lêer:Cricketer bowled.jpg|duimnael|Die meeste algemene uithaalmetodes behels die paaltjies, soos wanneer die bal na die aktiewe kolwer se paaltjies geboul word]] Daar is nege maniere waarop ’n kolwer uitgegee kan word: vyf is redelik algemeen en vier is uiters skaars. Wanneer ’n kolwer uitgehaal is, word daar gesê dat hulle “hul paaltjie verloor” het, waarmee hulle verbied word om in die kolfbeurt weer te kolf (die sportkommentator sal skertsend sê “die kolwer moet gaan stort”); hulle span het só te sê ook “’n paaltjie verloor”. Sodra ’n span tien paaltjies verloor het, word hulle kolfbeurt beëindig. Die algemene vorme van uitgee is: * Geboul – As die kolwer nie kan keer dat ’n aflewering van die bouler sy paaltjies tref nie, is die kolwer “geboul”.<ref name=Law30>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/bowled/ |title=Law 30 – Bowled |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> * Gevang – As die bal wat deur die kolwer geslaan is, deur ’n veldwerker gevang word sonder dat dit die grond geraak het, is die kolwer “uitgevang”.<ref name=Law32>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/caught/ |title=Law 32 – Caught |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> * Been voor paaltjie – As die kolwer se liggaam “onregverdig” verhoed dat ’n aflewering die paaltjies kan tref, is die kolwer “been voor paaltjie” (bvp) betrap. Dit is een van die mees omstrede beslissings, en word gereeld deur die televisieskeidsregter hersien wat televisie-opnames raadpleeg.<ref name=Law36>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/leg-before-wicket/ |title=Law 36 – Leg before wicket |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> * Uitgehardloop – As ’n veldwerker die paaltjies met die bal kan raakgooi terwyl die kolwer voor sy kolfkamp is (gewoonlik terwyl die kolwers besig is om tussen die paaltjies te hardloop), is die kolwer “uitgehardloop”.<ref name=Law38>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/run-out/ |title=Law 38 – Run out |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> * Gestonk – As die paaltjiewagter die paaltjies met die bal neer kan gooi terwyl die kolwer buite sy kolfkamp is en voordat enige ander veldwerker die bal geraak het, is die kolwer “gestonk”.<ref name=Law39>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/stumped/ |title=Law 39 – Stumped |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Seldsame metodes is: * Paaltjies geslaan – As die kolwer self sy eie paaltjies raakslaan, is hy uit “paaltjies geslaan”.<ref name=Law35>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/hit-wicket/ |title=Law 35 – Hit wicket |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> * Bal tweekeer geslaan – Die kolwer kry slegs een kans om die bal te slaan behalwe as hy sy paaltjie verdedig.<ref name=Law34>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/hit-the-ball-twice/ |title=Law 34 – Hit the ball twice |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> * Veldwerker verhinder – As die kolwer die veldwerker verhinder om veldwerk te doen, kan hy uit wees weens “veldwerker verhinder”.<ref name=Law37>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/obstructing-the-field/ |title=Law 37 – Obstructing the field |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> * Tyd verstreke – As ’n nuwe kolwer meer as drie minute neem om die kolfblad te bereik, kan hy uit wees weens “tyd verstreke”.<ref name=Law31>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/timed-out/ |title=Law 31 – Timed out |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Die reëls bepaal dat die veldwerkspan, in praktyk veral die bouler, moet appelleer vir ’n uitgee voordat die skeidsregter sy beslissing kan gee. As die kolwer uit is, lig die skeidsregter ’n wysvinger en sê “Uit!”; anders sal hy sy kop skud en sê “Nie uit nie”.<ref name=Law27>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/appeals/ |title=Law 27 – Appeals |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Daar is effektief ’n tiende metode van uitskakeling, uitgetree, wat nie ’n op-veld-uitskakeling as sodanig is nie, maar eerder ’n terugwerkende een waarvoor geen veldwerker gekrediteer word nie.<ref name=Law2 /> ==== Boulwerk ==== [[Lêer:Darren Gough bowling.jpg|duimnael|links|upright|Boulers genereer momentum deur te hardloop en laat dan die bal los wanneer hulle hul “afleweringsplek” bereik het]] [[Lêer:Bowling action.png|duimnael|400px|Die boulaksie]] Die meeste boulers word as spesialiste beskou omdat hulle vir die span gekies is weens hul vaardigheid as ’n bouler, hoewel sommige veelsydiges is en selfs gespesialiseerde kolwers boul af en toe. Die spesialiste boul verskeie kere gedurende ’n kolfbeurt maar hulle mag nie twee opeenvolgende boulbeurte afstuur nie. Dié spesialiste boul “reekse” van gewoonlik vier tot agt boulbeurte om die bouler nie fisies uit te put nie, wat veroorsaak kan word deur spierspanning en stres op die skelet. Die Wette verbied ’n bouler om opeenvolgende boulbeurte te bedien, waarvolgens ten minste twee boulers afwisselende boulbeurte bedien. Indien die kaptein van “kante wil verander” moet ’n ander bouler inspring sodat die verandering nie onmiddellik is nie.<ref name="Law22" /> Die beweging om die bal te boul is soortgelyk aan gooi, onder voorbehoud dat ’n bouler se elmboogstrek byna heeltemal beperk is, waarvolgens die meeste boulers ’n reguit arm behou wanneer hulle die bal tydens hul afleweringsbeweging loslaat. Daarbenewens word, hoewel die bouler nie die bal hoef te gooi (laat bons) nie, ’n volledige gooi (nie-bonsende) aflewering wat die kolwer bo sy middellyfhoogte bereik, as ’n foutbal gepenaliseer. ’n Bouler bereik sy afleweringspoed deur middel van ’n “aanloop” en ’n boulbeurt word as geopen geag wanneer die bouler sy aanloop vir die eerste aflewering van daardie boulbeurt begin het, waarmee die bal “in spel” is.<ref name="Law22" /> Snelboulers, wat ’n momentum nodig het, neem ’n langer aanloop terwyl boulers met ’n stadiger aflewering nie meer as ’n aantal treë voor hul aflewering neem nie. Die vinnigste boulers kan die bal teen ’n spoed van meer as 145&nbsp;km/h boul en hulle maak soms staat op pure spoed om die kolwer te probeer verslaan, wat genoodsaak word om baie vinnig te reageer.<ref name=pace>{{en}} {{cite web |url=https://sportspundit.com/cricket/terms/2660-types-of-fast-bowling/ |title=Types of fast bowling |publisher=TalkCricket |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Ander snelboulers maak staat op ’n mengsel van spoed en uitoorlê deur die bal se naat in te span of in vlug te laat swaai (bv. kurwes). Dié tipe aflewering kan ’n kolwer noodsaak om sy hou verkeerd te speel, sodat die bal byvoorbeeld slegs die rand van die kolf raak en hy dan deur die paaltjiewagter of ’n glipveldwerker “agter gevang” kan word.<ref name="pace" /> Aan die ander kant van die boulskaal is die draaibouler wat teen ’n relatief stadige spoed boul en geheel en al daarop vertrou om die kolwer te uitoorlê. ’n Draaier sal dikwels “sy paaltjie koop” deur “een op te gooi” (in ’n stadiger, steiler paraboliese pad) om die kolwer vir ’n swak hou uit te lok. Die kolwer moet baie versigtig wees vir sulke aflewerings aangesien dit dikwels “gevlug” of gedraai word sodat die bal nie heeltemal sal optree soos hy dit verwag nie en hy kan “vasgekeer” word en homself laat uithaal. Toevallige volspoedaflewerings kan ook paaltjies inoes, aangesien ’n kolwer verras kan word deur die bal se versuim om te bons of tot ’n swak hou kan lei wanneer die kolwer die swak aflewering met ’n grenshou probeer straf.<ref name=spin>{{en}} {{cite web |url=https://sportspundit.com/cricket/terms/185-spin-bowling/ |title=Spin bowling |publisher=TalkCricket |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Tussen die snelboulers en die draaiers is die mediumspoed-naatboulers wat op volgehoue akkuraatheid staatmaak om die lopietempo te beteuel en die kolwer se konsentrasie te verslyt.<ref name="pace" /> ==== Spesialisrolle ==== [[Lêer:Southgate CC v Stanmore CC at Walker Cricket Ground, Southgate, London 22.jpg|duimnael|Die paaltjiewagter het handskoene om balle te vang wat die kolwer nie raakslaan nie. Hy mag ook beskerming soos beenbeskermers en ’n helm dra.]] Die kaptein is dikwels die mees ervare speler in die span, sekerlik die mees takties skerpsinnige, en hy kan enige van die belangrikste vaardighede van ’n kolwer, ’n bouler of ’n paaltjiewagter vervul. Binne die reëls het die kaptein sekere verantwoordelikhede wat betref die nominasie van sy spelers by die skeidsregters voor die wedstryd en om te verseker dat sy spelers hulself gedra “binne die gees en tradisies van die spel sowel as binne die Wette”.<ref name="Law1" /> Die paaltjiewagter (wat soms bloot die “wagter” genoem word) is ’n gespesialiseerde veldwerker wat onderworpe is aan verskeie reëls binne die Wette oor sy toerusting en houding. Die paaltjiewagter is die enigste lid van die veldwerkspan wat ’n stonk kan bewerkstellig en hy is die enigste wat handskoene en eksterne beenskerms mag dra.<ref name=Law40>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/the-wicket-keeper/ |title=Law 40 – The wicket-keeper |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Na gelang van hulle primêre vaardighede word die ander tien spelers in die span dikwels as gespesialiseerde kolwers of gespesialiseerde boulers geklassifiseer. Oor die algemeen sal ’n span saam met die paaltjiewagter vyf of ses gespesialiseerde kolwers en vier of vyf gespesialiseerde boulers bevat.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportspundit.com/cricket/terms/2662-bowling-strategy/ |title=Bowling Strategy |publisher=TalkCricket |accessdate=17 Mei 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportspundit.com/cricket/terms/2661-batting-strategy/ |title=Batting Strategy |publisher=TalkCricket |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> ==== Wedstrydafsluiting ==== [[Lêer:Southgate CC v Stanmore CC at Walker Cricket Ground, Southgate, London 11.jpg|duimnael|Wedstryduitslae word soms bepaal deur ’n finale uithaal, óf omdat die kolfspan se laaste paaltjie val, óf in ’n wedstryd met beperkte boulbeurte word die kans om lopies aan te teken met die laaste aflewering verhoed]] Daar is ’n aantal maniere waarop ’n krieketwedstryd kan eindig en die uitslag daarvan beskryf kan word, afhangende van of die span wat eerste of tweede gekolf het, wen, asook die formaat van die spel. Indien die span wat tweede gekolf het almal uitgehaal is en minder lopies as die teenstander aangeteken het, word gesê dat hulle “met ''x'' lopies verloor” het (waarby ''x'' die verskil in aantal lopies is wat deur die spanne aangeteken is). Indien die span wat tweede gekolf het genoeg lopies vir ’n oorwinning aangeteken het, word gesê dat hulle “met ''y'' paaltjies gewen” het (waarby ''y'' die aantal paaltjies is wat oorgebly het voordat die hele span uitgehaal is). Byvoorbeeld het ’n span wat sy teenstander se telling verbygesteek en in die proses ses paaltjies verloor het (d.w.s. ses van hulle tien kolwers is uitgehaal) die wedstryd “met vier paaltjies gewen”, aangesien die span slegs verhoed kon geword het om die wenlopies aan te teken as nog vier van sy kolwers uitgehaal is, wat daartoe sou lei dat almal behalwe een van sy elf kolwers uitgehaal is.<ref name=result /> In ’n twee-kolfbeurte-per-span-wedstryd kan een span se algehele eerste en tweede kolfbeurttellings minder wees as die ander span se eerste kolfbeurttelling. Die span met die hoër telling het die wedstryd dan “met ’n kolfbeurt en ''x'' lopies gewen” en hulle moet dan nie weer kom kolf nie: ''x'' is die verskil tussen die twee spanne se algehele tellings. Indien die span wat tweede gekolf het almal uitgehaal is, en albei spanne dieselfde aantal lopies aangeteken het, het die wedstryd gelykop geëindig; die uitslag is baie selde in wedstryde met twee kolfbeurte per span en het sedert die eerste geval in 1741 tot die laaste geval in Januarie 2017 slegs 62 keer in [[eersterangse krieket]] voorgekom. In die tradisionele vorm van die spel word die wedstryd onbeslis verklaar as die toegelate tyd verstryk het voordat enige span kon wen.<ref name=result /> Die wedstryd word onderverdeel in boulbeurte. Elke boulbeurt bestaan uit ses agtereenvolgende aflewerings deur dieselfde bouler. Geen bouler word toegelaat om agtereenvolgende boulbeurte te boul nie. Ná die voltooiing van ’n boulbeurt neem die bouler ’n veldwerkposisie in en ’n ander speler neem die boulwerk oor. Die kant waar vanaf daar geboul word, ruil ook om ná elke boulbeurt. Die skeidsregter wat dan aan die bouler se kant van die kolfblad gestaan het, beweeg na regby, en die skeidsregter wat op regby gestaan het, beweeg na die kant van die nuwe bouler. Indien die wedstryd slegs een kolfbeurt per span het, is daar ’n beperkte aantal boulbeurte vir elke kolfbeurt. Dié soort wedstryd word ’n “eendagwedstryd” genoem, en die span wat meer lopies aanteken wen die wedstryd onafhanklik van die aantal paaltjies gekantel, waarvolgens ’n wedstryd nie onbeslis kan eindig nie. In sommige gevalle word gelykopuitslae vermy deur elke span in ’n een-kolfbeurt-boulbeurt, ’n Superboulbeurt genoem, te laat kolf; bykomende Superboulbeurte kan gespeel word indien die eerste Superboulbeurt ook gelykop geëindig het. Indien dié soort wedstryd tydelik deur swak weer onderbreek word, word dikwels ’n ingewikkelde wiskundige formule, die [[Duckworth-Lewis-Stern-metode]] genoem, gebruik om ’n nuwe teikentelling te bereken. ’n Eendagwedstryd kan, in omstandighede wat normale hervatting van spel onmoontlik maak (byvoorbeeld reënweer), ook as “sonder uitslag” verklaar word indien albei spanne minder boulbeurte gespeel het as wat aanvanklik besluit is.<ref name=result /> In al die krieketvorme kan die skeidsregters die wedstryd staak as swak lig of reën dit onmoontlik maak om voort te gaan.<ref name=Law3>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/the-umpires/ |title=Law 3 – The umpires |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Daar was gevalle van hele wedstryde, selfs toetswedstryde, wat geskeduleer is om oor vyf dae gespeel te word, wat weens swak weer afgelas moes word sonder dat ’n bal geboul is: byvoorbeeld die derde toetswedstryd van die 1970/71-reeks in Australië.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/31/31362.html |title=Australia v England, 3rd Test, 1970/71 |publisher=Cricket Archive |accessdate=4 Julie 2017}}</ref> ==== Kolfbeurte ==== [[Lêer:Australia vs South Africa.jpg|duimnael|links|EDI-wedstryd tussen [[Australiese nasionale krieketspan|Australië]] en [[Proteas|Suid-Afrika]] in Desember 2006 in [[Brisbane]] onder spreiligte (’n voorbeeld van [[dag/aandkrieket]])]] [[Lêer:Highgate Cricket Club manual scoreboard detail at Crouch End, London 1.jpg|duimnael|Die laaste boulbeurt van die wedstryd eindig gewoonlik wanneer die kolfspan óf die wenlopies aanteken (bekend as die inhaling van hul teikentelling) óf nie meer “hulpbronne” oor het nie (óf tien paaltjies verloor óf nie meer tyd/boulbeurte het om te kolf nie) en dus nie meer kan wen nie.]] Kolfbeurt is die term wat vir elke fase se speel gedurende die wedstryd gebruik word. Afhangende van die wedstryd wat gespeel word, het elke span een of twee kolfbeurte. Soms keer al die elf lede van die kolfspan na die kolfblad terug, maar om verskeie redes kan ’n kolfbeurt ook vroeër klaar afgehandel wees. Die kolfbeurt eindig as die kolfspan “almal uit” is, ’n term wat deur die wette bepaal word: “By die kantel van ’n paaltjie of die aftrede van ’n kolwer bly verdere balle vir boulwerk oor, maar geen kolwer is beskikbaar om in te stap nie”.<ref name=inns /> In dié situasie is een van die kolwers nie uitgehaal nie en hy word as nie uit nie geag; dit omdat hy geen oorblywende vennoot het nie en daar altyd twee aktiewe kolwers in ’n kolfbeurt moet wees (’n vennootskap). ’n Span se kolfbeurt kan vroeg eindig terwyl nog twee kolwers nie uit is nie:<ref name=inns /> * Die kolfspan se kaptein mag die kolfbeurt as gesluit verklaar, ook as sommige van sy spelers nie gekolf het nie: dit is ’n taktiese besluit deur die kaptein, gewoonlik as hy dink sy span het genoeg lopies aangeteken en benodig tyd om die teenstanders in hulle kolfbeurt uit te haal. * Die bepaalde aantal boulbeurte (in korter krieket) is geboul. * Die wedstryd is beëindig weens swak weer of die verloop van tyd. * In die laaste kolfbeurt van die wedstryd as die kolfspan sy teiken bereik (d.w.s. hulle het meer lopies aangeteken as hulle teenstanders) en die wedstryd gewen het. ’n Kolwer se kolfbeurt eindig wanneer: * Hy uitgehaal word. * Hy onttrek (hy die veld verlaat weens besering of uitputting). * Sy span se kolfbeurt geëindig het, in dié geval is hy “nie uit nie”. === Skeidsregters en tellinghouers === [[Lêer:Adelaide Scoreboard1206.jpg|duimnael|links|Die [[Adelaide-ovaal]] se telbord tydens ’n As-toetswedstryd in Australië]] [[Lêer:Cricket Umpires Equipment 1.jpg|duimnael|Tipiese toerusting wat deur ’n skeidsregter op die veld gebruik word]] [[Lêer:Cricket Umpire.jpg|duimnael|Die skeidsregter dui vir die kolwer die boulaksie aan.<ref group="fn">Daar word van die bouler verwag om die skeidsregter in te lig oor watter arm hy gaan gebruik en of hy “oor die paaltjies” of “om die paaltjies” gaan boul. Die skeidsregter dra dan dié inligting aan die kolwer oor.</ref>]] Die wedstryd op die veld word deur die twee skeidsregters gereël, waarvan een agter die paaltjie by die bouler se kant staan wat beslis oor die meeste situasies. Die ander staan in ’n posisie genoem “regby” wat sowat 15–20 meter weg is van die aktiewe kolwer (in ’n syaansig) en in ’n lyn met die opspringkampie waaroor hy wag hou; hy beslis oor situasies waarin hy ’n beter aansig het. Die skeidsregters het sekere verantwoordelikhede insluitende die beoordeling of ’n bal korrek geboul is (b.v., nie ’n geenbal of ’n wye is nie); wanneer ’n lopie aangeteken is; of ’n kolwer uitgehaal is (die veldwerkspan moet eers aan die skeidsregter appélleer, gewoonlik met die uitdrukking “Hoe’s dit?” of “Owzat?”); wanneer die tussenposes begin en eindig; en die geskiktheid van die kolfblad, krieketveld en weer om die wedstryd te speel. Die skeidsregters is gemagtig om ’n wedstryd te onderbreek of selfs te laat vaar weens omstandighede wat die spelers in gevaar kan stel, soos ’n klam kolfblad, weerliggevaar of swak ligtoestande.<ref name="Law3" /> In meeste professionele wedstryde sal hulle ’n betwiste beslissing verwys na die derde skeidsregter (wat nie op die veld dien nie) en wat die hulp van televisie-opnames en ander gevorderde toerusting (soos ''hot spot'' en ''hawk eye'') gebruik om ’n finale beslissing te neem, nadat hy ’n rukkie lank herbesin het. Die derde skeidsregter is verpligtend onder die speelvoorwaardes vir toets- en korter internasionale krieketwedstryde wat tussen twee volle IKR-lede gespeel word. Dié wedstryde het ook ’n wedstrydskeidsregter, met die taak om te verseker dat die spel binne die reëls en die gees van die spel plaasvind.<ref name="Law3" /> Die wedstryddetails, insluitende lopies en uitskakelings, word deur twee amptelike tellinghouers, een vir elke span, opgeteken. Die tellinghouers het ’n tafel buite die speelgrens. Die skeidsregters het ’n gevestigde stel handseine om met die tellinghouers te kommunikeer. Byvoorbeeld wys die skeidsregter ’n wysvinger boontoe wanneer die kolwer uit is; hy lig albei arms bo sy kop as die kolwer die bal vir ses lopies geslaan het. Die tellinghouers is deur die Wette verplig om al die aangetekende lopies, gevalle paaltjies en geboulde boulbeurte aan te teken; in die praktyk noteer hulle ook enige beduidende bykomende data in verband met die wedstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/the-scorers/ |title=Law 4 – The scorers |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> ’n Wedstryd se statistieke word op ’n telkaart saamgevat. Voor die invoering van telkaarte is die meeste lopietelling gedoen deur mans wat op uitkykpunte kerwe op telstokkies sit en sny het en lopies is oorspronklik kerwe genoem.<ref>{{en}} {{cite book |author=Rowland Bowen |title=Cricket: A History of its Growth and Development |year=1970 |publisher=Eyre & Spottiswoode |location=Londen |isbn=0-413-27860-3 |pages=57}}</ref> Volgens Rowland Bowen is die vroegste bekende telkaartsjablone in 1776 deur T. Pratt van Sevenoaks ingevoer en dit is gou algemeen gebruik.<ref>{{en}} {{cite book |author=Rowland Bowen |title=Cricket: A History of its Growth and Development |year=1970 |publisher=Eyre & Spottiswoode |location=Londen |isbn=0-413-27860-3 |pages=266}}</ref> Die eerste telkaarte is glo in 1846 vir die eerste keer by Lord’s gedruk en verkoop.<ref>{{en}} {{cite book |author=Rowland Bowen |title=Cricket: A History of its Growth and Development |year=1970 |publisher=Eyre & Spottiswoode |location=Londen |isbn=0-413-27860-3 |pages=274}}</ref> Na gelang van die plek word tellings op uiteenlopende maniere vertoon, hoewel dit standaard is om aan te dui hoeveel paaltjies gekantel het en hoeveel lopies ’n span aangeteken het. In Australië is die formaat paaltjies/lopies, terwyl die formaat in die res van die wêreld lopies/paaltjies is. Byvoorbeeld sal ’n telling van 125 lopies vir die verlies van vier paaltjies as 4/125 en 125/4 onderskeidelik vertoon word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricket365.com/dan-liebke/cricket-greatest-sport-1-australian-reverse-score-antics |title=Why Cricket is the Greatest Sport, : Australian reverse-score antics |publisher=Cricket365 |date=24 Januarie 2019 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> === Gees van die spel === [[Lêer:Kookaburra red test cricket ball 01.jpg|duimnael|’n Moderne toetskrieketbal|179x179px]] Benewens die nakoming van die Wette moet krieketspelers die “gees van krieket” ook respekteer, ’n konsep wat sportmangees, ’n regverdige spel en wedersydse respek insluit. Dié gees word reeds lank as ’n integrale deel van die sport beskou, hoewel dit slegs vaag gedefinieer word. Te midde van kommer dat die gees besig was om te verswak is in 2000 ’n aanhef by die Wette gevoeg waarin al die deelnemers opdrag gegee word om binne die gees van die spel op te tree. Die aanhef is laas in 2017 opgedateer en dit begin nou met die lyn:<ref name=preamble>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/preamble-to-the-laws/ |title=Preamble to the Laws |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026 }}{{Dooie skakel|date=Mei 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <blockquote>''Cricket owes much of its appeal and enjoyment to the fact that it should be played not only according to the Laws, but also within the Spirit of Cricket.''</blockquote> <blockquote>“Krieket het baie van sy aantrekkingskrag en genot te danke aan die feit dat dit nie net volgens die Wette gespeel moet word nie, maar ook binne die gees van krieket.”</blockquote> Dié aanhef is ’n kort verklaring wat bedoel is om die “positiewe gedrag te beklemtoon wat krieket ’n opwindende spel maak wat leierskap, vriendskap en spanwerk aanmoedig.”<ref name=2017_changes>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/assets/2017-Law-Changes-Summary-Paper.pdf |title=Summary of changes to the Laws of Cricket 2017 Code |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=10 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170627233220/https://www.lords.org/assets/2017-Law-Changes-Summary-Paper.pdf |archive-date=27 Junie 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Sy tweede reël lui dat “die groot verantwoordelikheid om ’n regverdige spel te verseker berus by die kapteins, maar strek na al die spelers, wedstrydbeamptes en veral in juniorkrieket, onderwysers, afrigters en ouers.”<ref name="preamble" /> Die skeidsregters is die enigste beoordelaars wat betref billike of onregverdige spel. Daar word kragtens die Wette van hulle vereis om in te gryp in die geval van gevaarlike of onregverdige spel of in gevalle van onaanvaarbare gedrag deur ’n speler. Vorige weergawes van die gees het handelinge geïdentifiseer wat as teenstrydig beskou is (byvoorbeeld ’n appel wetende dat die kolwer nie uit is nie) maar al die besonderhede word nou deur die krieketwette gedek, die toepaslike speelreëls en dissiplinêre kodes, of aan die oordeel van die skeidsregters, kapteins, hulle klubs en beheerliggame oorgelaat. Die bondige uitdrukking van die gees van krieket vermy nou die diversiteit van kulturele konvensies wat in die besonderhede van sportmangees bestaan – of die afwesigheid daarvan. == Vrouekrieket == [[Lêer:Mithali Raj Truro 2012.jpg|duimnael|Die Indiese [[Mithali Raj]] is die eerste vrouespeler wat die mylpaal van 6&nbsp;000 EDI-lopies aangeteken het]] Vrouekrieket is in 1745 vir die eerste keer in [[Surrey]] opgeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/about/cricket/history-of-cricket/early-cricket |title=ICC History of Cricket (pre-1799) |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Die internasionale ontwikkeling het aan die begin van die 20ste eeu begin en die eerste toetswedstryd is in Desember 1934 tussen [[Australiese nasionale vrouekrieketspan|Australië]] en [[Engelse nasionale vrouekrieketspan|Engeland]] gespeel.<ref name=ICC20C>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/icc-launches-global-womens-t20i-team-rankings |title=ICC Launches Global Women's T20I Team Rankings |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=12 Oktober 2018 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Die volgende jaar het [[Nieu-Seelandse nasionale vrouekrieketspan|Nieu-Seeland]] by hulle aangesluit en in 2007 het [[Nederlandse nasionale vrouekrieketspan|Nederland]] die tiende vrouetoetsland geword, tou hulle teen [[Suid-Afrikaanse nasionale vrouekrieketspan|Suid-Afrika]] debuteer het. In 1958 is die Internasionale Vrouekrieketraad gestig.<ref name="ICC20C" /> In 1973 is die eerste Krieketwêreldbeker van enige soort aangebied, toe die [[Vrouekrieketwêreldbeker 1973|eerste toernooi]] in Engeland beslis is.<ref name="ICC20C" /> In 2005 het die Internasionale Vrouekrieketraad met die Internasionale Krieketraad (IKR) saamgesmelt om ’n verenigde beheerliggaam te stig wat al die krieket beheer en ontwikkel. Die IKR se vroueranglys is op 1 Oktober 2015 bekendgestel en dek al drie die formate van vrouekrieket. In Oktober 2018 is, ná die IKR se besluit om aan al sy lede T20I-status toe te ken, die vroueranglys in aparte EDI- (vir volle lede) en T20I-lyste opgedeel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/877811 |title=ICC Launches Global Women's T20I Team Rankings |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=12 Oktober 2018}}</ref> Sedert 2009 word ook al om die twee jaar [[T20I-vrouewêreldbeker]]toernooie beslis. == Bestuur == {{Hoofartikel|Internasionale Krieketraad}} [[Lêer:International Cricket Council members (by status) Current.svg|duimnael|400px|Lidlande van die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR) volgens status: {{columns-list|2| {{sleutel|#ff0000|Volle lidlande met [[Toetskrieket|toetsstatus]] (12)}} {{sleutel|#ff6600|Geassosieerde lede met [[Internasionale eendagwedstryd|EDI-status]] (8)}} {{sleutel|#ff9900|Geassosieerde lede met [[Twintig20|T20I-status]] (86)}} {{sleutel|#333333|Voormalige of opgeskorte lede (8)}} {{sleutel|#cccccc|Nielede (23)}}}}]] Die Internasionale Krieketraad (IKR) met sy hoofkantoor in [[Doebai (stad)|Doebai]] is die wêreldwye beheerliggaam van krieket. Dit is in 1909 as die Imperiale Krieketkonferensie (IKK) deur verteenwoordigers uit [[Krieket Australië|Australië]], [[Marylebone-krieketklub|Engeland]] en [[Krieket Suid-Afrika|Suid-Afrika]] gestig, in 1965 in Internasionale Krieketkonferensie herdoop en het in 1989 sy huidige naam aangeneem.<ref name="ICC20C" /> Die IKR het in 2026 108 lidlande gehad, waarvan twaalf volle lede met [[toetskrieket]]status.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/about |title=About the ICC |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Die IKR is verantwoordelik vir die organisasie en bestuur van krieket se groot internasionale toernooie, waaronder die mans en vroue se onderskeidelike [[Krieketwêreldbeker]]. Dit stel ook die skeidsregters aan wat al die goedgekeurde toets-, EDI- en T20I-wedstryde behartig. Elke lidland beskik oor ’n nasionale beheerliggaam wat krieketwedstryde tuis reël, die nasionale span keur, asook tuis- en wegtoere van die nasionale span reël.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.ecb.co.uk/news/78941 |title=About the England and Wales Cricket Board |publisher=[[Engelse en Walliese Krieketraad]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Die meeste van dié spanne verteenwoordig onafhanklike soewereine lande. In Wes-Indië, wat vir krieketdoeleindes ’n saamsluiting van lande is, word dié sake deur [[Krieket Wes-Indië]] behartig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.windiescricket.com |title=Cricket West Indies |publisher=Krieket Wes-Indië |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Net só verteenwoordig die [[Engelse en Walliese Krieketraad]] beide [[Engeland]] en [[Wallis]], wie se spelers vir beide die [[Engelse nasionale krieketspan|Engelse manskrieketspan]] en [[Engelse nasionale vrouekrieketspan|Engelse vrouekrieketspan]] mag speel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://publications.parliament.uk/pa/cm201011/cmpublic/protection/memo/pf82.pdf |title=Memorandum submitted by the England and Wales Cricket Board (PF 82) |publisher=Parlement van die Verenigde Koninkryk |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> [[Krieket Ierland]] hou toesig oor krieket in die hele [[Ierland]] wat beide die [[Republiek Ierland]] en [[Noord-Ierland]], een van die vier [[lande van die Verenigde Koninkryk]], insluit en beide die [[Ierse nasionale krieketspan|Ierse manskrieketspan]] en [[Ierse nasionale vrouekrieketspan|Ierse vrouekrieketspan]] keur. Die tabel onder lys die IKR se volle lede en hul onderskeidelike krieketbeheerliggaam:<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.icc-cricket.com/team-rankings |title=ICC Rankings |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=7 Julie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160707201109/http://www.icc-cricket.com/team-rankings |archive-date=7 Julie 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> {| class="wikitable sortable" ! scope="col" | Land ! scope="col" | Beheerliggaam ! scope="col" data-sort-type="date" | Volle lid sedert<ref name="A Brief History...">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/a-brief-history-209608 |title=A brief history … |publisher=ESPNcricinfo |author=Martin Williamson |date=18 Mei 2005 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> |- ! scope="row" | {{Cr-AF}} | [[Afghaanse Krieketraad]] | 22 Junie 2017 |- ! scope="row" | {{Cr-AU}} | [[Krieket Australië]] | 15 Julie 1909 |- ! scope="row" | {{Cr-BD}} | [[Bengaalse Krieketraad]] | 26 Junie 2000 |- ! scope="row" | {{Cr-EN}} | [[Engelse en Walliese Krieketraad]] | 15 Julie 1909 |- ! scope="row" | {{Cr-IN}} | [[Raad vir Beheer van Krieket in Indië]] | 31 Mei 1926 |- ! scope="row" | {{Cr-IE}} | [[Krieket Ierland]] | 22 Junie 2017 |- ! scope="row" | {{Cr-NZ}} | [[Nieu-Seeland Krieket]] | 31 Mei 1926 |- ! scope="row" | {{Cr-PK}} | [[Pakistanse Krieketraad]] | 28 Julie 1952 |- ! scope="row" | {{Cr-LK}} | [[Sri Lanka Krieket]] | 21 Julie 1981 |- ! scope="row" | {{Cr-ZA}} | [[Krieket Suid-Afrika]] | 15 Julie 1909 |- ! scope="row" | {{Cr-WI}} | [[Krieket Wes-Indië]] | 31 Mei 1926 |- ! scope="row" | {{Cr-ZW}} | [[Zimbabwe Krieket]] | 6 Julie 1992 |} == Krieketformate == [[Lêer:England vs South Africa.jpg|duimnael|’n [[Toetskrieket|Toetswedstryd]] tussen Suid-Afrika en Engeland in Januarie 2005. Die mans wat swart broeke dra is die skeidsregters. Spanne in toetskrieket, [[eersterangse krieket]] en klubkrieket dra tradisioneel wit kleure en gebruik rooi krieketballe]] Krieket is ’n veelvlakkige sport met verskeie formate wat effektief verdeel kan word in [[eersterangse krieket]], korter krieket en, histories, eenpaaltjiekrieket. Die hoogste vlak is [[toetskrieket]] wat as ’t ware die internasionale weergawe van eersterangse krieket is en beperk is op die spanne wat die IKR se twaalf volle lede verteenwoordig. Hoewel die term “toetswedstryd” eers baie later geskep is, het toetskrieket glo begin met twee wedstryde tussen [[Australiese nasionale krieketspan|Australië]] en [[Engelse nasionale krieketspan|Engeland]] in die Australiese 1876/77-seisoen; sedert 1882 word in die meeste toetsreekse tussen Engeland en Australië om [[die As]] gespeel. Die term “eersteklas” word algemeen toegepas op plaaslike krieket van die hoogste vlak. Toetswedstryde word oor vyf dae beslis en eersteklaswedstryde oor drie tot vier dae; in al dié wedstryde word elke span twee kolfbeurte toegeken en ’n gelykopuitslag is ’n geldige resultaat.<ref>{{en}} {{cite book |author=Michael Rundell |title=Dictionary of Cricket |year=2006 |publisher=A&C Black Publishers Ltd |location=Londen |isbn=978-0-7136-7915-1 |page=336 |url=https://books.google.de/books?id=6Vu9cih3u1kC&q="dictionary+of+cricket"+test&pg=PT336&redir_esc=y#v=onepage&q="dictionary%20of%20cricket"%20test&f=false |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Sedert die eerste toetskrieketwedstryd in 1877 het slegs twee wedstryde in ’n gelykop geëindig: in 1960 tussen Australië en Wes-Indië in [[Brisbane]] en in 1986 tussen Australië en Indië in [[Chennai|Madras]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/tied-matches-283891 |title=Tied matches in Tests |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Korter krieketwedstryde is altyd geskeduleer om in ’n enkele dag klaar te wees met die spanne wat een kolfbeurt elk het. Daar is twee tipes: Lys-A-krieket met 50 boulbeurte per span en [[Twintig20]] met 20 boulbeurte per span. Albei korter krieketformate word internasionaal gespeel as [[internasionale eendagwedstryd]]e (EDI) en internasionale Twintig20 (T20I). Lys-A is in Engeland gedurende die 1963-seisoen as ’n uitklopbeker tussen die eersterangse graafskapklubs bekendgestel. In 1969 is ’n nasionale ligakompetisie van stapel gestuur. Dié konsep is geleidelik na die ander voorste krieketlande geneem en die eerste internasionale eendagwedstryd is in 1971 gespeel. In [[Krieketwêreldbeker 1975|1975]] is die eerste [[krieketwêreldbeker]]toernooi in Engeland aangebied. Twintig20 is ’n nuwe weergawe met beperkte boulbeurte op sy eie met die doel om ’n wedstryd in sowat drie uur af te sluit, gewoonlik in ’n aandsessie. Die eerste [[T20I-wêreldbeker]]toernooi is in [[T20I-wêreldbeker 2007|2007]] in Suid-Afrika aangebied. Korter krieketwedstryde kan nie onbeslis eindig nie, hoewel ’n gelykopuitslag moontlik is en ’n onvoltooide wedstryd as “geen uitslag” geag word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-clarifies-what-counts-and-what-doesn-t-255055 |title=ICC clarifies what counts and what doesn't |publisher=ESPNcricinfo |date=30 Julie 2006 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/blogs/content/story/980687.html |title=A T20 merry-go-round, and a jelly-bean investigation |publisher=ESPNcricinfo |author=Philip Brown |date=12 Maart 2016 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Eenpaaltjiekrieket was gedurende die 18de en 19de eeu gewild en van sy wedstryde is oor die algemeen beskou as topklas. In dié formaat was daar slegs een kolwer op die kolfblad en hy moes al die aflewerings trotseer, hoewel elke span een tot ses spelers kon bevat. Eenpaaltjiekrieket is sedert die invoering van die korter krieketformate selde gespeel. Wedstryde was, soos in volle eersterangse krieket, geneig om twee kolfbeurte per span te hê en hulle kon gelykop eindig.<ref>{{en}} {{cite book |author=John Major |title=More Than A Game |url=https://archive.org/details/morethangamestor0000majo |year=2007 |publisher=HarperCollins |location=Londen |isbn=978-0-00-718364-7 |pages=[https://archive.org/details/morethangamestor0000majo/page/155 155]–167, 404–410}}</ref> == Toernooie == [[Lêer:Cricket in Kerava IMG 8904 C.JPG|duimnael|’n Krieketwedstryd in Kerava, [[Finland]], in 2011]] Krieket word op beide internasionale en plaaslike vlak gespeel. Daar is een belangrike internasionale toernooi vir elke formaat met die hoogste plaaslike toernooie wat die drie belangrikste internasionale formate weerspieël. Daar is nou ’n aantal T20-ligas wat ’n “T20-vryskut”-verskynsel tot gevolg gehad het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/107424/the-t20-revolution-the-freelancers |title=The T20 Revolution – The Freelancers |publisher=Cricbuzz |author=Bharat Sundaresan |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> === Internasionale toernooie === [[Lêer:Ashes Urn.jpg|duimnael|upright|Die As is die oudste trofee in internasionale krieket en word sedert 1882 tussen Engeland en Australië beslis<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/lords/our-history/the-ashes |title=IT STARTED WITH A PERFUME JAR |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref>]] Die meeste internasionale wedstryde word as deel van toere gespeel, waartydens een land ’n ander vir sekere weke of maande besoek en ’n aantal wedstryde in verskeie formate teen die gasheer speel. Soms word ’n ewige trofee toegeken aan die wenner van die toetsreeks, met die bekendste [[die As]]. Die IKR reël ook toernooie waaraan ’n aantal lande gelyktydig mag deelneem, insluitende die [[Krieketwêreldbeker]], [[T20I-wêreldbeker]] en [[Kampioenetrofee]]. ’n Ligakompetisie vir toetswedstryde wat as deel van gewone toere gespeel word, die [[Wêreldtoetskampioenskap]], is verskeie kere voorgestel, met die eerste uitgawe wat in 2019 begin het. ’n Ligakompetisie vir eendagwedstryde, die Krieketwêreldbekersuperliga, het in Augustus 2020 begin en is slegs een keer beslis. Die IKR publiseer ranglyste vir toets-, EDI- en T20I-krieket vir die lande wat dié krieketformate speel. Kompetisies vir IKR-lidlande met geassosieerde status sluit in die Interkontinentale Beker vir eersterangse krieketwedstryde en die Wêreldkrieketliga vir eendagwedstryde, waarvan laasgenoemde se wedstryde ook dien as wêreldbekerkwalifisering. Krieket se enigste verskyning op [[Olimpiese Somerspele]] was tydens die [[Olimpiese Somerspele 1900]] in [[Parys]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-ignorant-olympians-134962 |title=The ignorant Olympians |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Dié spel sal egter tydens die [[Olimpiese Somerspele 2028]] in [[Los Angeles]] terugkeer, waartydens T20I-krieket aangebied sal word.<ref name="Economic_Times" /><ref name="Sky" /> === Nasionale toernooie === ==== Eersterangse krieket ==== [[Lêer:Yorkshire-CCC-1895.jpg|duimnael|Die [[Yorkshire]]-graafskapkrieketklub in 1895. Die span het in 1893 die graafskapkampioenskap vir die eerste keer gewen]] Eersterangse krieket word in Engeland veral deur die 18 graafskapklubs gespeel wat aan die graafskapkampioenskap deelneem. Die konsep van ’n graafskapkampioenskap bestaan sedert die 18de eeu, maar die amptelike toernooi is eers in 1890 van stapel gestuur.<ref name="AMCS" /> Die suksesvolste klub is Yorkshire, wat teen 2026 32 amptelike titels gewen het (plus een gedeel).<ref>{{en}} {{cite book |last=Playfair |title=Playfair Cricket Annual (70th edition) |edition=2017 |editor=Ian Marshall |publisher=Headline |page=216 |location=Londen}}</ref> Australië het sy nasionale eersterangse kampioenskap in 1892/93 gestig toe die Sheffield-skild bekendgestel is. In Australië verteenwoordig die eersterangse spanne die verskeie [[Deelstate en gebiede van Australië|deelstate]].<ref name="CH175">{{en}} {{cite book |author=Chris Harte |title=A History of Australian Cricket |url=https://archive.org/details/historyofaustral0000hart |year=1993 |publisher=Andre Deutsch |location=Londen |isbn=0-233-98825-4 |pages=[https://archive.org/details/historyofaustral0000hart/page/175 175]}}</ref> [[Nieu-Suid-Wallis]] het die meeste titels ingepalm. Die ander volle lede van die IKR beskik ook oor nasionale kampioenskappe: Ahmad Shah Abdali 4-dagtoernooi (Afghanistan), Nasionale Krieketliga (Bangladesj), Ranji-trofee (Indië), Interprovinsiale Kampioenskap (Ierland), Plunket-skild (Nieu-Seeland), Quaid-e-Azam-trofee (Pakistan), Curriebeker (Suid-Afrika), Premiertrofee (Sri Lanka), Shell-skild (Wes-Indië) en die Loganbeker (Zimbabwe). === Klub- en skoolkrieket === Die wêreld se vroegste bekende krieketwedstryd was ’n dorpskrieketbyeenkoms in [[Kent]] soos blyk uit ’n 1640-hofsaak wat ’n krieketwedstryd van “die Weald en die Boland” teen “die Chalkheuwel” by [[Chevening]] “sedert sowat dertig jaar” (d.w.s. ca. 1611) beskryf. Intergemeentekompetisies het gewildheid verwerf gedurende die eerste helfte van die 17de eeu en deur die 18de eeu ontwikkel met die eerste plaaslike ligas wat in die tweede helfte van die 19de van stapel gestuur is.<ref name="DU4" /> Op voetsoolvlak is plaaslike klubkrieket in wese ’n amateurtydverdryf vir diegene wat betrokke is, maar dit behels steeds gewone spanne wat oor naweke of saans in kompetisies speel. Skoolkrieket, wat vir die eerste keer in die 17de-eeuse Suid-Engeland bekend was, het ’n soortgelyke scenario en albei word veral gespeel in die lande waar krieket gewild is.<ref>{{en}} {{cite book |author=Derek Birley |title=A Social History of English Cricket |url=https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5 |year=1999 |publisher=Aurum Press Ltd |location=Londen |isbn=1-85410-710-0 |pages=[https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5/page/9 9]–10}}</ref> Hoewel daar in vergelyking met professionele krieket verskille in die spelformaat kan wees word die Wette altyd nagekom en derhalwe is klub-/skoolwedstryde formele en mededingende byeenkomste.<ref>{{en}} {{cite book |author=Derek Birley |title=A Social History of English Cricket |url=https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5 |year=1999 |publisher=Aurum Press Ltd |location=Londen |isbn=1-85410-710-0 |pages=151–152}}</ref> Die sport het ook talle informele weergawes soos Franse krieket.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.topendsports.com/sport/cricket/french.htm |title=Rules of French Cricket |publisher=topend sports |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> <gallery widths="200" heights="160"> Lêer:Y.M.C.A. women playing cricket, Sydney University, R. Donaldson, 23 April 1941.jpg|Y.M.C.A.-vroue speel krieket as deel van “sport vir troepe”, Universiteit van Sydney, 23 April 1941 Lêer:The Old Baltimore Cricket Club, Image 2 (1927).png|Die Old Baltimore-krieketklub in 1927 </gallery> == Wêreldwye verspreiding == In die lande van Suid-Asië, insluitende [[Indië]], [[Bangladesj]], [[Pakistan]] en [[Sri Lanka]], is krieket verreweg die gewildste sportsoort. Dis ook ’n gewilde [[somer]]sport in die [[Verenigde Koninkryk]], [[Afghanistan]], [[Australië]], [[Republiek Ierland|Ierland]], [[Kenia]], [[Namibië]], [[Nederland]], [[Nepal]], [[Nieu-Seeland]], [[Nigerië]], [[Papoea-Nieu-Guinee]], [[Suid-Afrika]], [[Tanzanië]], [[Uganda]], [[Zimbabwe]] en die Wes-Indiese [[Eilandstaat|eilandstate]]. Veral in lande van die [[Karibiese gebied]] soos [[Antigua en Barbuda]], [[Bahamas]], [[Barbados]], [[Bermuda]], [[Grenada]], [[Guyana]], [[Jamaika]] en die [[Turks- en Caicoseilande]] word krieket as ’n nasionale sport beskou. In lande van die [[Britse Statebond]] met krieket as ’n tradisionele [[somer]]sport soos Australië, Engeland, Ierland, Namibië, Nieu-Seeland, Skotland, Suid-Afrika en Wallis dien [[rugby]] as ’n tradisionele sport vir die [[winter]]maande. Krieket is die tweede gewildste sport ter wêreld, naas [[sokker]],<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nytimes.com/2008/04/03/nyregion/03cricket.html |title=Playing a Sport With Balls and Bats, but No Pitcher |publisher=[[The New York Times]] |author=Timothy Williams |date=3 April 2008 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.themonitor.ca/article-328152-The-most-popular-sport-youve-never-played-yes-cricket-actually-exists-in-Montreal.html |title=The most popular sport you’ve never played |publisher=The Monitor |date=21 April 2009 |accessdate=28 Februarie 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100228192617/http://www.themonitor.ca/article-328152-The-most-popular-sport-youve-never-played-yes-cricket-actually-exists-in-Montreal.html |archive-date=28 Februarie 2010 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.sportingo.com/all-sports/a11587_worlds-top-most-popular-team-sports |title=The world's Top 10 most popular team sports |publisher=Sportingo |accessdate=24 Maart 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100324173537/http://www.sportingo.com/all-sports/a11587_worlds-top-most-popular-team-sports |archive-date=24 Maart 2010 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> met meer as een miljard ondersteuners, veral op die [[Indiese subkontinent]].<ref name="90%" /> Die suksesvolste span in internasionale krieket is [[Australiese nasionale krieketspan|Australië]], wat agt [[Internasionale eendagwedstryd|EDI-trofeë]], insluitende ses krieketwêreldbekertoernooie, gewen het, meer as enige ander land en hulle was vir ’n langer tydperk die beste toetsspan as enige ander land. == Kultuur == === Invloed op die daaglikse lewe === {{Multibeeld | wydte = 150 | voetskrif = | beeld1 = Street Cricket in India (edited).jpg | alt1 = | onderskrif1 = Straatkrieket word in ’n dorpie in die Indiese [[Himalaja]]s gespeel | beeld2 = Jugando la Plaquita.JPG | alt2 = | onderskrif2 = In die Dominikaanse Republiek word Plaquita, ’n spel soortgelyk aan krieket, gespeel }} Krieket het ’n groot impak op die populêre kultuur gehad, sowel in die [[Britse Statebond]] as elders. Byvoorbeeld het dit die woordeskat van dié lande, veral die [[Engels]]e taal, beïnvloed met verskeie frases soos ''that’s not cricket'' (“dit is nie krieket nie”, dit is onregverdig), ''had a good innings'' (“het ’n goeie beurt”, het ’n lang lewe geleef) en ''sticky wicket'' (“taai paaltjie”). ''On a sticky wicket'' (''aka'' ''sticky dog'' of ''glue pot'')<ref>{{en}} {{cite book |author=Jonathon Green |title=Dictionary of Jargon |publisher=Routledge |year=1987 |isbn=978-0-7100-9919-8 |page=528 |url=https://archive.org/details/dictionaryofjarg00jona/page/528/mode/2up |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> is ’n [[metafoor]]<ref name="CalliesKeller2011">{{en}} {{cite book |author1=Marcus Callies |author2=Wolfram R. Keller |author3=Astrid Lohöfer |title=Bi-directionality in the Cognitive Sciences: Avenues, Challenges, and Limitations |url=https://books.google.de/books?id=SC3cBXfj4UcC&pg=PA73&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false |accessdate=17 Mei 2026 |year=2011 |publisher=John Benjamins Publishing |isbn=978-90-272-2384-5 |pages=73–}}</ref> wat gebruik word om ’n moeilike omstandigheid te beskryf. Dit het sy oorsprong in ’n term vir moeilike kolftoestande in krieket, veroorsaak deur ’n klam en sagte kolfblad.<ref name="Hendrickson2001">{{en}} {{cite book |author=Robert Hendrickson |title=World English: From Aloha to Zed |url=https://archive.org/details/worldenglishfrom00hend |accessdate=17 Mei 2026 |year=2001 |publisher=Wiley |isbn=978-0-471-34518-3}}</ref> === In die kuns en populêre kultuur === [[Lêer:Albert Chevallier Tayler - Kent Vs Lancashire 1906.jpg|duimnael|links|''Kent vs Lancashire at Canterbury'' (1907) deur Albert Chevallier Tayler, olie op doek]] [[Lêer:10CC - TopPop 1974 2.png|duimnael|Die Britse [[Rockmusiek|rockgroep]] 10cc het in hul [[reggae]]liedjie ''Dreadlock Holiday'' (1978) vir die waarskynlik bekendste verwysing na krieket in kontemporêre musiek gesorg]] Krieket is die onderwerp van werke deur bekende Engelse digters soos [[William Blake]] en [[Lord Byron]].<ref name=art>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/art/art-features/10191131/The-art-of-cricket-Enough-to-leave-you-stumped.html |title=The art of cricket: Enough to leave you stumped |publisher=The Telegraph |author=Alastair Smart |date=20 Julie 2013 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> ''Beyond a Boundary'' (1963) deur die Trinidadse C.L.R. James word dikwels aangewys as die beste boek oor enige sportsoort wat ooit geskryf is.<ref>{{en}} {{cite book |author=Frank Rosengarten |title=Urbane Revolutionary: C. L. R. James and the Struggle for a New Society |publisher=University Press of Mississippi |year=2007 |isbn=87-7289-096-7 |pages=134}}</ref> In die visuele kuns is daar bekende krieketskilderye soos Albert Chevallier Tayler se ''Kent vs Lancashire at Canterbury'' (1907) en Russell Drysdale se ''The cricketers'' (1948), waarna as “dalk die bekendste Australiese skildery van die 20ste eeu” verwys word.<ref name="Meacham">{{en}} {{cite web |url=https://www.smh.com.au/entertainment/art-and-design/montmartre-with-eucalypts-20090606-gdtko6.html |title=Montmartre, with eucalypts |publisher=The Sydney Morning Herald |author=Steve Meacham |date=6 Junie 2009 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Die Franse [[Impressionisme|impressionis]] [[Camille Pissarro]] het op ’n besoek aan Engeland in die 1890’s krieket geskilder.<ref name="art" /> Die skilder [[Francis Bacon (skilder)|Francis Bacon]], ’n ywerige krieketaanhanger, het ’n kolwer in beweging geskilder.<ref name="art" /> Die [[Karibiese gebied|Karibiese]] kunstenaar Wendy Nanan se krieketbeelde<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/1/shared/spl/hi/picture_gallery/07/in_pictures_caribbean_cricket_art/html/1.stm |title=In pictures: Caribbean cricket art |publisher=[[BBC]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> het verskyn in ’n beperkte uitgawe vir ''[[Royal Mail]]'' se ''World of Invention'' [[posseël]]uitgawe ter geleentheid van die Londense Krieketkonferensie op 1–3 Maart 2007, die eerste internasionale werkswinkel van sy soort en deel van die vieringe voor die [[Krieketwêreldbeker 2007]].<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.bletchleycovers.com/ |title=Cricket: Dawn of a New World |date=Maart 2007 |publisher=Bletchley Park Post Office |accessdate=16 Julie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160716041103/http://www.bletchleycovers.com/ |archive-date=16 Julie 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Een van die waarskynlik bekendste verwysings in kontemporêre musiek is in die [[reggae]]liedjie ''Dreadlock Holiday'' deur die Britse [[Rockmusiek|rockgroep]] [[10cc]] in 1978. Een van die sinne in dié liedjie se lirieke lui: {| |'''Engels''' |'''Afrikaans''' |- | style="padding-right:50px" | ''I say''<br /> ''I don’t like cricket (Oh no!)''<br /> ''I love it''<br /> ''I don’t like cricket (No no!)''<br /> ''I love it'' | Ek sê<br /> Ek hou nie van krieket nie (Oh nee!)<br /> Ek is mal daaroor<br /> Ek hou nie van krieket nie (Nee nee!)<br /> Ek is mal daaroor |} Dié uitdrukking is deur ’n ontmoeting in [[Jamaika]] geïnspireer waartydens Graham Gouldman deur ’n Jamaikaan gevra is of hy van krieket hou en het hy hiermee geantwoord.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.udiscovermusic.com/stories/10cc-dreadlock-holiday-song/ |title=‘Dreadlock Holiday’: How 10cc Bowled Out The Competition |publisher=uDiscover Music |author=Paul Sexton |date=23 September 2021 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Die Suid-Afrikaanse 2008-[[drama]]rolprent ''[[Hansie (rolprent)|Hansie]]'' beeld die lewe en tragiese dood van die Suid-Afrikaanse krieketkaptein [[Hansie Cronjé]] uit. Dit is ’n ware verhaal gebaseer op die lewe van Hansie Cronjé en handel oor sy loopbaan, wedstrydknoeiery en sy dood in ’n vliegtuigongeluk naby [[George]] in 2002.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.imdb.com/de/title/tt1099200/ |title=Hansie: A True Story |publisher=[[Internet-rolprentdatabasis]] |date=2008 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> === Invloed op ander sportsoorte === [[Lêer:1876boxscore.jpg|duimnael|links|’n Bofbal-bokstelling in 1876]] [[Lêer:William Handcock Tom Wills.jpg|duimnael|upright|Tom Wills, krieketspeler en medestigter van [[Australiese voetbal]]]] Die sedert 1859 gebruiklike kriekettoere het van 1888 af ook die sedertdien gewone [[rugby]]toere beïnvloed, toe in 1888 die eerste [[Britse en Ierse Leeus|Britse Leeusspan]] na [[Australië]] en [[Nieu-Seeland]] getoer het. Net soos die destydse kriekettoere was dit ’n suiwer finansiële onderneming.<ref>{{en}} {{cite book |author=Clem Thomas |title=125 Years of the British and Irish Lions: The Official History |publisher=Random House|year=2013 |isbn=978-1-78057-738-8 |page=The Genesis of the Lions |url=https://archive.org/details/125yearsofbritis0000thom/page/n3/mode/2up |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Van die eerste rugbywedstryde is ook op krieketvelde gespeel, waaronder die eerste internasionale rugbywedstryd ooit tussen [[Skotse nasionale rugbyspan|Skotland]] en [[Engelse nasionale rugbyspan|Engeland]] op 27 Maart 1871 op die krieketveld van die Edinburg Akademie, Raeburn Place;<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/scotland/sportscotland/asportingnation/article/0007/print.shtml |title=The first international rugby match |publisher=[[BBC]] |author=Alex Gordon |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Engeland teen [[Ierse nasionale rugbyspan|Ierland]] op 15 Februarie 1875 op die Londense [[The Oval (Londen)|Oval]];<ref>{{en}} {{cite book |author=Steve Lewis |title=One Among Equals: England's International Rugby Captains |url=https://archive.org/details/oneamongequalsen0000lewi |publisher=Vertical Editions |year=2008 |isbn=978-1-904091-31-8 |pages=[https://archive.org/details/oneamongequalsen0000lewi/page/274 274]}}</ref> [[Wallabies|Australië]] teen die Britse Leeus op 24 Junie 1899<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.lionsrugby.com/1899.htm |title=1899 – Australia |publisher=[[Britse en Ierse Leeus]] |accessdate=27 September 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927200703/http://www.lionsrugby.com/1899.htm |archive-date=27 September 2007}}</ref> en [[All Blacks|Nieu-Seeland]] teen Australië op 15 Augustus 1903,<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.allblacks.com/asp/teamsheet.asp?MT_ID=1045 |title=Match Centre – All Blacks vs Australia |publisher=All Blacks |accessdate=12 Junie 2022}}</ref> albei wedstryde is op die [[Sydney-krieketveld]] gespeel. Krieket het noue historiese bande met [[Australiese voetbal]] en baie spelers het op die hoogste vlak in albei sportsoorte meegeding.<ref>{{en}} {{cite book |author=Geoffrey Blainey |title=A Game of Our Own: The Origins of Australian Football |publisher=Black Inc. |year=2010 |page=186 |isbn=978-1-86395-347-4}}</ref> In 1858 het die bekende Australiese krieketspeler Tom Wills ’n beroep gedoen vir die stigting van ’n “voetbalklub” met ’n “kode van wette” om krieketspelers gedurende die afseisoen fiks te hou. Die Melbourne-voetbalklub is die volgende jaar gestig met Wills en drie ander lede wat die eerste speelwette opgestel het.<ref>{{en}} {{cite book |author=Greg de Moore |title=Tom Wills: His Spectacular Rise and Tragic Fall |publisher=Allen & Unwin |year=2008 |pages=77, 93–94 |isbn=978-1-74175-499-5}}</ref> Dit word veral op aangepaste krieketvelde gespeel.<ref>{{en}} {{cite book |author=Rob Hess |title=A National Game: The History of Australian Rules Football |publisher=Viking |year=2008 |page=44 |isbn=978-0-670-07089-3}}</ref> In Engeland het ’n aantal [[sokker]]klubs hul oorsprong te danke aan krieketspelers wat probeer het om sokker te speel in ’n manier om gedurende die [[winter]]maande fiks te bly. Derby County is in 1884 as ’n tak van die Derbyshire graafskapkrieketklub gestig;<ref>{{en}} {{cite book |author=Dan Goldstein |title=The Rough Guide to English Football (2000–2001) |url=https://archive.org/details/roughguidetoengl00dang |publisher=Rough Guides |location=Londen |date=2000 |isbn=1-85828-557-7 |pages=[https://archive.org/details/roughguidetoengl00dang/page/184 184]}}</ref> beide [[Aston Villa]] (1874) en [[Everton FC|Everton]] (1876) is deur lede van kerklike krieketspanne gestig.<ref>{{en}} {{cite book |author=Dan Goldstein |title=The Rough Guide to English Football (2000–2001) |url=https://archive.org/details/roughguidetoengl00dang |publisher=Rough Guides |location=Londen |date=2000 |isbn=1-85828-557-7 |pages=[https://archive.org/details/roughguidetoengl00dang/page/15 15], 184}}</ref> Sheffield United se Bramall Lane-krieketveld was van 1854 af die tuiste van die Sheffield-krieketklub en daarna van Yorkshire; dit is eers in 1862 weer vir sokker gebruik en is van 1889 tot 1973 deur Yorkshire en Sheffield United saam gebruik.<ref>{{en}} {{cite book |author=Dan Goldstein |title=The Rough Guide to English Football (2000–2001) |url=https://archive.org/details/roughguidetoengl00dang |publisher=Rough Guides |location=Londen |date=2000 |isbn=1-85828-557-7 |pages=[https://archive.org/details/roughguidetoengl00dang/page/458 458]}}</ref> In die laat 19de eeu is ’n voormalige krieketspeler, die Engels-gebore Henry Chadwick uit [[Brooklyn, New York|Brooklyn]], [[New York]], gekrediteer met die ontwerp van die bofbalbokstelling<ref group="fn">Sy Heldesaal-gedenkplaat lui gedeeltelik: ''Inventor of the box score. Author of the first rule-book&nbsp;...&nbsp;Chairman of rules committee in first nationwide baseball organization.''</ref><ref>{{en}} Lederer, Rich. ''By the Numbers: Computer technology has deepened fans' passion with the game's statistics. Memories and Dreams'' (Vol. 33, No. 6; Winter 2011[–2012], bl. 32–34). Nasionale Bofbalheldesaal se amptelike tydskrif.</ref> wat hy vir die verslag oor wedstrydgebeurtenisse van die kriekettelkaart aangepas het. Die eerste bokstelling het in ’n 1859-uitgawe van die ''Clipper'' verskyn.<ref name=NPR>{{en}} {{cite web |url=https://www.npr.org/2009/07/30/106891539/the-man-who-made-baseballs-box-score-a-hit |title=The Man Who Made Baseball's Box Score a Hit |publisher=National Public Radio |author=Mike Pesca |date=30 Julie 2009 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Die statistiese rekord is so sentraal in die sport se “historiese essensie” dat daar soms na Chadwick verwys word as “die vader van bofbal” omdat hy die gewildheid van die sport in sy vroeë dae gefasiliteer het.<ref name=Myth>{{en}} {{cite web |url=https://www.nytimes.com/2010/11/13/sports/baseball/13doubleday.html |title=Myth of baseball's creation endures, with a prominent fan |publisher=[[The New York Times]] |author=Tim Arango |date=12 November 2010 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Die invloed van krieket en ander Engelse sportsoorte in [[Brits-Indië]] het in die 1920’s tot die standardisering van plaaslike sportsoorte gelei.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://theconversation.com/how-india-came-to-love-cricket-favored-sport-of-its-colonial-british-rulers-132302 |title=How India came to love cricket, favored sport of its colonial British rulers |publisher=The Conversation |authors=Adam Love, Lars Dzikus |date=26 Februarie 2020 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> In die 21ste eeu het die [[Indiese Premierliga]] se sukses ook die groei van ander sportligas in Indië aangewakker,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.forbesindia.com/article/take-one-big-story-of-the-day/from-handball-to-panja-why-sports-leagues-are-taking-off-in-india/86315/1 |title=From Handball To Panja, Why Sports Leagues Are Taking Off In India |publisher=Forbes India |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> met sommige van die inheemse sportsoorte wat verder gemoderniseer word, byvoorbeeld die gewilde Pro Kabaddiliga.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.economist.com/asia/2024/04/04/the-end-of-crickets-indian-monopoly |title=The end of cricket's Indian monopoly |publisher=The Economist |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> == Sien ook == {{Portaal|Krieket|Cricket ball.svg}} * [[Die Vereniging van Krieketstatistici en -geskiedkundiges]] == Voetnotas == <references group="fn" /> == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == * {{en}} {{cite book |author=Charles Williams |title=Gentlemen & Players – The Death of Amateurism in Cricket |url=https://archive.org/details/gentlemenplayers0000will |year=2012 |publisher=Weidenfeld & Nicolson |location=Londen |isbn=978-0-7538-2927-1}} * {{en}} {{cite book |author=John Major |title=More Than A Game |url=https://archive.org/details/morethangamestor0000majo |year=2007 |publisher=HarperCollins |location=Londen |isbn=978-0-00-718364-7}} * {{en}} {{cite book |author=Roy Morgan |title=The Encyclopedia of World Cricket |url=https://archive.org/details/encyclopediaofwo0000morg |publisher=SportsBooks Ltd |date=2007 |isbn=978-1-899807-51-2}} * {{af}} {{cite book |author=Isabelle Uys |title=Feitegids: ’n Kernensiklopedie |publisher=Pharos Woordeboeke |location=Kaapstad |year=2007 |isbn=978-1-86890-065-7 |page=452}} * {{en}} {{cite book |author=Timothy J. McCann |title=Sussex Cricket in the Eighteenth Century |year=2004 |publisher=Sussex Record Society |location=Lewes |isbn=0-85445-055-6}} * {{en}} {{cite book |author=Ramachandra Guha |title=A Corner of a Foreign Field: The Indian History of a British Sport |url=https://archive.org/details/liang.cornerofforeignf0000guha |year=2002 |publisher=Picador |location=Londen |isbn=0-330-49117-2}} * {{en}} {{cite book |author=Dan Goldstein |title=The Rough Guide to English Football (2000–2001) |publisher=Rough Guides |location=Londen |date=2000 |isbn=1-85828-557-7 |url=https://archive.org/details/roughguidetoengl00dang}} * {{en}} {{cite book |author=David Underdown |title=Start of Play |year=2000 |publisher=Allen Lane |location=Londen |isbn=0-7139-9330-8}} * {{en}} {{cite book |author=Derek Birley |title=A Social History of English Cricket |url=https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5 |year=1999 |publisher=Aurum Press Ltd |location=Londen |isbn=1-85410-710-0}} * {{en}} {{cite book |author=John Nyren |title=The Cricketers of my Time |url=https://archive.org/details/johnnyrenscricke0000john |orig-year=eerste uitgawe in 1833 |editor=Ashley Mote |year=1998 |publisher=Robson Books |location=Londen |isbn=1-86105-168-9}} * {{en}} {{cite book |author=Chris Harte |title=A History of Australian Cricket |url=https://archive.org/details/historyofaustral0000hart |year=1993 |publisher=Andre Deutsch |location=Londen |page=[https://archive.org/details/historyofaustral0000hart/page/175 175] |isbn=0-233-98825-4}} * {{en}} {{cite book |author=Barclays |title=Barclays World of Cricket |editor=E. W. Swanton |publisher=Willow Books |location=Londen |year=1986 |isbn=0-00-218193-2}} * {{en}} {{cite book |author=Rowland Bowen |title=Cricket: a History of Its Growth and Development Throughout the World |publisher=Eyre & Spottiswoode |year=1970 |location=Londen |isbn=978-0-413-27860-9}} * {{en}} {{cite book |author=Harry Altham |title=A History of Cricket, Volume 1 (to 1914) |year=1962 |publisher=George Allen & Unwin |location=Londen}} * {{en}} {{cite book |author=Roy Webber |title=The Phoenix History of Cricket |year=1960 |publisher=Phoenix House Ltd |location=Londen}} * {{en}} {{cite book |author=F. S. Ashley-Cooper |title=At the Sign of the Wicket: Cricket 1742–1751 – Cricket: A Weekly Record of the Game |year=1900 |publisher=Cricket Magazine |location=Londen |oclc=28863559}} * {{en}} {{cite book |author=Arthur Haygarth |title=Frederick Lillywhite's Cricket Scores & Biographies, Volume 1 (1744–1826) |year=1862 |publisher=Frederick Lillywhite |location=Londen}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Cricket|Krieket}} {{Wikt|krieket}} * {{en}} [http://www.icc-cricket.com/ ''Internasionale Krieketraad (IKR)''] * {{en}} [https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/index.html ESPNcricinfo – statistieke en rekords] * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/sports/cricket-sport|title=Cricket|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=17 Mei 2026}} * {{en}} [https://www.youtube.com/watch?v=g-beFHld19c ''What Is Cricket? Get to know the sport''] deur die [[Internasionale Krieketraad]] {{Affiliasies van die Internasionale Krieketraad}} {{Nasionale krieketspanne}} {{Navigasie Olimpiese somersporte}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Krieket| ]] [[Kategorie:Voormalige Olimpiese sportsoorte]] c9ndi63qeylnmcdbfqypb0mdtvpjf3i 2979230 2979135 2026-10-15T19:50:09Z Martinvl 12559 /* Krieket in die 21ste eeu */ Alternatiewe bron 2979230 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Cricket pictogram.svg|duimnael|[[Piktogram]] wat krieket aandui]] [[Lêer:CricketSCG1.jpg|duimnael|’n Kriekettoets in spel]] [[Lêer:Pollock to Hussey.jpg|duimnael|Die [[Proteas|Suid-Afrikaanse]] [[Shaun Pollock]] boul na die Australiese [[Michael Hussey]] tydens die [[Welwillendheidsdag]] 2005 op die [[Melbourne-krieketveld]]]] '''Krieket''' is ’n [[Sport|boul-en-kolf-, asook spansport]] wat gespeel word tussen twee spanne met elf spelers elk op ’n krieketveld met ’n 22-[[jaart]]-kolfblad (20&nbsp;meter) in die middel met paaltjies aan weerskante wat bestaan uit twee dwarsbalkies op drie houtpenne. Twee spelers van die kolfspan, die aktiewe en onaktiewe kolwer, staan elk met ’n kolf in hulle hande voor elke paaltjie, terwyl ’n speler van die veldwerkspan, die bouler, die bal van die teenoorliggende kant van die kolfblad na die aktiewe kolwer se paaltjies boul. Die aktiewe kolwer probeer die geboulde bal met sy kolf slaan en ruil dan sy plek met die onaktiewe kolwer om, waarby die kolfspan met elkeen van dié bewegings ’n lopie aanteken. Lopies word ook aangeteken wanneer die bal die veldgrens raak of wanneer die bal onwettig geboul word. Die veldwerkerspan probeer lopies voorkom deur die kolwers uit te haal (hulle is “uit”, hulle het hul paaltjies verloor). ’n Uithaal kan op verskeie maniere behaal word, waaronder uitgeboul, wanneer ’n geboulde bal ’n paaltjie tref en die dwarsbalkies afval, wanneer die veldwerkspan ’n geslane bal vang voordat dit die grond raak, of om die paaltjies met ’n bal te tref voordat ’n kolwer sy kolfkampie voor die paaltjies bereik om ’n lopie aan te teken. Sodra tien kolwers uitgehaal is, eindig die kolfbeurt en die spanne verander van rolle. Tradisioneel speel krieketspelers in ’n volledige wit uitrusting, maar in korter formate dra hulle klub- of spankleure. Bykomend tot die gewone uitrusting dra sommige spelers beskermende uitrusting om moontlike beserings deur die bal te verhoed. Die bal is ’n harde, soliede sferoïed, gemaak van saamgeperste [[Leer (stof)|leer]] met ’n effens verhewe toegewerkte naat uit ’n styf gewikkelde tou wat ’n kurkkern omsluit. Die wedstryd word deur twee skeidsregters beheer, ondersteun deur ’n derde skeidsregter en ’n wedstrydbeampte in internasionale wedstryde. Krieketformate sluit in tradisionele [[Toetskrieket|toetswedstryde]] wat oor vyf dae gespeel word, [[internasionale eendagwedstryd]]e (EDI) oor 50 boulbeurte oftewel een dag, tot [[Twintig20]] (T20), met elke span wat vir 20 boulbeurte kolf en ’n wedstryd wat gewoonlik drie uur neem. Elke boulbeurt bestaan uit ses wettiglik geboulde balle wat die kolfspan die geleentheid bied om lopies aan te teken. Die vroegste bekende verwysing na krieket dateer uit die middel-16de eeu in Suidoos-Engeland. Dit het met die uitbreiding van die [[Britse Ryk]] wêreldwyd versprei, met die eerste internasionale wedstryde wat in die tweede helfte van die 19de eeu gespeel is. Die sport se beheerliggaam is die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR), wat in 1909 gestig is en nou meer as ’n 100 lede het, waarvan twaalf volle lede toetswedstryde mag speel. Die speelreëls, die krieketwette, word deur die [[Marylebone-krieketklub]] (MKK) in [[Londen]] behartig. Die sport is veral in [[Suid-Asië]], [[Australasië]], die [[Verenigde Koninkryk]], [[Suider-Afrika]] en [[Wes-Indië]] gewild.<ref name="90%">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-survey-reveals-over-a-billion-fans-90-in-subcontinent-1150473 |title=ICC survey reveals over a billion fans – 90% in subcontinent |publisher=ESPNcricinfo |author=Osman Samiuddin |date=27 Junie 2018 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> [[Krieketwêreldbeker]]toernooie is van die gewildste sportkompetisies wêreldwyd en word in die EDI-vorm gespeel, maar ook [[T20I-wêreldbeker]]toernooie en [[Kampioenetrofee|Kampioenetrofeë]] geniet ’n groot ondersteuning. Hoewel krieket in die verlede veral deur mans beoefen is, het vrouekrieket in die 21ste eeu aansienlik gegroei met beide [[Vrouekrieketwêreldbeker]]- en [[T20I-vrouewêreldbeker]]toernooie wat nou ook groot toeskouerskare lok. ’n Internasionale toetskrieket kan, in een vorm van die spel, vir ses of meer uur per dag vir vyf dae aanhou, en nog steeds nie ’n uitslag lewer nie – die verskeidenheid intervalle tussen middagete en [[tee]] en die ryk terminologie is kenmerkende aspekte wat maklik dié persone wat nie met die spel vertroud is nie, deurmekaar maak. Vir sy ondersteuners hou die spel uitstaande sportmylpale en intense mededinging tussen topkrieketlande in. Dit het selfs al op kere gesorg vir diplomatieke spanning met die berugste geval tydens die sogenaamde [[Lyfkrieket-reeks|lyf-reeks]] ([[Engels]]: ''Bodyline series'') tussen [[Engelse nasionale krieketspan|Engeland]] en [[Australiese nasionale krieketspan|Australië]] in 1932/33 om [[die As]]. Wedstryde tussen aartsvyande soos [[Indiese nasionale krieketspan|Indië]] en [[Pakistanse nasionale krieketspan|Pakistan]] met die doel van politieke ontspanning staan as “krieketdiplomasie” bekend. Krieketwedstryde is al tydens internasionale sporttoernooie soos die [[Olimpiese Somerspele 1900]] in [[Parys]] en die [[Statebondspele]] 1998 in [[Kuala Lumpur]] beslis. In 2019 het die Internasionale Krieketraad ’n ooreenkoms bereik, waarvolgens ’n Twintig20-toernooi met agt vrouespanne tydens die Statebondspele 2022 in [[Birmingham]] beslis is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/cricket-to-return-to-commonwealth-games-in-2022-with-women-s-t20s-1197291 |title=Cricket to return to Commonwealth Games in 2022 with women's T20s |publisher=ESPNcricinfo |date=13 Augustus 2019 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Daarbenewens het die IKR onderhandel met die [[Internasionale Olimpiese Komitee]] (IOK) oor die hertoelating van krieket vir die [[Olimpiese Somerspele 2028]] in [[Los Angeles]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-working-towards-cricket-in-2028-la-olympics-says-mcc-s-gatting-1197262 |title=ICC working towards cricket in 2028 LA Olympics, says MCC's Gatting |publisher=ESPNcricinfo |author=Daniel Brettig |date=12 Augustus 2019 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> In Oktober 2023 is dit op die kortlys vir dié Olimpiese Somerspele geplaas<ref name="Economic_Times">{{en}} {{cite web |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/sports/ioc-approves-cricket-for-2028-los-angeles-olympics/articleshow/104397486.cms |title=IOC approves Cricket for 2028 Los Angeles Olympics |publisher=The Economic Times |date=13 Oktober 2023 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> met die [[Twintig20|T20I-formaat]] wat deur die IOK goedgekeur is.<ref name="Sky">{{en}} {{cite web |url=https://www.skysports.com/cricket/news/15234/12985395/international-olympic-committee-approves-cricket-and-four-other-sports-for-2028-games-in-los-angeles |title=International Olympic Committee approves cricket and four other sports for 2028 Games in Los Angeles |publisher=[[Sky News]] |date=17 Oktober 2023 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> == Geskiedenis == === Oorsprong === [[Lêer:Cantigas de Santa María - Xogo da pelota.jpg|duimnael|’n [[Middeleeue|Middeleeuse]] “klubbal”-wedstryd met ’n onderarmaflewering na ’n kolwer. Balvangers probeer ’n bal vang. Detail uit die ''Cantigas de Santa Maria'', 13de eeu.]] Krieket is een van baie spele in die “klubbal”-sfeer wat veral daaruit bestaan het om ’n bal met ’n toestel in die hand te probeer slaan. Van die ander sluit in [[bofbal]] (wat baie ooreenkomste met krieket toon, albei behoort aan die slaan-en-bal-spele<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/articles/2HdVkSClhXdp5CsD3JJ093T/cricket-baseball-rounders-and-softball-what-s-the-difference |title=Cricket, baseball, rounders and softball: What's the difference? |publisher=[[BBC]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref>), [[gholf]], [[hokkie]], [[tennis]], [[muurbal]], [[pluimbal]] en [[tafeltennis]].<ref name="JM17">{{en}} {{cite book |author=John Major |title=More Than A Game |url=https://archive.org/details/morethangamestor0000majo |year=2007 |publisher=HarperCollins |location=Londen |isbn=978-0-00-718364-7 |pages=[https://archive.org/details/morethangamestor0000majo/page/17 17]}}</ref> Wat krieket betref is die belangrikste verskil die vaste mikstruktuur, die paaltjie (oorspronklik was dit glo ’n “paaltjiepoort” waardeur [[Skaap|skape]] gelei is), wat die kolwer moes verdedig.<ref name="BWC1">{{en}} {{cite book |author=Barclays |title=Barclays World of Cricket |editor=E. W. Swanton |publisher=Willow Books |location=Londen |year=1986 |isbn=0-00-218193-2 |pages=1}}</ref> Die kriekethistorikus Harry Altham beskryf drie “groepe” “klubbal”-spele: die “hokkiegroep”, waarby die bal tussen twee doele gespeel word; die “gholfgroep”, waarby die bal na ’n onverdedigde doel beweeg word (die putjie); en die “krieketgroep”, waarby “die bal ’n mikpunt (die paaltjie) probeer tref en weggeslaan word”.<ref name="HSA19">{{en}} {{cite book |author=Harry Altham |title=A History of Cricket, Volume 1 (to 1914) |year=1962 |publisher=George Allen & Unwin |location=Londen |pages=19–20}}</ref> Volgens algemene siening het krieket uit ’n kinderspeletjie in die [[Middeleeue|Middeleeuse]] suidoostelike [[grafskappe van Engeland]] ontstaan.<ref name="BWC1" /> Hoewel daar moontlik ’n vroeëre datering kan wees, dateer die oudste bekende verwysing na krieket uit ’n hoofsaak in [[Guildford]] in Januarie 1597 ([[Ou Styl- en Nuwe Styl-datums|Ou Styl]]), volgens die moderne kalender in Januarie 1598. Dié saak handel oor die besit van ’n bepaalde hoeveelheid grond en die hof het die getuienis van ’n 59-jaar oue lykskouer, John Derrick, aangehoor, wat soos volg getuig het:<ref name="HSA21">{{en}} {{cite book |author=Harry Altham |title=A History of Cricket, Volume 1 (to 1914) |year=1962 |publisher=George Allen & Unwin |location=Londen |pages=21}}</ref><ref name="DU3">{{en}} {{cite book |author=David Underdown |title=Start of Play |year=2000 |publisher=Allen Lane |location=Londen |isbn=0-7139-9330-8 |pages=3}}</ref><ref name="JM19">{{en}} {{cite book |author=John Major |title=More Than A Game |url=https://archive.org/details/morethangamestor0000majo |year=2007 |publisher=HarperCollins |location=Londen |isbn=978-0-00-718364-7 |pages=[https://archive.org/details/morethangamestor0000majo/page/19 19]}}</ref> <blockquote>''Being a scholler in the ffree schoole of Guldeford hee and diverse of his fellows did runne and play there at creckett and other plaies.''</blockquote> <blockquote>“As ’n skolier by die vrye Skool Guldeford het hy en sekere van sy maats daar rondgeloop en krieket en ander spele gespeel.”</blockquote> Derrick se ouderdom in ag geneem was dit sowat ’n halwe eeu vroeër wanneer hy skool gegaan het, waarvolgens krieket rondom 1550 deur seuns in [[Surrey]] gespeel is.<ref name="JM19" /> Die aanname dat dit oorspronklik ’n kinderspeletjie was, word ondersteun deur Randle Cotgrave se [[Engels]]-[[Frans]]-[[woordeboek]] uit 1611, waarin hy die [[selfstandige naamwoord]] “''crosse''” as “die skewe staf waarmee seuns krieket speel” en die [[werkwoord]] “''crosser''” as “om krieket te speel” beskryf het.<ref name="HSA22">{{en}} {{cite book |author=Harry Altham |title=A History of Cricket, Volume 1 (to 1914) |year=1962 |publisher=George Allen & Unwin |location=Londen |pages=22}}</ref><ref name="JM31">{{en}} {{cite book |author=John Major |title=More Than A Game |url=https://archive.org/details/morethangamestor0000majo |year=2007 |publisher=HarperCollins |location=Londen |isbn=978-0-00-718364-7 |pages=[https://archive.org/details/morethangamestor0000majo/page/31 31]}}</ref> ’n Moontlike herkoms van die sport se naam is die [[Ou Engels]]e woord “''cryce''” (of “''cricc''”) wat na ’n kruk of staf verwys. In [[Samuel Johnson]] se ''Dictionary'' lei hy ''cricket'' af van “''cryce'', Saxon, ’n stok”.<ref name="HSA21" /> In Ou Engels verwys die woord “''criquet''” blykbaar na ’n soort knuppel of stok.<ref name="DB3">{{en}} {{cite book |author=Derek Birley |title=A Social History of English Cricket |url=https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5 |year=1999 |publisher=Aurum Press Ltd |location=Londen |isbn=1-85410-710-0 |pages=[https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5/page/3 3]}}</ref> Die sterk Middeleeuse handelskontakte tussen Suidoos-Engeland en die Graafskap [[Vlaandere]] in ag geneem, toe laasgenoemde aan die [[Hertogdom van Boergondië]] behoort het, is die naam moontlik afgelei van [[Middelnederlands]] (wat destyds in Vlaandere gepraat is) “''krick''(''-e'')”, wat na ’n stok (skelm) verwys.<ref name="DB3" /> ’n Ander moontlike bron is die Middelnederlandse woord “''krickstoel''” wat verwys na ’n lang, lae stoel wat gebruik word om in die [[Kerk (gebou)|kerk]] te kniel en soos die lang, lae paaltjie met twee stompe in vroeë krieket lyk.<ref>{{en}} {{cite book |author=Rowland Bowen |title=Cricket: A History of its Growth and Development |year=1970 |publisher=Eyre & Spottiswoode |location=Londen |isbn=0-413-27860-3 |pages=33}}</ref> Volgens Heiner Gillmeister, ’n Europese [[Taalwetenskappe|taalwetenskaplike]] by die Universiteit van Bonn, is “cricket” afgelei van die Middelnederlandse frase vir [[hokkie]], ''met de (krik ket)sen'' (d.w.s. “met die stok jaag”).<ref name="17CGC">{{en}} {{cite web |url=http://www.la84foundation.org/SportsLibrary/SportsHistorian/2000/sh201e.pdf |title=The Seventeenth Century Game of Cricket: A Reconstruction of the Game |work=The Sports Historian, No. 20 |publisher=The British Society of Sports History |author=David Terry |location=Londen |year=2000 |pages=33–43 |accessdate=21 Junie 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090621011709/http://www.la84foundation.org/SportsLibrary/SportsHistorian/2000/sh201e.pdf |archive-date=21 Junie 2009 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Volgens Gillmeister het nie net die naam nie, maar ook die sport as sulks ’n Vlaamse oorsprong.<ref name="17CGC" /> === Groei van amateur- en professionele krieket in Engeland === [[Lêer:Historical cricket bat art.jpg|duimnael|Ontwikkeling van die krieketkolf. Toe met aflewerings op die kolfblad begin is, het die oorspronklike “hokkiestok” (links) rondom 1760 in ’n kolf ontwikkel.]] Hoewel die hoofdoel van die sport nog altyd was om die meeste lopies aan te teken, verskil die vroeë weergawe van die moderne speel in sekere tegniese aspekte; in die [[Noord-Amerika]]anse weergawe van krieket, ''wicket'', het baie van dié aspekte oorgebly.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.ctpublic.org/sports/2013-10-31/before-there-was-baseball-there-was-wicket |title=Before There Was Baseball, There Was Wicket |publisher=Connecticut Public Broadcasting |author=Ray Hardman |date=31 Oktober 2013 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Die bal is deur die bouler onderarm na die grond geboul na ’n kolwer wat toegerus is met ’n kolf wat aan ’n hokkiestok herinner; die kolwer het ’n lae paaltjie met twee dwarsbalkies verdedig; en lopies is kerwe genoem omdat die tellinghouers dit aangeteken het deur telstokke te kerf.<ref name="DB9">{{en}} {{cite book |author=Derek Birley |title=A Social History of English Cricket |url=https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5 |year=1999 |publisher=Aurum Press Ltd |location=Londen |isbn=1-85410-710-0 |pages=[https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5/page/9 9]}}</ref><ref name="BWC2">{{en}} {{cite book |author=Barclays |title=Barclays World of Cricket |editor=E. W. Swanton |publisher=Willow Books |location=Londen |year=1986 |isbn=0-00-218193-2 |pages=1–2}}</ref><ref name="JM21">{{en}} {{cite book |author=John Major |title=More Than A Game |url=https://archive.org/details/morethangamestor0000majo |year=2007 |publisher=HarperCollins |location=Londen |isbn=978-0-00-718364-7 |pages=[https://archive.org/details/morethangamestor0000majo/page/21 21]–22}}</ref> In 1611 is Cotgrave se woordeboek gepubliseer, waarin die kerklike regbank beskryf het, hoe in Sidlesham in [[Sussex]] twee gemeentelede, Bartholomew Wyatt en Richard Latter, die kerkdiens op [[Paasfees]] versuim omdat hulle krieket gespeel het. Hulle is elkeen met 12 penny beboet en opdrag gegee om boete te doen.<ref>{{en}} {{cite book |author=Timothy J. McCann |title=Sussex Cricket in the Eighteenth Century |year=2004 |publisher=Sussex Record Society |location=Lewes |isbn=0-85445-055-6 |pages=xxxi}}</ref> Dit is die oudste bekende verwysing na volwasse deelname aan krieket en omtrent dieselfde tyd is die oudste bekende intergemeente of dorpwedstryd gespeel – in Chevening, [[Kent]].<ref name="HSA21" /><ref name="DU4">{{en}} {{cite book |author=David Underdown |title=Start of Play |year=2000 |publisher=Allen Lane |location=Londen |isbn=0-7139-9330-8 |pages=4}}</ref> In 1624 is ’n speler genaamd Jasper Vinall dood nadat hy tydens ’n wedstryd tussen twee gemeentespanne in Sussex per ongeluk aan die kop getref is.<ref>{{en}} {{cite book |author=Timothy J. McCann |title=Sussex Cricket in the Eighteenth Century |year=2004 |publisher=Sussex Record Society |location=Lewes |isbn=0-85445-055-6 |pages=xxxiii–xxxiv}}</ref> Krieket was vir ’n groot deel van die 17de eeu ’n plaaslike tydsverdryf.<ref name="JM31" /> Deur talle verwysings in die rekords van kerklike hofsake is bekend dat dit soms voor en tydens die [[Gemenebes van Engeland]] deur die Puriteine verbied was.<ref>{{en}} {{cite book |author=Timothy J. McCann |title=Sussex Cricket in the Eighteenth Century |year=2004 |publisher=Sussex Record Society |location=Lewes |isbn=0-85445-055-6 |pages=xxxi–xli}}</ref><ref name="DU11">{{en}} {{cite book |author=David Underdown |title=Start of Play |year=2000 |publisher=Allen Lane |location=Londen |isbn=0-7139-9330-8 |pages=11–15}}</ref> Die probleem was byna altyd die kwessie van Sondagspel, aangesien die Puriteine krieket as “onheilig” beskou het as dit op ’n [[Sabbat]] gespeel is, veral wanneer groot skares of [[dobbel]] betrokke was.<ref name="DB7">{{en}} {{cite book |author=Derek Birley |title=A Social History of English Cricket |url=https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5 |year=1999 |publisher=Aurum Press Ltd |location=Londen |isbn=1-85410-710-0 |pages=[https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5/page/7 7]–8}}</ref><ref name="JM23">{{en}} {{cite book |author=John Major |title=More Than A Game |url=https://archive.org/details/morethangamestor0000majo |year=2007 |publisher=HarperCollins |location=Londen |isbn=978-0-00-718364-7 |pages=[https://archive.org/details/morethangamestor0000majo/page/23 23]}}</ref> Volgens die sosiale historikus Derek Birley was daar in 1660 ’n “groot oplewing van sport ná die restourasie”.<ref name="DB11">{{en}} {{cite book |author=Derek Birley |title=A Social History of English Cricket |url=https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5 |year=1999 |publisher=Aurum Press Ltd |location=Londen |isbn=1-85410-710-0 |pages=[https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5/page/11 11]}}</ref> Verskeie lede van koning [[Karel II van Engeland|Karel II]] se hof het gedurende dié tydperk ’n sterk belangstelling in krieket getoon.<ref name="brown">{{en}} {{cite book |author=Ashley Brown |title=The Pictorial History of Cricket |publisher=Bison Books |location=Londen |year=1988}}</ref> Dobbelary op sport het ’n probleem geword, erg genoeg vir die Parlement om die Dobbelwet van 1664 goed te keur, wat die insette op £100 beperk het, in elk geval ’n enorme bedrag wat 99% van die bevolking se jaarlikse inkomste oorskry het.<ref name="DB11" /> Saam met perdewedrenne, prysgevegte en ander soorte bloedsport is krieket as ’n dobbelsport beskou.<ref>{{en}} {{cite book |author=Derek Birley |title=A Social History of English Cricket |url=https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5 |year=1999 |publisher=Aurum Press Ltd |location=Londen |isbn=1-85410-710-0 |pages=[https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5/page/11 11]–13}}</ref> Ryk beskermhere het wedstryde vir hoë insette gereël en spanne saamgestel, waarmee hulle die eerste professionele spelers betrek het.<ref name="RW10">{{en}} {{cite book |author=Roy Webber |title=The Phoenix History of Cricket |year=1960 |publisher=Phoenix House Ltd |location=Londen |pages=10}}</ref> Aan die einde van die eeu het krieket ontwikkel in ’n groot sport wat dwarsdeur Engeland versprei het en reeds deur Engelse seevaarders en koloniseerders na die buiteland geneem is – die vroegste verwysing na oorsese krieket dateer uit 1676.<ref>{{en}} {{cite book |author=Arthur Haygarth |title=Frederick Lillywhite's Cricket Scores & Biographies, Volume 1 (1744–1826) |year=1862 |publisher=Frederick Lillywhite |location=Londen |pages=vi}}</ref> ’n 1697-koerantberig van “’n groot krieketwedstryd” in Sussex “vir vyftig guineas per stuk” het bewaar gebly – dit is die vroegste bekende wedstryd wat algemeen as ’n [[Eersterangse krieket|eersterangse wedstryd]] beskou word.<ref>{{en}} {{cite book |author=Timothy J. McCann |title=Sussex Cricket in the Eighteenth Century |year=2004 |publisher=Sussex Record Society |location=Lewes |isbn=0-85445-055-6 |pages=xli}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |author=John Major |title=More Than A Game |url=https://archive.org/details/morethangamestor0000majo |year=2007 |publisher=HarperCollins |location=Londen |isbn=978-0-00-718364-7 |pages=[https://archive.org/details/morethangamestor0000majo/page/36 36]}}</ref> Die beskermhere en ander spelers van die “[[landadel]]” het na hulleself as “amateurs” begin verwys<ref name="amateur" group="fn">Die term “amateur” verwys in dié konteks nie na iemand wat in sy vrye tyd krieket gespeel het nie. Baie amateurs in eersterangse krieket was gedurende die krieketseisoen voltydse spelers. Van die spel se beste spelers, insluitend [[W.G. Grace]], het amateurstatus gehad.</ref> om ’n duidelike onderskeid te skep teen die professionele persone, wat altyd lede van die werkersklas was, selfs tot die punt dat hulle aparte kleed- en eetgeriewe gehad het.<ref>{{en}} {{cite book |author=John Major |title=More Than A Game |url=https://archive.org/details/morethangamestor0000majo |year=2007 |publisher=HarperCollins |location=Londen |isbn=978-0-00-718364-7 |pages=[https://archive.org/details/morethangamestor0000majo/page/268 268]–269}}</ref> Die landadel, insluitende hoë-adelikes soos die hertoë van Richmond, het hul eerkode van “adelskap verplig” uitgevoer om op leierskapsrolle in enige sportsoort waaraan hulle deelgeneem het aanspraak te maak, veral as dit vir hulle nodig was om saam met “sosiaal swakker” geagte mense te speel om hulle weddenskappe te wen.<ref name="DB19">{{en}} {{cite book |author=Derek Birley |title=A Social History of English Cricket |url=https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5 |year=1999 |publisher=Aurum Press Ltd |location=Londen |isbn=1-85410-710-0 |pages=[https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5/page/19 19]}}</ref> Tot met die afskaffing van amateurisme in 1962 was die waarneming van die tipiese amateur, wat eersterangse krieket gespeel het, iemand met ’n opleiding by ’n openbare skool wat daarna die [[Universiteit van Cambridge]] of [[Universiteit van Oxford]] besoek het. Die samelewing het verwag dat dié mense “offisiere en here” was wie se lot dit was om leierskap waar te neem.<ref name="CW23">{{en}} {{cite book |author=Charles Williams |title=Gentlemen & Players – The Death of Amateurism in Cricket |url=https://archive.org/details/gentlemenplayers0000will |year=2012 |publisher=Weidenfeld & Nicolson |location=Londen |isbn=978-0-7538-2927-1 |pages=[https://archive.org/details/gentlemenplayers0000will/page/23 23]}}</ref> In ’n suiwer finansiële betekenis sou die amateurspelers teoreties op uitgawes staat maak, terwyl sy professionele teenstander aan ’n kontrak gebonde was en ’n salaris of wedstrydgeld ontvang het; in werklikheid het baie amateurs meer as hulle werklike uitgawes geëis en die spottende term “shamateur” was bedoel om dié praktyk te beskryf.<ref>{{en}} {{cite book |author=Charles Williams |title=Gentlemen & Players – The Death of Amateurism in Cricket |url=https://archive.org/details/gentlemenplayers0000will |year=2012 |publisher=Weidenfeld & Nicolson |location=Londen |isbn=978-0-7538-2927-1 |pages=[https://archive.org/details/gentlemenplayers0000will/page/94 94]–95}}</ref><ref name="DB146">{{en}} {{cite book |author=Derek Birley |title=A Social History of English Cricket |url=https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5 |year=1999 |publisher=Aurum Press Ltd |location=Londen |isbn=1-85410-710-0 |pages=[https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5/page/146 146]}}</ref> === Engelse krieketspelers in die 18de en 19de eeu === [[Lêer:Francis Cotes - The young cricketer (1768).jpg|duimnael|upright|''The Young Cricketer'' deur Francis Cotes in 1768]] Die sport het in die 18de eeu ’n groot ontwikkeling ondergaan en Engeland se nasionale sport geword.<ref name="brown" /> Sy sukses was gegrond op die twee noodwendighede van beskermhere en weddenskap.<ref>{{en}} {{cite book |author=Derek Birley |title=A Social History of English Cricket |url=https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5 |year=1999 |publisher=Aurum Press Ltd |location=Londen |isbn=1-85410-710-0 |pages=[https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5/page/14 14]–16}}</ref> Krieket was van 1707 af in [[Londen]] oorheersend en in die middel van die eeu het groot skare byeengekom om wedstryde op die Artillery Ground in Finsbury by te woon.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricket-grounds/honourable-artillery-club-london-234526 |title=Artillery Ground |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Die een-paaltjie-weergawe van die sport het baie toeskouers en waaghalse gelok en sy gewildheid het gedurende die 1748-seisoen ’n hoogtepunt bereik.<ref name="ASW">{{en}} {{cite web |url=http://stats.acscricket.com/Cricket/1900/index.html#10 |title=At the Sign of the Wicket: Cricket 1742–1751 – Cricket: A Weekly Record of the Game |publisher=[[Die Vereniging van Krieketstatistici en -geskiedkundiges]] |author=F. S. Ashley-Cooper |location=Cardiff |year=1900 |pages=4–85 |accessdate=8 September 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170908201316/http://stats.acscricket.com/Cricket/1900/index.html#10 |archive-date=8 September 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Rondom 1760 het die boulwerk ’n ewolusie ondergaan, toe die boulers die bal op die kolfblad begin bons het pleks daarvan om dit na die kolwer te laat rol of te gly. Dit het ’n rewolusie in die kolf se ontwerp meegebring, aangesien dit vir die hantering van die bonsende bal nodig was om die moderne plat kolf pleks van die ou “hokkiestok” in te voer.<ref>{{en}} {{cite book |author=John Nyren |title=The Cricketers of my Time |url=https://archive.org/details/johnnyrenscricke0000john |orig-year=eerste uitgawe in 1833 |editor=Ashley Mote |year=1998 |publisher=Robson Books |location=Londen |isbn=1-86105-168-9 |pages=[https://archive.org/details/johnnyrenscricke0000john/page/153 153]–154}}</ref> Die Hambledon Club is in die 1760’s gestig en dit was vir die daaropvolgende 20 jaar tot die stigting van die [[Marylebone-krieketklub]] (MKK) en die inwyding van [[Lord’s Old Ground]] in 1787 beide die sport se grootste klub en fikspunt.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-cradle-of-cricket-315120 |title=The cradle of cricket |publisher=ESPNcricinfo |author=Martin Williamson |date=13 Oktober 2007 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Die MKK het spoedig die sport se voorste klub en die kurator van die krieketwette geword. Nuwe wette wat aan die einde van die 18de eeu ingevoer is sluit in die paaltjie met drie stompe en been voor paaltjie.<ref name="WCA63">{{en}} {{cite book |last=Wisden |article=Evolution of the Laws of Cricket |title=Wisden Cricketers' Almanack, 100th edition |edition=1963 |publisher=Sporting Handbooks Ltd |location=Londen |pages=184–187}}</ref> In die 19de eeu is onderarmaflewerings eers met rondarm- en toe met boarmaflewerings vervang. Albei ontwikkelinge was omstrede.<ref>{{en}} {{cite book |author=Derek Birley |title=A Social History of English Cricket |url=https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5 |year=1999 |publisher=Aurum Press Ltd |location=Londen |isbn=1-85410-710-0 |pages=[https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5/page/97 97]–101}}</ref> Die reëling van die sport op graafskapvlak het tot die stigting van die graafskapklubs gelei, beginnende met [[Sussex]] in 1839.<ref>{{en}} {{cite book |author=Barclays |title=Barclays World of Cricket |editor=E. W. Swanton |publisher=Willow Books |location=Londen |year=1986 |isbn=0-00-218193-2 |pages=456}}</ref> In Desember 1889 het die agt leidende graafskapklubs die amptelike graafskapkampioenskap gestig, wat in 1890 vir die eerste keer aangebied is.<ref name="AMCS">{{en}} {{cite web |url=http://stats.acscricket.com/Cricket/1889/index.html#523/z |title=Annual Meeting of County Secretaries – the programme for 1890 |work=Cricket: A Weekly Record of the Game |publisher=[[Die Vereniging van Krieketstatistici en -geskiedkundiges]] |location=Cardiff |year=1889 |pages=478–479 |accessdate=8 September 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170908020352/http://stats.acscricket.com/Cricket/1889/index.html#523/z |archive-date=8 September 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die bekendste speler in die 19de eeu was [[W.G. Grace]], wie se lang en invloedryke loopbaan in 1865 begin het. Dit was veral Grace se loopbaan wat die onderskeiding tussen amateurs en professionele spelers in die wiele gery het, aangesien hy nominell ’n amateur was, maar volgens sy finansiële inkomste was hy ''de facto'' ’n professionele speler. Grace het van homself gesê dat hy meer geld deur krieket verdien het as enige professionele speler.<ref>{{en}} {{cite book |author=Derek Birley |title=A Social History of English Cricket |year=1999 |publisher=Aurum |isbn=1-85410-941-3 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/socialhistoryofe0000birl |pages=108}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |author=Simon Rae |title=W. G. Grace: A Life |url=https://archive.org/details/wggracelife0000raes |year=1998 |isbn=978-0-571-17855-1 |pages=[https://archive.org/details/wggracelife0000raes/page/104 104]}}</ref> Na die laaste twee dekades voor die [[Eerste Wêreldoorlog]] word as die “goue tydperk van krieket” verwys. Dit is ’n nostalgiese benaming wat deur die algemene verliese deur die oorlog gekenmerk is, maar dié tydperk het party goeie spelers en noemenswaardige wedstryde opgelewer, veral omdat kompetisies op graafskap- en [[Toetskrieket|toetsvlak]] verder ontwikkel is.<ref>{{en}} {{cite book |author=David Frith |title=The Golden Age of Cricket: 1890–1914 |year=1978 |publisher=Lutterworth Press |location=Guildford |isbn=0-7188-7022-0}}</ref> === Krieket as ’n internasionale sport === [[Lêer:First photo of a cricket match by Roger Fenton.jpg|duimnael|links|Die eerste bekende foto van ’n krieketwedstryd is op 25 Julie 1857 deur [[Roger Fenton]] geneem]] [[Lêer:England in North America 1859.jpg|duimnael|Die [[Engelse nasionale krieketspan|Engelse krieketspan]] van 1859 op pad na [[Noord-Amerika]], die eerste Engelse kriekettoer ooit]] Intussen het die [[Britse Ryk]] die spel oorsee begin vestig en teen die middel-19de eeu was dit reeds goed gevestig in [[Australië]], [[Brits-Indië]] (wat ook die huidige [[Pakistan]] en [[Bangladesj]] insluit), die [[Karibiese gebied]], [[Nieu-Seeland]], [[Noord-Amerika]] en [[Suid-Afrika]].<ref>{{en}} {{cite book |author=Barclays |title=Barclays World of Cricket |editor=E. W. Swanton |publisher=Willow Books |location=Londen |year=1986 |isbn=0-00-218193-2 |pages=62, 78, 87, 99, 113, 127 en 131}}</ref> In 1844 is die eerste internasionale wedstryd tussen as ’t ware klubspanne<ref name="NYH-25-09-1844">{{en}} {{cite web |url=https://www.newspaperarchive.com/us/new-york/new-york/new-york-herald/1844/09-25/page-2 |title=Grand Cricket Match for 1,000 Dollars, between the Players of Canada, and the St. George's Club of this City |publisher=The New York Herald |volume=10 |issue=265#3865 |page=2 |date=25 September 1844 }}{{Dooie skakel|date=Mei 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> van [[Kanadese nasionale krieketspan|Kanada]] en die [[Verenigde State se nasionale krieketspan|Verenigde State]] in [[New York]] aangebied en deur Kanada gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-oldest-international-contest-of-them-all-141170 |title=The oldest international contest of them all |publisher=ESPNcricinfo |author=Martin Williamson |date=9 November 2007 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref><ref name="brown" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.olympics.com/en/news/cricket-in-america-usa-history |title=Cricket in the USA |publisher=[[Internasionale Olimpiese Komitee]] |author=Nag Utathya |date=25 Desember 2024 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> In 1859 het ’n [[Engelse nasionale krieketspan|Engelse span]] na Noord-Amerika getoer en sodoende die eerste oorsese toer ooit aangepak.<ref>{{en}} {{cite book |author=Derek Birley |title=A Social History of English Cricket |url=https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5 |year=1999 |publisher=Aurum Press Ltd |location=Londen |isbn=1-85410-710-0 |pages=[https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5/page/96 96]–97}}</ref> In 1862 het ’n Engelse span die eerste toer na Australië onderneem.<ref>{{en}} {{cite book |author=Derek Birley |title=A Social History of English Cricket |url=https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5 |year=1999 |publisher=Aurum Press Ltd |location=Londen |isbn=1-85410-710-0 |pages=[https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5/page/97 97]}}</ref> Die eerste [[Australiese nasionale krieketspan|Australiese span]] wat oorsee getoer het, het uit [[Aborigines]] bestaan wat in 1868 Engeland besoek het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nma.gov.au/defining-moments/resources/aboriginal-cricket-team |title=The Australian Eleven: The first Australian team |publisher=Nasionale Museum van Australië |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> In 1876/77 het ’n Engelse span teen Australië op die [[Melbourne-krieketveld]] gespeel, wat in retrospektief as die eerste [[Toetskrieket|toetswedstryd]] erken word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/152099.html |title=The Centenary Test match |publisher=ESPNcricinfo |work=Wisden |author=Reg Hayter |date=1978 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Die mededinging tussen Engeland en Australië het in 1882 neerslag gevind in [[die As]] wat sedertdien die bekendste wedywering in toetskrieket is.<ref>{{en}} {{cite book |author1=Wendy Lewis |author2=Simon Balderstone |author3=John Bowan |title=Events That Shaped Australia |page=75 |publisher=New Holland |year=2006 |isbn=978-1-74110-492-9}}</ref> Toetskrieket is in 1888/89 begin uitbrei toe [[Proteas|Suid-Afrika]] teen Engeland gespeel het.<ref name="brown" /> === Krieket in die 20ste eeu === [[Lêer:Bradman&Bat.jpg|duimnael|links|upright|[[Donald Bradman]] van [[Australiese nasionale krieketspan|Australië]] het die rekord vir die hoogste kolfgemiddelde van 99.94 aangeteken]] Die tussenoorlogse jare is oorheers deur die Australiese [[Donald Bradman]], in statistieke opsig die beste toetskolwer ooit. Om sy oorheersing te probeer beteuel het Engeland tydens die 1932–33-reeks om die As [[Lyfkrieket-reeks|Lyfkrieket-taktieke]] ontwikkel. Dit het aflewerings aan die kolwer se liggaam ingesluit en ’n veld is geplaas, waarvolgens kolwers moes kies tussen om raakgegooi te word of om uitgehaal te word. Dié reeks het krieket van ’n spel in ’n saak van nasionale belang verander, aangesien diplomatieke versendings oor die voorval tussen die twee lande uitgeruil is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/news/uk-england-nottingham |title=Bodyline: 80 years of cricket's greatest controversy |publisher=[[BBC]] |date=16 Januarie 2013 |accessdate=17 Mei 2026 }}{{Dooie skakel|date=Mei 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> In dié tyd is toetskrieket verder uitgebrei met die aansluiting van [[Wes-Indiese nasionale krieketspan|Wes-Indië]] (in 1928), [[Nieu-Seelandse nasionale krieketspan|Nieu-Seeland]] (in 1930) en [[Indiese nasionale krieketspan|Indië]] (in 1932).<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/about/the-icc/history-of-icc/1909-1963 |title=1909–1963 – Imperial Cricket Conference |publisher=Internasionale Krieketraad |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]] is toetskrieket gekniehalter, waarna die [[Verdeling van Indië]] toetsstatus aan [[Pakistanse nasionale krieketspan|Pakistan]] besorg het (in 1952).<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/152363.html |title=Some dates in Pakistan cricket history |publisher=ESPNcricinfo |author=Rowland Bowen |date=1967 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Omdat spanne meer begin reis het, het die aantal toetswedstryde van 500 toetse in 84 jaar spoedig gegroei na 1&nbsp;000 binne die volgende 23 jaar. In 1963 het krieket ’n nuwe tydperk betree toe die Engelse graafskappe die korter krieketformat ingevoer het.<ref>{{en}} {{cite book |last=Wisden |article=One-Day Knockout Competition, 1963 |title=Wisden Cricketers' Almanack, 100th edition |edition=1963 |publisher=Sporting Handbooks Ltd |location=London |pages=1074–1076}}</ref> Aangesien dit in elk geval ’n uitslag opgelewer het, was die korter krieketformaat winsgewend en die aantal wedstryde het toegeneem.<ref>{{en}} {{cite book |author=Barclays |title=Barclays World of Cricket |editor=E. W. Swanton |publisher=Willow Books |location=Londen |year=1986 |isbn=0-00-218193-2 |pages=495–496}}</ref> Die eerste [[internasionale eendagwedstryd]] is op 5 Januarie 1971 tussen Australië en Engeland op die Melbourne-krieketveld gespeel<ref name="BatemanHill2011">{{en}} {{cite book |author1=Anthony Bateman |author2=Jeffrey Hill |title=The Cambridge Companion to Cricket |publisher=Cambridge University Press |url=https://books.google.de/books?id=yd6J7waMBRsC&pg=PA101&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false |date=17 Maart 2011 |accessdate=17 Mei 2026 |isbn=978-0-521-76129-1|pages=101}}</ref> en die beheerliggaam [[Internasionale Krieketraad]] (IKR), wat dié weergawe se potensiaal raakgesien het, het in [[Krieketwêreldbeker 1975|1975]] die eerste [[krieketwêreldbeker]]toernooi aangebied.<ref>{{en}} {{cite book |author=Barclays |title=Barclays World of Cricket |editor=E. W. Swanton |publisher=Willow Books |location=Londen |year=1986 |isbn=0-00-218193-2 |pages=496–497}}</ref> [[Sri Lankaanse nasionale krieketspan|Sri Lanka]] het in 1982 toetsstatus ontvang,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/152210.html |title=Notes by the Editor |publisher=ESPNcricinfo |work=Wisden Cricketers' Almanack online |author=John Woodcock |date=1982 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> terwyl [[Proteas|Suid-Afrika]] weens sy [[Apartheid]]sbeleid tussen 1970 tot 1992 van internasionale krieket verban was.<ref>{{en}} {{cite book |author=Douglas Booth |title=The Race Game: Sport and Politics in South Africa |publisher=Routledge |year=1998 |page=88 |isbn=0-7146-4799-3 |url=https://archive.org/details/racegamesportpol0000boot/page/88/mode/2up |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> In 1992 het ook [[Zimbabwiese nasionale krieketspan|Zimbabwe]] toetsstatus verkry.<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/sports/cricket-sport/Test-matches|title=Test matches|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=17 Mei 2026}}</ref> === Krieket in die 21ste eeu === [[Lêer:SRH fans while an ipl match.jpg|duimnael|Die [[Indiese Premierliga]] (IPL) is in 2008 van stapel gestuur. Dit het een van die rykste sportligas wêreldwyd geword en die belangrikheid van T20-krieket en professionele ligas aansienlik verhoog.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/blog/2023/apr/08/the-indian-premier-league-is-a-brilliant-thing-but-is-killing-test-cricket |title=The Indian Premier League is a brilliant thing – but is killing Test cricket |publisher=[[The Guardian]] |author=Barney Ronay |date=8 April 2023 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref>]] Die 21ste eeu het met toetsstatus vir [[Bengaalse nasionale krieketspan|Bangladesj]] begin, wat sy verskyning in 2000 gemaak het.<ref>{{en}}{{cite news |journal = The Times of India |title = India v Bangladesh: Rewind to 2000, Bangladesh's Test debut |date = 6 Februarie 2017 |accessdate = 15 Oktober 2026 |url = https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/bangladesh-in-india/india-v-bangladesh-rewind-to-2000-bangladeshs-test-debut/articleshow/56993572.cms}}</ref> Die spel op sigself het ook gegroei met die instelling van ’n nuwe korter formaat, [[Twintig20]], wat ’n onmiddellike impak gemaak het en in ’n mededinger vir die langer formate ontpop het. Dié nuwe korter formaat het ook tot die stigting van professionele krieket gelei en nuwe toernooie soos die [[Indiese Premierliga]] (IPL) is gestig. Die IKR gebruik die T20-formaat vir die groei van krieket met die [[T20I-wêreldbeker]]toernooi wat al om die twee jaar beslis word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket/two-year-t20-world-cup-cycle-important-for-growth-of-cricket-icc-7636067/ |title=Two-year T20 World Cup cycle important for growth of cricket: ICC |publisher=The Indian Express |date=22 November 2021 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> T20-krieket word ook toenemend op belangrike toernooie soos Asiatiese en Afrikaspele gebruik.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/cricket-at-la28-cricket-confirmed-as-one-of-five-new-sports-at-la28-1403570 |title=T20 cricket confirmed as one of five new sports at LA28 |publisher=ESPNcricinfo |date=16 Oktober 2023 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Die gevolglike groei het krieket se aanhangersbasis meer as een miljard mense laat oorskry, waarvan 90% in [[Suid-Asië]].<ref name="90%" /> Die sukses van T20-krieket het nog korter formate soos T10- en 100-balkrieket voortgebring, maar nie sonder teenkanting nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.independent.co.uk/sport/cricket/twenty20-cricket-future-revolution-icc-tim-wigmore-freddie-wilde-a9179116.html |title=Thirty-two predictions for the future of Twenty20 cricket |publisher=The Independent |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Eksterne faktore het ook ’n impak op krieket gehad. Byvoorbeeld is ná die aanvalle in [[Mumbai]] in 2008 die bilaterale reekse tussen Indië en Pakistan onbepaald opgeskort. Die 2009-aanval op die Sri Lankaanse span tydens hul toer na Pakistan het daartoe gelei dat Pakistan tot in 2019 geen internasionale wedstryde kon huisves nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://edition.cnn.com/2019/11/14/sport/pakistan-test-cricket-return-2009-terrorist-attack-spt-intl/index.html |title=Pakistan to play first Test at home since 2009 terror attack |publisher=[[CNN]] |author=Ben Morse |date=14 November 2019 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/sports/Twenty20-cricket|title=Twenty20 cricket|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=17 Mei 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nbcnews.com/id/wbna28298820 |title=Mumbai fallout: India cancels cricket tour |publisher=NBC |date=18 Desember 2008 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Op 22 Junie 2017 het Afghanistan en Ierland die elfde en twaalfde volle lede van die IKR geword en hulle mag dus toetskrieket speel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/afghanistan-ireland-get-test-status-1105347 |title=Afghanistan, Ireland get Test status |publisher=ESPNcricinfo |date=22 Junie 2017 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/40364481 |title=Ireland & Afghanistan awarded Test status by International Cricket Council |publisher=[[BBC]] |date=22 Junie 2017 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Wisden |article=Dates in Cricket History |title=Wisden Cricketers' Almanack, 100th edition |edition=1963 |publisher=Sporting Handbooks Ltd |location=London |page=183}}</ref> == Wette en spel == [[Lêer:Cricket field parts af.svg|duimnael|’n Tipiese krieketveld]] In krieket is die reëls van die spel gekodifiseer as “Die wette van krieket” (''The Laws of Cricket'', hierna “die Wette” genoem) wat ’n globale taak het en deur die [[Marylebone-krieketklub]] (MKK) in gesprek met die hoofkrieketlande ontwikkel is. Daar is 42 Wette (altyd met ’n hoofletter “W” geskryf). Die vroegste bekende weergawe van die kode is in 1744 opgestel en sedert 1788 word dit deur sy voog, die Marylebone-krieketklub in [[Londen]], besit en onderhou.<ref name=Laws>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/laws-of-cricket/ |title=Laws |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Buitendien is daar nasionale reëls wat van toepassing is in ’n spesifieke land en kompetisiereëls vir ’n bepaalde wedstryd of liga.<ref name="ECB">{{en}} (Byvoorbeeld) {{cite web |url=https://www.ecb.co.uk/governance/regulations/non-first-class-regulations |title=Rules and Regulations – Non-First Class Cricket |publisher=[[Engelse en Walliese Krieketraad]] |location=Londen |year=2017 |accessdate=7 Februarie 2021}}</ref> === Speelveld === [[Lêer:Cricket Stumps af.svg|duimnael|links|’n Paaltjie bestaan uit drie houtpenne vertikaal in die grond ingedruk waarop twee houtdwarsstokkies, die dwarsbalkies, geplaas is]] Krieket is ’n boul-en-kolf-sport wat op ’n krieketveld tussen twee spanne met elf spelers elk gespeel word.<ref name=Law1>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/the-players/ |title=Law 1 – Players |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Daar is geen vaste regulasies met betrekking tot die afmetings van die speelveld nie, maar in sy kompetisies beveel die [[Engelse en Walliese Krieketraad]] ’n diameter van tussen 110&nbsp;m en 140&nbsp;m vir volwassenemanskrieket en kleiner velde vir jeugkrieket (tussen 60&nbsp;m en 100&nbsp;m vir onder 13 meisies) aan.<ref name="ECB" /> Die speelveld is gewoonlik sirkel- of ovaalvormig en die rand van die speelveld word gemerk deur ’n grens, wat ’n heining, ’n deel van die staanplekke, ’n tou, ’n geverfde lyn of ’n kombinasie hiervan kan wees; die grens moet, indien moontlik, oor sy hele lengte gemerk word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/boundaries/ |title=Law 19 – Boundaries |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Die meeste aksie vind in die middel van die speelveld plaas op ’n reghoekige kleistrook met kort gras wat die kolfblad genoem word. Die kolfblad is ’n plat oppervlak met dimensies van 3,05&nbsp;m by 20,12&nbsp;m met baie kort gras wat geneig is om weggedra te word soos die wedstryd vorder (krieket kan ook op kunsmatige oppervlakke soos matte gespeel word). Aan albei kante van die kolfblad word drie regop houtpenne, paaltjies genoem, in die grond ingedruk; die paaltjies word 22 treë (20&nbsp;m) uitmekaar geplaas.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/the-pitch |title=Law 7 – The pitch |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Elke paaltjie bestaan uit drie houtpenne met twee dwarsbalkies bo-op. Twee kort houtdwarsstokkies, dwarsbalkies genoem, sit in groewe bo-op die drie paaltjies en raak met hulle punte aanmekaar. Elke stel van drie houtpenne en twee dwarsbalkies word saam die paaltjies genoem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/the-wickets/ |title=Law 8 – The wickets |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> ’n Wit streep van 1,22&nbsp;m voor die paaltjies dui die kolfkampie aan. Een kant van die kolfblad is waar die kolwer staan en die bal inwag, en die ander kant is waarvandaan die bouler boul. Ná elke boulbeurt word die boulkante omgeruil; maar die twee kolwers bly só staan, dus kolf die ander kant se kolwer verder in die volgende boulbeurt. [[Lêer:Cricket pitch af.svg|duimnael|senter|800px|Die kolfblad se afmetings]] Die kolfblad word aan elke kant met vier wit gekalkte lyne gemerk: ’n boulkampie, ’n opspringkampie en twee draaikampies. Drie houtpenne vir die paaltjies word sentraal geplaas in die boulkampie, wat ten minste 264&nbsp;cm lank is. Die opspringkampie is 122&nbsp;cm voor die boulkampie en parallel daarmee geplaas; hoewel dit met ’n 366&nbsp;cm lyn gekenmerk word (1,83&nbsp;cm weerskante aan die sentrale houtpenne), is dit in werklikheid onbeperk in lengte. Die draaikampie word reghoekig met die opspringkampie geplaas sodat hulle die punte van die boulkampie sny; elke draaikampie word deur ’n 2,44&nbsp;cm lyn gemerk, sodat dit 1,22&nbsp;cm agter die boulkampie strek, maar ook as ’t ware onbeperk in lengte is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/bowling-popping-and-return-creases/ |title=Law 9 – The bowling, popping and return creases |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026 }}{{Dooie skakel|date=Mei 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Wedstrydstruktuur === [[Lêer:A modern Cricket bat (back view).jpg|duimnael|upright|Agterkant van ’n moderne SG-krieketkolf]] [[Lêer:Wicket being hit by a ball.jpg|duimnael|upright|’n Bal tref die paaltjie]] Voor die wedstryd ondersoek beide die kapteins (en hulle raadgewers) die kolfblad en bepaal watter spelers beste gepas sal wees vir die kolfblad se omstandighede en kies dan hulle elftal. Die kapteins (wat ook spelers is) van die twee spanne loot dan deur ’n muntstuk op te skiet saam met die skeidsregters. Die kaptein wat die loot wen mag dan besluit of sy span eerste gaan boul of kolf.<ref name="inns" /> Die loot in krieket is baie belangriker as in ander sportsoorte. Omdat die spel so lank duur en die gedrag van die kolfblad oor die bestek van vyf dae dramaties kan verander, is dit ’n geweldige voordeel om te kan kies om eerste te boul of te kolf, na gelang van die omstandighede. Kolfbeurt is die term waarmee na ’n fase van die wedstryd verwys word.<ref name=inns>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/innings/ |title=Law 12 – Innings |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> In elke kolfbeurt kolf een span in ’n poging om lopies aan te teken, terwyl die ander span die telling probeer beperk en die kolwers uit te haal deur die bal te boul en veldwerk te doen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/scoring-runs/ |title=Law 18 – Scoring runs |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/appeals/ |title=Law 27 – Appeals |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Wanneer die eerste kolfbeurt eindig verander die spanne van rolle; daar kan van twee tot vier kolfbeurte wees, afhangende van die soort wedstryd. ’n Wedstryd met vier geskeduleerde kolfbeurte word oor drie tot vyf dae gespeel; ’n wedstryd met twee geskeduleerde kolfbeurte word gewoonlik binne een enkele dag afgehandel.<ref name=inns /> Gedurende ’n kolfbeurt is al elf die lede van die veldwerkspan op die krieketveld, terwyl van die kolfspan op enige tyd slegs twee spelers op die speelveld is. Die uitsondering is indien ’n kolwer siek is of 'n besering het wat sy of haar vermoë om te loop beperk, in dié geval mag die kolwer ’n hardloper inspan wat tussen die paaltjies kan hardloop wanneer die kolwer ’n lopie aanteken of sou hardloop,<ref name="Law25">{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/batsman-s-innings;-runners |title=Law 25 – Batter's Innings; Runners |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> hoewel dit nie van toepassing in internasionale krieket is nie.<ref name=ICCTestPlayCond>{{en}} {{cite web |url=https://icc-static-files.s3.amazonaws.com/ICC/document/2019/09/02/9182955c-04a4-4fa0-a2b6-f5908f02a51d/ICC-Test-Match-Playing-Conditions-Final-1-September-2019.pdf |title=ICC Test Match Playing Conditions |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=1 September 2019 |accessdate=3 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190903140826/https://icc-static-files.s3.amazonaws.com/ICC/document/2019/09/02/9182955c-04a4-4fa0-a2b6-f5908f02a51d/ICC-Test-Match-Playing-Conditions-Final-1-September-2019.pdf |archive-date=3 September 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die kolforde word gewoonlik net voor die wedstryd se begin bekend gemaak, maar dit mag aangepas word.<ref name=Law1 /> Die hoofdoel van elke span is om meer lopies as hul teenstander aan te teken, maar in sommige krieketformate kan dit vir ’n oorwinning ook nodig wees om in die laaste kolfbeurt al die kolwers van die teenstander behalwe vir een uit te haal (waarmee “almal uit” is), andersins kan die wedstryd onbeslis eindig (sonder ’n oorwinning of gelykop).<ref name=result>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/the-result/ |title=Law 21 – The result |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> === Klere en uitrusting === [[Lêer:WGGrace.jpg|duimnael|upright|Die Engelse krieketspeler [[W.G. Grace]] staan gereed mt sy kolf in 1883. Sy beenskutte en kolf is baie soortgelyk aan dié wat vandag gebruik word. Die handskoene het ietwat verander. Baie moderne spelers gebruik meer defensiewe uitrusting as wat destyds vir Grace beskikbaar was, veral helms en armskerms.]] Die [[paaltjiewagter]] (’n gespesialiseerde veldwerker agter die paaltjies) en die kolwers dra beskermende uitrusting weens die harde bal, wat met ’n spoed van meer as 145&nbsp;km/h afgelewer kan word en ’n groot veiligheidsrisiko inhou. Beskermende uitrusting sluit in skutte (wat die knieë en skeenbeen beskerm), kolf- of paaltjiewagterhandskoene vir die hande, ’n helm vir die kop en ’n kis in die broek vir manlike spelers (wat die lies beskerm).<ref name=AppD>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/laws-of-cricket/laws/appendix-d/ |title=Appendix D |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=2 Julie 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170702064301/https://www.lords.org/mcc/laws-of-cricket/laws/appendix-d/ |archive-date=2 Julie 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Sommige kolwers dra bykomende skerms onder hul truie en broeke soos dik skerms, arm-, ribbe- en skouerskerms. Die enigste veldwerkers wat toegelaat word om beskermende uitrusting te dra is dié baie naby aan die kolwer (d.w.s. indien hulle langs of voor hom staan), maar hulle mag nie handskoene of buitebeenskerms dra nie.<ref name=Law41 /> Met verskeie variante bestaan die wedstrydklere gewoonlik uit ’n woltrui met kort of lang moue, lang broeke, woloortrektruie (indien nodig); ’n krieketpet (vir veldwerk) of ’n veiligheidshelm; en skoene of stewels met spykers om die vastrap te verbeter. Die trui is tradisioneel geheel en al wit en dit word só in toets- en eersterangse krieket gedra, maar in korter krieket word deesdae eerder spanklere gedra.<ref>{{en}} {{cite book |author=Derek Birley |title=A Social History of English Cricket |url=https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5 |year=1999 |publisher=Aurum Press Ltd |location=Londen |isbn=1-85410-710-0 |pages=[https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5/page/343 343]}}</ref> ==== Kolf en bal ==== {{Multibeeld | wydte = 150 | voetskrif = Drie soorte krieketballe van dieselfde grootte: i) ’n Nuwe wit bal. Wit balle word meestal in korter krieket gebruik, veral gedurende aandwedstryde onder spreiligte (links).<br /> ii) ’n Nuwe rooi bal. Rooi balle word in [[Toetskrieket|dagtoets-]], [[Eersterangse krieket|eersterangse]] en sommige ander krieketvorme gebruik (middel).<br /> iii) ’n Gebruikte pienk bal. Pienk balle word in [[dag/aandkrieket]]wedstryde gebruik om die sig te verbeter (regs). | beeld1 = Cricket ball white (2025) 01 (cropped).jpg | alt1 = | onderskrif1 = ’n Nuwe wit bal | beeld2 = Cricket Ball (27343391052) cropped.jpg | alt2 = | onderskrif2 = ’n Nuwe rooi bal | beeld3 = Cricket ball at Church Times Cricket Cup final 2019 (cropped).jpg | alt3 = | onderskrif3 = ’n Gebruikte pienk bal }} Die beginsel van die sport is ’n bouler lewer die bal van sy of haar kant aan die kolwer af, wat toegerus met ’n kolf, aan die ander kant staan om die bal in te wag. Die kolf word van hout vervaardig, gewoonlik [[witwilger]] (''Salix alba'') en het die vorm van ’n lem met ’n silindriese handvatsel. Die lem mag nie breër as 10,8&nbsp;cm wees nie en die kolf nie langer as 97&nbsp;cm nie. Die massa is nie bepalend nie, gewoonlik weeg dit tussen 1,1 en 1,4&nbsp;kg.<ref name=Law6>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/the-bat/ |title=Law 6 – The bat |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=7 Mei 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/laws-of-cricket/laws/appendix-e-the-bat/ |title=Appendix E – The bat |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=4 Julie 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170703063903/https://www.lords.org/mcc/laws-of-cricket/laws/appendix-e-the-bat/ |archive-date=3 Julie 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die bal is ’n harde leernaat [[sferoïde]] met ’n omtrek van 23&nbsp;cm. Die bal het ’n “naat”: ses rye se steke wat die leerdop van die bal aan die tou en die kurk binnekant hou. Die naat van ’n nuwe bal is prominent en help die bouler om dit op ’n minder voorspelbare manier aan te dryf. Gedurende wedstryde verswak die kwaliteit van die bal tot ’n punt waar dit nie meer bruikbaar is nie; gedurende die verloop van dié slytasie sal sy gedrag in vlug verander en dit kan die uitslag van die wedstryd beïnvloed. Spelers sal dus probeer om die bal se gedrag te verander deur sy fisiese eienskappe te wysig. Om die bal te poets en dit nat te maak met sweet of speeksel is wettig, selfs wanneer die polering doelbewus aan die een kant gedoen word, om die bal se swaai deur die lug te verhoog. Om egter ander stowwe in die bal te vryf, die oppervlak te krap (bv. met 'n bierproppie) of aan die naat te pluk is onwettige balpeutery.<ref name=Law5>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/the-ball/ |title=Law 5 – The ball |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=7 Mei 2026}}</ref> === Spelerrolle === ==== Basiese spel: bouler na kolwer ==== Gedurende die gewone spel is daar 13 spelers en twee skeidsregters op die veld. Twee van die spelers is kolwers en die ander elf is almal lede van die veldwerkspan. Die ander nege spelers van die kolfspan sit buite die veld op die pawiljoen. Die beeld hieronder met syfers toon wat gebeur wanneer die bal geboul word en wie op of naby die kolfblad staan.<ref group="fn">Dié beeld is geneem tydens ’n internasionale wedstryd tussen [[Australiese nasionale krieketspan|Australië]] en [[Sri Lankaanse nasionale krieketspan|Sri Lanka]]; Sri Lanka se [[Muttiah Muralitharan]] boul na die Australiese kolwer [[Adam Gilchrist]].</ref> Let wel: dié beeld toon ’n linkshandige kolwer. {{overlay |image=Muralitharan bowling to Adam Gilchrist.jpg |width=500 |height=340 |grid=no |overlay1=Skeidsregter|overlay1left=75|overlay1top=2|overlay1tip=Skeidsregter aan die bouler se kant |overlay2=Paaltjie|overlay2left=105|overlay2top=68|overlay2tip=Paaltjie, bouler se kant of onaktiewe kolwer se kant |overlay3=Onaktiewe kolwer|overlay3left=50|overlay3top=50|overlay3tip=Onaktiewe kolwer, Simon Katich |overlay4=Bouler|overlay4left=155|overlay4top=55|overlay4tip=Bouler, Muttiah Muralitharan |overlay5=Bal|overlay5left=230|overlay5top=75|overlay5tip=’n wit krieketbal in vlug |overlay6=Kolfblad|overlay6left=235|overlay6top=165|overlay6tip=Kolfblad, die hele gebied in ’n ander kleur |overlay7=Opspringkampie|overlay7left=295|overlay7top=105|overlay7tip=Kolf- of opspringkampie |overlay7left2=265|overlay7top2=265|overlay7tip2=Kolf- of opspringkampie |overlay8=Aktiewe kolwer|overlay8left=390|overlay8top=160|overlay8tip=Aktiewe kolwer, Adam Gilchrist |overlay9=Paaltjie|overlay9left=425|overlay9top=225|overlay9tip=Paaltjie, aktiewe kolwer se kant |overlay10=Paaltjiewagter|overlay10left=420|overlay10top=270|overlay10tip=Veldwerker in posisie, paaltjiewagter |overlay11=Eerste glip|overlay11left=325|overlay11top=300|overlay11tip=Veldwerker in posisie, eerste glip vir linkshandige kolwer |overlay12=Draaikampie|overlay12left=15|overlay12top=105|overlay12tip=Draaikampie, een weerskante elke paaltjie |overlay12left2=455|overlay12top2=235|overlay12tip2=Draaikampie, een weerskante elke paaltjie }} Op die beeld het die twee kolwers (3 & 8; met geel truie) hul plekke aan elke kant van die kolfblad ingeneem (6). Drie lede van die span wat veldwerk doen (4, 10 & 11; met donkerblou truie) is ook in beeld. Een van die twee skeidsregters (1; met ’n wit sonhoed) staan agter die paaltjies (2) aan die kolwer se kant (4) op die kolfblad. Die bouler (4) boul die bal (5) van sy kant aan die kolwer (8) aan die ander kant wat die “aktiewe kolwer” genoem word. Die ander kolwer (3) by die boulkant is die “onaktiewe kolwer”. Die paaltjiewagter (10), wat gespesialiseer is, is agter die aktiewe kolwer se paaltjies (9) en agter hom staan een van die veldwerkers in ’n posisie genoem “eerste glip” (11). Terwyl die bouler en die eerste glip gewone truie dra, dra die twee kolwers en die paaltjiewagter beskermende toerusting insluitende veiligheidshelms, versterkte handskoene en beenskutte. Die paaltjiewagter is die enigste veldwerker wat beskermende handskoene mag dra. Terwyl die skeidsregter (1) op die beeld aan die bouler se kant staan, staan sy eweknie in die buiteveld, gewoonlik op of naby die veldplasing “regby”, sodat hy op een lyn is met die opspringkampie (7) aan die aktiewe kolwer se kant. Die boulkampie (sonder ’n syfer) is dié waar die paaltjies tussen die draaikampies is (12). Die bouler (4) beoog om die paaltjies (9) met die bal te tref (5) of, ten minste, om te voorkom dat die aktiewe kolwer (8) lopies kan aanteken. Die aktiewe kolwer (8) probeer om met sy kolf sy paaltjies te beskerm en, indien moontlik, om die bal van die kolfblad weg te slaan om lopies aan te teken. Sommige spelers is vaardig in beide kolf- en boulwerk, sogenoemde veelsydiges. Boulers word volgens hul styl en spoed geklassifiseer, met snelboulers, naatboulers of draaiers. Kolwers word volgens hul hande geklassifiseer, regs- of linkshandig, met dubbelhandige kolwers wat ongewoon is. Dit word veral as ’n taktiek gebruik waarby ’n kolwer van houding kan verander kort voordat die bouler die bal afstuur.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricket.com.au/news/3306597 |title=Maxwell launches strong defence of 'unfair' switch hit |publisher=[[Krieket Australië]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> ==== Boulbeurte ==== Die wette bepaal dat, gedurende ’n kolfbeurt, “die bal afwisselend geboul sal word van albei kante in boulbeurte van ses balle”.<ref name=Law22>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/the-over/ |title=Law 22 – The over |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Dit word “beurt” genoem omdat die skeidsregter “Over!” of "Beurt!" roep wanneer ses wettige balle (aflewerings) geboul is. Dan tree ’n ander bouler aan die ander kant van die kolfblad aan en die veldwerkers verander van posisies, terwyl die kolwers dit nie doen nie. ’n Bouler mag nie twee opeenvolgende boulbeurte afstuur nie, hoewel ’n bouler vir ’n sekere aantal nieopeenvolgende boulbeurte van dieselfde kant mag boul (wat hy gewoonlik ook doen) wat ’n “spell” in Engels genoem word; indien die kaptein wil hê dat ’n bouler van kante moet verander, moet ’n ander bouler tydelik instaan sodat die verandering nie onmiddellik is nie. Die kolwers verander aan die einde van die boulbeurt nie van kante nie en sodoende word die onaktiewe die aktiewe en andersom. Die skeidsregters verander ook van posisies sodat die een wat op “regby” gestaan het nou agter die paaltjies van die onaktiewe kolwer staan en andersom.<ref name=Law22 /> ==== Veldwerk ==== [[Lêer:Cricket fielding positions2_af.svg|duimnael|Veldposisies vir ’n regshandige kolwer]] Van die elf veldwerkers kan drie in die beeld bo gesien word. Die ander agt is elders op die veld en hul posisies word deur die kaptein of bouler se taktiese besluite bepaal. Veldwerkers verander tussen aflewerings dikwels van posisie, weer soos aangewys deur die kaptein of bouler.<ref name=Law41>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/the-fielder/ |title=Law 41 – The fielder |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Wanneer ’n veldwerker beseer is of tydens ’n wedstryd siek word, mag ’n plaasvervanger op die veld kom en in die plek van dié speler veldwerk doen, maar die plaasvervanger mag nie boul of as ’n kaptein optree nie, met uitsondering van harsingskuddingplaasvervangers in internasionale krieket.<ref name="ICCTestPlayCond" /> Die plaasvervanger verlaat die veld sodra die beseerde speler fiks genoeg is om terug te keer.<ref name=Law2>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/substitutes-and-runners-batsman-or-fielder-leaving-the-field-batsman-retiring-or-batsman-commencing-innings/ |title=Law 2 – Substitutes, etc. |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=2 Julie 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170702043645/https://www.lords.org/mcc/laws-of-cricket/laws/law-2-substitutes-and-runners-batsman-or-fielder-leaving-the-field-batsman-retiring-or-batsman-commencing-innings/ |archive-date=2 Julie 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die krieketwette is in 2017 hersien en laat nou ook plaasvervangers as paaltjiewagters toe.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/assets/2017-Law-Changes-Summary-Paper.pdf |title=Summary of changes to the Laws of Cricket 2017 Code |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=4 Mei 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170627233220/https://www.lords.org/assets/2017-Law-Changes-Summary-Paper.pdf |archive-date=27 Junie 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> ==== Kolfwerk, lopies en ekstras ==== [[Lêer:Cricket shots af.svg|duimnael|Die rigtings waarin ’n regshandige kolwer, wat na die bladsy kyk, probeer om die bal te slaan wanneer hy verskeie kriekethoue speel. Die diagram vir ’n linkshandige kolwer is ’n spieëlbeeld van dié een.]] Kolwers kom aan die beurt om te kolf gedurende ’n kolforde wat voor die begin van die wedstryd deur die spankaptein vasgelê en aan die skeidsregters voorgelê is, hoewel die orde buigsaam bly wanneer die kaptein die span nomineer.<ref name="Law1" /> Plaasvervangende kolwers word oor die algemeen nie toegelaat nie,<ref name="Law2" /> met uitsondering van harsingskuddingplaasvervangers in internasionale krieket.<ref name="ICCTestPlayCond" /> Wanneer hy begin kolf neem die kolwer ’n kolfhouding in. Gewoonlik behels dit ’n effense hurk met die voete wat oor die voorkant van die paaltjie wys, in die bouler se rigting te kyk en om die kolf vas te hou sodat dit oor die voete gaan en sodat sy punt op die grond naby die tone van die agtervoet kan rus.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketweb.net/grip-stance-back-lift/ |title=Grip, Stance, Back-Lift |publisher=Cricket Web |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> ’n Bekwame kolwer kan ’n wye verskeidenheid “skote” of “houe” in beide ’n verdedigende en ’n aanvallende manier gebruik. Die idee daaragter is om die bal met die kolf se plat oppervlak vir die beste effek te slaan. As die bal die kant van die kolf raak word dit ’n “rand” genoem. Die kolwer hoef nie ’n hou te speel nie en kan die bal na die paaltjiewagter laat deurgaan. Net só hoef die kolwer nie ’n lopie te probeer aanteken nie wanneer hy die bal met sy kolf slaan. Kolwers probeer nie altyd om die bal so hard as moontlik te slaan nie en ’n goeie speler kan lopies aanteken deur net ’n behendige hou met ’n draai van die polse te maak of deur bloot die bal te “blokkeer” maar dit van veldspelers weg te beweeg sodat hy tyd het om te hardloop. ’n Wye verskeidenheid houe word gespeel, die kolwer se repertorium sluit houe in wat genoem is na die styl van swaai en die rigting waarheen gemik word: byvoorbeeld “kaphou”, “dryfhou”, “haak” en “trek”.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportspundit.com/cricket/terms/75-batting/ |title=Batting |publisher=TalkCricket |accessdate=17 Mei 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theyogicjournal.com/pdf/2017/vol2issue2/PartB/2-2-4-313.pdf |title=Relationship of selected biomechanical variables with the performance of cricket players in cover drive shot |publisher=International Journal of Yogic, Human Movement and Sports Sciences |author=Pratibha Dhake |date=10 Junie 2017 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> [[Lêer:Master Blaster at work.jpg|duimnael|links|[[Sachin Tendulkar]] is die enigste speler wat honderd internasionale honderdtalle aangeteken het]] Die aktiewe kolwer moet keer dat die bal die paaltjie tref en lopies probeer aanteken deur die bal met sy kolf te slaan sodat hy en sy vennoot tyd het om van die een kant van die kolfblad na die ander te hardloop voordat die veldwerkspan die bal kan terugbesorg. Om ’n lopie aan te teken moet albei kolwers met óf hul kolwe óf hul liggame die grond agter die draaikampie raak (die kolwers dra hul kolwe terwyl hulle hardloop). Elke voltooide lopie verhoog die telling van beide die span en die aktiewe kolwer.<ref name=Law18>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/scoring-runs |title=Law 18 – Scoring runs |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Die besluit om ’n lopie te probeer aanteken lê gewoonlik by die kolwer wat die beter sig op die bal se beweging het en dit word meestal met roepe gekommunikeer: meestal “ja”, “nee” of “wag”. Meer as een lopie kan met een enkele hou aangeteken word. Houe ter waarde van een tot drie lopies is algemeen, maar die grootte van die veld maak dit meestal moeilik om vir vier of meer lopies te hardloop.<ref name="Law18" /> Om dit te kompenseer word vir houe wat die veldgrens bereik outomaties vier lopies toegeken as die bal die grond raak op pad na die grens toe of ses lopies as die bal die grens oorsteek sonder om die grond binne die grens te raak. In dié gevalle hoef die kolwers nie te hardloop nie.<ref name=Law19>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/boundaries/ |title=Law 19 – Boundaries |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Houe vir vyf lopies is ongewoon en gebeur gewoonlik ná 'n “oorgooi” deur ’n veldwerker wat die bal terugbesorg. As ’n onewe aantal lopies deur die aktiewe kolwer aangeteken word, het die twee kolwers van kante gewissel, en die een wat nie aktief was nie, is nou die aktiewe kolwer. Slegs die aktiewe kolwer kan individuele lopies aanteken, maar al die lopies word by die span se totaal gevoeg.<ref name="Law18" /> [[Lêer:Cambridge University CC v MCC at Cambridge, England 018.jpg|duimnael|links|Kolwers besig om ’n lopie aan te teken terwyl ’n veldwerker ’n gooi inwag]] Bykomende lopies kan deur die kolfspan as ekstras ingepalm word weens foute wat deur die veldwerkspan gemaak is. Dit word bereik op vier maniere: * Foutbal, ’n straflopie van een ekstra lopie wat deur die bouler afgestaan word as hy die reëls oortree (dikwels nadat die bouler versuim het om die bal te boul voordat sy voorvoet sy kant se opspringkampie raak).<ref name=Law24>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/no-ball/ |title=Law 24 – No ball |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> * Wydlopers, ’n straflopie van een ekstra lopie wat deur die bouler afgestaan word as hy so boul dat die bal buite die kolwer se bereik is.<ref name=Law25a>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/wide-ball/ |title=Law 25 – Wide ball |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> * Bylopies, ’n ekstra lopie as die kolwer die bal mis slaan en dit verby die paaltjiewagter gaan en die kolwers tyd gee om op die konvensionele manier te hardloop.<ref name=Law26>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/bye-and-leg-bye/ |title=Law 26 – Bye and Leg bye |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> As die bouler ’n onwettige aflewering geboul het (d.w.s. ’n foutbal of ’n wydloper), kry die bouler se span ’n bykomende strafbal omdat daardie aflewering weer geboul moet word en dus het die kolfspan die geleentheid om meer lopies van dié ekstra bal aan te teken. Daarbenewens word die maniere waarop die kolwers tydens ’n onwettige aflewering uitgehaal kan word, aansienlik verklein; in die geval van ’n foutbal, wat die mees algemene onwettige aflewering is, is die enigste toegelate manier waarmee ’n kolwer uitgehaal kan word, ’n uithardloop.<ref name="Law24" /><ref name="Law25a" /> ==== Uitgee ==== [[Lêer:Glenn McGrath 01 crop 2.jpg|duimnael|links|upright|[[Glenn McGrath]] van [[Australiese nasionale krieketspan|Australië]] hou die wêreldrekord vir die meeste paaltjies in die [[krieketwêreldbeker]]geskiedenis.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/most-wickets-taken-in-an-icc-world-cup-career-(male) |title=Most wickets taken in an ICC World Cup career (male) |publisher=[[Guinness World Records]] |accessdate=23 Junie 2015}}</ref>]] [[Lêer:Cricket Umpire dismissal.jpg|duimnael|Die skeidsregter dui aan dat die kolwer uit is]] [[Lêer:Cricketer bowled.jpg|duimnael|Die meeste algemene uithaalmetodes behels die paaltjies, soos wanneer die bal na die aktiewe kolwer se paaltjies geboul word]] Daar is nege maniere waarop ’n kolwer uitgegee kan word: vyf is redelik algemeen en vier is uiters skaars. Wanneer ’n kolwer uitgehaal is, word daar gesê dat hulle “hul paaltjie verloor” het, waarmee hulle verbied word om in die kolfbeurt weer te kolf (die sportkommentator sal skertsend sê “die kolwer moet gaan stort”); hulle span het só te sê ook “’n paaltjie verloor”. Sodra ’n span tien paaltjies verloor het, word hulle kolfbeurt beëindig. Die algemene vorme van uitgee is: * Geboul – As die kolwer nie kan keer dat ’n aflewering van die bouler sy paaltjies tref nie, is die kolwer “geboul”.<ref name=Law30>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/bowled/ |title=Law 30 – Bowled |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> * Gevang – As die bal wat deur die kolwer geslaan is, deur ’n veldwerker gevang word sonder dat dit die grond geraak het, is die kolwer “uitgevang”.<ref name=Law32>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/caught/ |title=Law 32 – Caught |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> * Been voor paaltjie – As die kolwer se liggaam “onregverdig” verhoed dat ’n aflewering die paaltjies kan tref, is die kolwer “been voor paaltjie” (bvp) betrap. Dit is een van die mees omstrede beslissings, en word gereeld deur die televisieskeidsregter hersien wat televisie-opnames raadpleeg.<ref name=Law36>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/leg-before-wicket/ |title=Law 36 – Leg before wicket |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> * Uitgehardloop – As ’n veldwerker die paaltjies met die bal kan raakgooi terwyl die kolwer voor sy kolfkamp is (gewoonlik terwyl die kolwers besig is om tussen die paaltjies te hardloop), is die kolwer “uitgehardloop”.<ref name=Law38>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/run-out/ |title=Law 38 – Run out |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> * Gestonk – As die paaltjiewagter die paaltjies met die bal neer kan gooi terwyl die kolwer buite sy kolfkamp is en voordat enige ander veldwerker die bal geraak het, is die kolwer “gestonk”.<ref name=Law39>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/stumped/ |title=Law 39 – Stumped |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Seldsame metodes is: * Paaltjies geslaan – As die kolwer self sy eie paaltjies raakslaan, is hy uit “paaltjies geslaan”.<ref name=Law35>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/hit-wicket/ |title=Law 35 – Hit wicket |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> * Bal tweekeer geslaan – Die kolwer kry slegs een kans om die bal te slaan behalwe as hy sy paaltjie verdedig.<ref name=Law34>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/hit-the-ball-twice/ |title=Law 34 – Hit the ball twice |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> * Veldwerker verhinder – As die kolwer die veldwerker verhinder om veldwerk te doen, kan hy uit wees weens “veldwerker verhinder”.<ref name=Law37>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/obstructing-the-field/ |title=Law 37 – Obstructing the field |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> * Tyd verstreke – As ’n nuwe kolwer meer as drie minute neem om die kolfblad te bereik, kan hy uit wees weens “tyd verstreke”.<ref name=Law31>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/timed-out/ |title=Law 31 – Timed out |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Die reëls bepaal dat die veldwerkspan, in praktyk veral die bouler, moet appelleer vir ’n uitgee voordat die skeidsregter sy beslissing kan gee. As die kolwer uit is, lig die skeidsregter ’n wysvinger en sê “Uit!”; anders sal hy sy kop skud en sê “Nie uit nie”.<ref name=Law27>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/appeals/ |title=Law 27 – Appeals |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Daar is effektief ’n tiende metode van uitskakeling, uitgetree, wat nie ’n op-veld-uitskakeling as sodanig is nie, maar eerder ’n terugwerkende een waarvoor geen veldwerker gekrediteer word nie.<ref name=Law2 /> ==== Boulwerk ==== [[Lêer:Darren Gough bowling.jpg|duimnael|links|upright|Boulers genereer momentum deur te hardloop en laat dan die bal los wanneer hulle hul “afleweringsplek” bereik het]] [[Lêer:Bowling action.png|duimnael|400px|Die boulaksie]] Die meeste boulers word as spesialiste beskou omdat hulle vir die span gekies is weens hul vaardigheid as ’n bouler, hoewel sommige veelsydiges is en selfs gespesialiseerde kolwers boul af en toe. Die spesialiste boul verskeie kere gedurende ’n kolfbeurt maar hulle mag nie twee opeenvolgende boulbeurte afstuur nie. Dié spesialiste boul “reekse” van gewoonlik vier tot agt boulbeurte om die bouler nie fisies uit te put nie, wat veroorsaak kan word deur spierspanning en stres op die skelet. Die Wette verbied ’n bouler om opeenvolgende boulbeurte te bedien, waarvolgens ten minste twee boulers afwisselende boulbeurte bedien. Indien die kaptein van “kante wil verander” moet ’n ander bouler inspring sodat die verandering nie onmiddellik is nie.<ref name="Law22" /> Die beweging om die bal te boul is soortgelyk aan gooi, onder voorbehoud dat ’n bouler se elmboogstrek byna heeltemal beperk is, waarvolgens die meeste boulers ’n reguit arm behou wanneer hulle die bal tydens hul afleweringsbeweging loslaat. Daarbenewens word, hoewel die bouler nie die bal hoef te gooi (laat bons) nie, ’n volledige gooi (nie-bonsende) aflewering wat die kolwer bo sy middellyfhoogte bereik, as ’n foutbal gepenaliseer. ’n Bouler bereik sy afleweringspoed deur middel van ’n “aanloop” en ’n boulbeurt word as geopen geag wanneer die bouler sy aanloop vir die eerste aflewering van daardie boulbeurt begin het, waarmee die bal “in spel” is.<ref name="Law22" /> Snelboulers, wat ’n momentum nodig het, neem ’n langer aanloop terwyl boulers met ’n stadiger aflewering nie meer as ’n aantal treë voor hul aflewering neem nie. Die vinnigste boulers kan die bal teen ’n spoed van meer as 145&nbsp;km/h boul en hulle maak soms staat op pure spoed om die kolwer te probeer verslaan, wat genoodsaak word om baie vinnig te reageer.<ref name=pace>{{en}} {{cite web |url=https://sportspundit.com/cricket/terms/2660-types-of-fast-bowling/ |title=Types of fast bowling |publisher=TalkCricket |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Ander snelboulers maak staat op ’n mengsel van spoed en uitoorlê deur die bal se naat in te span of in vlug te laat swaai (bv. kurwes). Dié tipe aflewering kan ’n kolwer noodsaak om sy hou verkeerd te speel, sodat die bal byvoorbeeld slegs die rand van die kolf raak en hy dan deur die paaltjiewagter of ’n glipveldwerker “agter gevang” kan word.<ref name="pace" /> Aan die ander kant van die boulskaal is die draaibouler wat teen ’n relatief stadige spoed boul en geheel en al daarop vertrou om die kolwer te uitoorlê. ’n Draaier sal dikwels “sy paaltjie koop” deur “een op te gooi” (in ’n stadiger, steiler paraboliese pad) om die kolwer vir ’n swak hou uit te lok. Die kolwer moet baie versigtig wees vir sulke aflewerings aangesien dit dikwels “gevlug” of gedraai word sodat die bal nie heeltemal sal optree soos hy dit verwag nie en hy kan “vasgekeer” word en homself laat uithaal. Toevallige volspoedaflewerings kan ook paaltjies inoes, aangesien ’n kolwer verras kan word deur die bal se versuim om te bons of tot ’n swak hou kan lei wanneer die kolwer die swak aflewering met ’n grenshou probeer straf.<ref name=spin>{{en}} {{cite web |url=https://sportspundit.com/cricket/terms/185-spin-bowling/ |title=Spin bowling |publisher=TalkCricket |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Tussen die snelboulers en die draaiers is die mediumspoed-naatboulers wat op volgehoue akkuraatheid staatmaak om die lopietempo te beteuel en die kolwer se konsentrasie te verslyt.<ref name="pace" /> ==== Spesialisrolle ==== [[Lêer:Southgate CC v Stanmore CC at Walker Cricket Ground, Southgate, London 22.jpg|duimnael|Die paaltjiewagter het handskoene om balle te vang wat die kolwer nie raakslaan nie. Hy mag ook beskerming soos beenbeskermers en ’n helm dra.]] Die kaptein is dikwels die mees ervare speler in die span, sekerlik die mees takties skerpsinnige, en hy kan enige van die belangrikste vaardighede van ’n kolwer, ’n bouler of ’n paaltjiewagter vervul. Binne die reëls het die kaptein sekere verantwoordelikhede wat betref die nominasie van sy spelers by die skeidsregters voor die wedstryd en om te verseker dat sy spelers hulself gedra “binne die gees en tradisies van die spel sowel as binne die Wette”.<ref name="Law1" /> Die paaltjiewagter (wat soms bloot die “wagter” genoem word) is ’n gespesialiseerde veldwerker wat onderworpe is aan verskeie reëls binne die Wette oor sy toerusting en houding. Die paaltjiewagter is die enigste lid van die veldwerkspan wat ’n stonk kan bewerkstellig en hy is die enigste wat handskoene en eksterne beenskerms mag dra.<ref name=Law40>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/the-wicket-keeper/ |title=Law 40 – The wicket-keeper |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Na gelang van hulle primêre vaardighede word die ander tien spelers in die span dikwels as gespesialiseerde kolwers of gespesialiseerde boulers geklassifiseer. Oor die algemeen sal ’n span saam met die paaltjiewagter vyf of ses gespesialiseerde kolwers en vier of vyf gespesialiseerde boulers bevat.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportspundit.com/cricket/terms/2662-bowling-strategy/ |title=Bowling Strategy |publisher=TalkCricket |accessdate=17 Mei 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportspundit.com/cricket/terms/2661-batting-strategy/ |title=Batting Strategy |publisher=TalkCricket |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> ==== Wedstrydafsluiting ==== [[Lêer:Southgate CC v Stanmore CC at Walker Cricket Ground, Southgate, London 11.jpg|duimnael|Wedstryduitslae word soms bepaal deur ’n finale uithaal, óf omdat die kolfspan se laaste paaltjie val, óf in ’n wedstryd met beperkte boulbeurte word die kans om lopies aan te teken met die laaste aflewering verhoed]] Daar is ’n aantal maniere waarop ’n krieketwedstryd kan eindig en die uitslag daarvan beskryf kan word, afhangende van of die span wat eerste of tweede gekolf het, wen, asook die formaat van die spel. Indien die span wat tweede gekolf het almal uitgehaal is en minder lopies as die teenstander aangeteken het, word gesê dat hulle “met ''x'' lopies verloor” het (waarby ''x'' die verskil in aantal lopies is wat deur die spanne aangeteken is). Indien die span wat tweede gekolf het genoeg lopies vir ’n oorwinning aangeteken het, word gesê dat hulle “met ''y'' paaltjies gewen” het (waarby ''y'' die aantal paaltjies is wat oorgebly het voordat die hele span uitgehaal is). Byvoorbeeld het ’n span wat sy teenstander se telling verbygesteek en in die proses ses paaltjies verloor het (d.w.s. ses van hulle tien kolwers is uitgehaal) die wedstryd “met vier paaltjies gewen”, aangesien die span slegs verhoed kon geword het om die wenlopies aan te teken as nog vier van sy kolwers uitgehaal is, wat daartoe sou lei dat almal behalwe een van sy elf kolwers uitgehaal is.<ref name=result /> In ’n twee-kolfbeurte-per-span-wedstryd kan een span se algehele eerste en tweede kolfbeurttellings minder wees as die ander span se eerste kolfbeurttelling. Die span met die hoër telling het die wedstryd dan “met ’n kolfbeurt en ''x'' lopies gewen” en hulle moet dan nie weer kom kolf nie: ''x'' is die verskil tussen die twee spanne se algehele tellings. Indien die span wat tweede gekolf het almal uitgehaal is, en albei spanne dieselfde aantal lopies aangeteken het, het die wedstryd gelykop geëindig; die uitslag is baie selde in wedstryde met twee kolfbeurte per span en het sedert die eerste geval in 1741 tot die laaste geval in Januarie 2017 slegs 62 keer in [[eersterangse krieket]] voorgekom. In die tradisionele vorm van die spel word die wedstryd onbeslis verklaar as die toegelate tyd verstryk het voordat enige span kon wen.<ref name=result /> Die wedstryd word onderverdeel in boulbeurte. Elke boulbeurt bestaan uit ses agtereenvolgende aflewerings deur dieselfde bouler. Geen bouler word toegelaat om agtereenvolgende boulbeurte te boul nie. Ná die voltooiing van ’n boulbeurt neem die bouler ’n veldwerkposisie in en ’n ander speler neem die boulwerk oor. Die kant waar vanaf daar geboul word, ruil ook om ná elke boulbeurt. Die skeidsregter wat dan aan die bouler se kant van die kolfblad gestaan het, beweeg na regby, en die skeidsregter wat op regby gestaan het, beweeg na die kant van die nuwe bouler. Indien die wedstryd slegs een kolfbeurt per span het, is daar ’n beperkte aantal boulbeurte vir elke kolfbeurt. Dié soort wedstryd word ’n “eendagwedstryd” genoem, en die span wat meer lopies aanteken wen die wedstryd onafhanklik van die aantal paaltjies gekantel, waarvolgens ’n wedstryd nie onbeslis kan eindig nie. In sommige gevalle word gelykopuitslae vermy deur elke span in ’n een-kolfbeurt-boulbeurt, ’n Superboulbeurt genoem, te laat kolf; bykomende Superboulbeurte kan gespeel word indien die eerste Superboulbeurt ook gelykop geëindig het. Indien dié soort wedstryd tydelik deur swak weer onderbreek word, word dikwels ’n ingewikkelde wiskundige formule, die [[Duckworth-Lewis-Stern-metode]] genoem, gebruik om ’n nuwe teikentelling te bereken. ’n Eendagwedstryd kan, in omstandighede wat normale hervatting van spel onmoontlik maak (byvoorbeeld reënweer), ook as “sonder uitslag” verklaar word indien albei spanne minder boulbeurte gespeel het as wat aanvanklik besluit is.<ref name=result /> In al die krieketvorme kan die skeidsregters die wedstryd staak as swak lig of reën dit onmoontlik maak om voort te gaan.<ref name=Law3>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/the-umpires/ |title=Law 3 – The umpires |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Daar was gevalle van hele wedstryde, selfs toetswedstryde, wat geskeduleer is om oor vyf dae gespeel te word, wat weens swak weer afgelas moes word sonder dat ’n bal geboul is: byvoorbeeld die derde toetswedstryd van die 1970/71-reeks in Australië.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/31/31362.html |title=Australia v England, 3rd Test, 1970/71 |publisher=Cricket Archive |accessdate=4 Julie 2017}}</ref> ==== Kolfbeurte ==== [[Lêer:Australia vs South Africa.jpg|duimnael|links|EDI-wedstryd tussen [[Australiese nasionale krieketspan|Australië]] en [[Proteas|Suid-Afrika]] in Desember 2006 in [[Brisbane]] onder spreiligte (’n voorbeeld van [[dag/aandkrieket]])]] [[Lêer:Highgate Cricket Club manual scoreboard detail at Crouch End, London 1.jpg|duimnael|Die laaste boulbeurt van die wedstryd eindig gewoonlik wanneer die kolfspan óf die wenlopies aanteken (bekend as die inhaling van hul teikentelling) óf nie meer “hulpbronne” oor het nie (óf tien paaltjies verloor óf nie meer tyd/boulbeurte het om te kolf nie) en dus nie meer kan wen nie.]] Kolfbeurt is die term wat vir elke fase se speel gedurende die wedstryd gebruik word. Afhangende van die wedstryd wat gespeel word, het elke span een of twee kolfbeurte. Soms keer al die elf lede van die kolfspan na die kolfblad terug, maar om verskeie redes kan ’n kolfbeurt ook vroeër klaar afgehandel wees. Die kolfbeurt eindig as die kolfspan “almal uit” is, ’n term wat deur die wette bepaal word: “By die kantel van ’n paaltjie of die aftrede van ’n kolwer bly verdere balle vir boulwerk oor, maar geen kolwer is beskikbaar om in te stap nie”.<ref name=inns /> In dié situasie is een van die kolwers nie uitgehaal nie en hy word as nie uit nie geag; dit omdat hy geen oorblywende vennoot het nie en daar altyd twee aktiewe kolwers in ’n kolfbeurt moet wees (’n vennootskap). ’n Span se kolfbeurt kan vroeg eindig terwyl nog twee kolwers nie uit is nie:<ref name=inns /> * Die kolfspan se kaptein mag die kolfbeurt as gesluit verklaar, ook as sommige van sy spelers nie gekolf het nie: dit is ’n taktiese besluit deur die kaptein, gewoonlik as hy dink sy span het genoeg lopies aangeteken en benodig tyd om die teenstanders in hulle kolfbeurt uit te haal. * Die bepaalde aantal boulbeurte (in korter krieket) is geboul. * Die wedstryd is beëindig weens swak weer of die verloop van tyd. * In die laaste kolfbeurt van die wedstryd as die kolfspan sy teiken bereik (d.w.s. hulle het meer lopies aangeteken as hulle teenstanders) en die wedstryd gewen het. ’n Kolwer se kolfbeurt eindig wanneer: * Hy uitgehaal word. * Hy onttrek (hy die veld verlaat weens besering of uitputting). * Sy span se kolfbeurt geëindig het, in dié geval is hy “nie uit nie”. === Skeidsregters en tellinghouers === [[Lêer:Adelaide Scoreboard1206.jpg|duimnael|links|Die [[Adelaide-ovaal]] se telbord tydens ’n As-toetswedstryd in Australië]] [[Lêer:Cricket Umpires Equipment 1.jpg|duimnael|Tipiese toerusting wat deur ’n skeidsregter op die veld gebruik word]] [[Lêer:Cricket Umpire.jpg|duimnael|Die skeidsregter dui vir die kolwer die boulaksie aan.<ref group="fn">Daar word van die bouler verwag om die skeidsregter in te lig oor watter arm hy gaan gebruik en of hy “oor die paaltjies” of “om die paaltjies” gaan boul. Die skeidsregter dra dan dié inligting aan die kolwer oor.</ref>]] Die wedstryd op die veld word deur die twee skeidsregters gereël, waarvan een agter die paaltjie by die bouler se kant staan wat beslis oor die meeste situasies. Die ander staan in ’n posisie genoem “regby” wat sowat 15–20 meter weg is van die aktiewe kolwer (in ’n syaansig) en in ’n lyn met die opspringkampie waaroor hy wag hou; hy beslis oor situasies waarin hy ’n beter aansig het. Die skeidsregters het sekere verantwoordelikhede insluitende die beoordeling of ’n bal korrek geboul is (b.v., nie ’n geenbal of ’n wye is nie); wanneer ’n lopie aangeteken is; of ’n kolwer uitgehaal is (die veldwerkspan moet eers aan die skeidsregter appélleer, gewoonlik met die uitdrukking “Hoe’s dit?” of “Owzat?”); wanneer die tussenposes begin en eindig; en die geskiktheid van die kolfblad, krieketveld en weer om die wedstryd te speel. Die skeidsregters is gemagtig om ’n wedstryd te onderbreek of selfs te laat vaar weens omstandighede wat die spelers in gevaar kan stel, soos ’n klam kolfblad, weerliggevaar of swak ligtoestande.<ref name="Law3" /> In meeste professionele wedstryde sal hulle ’n betwiste beslissing verwys na die derde skeidsregter (wat nie op die veld dien nie) en wat die hulp van televisie-opnames en ander gevorderde toerusting (soos ''hot spot'' en ''hawk eye'') gebruik om ’n finale beslissing te neem, nadat hy ’n rukkie lank herbesin het. Die derde skeidsregter is verpligtend onder die speelvoorwaardes vir toets- en korter internasionale krieketwedstryde wat tussen twee volle IKR-lede gespeel word. Dié wedstryde het ook ’n wedstrydskeidsregter, met die taak om te verseker dat die spel binne die reëls en die gees van die spel plaasvind.<ref name="Law3" /> Die wedstryddetails, insluitende lopies en uitskakelings, word deur twee amptelike tellinghouers, een vir elke span, opgeteken. Die tellinghouers het ’n tafel buite die speelgrens. Die skeidsregters het ’n gevestigde stel handseine om met die tellinghouers te kommunikeer. Byvoorbeeld wys die skeidsregter ’n wysvinger boontoe wanneer die kolwer uit is; hy lig albei arms bo sy kop as die kolwer die bal vir ses lopies geslaan het. Die tellinghouers is deur die Wette verplig om al die aangetekende lopies, gevalle paaltjies en geboulde boulbeurte aan te teken; in die praktyk noteer hulle ook enige beduidende bykomende data in verband met die wedstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/the-scorers/ |title=Law 4 – The scorers |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> ’n Wedstryd se statistieke word op ’n telkaart saamgevat. Voor die invoering van telkaarte is die meeste lopietelling gedoen deur mans wat op uitkykpunte kerwe op telstokkies sit en sny het en lopies is oorspronklik kerwe genoem.<ref>{{en}} {{cite book |author=Rowland Bowen |title=Cricket: A History of its Growth and Development |year=1970 |publisher=Eyre & Spottiswoode |location=Londen |isbn=0-413-27860-3 |pages=57}}</ref> Volgens Rowland Bowen is die vroegste bekende telkaartsjablone in 1776 deur T. Pratt van Sevenoaks ingevoer en dit is gou algemeen gebruik.<ref>{{en}} {{cite book |author=Rowland Bowen |title=Cricket: A History of its Growth and Development |year=1970 |publisher=Eyre & Spottiswoode |location=Londen |isbn=0-413-27860-3 |pages=266}}</ref> Die eerste telkaarte is glo in 1846 vir die eerste keer by Lord’s gedruk en verkoop.<ref>{{en}} {{cite book |author=Rowland Bowen |title=Cricket: A History of its Growth and Development |year=1970 |publisher=Eyre & Spottiswoode |location=Londen |isbn=0-413-27860-3 |pages=274}}</ref> Na gelang van die plek word tellings op uiteenlopende maniere vertoon, hoewel dit standaard is om aan te dui hoeveel paaltjies gekantel het en hoeveel lopies ’n span aangeteken het. In Australië is die formaat paaltjies/lopies, terwyl die formaat in die res van die wêreld lopies/paaltjies is. Byvoorbeeld sal ’n telling van 125 lopies vir die verlies van vier paaltjies as 4/125 en 125/4 onderskeidelik vertoon word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricket365.com/dan-liebke/cricket-greatest-sport-1-australian-reverse-score-antics |title=Why Cricket is the Greatest Sport, : Australian reverse-score antics |publisher=Cricket365 |date=24 Januarie 2019 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> === Gees van die spel === [[Lêer:Kookaburra red test cricket ball 01.jpg|duimnael|’n Moderne toetskrieketbal|179x179px]] Benewens die nakoming van die Wette moet krieketspelers die “gees van krieket” ook respekteer, ’n konsep wat sportmangees, ’n regverdige spel en wedersydse respek insluit. Dié gees word reeds lank as ’n integrale deel van die sport beskou, hoewel dit slegs vaag gedefinieer word. Te midde van kommer dat die gees besig was om te verswak is in 2000 ’n aanhef by die Wette gevoeg waarin al die deelnemers opdrag gegee word om binne die gees van die spel op te tree. Die aanhef is laas in 2017 opgedateer en dit begin nou met die lyn:<ref name=preamble>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/mcc/the-laws/preamble-to-the-laws/ |title=Preamble to the Laws |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026 }}{{Dooie skakel|date=Mei 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <blockquote>''Cricket owes much of its appeal and enjoyment to the fact that it should be played not only according to the Laws, but also within the Spirit of Cricket.''</blockquote> <blockquote>“Krieket het baie van sy aantrekkingskrag en genot te danke aan die feit dat dit nie net volgens die Wette gespeel moet word nie, maar ook binne die gees van krieket.”</blockquote> Dié aanhef is ’n kort verklaring wat bedoel is om die “positiewe gedrag te beklemtoon wat krieket ’n opwindende spel maak wat leierskap, vriendskap en spanwerk aanmoedig.”<ref name=2017_changes>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/assets/2017-Law-Changes-Summary-Paper.pdf |title=Summary of changes to the Laws of Cricket 2017 Code |work=Laws of Cricket |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=10 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170627233220/https://www.lords.org/assets/2017-Law-Changes-Summary-Paper.pdf |archive-date=27 Junie 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Sy tweede reël lui dat “die groot verantwoordelikheid om ’n regverdige spel te verseker berus by die kapteins, maar strek na al die spelers, wedstrydbeamptes en veral in juniorkrieket, onderwysers, afrigters en ouers.”<ref name="preamble" /> Die skeidsregters is die enigste beoordelaars wat betref billike of onregverdige spel. Daar word kragtens die Wette van hulle vereis om in te gryp in die geval van gevaarlike of onregverdige spel of in gevalle van onaanvaarbare gedrag deur ’n speler. Vorige weergawes van die gees het handelinge geïdentifiseer wat as teenstrydig beskou is (byvoorbeeld ’n appel wetende dat die kolwer nie uit is nie) maar al die besonderhede word nou deur die krieketwette gedek, die toepaslike speelreëls en dissiplinêre kodes, of aan die oordeel van die skeidsregters, kapteins, hulle klubs en beheerliggame oorgelaat. Die bondige uitdrukking van die gees van krieket vermy nou die diversiteit van kulturele konvensies wat in die besonderhede van sportmangees bestaan – of die afwesigheid daarvan. == Vrouekrieket == [[Lêer:Mithali Raj Truro 2012.jpg|duimnael|Die Indiese [[Mithali Raj]] is die eerste vrouespeler wat die mylpaal van 6&nbsp;000 EDI-lopies aangeteken het]] Vrouekrieket is in 1745 vir die eerste keer in [[Surrey]] opgeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/about/cricket/history-of-cricket/early-cricket |title=ICC History of Cricket (pre-1799) |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Die internasionale ontwikkeling het aan die begin van die 20ste eeu begin en die eerste toetswedstryd is in Desember 1934 tussen [[Australiese nasionale vrouekrieketspan|Australië]] en [[Engelse nasionale vrouekrieketspan|Engeland]] gespeel.<ref name=ICC20C>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/icc-launches-global-womens-t20i-team-rankings |title=ICC Launches Global Women's T20I Team Rankings |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=12 Oktober 2018 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Die volgende jaar het [[Nieu-Seelandse nasionale vrouekrieketspan|Nieu-Seeland]] by hulle aangesluit en in 2007 het [[Nederlandse nasionale vrouekrieketspan|Nederland]] die tiende vrouetoetsland geword, tou hulle teen [[Suid-Afrikaanse nasionale vrouekrieketspan|Suid-Afrika]] debuteer het. In 1958 is die Internasionale Vrouekrieketraad gestig.<ref name="ICC20C" /> In 1973 is die eerste Krieketwêreldbeker van enige soort aangebied, toe die [[Vrouekrieketwêreldbeker 1973|eerste toernooi]] in Engeland beslis is.<ref name="ICC20C" /> In 2005 het die Internasionale Vrouekrieketraad met die Internasionale Krieketraad (IKR) saamgesmelt om ’n verenigde beheerliggaam te stig wat al die krieket beheer en ontwikkel. Die IKR se vroueranglys is op 1 Oktober 2015 bekendgestel en dek al drie die formate van vrouekrieket. In Oktober 2018 is, ná die IKR se besluit om aan al sy lede T20I-status toe te ken, die vroueranglys in aparte EDI- (vir volle lede) en T20I-lyste opgedeel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/877811 |title=ICC Launches Global Women's T20I Team Rankings |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=12 Oktober 2018}}</ref> Sedert 2009 word ook al om die twee jaar [[T20I-vrouewêreldbeker]]toernooie beslis. == Bestuur == {{Hoofartikel|Internasionale Krieketraad}} [[Lêer:International Cricket Council members (by status) Current.svg|duimnael|400px|Lidlande van die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR) volgens status: {{columns-list|2| {{sleutel|#ff0000|Volle lidlande met [[Toetskrieket|toetsstatus]] (12)}} {{sleutel|#ff6600|Geassosieerde lede met [[Internasionale eendagwedstryd|EDI-status]] (8)}} {{sleutel|#ff9900|Geassosieerde lede met [[Twintig20|T20I-status]] (86)}} {{sleutel|#333333|Voormalige of opgeskorte lede (8)}} {{sleutel|#cccccc|Nielede (23)}}}}]] Die Internasionale Krieketraad (IKR) met sy hoofkantoor in [[Doebai (stad)|Doebai]] is die wêreldwye beheerliggaam van krieket. Dit is in 1909 as die Imperiale Krieketkonferensie (IKK) deur verteenwoordigers uit [[Krieket Australië|Australië]], [[Marylebone-krieketklub|Engeland]] en [[Krieket Suid-Afrika|Suid-Afrika]] gestig, in 1965 in Internasionale Krieketkonferensie herdoop en het in 1989 sy huidige naam aangeneem.<ref name="ICC20C" /> Die IKR het in 2026 108 lidlande gehad, waarvan twaalf volle lede met [[toetskrieket]]status.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/about |title=About the ICC |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Die IKR is verantwoordelik vir die organisasie en bestuur van krieket se groot internasionale toernooie, waaronder die mans en vroue se onderskeidelike [[Krieketwêreldbeker]]. Dit stel ook die skeidsregters aan wat al die goedgekeurde toets-, EDI- en T20I-wedstryde behartig. Elke lidland beskik oor ’n nasionale beheerliggaam wat krieketwedstryde tuis reël, die nasionale span keur, asook tuis- en wegtoere van die nasionale span reël.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.ecb.co.uk/news/78941 |title=About the England and Wales Cricket Board |publisher=[[Engelse en Walliese Krieketraad]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Die meeste van dié spanne verteenwoordig onafhanklike soewereine lande. In Wes-Indië, wat vir krieketdoeleindes ’n saamsluiting van lande is, word dié sake deur [[Krieket Wes-Indië]] behartig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.windiescricket.com |title=Cricket West Indies |publisher=Krieket Wes-Indië |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Net só verteenwoordig die [[Engelse en Walliese Krieketraad]] beide [[Engeland]] en [[Wallis]], wie se spelers vir beide die [[Engelse nasionale krieketspan|Engelse manskrieketspan]] en [[Engelse nasionale vrouekrieketspan|Engelse vrouekrieketspan]] mag speel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://publications.parliament.uk/pa/cm201011/cmpublic/protection/memo/pf82.pdf |title=Memorandum submitted by the England and Wales Cricket Board (PF 82) |publisher=Parlement van die Verenigde Koninkryk |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> [[Krieket Ierland]] hou toesig oor krieket in die hele [[Ierland]] wat beide die [[Republiek Ierland]] en [[Noord-Ierland]], een van die vier [[lande van die Verenigde Koninkryk]], insluit en beide die [[Ierse nasionale krieketspan|Ierse manskrieketspan]] en [[Ierse nasionale vrouekrieketspan|Ierse vrouekrieketspan]] keur. Die tabel onder lys die IKR se volle lede en hul onderskeidelike krieketbeheerliggaam:<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.icc-cricket.com/team-rankings |title=ICC Rankings |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=7 Julie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160707201109/http://www.icc-cricket.com/team-rankings |archive-date=7 Julie 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> {| class="wikitable sortable" ! scope="col" | Land ! scope="col" | Beheerliggaam ! scope="col" data-sort-type="date" | Volle lid sedert<ref name="A Brief History...">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/a-brief-history-209608 |title=A brief history … |publisher=ESPNcricinfo |author=Martin Williamson |date=18 Mei 2005 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> |- ! scope="row" | {{Cr-AF}} | [[Afghaanse Krieketraad]] | 22 Junie 2017 |- ! scope="row" | {{Cr-AU}} | [[Krieket Australië]] | 15 Julie 1909 |- ! scope="row" | {{Cr-BD}} | [[Bengaalse Krieketraad]] | 26 Junie 2000 |- ! scope="row" | {{Cr-EN}} | [[Engelse en Walliese Krieketraad]] | 15 Julie 1909 |- ! scope="row" | {{Cr-IN}} | [[Raad vir Beheer van Krieket in Indië]] | 31 Mei 1926 |- ! scope="row" | {{Cr-IE}} | [[Krieket Ierland]] | 22 Junie 2017 |- ! scope="row" | {{Cr-NZ}} | [[Nieu-Seeland Krieket]] | 31 Mei 1926 |- ! scope="row" | {{Cr-PK}} | [[Pakistanse Krieketraad]] | 28 Julie 1952 |- ! scope="row" | {{Cr-LK}} | [[Sri Lanka Krieket]] | 21 Julie 1981 |- ! scope="row" | {{Cr-ZA}} | [[Krieket Suid-Afrika]] | 15 Julie 1909 |- ! scope="row" | {{Cr-WI}} | [[Krieket Wes-Indië]] | 31 Mei 1926 |- ! scope="row" | {{Cr-ZW}} | [[Zimbabwe Krieket]] | 6 Julie 1992 |} == Krieketformate == [[Lêer:England vs South Africa.jpg|duimnael|’n [[Toetskrieket|Toetswedstryd]] tussen Suid-Afrika en Engeland in Januarie 2005. Die mans wat swart broeke dra is die skeidsregters. Spanne in toetskrieket, [[eersterangse krieket]] en klubkrieket dra tradisioneel wit kleure en gebruik rooi krieketballe]] Krieket is ’n veelvlakkige sport met verskeie formate wat effektief verdeel kan word in [[eersterangse krieket]], korter krieket en, histories, eenpaaltjiekrieket. Die hoogste vlak is [[toetskrieket]] wat as ’t ware die internasionale weergawe van eersterangse krieket is en beperk is op die spanne wat die IKR se twaalf volle lede verteenwoordig. Hoewel die term “toetswedstryd” eers baie later geskep is, het toetskrieket glo begin met twee wedstryde tussen [[Australiese nasionale krieketspan|Australië]] en [[Engelse nasionale krieketspan|Engeland]] in die Australiese 1876/77-seisoen; sedert 1882 word in die meeste toetsreekse tussen Engeland en Australië om [[die As]] gespeel. Die term “eersteklas” word algemeen toegepas op plaaslike krieket van die hoogste vlak. Toetswedstryde word oor vyf dae beslis en eersteklaswedstryde oor drie tot vier dae; in al dié wedstryde word elke span twee kolfbeurte toegeken en ’n gelykopuitslag is ’n geldige resultaat.<ref>{{en}} {{cite book |author=Michael Rundell |title=Dictionary of Cricket |year=2006 |publisher=A&C Black Publishers Ltd |location=Londen |isbn=978-0-7136-7915-1 |page=336 |url=https://books.google.de/books?id=6Vu9cih3u1kC&q="dictionary+of+cricket"+test&pg=PT336&redir_esc=y#v=onepage&q="dictionary%20of%20cricket"%20test&f=false |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Sedert die eerste toetskrieketwedstryd in 1877 het slegs twee wedstryde in ’n gelykop geëindig: in 1960 tussen Australië en Wes-Indië in [[Brisbane]] en in 1986 tussen Australië en Indië in [[Chennai|Madras]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/tied-matches-283891 |title=Tied matches in Tests |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Korter krieketwedstryde is altyd geskeduleer om in ’n enkele dag klaar te wees met die spanne wat een kolfbeurt elk het. Daar is twee tipes: Lys-A-krieket met 50 boulbeurte per span en [[Twintig20]] met 20 boulbeurte per span. Albei korter krieketformate word internasionaal gespeel as [[internasionale eendagwedstryd]]e (EDI) en internasionale Twintig20 (T20I). Lys-A is in Engeland gedurende die 1963-seisoen as ’n uitklopbeker tussen die eersterangse graafskapklubs bekendgestel. In 1969 is ’n nasionale ligakompetisie van stapel gestuur. Dié konsep is geleidelik na die ander voorste krieketlande geneem en die eerste internasionale eendagwedstryd is in 1971 gespeel. In [[Krieketwêreldbeker 1975|1975]] is die eerste [[krieketwêreldbeker]]toernooi in Engeland aangebied. Twintig20 is ’n nuwe weergawe met beperkte boulbeurte op sy eie met die doel om ’n wedstryd in sowat drie uur af te sluit, gewoonlik in ’n aandsessie. Die eerste [[T20I-wêreldbeker]]toernooi is in [[T20I-wêreldbeker 2007|2007]] in Suid-Afrika aangebied. Korter krieketwedstryde kan nie onbeslis eindig nie, hoewel ’n gelykopuitslag moontlik is en ’n onvoltooide wedstryd as “geen uitslag” geag word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-clarifies-what-counts-and-what-doesn-t-255055 |title=ICC clarifies what counts and what doesn't |publisher=ESPNcricinfo |date=30 Julie 2006 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/blogs/content/story/980687.html |title=A T20 merry-go-round, and a jelly-bean investigation |publisher=ESPNcricinfo |author=Philip Brown |date=12 Maart 2016 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Eenpaaltjiekrieket was gedurende die 18de en 19de eeu gewild en van sy wedstryde is oor die algemeen beskou as topklas. In dié formaat was daar slegs een kolwer op die kolfblad en hy moes al die aflewerings trotseer, hoewel elke span een tot ses spelers kon bevat. Eenpaaltjiekrieket is sedert die invoering van die korter krieketformate selde gespeel. Wedstryde was, soos in volle eersterangse krieket, geneig om twee kolfbeurte per span te hê en hulle kon gelykop eindig.<ref>{{en}} {{cite book |author=John Major |title=More Than A Game |url=https://archive.org/details/morethangamestor0000majo |year=2007 |publisher=HarperCollins |location=Londen |isbn=978-0-00-718364-7 |pages=[https://archive.org/details/morethangamestor0000majo/page/155 155]–167, 404–410}}</ref> == Toernooie == [[Lêer:Cricket in Kerava IMG 8904 C.JPG|duimnael|’n Krieketwedstryd in Kerava, [[Finland]], in 2011]] Krieket word op beide internasionale en plaaslike vlak gespeel. Daar is een belangrike internasionale toernooi vir elke formaat met die hoogste plaaslike toernooie wat die drie belangrikste internasionale formate weerspieël. Daar is nou ’n aantal T20-ligas wat ’n “T20-vryskut”-verskynsel tot gevolg gehad het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/107424/the-t20-revolution-the-freelancers |title=The T20 Revolution – The Freelancers |publisher=Cricbuzz |author=Bharat Sundaresan |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> === Internasionale toernooie === [[Lêer:Ashes Urn.jpg|duimnael|upright|Die As is die oudste trofee in internasionale krieket en word sedert 1882 tussen Engeland en Australië beslis<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lords.org/lords/our-history/the-ashes |title=IT STARTED WITH A PERFUME JAR |publisher=[[Marylebone-krieketklub]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref>]] Die meeste internasionale wedstryde word as deel van toere gespeel, waartydens een land ’n ander vir sekere weke of maande besoek en ’n aantal wedstryde in verskeie formate teen die gasheer speel. Soms word ’n ewige trofee toegeken aan die wenner van die toetsreeks, met die bekendste [[die As]]. Die IKR reël ook toernooie waaraan ’n aantal lande gelyktydig mag deelneem, insluitende die [[Krieketwêreldbeker]], [[T20I-wêreldbeker]] en [[Kampioenetrofee]]. ’n Ligakompetisie vir toetswedstryde wat as deel van gewone toere gespeel word, die [[Wêreldtoetskampioenskap]], is verskeie kere voorgestel, met die eerste uitgawe wat in 2019 begin het. ’n Ligakompetisie vir eendagwedstryde, die Krieketwêreldbekersuperliga, het in Augustus 2020 begin en is slegs een keer beslis. Die IKR publiseer ranglyste vir toets-, EDI- en T20I-krieket vir die lande wat dié krieketformate speel. Kompetisies vir IKR-lidlande met geassosieerde status sluit in die Interkontinentale Beker vir eersterangse krieketwedstryde en die Wêreldkrieketliga vir eendagwedstryde, waarvan laasgenoemde se wedstryde ook dien as wêreldbekerkwalifisering. Krieket se enigste verskyning op [[Olimpiese Somerspele]] was tydens die [[Olimpiese Somerspele 1900]] in [[Parys]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-ignorant-olympians-134962 |title=The ignorant Olympians |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Dié spel sal egter tydens die [[Olimpiese Somerspele 2028]] in [[Los Angeles]] terugkeer, waartydens T20I-krieket aangebied sal word.<ref name="Economic_Times" /><ref name="Sky" /> === Nasionale toernooie === ==== Eersterangse krieket ==== [[Lêer:Yorkshire-CCC-1895.jpg|duimnael|Die [[Yorkshire]]-graafskapkrieketklub in 1895. Die span het in 1893 die graafskapkampioenskap vir die eerste keer gewen]] Eersterangse krieket word in Engeland veral deur die 18 graafskapklubs gespeel wat aan die graafskapkampioenskap deelneem. Die konsep van ’n graafskapkampioenskap bestaan sedert die 18de eeu, maar die amptelike toernooi is eers in 1890 van stapel gestuur.<ref name="AMCS" /> Die suksesvolste klub is Yorkshire, wat teen 2026 32 amptelike titels gewen het (plus een gedeel).<ref>{{en}} {{cite book |last=Playfair |title=Playfair Cricket Annual (70th edition) |edition=2017 |editor=Ian Marshall |publisher=Headline |page=216 |location=Londen}}</ref> Australië het sy nasionale eersterangse kampioenskap in 1892/93 gestig toe die Sheffield-skild bekendgestel is. In Australië verteenwoordig die eersterangse spanne die verskeie [[Deelstate en gebiede van Australië|deelstate]].<ref name="CH175">{{en}} {{cite book |author=Chris Harte |title=A History of Australian Cricket |url=https://archive.org/details/historyofaustral0000hart |year=1993 |publisher=Andre Deutsch |location=Londen |isbn=0-233-98825-4 |pages=[https://archive.org/details/historyofaustral0000hart/page/175 175]}}</ref> [[Nieu-Suid-Wallis]] het die meeste titels ingepalm. Die ander volle lede van die IKR beskik ook oor nasionale kampioenskappe: Ahmad Shah Abdali 4-dagtoernooi (Afghanistan), Nasionale Krieketliga (Bangladesj), Ranji-trofee (Indië), Interprovinsiale Kampioenskap (Ierland), Plunket-skild (Nieu-Seeland), Quaid-e-Azam-trofee (Pakistan), Curriebeker (Suid-Afrika), Premiertrofee (Sri Lanka), Shell-skild (Wes-Indië) en die Loganbeker (Zimbabwe). === Klub- en skoolkrieket === Die wêreld se vroegste bekende krieketwedstryd was ’n dorpskrieketbyeenkoms in [[Kent]] soos blyk uit ’n 1640-hofsaak wat ’n krieketwedstryd van “die Weald en die Boland” teen “die Chalkheuwel” by [[Chevening]] “sedert sowat dertig jaar” (d.w.s. ca. 1611) beskryf. Intergemeentekompetisies het gewildheid verwerf gedurende die eerste helfte van die 17de eeu en deur die 18de eeu ontwikkel met die eerste plaaslike ligas wat in die tweede helfte van die 19de van stapel gestuur is.<ref name="DU4" /> Op voetsoolvlak is plaaslike klubkrieket in wese ’n amateurtydverdryf vir diegene wat betrokke is, maar dit behels steeds gewone spanne wat oor naweke of saans in kompetisies speel. Skoolkrieket, wat vir die eerste keer in die 17de-eeuse Suid-Engeland bekend was, het ’n soortgelyke scenario en albei word veral gespeel in die lande waar krieket gewild is.<ref>{{en}} {{cite book |author=Derek Birley |title=A Social History of English Cricket |url=https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5 |year=1999 |publisher=Aurum Press Ltd |location=Londen |isbn=1-85410-710-0 |pages=[https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5/page/9 9]–10}}</ref> Hoewel daar in vergelyking met professionele krieket verskille in die spelformaat kan wees word die Wette altyd nagekom en derhalwe is klub-/skoolwedstryde formele en mededingende byeenkomste.<ref>{{en}} {{cite book |author=Derek Birley |title=A Social History of English Cricket |url=https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5 |year=1999 |publisher=Aurum Press Ltd |location=Londen |isbn=1-85410-710-0 |pages=151–152}}</ref> Die sport het ook talle informele weergawes soos Franse krieket.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.topendsports.com/sport/cricket/french.htm |title=Rules of French Cricket |publisher=topend sports |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> <gallery widths="200" heights="160"> Lêer:Y.M.C.A. women playing cricket, Sydney University, R. Donaldson, 23 April 1941.jpg|Y.M.C.A.-vroue speel krieket as deel van “sport vir troepe”, Universiteit van Sydney, 23 April 1941 Lêer:The Old Baltimore Cricket Club, Image 2 (1927).png|Die Old Baltimore-krieketklub in 1927 </gallery> == Wêreldwye verspreiding == In die lande van Suid-Asië, insluitende [[Indië]], [[Bangladesj]], [[Pakistan]] en [[Sri Lanka]], is krieket verreweg die gewildste sportsoort. Dis ook ’n gewilde [[somer]]sport in die [[Verenigde Koninkryk]], [[Afghanistan]], [[Australië]], [[Republiek Ierland|Ierland]], [[Kenia]], [[Namibië]], [[Nederland]], [[Nepal]], [[Nieu-Seeland]], [[Nigerië]], [[Papoea-Nieu-Guinee]], [[Suid-Afrika]], [[Tanzanië]], [[Uganda]], [[Zimbabwe]] en die Wes-Indiese [[Eilandstaat|eilandstate]]. Veral in lande van die [[Karibiese gebied]] soos [[Antigua en Barbuda]], [[Bahamas]], [[Barbados]], [[Bermuda]], [[Grenada]], [[Guyana]], [[Jamaika]] en die [[Turks- en Caicoseilande]] word krieket as ’n nasionale sport beskou. In lande van die [[Britse Statebond]] met krieket as ’n tradisionele [[somer]]sport soos Australië, Engeland, Ierland, Namibië, Nieu-Seeland, Skotland, Suid-Afrika en Wallis dien [[rugby]] as ’n tradisionele sport vir die [[winter]]maande. Krieket is die tweede gewildste sport ter wêreld, naas [[sokker]],<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nytimes.com/2008/04/03/nyregion/03cricket.html |title=Playing a Sport With Balls and Bats, but No Pitcher |publisher=[[The New York Times]] |author=Timothy Williams |date=3 April 2008 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.themonitor.ca/article-328152-The-most-popular-sport-youve-never-played-yes-cricket-actually-exists-in-Montreal.html |title=The most popular sport you’ve never played |publisher=The Monitor |date=21 April 2009 |accessdate=28 Februarie 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100228192617/http://www.themonitor.ca/article-328152-The-most-popular-sport-youve-never-played-yes-cricket-actually-exists-in-Montreal.html |archive-date=28 Februarie 2010 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.sportingo.com/all-sports/a11587_worlds-top-most-popular-team-sports |title=The world's Top 10 most popular team sports |publisher=Sportingo |accessdate=24 Maart 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100324173537/http://www.sportingo.com/all-sports/a11587_worlds-top-most-popular-team-sports |archive-date=24 Maart 2010 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> met meer as een miljard ondersteuners, veral op die [[Indiese subkontinent]].<ref name="90%" /> Die suksesvolste span in internasionale krieket is [[Australiese nasionale krieketspan|Australië]], wat agt [[Internasionale eendagwedstryd|EDI-trofeë]], insluitende ses krieketwêreldbekertoernooie, gewen het, meer as enige ander land en hulle was vir ’n langer tydperk die beste toetsspan as enige ander land. == Kultuur == === Invloed op die daaglikse lewe === {{Multibeeld | wydte = 150 | voetskrif = | beeld1 = Street Cricket in India (edited).jpg | alt1 = | onderskrif1 = Straatkrieket word in ’n dorpie in die Indiese [[Himalaja]]s gespeel | beeld2 = Jugando la Plaquita.JPG | alt2 = | onderskrif2 = In die Dominikaanse Republiek word Plaquita, ’n spel soortgelyk aan krieket, gespeel }} Krieket het ’n groot impak op die populêre kultuur gehad, sowel in die [[Britse Statebond]] as elders. Byvoorbeeld het dit die woordeskat van dié lande, veral die [[Engels]]e taal, beïnvloed met verskeie frases soos ''that’s not cricket'' (“dit is nie krieket nie”, dit is onregverdig), ''had a good innings'' (“het ’n goeie beurt”, het ’n lang lewe geleef) en ''sticky wicket'' (“taai paaltjie”). ''On a sticky wicket'' (''aka'' ''sticky dog'' of ''glue pot'')<ref>{{en}} {{cite book |author=Jonathon Green |title=Dictionary of Jargon |publisher=Routledge |year=1987 |isbn=978-0-7100-9919-8 |page=528 |url=https://archive.org/details/dictionaryofjarg00jona/page/528/mode/2up |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> is ’n [[metafoor]]<ref name="CalliesKeller2011">{{en}} {{cite book |author1=Marcus Callies |author2=Wolfram R. Keller |author3=Astrid Lohöfer |title=Bi-directionality in the Cognitive Sciences: Avenues, Challenges, and Limitations |url=https://books.google.de/books?id=SC3cBXfj4UcC&pg=PA73&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false |accessdate=17 Mei 2026 |year=2011 |publisher=John Benjamins Publishing |isbn=978-90-272-2384-5 |pages=73–}}</ref> wat gebruik word om ’n moeilike omstandigheid te beskryf. Dit het sy oorsprong in ’n term vir moeilike kolftoestande in krieket, veroorsaak deur ’n klam en sagte kolfblad.<ref name="Hendrickson2001">{{en}} {{cite book |author=Robert Hendrickson |title=World English: From Aloha to Zed |url=https://archive.org/details/worldenglishfrom00hend |accessdate=17 Mei 2026 |year=2001 |publisher=Wiley |isbn=978-0-471-34518-3}}</ref> === In die kuns en populêre kultuur === [[Lêer:Albert Chevallier Tayler - Kent Vs Lancashire 1906.jpg|duimnael|links|''Kent vs Lancashire at Canterbury'' (1907) deur Albert Chevallier Tayler, olie op doek]] [[Lêer:10CC - TopPop 1974 2.png|duimnael|Die Britse [[Rockmusiek|rockgroep]] 10cc het in hul [[reggae]]liedjie ''Dreadlock Holiday'' (1978) vir die waarskynlik bekendste verwysing na krieket in kontemporêre musiek gesorg]] Krieket is die onderwerp van werke deur bekende Engelse digters soos [[William Blake]] en [[Lord Byron]].<ref name=art>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/culture/art/art-features/10191131/The-art-of-cricket-Enough-to-leave-you-stumped.html |title=The art of cricket: Enough to leave you stumped |publisher=The Telegraph |author=Alastair Smart |date=20 Julie 2013 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> ''Beyond a Boundary'' (1963) deur die Trinidadse C.L.R. James word dikwels aangewys as die beste boek oor enige sportsoort wat ooit geskryf is.<ref>{{en}} {{cite book |author=Frank Rosengarten |title=Urbane Revolutionary: C. L. R. James and the Struggle for a New Society |publisher=University Press of Mississippi |year=2007 |isbn=87-7289-096-7 |pages=134}}</ref> In die visuele kuns is daar bekende krieketskilderye soos Albert Chevallier Tayler se ''Kent vs Lancashire at Canterbury'' (1907) en Russell Drysdale se ''The cricketers'' (1948), waarna as “dalk die bekendste Australiese skildery van die 20ste eeu” verwys word.<ref name="Meacham">{{en}} {{cite web |url=https://www.smh.com.au/entertainment/art-and-design/montmartre-with-eucalypts-20090606-gdtko6.html |title=Montmartre, with eucalypts |publisher=The Sydney Morning Herald |author=Steve Meacham |date=6 Junie 2009 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Die Franse [[Impressionisme|impressionis]] [[Camille Pissarro]] het op ’n besoek aan Engeland in die 1890’s krieket geskilder.<ref name="art" /> Die skilder [[Francis Bacon (skilder)|Francis Bacon]], ’n ywerige krieketaanhanger, het ’n kolwer in beweging geskilder.<ref name="art" /> Die [[Karibiese gebied|Karibiese]] kunstenaar Wendy Nanan se krieketbeelde<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/1/shared/spl/hi/picture_gallery/07/in_pictures_caribbean_cricket_art/html/1.stm |title=In pictures: Caribbean cricket art |publisher=[[BBC]] |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> het verskyn in ’n beperkte uitgawe vir ''[[Royal Mail]]'' se ''World of Invention'' [[posseël]]uitgawe ter geleentheid van die Londense Krieketkonferensie op 1–3 Maart 2007, die eerste internasionale werkswinkel van sy soort en deel van die vieringe voor die [[Krieketwêreldbeker 2007]].<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.bletchleycovers.com/ |title=Cricket: Dawn of a New World |date=Maart 2007 |publisher=Bletchley Park Post Office |accessdate=16 Julie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160716041103/http://www.bletchleycovers.com/ |archive-date=16 Julie 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Een van die waarskynlik bekendste verwysings in kontemporêre musiek is in die [[reggae]]liedjie ''Dreadlock Holiday'' deur die Britse [[Rockmusiek|rockgroep]] [[10cc]] in 1978. Een van die sinne in dié liedjie se lirieke lui: {| |'''Engels''' |'''Afrikaans''' |- | style="padding-right:50px" | ''I say''<br /> ''I don’t like cricket (Oh no!)''<br /> ''I love it''<br /> ''I don’t like cricket (No no!)''<br /> ''I love it'' | Ek sê<br /> Ek hou nie van krieket nie (Oh nee!)<br /> Ek is mal daaroor<br /> Ek hou nie van krieket nie (Nee nee!)<br /> Ek is mal daaroor |} Dié uitdrukking is deur ’n ontmoeting in [[Jamaika]] geïnspireer waartydens Graham Gouldman deur ’n Jamaikaan gevra is of hy van krieket hou en het hy hiermee geantwoord.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.udiscovermusic.com/stories/10cc-dreadlock-holiday-song/ |title=‘Dreadlock Holiday’: How 10cc Bowled Out The Competition |publisher=uDiscover Music |author=Paul Sexton |date=23 September 2021 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Die Suid-Afrikaanse 2008-[[drama]]rolprent ''[[Hansie (rolprent)|Hansie]]'' beeld die lewe en tragiese dood van die Suid-Afrikaanse krieketkaptein [[Hansie Cronjé]] uit. Dit is ’n ware verhaal gebaseer op die lewe van Hansie Cronjé en handel oor sy loopbaan, wedstrydknoeiery en sy dood in ’n vliegtuigongeluk naby [[George]] in 2002.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.imdb.com/de/title/tt1099200/ |title=Hansie: A True Story |publisher=[[Internet-rolprentdatabasis]] |date=2008 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> === Invloed op ander sportsoorte === [[Lêer:1876boxscore.jpg|duimnael|links|’n Bofbal-bokstelling in 1876]] [[Lêer:William Handcock Tom Wills.jpg|duimnael|upright|Tom Wills, krieketspeler en medestigter van [[Australiese voetbal]]]] Die sedert 1859 gebruiklike kriekettoere het van 1888 af ook die sedertdien gewone [[rugby]]toere beïnvloed, toe in 1888 die eerste [[Britse en Ierse Leeus|Britse Leeusspan]] na [[Australië]] en [[Nieu-Seeland]] getoer het. Net soos die destydse kriekettoere was dit ’n suiwer finansiële onderneming.<ref>{{en}} {{cite book |author=Clem Thomas |title=125 Years of the British and Irish Lions: The Official History |publisher=Random House|year=2013 |isbn=978-1-78057-738-8 |page=The Genesis of the Lions |url=https://archive.org/details/125yearsofbritis0000thom/page/n3/mode/2up |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Van die eerste rugbywedstryde is ook op krieketvelde gespeel, waaronder die eerste internasionale rugbywedstryd ooit tussen [[Skotse nasionale rugbyspan|Skotland]] en [[Engelse nasionale rugbyspan|Engeland]] op 27 Maart 1871 op die krieketveld van die Edinburg Akademie, Raeburn Place;<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/scotland/sportscotland/asportingnation/article/0007/print.shtml |title=The first international rugby match |publisher=[[BBC]] |author=Alex Gordon |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Engeland teen [[Ierse nasionale rugbyspan|Ierland]] op 15 Februarie 1875 op die Londense [[The Oval (Londen)|Oval]];<ref>{{en}} {{cite book |author=Steve Lewis |title=One Among Equals: England's International Rugby Captains |url=https://archive.org/details/oneamongequalsen0000lewi |publisher=Vertical Editions |year=2008 |isbn=978-1-904091-31-8 |pages=[https://archive.org/details/oneamongequalsen0000lewi/page/274 274]}}</ref> [[Wallabies|Australië]] teen die Britse Leeus op 24 Junie 1899<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.lionsrugby.com/1899.htm |title=1899 – Australia |publisher=[[Britse en Ierse Leeus]] |accessdate=27 September 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927200703/http://www.lionsrugby.com/1899.htm |archive-date=27 September 2007}}</ref> en [[All Blacks|Nieu-Seeland]] teen Australië op 15 Augustus 1903,<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.allblacks.com/asp/teamsheet.asp?MT_ID=1045 |title=Match Centre – All Blacks vs Australia |publisher=All Blacks |accessdate=12 Junie 2022}}</ref> albei wedstryde is op die [[Sydney-krieketveld]] gespeel. Krieket het noue historiese bande met [[Australiese voetbal]] en baie spelers het op die hoogste vlak in albei sportsoorte meegeding.<ref>{{en}} {{cite book |author=Geoffrey Blainey |title=A Game of Our Own: The Origins of Australian Football |publisher=Black Inc. |year=2010 |page=186 |isbn=978-1-86395-347-4}}</ref> In 1858 het die bekende Australiese krieketspeler Tom Wills ’n beroep gedoen vir die stigting van ’n “voetbalklub” met ’n “kode van wette” om krieketspelers gedurende die afseisoen fiks te hou. Die Melbourne-voetbalklub is die volgende jaar gestig met Wills en drie ander lede wat die eerste speelwette opgestel het.<ref>{{en}} {{cite book |author=Greg de Moore |title=Tom Wills: His Spectacular Rise and Tragic Fall |publisher=Allen & Unwin |year=2008 |pages=77, 93–94 |isbn=978-1-74175-499-5}}</ref> Dit word veral op aangepaste krieketvelde gespeel.<ref>{{en}} {{cite book |author=Rob Hess |title=A National Game: The History of Australian Rules Football |publisher=Viking |year=2008 |page=44 |isbn=978-0-670-07089-3}}</ref> In Engeland het ’n aantal [[sokker]]klubs hul oorsprong te danke aan krieketspelers wat probeer het om sokker te speel in ’n manier om gedurende die [[winter]]maande fiks te bly. Derby County is in 1884 as ’n tak van die Derbyshire graafskapkrieketklub gestig;<ref>{{en}} {{cite book |author=Dan Goldstein |title=The Rough Guide to English Football (2000–2001) |url=https://archive.org/details/roughguidetoengl00dang |publisher=Rough Guides |location=Londen |date=2000 |isbn=1-85828-557-7 |pages=[https://archive.org/details/roughguidetoengl00dang/page/184 184]}}</ref> beide [[Aston Villa]] (1874) en [[Everton FC|Everton]] (1876) is deur lede van kerklike krieketspanne gestig.<ref>{{en}} {{cite book |author=Dan Goldstein |title=The Rough Guide to English Football (2000–2001) |url=https://archive.org/details/roughguidetoengl00dang |publisher=Rough Guides |location=Londen |date=2000 |isbn=1-85828-557-7 |pages=[https://archive.org/details/roughguidetoengl00dang/page/15 15], 184}}</ref> Sheffield United se Bramall Lane-krieketveld was van 1854 af die tuiste van die Sheffield-krieketklub en daarna van Yorkshire; dit is eers in 1862 weer vir sokker gebruik en is van 1889 tot 1973 deur Yorkshire en Sheffield United saam gebruik.<ref>{{en}} {{cite book |author=Dan Goldstein |title=The Rough Guide to English Football (2000–2001) |url=https://archive.org/details/roughguidetoengl00dang |publisher=Rough Guides |location=Londen |date=2000 |isbn=1-85828-557-7 |pages=[https://archive.org/details/roughguidetoengl00dang/page/458 458]}}</ref> In die laat 19de eeu is ’n voormalige krieketspeler, die Engels-gebore Henry Chadwick uit [[Brooklyn, New York|Brooklyn]], [[New York]], gekrediteer met die ontwerp van die bofbalbokstelling<ref group="fn">Sy Heldesaal-gedenkplaat lui gedeeltelik: ''Inventor of the box score. Author of the first rule-book&nbsp;...&nbsp;Chairman of rules committee in first nationwide baseball organization.''</ref><ref>{{en}} Lederer, Rich. ''By the Numbers: Computer technology has deepened fans' passion with the game's statistics. Memories and Dreams'' (Vol. 33, No. 6; Winter 2011[–2012], bl. 32–34). Nasionale Bofbalheldesaal se amptelike tydskrif.</ref> wat hy vir die verslag oor wedstrydgebeurtenisse van die kriekettelkaart aangepas het. Die eerste bokstelling het in ’n 1859-uitgawe van die ''Clipper'' verskyn.<ref name=NPR>{{en}} {{cite web |url=https://www.npr.org/2009/07/30/106891539/the-man-who-made-baseballs-box-score-a-hit |title=The Man Who Made Baseball's Box Score a Hit |publisher=National Public Radio |author=Mike Pesca |date=30 Julie 2009 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Die statistiese rekord is so sentraal in die sport se “historiese essensie” dat daar soms na Chadwick verwys word as “die vader van bofbal” omdat hy die gewildheid van die sport in sy vroeë dae gefasiliteer het.<ref name=Myth>{{en}} {{cite web |url=https://www.nytimes.com/2010/11/13/sports/baseball/13doubleday.html |title=Myth of baseball's creation endures, with a prominent fan |publisher=[[The New York Times]] |author=Tim Arango |date=12 November 2010 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> Die invloed van krieket en ander Engelse sportsoorte in [[Brits-Indië]] het in die 1920’s tot die standardisering van plaaslike sportsoorte gelei.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://theconversation.com/how-india-came-to-love-cricket-favored-sport-of-its-colonial-british-rulers-132302 |title=How India came to love cricket, favored sport of its colonial British rulers |publisher=The Conversation |authors=Adam Love, Lars Dzikus |date=26 Februarie 2020 |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> In die 21ste eeu het die [[Indiese Premierliga]] se sukses ook die groei van ander sportligas in Indië aangewakker,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.forbesindia.com/article/take-one-big-story-of-the-day/from-handball-to-panja-why-sports-leagues-are-taking-off-in-india/86315/1 |title=From Handball To Panja, Why Sports Leagues Are Taking Off In India |publisher=Forbes India |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> met sommige van die inheemse sportsoorte wat verder gemoderniseer word, byvoorbeeld die gewilde Pro Kabaddiliga.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.economist.com/asia/2024/04/04/the-end-of-crickets-indian-monopoly |title=The end of cricket's Indian monopoly |publisher=The Economist |accessdate=17 Mei 2026}}</ref> == Sien ook == {{Portaal|Krieket|Cricket ball.svg}} * [[Die Vereniging van Krieketstatistici en -geskiedkundiges]] == Voetnotas == <references group="fn" /> == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == * {{en}} {{cite book |author=Charles Williams |title=Gentlemen & Players – The Death of Amateurism in Cricket |url=https://archive.org/details/gentlemenplayers0000will |year=2012 |publisher=Weidenfeld & Nicolson |location=Londen |isbn=978-0-7538-2927-1}} * {{en}} {{cite book |author=John Major |title=More Than A Game |url=https://archive.org/details/morethangamestor0000majo |year=2007 |publisher=HarperCollins |location=Londen |isbn=978-0-00-718364-7}} * {{en}} {{cite book |author=Roy Morgan |title=The Encyclopedia of World Cricket |url=https://archive.org/details/encyclopediaofwo0000morg |publisher=SportsBooks Ltd |date=2007 |isbn=978-1-899807-51-2}} * {{af}} {{cite book |author=Isabelle Uys |title=Feitegids: ’n Kernensiklopedie |publisher=Pharos Woordeboeke |location=Kaapstad |year=2007 |isbn=978-1-86890-065-7 |page=452}} * {{en}} {{cite book |author=Timothy J. McCann |title=Sussex Cricket in the Eighteenth Century |year=2004 |publisher=Sussex Record Society |location=Lewes |isbn=0-85445-055-6}} * {{en}} {{cite book |author=Ramachandra Guha |title=A Corner of a Foreign Field: The Indian History of a British Sport |url=https://archive.org/details/liang.cornerofforeignf0000guha |year=2002 |publisher=Picador |location=Londen |isbn=0-330-49117-2}} * {{en}} {{cite book |author=Dan Goldstein |title=The Rough Guide to English Football (2000–2001) |publisher=Rough Guides |location=Londen |date=2000 |isbn=1-85828-557-7 |url=https://archive.org/details/roughguidetoengl00dang}} * {{en}} {{cite book |author=David Underdown |title=Start of Play |year=2000 |publisher=Allen Lane |location=Londen |isbn=0-7139-9330-8}} * {{en}} {{cite book |author=Derek Birley |title=A Social History of English Cricket |url=https://archive.org/details/socialhistoryofe0000unse_a5w5 |year=1999 |publisher=Aurum Press Ltd |location=Londen |isbn=1-85410-710-0}} * {{en}} {{cite book |author=John Nyren |title=The Cricketers of my Time |url=https://archive.org/details/johnnyrenscricke0000john |orig-year=eerste uitgawe in 1833 |editor=Ashley Mote |year=1998 |publisher=Robson Books |location=Londen |isbn=1-86105-168-9}} * {{en}} {{cite book |author=Chris Harte |title=A History of Australian Cricket |url=https://archive.org/details/historyofaustral0000hart |year=1993 |publisher=Andre Deutsch |location=Londen |page=[https://archive.org/details/historyofaustral0000hart/page/175 175] |isbn=0-233-98825-4}} * {{en}} {{cite book |author=Barclays |title=Barclays World of Cricket |editor=E. W. Swanton |publisher=Willow Books |location=Londen |year=1986 |isbn=0-00-218193-2}} * {{en}} {{cite book |author=Rowland Bowen |title=Cricket: a History of Its Growth and Development Throughout the World |publisher=Eyre & Spottiswoode |year=1970 |location=Londen |isbn=978-0-413-27860-9}} * {{en}} {{cite book |author=Harry Altham |title=A History of Cricket, Volume 1 (to 1914) |year=1962 |publisher=George Allen & Unwin |location=Londen}} * {{en}} {{cite book |author=Roy Webber |title=The Phoenix History of Cricket |year=1960 |publisher=Phoenix House Ltd |location=Londen}} * {{en}} {{cite book |author=F. S. Ashley-Cooper |title=At the Sign of the Wicket: Cricket 1742–1751 – Cricket: A Weekly Record of the Game |year=1900 |publisher=Cricket Magazine |location=Londen |oclc=28863559}} * {{en}} {{cite book |author=Arthur Haygarth |title=Frederick Lillywhite's Cricket Scores & Biographies, Volume 1 (1744–1826) |year=1862 |publisher=Frederick Lillywhite |location=Londen}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Cricket|Krieket}} {{Wikt|krieket}} * {{en}} [http://www.icc-cricket.com/ ''Internasionale Krieketraad (IKR)''] * {{en}} [https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/index.html ESPNcricinfo – statistieke en rekords] * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/sports/cricket-sport|title=Cricket|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=17 Mei 2026}} * {{en}} [https://www.youtube.com/watch?v=g-beFHld19c ''What Is Cricket? Get to know the sport''] deur die [[Internasionale Krieketraad]] {{Affiliasies van die Internasionale Krieketraad}} {{Nasionale krieketspanne}} {{Navigasie Olimpiese somersporte}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Krieket| ]] [[Kategorie:Voormalige Olimpiese sportsoorte]] j4kgh57ouys5a0q1y7gy14qo6ckttf8 0 9291 2979214 2976626 2026-10-15T18:22:25Z JMK 649 /* Lys van breinsiektes */ kolomme 2979214 wikitext text/x-wiki [[Lêer:User-FastFission-brain.gif|frame|regs|[[Magnetiese resonansie tomografie]]se opname van die menslike brein]] Die '''brein''' (ook bekend as '''harsings''') in gewerwelde diere vorm die middelpunt van die [[senuweestelsel]]. Dit bestaan ook uit 'n groot aantal [[Neuron|senuweesel]]le en ander [[sel (biologie)|selle]] wat 'n ondersteunende rol speel. Die brein koördineer, beheer en reguleer verskillende funksies en liggaamsprosesse van 'n organisme. Daar word ook 'n aantal [[hormoon|hormone]] in die brein vervaardig. Die mens se brein word as uniek beskou, alhoewel dit in breë trekke met dié van [[aap|ape]] ooreenstem. Die mensebrein bevat sowat 86 [[miljard]] selle,<ref name = pet1>[https://www.youtube.com/watch?v=24AsqE_eko0 Groundbreaking Discoveries About Human Brain and Neuronal Complexity], Anton Petrov, YouTube</ref> benewens ondersteuningselle, en stel die mens in staat tot gevorderde probleemoplossing benewens verbeelding-, taal- en [[spraak]]<nowiki>vermoëns</nowiki>.<ref name="hybw">{{cite web |last1=Freudenrich |first1=Craig |last2=Boyd |first2=Robynne |title=How Your Brain Works |url= https://science.howstuffworks.com/life/inside-the-mind/human-brain/brain.htm |date=2017 |website=HowStuffWorks |access-date=15 November 2017 |language=en |archive-url= https://web.archive.org/web/20200420234023/https://science.howstuffworks.com/life/inside-the-mind/human-brain/brain.htm |archive-date=20 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Konneksies tussen breindele, asook volgehoue integrasie (leervermoë) na [[adolessensie]] onderskei die mensbrein van 'n dierbrein. Die mensbrein gaan op gevorderde ouderdom voort om te leer, maar is ook uitgelewer aan versteurings en siektes wat uniek aan mense is.<ref name = pet1/> Wetenskaplike studie van die brein word [[neurowetenskap]] of [[neurobiologie]] genoem. Die inwendige organe van ons liggaam word deur beenstrukture beskerm, en daarom is dit heeltemal natuurlik dat die brein en die rugmurg, die fynste en gevoeligste van alle organe, in die stewige kas wat deur die skedel en die massiewe ruggraat gevorm word, geplaas is. Die grootharsings maak die grootste deel van die brein uit. Dit is 'n baie sagte, ovaalvormige orgaan. Die gemiddelde [[massa]] van 'n man se brein is sowat 1,2 kg en die van 'n vrou 1,1 kg (omtrent 1/50 van die totale massa van die [[liggaam]]). == Die grootharsings en die kleinharsings == Dit is die ware brein; die buitenste deel bestaan uit 'n grys stof wat skors genoem word, en die binneste deel uit 'n wit stof. Die skors bestaan in hoofsaak uit die selliggame en die wit stof uit die dendriete en aksone. Die hele brein is oortrek met voue van verskillende diepte. Hulle word splete genoem. Die diep splete verdeel die brein in verskillende dele, die sogenaamde ''lobbe''. == Regterhelfte van die brein == Op die deursnee hiernaas kan ons sien hoe ingewikkeld die onderste deel van die brein is vanweë die verskillende strukture wat daar gesetel is. Hulle is: Die hersenbalk (''corpus callosum''), 'n konvekse, wit struktuur, wat die twee helftes van die brein aan hul onderpunte met mekaar verbind. Die serebrale kamers, holtes wat met mekaar in verbinding is. Die oogsenukruising, die plek waar die regterkantse gesigsenuwee kruis. Die hersenaanhangsel, ʼn baie belangrike [[klier]]. Sy produkte word in die [[bloed]] gestort en het 'n belangrike uitwerking op die ontwikkeling van die hele liggaam. Die kleinharsings, 'n orgaan van sowat 7-10&nbsp;cm lank, 6&nbsp;cm breed en 5&nbsp;cm dik. Die kleinharsings bestaan uit twee helftes en 'n klein, sentrale deel wat as die wurmpie (''vermis'') bekend staan. Die kleinharsings is veral verantwoordelik vir die liggaamsbalans. == Funksies == Die brein beheer liggaamstemperatuur, hartritme en asemhaling. Dit is die ontvanger van sensoriese inligting omtrent die liggaam en buitewêreld via die sig-, gehoor-, reuk-, smaak- en tas[[sintuig|sintuie]]. Dit beheer en kommunikeer verskillende spierspannings of liggaamsbewegings wanneer 'n mens of dier swem, loop, stil staan, sit of kommunikeer. Dit stel 'n mens in staat om te dink, te droom en te [[redeneer]] en om [[emosie]]s te ervaar.<ref name="hybw"/> === Waarneming === Elke sensoriese stelsel begin by gespesialiseerde reseptorselle, soos die fotoreseptorselle in die retina van die oog of die vibrasiegevoelige haarselle in die slakkehuis van die oor. Die aksone van dié selle loop na die rugmurg of die brein, waar hulle hulle seine na 'n eerste-orde sensoriese kern oordra wat aan een bepaalde sintuiglike modaliteit gewy is. Dié primêre kern stuur die inligting na hoërorde-gebiede vir dieselfde modaliteit, en uiteindelik word die seine deur 'n oorskakelpunt in die talamus na die serebrale korteks gestuur, waar die tersaaklike kenmerke onttrek en met seine uit ander sensoriese stelsels geïntegreer word. Benewens die inligting oor lig, klank, temperatuur en die posisie van die liggaam in die ruimte, wat die mens ontvang, het party diere bykomende sintuie, soos die infrarooi hittesin van slange, die magneetveldsin van sommige voëls en die elektriese veldsin wat hoofsaaklik by waterdiere voorkom. === Motoriese beheer === Motoriese stelsels is die dele van die brein wat by die inisiëring van liggaamsbewegings betrokke is. Buiten die spiere wat die oog beheer, word al die willekeurige spiere van die liggaam regstreeks deur motorneurone in die rugmurg en die agterbrein geïnnerveer. Dié rugmurgneurone word sowel deur senuweebane binne die rugmurg self as deur dalende insette uit die brein beheer: die eie bane van die rugmurg verrig baie reflekse en bevat patroongenerators vir ritmiese bewegings soos loop of swem, terwyl die dalende verbindings uit die brein fyner beheer moontlik maak. Die brein bevat verskeie motoriese gebiede wat regstreeks na die rugmurg projekteer. Op die laagste vlak is die gebiede in die verlengde murg en die pons, wat gestandaardiseerde bewegings soos loop, asemhaling of sluk beheer; op 'n hoër vlak lê gebiede in die middelbrein, en op die hoogste vlak die primêre motoriese korteks, 'n strook weefsel aan die agterste rand van die frontale lob. Die primêre motoriese korteks stuur nie net projeksies na die onderliggende motoriese gebiede nie, maar ook 'n groot projeksie regstreeks na die rugmurg, wat presiese willekeurige beheer oor die fyn besonderhede van bewegings moontlik maak. Ander gebiede, soos die premotoriese korteks, die basale ganglia en die kleinharsings, oefen 'n sekondêre invloed uit deur na die primêre motoriese gebiede te projekteer. === Slaap === Baie diere wissel in 'n daaglikse siklus tussen slaap en waak. 'n Sleutelonderdeel van die slaapstelsel is die suprachiasmatiese kern, 'n klein deel van die hipotalamus wat net bo die punt lê waar die gesigsenuwees van die twee oë kruis. Dié kern bevat die liggaam se sentrale biologiese klok: sy neurone toon aktiwiteitsvlakke wat met 'n periode van omtrent 24 uur styg en daal – die sirkadiese ritme – wat deur ritmiese veranderinge in die uitdrukking van 'n stel "klokgene" gedryf word. Die kern hou steeds tyd al word dit uit die brein verwyder en in 'n bak warm voedingsoplossing geplaas, maar dit ontvang normaalweg inset van die gesigsenuwees af sodat die daaglikse lig-donker-siklus die klok kan kalibreer. === Homeostase === Vir enige dier verg oorlewing dat 'n verskeidenheid parameters van die liggaamstoestand binne 'n beperkte trek gehou word: onder meer die temperatuur, die watergehalte, die soutkonsentrasie in die bloed, die bloedglukose- en die bloedsuurstofvlak. Die vermoë van 'n dier om dié innerlike omgewing te reguleer, staan as homeostase bekend, en die handhawing daarvan is een van die brein se kernfunksies. Die grondbeginsel daaragter is negatiewe terugvoer: wanneer 'n parameter van sy stelpunt afwyk, wek sensore 'n foutsein wat 'n reaksie uitlok wat die parameter na sy optimum terugstoot. By gewerweldes speel die [[hipotalamus]] – 'n klein gebied aan die basis van die voorbrein waarvan die grootte nie sy ingewikkeldheid of belang weerspieël nie – die grootste rol hierin. Die hipotalamus is 'n versameling klein kerne, waarvan die meeste by basiese biologiese funksies betrokke is. Verskeie van dié kerne ontvang inset van sensore in die wande van die bloedvate wat inligting oor temperatuur, natrium-, glukose- en suurstofvlakke oordra, en stuur uitsette na motoriese gebiede wat optrede kan uitlok om tekorte te herstel. Sommige uitsette gaan ook na die hipofise, die klein klier wat net onder die hipotalamus aan die brein geheg is en hormone in die bloedstroom afskei. === Motivering en geheue === Diere moet gedrag toon wat hulle oorlewing bevorder, soos die soek na voedsel, water, skuiling en 'n maat. Die motiveringstelsel in die brein hou die huidige stand van dié behoeftes in die oog en aktiveer gedrag om daaraan te voldoen. Dit werk grootliks deur 'n beloning-en-straf-meganisme: wanneer 'n bepaalde gedrag deur gunstige gevolge gevolg word, word die beloningsmeganisme geaktiveer, wat strukturele veranderinge in die brein meebring wat veroorsaak dat dieselfde gedrag later in soortgelyke omstandighede herhaal word, terwyl ongunstige gevolge die strafmeganisme aktiveer en die gedrag onderdruk. == Ontwikkeling == Die brein ontwikkel in 'n fyn georkestreerde reeks stadiums: van 'n eenvoudige swelling aan die voorkant van die senukoord in die vroegste embrioniese stadiums tot 'n ingewikkelde stel gebiede en verbindings. Neurone word in besondere sones met stamselle gevorm en migreer dan deur die weefsel na hulle uiteindelike plekke. Sodra hulle daar is, ontspruit hulle aksone en vind hulle weg deur die brein, waar hulle tak en uitstrek tot die punte hulle teikens bereik en sinaptiese verbindings vorm. In 'n aantal dele van die senuweestelsel word neurone en sinapse in die vroeë stadiums in oormaat gevorm, waarna die onnodige weer afgeknip word.<ref name="purves" /> By gewerweldes is die vroeë stadiums van die neurale ontwikkeling by alle spesies soortgelyk. Terwyl die embrio van 'n ronde klomp selle in 'n wurmagtige struktuur verander, word 'n smal strook ektoderm langs die middellyn van die rug tot die neurale plaat, die voorloper van die senuweestelsel. Die plaat vou na binne om die neurale voor te vorm, waarna die lippe van die voor saamsmelt om die senuweetube te omsluit – 'n hol koord van selle met 'n vloeistofgevulde ventrikel in die middel. Aan die voorpunt swel die tube tot die drie blasies wat die voorbrein, die middelbrein en die agterbrein word. In die volgende stadium verdeel die voorbrein in die telensefalon, wat die serebrale korteks en die basale ganglia sal bevat, en die diensefalon, wat die talamus en die hipotalamus sal bevat. == Bou == [[Lêer:Human brain NIH.jpg|duimnael|250px|'n Mens se brein]] Die brein bestaan uit drie hoofonderdele wat self ook verder onderverdeel kan word: * Die ''voorste brein'' of ''[[prosencephalon]]'' ** [[Telencephalon]] *** [[Neokortex]] = nuwe kors *** [[Basale ganglia]] *** [[Amygdala]] = amandelkern *** [[Hippokampus]] *** Laterale ventrikels ** [[Diencephalon]] *** [[Thalamus]] *** [[Hypothalamus]] *** [[Epithalamus]] *** Derde ventrikel * Die ''middelbrein'' of ''[[Mesencephalon]]'' ** [[Tectum]] = dak ** [[Tegmentum]] ** Serebrale brug * Die ''agterbrein'' of ''[[Rhombencephalon]]'' ** [[Metencephalon]] *** [[Cerebellum]] = kleinbrein *** [[pons (hersenen)|Pons]] *** Vierde ventrikel ** [[Myelencephalon]] *** [[Medulla oblongata]] = verlengde murg *** Vierde ventrikel == Algemene feite == [[Lêer:Mouse brain.jpg|duimnael|250px|'n Muis se brein]] Die brein word meestal in die [[kop]], bo-aan die [[werwelkolom]], van die dier aangetref waar die meeste van die sintuie geleë is waarmee die dier kontak met die buitewêreld maak. Daar is vroeër gemeen dat groot [[Sauropoda|sauropode]] soos die [[Brontosaurus]] twee stelle breine gehad het, waarvan die een aan die onderkant van die werwelkolom geleë was, om die vertragings van die seinoordrag oor die lang nek van hierdie groot diere te verminder. Vandag word dié uitleg verwerp: die verwyding in die heiligbeenstreek van die rugmurg is nie 'n tweede brein nie, maar 'n verdikking van die rugmurg self, vergelykbaar met die glikogeenliggaam van voëls. Die menslike brein neem 'n [[volume]] van ongeveer 1,6 [[liter]] in beslag en het 'n gewig van tussen 1 en 1,5 [[kilogram]]. Die brein is van die bloed in die liggaam geskei om te verseker dat vreemde stowwe nie in die verkeerde konsentrasies in die brein beland en skade aanrig nie. Hierdie bloed-brein skerm maak dit moeilik om medisyne te ontwikkel wat tot die brein kan deurdring. Alhoewel die brein uit senuweeselle en ondersteunende selle bestaan, bevat dit self geen pynreseptore nie. Sommige breinoperasies vind plaas terwyl die pasiënt by sy volle [[bewussyn]] is sonder dat die persoon enige pyn ervaar. Daar word wel plaaslike verdowing toegepas om die skedeldak te kan verwyder maar die brein word self nie verdoof nie. Gewasse op die brein word dan ook meestal eers opgemerk wanneer daar 'n verlies in liggaamsfunksies plaasvind en nie deurdat die pasiënt die druk van die gewas op die harsingsweefsel voel nie. Die brein kan ook nie alle stowwe wat tipies in die liggaam as brandstof dien gebruik nie. Slegs [[glukose]] dien normaalweg as brandstof vir die brein. Die menslike brein bestaan uit die [[grootbrein]], die [[kleinbrein]] of die cerebellum en die [[harsingstam]]. == Geslagsverskille == By mense is daar 'n klein verskil tussen die breine van mans en vroue. Tydens die sestiger- en sewentigerjare is bevind dat die [[hipothalamus]] klein verskille tussen die [[geslag]]te toon. Daar is verskille in die grootte van die cellichamen, in die [[sinaps]]e self asook ten opsigte van die aantal sinapse teenwoordig. Hierdie ontdekking het daartoe gelei dat meer studies gedoen is om die verskille tussen mans en vroue se breine te verstaan. Dit blyk dat mans se breine gemiddeld 10% groter is as dié van vroue. Vroue het egter op sekere plekke in die brein meer senuweeselle as mans. Daar word gespekuleer dat die verskille waarskynlik in die oertyd ontstaan het met mans wat moes jag en vroue wat hoofsaaklik kinders versorg het. Daar bestaan ook spekulasie dat mans 'n beter aanvoeling vir rigting het as vroue en met minder woorde kan kommunikeer vanweë die vroeëre vereistes waaraan jagters moes voldoen (m.a.w. daar nie gesellig geklets kan word tydens die jag nie), terwyl dieselfde geld vir vroue se organisasievermoëns. == Beserings == Breinbeserings kom algemeen by mense voor, en is dikwels die gevolg van [[sport]]deelname<ref name="bur1">{{cite news |last1=Burford |first1=Rachael |title=MPs petition Boris Johnson over “hidden epidemic” of brain injuries |url= https://www.standard.co.uk/news/politics/mps-prime-minister-boris-johnson-chris-bryant-hidden-epidemic-brain-injuries-b966306.html |access-date=17 November 2021 |agency=Evening Standard |publisher=standard.co.uk |date=16 November 2021}}</ref> of motorongelukke. Breinbeserings is 'n leidende oorsaak van dood, ongeskiktheid, kognitiewe gebreke en versteurings en kos state miljarde per jaar. Mense met breinbeserings mag dit byvoorbeeld nodig vind om basiese vaardighede weer aan te leer. In die Verenigde Koninkryk is daar sowat 1,4&nbsp;miljoen mense wat met 'n breinbesering leef, wat kostes van £15&nbsp;miljard per jaar meebring.<ref name="bur1"/> Drukgroepe beweer dat state se beleid en hulpskemas in hierdie opsig nog ver tekortskiet. == Lys van breinsiektes == {{Kolomme3 |Kolom1= * [[ALS]] = Amiotrofe Laterale Sklerose * [[Afasie]] * [[Anencefalie]] * [[Outisme]] * [[Boviene spongiforme ensefalopatie|BSE]] en [[Creutzfeldt-Jakob siekte]] * [[Beroerte|CVA]] (serebrovaskulêre voorval) * [[Kliniese depressie|Depressie]] * [[Disleksie]] * [[Epilepsie]] * [[Hersenabces]] |Kolom2= * [[Breinbloeding]] * [[Herseninfarct]] * [[Breinkneusing]] * [[Harsingsskudding]] * [[Breinontsteking]] * [[Breingewas]]se * [[Breinverlamming]] * [[Breinvliesontsteking]] * [[Migraine]] * [[Veelvuldige sklerose]] |Kolom3= * [[Neurofibromatose]] * [[Persoonlikheidsafwyking]]s * [[Skisofrenie]] * [[Korsakov sindroom]] * [[Wernicke sindroom]] * [[Gilles de la Tourette-sindroom]] * [[Sinestesie]] * [[Alzheimer se siekte]] * [[Huntington se siekte]] * [[Parkinson se siekte]] }} == Selstruktuur == [[Lêer:Complete neuron cell diagram en.svg|duimnael|300px|'n Skematiese voorstelling van 'n [[neuron]] met sy selliggaam, dendriete en akson]] Die breine van alle spesies bestaan hoofsaaklik uit twee breë klasse selle: [[Neuron|neurone]] (senuweeselle) en [[Gliasel|gliaselle]]. Gliaselle kom in verskeie soorte voor en verrig 'n aantal onontbeerlike funksies, waaronder strukturele en metaboliese ondersteuning, isolasie en die begeleiding van die ontwikkeling van die brein. Die neurone word egter gewoonlik as die belangrikste selle van die brein beskou. By die mens bevat die serebrale korteks sowat 14 tot 16 miljard neurone en die kleinharsings na raming 55 tot 70 miljard.<ref name="kandel">{{en}} {{cite book |last1=Kandel |first1=Eric R. |last2=Schwartz |first2=James H. |last3=Jessell |first3=Thomas M. |title=Principles of Neural Science |url=https://archive.org/details/principlesofneur0000unse_a2f8 |edition=5de |date=2013 |publisher=McGraw-Hill |location=New York |isbn=978-0-07-139011-8}}</ref> Elke neuron is deur [[Sinaps|sinapse]] met etlike duisende ander neurone verbind. Die eienskap wat neurone besonder maak, is hulle vermoë om seine na bepaalde teikenselle te stuur, soms oor lang afstande. Hulle doen dit deur middel van 'n [[akson]], 'n dun protoplasmiese vesel wat uit die selliggaam strek en gewoonlik met talle takke na ander gebiede projekteer – soms naby, soms in ver dele van die brein of die liggaam. Die lengte van 'n akson kan buitengewoon wees: as die selliggaam van 'n piramidale sel van die serebrale korteks tot die grootte van 'n mens vergroot word, sou sy akson 'n kabel van 'n paar sentimeter in deursnee wees wat meer as 'n kilometer ver strek. Aksone dra seine in die vorm van elektrochemiese pulse, [[Aksiepotensiaal|aksiepotensiale]] genoem, wat minder as 'n duisendste van 'n sekonde duur en teen snelhede van 1 tot 100 meter per sekonde langs die akson beweeg. Sommige neurone vuur aanhoudend, teen tempo's van 10 tot 100 per sekonde en gewoonlik in onreëlmatige patrone, terwyl ander die meeste van die tyd stil is en net af en toe 'n sarsie aksiepotensiale afgee. Die eenvoudigste manier om inligting oor die anatomie van die brein te bekom, is deur visuele inspeksie, maar heelwat verfynder tegnieke is ontwikkel. Breinweefsel in sy natuurlike toestand is te sag om mee te werk, maar dit kan deur onderdompeling in alkohol of ander fikseermiddels verhard en dan in snitte verdeel word. Die binnekant van die brein bestaan sigbaar uit gebiede van donkerder grys stof, geskei deur ligter wit stof. Verdere inligting word verkry deur snitte met verskillende chemikalieë te kleur wat gebiede uitlig waar bepaalde soorte molekules in hoë konsentrasies voorkom. == Evolusie == [[Lêer:Bilaterian-plan.svg|duimnael|300px|Die senuweestelsel van 'n tipiese tweesydig simmetriese dier: 'n senukoord met gesegmenteerde verdikkings en 'n "brein" aan die voorkant]] Behalwe vir 'n paar primitiewe organismes soos [[Sponsdier|sponsdiere]] (wat geen senuweestelsel het nie) en [[kwalle]] en ander holtediere (wat 'n diffuse senuweenet het), is alle lewende meersellige diere [[Bilateria|tweesydig simmetriese diere]]. Daar word vermoed dat hulle almal van 'n gemeenskaplike voorouer afstam wat laat in die Kriogeniese tydperk, sowat 700 tot 650 miljoen jaar gelede, verskyn het en die vorm van 'n eenvoudige buiswurm met 'n gesegmenteerde liggaam gehad het. Dié basiese wurmvorm word skematies steeds in die liggaam en die senuweestelsel van alle moderne tweesydige diere weerspieël, ook dié van gewerweldes: 'n buis met 'n hol dermkanaal van die mond tot die anus, en 'n senukoord met 'n verdikking (ganglion) vir elke liggaamssegment, met 'n besonder groot ganglion aan die voorkant wat die brein genoem word.<ref name="striedter">{{en}} {{cite book |last=Striedter |first=Georg F. |title=Principles of Brain Evolution |url=https://archive.org/details/principlesofbrai0000stri |date=2005 |publisher=Sinauer Associates |location=Sunderland, Massachusetts |isbn=978-0-87893-820-9}}</ref> By sommige spesies, soos rondewurms, is dié brein klein en eenvoudig; by ander, soos die gewerweldes, is dit 'n groot en baie ingewikkelde orgaan. Sommige wurms, soos bloedsuiers, het ook 'n vergrote ganglion aan die agterpunt van die senukoord, wat 'n "stertbrein" genoem word. [[Lêer:Shark brain.png|duimnael|links|180px|Die brein van 'n haai]] Die eerste [[gewerweldes]] het meer as 500 miljoen jaar gelede in die [[Kambrium]] verskyn en het waarskynlik soos die moderne kaaklose visse gelyk. Gewerweldes met kake het teen sowat 445 miljoen jaar gelede ontstaan, viervoetiges teen 350 miljoen jaar gelede, amnioteklas teen 310 miljoen jaar gelede en die eerste soogdieragtiges teen omtrent 200 miljoen jaar gelede. Elke groep gewerweldes het 'n ewe lang evolusionêre geskiedenis, maar die breine van moderne visse, amfibieë, reptiele, voëls en soogdiere toon 'n gradiënt van grootte en ingewikkeldheid wat die evolusionêre opeenvolging ruweg volg. Al dié breine bevat dieselfde stel basiese anatomiese strukture, maar by soogdiere is die voorste deel – veral die telensefalon – aansienlik ontwikkel en uitgebrei. Breine word meestal in terme van hulle massa vergelyk. As reël neem die breingrootte saam met die liggaamsgrootte toe, maar nie in 'n eenvoudige lineêre verhouding nie: kleiner diere het geneig 'n proporsioneel groter brein. By soogdiere volg die verhouding tussen breinvolume en liggaamsmassa in wese 'n magswet met 'n eksponent van ongeveer 0,75. Elke familie wyk in 'n mate hiervan af op 'n manier wat deels die ingewikkeldheid van hulle gedrag weerspieël: [[Primaat|primate]] het byvoorbeeld breine wat vyf tot tien keer groter is as wat die formule voorspel, en roofdiere het geneig groter breine relatief tot hulle liggaamsgrootte as hulle prooi. [[Lêer:EmbryonicBrain.svg|duimnael|250px|Die hoofonderverdelings van die embrioniese brein van gewerweldes]] Alle gewerweldes se breine deel 'n gemeenskaplike onderliggende vorm, wat die duidelikste in die vroeë stadiums van die embrioniese ontwikkeling te sien is. In sy vroegste vorm verskyn die brein as drie blaasagtige swellings aan die voorpunt van die senuweetube; dié word onderskeidelik die voorbrein (''prosencephalon''), die middelbrein (''mesencephalon'') en die agterbrein (''rhombencephalon''). In die vroegste stadiums is die drie gebiede omtrent ewe groot. == Fisiologie == [[Lêer:Chemical synapse schema cropped.jpg|duimnael|250px|'n Chemiese sinaps, waar 'n senuoordraer van die een neuron na die volgende oorgedra word]] Die funksies van die brein hang af van die vermoë van neurone om elektrochemiese seine na ander selle oor te dra en om gepas op sulke seine te reageer. Die elektriese eienskappe van neurone word deur 'n wye verskeidenheid biochemiese en metaboliese prosesse beheer, waarvan die wisselwerking tussen [[Senuoordraer|senuoordraers]] en reseptore by die sinapse die belangrikste is. === Senuoordraers en reseptore === Senuoordraers is chemiese stowwe wat by sinapse vrygestel word wanneer 'n aksiepotensiaal by die sinaps aankom; hulle bind aan reseptormolekules op die membraan van die teikensel en verander so die elektriese of chemiese eienskappe daarvan. Op enkele uitsonderings na stel elke neuron dieselfde senuoordraer, of kombinasie van senuoordraers, by al sy sinapse vry – 'n reël wat as Dale se beginsel bekend staan. Die oorgrote meerderheid psigoaktiewe middels werk deur bepaalde senuoordraerstelsels te beïnvloed; dit geld vir stowwe soos nikotien, kokaïen, alkohol en talle medisyne. Die twee senuoordraers wat die algemeenste in die brein van gewerweldes voorkom, is glutamaat, wat byna altyd 'n stimulerende uitwerking op die teikenneurone het, en gamma-aminobottersuur (GABA), wat byna altyd remmend is. Neurone wat dié twee stowwe gebruik, kom in bykans elke deel van die brein voor, en middels wat op hulle werk, het gevolglik breë en kragtige uitwerkings: sommige algemene narkosemiddels werk deur die uitwerking van glutamaat te verminder, en die meeste kalmeermiddels deur dié van GABA te versterk. Daar is derduisende ander senuoordraers wat in beperkter gebiede gebruik word: serotonien, byvoorbeeld – die hoofteiken van baie antidepressante – kom uitsluitlik uit 'n klein gebied in die harsingstam, die rafekerne, terwyl noradrenalien, wat by waaksaamheid betrokke is, uitsluitlik uit die nabygeleë ''locus coeruleus'' kom. Ander soos [[asetielcholien]] en [[dopamien]] het verskeie bronne in die brein. === Elektriese aktiwiteit === [[Lêer:Spike-waves.png|duimnael|links|250px|Elektriese aktiwiteit van die brein, opgeteken by 'n mens tydens 'n epileptiese aanval]] As newe-effek van die elektrochemiese prosesse wat neurone vir seingewing gebruik, wek breinweefsel elektriese velde wanneer dit aktief is. Wanneer groot getalle neurone gesinchroniseerde aktiwiteit toon, kan dié velde groot genoeg wees om buite die skedel opgeteken te word met elektro-enkefalografie (EEG) of magneto-enkefalografie (MEG). EEG-opnames toon dat die brein van 'n lewende dier voortdurend aktief is, selfs gedurende die slaap. By soogdiere toon die serebrale korteks groot stadige deltagolwe tydens die slaap, vinniger alfagolwe wanneer die dier wakker maar onoplettend is, en oënskynlik chaotiese onreëlmatige aktiwiteit – beta- en gammagolwe – wanneer die dier aktief met 'n taak besig is. Tydens 'n epileptiese aanval faal die brein se remmende beheermeganismes en styg die elektriese aktiwiteit tot patologiese vlakke. === Metabolisme === Alle gewerweldes het 'n bloed-brein-skans wat die metabolisme binne die brein anders as elders in die liggaam laat funksioneer. Gliaselle speel 'n groot rol in die breinmetabolisme deur die chemiese samestelling van die vloeistof rondom die neurone te beheer, met inbegrip van die vlakke van ione en voedingstowwe. Breinweefsel gebruik in verhouding tot sy volume baie energie, en 'n groot brein stel dus hoë metaboliese eise aan 'n dier. Die noodsaak om liggaamsmassa te beperk – byvoorbeeld om te kan vlieg – het klaarblyklik by sommige spesies soos vlermuise tot seleksie vir 'n kleiner brein gelei.<ref name="purves">{{en}} {{cite book |last1=Purves |first1=Dale |last2=Augustine |first2=George J. |title=Neuroscience |url=https://archive.org/details/neuroscience0000unse_o5f9 |edition=5de |date=2012 |publisher=Sinauer Associates |location=Sunderland, Massachusetts |isbn=978-0-87893-695-3}}</ref> Die meeste van die brein se energieverbruik gaan daaraan om die elektriese lading van die neurone te handhaaf. Die meeste gewerweldes bestee tussen 2 en 8&nbsp;% van hulle basale metabolisme aan die brein; by primate is die persentasie veel hoër en by die mens styg dit tot 20 à 25&nbsp;%. Aktiewe gebiede van die serebrale korteks gebruik ietwat meer energie as onaktiewe gebiede, wat die grondslag van funksionele beeldingsmetodes soos PET en fMRI vorm. Die brein kry sy energie normaalweg uit die suurstofafhanklike metabolisme van [[glukose]], maar [[Ketoon|ketone]] is 'n belangrike alternatiewe bron, saam met bydraes van laktaat, asetaat en middellangketting-vetsure. == Navorsing == Die vakgebied van die [[neurowetenskap]] omvat alle benaderings wat die brein en die res van die senuweestelsel probeer verstaan. Die [[sielkunde]] wil die gees en gedrag verstaan, die [[neurologie]] is die mediese dissipline wat siektes van die senuweestelsel diagnoseer en behandel, en die brein is ook die belangrikste orgaan wat in die [[psigiatrie]] bestudeer word. Die [[kognitiewe wetenskap]] probeer die neurowetenskap en die sielkunde met ander velde wat hulle met die brein bemoei, verenig, soos die [[rekenaarwetenskap]] – veral die [[kunsmatige intelligensie]] – en die [[filosofie]]. Die oudste metode om die brein te ondersoek, is die [[anatomie|anatomiese]], en tot in die middel van die 20ste eeu het baie van die vooruitgang in die neurowetenskap uit die ontwikkeling van beter selkleurstowwe en beter [[Mikroskoop|mikroskope]] gekom. Neuro-anatome studeer sowel die grootskaalse struktuur van die brein as die mikroskopiese struktuur van neurone en veral hulle sinapse. Neurofisioloë ondersoek weer die chemiese, farmakologiese en elektriese eienskappe van die brein; hulle belangrikste hulpmiddels is middels en opnametoestelle. Omdat die brein self geen pynreseptore bevat nie, is dit met sulke tegnieke moontlik om breinaktiwiteit by wakker, gedragsaktiewe diere op te teken sonder om hulle leed aan te doen. Dieselfde tegnieke is soms by mense met onbehandelbare [[epilepsie]] gebruik, waar dit medies nodig was om elektrodes in te plant om die gebied wat die aanvalle veroorsaak, op te spoor. Funksionele beeldingstegnieke soos fMRI het die groot voordeel dat hulle nie-indringend is. 'n Ander benadering is om die gevolge van skade aan bepaalde breingebiede te ondersoek. Al word die brein deur die skedel en die harsingvliese beskerm, deur serebrospinale vloeistof omring en deur die bloed-brein-skans van die bloedstroom geskei, maak sy fyn aard hom kwesbaar vir talle siektes en verskillende soorte skade. By mense was die gevolge van beroertes en ander breinskade 'n sleutelbron van inligting oor die werking van die brein, hoewel sulke inligting dikwels moeilik is om te vertolk omdat die aard van die skade nie eksperimenteel beheer kan word nie. In dierestudies, meestal met [[Rot|rotte]], kan elektrodes of plaaslik ingespuite chemikalieë gebruik word om presiese patrone van skade te veroorsaak en dan die gevolge vir die gedrag te ondersoek. Die berekeningsneurowetenskap omvat twee benaderings: die gebruik van rekenaars om die brein te studeer, en die studie van hoe breine self berekeninge uitvoer. Aan die een kant kan 'n rekenaarprogram geskryf word om die werking van 'n groep neurone met stelsels van vergelykings te simuleer – sogenaamde biologies realistiese neurale netwerke – en aan die ander kant kan algoritmes vir neurale berekening ondersoek word deur vereenvoudigde "eenhede" te simuleer wat sommige eienskappe van neurone het maar baie van hulle biologiese ingewikkeldheid weglaat. == Geskiedenis van breinnavorsing == [[Lêer:Cajal actx inter.jpg|duimnael|regs|200px|'n Tekening van neurone in die serebrale korteks deur [[Santiago Ramón y Cajal]]]] Die oudste brein wat nog ontdek is, is in die Areni-1-grotkompleks in [[Armenië]] gevind. Die brein, wat na raming meer as 5&nbsp;000 jaar oud is, is in die skedel van 'n meisie van 12 tot 14 jaar aangetref; hoewel dit verskrompel was, is dit danksy die klimaat in die grot goed bewaar. Die vroeë filosofe was verdeeld oor die vraag of die setel van die siel in die brein of in die hart lê. [[Aristoteles]] het die hart verkies en gemeen dat die brein se funksie bloot was om die bloed af te koel. Die Griekse geneesheer Alkmaeon van Kroton was in die 5de eeu v.C. die eerste wat aangevoer het dat die brein en nie die hart die setel van die gees is, terwyl [[Demokritos]] vir 'n drieledige siel geargumenteer het, met die verstand in die kop, die emosie in die hart en die begeerte naby die lewer. Die onbekende skrywer van ''Oor die heilige siekte'', 'n mediese verhandeling in die Hippokratiese korpus, het onomwonde ten gunste van die brein gekies: <blockquote>"Die mens behoort te weet dat vreugde, plesier, laggery en spel, sowel as smart, kommer, moedeloosheid en geklaag, uit niks anders as die brein kom ... En deur dieselfde orgaan word ons mal en verward, en vrees en verskrikking oorval ons ... Al hierdie dinge verduur ons van die brein wanneer dit nie gesond is nie."<br />– ''Oor die heilige siekte'', toegeskryf aan [[Hippokrates]]</blockquote> Die Romeinse geneesheer [[Claudius Galenus|Galenus]] het eweneens vir die belang van die brein geargumenteer en breedvoerig oor sy moontlike werking geteoretiseer. Hy het die anatomiese verbande tussen brein, senuwees en spiere nagespoor en aangetoon dat al die spiere van die liggaam deur 'n takkende netwerk van senuwees met die brein verbind is. Hy het gepostuleer dat senuwees die spiere meganies aktiveer deur 'n geheimsinnige stof te vervoer wat hy ''pneumata psychikon'' genoem het, gewoonlik as "dieregeeste" vertaal. Galenus se denkbeelde was in die Middeleeue wyd bekend, en veel verdere vordering het eers in die Renaissance gekom, toe die noukeurige anatomiese studie hervat is en met die teoretiese bespiegelinge van [[René Descartes]] en sy navolgers gepaard gegaan het. Descartes het, soos Galenus, in hidrouliese terme oor die senuweestelsel gedink en gemeen dat die hoogste kognitiewe funksies deur 'n nie-fisiese ''res cogitans'' verrig word, maar dat die meeste menslike gedrag en alle dieregedrag meganisties verklaar kan word. Die eerste werklike vordering na 'n moderne begrip van die senuweefunksie het uit die ondersoeke van [[Luigi Galvani]] (1737–1798) gekom, wat ontdek het dat 'n skok van statiese elektrisiteit op 'n blootgestelde senuwee van 'n dooie padda se been dit kon laat saamtrek. Sedertdien het elke groot deurbraak min of meer regstreeks uit die ontwikkeling van 'n nuwe ondersoektegniek gevolg. Tot in die vroeë 20ste eeu was die belangrikste vooruitgang aan nuwe metodes om selle te kleur te danke. Besonder beslissend was die uitvinding van die Golgi-kleurstof, wat net 'n klein deel van die neurone kleur, maar hulle in hulle geheel – selliggaam, dendriete en akson – vertoon. Sonder so 'n kleurstof lyk breinweefsel onder die mikroskoop soos 'n ondeurdringbare warboel van protoplasmiese vesels. In die hande van Camillo Golgi en veral van die Spaanse neuro-anatoom [[Santiago Ramón y Cajal]] het die nuwe kleurstof honderde onderskeibare soorte neurone blootgelê, elk met sy eie dendritiese struktuur en verbindingspatroon.<ref name="kandel" /> In die eerste helfte van die 20ste eeu het die vooruitgang in die elektronika die ondersoek van die elektriese eienskappe van senuweeselle moontlik gemaak. Dit het uitgeloop op die werk van Alan Hodgkin, Andrew Huxley en ander oor die biofisika van die aksiepotensiaal, en dié van Bernard Katz en ander oor die elektrochemie van die sinaps – werk wat die anatomiese beeld met 'n opvatting van die brein as 'n dinamiese entiteit aangevul het. == Sien ook == * [[Brein-rekenaar-koppelvlak]] * [[Optogenetika]] * [[Neurowetenskap]] * [[Neuromorfiese rekenaarkunde]] * [[Neuron]] * [[Senuoordraer]] * [[Senuweestelsel]] == Verwysings == * KENNIS, 1980, {{ISBN|079810824X}}, volume 2, bl. 262 {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Brein| ]] [[Kategorie:Organe]] ork3zzgiyqfbtgk975htxjxl29r4x0s 2979215 2979214 2026-10-15T18:30:02Z JMK 649 /* Algemene feite */ mult image 2979215 wikitext text/x-wiki [[Lêer:User-FastFission-brain.gif|frame|regs|[[Magnetiese resonansie tomografie]]se opname van die menslike brein]] Die '''brein''' (ook bekend as '''harsings''') in gewerwelde diere vorm die middelpunt van die [[senuweestelsel]]. Dit bestaan ook uit 'n groot aantal [[Neuron|senuweesel]]le en ander [[sel (biologie)|selle]] wat 'n ondersteunende rol speel. Die brein koördineer, beheer en reguleer verskillende funksies en liggaamsprosesse van 'n organisme. Daar word ook 'n aantal [[hormoon|hormone]] in die brein vervaardig. Die mens se brein word as uniek beskou, alhoewel dit in breë trekke met dié van [[aap|ape]] ooreenstem. Die mensebrein bevat sowat 86 [[miljard]] selle,<ref name = pet1>[https://www.youtube.com/watch?v=24AsqE_eko0 Groundbreaking Discoveries About Human Brain and Neuronal Complexity], Anton Petrov, YouTube</ref> benewens ondersteuningselle, en stel die mens in staat tot gevorderde probleemoplossing benewens verbeelding-, taal- en [[spraak]]<nowiki>vermoëns</nowiki>.<ref name="hybw">{{cite web |last1=Freudenrich |first1=Craig |last2=Boyd |first2=Robynne |title=How Your Brain Works |url= https://science.howstuffworks.com/life/inside-the-mind/human-brain/brain.htm |date=2017 |website=HowStuffWorks |access-date=15 November 2017 |language=en |archive-url= https://web.archive.org/web/20200420234023/https://science.howstuffworks.com/life/inside-the-mind/human-brain/brain.htm |archive-date=20 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Konneksies tussen breindele, asook volgehoue integrasie (leervermoë) na [[adolessensie]] onderskei die mensbrein van 'n dierbrein. Die mensbrein gaan op gevorderde ouderdom voort om te leer, maar is ook uitgelewer aan versteurings en siektes wat uniek aan mense is.<ref name = pet1/> Wetenskaplike studie van die brein word [[neurowetenskap]] of [[neurobiologie]] genoem. Die inwendige organe van ons liggaam word deur beenstrukture beskerm, en daarom is dit heeltemal natuurlik dat die brein en die rugmurg, die fynste en gevoeligste van alle organe, in die stewige kas wat deur die skedel en die massiewe ruggraat gevorm word, geplaas is. Die grootharsings maak die grootste deel van die brein uit. Dit is 'n baie sagte, ovaalvormige orgaan. Die gemiddelde [[massa]] van 'n man se brein is sowat 1,2 kg en die van 'n vrou 1,1 kg (omtrent 1/50 van die totale massa van die [[liggaam]]). == Die grootharsings en die kleinharsings == Dit is die ware brein; die buitenste deel bestaan uit 'n grys stof wat skors genoem word, en die binneste deel uit 'n wit stof. Die skors bestaan in hoofsaak uit die selliggame en die wit stof uit die dendriete en aksone. Die hele brein is oortrek met voue van verskillende diepte. Hulle word splete genoem. Die diep splete verdeel die brein in verskillende dele, die sogenaamde ''lobbe''. == Regterhelfte van die brein == Op die deursnee hiernaas kan ons sien hoe ingewikkeld die onderste deel van die brein is vanweë die verskillende strukture wat daar gesetel is. Hulle is: Die hersenbalk (''corpus callosum''), 'n konvekse, wit struktuur, wat die twee helftes van die brein aan hul onderpunte met mekaar verbind. Die serebrale kamers, holtes wat met mekaar in verbinding is. Die oogsenukruising, die plek waar die regterkantse gesigsenuwee kruis. Die hersenaanhangsel, ʼn baie belangrike [[klier]]. Sy produkte word in die [[bloed]] gestort en het 'n belangrike uitwerking op die ontwikkeling van die hele liggaam. Die kleinharsings, 'n orgaan van sowat 7-10&nbsp;cm lank, 6&nbsp;cm breed en 5&nbsp;cm dik. Die kleinharsings bestaan uit twee helftes en 'n klein, sentrale deel wat as die wurmpie (''vermis'') bekend staan. Die kleinharsings is veral verantwoordelik vir die liggaamsbalans. == Funksies == Die brein beheer liggaamstemperatuur, hartritme en asemhaling. Dit is die ontvanger van sensoriese inligting omtrent die liggaam en buitewêreld via die sig-, gehoor-, reuk-, smaak- en tas[[sintuig|sintuie]]. Dit beheer en kommunikeer verskillende spierspannings of liggaamsbewegings wanneer 'n mens of dier swem, loop, stil staan, sit of kommunikeer. Dit stel 'n mens in staat om te dink, te droom en te [[redeneer]] en om [[emosie]]s te ervaar.<ref name="hybw"/> === Waarneming === Elke sensoriese stelsel begin by gespesialiseerde reseptorselle, soos die fotoreseptorselle in die retina van die oog of die vibrasiegevoelige haarselle in die slakkehuis van die oor. Die aksone van dié selle loop na die rugmurg of die brein, waar hulle hulle seine na 'n eerste-orde sensoriese kern oordra wat aan een bepaalde sintuiglike modaliteit gewy is. Dié primêre kern stuur die inligting na hoërorde-gebiede vir dieselfde modaliteit, en uiteindelik word die seine deur 'n oorskakelpunt in die talamus na die serebrale korteks gestuur, waar die tersaaklike kenmerke onttrek en met seine uit ander sensoriese stelsels geïntegreer word. Benewens die inligting oor lig, klank, temperatuur en die posisie van die liggaam in die ruimte, wat die mens ontvang, het party diere bykomende sintuie, soos die infrarooi hittesin van slange, die magneetveldsin van sommige voëls en die elektriese veldsin wat hoofsaaklik by waterdiere voorkom. === Motoriese beheer === Motoriese stelsels is die dele van die brein wat by die inisiëring van liggaamsbewegings betrokke is. Buiten die spiere wat die oog beheer, word al die willekeurige spiere van die liggaam regstreeks deur motorneurone in die rugmurg en die agterbrein geïnnerveer. Dié rugmurgneurone word sowel deur senuweebane binne die rugmurg self as deur dalende insette uit die brein beheer: die eie bane van die rugmurg verrig baie reflekse en bevat patroongenerators vir ritmiese bewegings soos loop of swem, terwyl die dalende verbindings uit die brein fyner beheer moontlik maak. Die brein bevat verskeie motoriese gebiede wat regstreeks na die rugmurg projekteer. Op die laagste vlak is die gebiede in die verlengde murg en die pons, wat gestandaardiseerde bewegings soos loop, asemhaling of sluk beheer; op 'n hoër vlak lê gebiede in die middelbrein, en op die hoogste vlak die primêre motoriese korteks, 'n strook weefsel aan die agterste rand van die frontale lob. Die primêre motoriese korteks stuur nie net projeksies na die onderliggende motoriese gebiede nie, maar ook 'n groot projeksie regstreeks na die rugmurg, wat presiese willekeurige beheer oor die fyn besonderhede van bewegings moontlik maak. Ander gebiede, soos die premotoriese korteks, die basale ganglia en die kleinharsings, oefen 'n sekondêre invloed uit deur na die primêre motoriese gebiede te projekteer. === Slaap === Baie diere wissel in 'n daaglikse siklus tussen slaap en waak. 'n Sleutelonderdeel van die slaapstelsel is die suprachiasmatiese kern, 'n klein deel van die hipotalamus wat net bo die punt lê waar die gesigsenuwees van die twee oë kruis. Dié kern bevat die liggaam se sentrale biologiese klok: sy neurone toon aktiwiteitsvlakke wat met 'n periode van omtrent 24 uur styg en daal – die sirkadiese ritme – wat deur ritmiese veranderinge in die uitdrukking van 'n stel "klokgene" gedryf word. Die kern hou steeds tyd al word dit uit die brein verwyder en in 'n bak warm voedingsoplossing geplaas, maar dit ontvang normaalweg inset van die gesigsenuwees af sodat die daaglikse lig-donker-siklus die klok kan kalibreer. === Homeostase === Vir enige dier verg oorlewing dat 'n verskeidenheid parameters van die liggaamstoestand binne 'n beperkte trek gehou word: onder meer die temperatuur, die watergehalte, die soutkonsentrasie in die bloed, die bloedglukose- en die bloedsuurstofvlak. Die vermoë van 'n dier om dié innerlike omgewing te reguleer, staan as homeostase bekend, en die handhawing daarvan is een van die brein se kernfunksies. Die grondbeginsel daaragter is negatiewe terugvoer: wanneer 'n parameter van sy stelpunt afwyk, wek sensore 'n foutsein wat 'n reaksie uitlok wat die parameter na sy optimum terugstoot. By gewerweldes speel die [[hipotalamus]] – 'n klein gebied aan die basis van die voorbrein waarvan die grootte nie sy ingewikkeldheid of belang weerspieël nie – die grootste rol hierin. Die hipotalamus is 'n versameling klein kerne, waarvan die meeste by basiese biologiese funksies betrokke is. Verskeie van dié kerne ontvang inset van sensore in die wande van die bloedvate wat inligting oor temperatuur, natrium-, glukose- en suurstofvlakke oordra, en stuur uitsette na motoriese gebiede wat optrede kan uitlok om tekorte te herstel. Sommige uitsette gaan ook na die hipofise, die klein klier wat net onder die hipotalamus aan die brein geheg is en hormone in die bloedstroom afskei. === Motivering en geheue === Diere moet gedrag toon wat hulle oorlewing bevorder, soos die soek na voedsel, water, skuiling en 'n maat. Die motiveringstelsel in die brein hou die huidige stand van dié behoeftes in die oog en aktiveer gedrag om daaraan te voldoen. Dit werk grootliks deur 'n beloning-en-straf-meganisme: wanneer 'n bepaalde gedrag deur gunstige gevolge gevolg word, word die beloningsmeganisme geaktiveer, wat strukturele veranderinge in die brein meebring wat veroorsaak dat dieselfde gedrag later in soortgelyke omstandighede herhaal word, terwyl ongunstige gevolge die strafmeganisme aktiveer en die gedrag onderdruk. == Ontwikkeling == Die brein ontwikkel in 'n fyn georkestreerde reeks stadiums: van 'n eenvoudige swelling aan die voorkant van die senukoord in die vroegste embrioniese stadiums tot 'n ingewikkelde stel gebiede en verbindings. Neurone word in besondere sones met stamselle gevorm en migreer dan deur die weefsel na hulle uiteindelike plekke. Sodra hulle daar is, ontspruit hulle aksone en vind hulle weg deur die brein, waar hulle tak en uitstrek tot die punte hulle teikens bereik en sinaptiese verbindings vorm. In 'n aantal dele van die senuweestelsel word neurone en sinapse in die vroeë stadiums in oormaat gevorm, waarna die onnodige weer afgeknip word.<ref name="purves" /> By gewerweldes is die vroeë stadiums van die neurale ontwikkeling by alle spesies soortgelyk. Terwyl die embrio van 'n ronde klomp selle in 'n wurmagtige struktuur verander, word 'n smal strook ektoderm langs die middellyn van die rug tot die neurale plaat, die voorloper van die senuweestelsel. Die plaat vou na binne om die neurale voor te vorm, waarna die lippe van die voor saamsmelt om die senuweetube te omsluit – 'n hol koord van selle met 'n vloeistofgevulde ventrikel in die middel. Aan die voorpunt swel die tube tot die drie blasies wat die voorbrein, die middelbrein en die agterbrein word. In die volgende stadium verdeel die voorbrein in die telensefalon, wat die serebrale korteks en die basale ganglia sal bevat, en die diensefalon, wat die talamus en die hipotalamus sal bevat. == Bou == [[Lêer:Human brain NIH.jpg|duimnael|250px|'n Mens se brein]] Die brein bestaan uit drie hoofonderdele wat self ook verder onderverdeel kan word: * Die ''voorste brein'' of ''[[prosencephalon]]'' ** [[Telencephalon]] *** [[Neokortex]] = nuwe kors *** [[Basale ganglia]] *** [[Amygdala]] = amandelkern *** [[Hippokampus]] *** Laterale ventrikels ** [[Diencephalon]] *** [[Thalamus]] *** [[Hypothalamus]] *** [[Epithalamus]] *** Derde ventrikel * Die ''middelbrein'' of ''[[Mesencephalon]]'' ** [[Tectum]] = dak ** [[Tegmentum]] ** Serebrale brug * Die ''agterbrein'' of ''[[Rhombencephalon]]'' ** [[Metencephalon]] *** [[Cerebellum]] = kleinbrein *** [[pons (hersenen)|Pons]] *** Vierde ventrikel ** [[Myelencephalon]] *** [[Medulla oblongata]] = verlengde murg *** Vierde ventrikel == Algemene feite == {{multiple image | direction = vertical | align = right | caption_align = center | width = | image1 = Mouse brain.jpg | alt1 = | caption1 = 'n Muis se brein | image2 = Pferdegehirn.jpg | alt2 = | caption2 = 'n Perdebrein | total_width = 180 }} Die brein word meestal in die [[kop]], bo-aan die [[werwelkolom]], van die dier aangetref waar die meeste van die sintuie geleë is waarmee die dier kontak met die buitewêreld maak. Daar is vroeër gemeen dat groot [[Sauropoda|sauropode]] soos die [[Brontosaurus]] twee stelle breine gehad het, waarvan die een aan die onderkant van die werwelkolom geleë was, om die vertragings van die seinoordrag oor die lang nek van hierdie groot diere te verminder. Vandag word dié uitleg verwerp: die verwyding in die heiligbeenstreek van die rugmurg is nie 'n tweede brein nie, maar 'n verdikking van die rugmurg self, vergelykbaar met die glikogeenliggaam van voëls. Die menslike brein neem 'n [[volume]] van ongeveer 1,6 [[liter]] in beslag en het 'n gewig van tussen 1 en 1,5 [[kilogram]]. Die brein is van die bloed in die liggaam geskei om te verseker dat vreemde stowwe nie in die verkeerde konsentrasies in die brein beland en skade aanrig nie. Hierdie bloed-brein skerm maak dit moeilik om medisyne te ontwikkel wat tot die brein kan deurdring. Alhoewel die brein uit senuweeselle en ondersteunende selle bestaan, bevat dit self geen pynreseptore nie. Sommige breinoperasies vind plaas terwyl die pasiënt by sy volle [[bewussyn]] is sonder dat die persoon enige pyn ervaar. Daar word wel plaaslike verdowing toegepas om die skedeldak te kan verwyder maar die brein word self nie verdoof nie. Gewasse op die brein word dan ook meestal eers opgemerk wanneer daar 'n verlies in liggaamsfunksies plaasvind en nie deurdat die pasiënt die druk van die gewas op die harsingsweefsel voel nie. Die brein kan ook nie alle stowwe wat tipies in die liggaam as brandstof dien gebruik nie. Slegs [[glukose]] dien normaalweg as brandstof vir die brein. Die menslike brein bestaan uit die [[grootbrein]], die [[kleinbrein]] of die cerebellum en die [[harsingstam]]. == Geslagsverskille == By mense is daar 'n klein verskil tussen die breine van mans en vroue. Tydens die sestiger- en sewentigerjare is bevind dat die [[hipothalamus]] klein verskille tussen die [[geslag]]te toon. Daar is verskille in die grootte van die cellichamen, in die [[sinaps]]e self asook ten opsigte van die aantal sinapse teenwoordig. Hierdie ontdekking het daartoe gelei dat meer studies gedoen is om die verskille tussen mans en vroue se breine te verstaan. Dit blyk dat mans se breine gemiddeld 10% groter is as dié van vroue. Vroue het egter op sekere plekke in die brein meer senuweeselle as mans. Daar word gespekuleer dat die verskille waarskynlik in die oertyd ontstaan het met mans wat moes jag en vroue wat hoofsaaklik kinders versorg het. Daar bestaan ook spekulasie dat mans 'n beter aanvoeling vir rigting het as vroue en met minder woorde kan kommunikeer vanweë die vroeëre vereistes waaraan jagters moes voldoen (m.a.w. daar nie gesellig geklets kan word tydens die jag nie), terwyl dieselfde geld vir vroue se organisasievermoëns. == Beserings == Breinbeserings kom algemeen by mense voor, en is dikwels die gevolg van [[sport]]deelname<ref name="bur1">{{cite news |last1=Burford |first1=Rachael |title=MPs petition Boris Johnson over “hidden epidemic” of brain injuries |url= https://www.standard.co.uk/news/politics/mps-prime-minister-boris-johnson-chris-bryant-hidden-epidemic-brain-injuries-b966306.html |access-date=17 November 2021 |agency=Evening Standard |publisher=standard.co.uk |date=16 November 2021}}</ref> of motorongelukke. Breinbeserings is 'n leidende oorsaak van dood, ongeskiktheid, kognitiewe gebreke en versteurings en kos state miljarde per jaar. Mense met breinbeserings mag dit byvoorbeeld nodig vind om basiese vaardighede weer aan te leer. In die Verenigde Koninkryk is daar sowat 1,4&nbsp;miljoen mense wat met 'n breinbesering leef, wat kostes van £15&nbsp;miljard per jaar meebring.<ref name="bur1"/> Drukgroepe beweer dat state se beleid en hulpskemas in hierdie opsig nog ver tekortskiet. == Lys van breinsiektes == {{Kolomme3 |Kolom1= * [[ALS]] = Amiotrofe Laterale Sklerose * [[Afasie]] * [[Anencefalie]] * [[Outisme]] * [[Boviene spongiforme ensefalopatie|BSE]] en [[Creutzfeldt-Jakob siekte]] * [[Beroerte|CVA]] (serebrovaskulêre voorval) * [[Kliniese depressie|Depressie]] * [[Disleksie]] * [[Epilepsie]] * [[Hersenabces]] |Kolom2= * [[Breinbloeding]] * [[Herseninfarct]] * [[Breinkneusing]] * [[Harsingsskudding]] * [[Breinontsteking]] * [[Breingewas]]se * [[Breinverlamming]] * [[Breinvliesontsteking]] * [[Migraine]] * [[Veelvuldige sklerose]] |Kolom3= * [[Neurofibromatose]] * [[Persoonlikheidsafwyking]]s * [[Skisofrenie]] * [[Korsakov sindroom]] * [[Wernicke sindroom]] * [[Gilles de la Tourette-sindroom]] * [[Sinestesie]] * [[Alzheimer se siekte]] * [[Huntington se siekte]] * [[Parkinson se siekte]] }} == Selstruktuur == [[Lêer:Complete neuron cell diagram en.svg|duimnael|300px|'n Skematiese voorstelling van 'n [[neuron]] met sy selliggaam, dendriete en akson]] Die breine van alle spesies bestaan hoofsaaklik uit twee breë klasse selle: [[Neuron|neurone]] (senuweeselle) en [[Gliasel|gliaselle]]. Gliaselle kom in verskeie soorte voor en verrig 'n aantal onontbeerlike funksies, waaronder strukturele en metaboliese ondersteuning, isolasie en die begeleiding van die ontwikkeling van die brein. Die neurone word egter gewoonlik as die belangrikste selle van die brein beskou. By die mens bevat die serebrale korteks sowat 14 tot 16 miljard neurone en die kleinharsings na raming 55 tot 70 miljard.<ref name="kandel">{{en}} {{cite book |last1=Kandel |first1=Eric R. |last2=Schwartz |first2=James H. |last3=Jessell |first3=Thomas M. |title=Principles of Neural Science |url=https://archive.org/details/principlesofneur0000unse_a2f8 |edition=5de |date=2013 |publisher=McGraw-Hill |location=New York |isbn=978-0-07-139011-8}}</ref> Elke neuron is deur [[Sinaps|sinapse]] met etlike duisende ander neurone verbind. Die eienskap wat neurone besonder maak, is hulle vermoë om seine na bepaalde teikenselle te stuur, soms oor lang afstande. Hulle doen dit deur middel van 'n [[akson]], 'n dun protoplasmiese vesel wat uit die selliggaam strek en gewoonlik met talle takke na ander gebiede projekteer – soms naby, soms in ver dele van die brein of die liggaam. Die lengte van 'n akson kan buitengewoon wees: as die selliggaam van 'n piramidale sel van die serebrale korteks tot die grootte van 'n mens vergroot word, sou sy akson 'n kabel van 'n paar sentimeter in deursnee wees wat meer as 'n kilometer ver strek. Aksone dra seine in die vorm van elektrochemiese pulse, [[Aksiepotensiaal|aksiepotensiale]] genoem, wat minder as 'n duisendste van 'n sekonde duur en teen snelhede van 1 tot 100 meter per sekonde langs die akson beweeg. Sommige neurone vuur aanhoudend, teen tempo's van 10 tot 100 per sekonde en gewoonlik in onreëlmatige patrone, terwyl ander die meeste van die tyd stil is en net af en toe 'n sarsie aksiepotensiale afgee. Die eenvoudigste manier om inligting oor die anatomie van die brein te bekom, is deur visuele inspeksie, maar heelwat verfynder tegnieke is ontwikkel. Breinweefsel in sy natuurlike toestand is te sag om mee te werk, maar dit kan deur onderdompeling in alkohol of ander fikseermiddels verhard en dan in snitte verdeel word. Die binnekant van die brein bestaan sigbaar uit gebiede van donkerder grys stof, geskei deur ligter wit stof. Verdere inligting word verkry deur snitte met verskillende chemikalieë te kleur wat gebiede uitlig waar bepaalde soorte molekules in hoë konsentrasies voorkom. == Evolusie == [[Lêer:Bilaterian-plan.svg|duimnael|300px|Die senuweestelsel van 'n tipiese tweesydig simmetriese dier: 'n senukoord met gesegmenteerde verdikkings en 'n "brein" aan die voorkant]] Behalwe vir 'n paar primitiewe organismes soos [[Sponsdier|sponsdiere]] (wat geen senuweestelsel het nie) en [[kwalle]] en ander holtediere (wat 'n diffuse senuweenet het), is alle lewende meersellige diere [[Bilateria|tweesydig simmetriese diere]]. Daar word vermoed dat hulle almal van 'n gemeenskaplike voorouer afstam wat laat in die Kriogeniese tydperk, sowat 700 tot 650 miljoen jaar gelede, verskyn het en die vorm van 'n eenvoudige buiswurm met 'n gesegmenteerde liggaam gehad het. Dié basiese wurmvorm word skematies steeds in die liggaam en die senuweestelsel van alle moderne tweesydige diere weerspieël, ook dié van gewerweldes: 'n buis met 'n hol dermkanaal van die mond tot die anus, en 'n senukoord met 'n verdikking (ganglion) vir elke liggaamssegment, met 'n besonder groot ganglion aan die voorkant wat die brein genoem word.<ref name="striedter">{{en}} {{cite book |last=Striedter |first=Georg F. |title=Principles of Brain Evolution |url=https://archive.org/details/principlesofbrai0000stri |date=2005 |publisher=Sinauer Associates |location=Sunderland, Massachusetts |isbn=978-0-87893-820-9}}</ref> By sommige spesies, soos rondewurms, is dié brein klein en eenvoudig; by ander, soos die gewerweldes, is dit 'n groot en baie ingewikkelde orgaan. Sommige wurms, soos bloedsuiers, het ook 'n vergrote ganglion aan die agterpunt van die senukoord, wat 'n "stertbrein" genoem word. [[Lêer:Shark brain.png|duimnael|links|180px|Die brein van 'n haai]] Die eerste [[gewerweldes]] het meer as 500 miljoen jaar gelede in die [[Kambrium]] verskyn en het waarskynlik soos die moderne kaaklose visse gelyk. Gewerweldes met kake het teen sowat 445 miljoen jaar gelede ontstaan, viervoetiges teen 350 miljoen jaar gelede, amnioteklas teen 310 miljoen jaar gelede en die eerste soogdieragtiges teen omtrent 200 miljoen jaar gelede. Elke groep gewerweldes het 'n ewe lang evolusionêre geskiedenis, maar die breine van moderne visse, amfibieë, reptiele, voëls en soogdiere toon 'n gradiënt van grootte en ingewikkeldheid wat die evolusionêre opeenvolging ruweg volg. Al dié breine bevat dieselfde stel basiese anatomiese strukture, maar by soogdiere is die voorste deel – veral die telensefalon – aansienlik ontwikkel en uitgebrei. Breine word meestal in terme van hulle massa vergelyk. As reël neem die breingrootte saam met die liggaamsgrootte toe, maar nie in 'n eenvoudige lineêre verhouding nie: kleiner diere het geneig 'n proporsioneel groter brein. By soogdiere volg die verhouding tussen breinvolume en liggaamsmassa in wese 'n magswet met 'n eksponent van ongeveer 0,75. Elke familie wyk in 'n mate hiervan af op 'n manier wat deels die ingewikkeldheid van hulle gedrag weerspieël: [[Primaat|primate]] het byvoorbeeld breine wat vyf tot tien keer groter is as wat die formule voorspel, en roofdiere het geneig groter breine relatief tot hulle liggaamsgrootte as hulle prooi. [[Lêer:EmbryonicBrain.svg|duimnael|250px|Die hoofonderverdelings van die embrioniese brein van gewerweldes]] Alle gewerweldes se breine deel 'n gemeenskaplike onderliggende vorm, wat die duidelikste in die vroeë stadiums van die embrioniese ontwikkeling te sien is. In sy vroegste vorm verskyn die brein as drie blaasagtige swellings aan die voorpunt van die senuweetube; dié word onderskeidelik die voorbrein (''prosencephalon''), die middelbrein (''mesencephalon'') en die agterbrein (''rhombencephalon''). In die vroegste stadiums is die drie gebiede omtrent ewe groot. == Fisiologie == [[Lêer:Chemical synapse schema cropped.jpg|duimnael|250px|'n Chemiese sinaps, waar 'n senuoordraer van die een neuron na die volgende oorgedra word]] Die funksies van die brein hang af van die vermoë van neurone om elektrochemiese seine na ander selle oor te dra en om gepas op sulke seine te reageer. Die elektriese eienskappe van neurone word deur 'n wye verskeidenheid biochemiese en metaboliese prosesse beheer, waarvan die wisselwerking tussen [[Senuoordraer|senuoordraers]] en reseptore by die sinapse die belangrikste is. === Senuoordraers en reseptore === Senuoordraers is chemiese stowwe wat by sinapse vrygestel word wanneer 'n aksiepotensiaal by die sinaps aankom; hulle bind aan reseptormolekules op die membraan van die teikensel en verander so die elektriese of chemiese eienskappe daarvan. Op enkele uitsonderings na stel elke neuron dieselfde senuoordraer, of kombinasie van senuoordraers, by al sy sinapse vry – 'n reël wat as Dale se beginsel bekend staan. Die oorgrote meerderheid psigoaktiewe middels werk deur bepaalde senuoordraerstelsels te beïnvloed; dit geld vir stowwe soos nikotien, kokaïen, alkohol en talle medisyne. Die twee senuoordraers wat die algemeenste in die brein van gewerweldes voorkom, is glutamaat, wat byna altyd 'n stimulerende uitwerking op die teikenneurone het, en gamma-aminobottersuur (GABA), wat byna altyd remmend is. Neurone wat dié twee stowwe gebruik, kom in bykans elke deel van die brein voor, en middels wat op hulle werk, het gevolglik breë en kragtige uitwerkings: sommige algemene narkosemiddels werk deur die uitwerking van glutamaat te verminder, en die meeste kalmeermiddels deur dié van GABA te versterk. Daar is derduisende ander senuoordraers wat in beperkter gebiede gebruik word: serotonien, byvoorbeeld – die hoofteiken van baie antidepressante – kom uitsluitlik uit 'n klein gebied in die harsingstam, die rafekerne, terwyl noradrenalien, wat by waaksaamheid betrokke is, uitsluitlik uit die nabygeleë ''locus coeruleus'' kom. Ander soos [[asetielcholien]] en [[dopamien]] het verskeie bronne in die brein. === Elektriese aktiwiteit === [[Lêer:Spike-waves.png|duimnael|links|250px|Elektriese aktiwiteit van die brein, opgeteken by 'n mens tydens 'n epileptiese aanval]] As newe-effek van die elektrochemiese prosesse wat neurone vir seingewing gebruik, wek breinweefsel elektriese velde wanneer dit aktief is. Wanneer groot getalle neurone gesinchroniseerde aktiwiteit toon, kan dié velde groot genoeg wees om buite die skedel opgeteken te word met elektro-enkefalografie (EEG) of magneto-enkefalografie (MEG). EEG-opnames toon dat die brein van 'n lewende dier voortdurend aktief is, selfs gedurende die slaap. By soogdiere toon die serebrale korteks groot stadige deltagolwe tydens die slaap, vinniger alfagolwe wanneer die dier wakker maar onoplettend is, en oënskynlik chaotiese onreëlmatige aktiwiteit – beta- en gammagolwe – wanneer die dier aktief met 'n taak besig is. Tydens 'n epileptiese aanval faal die brein se remmende beheermeganismes en styg die elektriese aktiwiteit tot patologiese vlakke. === Metabolisme === Alle gewerweldes het 'n bloed-brein-skans wat die metabolisme binne die brein anders as elders in die liggaam laat funksioneer. Gliaselle speel 'n groot rol in die breinmetabolisme deur die chemiese samestelling van die vloeistof rondom die neurone te beheer, met inbegrip van die vlakke van ione en voedingstowwe. Breinweefsel gebruik in verhouding tot sy volume baie energie, en 'n groot brein stel dus hoë metaboliese eise aan 'n dier. Die noodsaak om liggaamsmassa te beperk – byvoorbeeld om te kan vlieg – het klaarblyklik by sommige spesies soos vlermuise tot seleksie vir 'n kleiner brein gelei.<ref name="purves">{{en}} {{cite book |last1=Purves |first1=Dale |last2=Augustine |first2=George J. |title=Neuroscience |url=https://archive.org/details/neuroscience0000unse_o5f9 |edition=5de |date=2012 |publisher=Sinauer Associates |location=Sunderland, Massachusetts |isbn=978-0-87893-695-3}}</ref> Die meeste van die brein se energieverbruik gaan daaraan om die elektriese lading van die neurone te handhaaf. Die meeste gewerweldes bestee tussen 2 en 8&nbsp;% van hulle basale metabolisme aan die brein; by primate is die persentasie veel hoër en by die mens styg dit tot 20 à 25&nbsp;%. Aktiewe gebiede van die serebrale korteks gebruik ietwat meer energie as onaktiewe gebiede, wat die grondslag van funksionele beeldingsmetodes soos PET en fMRI vorm. Die brein kry sy energie normaalweg uit die suurstofafhanklike metabolisme van [[glukose]], maar [[Ketoon|ketone]] is 'n belangrike alternatiewe bron, saam met bydraes van laktaat, asetaat en middellangketting-vetsure. == Navorsing == Die vakgebied van die [[neurowetenskap]] omvat alle benaderings wat die brein en die res van die senuweestelsel probeer verstaan. Die [[sielkunde]] wil die gees en gedrag verstaan, die [[neurologie]] is die mediese dissipline wat siektes van die senuweestelsel diagnoseer en behandel, en die brein is ook die belangrikste orgaan wat in die [[psigiatrie]] bestudeer word. Die [[kognitiewe wetenskap]] probeer die neurowetenskap en die sielkunde met ander velde wat hulle met die brein bemoei, verenig, soos die [[rekenaarwetenskap]] – veral die [[kunsmatige intelligensie]] – en die [[filosofie]]. Die oudste metode om die brein te ondersoek, is die [[anatomie|anatomiese]], en tot in die middel van die 20ste eeu het baie van die vooruitgang in die neurowetenskap uit die ontwikkeling van beter selkleurstowwe en beter [[Mikroskoop|mikroskope]] gekom. Neuro-anatome studeer sowel die grootskaalse struktuur van die brein as die mikroskopiese struktuur van neurone en veral hulle sinapse. Neurofisioloë ondersoek weer die chemiese, farmakologiese en elektriese eienskappe van die brein; hulle belangrikste hulpmiddels is middels en opnametoestelle. Omdat die brein self geen pynreseptore bevat nie, is dit met sulke tegnieke moontlik om breinaktiwiteit by wakker, gedragsaktiewe diere op te teken sonder om hulle leed aan te doen. Dieselfde tegnieke is soms by mense met onbehandelbare [[epilepsie]] gebruik, waar dit medies nodig was om elektrodes in te plant om die gebied wat die aanvalle veroorsaak, op te spoor. Funksionele beeldingstegnieke soos fMRI het die groot voordeel dat hulle nie-indringend is. 'n Ander benadering is om die gevolge van skade aan bepaalde breingebiede te ondersoek. Al word die brein deur die skedel en die harsingvliese beskerm, deur serebrospinale vloeistof omring en deur die bloed-brein-skans van die bloedstroom geskei, maak sy fyn aard hom kwesbaar vir talle siektes en verskillende soorte skade. By mense was die gevolge van beroertes en ander breinskade 'n sleutelbron van inligting oor die werking van die brein, hoewel sulke inligting dikwels moeilik is om te vertolk omdat die aard van die skade nie eksperimenteel beheer kan word nie. In dierestudies, meestal met [[Rot|rotte]], kan elektrodes of plaaslik ingespuite chemikalieë gebruik word om presiese patrone van skade te veroorsaak en dan die gevolge vir die gedrag te ondersoek. Die berekeningsneurowetenskap omvat twee benaderings: die gebruik van rekenaars om die brein te studeer, en die studie van hoe breine self berekeninge uitvoer. Aan die een kant kan 'n rekenaarprogram geskryf word om die werking van 'n groep neurone met stelsels van vergelykings te simuleer – sogenaamde biologies realistiese neurale netwerke – en aan die ander kant kan algoritmes vir neurale berekening ondersoek word deur vereenvoudigde "eenhede" te simuleer wat sommige eienskappe van neurone het maar baie van hulle biologiese ingewikkeldheid weglaat. == Geskiedenis van breinnavorsing == [[Lêer:Cajal actx inter.jpg|duimnael|regs|200px|'n Tekening van neurone in die serebrale korteks deur [[Santiago Ramón y Cajal]]]] Die oudste brein wat nog ontdek is, is in die Areni-1-grotkompleks in [[Armenië]] gevind. Die brein, wat na raming meer as 5&nbsp;000 jaar oud is, is in die skedel van 'n meisie van 12 tot 14 jaar aangetref; hoewel dit verskrompel was, is dit danksy die klimaat in die grot goed bewaar. Die vroeë filosofe was verdeeld oor die vraag of die setel van die siel in die brein of in die hart lê. [[Aristoteles]] het die hart verkies en gemeen dat die brein se funksie bloot was om die bloed af te koel. Die Griekse geneesheer Alkmaeon van Kroton was in die 5de eeu v.C. die eerste wat aangevoer het dat die brein en nie die hart die setel van die gees is, terwyl [[Demokritos]] vir 'n drieledige siel geargumenteer het, met die verstand in die kop, die emosie in die hart en die begeerte naby die lewer. Die onbekende skrywer van ''Oor die heilige siekte'', 'n mediese verhandeling in die Hippokratiese korpus, het onomwonde ten gunste van die brein gekies: <blockquote>"Die mens behoort te weet dat vreugde, plesier, laggery en spel, sowel as smart, kommer, moedeloosheid en geklaag, uit niks anders as die brein kom ... En deur dieselfde orgaan word ons mal en verward, en vrees en verskrikking oorval ons ... Al hierdie dinge verduur ons van die brein wanneer dit nie gesond is nie."<br />– ''Oor die heilige siekte'', toegeskryf aan [[Hippokrates]]</blockquote> Die Romeinse geneesheer [[Claudius Galenus|Galenus]] het eweneens vir die belang van die brein geargumenteer en breedvoerig oor sy moontlike werking geteoretiseer. Hy het die anatomiese verbande tussen brein, senuwees en spiere nagespoor en aangetoon dat al die spiere van die liggaam deur 'n takkende netwerk van senuwees met die brein verbind is. Hy het gepostuleer dat senuwees die spiere meganies aktiveer deur 'n geheimsinnige stof te vervoer wat hy ''pneumata psychikon'' genoem het, gewoonlik as "dieregeeste" vertaal. Galenus se denkbeelde was in die Middeleeue wyd bekend, en veel verdere vordering het eers in die Renaissance gekom, toe die noukeurige anatomiese studie hervat is en met die teoretiese bespiegelinge van [[René Descartes]] en sy navolgers gepaard gegaan het. Descartes het, soos Galenus, in hidrouliese terme oor die senuweestelsel gedink en gemeen dat die hoogste kognitiewe funksies deur 'n nie-fisiese ''res cogitans'' verrig word, maar dat die meeste menslike gedrag en alle dieregedrag meganisties verklaar kan word. Die eerste werklike vordering na 'n moderne begrip van die senuweefunksie het uit die ondersoeke van [[Luigi Galvani]] (1737–1798) gekom, wat ontdek het dat 'n skok van statiese elektrisiteit op 'n blootgestelde senuwee van 'n dooie padda se been dit kon laat saamtrek. Sedertdien het elke groot deurbraak min of meer regstreeks uit die ontwikkeling van 'n nuwe ondersoektegniek gevolg. Tot in die vroeë 20ste eeu was die belangrikste vooruitgang aan nuwe metodes om selle te kleur te danke. Besonder beslissend was die uitvinding van die Golgi-kleurstof, wat net 'n klein deel van die neurone kleur, maar hulle in hulle geheel – selliggaam, dendriete en akson – vertoon. Sonder so 'n kleurstof lyk breinweefsel onder die mikroskoop soos 'n ondeurdringbare warboel van protoplasmiese vesels. In die hande van Camillo Golgi en veral van die Spaanse neuro-anatoom [[Santiago Ramón y Cajal]] het die nuwe kleurstof honderde onderskeibare soorte neurone blootgelê, elk met sy eie dendritiese struktuur en verbindingspatroon.<ref name="kandel" /> In die eerste helfte van die 20ste eeu het die vooruitgang in die elektronika die ondersoek van die elektriese eienskappe van senuweeselle moontlik gemaak. Dit het uitgeloop op die werk van Alan Hodgkin, Andrew Huxley en ander oor die biofisika van die aksiepotensiaal, en dié van Bernard Katz en ander oor die elektrochemie van die sinaps – werk wat die anatomiese beeld met 'n opvatting van die brein as 'n dinamiese entiteit aangevul het. == Sien ook == * [[Brein-rekenaar-koppelvlak]] * [[Optogenetika]] * [[Neurowetenskap]] * [[Neuromorfiese rekenaarkunde]] * [[Neuron]] * [[Senuoordraer]] * [[Senuweestelsel]] == Verwysings == * KENNIS, 1980, {{ISBN|079810824X}}, volume 2, bl. 262 {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Brein| ]] [[Kategorie:Organe]] 747u69y29f9lkp8gq8cy79z16v8mafi 2979224 2979215 2026-10-15T18:59:05Z JMK 649 /* Funksies */ skakels 2979224 wikitext text/x-wiki [[Lêer:User-FastFission-brain.gif|frame|regs|[[Magnetiese resonansie tomografie]]se opname van die menslike brein]] Die '''brein''' (ook bekend as '''harsings''') in gewerwelde diere vorm die middelpunt van die [[senuweestelsel]]. Dit bestaan ook uit 'n groot aantal [[Neuron|senuweesel]]le en ander [[sel (biologie)|selle]] wat 'n ondersteunende rol speel. Die brein koördineer, beheer en reguleer verskillende funksies en liggaamsprosesse van 'n organisme. Daar word ook 'n aantal [[hormoon|hormone]] in die brein vervaardig. Die mens se brein word as uniek beskou, alhoewel dit in breë trekke met dié van [[aap|ape]] ooreenstem. Die mensebrein bevat sowat 86 [[miljard]] selle,<ref name = pet1>[https://www.youtube.com/watch?v=24AsqE_eko0 Groundbreaking Discoveries About Human Brain and Neuronal Complexity], Anton Petrov, YouTube</ref> benewens ondersteuningselle, en stel die mens in staat tot gevorderde probleemoplossing benewens verbeelding-, taal- en [[spraak]]<nowiki>vermoëns</nowiki>.<ref name="hybw">{{cite web |last1=Freudenrich |first1=Craig |last2=Boyd |first2=Robynne |title=How Your Brain Works |url= https://science.howstuffworks.com/life/inside-the-mind/human-brain/brain.htm |date=2017 |website=HowStuffWorks |access-date=15 November 2017 |language=en |archive-url= https://web.archive.org/web/20200420234023/https://science.howstuffworks.com/life/inside-the-mind/human-brain/brain.htm |archive-date=20 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Konneksies tussen breindele, asook volgehoue integrasie (leervermoë) na [[adolessensie]] onderskei die mensbrein van 'n dierbrein. Die mensbrein gaan op gevorderde ouderdom voort om te leer, maar is ook uitgelewer aan versteurings en siektes wat uniek aan mense is.<ref name = pet1/> Wetenskaplike studie van die brein word [[neurowetenskap]] of [[neurobiologie]] genoem. Die inwendige organe van ons liggaam word deur beenstrukture beskerm, en daarom is dit heeltemal natuurlik dat die brein en die rugmurg, die fynste en gevoeligste van alle organe, in die stewige kas wat deur die skedel en die massiewe ruggraat gevorm word, geplaas is. Die grootharsings maak die grootste deel van die brein uit. Dit is 'n baie sagte, ovaalvormige orgaan. Die gemiddelde [[massa]] van 'n man se brein is sowat 1,2 kg en die van 'n vrou 1,1 kg (omtrent 1/50 van die totale massa van die [[liggaam]]). == Die grootharsings en die kleinharsings == Dit is die ware brein; die buitenste deel bestaan uit 'n grys stof wat skors genoem word, en die binneste deel uit 'n wit stof. Die skors bestaan in hoofsaak uit die selliggame en die wit stof uit die dendriete en aksone. Die hele brein is oortrek met voue van verskillende diepte. Hulle word splete genoem. Die diep splete verdeel die brein in verskillende dele, die sogenaamde ''lobbe''. == Regterhelfte van die brein == Op die deursnee hiernaas kan ons sien hoe ingewikkeld die onderste deel van die brein is vanweë die verskillende strukture wat daar gesetel is. Hulle is: Die hersenbalk (''corpus callosum''), 'n konvekse, wit struktuur, wat die twee helftes van die brein aan hul onderpunte met mekaar verbind. Die serebrale kamers, holtes wat met mekaar in verbinding is. Die oogsenukruising, die plek waar die regterkantse gesigsenuwee kruis. Die hersenaanhangsel, ʼn baie belangrike [[klier]]. Sy produkte word in die [[bloed]] gestort en het 'n belangrike uitwerking op die ontwikkeling van die hele liggaam. Die kleinharsings, 'n orgaan van sowat 7-10&nbsp;cm lank, 6&nbsp;cm breed en 5&nbsp;cm dik. Die kleinharsings bestaan uit twee helftes en 'n klein, sentrale deel wat as die wurmpie (''vermis'') bekend staan. Die kleinharsings is veral verantwoordelik vir die liggaamsbalans. == Funksies == Die brein beheer liggaamstemperatuur, hartritme en [[asemhaling]]. Dit is die ontvanger van sensoriese inligting omtrent die liggaam en buitewêreld via die sig-, [[gehoor]]-, reuk-, [[smaak]]- en tas[[sintuig|sintuie]]. Dit beheer en kommunikeer verskillende [[spierstelsel|spierspannings]] of liggaamsbewegings wanneer 'n mens of dier swem, loop, stil staan, sit of [[kommunikasie|kommunikeer]]. Dit stel 'n mens in staat om te [[denke|dink]], te [[droom]] en te [[redeneer]] en om [[emosie]]s te ervaar.<ref name="hybw"/> === Waarneming === Elke sensoriese stelsel begin by gespesialiseerde reseptorselle, soos die fotoreseptorselle in die retina van die oog of die vibrasiegevoelige haarselle in die slakkehuis van die oor. Die aksone van dié selle loop na die rugmurg of die brein, waar hulle hulle seine na 'n eerste-orde sensoriese kern oordra wat aan een bepaalde sintuiglike modaliteit gewy is. Dié primêre kern stuur die inligting na hoërorde-gebiede vir dieselfde modaliteit, en uiteindelik word die seine deur 'n oorskakelpunt in die talamus na die serebrale korteks gestuur, waar die tersaaklike kenmerke onttrek en met seine uit ander sensoriese stelsels geïntegreer word. Benewens die inligting oor lig, klank, temperatuur en die posisie van die liggaam in die ruimte, wat die mens ontvang, het party diere bykomende sintuie, soos die infrarooi hittesin van slange, die magneetveldsin van sommige voëls en die elektriese veldsin wat hoofsaaklik by waterdiere voorkom. === Motoriese beheer === Motoriese stelsels is die dele van die brein wat by die inisiëring van liggaamsbewegings betrokke is. Buiten die spiere wat die oog beheer, word al die willekeurige spiere van die liggaam regstreeks deur motorneurone in die rugmurg en die agterbrein geïnnerveer. Dié rugmurgneurone word sowel deur senuweebane binne die rugmurg self as deur dalende insette uit die brein beheer: die eie bane van die rugmurg verrig baie reflekse en bevat patroongenerators vir ritmiese bewegings soos loop of swem, terwyl die dalende verbindings uit die brein fyner beheer moontlik maak. Die brein bevat verskeie motoriese gebiede wat regstreeks na die rugmurg projekteer. Op die laagste vlak is die gebiede in die verlengde murg en die pons, wat gestandaardiseerde bewegings soos loop, asemhaling of sluk beheer; op 'n hoër vlak lê gebiede in die middelbrein, en op die hoogste vlak die primêre motoriese korteks, 'n strook weefsel aan die agterste rand van die frontale lob. Die primêre motoriese korteks stuur nie net projeksies na die onderliggende motoriese gebiede nie, maar ook 'n groot projeksie regstreeks na die rugmurg, wat presiese willekeurige beheer oor die fyn besonderhede van bewegings moontlik maak. Ander gebiede, soos die premotoriese korteks, die basale ganglia en die kleinharsings, oefen 'n sekondêre invloed uit deur na die primêre motoriese gebiede te projekteer. === Slaap === Baie diere wissel in 'n daaglikse siklus tussen slaap en waak. 'n Sleutelonderdeel van die slaapstelsel is die suprachiasmatiese kern, 'n klein deel van die hipotalamus wat net bo die punt lê waar die gesigsenuwees van die twee oë kruis. Dié kern bevat die liggaam se sentrale biologiese klok: sy neurone toon aktiwiteitsvlakke wat met 'n periode van omtrent 24 uur styg en daal – die sirkadiese ritme – wat deur ritmiese veranderinge in die uitdrukking van 'n stel "klokgene" gedryf word. Die kern hou steeds tyd al word dit uit die brein verwyder en in 'n bak warm voedingsoplossing geplaas, maar dit ontvang normaalweg inset van die gesigsenuwees af sodat die daaglikse lig-donker-siklus die klok kan kalibreer. === Homeostase === Vir enige dier verg oorlewing dat 'n verskeidenheid parameters van die liggaamstoestand binne 'n beperkte trek gehou word: onder meer die temperatuur, die watergehalte, die soutkonsentrasie in die bloed, die bloedglukose- en die bloedsuurstofvlak. Die vermoë van 'n dier om dié innerlike omgewing te reguleer, staan as homeostase bekend, en die handhawing daarvan is een van die brein se kernfunksies. Die grondbeginsel daaragter is negatiewe terugvoer: wanneer 'n parameter van sy stelpunt afwyk, wek sensore 'n foutsein wat 'n reaksie uitlok wat die parameter na sy optimum terugstoot. By gewerweldes speel die [[hipotalamus]] – 'n klein gebied aan die basis van die voorbrein waarvan die grootte nie sy ingewikkeldheid of belang weerspieël nie – die grootste rol hierin. Die hipotalamus is 'n versameling klein kerne, waarvan die meeste by basiese biologiese funksies betrokke is. Verskeie van dié kerne ontvang inset van sensore in die wande van die bloedvate wat inligting oor temperatuur, natrium-, glukose- en suurstofvlakke oordra, en stuur uitsette na motoriese gebiede wat optrede kan uitlok om tekorte te herstel. Sommige uitsette gaan ook na die hipofise, die klein klier wat net onder die hipotalamus aan die brein geheg is en hormone in die bloedstroom afskei. === Motivering en geheue === Diere moet gedrag toon wat hulle oorlewing bevorder, soos die soek na voedsel, water, skuiling en 'n maat. Die motiveringstelsel in die brein hou die huidige stand van dié behoeftes in die oog en aktiveer gedrag om daaraan te voldoen. Dit werk grootliks deur 'n beloning-en-straf-meganisme: wanneer 'n bepaalde gedrag deur gunstige gevolge gevolg word, word die beloningsmeganisme geaktiveer, wat strukturele veranderinge in die brein meebring wat veroorsaak dat dieselfde gedrag later in soortgelyke omstandighede herhaal word, terwyl ongunstige gevolge die strafmeganisme aktiveer en die gedrag onderdruk. == Ontwikkeling == Die brein ontwikkel in 'n fyn georkestreerde reeks stadiums: van 'n eenvoudige swelling aan die voorkant van die senukoord in die vroegste embrioniese stadiums tot 'n ingewikkelde stel gebiede en verbindings. Neurone word in besondere sones met stamselle gevorm en migreer dan deur die weefsel na hulle uiteindelike plekke. Sodra hulle daar is, ontspruit hulle aksone en vind hulle weg deur die brein, waar hulle tak en uitstrek tot die punte hulle teikens bereik en sinaptiese verbindings vorm. In 'n aantal dele van die senuweestelsel word neurone en sinapse in die vroeë stadiums in oormaat gevorm, waarna die onnodige weer afgeknip word.<ref name="purves" /> By gewerweldes is die vroeë stadiums van die neurale ontwikkeling by alle spesies soortgelyk. Terwyl die embrio van 'n ronde klomp selle in 'n wurmagtige struktuur verander, word 'n smal strook ektoderm langs die middellyn van die rug tot die neurale plaat, die voorloper van die senuweestelsel. Die plaat vou na binne om die neurale voor te vorm, waarna die lippe van die voor saamsmelt om die senuweetube te omsluit – 'n hol koord van selle met 'n vloeistofgevulde ventrikel in die middel. Aan die voorpunt swel die tube tot die drie blasies wat die voorbrein, die middelbrein en die agterbrein word. In die volgende stadium verdeel die voorbrein in die telensefalon, wat die serebrale korteks en die basale ganglia sal bevat, en die diensefalon, wat die talamus en die hipotalamus sal bevat. == Bou == [[Lêer:Human brain NIH.jpg|duimnael|250px|'n Mens se brein]] Die brein bestaan uit drie hoofonderdele wat self ook verder onderverdeel kan word: * Die ''voorste brein'' of ''[[prosencephalon]]'' ** [[Telencephalon]] *** [[Neokortex]] = nuwe kors *** [[Basale ganglia]] *** [[Amygdala]] = amandelkern *** [[Hippokampus]] *** Laterale ventrikels ** [[Diencephalon]] *** [[Thalamus]] *** [[Hypothalamus]] *** [[Epithalamus]] *** Derde ventrikel * Die ''middelbrein'' of ''[[Mesencephalon]]'' ** [[Tectum]] = dak ** [[Tegmentum]] ** Serebrale brug * Die ''agterbrein'' of ''[[Rhombencephalon]]'' ** [[Metencephalon]] *** [[Cerebellum]] = kleinbrein *** [[pons (hersenen)|Pons]] *** Vierde ventrikel ** [[Myelencephalon]] *** [[Medulla oblongata]] = verlengde murg *** Vierde ventrikel == Algemene feite == {{multiple image | direction = vertical | align = right | caption_align = center | width = | image1 = Mouse brain.jpg | alt1 = | caption1 = 'n Muis se brein | image2 = Pferdegehirn.jpg | alt2 = | caption2 = 'n Perdebrein | total_width = 180 }} Die brein word meestal in die [[kop]], bo-aan die [[werwelkolom]], van die dier aangetref waar die meeste van die sintuie geleë is waarmee die dier kontak met die buitewêreld maak. Daar is vroeër gemeen dat groot [[Sauropoda|sauropode]] soos die [[Brontosaurus]] twee stelle breine gehad het, waarvan die een aan die onderkant van die werwelkolom geleë was, om die vertragings van die seinoordrag oor die lang nek van hierdie groot diere te verminder. Vandag word dié uitleg verwerp: die verwyding in die heiligbeenstreek van die rugmurg is nie 'n tweede brein nie, maar 'n verdikking van die rugmurg self, vergelykbaar met die glikogeenliggaam van voëls. Die menslike brein neem 'n [[volume]] van ongeveer 1,6 [[liter]] in beslag en het 'n gewig van tussen 1 en 1,5 [[kilogram]]. Die brein is van die bloed in die liggaam geskei om te verseker dat vreemde stowwe nie in die verkeerde konsentrasies in die brein beland en skade aanrig nie. Hierdie bloed-brein skerm maak dit moeilik om medisyne te ontwikkel wat tot die brein kan deurdring. Alhoewel die brein uit senuweeselle en ondersteunende selle bestaan, bevat dit self geen pynreseptore nie. Sommige breinoperasies vind plaas terwyl die pasiënt by sy volle [[bewussyn]] is sonder dat die persoon enige pyn ervaar. Daar word wel plaaslike verdowing toegepas om die skedeldak te kan verwyder maar die brein word self nie verdoof nie. Gewasse op die brein word dan ook meestal eers opgemerk wanneer daar 'n verlies in liggaamsfunksies plaasvind en nie deurdat die pasiënt die druk van die gewas op die harsingsweefsel voel nie. Die brein kan ook nie alle stowwe wat tipies in die liggaam as brandstof dien gebruik nie. Slegs [[glukose]] dien normaalweg as brandstof vir die brein. Die menslike brein bestaan uit die [[grootbrein]], die [[kleinbrein]] of die cerebellum en die [[harsingstam]]. == Geslagsverskille == By mense is daar 'n klein verskil tussen die breine van mans en vroue. Tydens die sestiger- en sewentigerjare is bevind dat die [[hipothalamus]] klein verskille tussen die [[geslag]]te toon. Daar is verskille in die grootte van die cellichamen, in die [[sinaps]]e self asook ten opsigte van die aantal sinapse teenwoordig. Hierdie ontdekking het daartoe gelei dat meer studies gedoen is om die verskille tussen mans en vroue se breine te verstaan. Dit blyk dat mans se breine gemiddeld 10% groter is as dié van vroue. Vroue het egter op sekere plekke in die brein meer senuweeselle as mans. Daar word gespekuleer dat die verskille waarskynlik in die oertyd ontstaan het met mans wat moes jag en vroue wat hoofsaaklik kinders versorg het. Daar bestaan ook spekulasie dat mans 'n beter aanvoeling vir rigting het as vroue en met minder woorde kan kommunikeer vanweë die vroeëre vereistes waaraan jagters moes voldoen (m.a.w. daar nie gesellig geklets kan word tydens die jag nie), terwyl dieselfde geld vir vroue se organisasievermoëns. == Beserings == Breinbeserings kom algemeen by mense voor, en is dikwels die gevolg van [[sport]]deelname<ref name="bur1">{{cite news |last1=Burford |first1=Rachael |title=MPs petition Boris Johnson over “hidden epidemic” of brain injuries |url= https://www.standard.co.uk/news/politics/mps-prime-minister-boris-johnson-chris-bryant-hidden-epidemic-brain-injuries-b966306.html |access-date=17 November 2021 |agency=Evening Standard |publisher=standard.co.uk |date=16 November 2021}}</ref> of motorongelukke. Breinbeserings is 'n leidende oorsaak van dood, ongeskiktheid, kognitiewe gebreke en versteurings en kos state miljarde per jaar. Mense met breinbeserings mag dit byvoorbeeld nodig vind om basiese vaardighede weer aan te leer. In die Verenigde Koninkryk is daar sowat 1,4&nbsp;miljoen mense wat met 'n breinbesering leef, wat kostes van £15&nbsp;miljard per jaar meebring.<ref name="bur1"/> Drukgroepe beweer dat state se beleid en hulpskemas in hierdie opsig nog ver tekortskiet. == Lys van breinsiektes == {{Kolomme3 |Kolom1= * [[ALS]] = Amiotrofe Laterale Sklerose * [[Afasie]] * [[Anencefalie]] * [[Outisme]] * [[Boviene spongiforme ensefalopatie|BSE]] en [[Creutzfeldt-Jakob siekte]] * [[Beroerte|CVA]] (serebrovaskulêre voorval) * [[Kliniese depressie|Depressie]] * [[Disleksie]] * [[Epilepsie]] * [[Hersenabces]] |Kolom2= * [[Breinbloeding]] * [[Herseninfarct]] * [[Breinkneusing]] * [[Harsingsskudding]] * [[Breinontsteking]] * [[Breingewas]]se * [[Breinverlamming]] * [[Breinvliesontsteking]] * [[Migraine]] * [[Veelvuldige sklerose]] |Kolom3= * [[Neurofibromatose]] * [[Persoonlikheidsafwyking]]s * [[Skisofrenie]] * [[Korsakov sindroom]] * [[Wernicke sindroom]] * [[Gilles de la Tourette-sindroom]] * [[Sinestesie]] * [[Alzheimer se siekte]] * [[Huntington se siekte]] * [[Parkinson se siekte]] }} == Selstruktuur == [[Lêer:Complete neuron cell diagram en.svg|duimnael|300px|'n Skematiese voorstelling van 'n [[neuron]] met sy selliggaam, dendriete en akson]] Die breine van alle spesies bestaan hoofsaaklik uit twee breë klasse selle: [[Neuron|neurone]] (senuweeselle) en [[Gliasel|gliaselle]]. Gliaselle kom in verskeie soorte voor en verrig 'n aantal onontbeerlike funksies, waaronder strukturele en metaboliese ondersteuning, isolasie en die begeleiding van die ontwikkeling van die brein. Die neurone word egter gewoonlik as die belangrikste selle van die brein beskou. By die mens bevat die serebrale korteks sowat 14 tot 16 miljard neurone en die kleinharsings na raming 55 tot 70 miljard.<ref name="kandel">{{en}} {{cite book |last1=Kandel |first1=Eric R. |last2=Schwartz |first2=James H. |last3=Jessell |first3=Thomas M. |title=Principles of Neural Science |url=https://archive.org/details/principlesofneur0000unse_a2f8 |edition=5de |date=2013 |publisher=McGraw-Hill |location=New York |isbn=978-0-07-139011-8}}</ref> Elke neuron is deur [[Sinaps|sinapse]] met etlike duisende ander neurone verbind. Die eienskap wat neurone besonder maak, is hulle vermoë om seine na bepaalde teikenselle te stuur, soms oor lang afstande. Hulle doen dit deur middel van 'n [[akson]], 'n dun protoplasmiese vesel wat uit die selliggaam strek en gewoonlik met talle takke na ander gebiede projekteer – soms naby, soms in ver dele van die brein of die liggaam. Die lengte van 'n akson kan buitengewoon wees: as die selliggaam van 'n piramidale sel van die serebrale korteks tot die grootte van 'n mens vergroot word, sou sy akson 'n kabel van 'n paar sentimeter in deursnee wees wat meer as 'n kilometer ver strek. Aksone dra seine in die vorm van elektrochemiese pulse, [[Aksiepotensiaal|aksiepotensiale]] genoem, wat minder as 'n duisendste van 'n sekonde duur en teen snelhede van 1 tot 100 meter per sekonde langs die akson beweeg. Sommige neurone vuur aanhoudend, teen tempo's van 10 tot 100 per sekonde en gewoonlik in onreëlmatige patrone, terwyl ander die meeste van die tyd stil is en net af en toe 'n sarsie aksiepotensiale afgee. Die eenvoudigste manier om inligting oor die anatomie van die brein te bekom, is deur visuele inspeksie, maar heelwat verfynder tegnieke is ontwikkel. Breinweefsel in sy natuurlike toestand is te sag om mee te werk, maar dit kan deur onderdompeling in alkohol of ander fikseermiddels verhard en dan in snitte verdeel word. Die binnekant van die brein bestaan sigbaar uit gebiede van donkerder grys stof, geskei deur ligter wit stof. Verdere inligting word verkry deur snitte met verskillende chemikalieë te kleur wat gebiede uitlig waar bepaalde soorte molekules in hoë konsentrasies voorkom. == Evolusie == [[Lêer:Bilaterian-plan.svg|duimnael|300px|Die senuweestelsel van 'n tipiese tweesydig simmetriese dier: 'n senukoord met gesegmenteerde verdikkings en 'n "brein" aan die voorkant]] Behalwe vir 'n paar primitiewe organismes soos [[Sponsdier|sponsdiere]] (wat geen senuweestelsel het nie) en [[kwalle]] en ander holtediere (wat 'n diffuse senuweenet het), is alle lewende meersellige diere [[Bilateria|tweesydig simmetriese diere]]. Daar word vermoed dat hulle almal van 'n gemeenskaplike voorouer afstam wat laat in die Kriogeniese tydperk, sowat 700 tot 650 miljoen jaar gelede, verskyn het en die vorm van 'n eenvoudige buiswurm met 'n gesegmenteerde liggaam gehad het. Dié basiese wurmvorm word skematies steeds in die liggaam en die senuweestelsel van alle moderne tweesydige diere weerspieël, ook dié van gewerweldes: 'n buis met 'n hol dermkanaal van die mond tot die anus, en 'n senukoord met 'n verdikking (ganglion) vir elke liggaamssegment, met 'n besonder groot ganglion aan die voorkant wat die brein genoem word.<ref name="striedter">{{en}} {{cite book |last=Striedter |first=Georg F. |title=Principles of Brain Evolution |url=https://archive.org/details/principlesofbrai0000stri |date=2005 |publisher=Sinauer Associates |location=Sunderland, Massachusetts |isbn=978-0-87893-820-9}}</ref> By sommige spesies, soos rondewurms, is dié brein klein en eenvoudig; by ander, soos die gewerweldes, is dit 'n groot en baie ingewikkelde orgaan. Sommige wurms, soos bloedsuiers, het ook 'n vergrote ganglion aan die agterpunt van die senukoord, wat 'n "stertbrein" genoem word. [[Lêer:Shark brain.png|duimnael|links|180px|Die brein van 'n haai]] Die eerste [[gewerweldes]] het meer as 500 miljoen jaar gelede in die [[Kambrium]] verskyn en het waarskynlik soos die moderne kaaklose visse gelyk. Gewerweldes met kake het teen sowat 445 miljoen jaar gelede ontstaan, viervoetiges teen 350 miljoen jaar gelede, amnioteklas teen 310 miljoen jaar gelede en die eerste soogdieragtiges teen omtrent 200 miljoen jaar gelede. Elke groep gewerweldes het 'n ewe lang evolusionêre geskiedenis, maar die breine van moderne visse, amfibieë, reptiele, voëls en soogdiere toon 'n gradiënt van grootte en ingewikkeldheid wat die evolusionêre opeenvolging ruweg volg. Al dié breine bevat dieselfde stel basiese anatomiese strukture, maar by soogdiere is die voorste deel – veral die telensefalon – aansienlik ontwikkel en uitgebrei. Breine word meestal in terme van hulle massa vergelyk. As reël neem die breingrootte saam met die liggaamsgrootte toe, maar nie in 'n eenvoudige lineêre verhouding nie: kleiner diere het geneig 'n proporsioneel groter brein. By soogdiere volg die verhouding tussen breinvolume en liggaamsmassa in wese 'n magswet met 'n eksponent van ongeveer 0,75. Elke familie wyk in 'n mate hiervan af op 'n manier wat deels die ingewikkeldheid van hulle gedrag weerspieël: [[Primaat|primate]] het byvoorbeeld breine wat vyf tot tien keer groter is as wat die formule voorspel, en roofdiere het geneig groter breine relatief tot hulle liggaamsgrootte as hulle prooi. [[Lêer:EmbryonicBrain.svg|duimnael|250px|Die hoofonderverdelings van die embrioniese brein van gewerweldes]] Alle gewerweldes se breine deel 'n gemeenskaplike onderliggende vorm, wat die duidelikste in die vroeë stadiums van die embrioniese ontwikkeling te sien is. In sy vroegste vorm verskyn die brein as drie blaasagtige swellings aan die voorpunt van die senuweetube; dié word onderskeidelik die voorbrein (''prosencephalon''), die middelbrein (''mesencephalon'') en die agterbrein (''rhombencephalon''). In die vroegste stadiums is die drie gebiede omtrent ewe groot. == Fisiologie == [[Lêer:Chemical synapse schema cropped.jpg|duimnael|250px|'n Chemiese sinaps, waar 'n senuoordraer van die een neuron na die volgende oorgedra word]] Die funksies van die brein hang af van die vermoë van neurone om elektrochemiese seine na ander selle oor te dra en om gepas op sulke seine te reageer. Die elektriese eienskappe van neurone word deur 'n wye verskeidenheid biochemiese en metaboliese prosesse beheer, waarvan die wisselwerking tussen [[Senuoordraer|senuoordraers]] en reseptore by die sinapse die belangrikste is. === Senuoordraers en reseptore === Senuoordraers is chemiese stowwe wat by sinapse vrygestel word wanneer 'n aksiepotensiaal by die sinaps aankom; hulle bind aan reseptormolekules op die membraan van die teikensel en verander so die elektriese of chemiese eienskappe daarvan. Op enkele uitsonderings na stel elke neuron dieselfde senuoordraer, of kombinasie van senuoordraers, by al sy sinapse vry – 'n reël wat as Dale se beginsel bekend staan. Die oorgrote meerderheid psigoaktiewe middels werk deur bepaalde senuoordraerstelsels te beïnvloed; dit geld vir stowwe soos nikotien, kokaïen, alkohol en talle medisyne. Die twee senuoordraers wat die algemeenste in die brein van gewerweldes voorkom, is glutamaat, wat byna altyd 'n stimulerende uitwerking op die teikenneurone het, en gamma-aminobottersuur (GABA), wat byna altyd remmend is. Neurone wat dié twee stowwe gebruik, kom in bykans elke deel van die brein voor, en middels wat op hulle werk, het gevolglik breë en kragtige uitwerkings: sommige algemene narkosemiddels werk deur die uitwerking van glutamaat te verminder, en die meeste kalmeermiddels deur dié van GABA te versterk. Daar is derduisende ander senuoordraers wat in beperkter gebiede gebruik word: serotonien, byvoorbeeld – die hoofteiken van baie antidepressante – kom uitsluitlik uit 'n klein gebied in die harsingstam, die rafekerne, terwyl noradrenalien, wat by waaksaamheid betrokke is, uitsluitlik uit die nabygeleë ''locus coeruleus'' kom. Ander soos [[asetielcholien]] en [[dopamien]] het verskeie bronne in die brein. === Elektriese aktiwiteit === [[Lêer:Spike-waves.png|duimnael|links|250px|Elektriese aktiwiteit van die brein, opgeteken by 'n mens tydens 'n epileptiese aanval]] As newe-effek van die elektrochemiese prosesse wat neurone vir seingewing gebruik, wek breinweefsel elektriese velde wanneer dit aktief is. Wanneer groot getalle neurone gesinchroniseerde aktiwiteit toon, kan dié velde groot genoeg wees om buite die skedel opgeteken te word met elektro-enkefalografie (EEG) of magneto-enkefalografie (MEG). EEG-opnames toon dat die brein van 'n lewende dier voortdurend aktief is, selfs gedurende die slaap. By soogdiere toon die serebrale korteks groot stadige deltagolwe tydens die slaap, vinniger alfagolwe wanneer die dier wakker maar onoplettend is, en oënskynlik chaotiese onreëlmatige aktiwiteit – beta- en gammagolwe – wanneer die dier aktief met 'n taak besig is. Tydens 'n epileptiese aanval faal die brein se remmende beheermeganismes en styg die elektriese aktiwiteit tot patologiese vlakke. === Metabolisme === Alle gewerweldes het 'n bloed-brein-skans wat die metabolisme binne die brein anders as elders in die liggaam laat funksioneer. Gliaselle speel 'n groot rol in die breinmetabolisme deur die chemiese samestelling van die vloeistof rondom die neurone te beheer, met inbegrip van die vlakke van ione en voedingstowwe. Breinweefsel gebruik in verhouding tot sy volume baie energie, en 'n groot brein stel dus hoë metaboliese eise aan 'n dier. Die noodsaak om liggaamsmassa te beperk – byvoorbeeld om te kan vlieg – het klaarblyklik by sommige spesies soos vlermuise tot seleksie vir 'n kleiner brein gelei.<ref name="purves">{{en}} {{cite book |last1=Purves |first1=Dale |last2=Augustine |first2=George J. |title=Neuroscience |url=https://archive.org/details/neuroscience0000unse_o5f9 |edition=5de |date=2012 |publisher=Sinauer Associates |location=Sunderland, Massachusetts |isbn=978-0-87893-695-3}}</ref> Die meeste van die brein se energieverbruik gaan daaraan om die elektriese lading van die neurone te handhaaf. Die meeste gewerweldes bestee tussen 2 en 8&nbsp;% van hulle basale metabolisme aan die brein; by primate is die persentasie veel hoër en by die mens styg dit tot 20 à 25&nbsp;%. Aktiewe gebiede van die serebrale korteks gebruik ietwat meer energie as onaktiewe gebiede, wat die grondslag van funksionele beeldingsmetodes soos PET en fMRI vorm. Die brein kry sy energie normaalweg uit die suurstofafhanklike metabolisme van [[glukose]], maar [[Ketoon|ketone]] is 'n belangrike alternatiewe bron, saam met bydraes van laktaat, asetaat en middellangketting-vetsure. == Navorsing == Die vakgebied van die [[neurowetenskap]] omvat alle benaderings wat die brein en die res van die senuweestelsel probeer verstaan. Die [[sielkunde]] wil die gees en gedrag verstaan, die [[neurologie]] is die mediese dissipline wat siektes van die senuweestelsel diagnoseer en behandel, en die brein is ook die belangrikste orgaan wat in die [[psigiatrie]] bestudeer word. Die [[kognitiewe wetenskap]] probeer die neurowetenskap en die sielkunde met ander velde wat hulle met die brein bemoei, verenig, soos die [[rekenaarwetenskap]] – veral die [[kunsmatige intelligensie]] – en die [[filosofie]]. Die oudste metode om die brein te ondersoek, is die [[anatomie|anatomiese]], en tot in die middel van die 20ste eeu het baie van die vooruitgang in die neurowetenskap uit die ontwikkeling van beter selkleurstowwe en beter [[Mikroskoop|mikroskope]] gekom. Neuro-anatome studeer sowel die grootskaalse struktuur van die brein as die mikroskopiese struktuur van neurone en veral hulle sinapse. Neurofisioloë ondersoek weer die chemiese, farmakologiese en elektriese eienskappe van die brein; hulle belangrikste hulpmiddels is middels en opnametoestelle. Omdat die brein self geen pynreseptore bevat nie, is dit met sulke tegnieke moontlik om breinaktiwiteit by wakker, gedragsaktiewe diere op te teken sonder om hulle leed aan te doen. Dieselfde tegnieke is soms by mense met onbehandelbare [[epilepsie]] gebruik, waar dit medies nodig was om elektrodes in te plant om die gebied wat die aanvalle veroorsaak, op te spoor. Funksionele beeldingstegnieke soos fMRI het die groot voordeel dat hulle nie-indringend is. 'n Ander benadering is om die gevolge van skade aan bepaalde breingebiede te ondersoek. Al word die brein deur die skedel en die harsingvliese beskerm, deur serebrospinale vloeistof omring en deur die bloed-brein-skans van die bloedstroom geskei, maak sy fyn aard hom kwesbaar vir talle siektes en verskillende soorte skade. By mense was die gevolge van beroertes en ander breinskade 'n sleutelbron van inligting oor die werking van die brein, hoewel sulke inligting dikwels moeilik is om te vertolk omdat die aard van die skade nie eksperimenteel beheer kan word nie. In dierestudies, meestal met [[Rot|rotte]], kan elektrodes of plaaslik ingespuite chemikalieë gebruik word om presiese patrone van skade te veroorsaak en dan die gevolge vir die gedrag te ondersoek. Die berekeningsneurowetenskap omvat twee benaderings: die gebruik van rekenaars om die brein te studeer, en die studie van hoe breine self berekeninge uitvoer. Aan die een kant kan 'n rekenaarprogram geskryf word om die werking van 'n groep neurone met stelsels van vergelykings te simuleer – sogenaamde biologies realistiese neurale netwerke – en aan die ander kant kan algoritmes vir neurale berekening ondersoek word deur vereenvoudigde "eenhede" te simuleer wat sommige eienskappe van neurone het maar baie van hulle biologiese ingewikkeldheid weglaat. == Geskiedenis van breinnavorsing == [[Lêer:Cajal actx inter.jpg|duimnael|regs|200px|'n Tekening van neurone in die serebrale korteks deur [[Santiago Ramón y Cajal]]]] Die oudste brein wat nog ontdek is, is in die Areni-1-grotkompleks in [[Armenië]] gevind. Die brein, wat na raming meer as 5&nbsp;000 jaar oud is, is in die skedel van 'n meisie van 12 tot 14 jaar aangetref; hoewel dit verskrompel was, is dit danksy die klimaat in die grot goed bewaar. Die vroeë filosofe was verdeeld oor die vraag of die setel van die siel in die brein of in die hart lê. [[Aristoteles]] het die hart verkies en gemeen dat die brein se funksie bloot was om die bloed af te koel. Die Griekse geneesheer Alkmaeon van Kroton was in die 5de eeu v.C. die eerste wat aangevoer het dat die brein en nie die hart die setel van die gees is, terwyl [[Demokritos]] vir 'n drieledige siel geargumenteer het, met die verstand in die kop, die emosie in die hart en die begeerte naby die lewer. Die onbekende skrywer van ''Oor die heilige siekte'', 'n mediese verhandeling in die Hippokratiese korpus, het onomwonde ten gunste van die brein gekies: <blockquote>"Die mens behoort te weet dat vreugde, plesier, laggery en spel, sowel as smart, kommer, moedeloosheid en geklaag, uit niks anders as die brein kom ... En deur dieselfde orgaan word ons mal en verward, en vrees en verskrikking oorval ons ... Al hierdie dinge verduur ons van die brein wanneer dit nie gesond is nie."<br />– ''Oor die heilige siekte'', toegeskryf aan [[Hippokrates]]</blockquote> Die Romeinse geneesheer [[Claudius Galenus|Galenus]] het eweneens vir die belang van die brein geargumenteer en breedvoerig oor sy moontlike werking geteoretiseer. Hy het die anatomiese verbande tussen brein, senuwees en spiere nagespoor en aangetoon dat al die spiere van die liggaam deur 'n takkende netwerk van senuwees met die brein verbind is. Hy het gepostuleer dat senuwees die spiere meganies aktiveer deur 'n geheimsinnige stof te vervoer wat hy ''pneumata psychikon'' genoem het, gewoonlik as "dieregeeste" vertaal. Galenus se denkbeelde was in die Middeleeue wyd bekend, en veel verdere vordering het eers in die Renaissance gekom, toe die noukeurige anatomiese studie hervat is en met die teoretiese bespiegelinge van [[René Descartes]] en sy navolgers gepaard gegaan het. Descartes het, soos Galenus, in hidrouliese terme oor die senuweestelsel gedink en gemeen dat die hoogste kognitiewe funksies deur 'n nie-fisiese ''res cogitans'' verrig word, maar dat die meeste menslike gedrag en alle dieregedrag meganisties verklaar kan word. Die eerste werklike vordering na 'n moderne begrip van die senuweefunksie het uit die ondersoeke van [[Luigi Galvani]] (1737–1798) gekom, wat ontdek het dat 'n skok van statiese elektrisiteit op 'n blootgestelde senuwee van 'n dooie padda se been dit kon laat saamtrek. Sedertdien het elke groot deurbraak min of meer regstreeks uit die ontwikkeling van 'n nuwe ondersoektegniek gevolg. Tot in die vroeë 20ste eeu was die belangrikste vooruitgang aan nuwe metodes om selle te kleur te danke. Besonder beslissend was die uitvinding van die Golgi-kleurstof, wat net 'n klein deel van die neurone kleur, maar hulle in hulle geheel – selliggaam, dendriete en akson – vertoon. Sonder so 'n kleurstof lyk breinweefsel onder die mikroskoop soos 'n ondeurdringbare warboel van protoplasmiese vesels. In die hande van Camillo Golgi en veral van die Spaanse neuro-anatoom [[Santiago Ramón y Cajal]] het die nuwe kleurstof honderde onderskeibare soorte neurone blootgelê, elk met sy eie dendritiese struktuur en verbindingspatroon.<ref name="kandel" /> In die eerste helfte van die 20ste eeu het die vooruitgang in die elektronika die ondersoek van die elektriese eienskappe van senuweeselle moontlik gemaak. Dit het uitgeloop op die werk van Alan Hodgkin, Andrew Huxley en ander oor die biofisika van die aksiepotensiaal, en dié van Bernard Katz en ander oor die elektrochemie van die sinaps – werk wat die anatomiese beeld met 'n opvatting van die brein as 'n dinamiese entiteit aangevul het. == Sien ook == * [[Brein-rekenaar-koppelvlak]] * [[Optogenetika]] * [[Neurowetenskap]] * [[Neuromorfiese rekenaarkunde]] * [[Neuron]] * [[Senuoordraer]] * [[Senuweestelsel]] == Verwysings == * KENNIS, 1980, {{ISBN|079810824X}}, volume 2, bl. 262 {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Brein| ]] [[Kategorie:Organe]] rqk1d30twh44g9d186tjt1bth6l62a0 0 10083 2979128 2978696 2026-10-15T12:52:46Z Rooiratel 90342 Beskermingsvlak vir "[[Sonnestelsel]]" gewysig: Nie nodig om gewone gebruikers uit te sluit nie. ([Wysig=Laat slegs outomaties bevestigde gebruikers toe] (verval op 15 Oktober 2027 om 12:52 (UTC)) [Skuif=Laat slegs outomaties bevestigde gebruikers toe] (verval op 15 Oktober 2027 om 12:52 (UTC))) 2978696 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Solar System True Color AF.png|regs|upright=2|duimnael|Die planete en dwergplanete van die Sonnestelsel. Die groottes is volgens skaal, maar nie die relatiewe afstand van die Son af nie.]] Die '''Sonnestelsel''' bestaan uit die [[Son]] en die ander hemelliggame wat deur [[swaartekrag]] daaraan gebind is en daarom wentel. Die hemelliggame in ons sonnestelsel bestaan uit die agt [[planeet|planete]], hulle 166 bekende [[natuurlike satelliet|mane]],<ref>{{cite web |title=The Jupiter Satellite Page |author=Scott S. Sheppard |work=Carnegie Institution for Science, Department of Terrestrial Magnetism |url=http://www.dtm.ciw.edu/sheppard/satellites/ |access-date=2 April 2008 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20090406073538/http://www.dtm.ciw.edu/sheppard/satellites/ |archive-date= 6 April 2009 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> nege [[dwergplaneet|dwergplanete]] en biljoene ander klein liggame. Hierdie klein liggame, of klein sonnestelselvoorwerpe (KSV's), sluit [[asteroïed]]e, ysige [[Kuipergordel]]voorwerpe, [[komeet|komete]], [[meteoroïed]]e en interplanetêre stof in. Die [[Aarde]] is die derde planeet van die Sonnestelsel. Die gekarteerde streke van die Sonnestelsel is die Son, vier aardse binnenste planete, die asteroïedgordel, vier buitenste planete (die [[reuseplanete]]), die Kuipergordel en die verstrooide skyf. Die teoretiese [[Oortwolk]] bestaan moontlik op 'n afstand ongeveer duisend maal verder as die gekarteerde streke. Die vloei van [[Plasma (fisika)|plasma]] vanaf die Son (deur die [[sonwind]]) deurdring die Sonnestelsel. Dit skep 'n stellêre windbel in die interstellêre medium, genaamd die helio- of [[sonsfeer]], wat tot in die middel van die verstrooide skyf strek. Die planete in die Sonnestelsel (in volgorde van hulle afstand van die Son) is: # [[Mercurius]] # [[Venus (planeet)|Venus]] # [[Aarde]] # [[Mars (planeet)|Mars]] # [[Jupiter (planeet)|Jupiter]] # [[Saturnus]] # [[Uranus (planeet)|Uranus]] # [[Neptunus (planeet)|Neptunus]] Teen die 2020's is nege kleiner voorwerpe as [[dwergplaneet|dwergplanete]] geklassifiseer. [[Ceres (dwergplaneet)|Ceres]] is in die asteroïdegordel en vier ander wentel om die Son agter Neptunus: [[Pluto (dwergplaneet)|Pluto]] (voorheen as die negende planeet geklassifiseer), [[Haumea]], [[Makemake]], [[Eris (dwergplaneet)|Eris]], [[Quaoar]], [[Sedna (dwergplaneet)|Sedna]], [[Orcus]] en [[Gonggong]]. Ses van die planete en 'n paar van die dwergplanete word deur [[natuurlike satelliet]]e omwentel. Daar word gewoonlik na hierdie satelliete as "mane" verwys, soos die Aarde se eie [[maan]]. Al die buitenste planete word deur planetêre ringe van stof en ander partikels omring. Sedert 2016 is daar aanwysings dat daar moontlik nog 'n [[Planeet Nege]] bestaan in 'n baie groot wentelbaan. == Ontdekking en verkenning == Vir duisende jare het die mensdom (met 'n paar merkwaardige uitsonderings) nie die bestaan van die Sonnestelsel erken nie. Hulle het geglo dat die Aarde 'n stilstaande voorwerp in die middel van die [[heelal]] is en dat ons planeet heeltemal anders is as die goddelike of hemelse voorwerpe wat deur die lug beweeg. Alhoewel beide die Indiese wiskundige en sterrekundige [[Aryabhata]] (476 – 550) en die Griekse filosoof [[Aristarchos van Samos]] (310&nbsp;v.C. – ongeveer 230&nbsp;v.C.) gespekuleer het dat die Són moontlik die middelpunt vorm, was [[Nicolaas Copernicus]] die eerste persoon wat 'n wiskundige stelselmodel met die Son as middelpunt ontwerp het en ook sterrekundige voorspellings gebaseer op die model kon maak. Sy 17de-eeuse opvolgers, [[Galileo Galilei]], [[Johannes Kepler]] en [[Isaac Newton]], het 'n begrip van [[fisika]] ontwikkel wat gelei het tot die aanvaarding dat die Aarde om die Son wentel en dat die planete deur dieselfde fisiese wette as die Aarde beheer word. Meer onlangs het dit gelei tot die ondersoek van aardrykskundige verskynsels soos [[berg]]e en [[krater]]s en ander seisoenale meteorologiese verskynsels soos [[wolk]]e, [[stofstorm]]s en [[yskap]]pe op ander planete. == Struktuur == [[Lêer:Massas van die planete.PNG|duimnael|Die relatiewe massas van die planete in die Sonnestelsel. Jupiter en Saturnus domineer die stelsel met 71% en 21% van die totaal, respektiewelik. Mars en Mercurius het saam minder as 0,1% en is nie sigbaar op hierdie skaal nie.]] [[Lêer:Oort-wolk Sedna wentelbaan.svg|duimnael|400px|Die wentelbane van die liggame in die Sonnestelsel, volgens skaal (kloksgewys van bo links).]] Die hoofkomponent van die Sonnestelsel is die Son, 'n [[hoofreeks]]ster wat 99,86% van die stelsel se bekende massa besit en dit met sy swaartekrag domineer.<ref>{{cite journal |author=M Woolfson |title=The origin and evolution of the solar system | doi= 10.1046/j.1468-4004.2000.00012.x |year=2000 |journal=Astronomy & Geophysics |volume=41 |pages=1.12 }}</ref> Jupiter en Saturnus, die twee grootste liggame wat om die Son wentel, besit saam meer as 90% van die res van die stelsel se massa. Die meeste groot voorwerpe wat om die Son wentel, lê naby die Aarde se wentelvlak (bekend as die [[sonnebaan]]). Die planete is baie naby aan die sonnebaan, terwyl komete en Kuipergordelvoorwerpe meer afwyk en gewoonlik nie in dieselfde vlak beweeg nie. Al die planete en meeste ander voorwerpe wentel ook saam met die Son se wenteling (anti-kloksgewys, soos gesien van bo die Son se noordpool). Daar is wel uitsonderings, soos [[Halley se Komeet]]. [[Kepler se wette van planetêre beweging]] beskryf die wentelbane van voorwerpe wat om die Son wentel. Volgens Kepler se wette beweeg elke voorwerp langs 'n [[ellips]], met die Son by een van die brandpunte. Voorwerpe nader aan die Son het korter jare. Met 'n elliptiese wentelbaan wissel die afstand tussen die voorwerp en die Son gedurende die loop van die jaar. Die naaste verbygangspunt aan die Son word die perihelium of sonsafstand genoem, terwyl die verste verbygangspunt die aphelium genoem word. Elke liggaam beweeg op sy vinnigste tydens sy perihelium en op sy stadigste tydens sy aphelium.<!--dis ap-helium, moet dus nie na afelium verander nie--> Die wentelbane van die planete is ellipties, dog byna sirkelvormig. In teenstelling hiermee is baie komete, asteroïdes en die Kuipergordelvoorwerpe se wentelbane hoogs ellipties Siende dat daar sulke uitgestrekte afstande tussen die hemelliggame in ons sonnestelsel is, word hulle dikwels afgebeeld as of hulle almal dieselfde afstand van mekaar is. Die werklikheid is egter heeltemal anders (met 'n paar uitsonderings): hoe verder 'n voorwerp vanaf die Son is, hoe verder is hy ook vanaf die voorwerp voor hom. Byvoorbeeld: Venus is ongeveer 0,33&nbsp;astronomiese eenhede (AE)<ref>Sterrekundinges meet afstande in die Sonnestelsel gewoonlik in astronomiese eenhede (AE). Een AE is ongeveer gelyk aan die gemiddelde afstand tussen die Aarde en die Son, of 149&nbsp;598&nbsp;000&nbsp;km. Pluto is rofweg 38 AE vanaf die son, terwyl Jupiter op ongeveer 5,2 AE geleë is. Een ligjaar is gelyk aan 63&nbsp;240 AE.</ref> verder weg as Mercurius, terwyl Saturnus 4,3&nbsp;AE ver van Jupiter is en Neptunus 10,5&nbsp;AE vanaf Uranus is. Daar is al pogings aangewend om die verband tussen hierdie wentelafstande te bepaal (sien die [[Wet van Titius-Bode]]), maar geen van die gestelde teorieë is al aanvaar nie. Meeste van die planete in die Sonnestelsel besit hulle eie sekondêre stelsels. Baie van hulle word ook weer deur planetêre voorwerpe omwentel: [[natuurlike satelliet]]e (of mane). Sommige van hierdie natuurlike satelliete is groter as planete (maar nie groter as die planeet waarom dit wentel nie). Die meeste van die grootste natuurlike satelliete het 'n [[sinchroniese rotasie]], waar een kant van die satelliet permanent na die planeet gedraai is (soos ook die geval met die Aarde se maan is). Die vier grootste planete besit ook planetêre ringe: dun ringe, saamgestel uit klein partikels wat in ooreenstemming om die planete wentel. === Terminologie === Die Sonnestelsel word soms in verskeie streke gedeel. Die binnenste Sonnestelsel sluit die vier aardse planete en die hoof asteroïdegordel in. Die buitenste Sonnestelsel begin na die asteroïdes en sluit die vier reuseplanete in.<ref>{{cite web |title=An Overview of the Solar System |author=nineplanets.org |url=http://www.nineplanets.org/overview.html |access-date=15 Februarie 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20001017191001/http://www.nineplanets.org/overview.html |archive-date=17 Oktober 2000 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> Met die ontdekking van die Kuipergordel word die vêrste dele van die Sonnestelsel as 'n aparte streek beskou, wat bestaan uit die voorwerpe ná Neptunus.<ref>{{cite web |title=New Horizons Set to Launch on 9-Year Voyage to Pluto and the Kuiper Belt |author=Amir Alexander |work=The Planetary Society |year=2006 |url=http://www.planetary.org/news/2006/0116_New_Horizons_Set_to_Launch_on_9_Year.html |access-date=8 November 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20120220053828/http://www.planetary.org/news/2006/0116_New_Horizons_Set_to_Launch_on_9_Year.html |archive-date=20 Februarie 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die voorwerpe wat om die Son wentel word in drie klasse geklassifiseer: ''planete'', ''dwergplanete'' en ''klein sonnestelselvoorwerpe'' (KSV's). 'n [[Planeet]] is enige liggaam wat om die Son wentel wat genoeg massa het om homself deur middel van sy eie swaartekrag in 'n [[sfeer|sferiese]] vorm te vorm en alle kleiner voorwerpe in die onmiddellike ruimte om hom opgesweep of weggeruim het. Volgens hierdie definisie het die Sonnestelsel agt planete: Mercurius, Venus, Aarde, Mars, Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus. Voor Pluto sy status as planeet verloor het, is kinders die volgorde van die planete geleer met die eselsbruggie "'''M'''eneer '''V'''an '''A'''s, '''M'''y '''J'''as '''S'''al '''U''' '''N'''ie '''P'''as. Pluto het sy status as planeet verloor siende dat hy nie die Kuipergordelvoorwerpe in sy wentelbaan uit die weg geruim het nie.<ref name="FinalResolution" /> 'n [[Dwergplaneet]] is 'n hemelliggaam wat om die Son wentel, massief genoeg is om deur sy eie swaartekrag 'n sferiese vorm aan te neem, nie die klein voorwerpe in sy omliggende area weggeruim het nie en ook nie 'n satelliet is nie.<ref name="FinalResolution" /> Volgens hierdie definisie het die Sonnestelsel nege [[dwergplaneet|dwergplanete]]: Ceres, Pluto, Haumea, Makemake en Eris.<ref name=name>{{cite web |date=2008-11-07 <!--11:42:58--> |title=Dwarf Planets and their Systems |work=Working Group for Planetary System Nomenclature (WGPSN) |url=http://planetarynames.wr.usgs.gov/append7.html#DwarfPlanets |access-date=13 Julie 2008 |publisher=U.S. Geological Survey |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20090825153846/http://planetarynames.wr.usgs.gov/append7.html |archive-date=25 Augustus 2009 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Ander voorwerpe wat in die toekoms as dwergplanete geklassifiseer mag word is Sedna, Orcus en Quaoar. Dwergplanete wat verder as Neptunus om die Son wentel staan bekend as plutoïedes.<ref name="IAU0804">{{cite web |date=11 Junie 2008 |title=Plutoid chosen as name for Solar System objects like Pluto |publisher=[[Internasionale Astronomiese Unie|International Astronomical Union]] (News Release – IAU0804) |url=http://www.iau.org/public_press/news/release/iau0804 |access-date=11 Junie 2008 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20090624140832/http://www.iau.org/public_press/news/release/iau0804/ |archive-date=24 Junie 2009 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> Die oorblywende voorwerpe wat om die Son wentel word klein sonnestelselliggame genoem.<ref name="FinalResolution">{{cite news |title=The Final IAU Resolution on the definition of "planet" ready for voting |publisher=IAU |date=24 Augustus 2006 |url=http://www.iau.org/iau0602.423.0.html |access-date=2 Maart 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20090107044134/http://www.iau.org/iau0602.423.0.html |archive-date=7 Januarie 2009 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> [[Lêer:Sonnestelsel.png|400px|duimnael|links|Die streke of sones van die Sonnestelsel: die binnenste Sonneselsel, die asteroïdegordel, die reuseplanete en die Kuipergordel. Die groottes en wentelbane is nie volgens skaal nie.]] Planetêre wetenskaplikes gebruik die terms "gas", "ys" en "rots" of "steen" om die verskillende klasse stowwe wat in die Sonnestelsel gevind word te klassifiseer. "Rots" beskryf verbindings met 'n hoë smeltpunt (meer as rofweg 500&nbsp;K), soos silikaat. Rotsagtige stowwe is algemeen in die binnenste Sonnestelsel: die aardse planete en asteroïdes bestaan uit rotsagtige stowwe. Gasse is stowwe met 'n lae smeltpunt, soos atomiese waterstof, helium en [[edelgasse]]: hulle domineer die middelste streek en beide Jupiter en Saturnus bestaan hoofsaaklik uit sulke gasse. Ys, soos die ys van water, metaan, ammoniak en koolstofdioksied,<ref>{{cite journal | doi=10.1016/j.icarus.2007.04.009 | bibcode=2007Icar..190..345F | title=Asymmetries in the distribution of H2O and CO2 in the inner coma of Comet 9P/Tempel 1 as observed by Deep Impact | year=2007 | author=Feaga, L | journal=Icarus | volume=190 | pages=345 }}</ref> het smeltpunte van tot 'n paar honderd Kelvin. Die meerderheid satelliete van die reuseplanete bestaan uit ysige stowwe, sowel as die talle klein voorwerpe wat agter Neptunus se wentelbaan lê en die oorgrote meerderheid van Uranus en Neptunus se samestellings (daar word ook soms na hulle verwys as die "ysreuse").<ref name=zeilik>{{cite book | pages=[https://archive.org/details/astronomyevolvin0000zeil/page/240 240] | author= Michael Zellik| title=Astronomy: The Evolving Universe | url=https://archive.org/details/astronomyevolvin0000zeil | edition= 9th | year=2002 | publisher=Cambridge University Press | isbn=0-521-80090-0 }}</ref> == Die Son == {{Hoofartikel|Son}} [[Lêer:GOES-15 Solar X-Ray Imager's Miraculous First Light.jpg|duimnael|180px|links|Die son, soos gesien in die x-straalstreek van die [[elektromagnetiese spektrum]].]] [[Lêer:H-R diagram afr.GIF|duimnael|250px|Die Hertzsprung-Russell-diagram meet die helderheid van 'n ster teen sy kleurindeks. Die hoofreeks is hier sigbaar as 'n prominente diagonale band wat van die hoek bo links tot in die hoek onder regs strek.]] Die Son is die Sonnestelsel se ster en verreweg die stelsel se belangrikste komponent. Die Son se groot [[massa]] verskaf aan hom 'n binnenste [[digtheid]] wat hoog genoeg is om [[kernfusie]] te verduur; dit stel enorme hoeveelhede [[energie]] vry, wat meestal na die buitenste ruim gestraal word as [[elektromagnetiese straling]], soos sigbare [[lig]]. Die Son word geklassifiseer as 'n taamlik groot geeldwerg, maar die naam is misleidend: in vergelyking met die ander sterre in ons [[Melkweg|sterrestelsel]] is die Son groter en helder. Sterre word volgens die Hertzsprung-Russell-diagram geklassifiseer, 'n grafiek wat die helderheid van sterre teen hulle oppervlaktemperatuur karteer. Warmer sterre is oor die algemeen helderder. Sterre wat hierdie patroon volg word beskryf as "[[hoofreeks]]"-sterre: ons son lê in die middel van hierdie hoofreeks. Dit is egter skaars dat sterre warmer en helder as die Son is, terwyl dowwer en koeler sterre algemeen is.<ref>{{cite web |year=2001 |author=Smart, R. L.; Carollo, D.; Lattanzi, M. G.; McLean, B.; Spagna, A. |title=The Second Guide Star Catalogue and Cool Stars |work=Perkins Observatory |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2001udns.conf..119S |access-date=26 Desember 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009110025/http://adsabs.harvard.edu/abs/2001udns.conf..119S |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Daar word geglo dat die Son se posisie in die hoofreeks beteken dat dit in "die bloei van sy lewe" is, siende dat dit nog nie sy waterstofvoorraad vir kernfusie opgebruik het nie. Die Son word algaande helderder; vroeër in sy geskiedenis was hy 75% so helder as vandag.<ref name="Kasting">{{cite journal |last=Kasting |first=J.F. |last2=Ackerman |first= T.P. |year=1986 |title=Climatic Consequences of Very High Carbon Dioxide Levels in the Earth's Early Atmosphere |url=https://archive.org/details/sim_science_1986-12-12_234_4782/page/1383 |journal=Science |volume=234 |pages=1383–1385 |doi=10.1126/science.11539665 |pmid=11539665}}</ref> Die Son is 'n derde generasie of populasie I-ster; dit beteken dat dit in die latere stadiums van die heelal se evolusie gebore is en 'n groter "metaal"inhoud as populasie II en die teoretiese populasie III-sterre het.<ref>{{cite journal |author=T. S. van Albada, Norman Baker |title=On the Two Oosterhoff Groups of Globular Clusters |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1973-10-01_185_1/page/n482 |journal=Astrophysical Journal |volume=185 |year=1973 |pages=477–498 |doi=10.1086/152434}}</ref> Die term "metaal" verwys hier na elemente wat swaarder is as waterstof en helium. Elemente wat swaarder as waterstof en helium is, is vervoer in die kerns van antieke, ontploffende sterre, so die eerste generasie sterre moes sterf voor die heelal met hierdie atome verryk kon word. Die oudste sterre bevat min metale, terwyl nuwer sterre altyd meer bevat. Daar word gereken dat die hoë metaalinhoud beslissend was in die ontwikkeling van 'n planetêre stelsel saam met die Son, siende dat planete gevorm word uit die aanwas van metale.<ref>{{cite web |title=An Estimate of the Age Distribution of Terrestrial Planets in the Universe: Quantifying Metallicity as a Selection Effect |author=Charles H. Lineweaver |work=University of New South Wales |date=9 Maart 2001 |url=http://arxiv.org/abs/astro-ph/0012399 |access-date=23 Julie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200512175651/https://arxiv.org/abs/astro-ph/0012399 |archive-date=12 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> === Interplanetêre materie === [[Lêer:Heliospheric-current-sheet.gif|links|duimnael|Die heliosferiese neutrale vlak.]] Die Son straal nie slegs [[lig]] uit nie, maar ook 'n aaneenhoudende stroom gelaaide deeltjies ([[plasma]]), bekend as die [[sonwind]]. Hierdie deeltjiestroom is besig om uit te sprei teen 'n spoed van rofweg 1,5&nbsp;miljoen kilometer per uur<ref>{{cite web |title=Solar Physics: The Solar Wind |work=Marshall Space Flight Center |date=2006-07-16<!--Internet Archive estimate--> |url=http://solarscience.msfc.nasa.gov/SolarWind.shtml |access-date=3 Oktober 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200516082223/https://solarscience.msfc.nasa.gov/SolarWind.shtml |archive-date=16 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> en dit skep 'n fyn atmosfeer (die heliosfeer) wat die Sonnestelsel tot ongeveer 100&nbsp;AE deurdring (sien [[#Heliopouse|heliopouse]]). Dit vorm die hoofbestanddeel van die interplanetêre materie of interplanetêre stof (die materie wat ons sonnestelsel vul en waardeur al die groter hemelliggame deur moet beweeg). Geomagnetiese storms op die Son se oppervlak, soos [[sonvlam]]me en koronale massa-uitwerpings, versteur die heliosfeer en skep ruimteweer.<ref name="SunFlip">{{cite web |url=http://science.nasa.gov/headlines/y2001/ast15feb_1.htm |title=The Sun Does a Flip |access-date=4 Februarie 2007 |last=Phillips |first=Tony |date=15 Februarie 2001 |work=Science@NASA |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20100329224425/http://science.nasa.gov/headlines/y2001/ast15feb_1.htm |archive-date=29 Maart 2010 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> Die Son se omwentelende magnetiese veld werk op die interplanetêre materie in om die heliosferiese neutrale vlak te skep. Die heliosferiese neutrale vlak is die grootste struktuur in die Sonnestelsel<ref>{{cite web |title=Artist's Conception of the Heliospheric Current Sheet |work=Wilcox Solar Observatory |url=http://quake.stanford.edu/~wso/gifs/HCS.html |access-date=22 Junie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20060901124602/http://quake.stanford.edu/~wso/gifs/HCS.html |archive-date=1 September 2006 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> en is die vlak in die Sonnestelsel waar die polariteit van die Son se magnetiese veld van noord na suid verander. [[Lêer:Aurora-SpaceShuttle-EO.jpg|duimnael|regs|Poolligte vanuit die ruimte waargeneem.]] Die Aarde se magnetiese veld beskerm die atmosfeer teen wisselwerking met die sonwind. Venus en Mars het nie magnetiese velde nie, wat beteken dat die sonwind besig is om hulle atmosfere te erodeer: die atmosfere is besig om te verbrokkel en die ruimte in te waai.<ref>{{cite science |last=Lundin |first=Richard |date=2001-03-09 |title=Erosion by the Solar Wind |author=Rickard Lundin |journal=Science |volume=291 |issue=5510 |pages=1909 |doi=10.1126/science.1059763 |url=http://sciencemag.org/cgi/content/full/291/5510/1909 |accessdate=2006-12-26|abstract=http://sciencemag.org/cgi/content/summary/291/5510/1909}}</ref> Die wisselwerking tussen die sonwind en die Aarde se magnetiese veld veroorsaak die [[Aurora (astronomie)|auroras]] of poolligte, wat naby magnetiese pole waargeneem kan word. Kosmiese strale ontstaan buite die Sonnestelsel. Die heliosfeer beskerm die Sonnestelsel gedeeltelik en die planetêre magnetiese velde (vir die planete wat een besit) bied ook beskerming. Die digtheid van kosmiese strale in die interstellêre materie en die sterkte van die Son se magnetiese veld verander oor baie lang tye, dus varieer die hoeveelheid kosmiese straling, alhoewel dit nie bekend is hoeveel dit varieer nie.<ref name="Langner_et_al_2005">{{cite journal |last=Langner |first=U. W. |first2=M.S. |last2= Potgieter |year=2005 |title=Effects of the position of the solar wind termination shock and the heliopause on the heliospheric modulation of cosmic rays |journal=Advances in Space Research |volume=35 |issue=12 |pages=2084–2090 |doi=10.1016/j.asr.2004.12.005 |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2005AdSpR..35.2084L |accessdate=2007-02-11}}</ref> Die interplanetêre materie is die tuiste van ten minste twee skyfagtige streke wat uit kosmiese stof bestaan. Die eerste, die interplanetêre stofwolk, lê in die binnenste Sonnestelsel. Dit is waarskynlik gevorm deur botsings binne-in die asteroïdegordel, veroorsaak deur interaksies met die planete.<ref>{{cite web |year=1998 |title=Long-term Evolution of the Zodiacal Cloud |url=http://astrobiology.arc.nasa.gov/workshops/1997/zodiac/backman/IIIc.html |accessdate=2007-02-03 |archive-date=2006-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060929030040/http://astrobiology.arc.nasa.gov/workshops/1997/zodiac/backman/IIIc.html |url-status=dead }}</ref> Die tweede strek van ongeveer 10 AE tot ongeveer 40 AE en is waarskynlik gevorm deur soortgelyke botsings binne-in die Kuipergordel.<ref>{{cite web |year=2003 |title=ESA scientist discovers a way to shortlist stars that might have planets |work=ESA Science and Technology |url=http://sci.esa.int/science-e/www/object/index.cfm?fobjectid=29471 |access-date=3 Februarie 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130502033116/http://sci.esa.int/science-e/www/object/index.cfm?fobjectid=29471 |archive-date=2 Mei 2013 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite journal |last=Landgraf |first=M. |last2=Liou |first2=J.-C. |last3= Zook |first3= H.A. |last4= Grün |first4= E. |month=May |year=2002 |title=Origins of Solar System Dust beyond Jupiter |journal=The Astronomical Journal |volume=123 |issue=5 |pages=2857–2861 |doi=10.1086/339704 |url=http://www.iop.org/EJ/article/1538-3881/123/5/2857/201502.html |accessdate=2007-02-09}}</ref> == Binnenste Sonnestelsel == Die binnenste Sonnestelsel verwys na die streek wat die aardse planete en asteroïdes bevat. Die voorwerpe in die binnenste Sonnestelsel bestaan hoofsaaklik uit silikate en metale en drom baie naby aan die Son saam. Die radius van hierdie hele streek is korter as die afstand tussen Jupiter en Saturnus. === Binnenste planete === [[Lêer:Terrestrial planet size comparisons.jpg|duimnael|Die binnenste planete. Van links na regs: Mercurius, Venus, Aarde, Mars (groottes volgens skaal)]] Die vier binnenste (of aardse) planete het digte, rotsagtige samestellings, min of geen mane en geen ringstelsels nie. Hulle is hoofsaaklik saamgestel deur minerale met hoë smeltpunte, soos die silikate wat hulle [[Kors (geologie)|kors]] en [[Mantel (geologie)|mantel]] vorm, en metale soos [[yster]] en [[nikkel]], wat hulle kerns vorm. Drie van die vier binnenste planete (Venus, Mars en die Aarde) het substansiële atmosfere; almal het impakkraters en tektoniese oppervlakeienskappe soos skeurdale en [[vulkaan|vulkane]]. ==== Mercurius ==== : [[Mercurius]] (0,4&nbsp;AE) is die planeet wat die naaste aan die Son is en dit is ook die kleinste planeet (0.055 Aardmassas). Mercurius het geen natuurlike satelliete nie en die enigste geologiese eienskappe (sover bekend) behalwe impakkraters is gelobde bulte of "rupes" ("afgrond" in [[Latyn]]), waarskynlik veroorsaak deur 'n periode van ineentrekking vroeg in die planeet se geskiedenis.<ref>Schenk P., Melosh H.J. (1994), ''Lobate Thrust Scarps and the Thickness of Mercury's Lithosphere'', Abstracts of the 25th Lunar and Planetary Science Conference, 1994LPI....25.1203S</ref> Mercurius se geringe atmosfeer bestaan uit atome wat deur die sonwind van sy oppervlak af geblaas word.<ref>{{cite web |year=2006 |author=Bill Arnett |title=Mercury |work=The Nine Planets |url=http://www.nineplanets.org/mercury.html |access-date=14 September 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20031205031515/http://www.nineplanets.org/mercury.html |archive-date= 5 Desember 2003 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> Die planeet se relatief groot ysterkern en dun mantel is nog nie geheel en al verklaar nie. Sommige teorieë beweer dat die planeet se buitenste lae deur 'n reuse impak weggestroop is en dat dit deur die jong Son se straling gekeer is om ten volle aan te was.<ref>Benz, W., Slattery, W. L., Cameron, A. G. W. (1988), ''Collisional stripping of Mercury's mantle'', Icarus, v. 74, p. 516–528.</ref><ref>Cameron, A. G. W. (1985), ''The partial volatilization of Mercury'', Icarus, v. 64, p. 285–294.</ref> ==== Venus ==== : [[Venus]] (0,7&nbsp;AE) se grootte is vergelykbaar met die Aarde (0.815 Aardmassas) en het ook, soos die Aarde, 'n dik silikaatmantel om 'n ysterkern, 'n substansiële atmosfeer en bewyse van interne geologiese aktiwiteit. Dit is egter baie droër as die Aarde en sy atmosfeer is negentig keer digter. Venus het geen natuurlike satelliete nie. Dit is die warmste planeet, met oppervlaktemperature van meer as 400&nbsp;°C, hoogs waarskynlik te danke aan die groot aantal kweekhuisgasse in die atmosfeer.<ref>{{cite paper |author=Mark Alan Bullock |title=The Stability of Climate on Venus |publisher=Southwest Research Institute |year=1997 |url=http://www.boulder.swri.edu/~bullock/Homedocs/PhDThesis.pdf |format=[[Portable Document Format|PDF]] |accessdate=2006-12-26 |archive-date=2007-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070614202751/http://www.boulder.swri.edu/~bullock/Homedocs/PhDThesis.pdf |url-status=dead }}</ref> Geen definitiewe bewyse van huidige geologiese aktiwiteit is op Venus bespeur nie, maar dit het nie 'n magnetiese veld wat die verdunning van sy substansiële atmosfeer sal voorkom nie; dít stel voor dat sy atmosfeer dikwels deur vulkaniese uitbarstings aangevul word.<ref>{{cite web |year=1999 |author=Paul Rincon |title=Climate Change as a Regulator of Tectonics on Venus |work=Johnson Space Center Houston, TX, Institute of Meteoritics, University of New Mexico, Albuquerque, NM |url=http://www.boulder.swri.edu/~bullock/Homedocs/Science2_1999.pdf |format=PDF |accessdate=2006-11-19 |archive-date=2007-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070614202807/http://www.boulder.swri.edu/~bullock/Homedocs/Science2_1999.pdf |url-status=dead }}</ref> ==== Aarde ==== : Die [[Aarde]] (1&nbsp;AE) is die grootste en digste van die binnenste planete en die enigste planeet wat (sover bekend) tans geologiese aktiwiteit het. Dit is ook die enigste bekende planeet wat lewe bevat. Die planeet so vloeibare hidrosfeer (wateromhulsel) is uniek onder die aardse planete en dit is ook die enigste planeet waar plaattektonika waargeneem is. Die Aarde se atmosfeer verskil drasties van dié van die ander planete: die aanwesigheid van lewe het dit so gewysig dat dit 21% vrye [[suurstof]] (O₂) bevat.<ref>{{cite web |title=Earth's Atmosphere: Composition and Structure |author=Anne E. Egger, M.A./M.S. |work=VisionLearning.com |url=http://www.visionlearning.com/library/module_viewer.php?c3=&mid=107&l= |accessdate=2006-12-26 |archive-date=2013-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130602144823/http://www.visionlearning.com/library/module_viewer.php?c3=&mid=107&l= |url-status=dead }}</ref> Die Aarde het slegs een natuurlike satelliet, die [[Maan]],<ref>Daar word in die sterrekunde ook soms na die Maan as "Luna" verwys, om verwarring met ander planete se mane te voorkom</ref> die enigste groot satelliet van 'n aardse planeet in die Sonnestelsel. ==== Mars ==== : [[Mars]] (1,5&nbsp;AE) is kleiner as die Aarde en Venus (0.107 Aardmassas). Dit besit 'n tengerige atmosfeer wat hoofsaaklik uit [[koolstofdioksied]] bestaan. Die planeet se oppervlak is besaai met groot vulkane soos [[Olympus Mons]] en skeurdale soos [[Valles Marineris]]; die oppervlak toon ook dat geologiese aktiwiteit moontlik tot baie onlangs daar plaasgevind het. Mars se kenmerkende rooi kleur is as gevolg van roes: die grond op die rooi planeet is ryk aan yster.<ref>{{cite web |year=2004 |title=Modern Martian Marvels: Volcanoes? |author=David Noever |work=NASA Astrobiology Magazine |url=http://www.astrobio.net/news/modules.php?op=modload&name=News&file=article&sid=1360&mode=thread&order=0&thold=0 |access-date=23 Julie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313020403/http://www.astrobio.net/news/modules.php?op=modload |archive-date=13 Maart 2010 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> Mars het twee uiters klein natuurlike satelliete, [[Phobos (maan)|Phobos]] en [[Deimos (maan)|Deimos]]. Daar word geglo dat dié twee gevange asteroïdes is.<ref>{{cite web |year=2004 |title=A Survey for Outer Satellites of Mars: Limits to Completeness |author=Scott S. Sheppard, David Jewitt, and Jan Kleyna |work=The Astronomical Journal |url=http://www.iop.org/EJ/article/1538-3881/128/5/2542/204263.html |accessdate=2006-12-26}}</ref> === Asteroïdegordel === [[Lêer:InnerSolarSystem-af.png|300px|duimnael|'n Beeld van die hoofasteroïdegordel en die Trojaanse asteroïdes.]] [[Asteroïde]]s is meesal klein hemelliggame wat hoofsaaklik uit rotsagtige en metallieke nievlugtige minerale saamgestel is. Die hoofasteroïdegordel beslaan die wentelbaan tussen Mars en Jupiter, tussen 2,3 en 3,3&nbsp;AE. Daar word geglo dat dit oorblyfsels van die Sonnestelsel se vorming is, wat nie daarin geslaag het om te aan te was nie, as gevolg van die swaartekragstorings deur Jupiter. Asteroïde se groottes wissel van mikroskopies tot honderde kilometers wyd en hulle word as KSV's geklassifiseer, alhoewel sommiges, soos 4 Vesta en 10 Hygieia as dwergplanete herklassifiseer mag word indien daar bewys word dat hulle hidrostatiese of waterstandsewewig bereik het. Die asteroïdegordel bevat duisende der duisende, moontlik selfs miljoene voorwerpe wat 'n deursnit van meer as een kilometer het.<ref>{{cite web |year=2002 |title=New study reveals twice as many asteroids as previously believed |work=ESA |url=http://www.alphagalileo.org/index.cfm?fuseaction=readRelease&Releaseid=9162 |accessdate=2006-06-23 |archive-date=2009-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090113024732/http://www.alphagalileo.org/index.cfm?fuseaction=readRelease&Releaseid=9162 |url-status=dead }}</ref> Ten spyte hiervan is die totale massa waarskynlik minder as 'n duisendste van die Aarde s'n.<ref name=Krasinsky2002>{{cite journal |authorlink=Georgij A. Krasinsky |first=G. A. |last=Krasinsky |last2=Pitjeva |first2=E.V. |last3=Vasilyev |first3= M.V. |last4=Yagudina |first4==E.I. |url=http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=2002Icar..158...98K&amp;db_key=AST&amp;data_type=HTML&amp;format=&amp;high=4326fb2cf906949 |title=Hidden Mass in the Asteroid Belt |journal=Icarus |volume=158 |issue=1 |pages=98–105 |month=July |year=2002 |doi=10.1006/icar.2002.6837}}</ref> Die hoofgordel bevat uitgestrekte ruimtes waarin geen voorwerpe voorkom nie: ruimtetuie beweeg dikwels met gemak deur hierdie gebied. Asteroïdes met 'n deursnit tussen 10 en 10⁻⁴&nbsp;m staan bekend as meteorïdes.<ref>{{cite journal |author=Beech, M. |first2=Duncan I. |last2=Steel |year=1995 |month=September |title=On the Definition of the Term Meteoroid |journal=Quarterly Journal of the Royal Astronomical Society |volume=36 |issue=3 |pages=281–284 |url=http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=1995QJRAS..36..281B&amp;db_key=AST&amp;data_type=HTML&amp;format=&amp;high=44b52c369007834 |accessdate=2006-08-31}}</ref> ==== Ceres ==== [[Lêer:Ceres - PIA19619 (cropped).jpg|duimnael|links|Ceres]] : [[Ceres (dwergplaneet)|Ceres]] (2,77&nbsp;AE) is die grootste liggaam in die asteroïdegordel en is geklassifiseer as 'n [[dwergplaneet]]. Dit het 'n deursneë van net onder 1000&nbsp;km, groot genoeg vir die dwergplaneet se swaartekrag om dit in 'n sferiese vorm te trek. Met die ontdekking van Ceres in die 19de eeu is dit as 'n planeet beskou, maar in die 1850's is dit as 'n asteroïde herklassifiseer, ná verdere ondersoek die teenwoordigheid van meer asteroïdes bevestig het.<ref>{{cite web |title=History and Discovery of Asteroids |format=DOC |work=NASA |url=http://dawn.jpl.nasa.gov/DawnClassrooms/1_hist_dawn/history_discovery/Development/a_modeling_scale.doc |access-date=29 Augustus 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20170214232626/http://dawn.jpl.nasa.gov/DawnClassrooms/1_hist_dawn/history_discovery/Development/a_modeling_scale.doc |archive-date=14 Februarie 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Ceres is in 2006 opnuut as 'n dwergplaneet geklassifiseer. ==== Asteroïdegroepe ==== : Asteroïdes in die hoofgordel word verdeel in asteroïdegroepe en asteroïdefamilies. Asteroïdemane is asteroïdes wat om groter asteroïdes wentel. Hulle word nie so duidelik as planetêre mane onderskei nie en is soms selfs so groot as die voorwerpe waarom hulle wentel. Die asteroïdegordel bevat ook hoofgordelkomete, wat moontlik die bron van die Aarde se water was.<ref>{{cite web |year=2006 |author=Phil Berardelli |title=Main-Belt Comets May Have Been Source Of Earths Water |work=SpaceDaily |url=http://www.spacedaily.com/reports/Main_Belt_Comets_May_Have_Been_Source_Of_Earths_Water.html |access-date=23 Junie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200516082407/https://www.spacedaily.com/reports/Main_Belt_Comets_May_Have_Been_Source_Of_Earths_Water.html |archive-date=16 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Trojaanse asteroïdes word in een van Jupiter se vierde en vyfde Lagrange-punte (punte van stabiele swaartekrag) aangetref; "Trojaan" word ook gebruik vir klein liggame in enige ander planetêre of satelliet-Langrange-punt. Hilda-asteroïdes volg 'n 2:3 omwentelingsresonansie met Jupiter: dit beteken dat hulle drie keer om die Son wentel vir elke twee keer wat Jupiter om die Son wentel. Die binnenste Sonnestelsel bevat ook [[Aardskrammers]], waarvan baie die wentelbane van die binnenste planete kruis. == Buitenste Sonnestelsel == Die buitenste streek van die Sonnestelsel is die tuiste van die reuseplanete en hulle planeetgrootte satelliete. Baie kortstondige komete, waaronder ook die kentaurs, se wentelbane strek tot in hierdie streek. Die soliede voorwerpe in hierdie streek is uit 'n hoër proporsie [[Vlugtigheid (planetologie)|vlugtige]] stowwe saamgestel, soos water, ammoniak en metaan (daar word in planetêre wetenskap dikwels na hierdie vlugtige stowwe as "ysse" verwys). Hierdie samestelling is in kontras met die rotsagtige samestelling van die binnenste planete. === Buitenste planete === {{Hoofartikel|Reuseplaneet}} [[Lêer:Gas giants in the solar system.jpg|duimnael|Van bo na onder: Neptunus, Uranus, Saturnus en Jupiter (nie volgens skaal nie).]] Die vier buitenste planete, of reuseplanete, beslaan saam 99% van die massa wat om die Son wentel. Jupiter en Saturnus bestaan hoofsaaklik uit waterstof en helium, terwyl Uranus en Neptunus 'n groter proporsie ysse in hulle samestelling het. Sommige sterrekundiges het voorgestel dat hulle in hulle eie kategorie geplaas moet word, naamlik "ysreuse".<ref>{{cite web |title=Formation of Giant Planets |author=Jack J. Lissauer, David J. Stevenson |work=NASA Ames Research Center; California Institute of Technology |year=2006 |url=http://caltech-era.org/faculty/stevenson/pdfs/lissauer&stevenson(PPV).pdf |format=PDF |accessdate=2006-01-16 }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Al vier die reuseplanete het 'n planetêre ringstelsel, alhoewel slegs Saturnus s'n maklik vanaf die Aarde waargeneem kan word. ==== Jupiter ==== : [[Jupiter]] (5.2&nbsp;AE) se massa is gelyk aan dié van 318 Aardes, of 2,5 keer die massa van al die ander planete saam. Hierdie [[gasreus]] bestaan hoofsaaklik uit [[waterstof]] en [[helium]]. Sy sterk interne hitte is verantwoordelik vir 'n aantal semi-permanente eienskappe in die planeet se atmosfeer, soos wolkegordels en die [[Groot Rooi Kol]]. Jupiter het 63 natuurlike satelliete (sover bekend). Die vier grootstes, [[Ganimedes (maan)|Ganimedes]], [[Kallisto (maan)|Kallisto]], [[Io (maan)|Io]] en [[Europa (maan)|Europa]], toon ooreenkomste met aardse planete, soos vulkanisme en interne verwarming.<ref>{{cite web |title=Geology of the Icy Galilean Satellites: A Framework for Compositional Studies |author=Pappalardo, R T |work=Brown University |year=1999 |url=http://www.agu.org/cgi-bin/SFgate/SFgate?&listenv=table&multiple=1&range=1&directget=1&application=fm99&database=%2Fdata%2Fepubs%2Fwais%2Findexes%2Ffm99%2Ffm99&maxhits=200&=%22P11C-10%22 |access-date=16 Januarie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20001110105200/http://www.agu.org/cgi-bin/SFgate/SFgate |archive-date=10 November 2000 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> Ganimedes is die grootste satelliet in die Sonnestelsel en is selfs groter as Mercurius. ==== Saturnus ==== : [[Saturnus]] (9,5&nbsp;AE) is bekend vir sy merkwaardige ringstelsel. Die planeet deel eienskappe met Jupiter, byvoorbeeld die samestelling van sy atmosfeer. Hy is egter minder massief, met 'n massa gelyk aan dié van 95 Aardes. Saturnus het sestig satelliete (sover bekend), asook nog drie onbevestigde satelliete. Twee van sy satelliete, [[Titaan (maan)|Titaan]] en [[Enkelados]], toon tekens van geologiese aktiwiteit, alhoewel hulle hoofsaaklik uit ys bestaan.<ref>{{cite web |title=Cryovolcanism on the icy satellites |author=J. S. Kargel |work=U.S. Geological Survey |year=1994 |url=http://www.springerlink.com/content/n7435h4506788p22/ |accessdate=2006-01-16 }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Titan is groter as die planeet Mercurius en is die enigste satelliet in die Sonnestelsel met 'n substansiële atmosfeer. ==== Uranus ==== : [[Uranus]] (19.6&nbsp;AE) het 'n massa gelyk aan 14 Aardes en is die ligste van die buitenste planete. Die planeet is uniek siende dat dit op sy sy om die Son wentel: die skuinste van Uranus se as is meer as 90&nbsp;grade tot die eklipties. Hy het 'n baie kouer kern as die ander reuseplanete en straal bitter min hitte na die ruimte uit.<ref>{{cite web |title=10 Mysteries of the Solar System |author=Hawksett, David; Longstaff, Alan; Cooper, Keith; Clark, Stuart |work=Astronomy Now |year=2005 |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2005AsNow..19h..65H |access-date=16 Januarie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009110025/http://adsabs.harvard.edu/abs/2005AsNow..19h..65H |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Uranus het (sover bekend) 27 natuurlike satelliete, waarvan Titiana, Oberon, Umbriel, Ariel en Miranda die grootste is. ==== Neptunus ==== : [[Neptunus]] (30&nbsp;AE) is ietwat kleiner as Uranus, maar het steeds 'n groter massa (gelyk aan 17 Aardes) en is dus [[digtheid|digter]]. Hy straal ook meer interne hitte uit, maar nie soveel as Jupiter of Saturnus nie.<ref>{{cite web |title=Post Voyager comparisons of the interiors of Uranus and Neptune |author=Podolak, M.; Reynolds, R. T.; Young, R. |work=NASA, Ames Research Center |year=1990 |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1990GeoRL..17.1737P |access-date=16 Januarie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190607143323/http://adsabs.harvard.edu/abs/1990GeoRL..17.1737P |archive-date=7 Junie 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Neptunus het 13 satelliete (sover bekend). Die grootste, Triton, is geologies aktief, met geisers van vloeibare stikstof.<ref>{{cite web |title=The Plausibility of Boiling Geysers on Triton |author=Duxbury, N.S., Brown, R.H. |work=Beacon eSpace |year=1995 |url=http://trs-new.jpl.nasa.gov/dspace/handle/2014/28034?mode=full |accessdate=2006-01-16 |archive-date=2009-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090426005806/http://trs-new.jpl.nasa.gov/dspace/handle/2014/28034?mode=full |url-status=dead }}</ref> Triton is die enigste groot satelliet met 'n terugwaartse wentelbaan. Neptunus word deur 'n aantal planetoïdes in sy wentelbaan vergesel: hulle staan as Neptunus-Trojane bekend en is in 'n 1:1 wentelresonansie met die planeet, wat beteken dat hulle mekaar in dieselfde wentelbaan volg === Komete === [[Lêer:Comet c1995o1.jpg|regs|duimnael|Die komeet Hale-Bopp.]] Komete is klein sonnestelselliggame, gewoonlik slegs 'n paar kilometer wyd, wat hoofsaaklik uit vlugtige ysse saamgestel is. Hulle het hoogs [[eksentrisiteit (sterrekunde)|eksentriese]] wentelbane: gewoonlik 'n perihelium binne-in die wentelbane van die binnenste planete en 'n aphelium ver agter Pluto. Wanneer 'n komeet die Sonnestelsel binnekom, veroorsaak die son se nabyheid dat die ysige oppervlak van die komeet verdamp en ioniseer, wat 'n ''koma'' veroorsaak: 'n lang, waasagtige stert van gas en stof wat dikwels aan die blote oog sigbaar is. Kortstondige komete het wentelbane wat minder as tweehonderd jaar duur. Langdurige komete het wentelbane wat duisende jare kan neem. Daar word geglo dat kortstondige komete in die Kuipergordel ontstaan het, terwyl langdurige komete, soos Hale-Bopp, van die Oortwolk afkomstig is. Baie komeetgroepe, soos die Kreutz-groep, het gevorm uit die uiteenskeuring van 'n enkele ouerkomeet.<ref>{{cite journal |author=Sekanina, Zdenek |year=2001 |title=Kreutz sungrazers: the ultimate case of cometary fragmentation and disintegration? |journal=Publications of the Astronomical Institute of the Academy of Sciences of the Czech Republic |volume=89 p.78–93}}</ref> Sommige komete met [[hiperbool|hiperboliese]] wentelbane het moontlik buite die Sonnestelsel ontstaan, alhoewel dit moeilik is om hulle presiese wentelbaan te bepaal.<ref name="hyperbolic">{{cite journal |last=Królikowska |first=M. |year=2001 |title=A study of the original orbits of ''hyperbolic'' comets |journal=Astronomy & Astrophysics |volume=376 |issue=1 |pages=316–324 |doi=10.1051/0004-6361:20010945 |url=http://www.aanda.org/index.php?option=com_base_ora&url=articles/aa/full/2001/34/aa1250/aa1250.right.html&access=standard&Itemid=81 |accessdate=2007-01-02}}</ref> Ou komete waarvan die meeste vlugtige stowwe deur sonverwarming uitgedryf is, word dikwels as asteroïdes gekategoriseer.<ref>{{cite web |url=http://www.springerlink.com/content/x0358l71h463w246/ |title=The activities of comets related to their aging and origin |author=Fred L. Whipple |accessdate=2006-12-26 |date=1992-04-01 }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==== Kentaurs ==== Kentaurplanetoïedes is ysige, komeetagtige liggame, met 'n semi-belangrike as wat groter as Jupiter is (5,5&nbsp;AE) en kleiner as Neptunus is (30&nbsp;AE). Die grootste bekende kentaur is 10199 Chariklo, met 'n deursneë van ongeveer 250&nbsp;km.<ref name=spitzer>{{cite web |title=Physical Properties of Kuiper Belt and Centaur Objects: Constraints from Spitzer Space Telescope |author=John Stansberry, Will Grundy, Mike Brown, Dale Cruikshank, John Spencer, David Trilling, Jean-Luc Margot |url=http://arxiv.org/abs/astro-ph/0702538v2 |year=2007 |access-date=21 September 2008 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200527163615/https://arxiv.org/abs/astro-ph/0702538v2 |archive-date=27 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die eerste kentaur wat ontdek is, is 2060 Chiron en word ook as 'n komeet geklassifiseer (95P), siende dat dit net soos ander komete 'n koma ontwikkel wanneer dit naby die Son kom.<ref>{{cite web |year=1995 |author=Patrick Vanouplines |title=Chiron biography |work=Vrije Universitiet Brussel |url=http://www.vub.ac.be/STER/www.astro/chibio.htm |accessdate=2006-06-23 |archive-date=2009-05-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090502122306/http://www.vub.ac.be/STER/www.astro/chibio.htm |url-status=dead }}</ref> == Trans-neptuniese streek == Die gebied verby Neptunus, soms verwys na as die "trans-neptuniese streek", is steeds hoofsaaklik onbekend. Dit ''blyk'' uit veral klein liggame te bestaan: die grootste liggaam het 'n deursnit gelykstaande aan 'n vyfde van die van die Aarde en 'n massa kleiner as die Maan. Hierdie liggame bestaan hoofsaaklik uit klip en ys. === Kuipergordel === [[Lêer:Buitenste sonnestelselvoorwerpe.png|duimnael|300 px|Uitstipping van al die bekende voorwerpe in die Kuipergordel, saam met die vier buitenste planete.]] Die Kuipergordel is 'n groot ring wat uit brokstukke bestaan, soortgelyk aan die asteroïdegordel, alhoewel die voorwerpe in die Kuipergordel hoofsaaklik uit ys bestaan. Dit strek van 30 tot 5050&nbsp;AE vanaf die Son. Dit bestaan hoofsaaklik uit KSV's, maar baie van die groter voorwerpe, soos 50000 Quaoar, 20000 Varuna en 90482 Orcus mag moontlik in die toekoms as dwergplanete herklassifiseer word. Volgens beraming is daar meer as 100 000 Kuipergordelvoorwerpe met 'n deursnit van meer as 50&nbsp;km, maar daar word geglo dat die gesamentlike massa van die Kuipergordel slegs 'n tiende, of moontlik selfs 'n honderdste van die Aarde se massa het.<ref name="Delsanti-Beyond_The_Planets">{{cite web |year=2006 |author=Audrey Delsanti and David Jewitt |title=The Solar System Beyond The Planets |work=Institute for Astronomy, University of Hawaii |url=http://www.ifa.hawaii.edu/faculty/jewitt/papers/2006/DJ06.pdf |format=PDF |accessdate=2007-01-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060525051103/http://www.ifa.hawaii.edu/faculty/jewitt/papers/2006/DJ06.pdf |archivedate=2006-05-25 |url-status=live }}</ref> Baie Kuipergordelvoorwerpe het verskeie satelliete en die meeste het wentelbane wat hulle buite die ekliptiese vlak neem. [[Lêer:TheKuiperBelt Projections 55AU Classical Plutinos.svg|links|duimnael|Hierdie diagram toon die verdeling van die Kuipergordel in 'n klassieke en resonante gordel.]] Die Kuipergordel kan rofweg in twee gedeel word: die "klassieke" gordel en die "resonansie"-gordel. Resonante voorwerpe beweeg in baanresonansie met Neptunus: hulle wenteltyd om die Son is presies 3/2 keer so groot as Neptunus se wenteltyd. Die klassieke gordel bestaan uit voorwerpe wat geen resonansie met Neptunus het nie en strek van ongeveer 39,4 tot 47,7&nbsp;AU.<ref>{{cite web |year=2005 |author=M. W. Buie, R. L. Millis, L. H. Wasserman, J. L. Elliot, S. D. Kern, K. B. Clancy, E. I. Chiang, A. B. Jordan, K. J. Meech, R. M. Wagner, D. E. Trilling |work=Lowell Observatory, University of Pennsylvania, Large Binocular Telescope Observatory, Massachusetts Institute of Technology, University of Hawaii, University of California at Berkeley |title=Procedures, Resources and Selected Results of the Deep Ecliptic Survey |url=http://www.citebase.org/fulltext?format=application%2Fpdf&identifier=oai%3AarXiv.org%3Aastro-ph%2F0309251 |accessdate=2006-09-07 |archive-date=2012-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120118131015/http://www.citebase.org/fulltext?format=application%2Fpdf&identifier=oai%3AarXiv.org%3Aastro-ph%2F0309251 |url-status=dead }}</ref> ==== Pluto en Charon ==== : [[Pluto]] (ongeveer 39&nbsp;AE) is 'n dwergplaneet en die grootste bekende voorwerp in die Kuipergordel. Met Pluto se ontdekking in 1930 was dit as die negende planeet beskou, maar hierdie klassifikasie is in 1996 verander met die aanneming van 'n amptelike definisie van 'n planeet. Pluto het 'n relatief eksentriese wentelbaan, met 'n [[Baanhelling|inklinasie]] van 17 grade tot die ekliptiese vlak wat strek van 29,7 AE tydens perihelium (steeds binne die wentelbaan van Neptunus) tot 49,5 AE tydens aphelium. [[Lêer:Pluto system 2006.jpg|regs|duimnael|Pluto en sy drie bekende mane]] : Dit is nie duidelik of Charon, Pluto se grootste maan, in die toekoms as 'n dwergplaneet geklassifiseer sal word en of dit sy huidige klassifikasie sal behou nie. Beide Pluto en Charon wentel om 'n barisentrum van swaartekrag bo hulle oppervlakke, wat beteken dat Pluto-Charon 'n binêre stelsel is. ('n Barisentrum is die punt tussen twee voorwerpe waar hulle aantrekkingskragte balanseer.) Pluto se twee kleiner mane, [[Nix (maan)|Nix]] en [[Hidra (maan)|Hidra]], wentel om Pluto en Charon. : Pluto is in die resonante gordel geleë en het 'n 3:2 baanresonansie met Neptunus, wat beteken dat Pluto twee keer om die Son wentel vir elke drie omwentelings deur Neptunus. Kuipergordelvoorwerpe wat in hierdie resonansie deel, word "plutino's" genoem.<ref name="Fajans_et_al_2001">{{cite science |last=Fajans |first=J. |coauthors=L. Frièdland |month=October |year=2001 |title=Autoresonant (nonstationary) excitation of pendulums, Plutinos, plasmas, and other nonlinear oscillators |journal=American Journal of Physics |volume=69 |issue=10 |pages=1096–1102 |doi=10.1119/1.1389278 |url=http://scitation.aip.org/journals/doc/AJPIAS-ft/vol_69/iss_10/1096_1.html |accessdate=2006-12-26 |abstract=http://scitation.aip.org/getabs/servlet/GetabsServlet?prog=normal&id=AJPIAS000069000010001096000001&idtype=cvips&gifs=yes}}</ref> ==== Haumea en Makemake ==== : Haumea (ongeveer 43.34&nbsp;AE) en Makemake (gemiddeld 45.79&nbsp;AE) is (sover bekend) die grootste voorwerpe in die klassieke Kuipergordel. Haumea is eiervorming en het twee mane. Makemake is die tweede helderste voorwerp in die Kuipergordel (na Pluto). Alhoewel daar na Haumea en Makemake eers as '''2003 EL₆₁''' en '''2005 FY₉''' verwys is (respektiewelik), is hulle in 2008 tot dwergplanete bevorder en name gegee.<ref name=name /> Hulle wentelbane is teen 'n skuinser as as Pluto s'n (28° and 29°)<ref name=Buie>{{cite web |author=[[Marc W. Buie]] |date=5 April 2008 |title=Orbit Fit and Astrometric record for 136472 |publisher=SwRI (Space Science Department) |url=http://www.boulder.swri.edu/~buie/kbo/astrom/136472.html |access-date=13 Julie 2008 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200527191044/https://www.boulder.swri.edu/~buie/kbo/astrom/136472.html |archive-date=27 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> en word ander as Pluto geensins deur Neptunus beïnvloed nie (hulle vorm dus deel van die klassieke Kuipergordel). === Verstrooide skyf === [[Lêer:TheKuiperBelt Projections 100AU Classical SDO.svg|duimnael|regs|Hierdie diagram toon die verdeling van die Kuipergordel in 'n klassieke (blou) en resonante gordel (groen), met die verstrooide skyf in swart.]] Die verstrooide skyf oorvleuel die Kuipergordel, maar strek verder na buite. Daar word geglo dat hierdie streek moontlik die bron van kortstondige komete is en dat voorwerpe in die verstrooide skyf moontlik in 'n onreëlmatige wentelbaan uitgewerp is deur die swaartekraginvloed toe Neptunus vroeg in sy lewe na buite (weg van die Aarde af) beweeg het. Meeste voorwerpe in die verstrooide skyf het 'n perihelium in die Kuipergordel, maar 'n aphelium tot 150&nbsp;AE van die Son af. Hierdie voorwerpe se wentelbane is ook teen 'n uiters skuins hoek met die [[sonnebaan]] en dikwels byna loodreg Sommige sterrekundiges beskou die verstrooide skyf as net nog 'n deel van die Kuipergordel en beskryf die voorwerpe daarin as "verstrooide Kuipergordelvoorwerpe".<ref>{{cite web |year=2005 |author=David Jewitt |title=The 1000 km Scale KBOs |work=University of Hawaii |url=http://www.ifa.hawaii.edu/faculty/jewitt/kb/big_kbo.html |access-date=16 Julie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20090603175151/http://www.ifa.hawaii.edu/faculty/jewitt/kb/big_kbo.html |archive-date= 3 Junie 2009 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> [[Lêer:Eris and dysnomia2.jpg|duimnael|links|Eris en sy maan, Disnomia.]] ==== Eris ==== : [[Eris (dwergplaneet)|Eris]] (68&nbsp;AE gemiddeld) is die grootste bekende verstrooide skyfvoorwerp en het 'n debat begin oor presies wat planeet is: Eris is naamlik 5% groter as Pluto met 'n beraamde deursnit van 2400&nbsp;km. Dit is die grootste dwergplaneet<ref>{{cite web |year=2005 |author=Mike Brown |title=The discovery of <s>2003 UB313</s> Eris, the <s>10th planet</s> largest known dwarf planet. |work=CalTech |url=http://www.gps.caltech.edu/~mbrown/planetlila/ |access-date=15 September 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20140910100339/http://www.gps.caltech.edu/~mbrown/planetlila/ |archive-date=10 September 2014 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> en het een maan, Disnomia. Eris het (soos Pluto) 'n hoogs eksentriese wentelbaan, met 'n perihelium van 38,2&nbsp;AU (rofweg dieselfde afstand as wat Pluto van die Son af is) en 'n aphelium van 97,6&nbsp;AU. Eris se wentelbaan is teen 'n hoek van 44° tot die [[sonnebaan]]. == Verste streke == Dit is nie 100% duidelik waar die Sonnestelsel eindig en interstellêre ruimte begin nie, aangesien die Sonnestelsel se grense deur twee kragte gevorm word: die sonwind en die Son se swaartekrag. Die buitenste grens van die sonwind se invloed is rofweg vier keer die afstand tussen Pluto en die Son; hierdie ''heliopouse'' word as die begin van die interstellêre materie beskou.<ref name="Voyager" /> Daar word egter geglo dat die Son se Hill-sfeer, dit wil sê, die effektiewe bereik van die Son se swaartekraginvloed, tot 'n duisend keer verder strek. === Heliopouse === [[Lêer:Voyager 1 tree sonskede binne.jpg|links|duimnael|300px|Die Voyager-tuie tree die sonskede binne.]] Die helio- of sonsfeer word in twee aparte streke gedeel. Die sonwind reis teen omtrent 40 000&nbsp;km/s tot dit teen die plasmagolwe in die interstellêre materie bots. Dit botsing vind in die gebied bekend as "grensskok" plaas, omtrent 80–100&nbsp;AE windop vanaf die Son en omtrent 200&nbsp;AE windaf vanaf die Son.<ref name=fahr /> Hier word die wind baie stadiger, digter en word dit meer stormagtig;<ref name=fahr /> dit vorm 'n groot ovaalstruktuur wat as die "sonskede" bekend staan. Die sonskede lyk baie soos 'n komeet se stert en tree ook soos een op: dit strek 40&nbsp;AE buitentoe windop vanaf die Son, maar het 'n "stert" wat baie maal dié afstand in die teenoorgestelde rigting strek. Beide ''[[Voyager 1]]'' en ''[[Voyager 2]]'' het deur die grensskok gereis en die sonskede ingegaan, teen 94 and 84&nbsp;AE vanaf die Son (respektiewelik).<ref>{{cite journal | doi=10.1126/science.1117684 | year=2005 | month=September | author=Stone, E. C.; Cummings, A. C.; Mcdonald, F. B.; Heikkila, B. C.; Lal, N.; Webber, W. R. | title=Voyager 1 explores the termination shock region and the heliosheath beyond | url=https://archive.org/details/sim_science_2005-09-23_309_5743/page/2017 | volume=309 | issue=5743 | pages=2017–20 | issn=0036-8075 | pmid=16179468 | journal=Science (New York, N.Y.)}}</ref><ref>{{cite journal | doi=10.1038/nature07022 | year=2008 | month=July | author=Stone, E. C.; Cummings, A. C.; Mcdonald, F. B.; Heikkila, B. C.; Lal, N.; Webber, W. R. | title=An asymmetric solar wind termination shock | url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2008-07-03_454_7200/page/71 | volume=454 | issue=7200 | pages=71–4 | issn=0028-0836 | pmid=18596802 | journal=Nature }}</ref> Die buitenste grens van die sonskede, die heliopouse, is die punt waar die sonwind eindig en is die begin van interstellêre ruimte.<ref name="Voyager">{{cite web |url=http://www.nasa.gov/vision/universe/solarsystem/voyager_agu.html |title=Voyager Enters Solar System's Final Frontier |work=NASA |access-date=2 April 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200516082547/https://www.nasa.gov/vision/universe/solarsystem/voyager_agu.html |archive-date=16 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die vorm van die buitenste rand van die sonskede is waarskynlik beïnvloed deur die vloeistofdinamika met wisselwerkings met die interstellêre wind<ref name="fahr">{{cite journal |year=2000 |author=Fahr, H. J.; Kausch, T.; Scherer, H. |title=A 5-fluid hydrodynamic approach to model the Solar System-interstellar medium interaction |journal=Astronomy & Astrophysics | volume=357 | pages=268 |url=http://aa.springer.de/papers/0357001/2300268.pdf | format=PDF | bibcode=2000A&A...357..268F }} See Figures 1 and 2.</ref> en magneetvelde van die Son na die suide. Die noordelike halfrond strek ongeveer 9 AE verder as die suidelike halfrond. Verby die heliopouse, by ongeveer 230&nbsp;AE, lê die "boogskok", 'n plasmaspoor wat deur die Son gelaat word soos dit deur die [[Melkweg]] reis.<ref>{{cite web |date=24 Junie 2002 |author=P. C. Frisch (University of Chicago) |title=The Sun's Heliosphere & Heliopause |work=[[:en:Astronomy Picture of the Day]] |url=http://antwrp.gsfc.nasa.gov/apod/ap020624.html |access-date=23 Junie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20100802140717/http://antwrp.gsfc.nasa.gov/apod/ap020624.html |archive-date= 2 Augustus 2010 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> Geen ruimtetuig het tot dusver deur die heliopouse gereis nie, dus is die onmoontlik om presies te weet wat se kondisies in die plaaslike interstellêre ruimte heers. Daar word verwag dat NASA se Voyager-ruimtetuig in die volgende dekade deur die heliopouse sal reis en kosbare data rakende stralingsvlakke en die sonwind na die Aarde sal stuur.<ref>{{cite web |year=2007 |title=Voyager: Interstellar Mission |work=NASA Jet Propulsion Laboratory |url=http://voyager.jpl.nasa.gov/mission/interstellar.html |access-date=8 Mei 2008 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20040202072959/http://voyager.jpl.nasa.gov/mission/interstellar.html |archive-date= 2 Februarie 2004 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> Dit is nie duidelik tot watter mate die sonskede die Sonnestelsel teen kosmiese strale beskerm nie. 'n Span wat deur NASA gefinansier word het 'n konsep ontwikkel van 'n ''Vision Mission'' ("visie missie") wat daaraan toegewy is om 'n sonde na die sonskede te stuur.<ref>{{cite conference |title=Innovative Interstellar Explorer |author=R. L. McNutt, Jr. et al. | booktitle= Physics of the Inner Heliosheath: Voyager Observations, Theory, and Future Prospects |publisher=AIP Conference Proceedings |volume=858 |pages=341–347 |year=2006 |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2006AIPC..858..341M |doi=10.1063/1.2359348}}</ref><ref>{{cite web |year=2007 |title=Interstellar space, and step on it! |work=New Scientist |url=http://space.newscientist.com/article/mg19325850.900-interstellar-space-and-step-on-it.html |date=2007-01-05 |accessdate=2007-02-05 |author=Anderson, Mark |archive-date=2008-04-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080416024531/http://space.newscientist.com/article/mg19325850.900-interstellar-space-and-step-on-it.html |url-status=dead }}</ref> === Oortwolk === [[Lêer:Kuipergordel en Oortwolk2.svg|duimnael|upright=1.3|'n Kunstenaarsvoorstelling van die Kuipergordel en die Oortwolk.]] Die teoretiese Oortwolk is 'n groot massa van tot 'n triljoen ysige voorwerpe. Daar word geglo dat dit die Sonnestelsel by ongeveer 50&nbsp;000&nbsp;AE (omtrent 1 ligjaar) omring en moontlik sover strek as 100&nbsp;000&nbsp;AE (1,87&nbsp;ligjaar). Dit word ook geglo dat die Oortwolk die bron vir alle langdurige komete is, aangesien die Oortwolk self bestaan uit komete wat deur die swaartekragwisselwerkings van die buitenste planete uit die binnenste Sonnestelsel gestoot is. Voorwerpe in die Oortwolk beweeg baie stadig en kan gestoor word deur ongereelde gebeurtenisse soos botsings, die swaartekrag van 'n verbygaande ster, die gety van die sterrestelsel en die gety van die Melkweg.<ref>{{cite web |year=2001 |author=Stern SA, Weissman PR. |title=Rapid collisional evolution of comets during the formation of the Oort cloud. |work=Space Studies Department, Southwest Research Institute, Boulder, Colorado |url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&list_uids=11214311&dopt=Citation |access-date=19 November 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20070512142732/http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve |archive-date=12 Mei 2007 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web |year=2006 |author=Bill Arnett |title=The Kuiper Belt and the Oort Cloud |work=nineplanets.org |url=http://www.nineplanets.org/kboc.html |access-date=23 Junie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190807064224/http://nineplanets.org/kboc.html |archive-date=7 Augustus 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> [[Lêer:Sedna-NASA.JPG|regs|duimnael|Teleskopiese beeld van Sedna.]] ==== Sedna ==== 90377 Sedna (ongeveer 525,86 AE) is 'n groot, rooierige Pluto-agtige voorwerp met 'n reusagtige, hoogs elliptiese wentelbaan met 'n perihelium van ongeveer 76&nbsp;AE en 'n aphelium van 928&nbsp;AE. Dit neem Sedna 12 050 jaar om sy reuse wentelbaan te voltooi. Dit is in 2003 deur Mike Brown ontdek, wat volhou dat dit nie deel van die verstrooide skyf of die Kuipergordel kan wees nie, aangesien sy perihelium te ver is om deur Neptunus se migrasie geaffekteer te wees. Hy is deel van 'n groep sterrekundiges wat glo dat Sedna 'n geheel en al nuwe soort bevolking verteenwoordig. Die voorwerp 2000 CR₁₀₅ sal dan ook moontlik deel van hierdie nuwe groep vorm: dit het 'n perihelium van 45&nbsp;AE, 'n aphelium van 415&nbsp;AE en 'n wentelbaan wat 3420 jaar neem om te voltooi.<ref>{{cite web |year=2004 |author=David Jewitt |title=Sedna – 2003 VB₁₂ |work=University of Hawaii |url=http://www.ifa.hawaii.edu/~jewitt/kb/sedna.html |access-date=23 Junie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20090602224955/http://www.ifa.hawaii.edu/~jewitt/kb/sedna.html |archive-date= 2 Junie 2009 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> Brown verwys na hierdie voorwerpe as deel van die "Binnenste Oortwolk", siende dat hulle moontlik deur 'n soortgelyke proses gevorm is as die voorwerpe in die Oortwolk.<ref>{{cite web |title=Sedna |author=Mike Brown |url=http://www.gps.caltech.edu/~mbrown/sedna/ |work=CalTech |access-date=2 Mei 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20041204015531/http://www.gps.caltech.edu/~mbrown/sedna/ |archive-date= 4 Desember 2004 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> Sedna is waarskynlik 'n dwergplaneet, alhoewel sy vorm nog nie met sekerheid bepaal is nie. === Grense === Daar is steeds groot dele van ons Sonnestelsel wat onbekend is. Daar word beraam dat die Son se swaartekragveld omliggende sterre so ver weg as twee ligjare (125&nbsp;000&nbsp;AE) domineer. In kontras plaas lae beramings vir die radius van die Oortwolk dit nie verder as 50 000&nbsp;AE nie.<ref>{{cite book |title=The Solar System: Third edition |author=T. Encrenaz, J.P. Bibring, M. Blanc, MA. Barucci, F. Roques, PH. Zarka |publisher=Springer |year=2004 |pages=1}}</ref> Ten spyte van ontdekkings soos Sedna, is die streek tussen die Kuipergordel en die Oortwolk, 'n gebied met 'n radius van tienduisende AE, basies steeds ongekarteer. Daar is ook steeds studies wat op die gebied tussen Mercurius en die Son fokus.<ref>{{cite web |year=2004 |author=Durda D.D.; Stern S.A.; Colwell W.B.; Parker J.W.; Levison H.F.; Hassler D.M. |title=A New Observational Search for Vulcanoids in SOHO/LASCO Coronagraph Images |url=http://www.ingentaconnect.com/search/expand?pub=infobike://ap/is/2000/00000148/00000001/art06520&unc=ml |accessdate=2006-07-23 |archive-date=2014-08-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140830021911/http://www.ingentaconnect.com/search/expand?pub=infobike%3A%2F%2Fap%2Fis%2F2000%2F00000148%2F00000001%2Fart06520&unc=ml |url-status=dead }}</ref> Dis waarskynlik dat daar in die toekoms nuwe voorwerpe in hierdie ongekarteerde gebiede ontdek sal word. == Die Sonnestelsel in ons sterrestelsel == {{Kombi-beeld|Milky Way 2005.jpg|Melkweg Spiraalarm.png|| |align=left |caption1=Die Melkweg (voorstelling) |caption2=Die ligging van die Sonnestelsel in die Melkweg }} Die Sonnestelsel is in die [[Melkweg]] geleë, 'n [[sterrestelsel]] met 'n deursneë van 100&nbsp;000 ligjare wat ongeveer 200 miljard sterre bevat.<ref>{{cite web |title=Magnetic fields in cosmology |author=A.D. Dolgov |year=2003 |url=http://arxiv.org/abs/astro-ph/0306443 |access-date=23 Julie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009110026/https://arxiv.org/abs/astro-ph/0306443 |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die Son is in een van die Melkweg se buitenste spiraalarms, bekend as die [[Orion-Cygnus-arm]].<ref>{{cite web |title=Three Dimensional Structure of the Milky Way Disk |author=R. Drimmel, D. N. Spergel |year=2001 |url=http://arxiv.org/abs/astro-ph/0101259 |access-date=23 Julie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200509103450/https://arxiv.org/abs/astro-ph/0101259 |archive-date=9 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Hy lê tussen 25&nbsp;000 en 28&nbsp;000 van die Melkweg se kern en beweeg teen ongeveer 220&nbsp;km/s. Teen hierdie spoed neem dit die Son 225 tot 250 miljoen jaar om een omwenteling om die Melkweg se kern te voltooi. Hierdie omwenteling staan as 'n galaktiese jaar bekend.<ref>{{cite web |title=Period of the Sun's Orbit around the Galaxy (Cosmic Year |first=Stacy |last=Leong |url=http://hypertextbook.com/facts/2002/StacyLeong.shtml |year=2002 |work=The Physics Factbook |access-date=2 April 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200527062420/https://hypertextbook.com/facts/2002/StacyLeong.shtml |archive-date=27 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Dit is waarskynlik dat die Sonnestelsel se ligging in die Melkweg 'n rol in die [[evolusie]] van lewe op Aarde gespeel het. Die Sonnestelsel het 'n byna sirkelvormige wentelbaan en wentel teen ongeveer dieselfde spoed as die Melkweg se spiraalarms, wat beteken dat dit nie sommer ''deur'' hierdie arms beweeg nie. Die spiraalarms is naamlik die tuiste van groter konsentrasies moontlik gevaarlike [[supernova]]e en die feit dat die Aarde nie dikwels in die buurt van hierdie supernovae kom nie, het aan ons planeet lang tye van interstellêre stabiliteit gegee, waartydens lewe kon ontwikkel.<ref name="astrobiology">{{cite web |year=2001 |author=Leslie Mullen |title=Galactic Habitable Zones |work=Astrobiology Magazine |url=http://www.astrobio.net/news/modules.php?op=modload&name=News&file=article&sid=139 |access-date=23 Junie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313020403/http://www.astrobio.net/news/modules.php?op=modload |archive-date=13 Maart 2010 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> Die Sonnestelsel lê ook ver buite die sterbeknopte middel. Naby die Melkweg se middel sou die swaartekrag van nabye sterre die liggame in die Oortwolk steur en baie komete na die binnenste Sonnestelsel stuur, wat moontlik tot katastrofiese botsings met die Aarde kon lei. Die kragtige straling vanuit die Melkweg se kern sou ook met die evolusie van komplekse leefvorms kon inmeng.<ref name=astrobiology /> Sommige wetenskaplikes het voorgestel dat die Sonnestelsel tog deur onlangse supernovae geraak is, selfs al is hy so ver van die kern geleë. Volgens hulle teorieë sou die supernovae die lewe op Aarde reeds die laaste 35 000 jaar negatief beïnvloed het, deur brokstukke in die vorm van radio-aktiewe stof en groter, komeetagtige liggame na die Son te slinger.<ref>{{cite web |year=2005 |author=|title=Supernova Explosion May Have Caused Mammoth Extinction |work=Physorg.com |url=http://www.physorg.com/news6734.html |accessdate=2007-02-02}}</ref> === Omgewing === [[Lêer:local bubble.jpg|duimnael|180px|Kunstenaarsvoorstelling van die [[lokale borrel]].]] Die onmiddellike galaktiese omgewing om die Sonnestelsel staan as die lokale interstellêre wind bekend: 'n area van digte "wolke" in die andersins leë gebied wat as die [[lokale borrel]] bekend staan. Die lokale borrel is 'n warm, meestal leë ruimte wat ongeveer 300 ligjare in deursnit is. Die ruimte is deurdring met hoë-temperatuur plasma, wat voorstel dat dit die produk van verskeie onlangse supernovae is.<ref>{{cite web |title=Near-Earth Supernovas |work=NASA |url=http://science.nasa.gov/headlines/y2003/06jan_bubble.htm |access-date=23 Julie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313214652/http://science.nasa.gov/headlines/y2003/06jan_bubble.htm |archive-date=13 Maart 2010 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> Die rigting van die pad wat die Son deur die ruimte volg kom in die buurt van die Herkules-sterrebeeld, in die rigting van die huidige ligging van die helder ster Vega.<ref>{{cite web |year=2003 |author=C. Barbieri |title=Elementi di Astronomia e Astrofisica per il Corso di Ingegneria Aerospaziale V settimana |work=IdealStars.com |url=http://www.google.com/search?q=cache:yKkhLXIaAvoJ:debora.pd.astro.it/planets/barbieri/IngAeroAnnoA2004-05/5_LecturesAstroAstrofIng04_05QuintaSettimana.ppt+Elementi+di+Astronomia+e+Astrofisica+per+il+Corso+di+Ingegneria+Aerospaziale+V+settimana&hl=en&ct=clnk&cd=1&gl=us |accessdate=2007-02-12}}</ref> Daar is relatief min sterre binne-in die eerste tien ligjare vanaf die Son. Die naaste is die trippelsterstelsel Alfa Centauri, wat ongeveer 4,4 ligjaar weg is. Alfa Centauri A en Alfa Centauri B is 'n paar sterre soortgelyk aan die Son, terwyl die klein rooidwerg Alfa Centauri C (ook bekend as Proxima Centauri) die paartjie teen 'n afstand van 0,2 ligjaar omwentel. Die volgende sterre wat die naaste aan die Son is, is drie rooidwerge: die Ster van Barnard (5,9 ligjaar), Wolf 359 (7,8 ligjaar) en Lalande 21185 (8,3 ligjaar). Die grootste ster in die eerste 10 ligjaar is Sirius, 'n helder [[hoofreeks]]ster wat ongeveer twee keer so groot as die Son is en deur 'n witdwerg, Sirius B, omwentel word. Sirius lê ongeveer 8,6 ligjaar van die Son af. Die ander stelsels binne-in die eerste 10 ligjaar is die binêre rooidwerg-stelsel Luyten 726-8 (8,7 ligjaar) en die enkele rooidwerg Ross 154 (9,7 ligjaar).<ref>{{cite web |title=Stars within 10 light years |url=http://www.solstation.com/stars/s10ly.htm |work=SolStation |access-date=2 April 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191125001921/http://www.solstation.com/stars/s10ly.htm |archive-date=25 November 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> Die naaste ster wat soortgelyk aan die Son is en ook in 'n enkelstelsel geleë is, is Tau Ceti, wat 11,9 ligjaar hiervandaan is. Tau Ceti het ongeveer 80% van die Son se massa, maar slegs 60% van sy helderheid.<ref>{{cite web |title=Tau Ceti |url=http://www.solstation.com/stars/tau-ceti.htm |work=SolStation |access-date=2 April 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200524200026/http://www.solstation.com/stars/tau-ceti.htm |archive-date=24 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die naaste eksoplaneet wentel om die ster Epsilon Eridani, 'n ster wat ietwat dowwer en rooier as die Son is en 10,5 ligjaar hiervandaan is. Die ster se een bevestigde planeet, Epsilon Eridani b, besit rofweg 1,5 keer die massa van Jupiter en neem 6,9 jaar om sy ster te omwentel.<ref>{{cite web |title=HUBBLE ZEROES IN ON NEAREST KNOWN EXOPLANET |work=Hubblesite |year=2006 |url=http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2006/32/text/ |access-date=13 Januarie 2008 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160709100728/http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2006/32/text/ |archive-date=9 Julie 2016 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> == Vorming en ontwikkeling == {| class="wikitable" style="float:right;" |+ Die Sonnestelsel se<br />volopste isotope<ref>{{cite book |first=David |last=Arnett |year=1996 |title=Supernovae and Nucleosynthesis |url=https://archive.org/details/supernovaenucleo0000arne |edition=1st |publisher=Princeton University Press |location=Princeton, New Jersey |isbn=0-691-01147-8 |oclc=33162440}}</ref> ![[Isotoop]] !Nukleï&nbsp;per<br />miljoen |- | Waterstof-1 ||style="text-align:right"| 705&nbsp;700 |- | Helium-4 ||style="text-align:right"| 275&nbsp;200 |- | Suurstof-16 ||style="text-align:right"| 5&nbsp;920 |- | Koolstof-12 ||style="text-align:right"| 3&nbsp;032 |- | Neon-20 ||style="text-align:right"| 1&nbsp;548 |- | Yster-56 ||style="text-align:right"| 1&nbsp;169 |- | Stikstof-14 ||style="text-align:right"| 1&nbsp;105 |- | Silikon-28 ||style="text-align:right"| 653 |- | Magnesium-24 ||style="text-align:right"| 513 |- | Swawel-32 ||style="text-align:right"| 396 |- | Neon-22 ||style="text-align:right"| 208 |- | Magnesium-26 ||style="text-align:right"| 79 |- | Argon-36 ||style="text-align:right"| 77 |- | Yster-54 ||style="text-align:right"| 72 |- | Magnesium-25 ||style="text-align:right"| 69 |- | Kalsium-40 ||style="text-align:right"| 60 |- | Aluminum-27 ||style="text-align:right"| 58 |- | Nikkel-58 ||style="text-align:right"| 49 |- | Koolstof-13 ||style="text-align:right"| 37 |- | Helium-3 ||style="text-align:right"| 35 |- | Silikon-29 ||style="text-align:right"| 34 |- | Natrium-23 ||style="text-align:right"| 33 |- | Yster-57 ||style="text-align:right"| 28 |- | Waterstof-2 ||style="text-align:right"| 23 |- | Silikon-30 ||style="text-align:right"| 23 |} Die Sonnestelsel is gevorm deur die swaartekragineenstorting van 'n molekulêre wolk, ongeveer 4,6 miljard jaar gelede. Hierdie wolk was waarskynlik 'n aantal ligjare in deursnee en het moontlik geboorte aan verskeie sterre gegee.<ref name="Arizona">{{cite web |title=Lecture 13: The Nebular Theory of the origin of the Solar System |url=http://atropos.as.arizona.edu/aiz/teaching/nats102/mario/solar_system.html |work=University of Arizona |accessdate=2006-12-27}}</ref> Die streek wat later die Sonnestelsel sou word het ineengestort en, as gevolg van die behoud van hoekmomentum, vinniger omwentelings begin maak. Die middel, waar die meeste massa opeengehoop het, het toenemend warmer as die omliggende skyf geword.<ref name="Arizona" /> Soos die ineenkrimpende nebula omwentel het, het dit afgeplat en begin om 'n wentelende sogenaamde "protoplanetêre skyf" met 'n deursnit van ongeveer 200&nbsp;AE te vorm,<ref name="Arizona" /> met 'n warm, digte protoster in die middel.<ref>{{cite science |last=Greaves |first=Jane S. |date=2005-01-07 |title=Disks Around Stars and the Growth of Planetary Systems |journal=Science |volume=307 | issue=5706 |pages=68–71 |doi=10.1126/science.1101979 |url=http://www.sciencemag.org/cgi/content/full/307/5706/68 | abstract=http://www.sciencemag.org/cgi/content/abstract/sci;307/5706/68 | accessdate=2006-11-16}}</ref><ref>{{cite web |date=2000-04-05 |url=http://www7.nationalacademies.org/ssb/detectionch3.html |title=Present Understanding of the Origin of Planetary Systems |publisher=National Academy of Sciences |accessdate=2007-01-19 |archive-date=2009-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090803020055/http://www7.nationalacademies.org/ssb/detectionch3.html |url-status=dead }}</ref> Die planete is deur die aanwas van hierdie skyf gevorm.<ref>{{cite journal | doi= 10.1086/429160 | title= Chondrule-forming Shock Fronts in the Solar Nebula: A Possible Unified Scenario for Planet and Chondrite Formation | year= 2005 | author= Boss, A. P. | journal= The Astrophysical Journal | volume= 621 | pages= L137}}</ref> [[Lêer:redgiantsun.gif|duimnael|links|'n Kunstenaarsvoorstelling van die toekomstige ontwikkel van die Son. Links: hoofreeks; middel: rooi reus; regs, witdwerg.]] Binne 50 miljoen jaar het die druk en digtheid van [[waterstof]] in die middel van die protoster só gestyg dat kernfusie begin plaasvind het.<ref name=Yi2001>{{cite journal | author= Sukyoung Yi; Pierre Demarque; Yong-Cheol Kim; Young-Wook Lee; Chang H. Ree; Thibault Lejeune; Sydney Barnes | title=Toward Better Age Estimates for Stellar Populations: The <math>Y^{2}</math> Isochrones for Solar Mixture | journal=Astrophysical Journal Supplement | id={{arXiv|astro-ph|0104292}} | year=2001 | volume=136 | pages=417 | doi=10.1086/321795 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2001ApJS..136..417Y}}</ref> Die temperatuur, reaksietempo, druk en digtheid het toegeneem tot 'n hidrostatiese ewewig bereik is, waar die warmte-energie die teenwig van die krag van die swaartekragineenstorting vorm. Op hierdie stadium het die Son 'n [[hoofreeks]]ster geword.<ref>{{cite journal | author=A. Chrysostomou, P. W. Lucas | title=The Formation of Stars | journal=Contemporary Physics | year=2005 | volume=46 | pages=29 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2005ConPh..46...29C | doi=10.1080/0010751042000275277}}</ref> Die huidige Sonnestelsel sal voortduur tot die Son begin om van die Hertzsprung-Russell-diagram af te wyk. Die Son het 'n beperkte hoeveelheid waterstof wat voortdurend opgebrand word. Namate die waterstof opraak, sal die energie-opbrengs wat die kern ondersteun afneem, wat sal veroorsaak dat die Son ineen sal krimp. Die toename in druk verhit die kern, wat veroorsaak dat die waterstof vinniger brand. Dit veroorsaak dat die Son elke 1,1 miljard jaar ongeveer 10% helderder brand.<ref>{{cite web |title=Science: Fiery future for planet Earth |author=Jeff Hecht |work=NewScientist |url=http://www.newscientist.com/article/mg14219191.900.html |year=1994 |access-date=29 Oktober 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150601234315/http://www.newscientist.com/article/mg14219191.900.html |archive-date= 1 Junie 2015 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> In ongeveer 5,4&nbsp;miljard jaar, sal die waterstof in die Son se kern geheel en al in helium omgesit wees, wat die einde van die hoofreeksfase sal aandui. Teen hierdie tyd sal die buitenste lae van die Son uitsit tot ongeveer 260 sy huidige deursnit: die Son sal 'n rooi reus word. Aangesien die Son se oppervlak aansienlik groter sal wees, sal dit juis koeler wees as wat tans die geval is (tot 'n minimum van 2600&nbsp;K).<ref>{{cite journal|author= K. P. Schroder, Robert Cannon Smith|title= Distant future of the Sun and Earth revisited|journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society | volume=386 |pages=155–163 | year=2008 |doi=10.1111/j.1365-2966.2008.13022.x |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2008MNRAS.386..155S }}</ref> Hierdie buitenste lae sal mettertyd wegval en 'n witdwerg agterlaat: 'n voorwerp wat uiters dig sal wees, slegs die helfte van die oorspronklike massa van die Son sal oorhou en die grootte van die Aarde sal wees. Die lae wat wegval sal 'n planetêre nebula vorm, waartydens sommige van die materiaal wat die Son gevorm het na die interstellêre medium sal terugkeer. {{clear}} == Aantekeninge en verwysings == : ''Hierdie artikel (of dele daarvan) is 'n vertaling van die Engelse Wikipedia-artikel [[:en:Special:PermanentLink/262952790|"Solar System"]]'' {{Verwysings|3}} == Verdere leesstof == * Anthony Fairall (2008). ''Sterkennis – 'n Inleidende gids tot die Heelal'' * J.E. van Zyl (2002). ''Ontsluier die heelal'' * Caroline Bingham (2005). ''Ruimte'' (vir jonger lesers) == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Solar System}} {{Wikt|sonnestelsel}} * [http://www.assabfn.co.za/activities/education/sterrekunde-inligtingstuk-feb2007.pdf Sterrekunde-inligtingstuk vir die nuuskierige] (PDF): vierdelig, met "Die Sonnestelsel" as deel 1. * [http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=SolarSys&Display=Overview Die Sonnestelsel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070701152248/http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=SolarSys&Display=Overview |date= 1 Julie 2007 }} by NASA se [http://solarsystem.nasa.gov/index.cfm Sonnestelselverkenningswebwerf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060425235742/http://solarsystem.nasa.gov/index.cfm |date=25 April 2006 }} * [http://www.classzone.com/books/earth_science/terc/content/visualizations/es2701/es2701page01.cfm?chapter_no=27 Illustrasie van die afstand tussen die planete] * [http://www.co-intelligence.org/newsletter/comparisons.html Illustrasie wat die grootte van die planete met mekaar, die Son en ander sterre vergelyk.] {{PlaneteSon}} {{Aarde-posisie}} {{Voorbladster}} {{Normdata}} [[Kategorie:Sonnestelsel| ]] fzrz8w6n6tsyzuc7vgj0sz07hm9ux4v 10 13882 2979207 2979006 2026-10-15T18:00:18Z SpesBona 2720 + skakel 2979207 wikitext text/x-wiki [[Lêer:The Currie Cup1.jpg|150px|regs|Die Curriebekertrofee.]] * Die FIA kondig 'n ooreenkoms met [[Rwanda]] aan, waarvolgens dié land vanaf 2030 vir tien jaar 'n [[Afrika Grand Prix]] mag aanbied. [[Suid-Afrika]] beywer hom steeds vir 'n terugkeer van die [[Suid-Afrikaanse Grand Prix]]. * Die 2026-[[Nobelprys vir Ekonomiese Wetenskappe]] word toegeken aan Robert Hall en Michael Woodford "vir [[mikro-ekonomie]]se fondamente van [[makro-ekonomie]]se stabilisering". * Die [[Internasionale Krieketraad]] en [[Krieket Suid-Afrika]] maak die [[Krieketwêreldbeker 2027]] se wedstrydskedule in [[Kaapstad]] bekend; dié toernooi sal op 2 Oktober in [[Windhoek]] begin en die eindstryd sal ná ses weke se wedstryde in Suid-Afrika, [[Zimbabwe]] en [[Namibië]] op 21 November op [[Wanderersstadion|Wanderers]] in [[Johannesburg]] beslis word. * 'n [[Oos-Rand-moorde|Reeksmoordenaar]] is moontlik in die [[Oos-Rand]]-gebied in [[Gauteng]], Suid-Afrika, aktief. Die lyke van twaalf vrouens is sedert Julie 2026 gevind. * Op [[Griekwapark]] in [[Kimberley]] klop die verdedigende kampioen [[Griekwas (rugbyspan)|Griekwas]] tydens die eindstryd van die '''[[Curriebeker]] 2026''' die [[Pumas]] met 23–16 en palm sodoende hul vyfde titel in. <div class="itn-footer" style="margin-top: 0.5em;"> '''Voortdurend:''' [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Russiese inval in Oekraïne]] • [[Iran-oorlog in 2026|Iran-oorlog]] • [[Soedanese burgeroorlog (2023-hede)|Soedanese burgeroorlog]]<br /> '''[[:Kategorie:Sterftes_in_{{CURRENTYEAR}}|Onlangs oorlede]]: [[Harald V van Noorweë|Harald V]] • [[Joggie Jansen]] • [[Dennis Haskins]] • [[Jeffrey Archer]] • [[RJ Mitte]] </div> <noinclude> [[Kategorie:Voorbladsjablone]] </noinclude> 0d93c3n4cpi8p5qio5jhhp8qtvhpnml 10 16373 2979252 847855 2026-10-15T22:03:44Z Pynappel 70858 Maak die sjabloon reg deur die module te gebruik wat vanaf die Engelse Wikipedia gekopieer is 2979252 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Listen|main}}</includeonly><noinclude> {{Dokumentasie}} </noinclude> i3pom5gfc04ydvd1t4kxmvql26qjw7z 2979253 2979252 2026-10-15T22:06:16Z Pynappel 70858 Pynappel het bladsy [[Sjabloon:Listen]] na [[Sjabloon:Luister]] geskuif: Beter titel 2979252 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Listen|main}}</includeonly><noinclude> {{Dokumentasie}} </noinclude> i3pom5gfc04ydvd1t4kxmvql26qjw7z 2979266 2979253 2026-10-15T22:39:11Z Pynappel 70858 Laat Afrikaanse parameters toe 2979266 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Listen | header = {{{opskrif|{{{header|}}}}}} | type = {{#switch:{{lc:{{{soort|{{{type|}}}}}}}}|musiek=music|spraak=speech|klank=sound|#default={{{soort|{{{type|}}}}}}}} | image = {{#switch:{{lc:{{{beeld|{{{image|}}}}}}}}|geen=none|#default={{{beeld|{{{image|}}}}}}}} | pos = {{#switch:{{lc:{{{posisie|{{{pos|}}}}}}}}|links=left|senter|middel=center|regs=right|#default={{{posisie|{{{pos|}}}}}}}} | plain = {{#switch:{{lc:{{{eenvoudig|{{{plain|}}}}}}}}|ja=yes|#default={{{eenvoudig|{{{plain|}}}}}}}} | embed = {{{inbed|{{{embed|}}}}}} | help = {{#switch:{{lc:{{{hulp|{{{help|}}}}}}}}|nee=no|#default={{{hulp|{{{help|}}}}}}}} | style = {{{styl|{{{style|}}}}}} |filename={{{lêernaam|{{{filename|}}}}}}|title={{{titel|{{{title|}}}}}}|alt={{{altteks|{{{alt|}}}}}}|description={{{beskrywing|{{{description|}}}}}}|start={{{begin|{{{start|}}}}}}|length={{#switch:{{lc:{{{duur|{{{length|}}}}}}}}|ja=yes|#default={{{duur|{{{length|}}}}}}}}|play={{#switch:{{lc:{{{speel|{{{play|}}}}}}}}|nee=no|#default={{{speel|{{{play|}}}}}}}} |filename2={{{lêernaam2|{{{filename2|}}}}}}|title2={{{titel2|{{{title2|}}}}}}|alt2={{{altteks2|{{{alt2|}}}}}}|description2={{{beskrywing2|{{{description2|}}}}}}|start2={{{begin2|{{{start2|}}}}}}|length2={{#switch:{{lc:{{{duur2|{{{length2|}}}}}}}}|ja=yes|#default={{{duur2|{{{length2|}}}}}}}}|play2={{#switch:{{lc:{{{speel2|{{{play2|}}}}}}}}|nee=no|#default={{{speel2|{{{play2|}}}}}}}} |filename3={{{lêernaam3|{{{filename3|}}}}}}|title3={{{titel3|{{{title3|}}}}}}|alt3={{{altteks3|{{{alt3|}}}}}}|description3={{{beskrywing3|{{{description3|}}}}}}|start3={{{begin3|{{{start3|}}}}}}|length3={{#switch:{{lc:{{{duur3|{{{length3|}}}}}}}}|ja=yes|#default={{{duur3|{{{length3|}}}}}}}}|play3={{#switch:{{lc:{{{speel3|{{{play3|}}}}}}}}|nee=no|#default={{{speel3|{{{play3|}}}}}}}} |filename4={{{lêernaam4|{{{filename4|}}}}}}|title4={{{titel4|{{{title4|}}}}}}|alt4={{{altteks4|{{{alt4|}}}}}}|description4={{{beskrywing4|{{{description4|}}}}}}|start4={{{begin4|{{{start4|}}}}}}|length4={{#switch:{{lc:{{{duur4|{{{length4|}}}}}}}}|ja=yes|#default={{{duur4|{{{length4|}}}}}}}}|play4={{#switch:{{lc:{{{speel4|{{{play4|}}}}}}}}|nee=no|#default={{{speel4|{{{play4|}}}}}}}} |filename5={{{lêernaam5|{{{filename5|}}}}}}|title5={{{titel5|{{{title5|}}}}}}|alt5={{{altteks5|{{{alt5|}}}}}}|description5={{{beskrywing5|{{{description5|}}}}}}|start5={{{begin5|{{{start5|}}}}}}|length5={{#switch:{{lc:{{{duur5|{{{length5|}}}}}}}}|ja=yes|#default={{{duur5|{{{length5|}}}}}}}}|play5={{#switch:{{lc:{{{speel5|{{{play5|}}}}}}}}|nee=no|#default={{{speel5|{{{play5|}}}}}}}} |filename6={{{lêernaam6|{{{filename6|}}}}}}|title6={{{titel6|{{{title6|}}}}}}|alt6={{{altteks6|{{{alt6|}}}}}}|description6={{{beskrywing6|{{{description6|}}}}}}|start6={{{begin6|{{{start6|}}}}}}|length6={{#switch:{{lc:{{{duur6|{{{length6|}}}}}}}}|ja=yes|#default={{{duur6|{{{length6|}}}}}}}}|play6={{#switch:{{lc:{{{speel6|{{{play6|}}}}}}}}|nee=no|#default={{{speel6|{{{play6|}}}}}}}} |filename7={{{lêernaam7|{{{filename7|}}}}}}|title7={{{titel7|{{{title7|}}}}}}|alt7={{{altteks7|{{{alt7|}}}}}}|description7={{{beskrywing7|{{{description7|}}}}}}|start7={{{begin7|{{{start7|}}}}}}|length7={{#switch:{{lc:{{{duur7|{{{length7|}}}}}}}}|ja=yes|#default={{{duur7|{{{length7|}}}}}}}}|play7={{#switch:{{lc:{{{speel7|{{{play7|}}}}}}}}|nee=no|#default={{{speel7|{{{play7|}}}}}}}} |filename8={{{lêernaam8|{{{filename8|}}}}}}|title8={{{titel8|{{{title8|}}}}}}|alt8={{{altteks8|{{{alt8|}}}}}}|description8={{{beskrywing8|{{{description8|}}}}}}|start8={{{begin8|{{{start8|}}}}}}|length8={{#switch:{{lc:{{{duur8|{{{length8|}}}}}}}}|ja=yes|#default={{{duur8|{{{length8|}}}}}}}}|play8={{#switch:{{lc:{{{speel8|{{{play8|}}}}}}}}|nee=no|#default={{{speel8|{{{play8|}}}}}}}} |filename9={{{lêernaam9|{{{filename9|}}}}}}|title9={{{titel9|{{{title9|}}}}}}|alt9={{{altteks9|{{{alt9|}}}}}}|description9={{{beskrywing9|{{{description9|}}}}}}|start9={{{begin9|{{{start9|}}}}}}|length9={{#switch:{{lc:{{{duur9|{{{length9|}}}}}}}}|ja=yes|#default={{{duur9|{{{length9|}}}}}}}}|play9={{#switch:{{lc:{{{speel9|{{{play9|}}}}}}}}|nee=no|#default={{{speel9|{{{play9|}}}}}}}} |filename10={{{lêernaam10|{{{filename10|}}}}}}|title10={{{titel10|{{{title10|}}}}}}|alt10={{{altteks10|{{{alt10|}}}}}}|description10={{{beskrywing10|{{{description10|}}}}}}|start10={{{begin10|{{{start10|}}}}}}|length10={{#switch:{{lc:{{{duur10|{{{length10|}}}}}}}}|ja=yes|#default={{{duur10|{{{length10|}}}}}}}}|play10={{#switch:{{lc:{{{speel10|{{{play10|}}}}}}}}|nee=no|#default={{{speel10|{{{play10|}}}}}}}} }}</includeonly><noinclude> {{Dokumentasie}} </noinclude> mbwlv0l9c0vf5d99p8ego4aulpjwwdj 2979270 2979266 2026-10-15T22:50:52Z Pynappel 70858 Roep die module 2979270 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Luister|main}}</includeonly><noinclude> {{Dokumentasie}} </noinclude> jwwkbfccxawuxqlb60tlctwljs11749 0 16928 2979249 2867219 2026-10-15T21:57:57Z Pynappel 70858 Brei uit n.a.v. die Engels 2979249 wikitext text/x-wiki {{Kort beskrywing|Snaarinstrument met toonriggels}} {{Inligtingskas Instrument | name = Kitaar | image = Guitar 1.jpg | image_capt = 'n Di Giorgio klassieke kitaar wat in Brasilië gemaak is | background = string | hornbostel_sachs = 321.322 | hornbostel_sachs_desc = Saamgestelde chordofoon | developed = 13de eeu | range = [[Lêer:Range guitar.svg|130px|senter]]<div class="center">('n kitaar in standaardstemming)</div> | related = * Gestrykte en getokkelde snaarinstrumente }} Die '''kitaar''', of '''ghitaar''', is 'n [[snaarinstrument]] wat gewoonlik toonriggels het en wat in 'n verskeidenheid musiekstyle gebruik word. Dit is een van die hoofinstrumente in [[blues]]-, country-, [[flamenco]]-, [[jazz]]-, [[pop]]- en [[rock|rockmusiek]]. Die kitaar het gewoonlik ses snare, maar daar bestaan ook kitare met vier, sewe, agt, [[tiensnaarkitaar|tien]] en twaalf snare. Die speler hou die instrument plat teen die lyf en slaan of tokkel die snare met die dominante hand, terwyl die vingers van die ander hand terselfdertyd gekose snare teen die toonriggels vasdruk. 'n Plektrum kan ook gebruik word om die snare aan te slaan. Die klank word óf akoesties deur 'n hol klankkas in die kitaar self versterk, óf elektronies deur 'n opnemer en 'n [[klankversterker]]. Die kitaar word as 'n chordofoon geklassifiseer, wat beteken dat die klank deur 'n trillende snaar voortgebring word wat tussen twee vaste punte gespan is. Onder die kitaar se voorlopers tel die gitern, die vihuela, die Renaissancekitaar met vier snaarkore en die barokkitaar met vyf snaarkore, wat alles tot die ontwikkeling van die moderne sessnaarinstrument bygedra het. Daar is drie hoofsoorte moderne kitaar, naamlik die klassieke of Spaanse kitaar, die akoestiese staalsnaarkitaar en die elektriese kitaar, en die skootstaalkitaar, wat ook die Hawaiikitaar genoem word en oor die speler se skoot bespeel word. Die klassieke Spaanse kitaar word dikwels as solo-instrument met 'n volledige vingerstyltegniek bespeel, waar elke snaar afsonderlik met die vingers getokkel eerder as geslaan word. Die elektriese kitaar, wat in die 1930's ontwikkel is, gebruik 'n opnemer en 'n versterker wat die instrument hard genoeg maak om gehoor te word, en het dit ook moontlik gemaak om kitare uit 'n soliede blok hout sonder 'n klankkas te bou.<ref name="beauchamp" /> 'n Wye verskeidenheid elektroniese effekte het daarmee moontlik geword. Die harde, versterkte klank van die elektriese kitaar het 'n sleutelrol in die ontwikkeling van blues en rock gespeel, sowel as begeleidingsinstrument as in kitaarsolo's, en veral ook in [[heavy metal]] en punk. Die instrument het 'n groot invloed op die populêre kultuur gehad. == Geskiedenis == [[Lêer:Museum of Anatolian Civilizations nevit (Portrait).jpg|duimnael|regs|'n Hettitiese luit van Alacahöyük, 1399-1301 v.C. Dié beeld word soms gebruik om die ouderdom van die kitaar aan te dui, vanweë die vorm van die luit se lyf.<ref name="gitarrenzentrum" />]] Die naam van die kitaar en sy voorgangers is sedert die klassieke tyd op 'n wye verskeidenheid chordofone toegepas, wat soms verwarring veroorsaak het. Die Engelse ''guitar'', die Duitse ''Gitarre'' en die Franse ''guitare'' is almal uit die Spaanse ''guitarra'' oorgeneem, wat van die Andalusies-Arabiese ''qīthārah''<ref name="farmer" /> en die [[Latyn]]se ''cithara'' kom, wat op sy beurt uit die [[Grieks|Antieke Griekse]] κιθάρα (''kithára'') ontstaan het,<ref name="mw" /> waarvan die uiteindelike oorsprong onseker is. Snaarinstrumente soortgelyk aan die kitaar is al vir ten minste 5&nbsp;000 jaar lank bekend. Die oorsprong van die moderne kitaar is egter nie bekend nie.<ref name="met" /> Instrumente met baie ooreenkomste met die kitaar kan gesien word in beeldjies wat in die [[Persië|ou Persiese]] hoofstad [[Soesa]] opgegrawe is, en die Persiese woord ''taar'' beteken ook snaar. Musiekinstrumenthistorici meen egter dat dit 'n fout is om sulke oosterse luite as die direkte voorouers van die kitaar te beskou bloot omdat hulle dieselfde lyfvorm het of omdat 'n etimologiese verband tussen ''kithara'' en ''guitarra'' vermoed word. Instrumente met sykante wat soos dié van 'n kitaar ingeboë is, is wel bekend, soos die instrument op die Airtam-fries en die [[Hetiete|Hettitiese]] luit van Alacahöyük, maar daar bestaan geen tussenliggende instrumente of tradisies wat daardie instrumente met die kitaar verbind nie.<ref name="grove" /> Musikoloë het ook daaroor gestry of instrumente wat in [[Europa]] self inheems was, tot die kitaar kon lei. Dié gedagte het nie verder as bespiegeling gevorder nie, en volgens hulle word "'n deeglike studie van morfologie en uitvoeringspraktyk" deur etnomusikoloë vereis.<ref name="grove" /> Voordat die elektriese kitaar en sintetiese materiale ontwikkel is, is 'n kitaar omskryf as 'n instrument met "'n lang nek met toonriggels, 'n plat houtklankbord, ribbes en 'n plat agterblad, meestal met ingeboë sykante".<ref name="kasha" /> Die naam word vir 'n hele aantal chordofone gebruik wat van die 12de eeu af in Europa en later ook in Amerika ontwikkel en gebruik is.<ref name="wade" /> Verskillende vakkundiges noem verskillende invloede as voorlopers van die moderne kitaar. Hoewel die ontwikkeling van die vroegste kitaar in die geskiedenis van die Middeleeuse [[Spanje]] verlore geraak het, word twee instrumente algemeen as invloedryke voorgangers aangevoer: die viersnarige oed, wat die Moore in die 8ste eeu na die Iberiese Halfeiland gebring het, en die Europese luit. Daar is al dikwels aangeneem dat die kitaar 'n ontwikkeling van die luit of van die antieke Griekse kithara is, maar baie vakkundiges beskou die luit as 'n aftakking of 'n afsonderlike ontwikkelingslyn wat die kitaar se ontwikkeling nie wesenlik beïnvloed het nie.<ref name="kasha" /><ref name="summerfield" /><ref name="tag" /> Teen 1200 was daar ten minste twee instrumente in Spanje in gebruik wat kitare genoem is, naamlik die ''guitarra latina'' (Latynse kitaar) en die ''guitarra morisca'' (Moorse kitaar). Die ''guitarra morisca'' het 'n ronde agterblad, 'n breë toonbord en verskeie klankgate gehad, en die ''guitarra latina'' 'n enkele klankgat en 'n smaller nek. Teen die 14de eeu is die bepalings "morisca" en "latina" laat vaar en is die twee chordofone net kitare genoem.<ref name="evans16" /> Die Spaanse vihuela, in Italiaans die ''viola da mano'', was 'n kitaaragtige instrument van die 15de en 16de eeu wat algemeen as die enkele belangrikste invloed op die ontwikkeling van die barokkitaar beskou word. Dit het meestal ses snaarkore gehad, is soos 'n luit in kwarte gestem en het 'n kitaaragtige lyf gehad, hoewel vroeë afbeeldings 'n instrument met 'n skerp ingesnyde middellyf toon. Dit was ook groter as die kitare met vier snaarkore van daardie tyd. Teen die 16de eeu het die vihuela se bouwyse met sy geboë eendelige ribbes meer met die moderne kitaar as met die viole in gemeen gehad. Die instrument was net 'n betreklik kort tydperk in Spanje en [[Italië]] gewild, in 'n era waarin die luit elders in Europa die botoon gevoer het, en die laaste bekende gepubliseerde musiek daarvoor het in 1576 verskyn.<ref name="turnbullgrove" /> [[Lêer:Jan Vermeer van Delft 013.jpg|duimnael|regs|Die kitaarspeler (c. 1672), deur [[Johannes Vermeer]]]] Die barokkitaar met vyf snaarkore, wat van die middel van die 16de eeu af in Spanje gedokumenteer is, was van die laat 16de eeu tot die middel van die 18de eeu veral in Spanje, Italië en [[Frankryk]] gewild.<ref name="evans24" /> In [[Portugal]] het die woord ''viola'' na die kitaar verwys, terwyl ''guitarra'' die Portugese kitaar beteken het, 'n soort siter. In die [[Middeleeue]] is baie verskillende tokkelinstrumente in Europa uitgedink en gebruik.<ref name="guyguitars" /> Teen die 16de eeu het die meeste van daardie kitaarvorme verdwyn, en die vestiging van die vyfkoorkitaar was nie 'n eenvoudige proses nie.<ref name="britannica" /> Daar was twee soorte, wat verskil het in waar die groot terts voorgekom het en in hulle intervalpatroon. Die vyfde koor kan daaruit afgelei word dat die instrument meer as die sestien note kon speel wat met vier kore moontlik was. Daar was groot onsekerheid oor wie die instrument geskep het. 'n Literêre bron, Lope de Vega se ''Dorotea'', gee die eer aan die digter en musikant Vicente Espinel, en Nicolas Doizi de Velasco het dié aanspraak in 1640 herhaal. Ander het dit weerspreek op grond daarvan dat Espinel se geboortejaar, 1550, dit onmoontlik maak dat hy vir die tradisie verantwoordelik kon wees.<ref name="turnbull2006" /> Later in dieselfde eeu het Gaspar Sanz geskryf dat ander lande soos Italië en Frankryk by die Spaanse kitaar gevoeg het, en al dié lande het die kitaar met vyf snaarkore nageboots deur hulle eie weergawes daarvan te maak.<ref name="guitarhistoryfacts" /> Omstreeks 1850 het verskillende Spaanse kitaarmakers soos Manuel de Soto y Solares en veral Antonio de Torres Jurado (1817-1892), wat die moderne afmetings van die klassieke instrument vasgestel het,<ref name="morrish" /> die vorm en bou van die moderne kitaar ontwikkel. Torres het die kitaarlyf groter gemaak, sy verhoudings verander en die waaiervormige steunpatroon uitgedink, wat 'n deurbraak was.<ref name="cgm" /> Die steunpatroon, die binneste patroon van houtverstewigings wat die kitaar se bo- en agterblad vashou en die instrument onder die snare se spanning laat hou, is 'n belangrike faktor in hoe die kitaar klink. Torres se ontwerp het die instrument se volume, toon en projeksie aansienlik verbeter en het sedertdien in wese onveranderd gebly. == Soorte == [[Lêer:La col·lecció de guitarres, Museu de la Música de Barcelona.jpg|duimnael|Kitaarversameling in die Musiekmuseum van Barcelona]] Kitare word dikwels in twee breë kategorieë verdeel, naamlik akoestiese en elektriese kitare. Binne elke kategorie is daar verdere onderafdelings wat haas ontelbaar is en wat steeds ontwikkel. 'n Elektriese kitaar is byvoorbeeld in 'n sessnaarmodel, wat die algemeenste is, sowel as in sewesnaar- en twaalfsnaarvorm beskikbaar. 'n Instrument se algemene ontwerp, sy binnebou en onderdele, die soort hout, die metaalwerk en die elektronika dra alles by tot dié menigte onderafdelings en tot elke instrument se eie toon en gebruik. === Akoestiese kitaar === Die toon van 'n akoestiese kitaar kom van die snare se trilling, wat deur die hol lyf van die instrument as klankkas versterk word. Die akoestiese groep val in verskeie onderafdelings uiteen: die klassieke kitaar en die flamencokitaar, die staalsnaarkitare waaronder die platblad- of volkskitaar, die twaalfsnaarkitaar en die boogbladkitaar. By die groep hoort ook onversterkte kitare wat vir ander register gebou is, soos die akoestiese baskitaar, wat omtrent dieselfde stemming as die elektriese baskitaar het. [[Lêer:Romanza española.ogg|duimnael|'n Monster van klassieke kitaarspel: die Spaanse ''Romance'']] ==== Renaissance- en barokkitaar ==== Die [[Renaissance]]- en [[Barok|barokkitaar]] is die voorouers van die moderne klassieke kitaar en die flamencokitaar. Hulle is aansienlik kleiner, fyner gebou en lewer minder volume. Die snare is in kore gepaar soos by 'n moderne twaalfsnaarkitaar, maar daar is net vier of vyf kore in plaas van die ses enkelsnare wat vandag gewoonlik gebruik word. Hulle is eerder as ritme-instrumente in ensembles gebruik as wat hulle solo bespeel is, en word in daardie rol dikwels in uitvoerings van ou musiek gesien. Gaspar Sanz se ''Instrucción de Música sobre la Guitarra Española'' van 1674 bevat sy hele oeuvre vir die solokitaar.<ref name="turnbull57" /> Die twee is maklik te onderskei, want die Renaissancekitaar is baie eenvoudig en die barokkitaar baie sierlik, met inlegwerk van ivoor of hout oor die hele nek en lyf en 'n omgekeerde "bruidskoek" van uitgesnyde papier binne-in die klankgat. ==== Klassieke kitaar ==== [[Lêer:Septiembre 08 275.jpg|duimnael|'n 19de-eeuse kitaar van die kitaarmaker Manuel de Soto, in die hande van die Spaanse kitaarspeler Rafael Serrallet]] Die klassieke kitaar, ook as die Spaanse kitaar bekend,<ref name="cmuse" /> word gewoonlik met nylonsnare bespan, met die vingers getokkel en sittende bespeel, en word vir 'n verskeidenheid style gebruik, waaronder [[klassieke musiek]]. Die breë, plat nek van die klassieke kitaar laat die musikant toonlere, arpeggio's en sekere akkoordvorme makliker en met minder steuring van die naasliggende snare as op ander soorte kitaar speel. Die flamencokitaar is baie soortgelyk gebou, maar word met 'n meer perkussiewe toon geassosieer. In Portugal word die instrument ikonies met fadomusiek verbind, waar dit tradisioneel met twaalf staalsnare bespan word. In [[Brasilië]] word die kitaar ''violão'' genoem, en choromusikante gebruik dit dikwels met 'n ekstra sewende snaar vir meer basondersteuning. In [[Meksiko]] bevat die gewilde mariachi-orkes 'n reeks kitare, van die klein ''requinto'' tot die ''guitarrón'', 'n kitaar wat groter as 'n [[tjello]] is en in die basregister gestem word. In [[Colombia]] bevat die tradisionele kwartet ook 'n reeks instrumente, van die klein ''bandola'' en die ietwat groter ''tiple'' tot die volgrootte klassieke kitaar. Die ''requinto'' kom ook in ander Latyns-Amerikaanse lande as 'n bykomende lid van die kitaarfamilie voor, waar sy kleiner afmetings en korter snaarlengte meer projeksie vir enkellynmelodieë gee. ==== Platbladkitaar ==== Die platbladkitaar met staalsnare lyk soos die klassieke kitaar, maar die lyf is gewoonlik aansienlik groter, met 'n smaller, verstewigde nek en 'n sterker struktuur. Die stewige X-steunpatroon wat tipies van platbladkitare is, is in die 1840's deur Duits-Amerikaanse kitaarmakers ontwikkel, waarvan Christian Friedrich Martin die bekendste is. Dit is oorspronklik op instrumente met dermsnare gebruik, en die sterkte van die stelsel het later toegelaat dat kitare die bykomende spanning van staalsnare kon weerstaan. Staalsnare lewer 'n helderder toon en 'n harder klank. Die akoestiese kitaar word in baie soorte musiek gebruik, waaronder volksmusiek, country, bluegrass, pop, jazz en blues. Baie variasies is moontlik, van die OO- en salonkitaar, wat omtrent so groot soos 'n klassieke kitaar is, tot die groot Dreadnought, wat die algemeenste soort is, en die Jumbo. Ovation maak 'n moderne variasie waarvan die agterblad en sykante uit kunsmatige materiale in 'n ronde vorm gegiet word. ==== Boogbladkitaar ==== Boogbladkitare is staalsnaarinstrumente waarvan die bo- en dikwels ook die agterblad uit 'n soliede blok hout in 'n geboë eerder as 'n plat vorm gesny word. Dié vioolagtige bouwyse word gewoonlik aan die Amerikaner Orville Gibson toegeskryf. Lloyd Loar van die Gibson Mandolin-Guitar Mfg. Co het die vioolagtige F-vormige klankgat ingevoer wat vandag gewoonlik met boogbladkitare geassosieer word, nadat hy 'n mandolien van dieselfde soort ontwerp het. Die tipiese boogbladkitaar het 'n groot, diep, hol lyf wat baie soos dié van 'n mandolien of 'n instrument uit die vioolfamilie lyk. Die meeste boogbladkitare is deesdae met magnetiese opnemers toegerus en is dus terselfdertyd akoesties en elektries. F-gat-boogbladkitare is met hul vrystelling dadelik deur sowel jazz- as countrymusikante aangeneem en het veral in jazzmusiek gewild gebly, gewoonlik met platgewonde snare. ==== Resonatorkitaar ==== [[Lêer:JMT8stringguitar.jpg|duimnael|regs|'n Agtsnarige bariton-resonatorkitaar met drie keëls]] Al drie hoofsoorte resonatorkitaar is deur die Slowaaks-Amerikaanse John Dopyera (1893-1988) vir die maatskappye National en Dobro (Dopyera Brothers) uitgedink. Die resonatorkitaar lyk soos die platbladkitaar, maar die lyf kan behalwe van hout ook van geelkoper, nikkelsilwer of staal gemaak word, en die klank word deur een of meer aluminiumkeëls voortgebring wat in die middel van die bolyf gemonteer is. Die instrument werk dus op dieselfde beginsel as 'n [[luidspreker]]. Die resonator was oorspronklik bedoel om 'n baie harde klank te lewer. Dié doel is grootliks deur elektriese versterking oorgeneem, maar die resonatorkitaar word steeds om sy kenmerkende toon bespeel. Resonatorkitare het óf een óf drie keëls. Die klank word óf deur 'n "beskuitjie"-brug van 'n stukkie hardehout op die punt van die keël (National) óf deur 'n "spinnekop"-brug van metaal om die rand van die omgekeerde keël (Dobro) na die keël oorgedra. Resonators met drie keëls gebruik altyd 'n gespesialiseerde metaalbrug. Die soort met 'n nek met 'n vierkantige deursnee, wat die "vierkantnek" of "Hawaiikitaar" genoem word, word gewoonlik met die voorkant boontoe op die sittende speler se skoot bespeel, dikwels met 'n glystuk van metaal of glas. Resonatorkitare met 'n ronde nek word normaalweg net soos ander kitare bespeel, hoewel glystukke ook dikwels gebruik word, veral in blues. ==== Staalkitaar ==== 'n Staalkitaar is enige kitaar wat bespeel word deur 'n gepoleerde staalstaaf of 'n soortgelyke harde voorwerp teen die getokkelde snare te beweeg. Die staaf self word 'n "steel" genoem en het die instrument sy naam gegee. Die instrument verskil van 'n gewone kitaar daarin dat dit geen toonriggels gebruik nie, en dit kom in beginsel daarop neer dat die kitaar met een vinger, naamlik die staaf, bespeel word. Die instrument is bekend vir sy portamento, waarmee dit gladweg oor elke toonhoogte tussen twee note gly, en dit kan 'n kronkelende huilklank en 'n diep vibrato voortbring wat die menslike stem naboots. Die snare word gewoonlik met die vingers van die dominante hand getokkel en nie geslaan nie, terwyl die staaf liggies teen die snare gedruk en met die ander hand beweeg word. Die instrument word sittende bespeel en lê horisontaal oor die speler se knieë of word anders ondersteun. Dié horisontale speelwyse word "[[Hawaii|Hawaiistyl]]" genoem.<ref name="premierross" /> ==== Twaalfsnaarkitaar ==== Die twaalfsnaarkitaar het gewoonlik staalsnare en word baie in volksmusiek, blues en rock-en-rol gebruik. In plaas van ses enkelsnare het dit ses kore van twee snare elk, soos 'n mandolien of 'n luit. Die hoogste twee kore word in unisoon gestem en die ander in oktawe. Die twaalfsnaarkitaar word ook in elektriese vorm gemaak, en die klokagtige klank van die elektriese twaalfsnaarkitaar was die grondslag van ''jangle pop''. ==== Akoestiese baskitaar ==== [[Lêer:Ashton ABG.JPG|duimnael|'n Akoestiese baskitaar]] Die akoestiese baskitaar is 'n basinstrument met 'n hol houtlyf wat soos dié van 'n sessnarige akoestiese kitaar lyk, maar gewoonlik ietwat groter is. Soos die elektriese [[baskitaar]] het dit meestal vier snare, wat op dieselfde toonhoogtes gestem word. Minder dikwels kom dit met vyf of ses snare voor, wat 'n groter omvang met minder beweging op en af langs die nek moontlik maak. === Elektriese kitaar === [[Lêer:Eric-Clapton 1975.jpg|duimnael|upright|[[Eric Clapton]] met sy pasgemaakte Fender Stratocaster, "Blackie"]] Elektriese kitare kan 'n soliede, halfhol of hol lyf hê, en soliede lywe lewer sonder versterking min klank. In teenstelling met 'n gewone akoestiese kitaar maak die elektriese kitaar van [[elektromagnetisme|elektromagnetiese]] opnemers, en soms [[piëso-elektrisiteit|piëso-elektriese]] opnemers, gebruik wat die staalsnare se trilling in seine omskakel wat deur 'n kabel of 'n radiosender na 'n versterker gevoer word. Die klank word dikwels deur ander elektroniese toestelle of deur die natuurlike vervorming van die [[vakuumbuis|vakuumbuise]] of die voorversterker in die versterker verander. Die elektriese kitaar word volop in jazz, blues, rhythm and blues en rock-en-rol gebruik. Die eerste suksesvolle magnetiese opnemer vir 'n kitaar is deur George Beauchamp uitgedink en is in die Ro-Pat-In "Frying Pan"-skootstaalkitaar van 1931 ingebou, en ander vervaardigers, veral Gibson, het kort daarna opnemers in boogbladmodelle begin installeer. Die eerste patent op 'n elektriese kitaar is in 1937 toegeken.<ref name="historychannel" /> Na die [[Tweede Wêreldoorlog]] is die volkome soliedelyfkitaar deur Gibson in samewerking met Les Paul, en onafhanklik daarvan deur Leo Fender van Fender Music, gewild gemaak. Soliedelyfkitare het in die 1960's en 1970's die kitaarmark begin oorheers, want hulle is minder geneig tot ongewenste akoestiese terugvoer. Die laer snaarhoogte bo die toonbord, ligter snare en elektriese versterking maak tegnieke op die elektriese kitaar moontlik wat minder dikwels op akoestiese kitare gebruik word, soos tikwerk, uitgebreide legato met aftrek- en aanslaannote, knypharmonieke, volumeswelling en die gebruik van 'n tremolo-arm of effekpedale. Soos by akoestiese kitare is daar verskeie soorte, waaronder hollyfkitare, boogbladkitare, wat in jazz, blues en rockabilly gebruik word, en soliedelyfkitare, wat volop in rockmusiek gebruik word. Soliedelyfkitare met sewe snare het in die 1980's en 1990's gewild geword, en party kunstenaars gebruik 'n agtsnaarkitaar met twee ekstra lae snare. Sommige elektriese kitaarmodelle het piëso-elektriese opnemers, wat as transduktors 'n klank nader aan dié van 'n akoestiese kitaar lewer sonder dat die speler van kitaar hoef te verwissel. Dié wat piëso-elektriese en magnetiese opnemers kombineer, word soms hibriedkitare genoem.<ref name="hybrid" /> Hibriede van akoestiese en elektriese kitare kom ook algemeen voor. Daar is ook meer eksotiese variante, soos kitare met twee, drie of selfs vier nekke, allerlei alternatiewe snaarrangskikkings en toonborde sonder riggels, wat byna uitsluitlik op baskitare gebruik word om die klank van 'n kontrabas na te boots. 'n Reiskitaar is 'n elektriese kitaar met 'n dunner en gewoonlik reguitter lyf sonder krommings en meestal sonder 'n kopstuk, wat gebou is om reis, dra en openbare oefening makliker te maak.<ref name="travel" /> ==== Elektriese baskitaar ==== [[Lêer:Paul hoefner bass.jpg|duimnael|Die Höfner 500/1-baskitaar is bekend as die hoofbas wat [[Paul McCartney]] sedert die vroeë 1960's gebruik]] Die baskitaar, ook die "elektriese bas" of net die "bas" genoem, lyk soos 'n elektriese kitaar en word soos een gebou, maar het 'n langer nek en snaarlengte en vier tot ses snare. Die viersnaarbas, by verre die algemeenste, word gewoonlik soos die kontrabas gestem, wat 'n oktaaf laer as die vier laagste snare van 'n kitaar is (E, A, D en G). Die baskitaar is 'n transponerende instrument, want dit word soos die kontrabas in die basslotel 'n oktaaf hoër genoteer as wat dit klink, om te veel hulplyne onder die [[notebalk]] te vermy. Soos die elektriese kitaar het die baskitaar opnemers en word dit vir regstreekse uitvoerings in 'n versterker en luidspreker ingeprop. == Bou == {{Multibeeld | image1 = Acoustic guitar parts.png | width1 = 216 | image2 = Electric guitar parts.jpg | width2 = 175 | total_width = 400 | footer = {{Div col|colwidth=22em}} # Kopstuk # Boonste kam # Stemskroewe # Toonriggels # Trekstangdeksel # Inlegwerk # Nek # Hak (akoesties), nekverbinding en uitsnysel (elektries) # Lyf # Opnemers # Elektronika # Brug # Slagplaat # Agterblad # Klankbord (boblad) # Sykante (ribbes) # Klankgat met roosinlegwerk # Snare # Saal # Toonbord {{Div col end}} }} Moderne kitare kan vir sowel linkshandige as regshandige spelers gebou word. Die dominante hand tokkel of slaan gewoonlik die snare, soos by die [[viool]]familie, waar die dominante hand die strykstok beheer. Linkshandige spelers bespeel meestal 'n spieëlbeeld van die instrument wat spesiaal vir hulle gemaak is.<ref name="leftyfretz" /> Daar is ook ander, soms onortodokse keuses, soos om 'n regshandige kitaar net so te leer bespeel of om 'n onveranderde regshandige kitaar omgekeerd vas te hou. Die kitaarspeler [[Jimi Hendrix]] het 'n regshandige kitaar bespeel waarvan die snare omgeruil is.<ref name="shapiro" /> Die probleem daarmee is dat dit die hoek van die kitaar se saal omkeer.<ref name="leftyfretz" /> Die saal is die strook materiaal bo-op die brug waarop die snare rus, en dit staan normaalweg effens skuins, sodat die bassnare langer as die hoër snare is.<ref name="leftyfretz" /> Dit is deels aan die verskil in die snare se dikte toe te skryf.<ref name="stackexch" /> Die fisiese eienskappe van die dikker bassnare vereis dat hulle effens langer as die hoër snare moet wees om die intonasie te korrigeer.<ref name="stackexch" /> Deur die snare om te ruil word die saal se oriëntasie dus omgekeer, wat die intonasie benadeel. === Kop === Die kopstuk sit aan die punt van die kitaarnek die verste van die lyf af. Dit is met stemskroewe toegerus wat die snare se spanning verstel, wat weer die toonhoogte beïnvloed. Die tradisionele uitleg is "3+3", met drie stemskroewe aan elke kant van die kopstuk, soos op die Gibson Les Paul, en die kopstuk is dan gewoonlik simmetries. Baie kitare het ander uitlegte, waaronder ses stemskroewe in 'n ry, soos op die Fender Stratocaster, of selfs "4+2". Sommige kitare, soos dié van Steinberger, het glad nie 'n kopstuk nie, en dan sit die stemskroewe elders, op die lyf of op die brug. Die boonste kam is 'n klein strook [[been]], [[plastiek]], geelkoper, corian, [[grafiet]], [[vlekvrye staal]] of 'n ander mediumharde materiaal op die plek waar die kopstuk en die toonbord bymekaarkom. Die groewe daarin lei die snare op die toonbord en gee hulle 'n konsekwente sywaartse plasing. Dit is een van die eindpunte van die snaar se trillende lengte. Dit moet akkuraat gesny word, anders kan dit stemprobleme veroorsaak deurdat die snare gly of brom. Om die wrywing in die kam te verminder, wat die stemstabiliteit kan benadeel, sit sommige kitaarspelers 'n rollerkam in. Sommige instrumente gebruik 'n nulriggel net voor die kam, en dan word die kam net vir die sywaartse belyning van die snare gebruik terwyl die nulriggel die snaarhoogte en die snaarlengte bepaal. === Nek === [[Lêer:Steinberger bass.jpg|duimnael|85px|'n Steinberger-baskitaar sonder kopstuk]] 'n Kitaar se toonriggels, toonbord, stemskroewe, kopstuk en trekstang, alles aan 'n lang houtverlengstuk vas, vorm saam die nek. Die hout waarvan die toonbord gemaak word, verskil gewoonlik van die hout in die res van die nek. Die buigspanning op die nek is aansienlik, veral wanneer swaarder snare gebruik word, en die nek se vermoë om buiging te weerstaan is belangrik vir die kitaar se vermoë om 'n konstante toonhoogte te hou terwyl dit gestem word of terwyl snare teen die riggels gedruk word. Die styfheid van die nek teenoor die lyf is een van die faktore wat 'n goeie instrument van 'n swak een onderskei. Die deursnee van die nek wissel ook, van 'n sagte "C"-kromming tot 'n meer uitgesproke "V"-kromming, en daar is baie verskillende nekprofiele beskikbaar. Van die dinge wat 'n speler by 'n kitaarnek in ag neem, is die algemene breedte van die toonbord, die snaarlengte, die nek se hout, die bouwyse van die nek en die vorm van die agterkant van die nek. Ander materiale waarvan kitaarnekke gemaak word, is grafiet, [[aluminium]] en karbonvesel. Dubbelnekkitare het twee nekke, sodat die musikant vinnig tussen kitaarklanke kan wissel. Die nekverbinding of hak is die plek waar die nek aan die lyf vasgebout of vasgegom word. Byna alle akoestiese staalsnaarkitare het vasgegomde nekke, terwyl elektriese kitare op albei maniere gebou word. Die meeste klassieke kitare het 'n nek en kopblok wat uit een stuk hout gesny is, bekend as 'n "Spaanse hak". Vasgeboude nekke word histories met goedkoper instrumente geassosieer, maar gee meer buigsaamheid in die kitaar se opstelling en maak onderhoud en herstelwerk aan die nekverbinding makliker. 'n Ander soort nek, net vir soliedelyf-elektriese kitare beskikbaar, is die deurlopende nek, waar alles van die stemskroewe tot die brug op dieselfde stuk hout sit en die sykante van die kitaar daarteen vasgegom word. Sommige kitaarmakers verkies dié bouwyse omdat dit volgens hulle elke noot langer laat naklink. Sommige instrumente het glad nie 'n nekverbinding nie, en dan word die nek en die sykante as een stuk gebou en die lyf daarom heen. Die toonbord is 'n stuk hout met metaalriggels daarin wat die bokant van die nek vorm. Dit is plat op klassieke kitare en op akoestiese en elektriese kitare dwars effens geboë. Die kromming word as die toonbordradius gemeet, naamlik die radius van 'n hipotetiese sirkel waarvan die toonbord se oppervlak 'n segment vorm, en hoe kleiner die radius, hoe sigbaarder is die kromming. Ouer kitare uit die 1960's en 1970's het gewoonlik 'n toonbord wat sterker geboë is as dié van moderne kitare. Wanneer 'n snaar teen 'n riggel op die toonbord gedruk word, word die snaar se trillende lengte korter en die toonhoogte hoër. Toonborde word meestal van palissander, [[ebbehout]] of esdoringhout gemaak en soms van saamgestelde materiale. Die toonbord speel 'n wesenlike rol in die hoë toon van akoestiese kitare, en die gehalte van die toonbord se trilling is die belangrikste eienskap vir die beste hoë toon. Ebbehout is om dié rede beter, maar deur die groot gebruik daarvan het ebbehout skaars en baie duur geword, en die meeste kitaarvervaardigers het palissander in die plek daarvan aangeneem. ==== Toonriggels ==== Byna alle kitare het toonriggels, metaalstroke, gewoonlik van 'n nikkel[[legering]] of vlekvrye staal, wat op presiese punte in die toonbord ingebed is en wat die snaarlengte volgens 'n bepaalde wiskundige formule verdeel. Die uitsonderings is basse en baie seldsame kitare sonder riggels. Wanneer 'n snaar teen 'n riggel gedruk word, bepaal dit die snaar se trillende lengte en dus die toonhoogte. Elke opeenvolgende riggel lê 'n halftoon op die [[chromatiese toonleer]] hoër. Standaard klassieke kitare het 19 riggels en elektriese kitare tussen 21 en 24, hoewel kitare al met soveel as 27 riggels gemaak is. Die riggels is so uitgelê dat hulle die oktaaf gelykswewend verdeel, en elke stel van twaalf riggels verteenwoordig 'n oktaaf. Die twaalfde riggel verdeel die snaarlengte presies in die helfte, en die 24ste riggel verdeel een van daardie helftes weer in die helfte. Die verhouding tussen die spasiëring van twee opeenvolgende riggels is die twaalfde wortel van twee. In die praktyk bepaal kitaarmakers die riggels se posisies met die konstante 17,817: as die n-de riggel 'n afstand x van die brug af staan, staan die (n+1)-de riggel x-(x/17,817) van die brug af.<ref name="mottola" /> Riggels is in verskeie diktes beskikbaar en kan volgens die speler se voorkeur ingesit word. Onder dié soorte is "jumbo"-riggels, wat baie dikker is en 'n ligte vibratotegniek toelaat deurdat die snaar harder en sagter gedruk word. By "uitgeskulpte" toonborde, waar die hout van die toonbord self tussen die riggels uitgeskep is, is 'n dramatiese vibrato-effek moontlik. Fyn riggels, wat baie platter is, laat 'n baie lae snaarhoogte toe, maar vereis dat ander toestande, soos die kromming van die nek, goed in stand gehou word om gebrom te voorkom. ==== Trekstang ==== Die trekstang is 'n dun, sterk metaalstang wat binne-in die nek langs loop. Dit word gebruik om veranderinge in die nek se kromming te korrigeer wat deur die veroudering van die hout, veranderinge in die lugvogtigheid of veranderinge in die snare se spanning veroorsaak word. Die spanning van die stang en die nek word met 'n moer of 'n inbusbout op die stang verstel, wat gewoonlik by die kopstuk sit, soms onder 'n dekseltjie, of net binne-in die lyf onder die toonbord en deur die klankgat bereikbaar is. By sommige kitare is die trekstang net bereikbaar as die nek verwyder word. Die trekstang werk teen die groot spanning wat die snare op die nek plaas en bring die nek terug na 'n reguitter posisie. Wanneer die trekstang regsom gedraai word, word dit stywer en word die snare se spanning teëgewerk, wat die nek reguit maak of agteroor buig. Wanneer dit linksom gedraai word, word dit losser en kan die snare se spanning weer op die nek werk, wat 'n voorwaartse buiging veroorsaak. Die verstelling van die trekstang raak sowel die kitaar se intonasie as die hoogte van die snare bo die toonbord. Sommige trekstangstelsels, die sogenaamde dubbelwerkende stelsels, trek in albei rigtings en druk die nek sowel vorentoe as agtertoe. Die kunstenaar en kitaarmaker Irving Sloane het in sy boek ''Steel-String Guitar Construction'' daarop gewys dat trekstange hoofsaaklik bedoel is om 'n hol gebuigde nek te herstel, maar nie 'n nek met 'n agteroorbuiging of 'n verwronge nek kan korrigeer nie.<ref name="sloane" /> Klassieke kitare het nie trekstange nodig nie, omdat hul nylonsnare 'n laer trekkrag uitoefen en minder geneig is om strukturele probleme te veroorsaak. Hulle nekke word wel dikwels met 'n strook harder hout verstewig, soos 'n strook ebbehout wat agter langs 'n sedernek loop. Dié soort verstewiging kan nie verstel word nie. ==== Inlegwerk ==== Inlegwerk is sigbare elemente wat in die buiteoppervlak van 'n kitaar gesit word, sowel vir versiering as, in die geval van die merke op die 3de, 5de, 7de en 12de riggel en in hoër oktawe, om die speler te help om die riggels se posisie op die instrument te vind.<ref name="reyes" /> Inlegwerk sit tipies op die toonbord, die kopstuk en, by akoestiese kitare, om die klankgat, waar dit die roos genoem word. Dit wissel van eenvoudige plastiekkolletjies op die toonbord tot ingewikkelde kunswerke wat die hele buitekant van 'n kitaar bedek. Sommige kitaarspelers gebruik ligdiodes in die toonbord om eiesoortige ligeffekte op die verhoog te skep. Inlegwerk op die toonbord is meestal in die vorm van kolletjies, diamante, parallelogramme of groot blokke tussen die riggels. Die kolletjies word gewoonlik ook in die boonste rand van die toonbord ingelê, klein genoeg om net vir die speler sigbaar te wees. Hulle kom gewoonlik op die onewe riggels voor, en op die 12de riggel, wat die oktaaf aandui, in plaas van op die 11de en die 13de. Sommige ouer of kosbare instrumente het inlegwerk van [[perlemoen]], [[ivoor]], gekleurde hout of ander eksotiese materiale, terwyl eenvoudiger inlegwerk dikwels van plastiek gemaak of net geverf is. Duur klassieke kitare het selde inlegwerk op die toonbord, omdat van 'n goed opgeleide speler verwag word om die instrument sonder sulke merke te ken. Die vervaardiger se logo of 'n klein ontwerp word dikwels in die kopstuk ingelê, en roosontwerpe wissel van eenvoudige konsentriese sirkels tot fyn werk wat die historiese rose van luite naboots. === Lyf === [[Lêer:Guitarist girl.jpg|duimnael|Die klankkas is die uitgeholde houtstruktuur wat die lyf van die kitaar vorm]] By akoestiese kitare word die snare se trilling deur die brug en die saal na die klankbord en so na die lyf oorgedra. Die klankbord word tipies van klankhout soos spar of seder gemaak. Die hout word sowel vir sterkte as vir die vermoë gekies om meganiese energie van die snare na die lug binne die kitaarlyf oor te dra. Die klank word verder deur die eienskappe van die lyf se resonansieholte gevorm. By duur instrumente is die hele lyf van hout gemaak, en by goedkoop instrumente kan die agterblad van plastiek wees. By 'n akoestiese instrument is die lyf 'n belangrike bepaler van die algemene klankgehalte. Die boblad of klankbord is 'n fyn vervaardigde element van klankhout soos spar en rooiseder. Dié dun stuk hout, dikwels net 2&nbsp;mm of 3&nbsp;mm dik, word deur verskillende soorte binneste steunpatrone versterk. Baie kitaarmakers beskou die boblad as die belangrikste faktor in die klankgehalte, want die grootste deel van die instrument se klank word deur die trilling van die boblad gehoor sodra die energie van die trillende snare daarheen oorgedra word. Die lyf van 'n akoestiese kitaar het 'n klankgat waardeur die klank na buite straal, gewoonlik 'n ronde gat in die boblad onder die snare. Die lug binne die lyf tril saam met die boblad en die lyf, en die lugholte se reaksie op verskillende frekwensies word, soos die res van die lyf, deur 'n aantal resonansiemodusse gekenmerk waarby dit sterker reageer. Die bo- en agterblad en die ribbes van 'n akoestiese kitaarlyf is baie dun, tussen 1&nbsp;mm en 2&nbsp;mm, en daarom word 'n buigbare stuk hout, bekend as die voering, in die hoeke vasgegom waar die ribbe die bo- en agterblad ontmoet. Dié binneste verstewiging gee 5&nbsp;mm tot 20&nbsp;mm soliede gomoppervlak vir daardie hoekverbindings. Soliede voerings word dikwels in klassieke kitare gebruik, terwyl gekerfde voerings meestal in akoestiese staalsnaarkitare voorkom. Tydens die laaste deel van die bouproses word 'n klein stukkie van die buitenste hoeke uitgesny en met 'n bindmateriaal gevul, met versierstroke langs die binding, wat purfling genoem word. Die binding sluit die kopdraad van die bo- en agterblad af. Purfling kan ook op die agterblad van 'n akoestiese kitaar voorkom, waar dit die verbinding tussen die twee of drie dele van die agterblad merk. Binding en purfling word oor die algemeen van hout of plastiek gemaak. Die lyf se grootte, vorm en styl het oor die jare verander. Kitare van die 19de eeu, wat vandag as salonkitare bekend staan, was kleiner as moderne instrumente. Kitaarmakers het mettertyd verskillende binneste steunpatrone gebruik, en Torres, Hauser, Ramirez, Fleta en C.&nbsp;F. Martin was van die invloedrykste ontwerpers van hul tyd. Die steunpatroon versterk nie net die boblad teen moontlike ineenstorting onder die spanning van die snare nie, maar raak ook die boblad se resonansie-eienskappe. Die agterblad en sykante word van 'n verskeidenheid houtsoorte gemaak, soos mahonie, Indiese palissander en die hooggeagte Brasiliaanse palissander (''Dalbergia nigra''), wat hoofsaaklik vir hul voorkoms gekies en met inlegwerk en purfling versier word. Martin het in 'n poging om groter volume te skep, groter kitaarbladoppervlakke ingevoer, en die gewildheid van die groter Dreadnought-lyf onder akoestiese uitvoerders hang met die groter klankvolume saam. Die lywe van die meeste elektriese kitare word van hout gemaak en het 'n slagplaat van plastiek. Planke wat breed genoeg is om as 'n soliede lyf te dien, kos vanweë die uitputting van hardehoutvoorrade wêreldwyd sedert die 1970's baie geld, en daarom is die lyf selde uit een stuk hout. Die meeste lywe word uit twee stukke hout gemaak, met sommige daarvan met 'n naat in die middellyn van die lyf. Die algemeenste houtsoorte vir die bou van elektriese kitaarlywe is esdoring, lindehout, es, [[populier]], [[els]] en mahonie. Baie lywe bestaan uit goedkoop hout met 'n goeie klank, soos es, met 'n dun laag van 'n ander, aantrekliker hout, soos esdoring met 'n natuurlike vlampatroon, wat bo-op die basiese hout vasgegom word. Kitare wat so gebou is, word dikwels "vlamblaaie" genoem. Die lyf word gewoonlik uitgesny om die ander elemente te huisves, soos die brug, die opnemers, die nek en die elektroniese onderdele. Die meeste elektriese kitare het 'n politoor van poliuretaan of nitrosellulose. Ander materiale wat in die plek van hout gebruik word, is onder andere koolstofsamestellings, plastiek soos polikarbonaat en aluminiumlegerings. ==== Brug en saal ==== Die hoofdoel van die brug op 'n akoestiese kitaar is om die trilling van die snare na die klankbord oor te dra, wat die lug binne die kitaar laat tril en so die klank van die snare versterk. Op alle elektriese en akoestiese kitare hou die brug die snare op hul plek op die lyf. Daar is baie verskillende brugontwerpe. Daar kan 'n meganisme wees om die brug se sale hoër of laer te stel om die afstand tussen die snare en die toonbord te verstel, of om die instrument se intonasie fyn te stel. Sommige is veerbelaai en het 'n uithaalbare arm waarmee die speler die snare se spanning en daarmee die toonhoogte kan wissel. Dié arm word soms 'n tremolo-arm genoem, hoewel die effek van vinnig veranderende toonhoogte eintlik vibrato is. Sommige brûe laat ook alternatiewe stemmings met die druk van 'n knoppie toe. Op byna alle moderne elektriese kitare het die brug sale wat vir elke snaar afsonderlik verstelbaar is, sodat die intonasie op en af langs die nek korrek bly. As 'n oop snaar in stemming is, maar te hoog of te laag klink sodra riggels gedruk word, kan die saal se posisie met 'n skroewedraaier of 'n inbussleutel verstel word om die probleem te verhelp. Om 'n te lae noot te korrigeer, word die saal vorentoe geskuif, en om 'n te hoë noot te korrigeer, agtertoe. Op 'n instrument wat korrek vir intonasie verstel is, is die werklike lengte van elke snaar van die kam tot die brugsaal effens, maar meetbaar, langer as die instrument se snaarlengte. Dié ekstra lengte word kompensasie genoem en laat alle note 'n bietjie laer klink om die verhoging van alle gedrukte note te vergoed wat deur die uitrek van die snaar veroorsaak word. Die saal van 'n kitaar is die deel van die brug wat die snare fisies ondersteun. Dit kan uit een stuk bestaan, soos tipies op akoestiese kitare, of uit afsonderlike stukke, een vir elke snaar, soos op elektriese kitare en basse. Die saal se basiese doel is om die eindpunt van die snaar se trilling op die regte plek vir behoorlike intonasie te verskaf, en op akoestiese kitare om die trillings deur die brug na die boblad oor te dra. Sale word vir akoestiese kitare tipies van plastiek of been gemaak, hoewel sintetiese materiale en party eksotiese diertande, soos gefossileerde tande en ivoor, ook by sommige spelers gewild geword het. Sale vir elektriese kitare is tipies van metaal, hoewel sintetiese sale ook beskikbaar is. ==== Slagplaat ==== Die slagplaat, ook die krasplaat genoem, is gewoonlik 'n stuk gelamineerde plastiek of 'n ander materiaal wat die politoor van die kitaar se boblad teen skade deur 'n plektrum of vingernaels beskerm. Elektriese kitare se opnemers en elektronika word soms op die slagplaat gemonteer. Dit is 'n algemene kenmerk van akoestiese staalsnaarkitare. Party speelstyle wat die kitaar as perkussie-instrument gebruik, soos [[flamenco]], vereis dat 'n slagplaat ook op instrumente met nylonsnare aangebring word. === Snare === Die standaardkitaar het ses snare, maar kitare met vier, sewe, agt, nege, tien, elf, twaalf, dertien en agtien snare is ook beskikbaar. Klassieke en flamencokitare het histories dermsnare gebruik, maar polimeermateriale soos nylon en fluoorkoolstof het die plek daarvan ingeneem. Staalsnare is teen die einde van die 19de eeu in die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] bekend gestel, maar nylon- en staalsnare het eers na die Tweede Wêreldoorlog algemeen geword.<ref name="smogyi" /> Moderne kitaarsnare word van metaal, [[polimeer|polimere]] of dierlike of plantmateriaal gemaak. "Staalsnare" kan van legerings met staal, [[nikkel]] of fosforbrons gemaak word. Die bassnare van albei instrumente is gewonde snare eerder as enkeldrade. === Opnemers en elektronika === [[Lêer:Stratocaster detail DSC06937.jpg|duimnael|regs|Dié Squier Stratocaster het kenmerke wat baie elektriese kitare deel: verskeie opnemers, 'n vibrato-arm en knoppies vir volume en toon]] Opnemers is transduktors aan 'n kitaar wat die snare se trillings opvang en die meganiese energie van die snaar in elektriese energie omskakel. Die elektriese sein wat so ontstaan, kan dan elektronies versterk word. Die algemeenste soort opnemer werk elektromagneties en bevat [[magneet|magnete]] binne een of meer spoele [[koper]]draad, wat gewoonlik net onder die kitaarsnare sit. Elektromagnetiese opnemers werk op dieselfde beginsel en op 'n soortgelyke manier as 'n elektriese kragopwekker: die trilling van die snare skep 'n klein [[elektriese stroom]] in die spoele om die magnete, en dié sein word na 'n kitaarversterker gevoer wat 'n luidspreker dryf. Tradisionele elektromagnetiese opnemers het óf een óf twee spoele. Enkelspoelopnemers is gevoelig vir geraas wat deur dwalende elektromagnetiese velde veroorsaak word, gewoonlik 'n gezoem by die netfrekwensie van 50&nbsp;Hz of 60&nbsp;Hz. Die dubbelspoelopnemer, wat in die middel van die 1950's ingevoer is, het dié probleem met twee spoele opgelos, waarvan die een met omgekeerde polariteit gedraad is om dwalende velde uit te kanselleer. Die soorte en modelle opnemer wat gebruik word, kan die kitaar se toon ingrypend verander. Dubbelspoelopnemers, wat uit twee magneetspoelsamestellings bestaan wat aan mekaar vas is, word tradisioneel met 'n swaarder klank geassosieer. Enkelspoelopnemers, een magneet met koperdraad omwikkel, word deur kitaarspelers gebruik wat 'n helderder, skerper klank met 'n groter dinamiese omvang soek. 'n Benadering wat algemeen by die keuse van 'n opnemer gebruik word, is dat minder draad, en dus 'n laer impedansie, 'n helderder klank gee en meer draad 'n vetter toon. Ander moontlikhede sluit gespesialiseerde skakelaars in wat die spoele kan verdeel of die fase kan omkeer. Kitaarstroombane is óf aktief, en het dan 'n battery nodig, óf, soos in die meeste gevalle, passief. Piëso-elektriese opnemers vorm nog 'n klas opnemers. Hulle gebruik piëso-elektrisiteit om die sein voort te bring en is in hibriede elektro-akoestiese kitare gewild. 'n Kristal sit onder elke snaar, gewoonlik in die saal. Wanneer die snaar tril, word die kristal se vorm vervorm, en die spanning wat met dié verandering saamgaan, lewer klein spannings oor die kristal wat versterk en gemanipuleer kan word. Piëso-opnemers het gewoonlik 'n voorversterker nodig om hul uitset met dié van elektromagnetiese opnemers te laat ooreenstem, en die krag kom tipies van 'n battery in die instrument. Die meeste kitare met opnemers het ook kontroles op die instrument self, soos volume, toon of die keuse van 'n opnemer. In die eenvoudigste vorm bestaan hulle uit passiewe komponente soos potensiometers en kondensators, maar hulle kan ook geïntegreerde stroombane of ander aktiewe komponente insluit wat batterye nodig het, vir voorversterking en seinverwerking of selfs vir elektroniese stemming. Die elektronika is dikwels op een of ander manier afgeskerm om die opvang van steuring en geraas van buite te voorkom. Kitare kan met 'n seskanaalopnemer toegerus word, wat 'n afsonderlike uitset vir elke snaar lewer, gewoonlik van 'n afsonderlike piëso-elektriese of magnetiese opnemer. Dié opstelling laat elektronika in die kitaar of buite die kitaar elke snaar afsonderlik verwerk, vir modellering of vir omskakeling na MIDI. Roland maak sulke opnemers vir kitaar en bas en 'n reeks produkte vir kitaarmodellering en -sintese.<ref name="roland" /> MIDI-omskakelaars gebruik 'n seskanaalkitaarsein om die toonhoogte, duur, aanslag en wegsterwing te bepaal, en stuur die nootinligting na 'n klankbank binne of buite die instrument, waarvan die klank talle instrumente nou naboots. Die MIDI-opstelling laat die kitaar ook as 'n spelbeheerder of as 'n onderrighulpmiddel gebruik. == Stemming == === Standaardstemming === Teen die 16de eeu is die kitaarstemming A-D-G-B-E al in die Westerse kultuur aangeneem, en 'n laer E is later as 'n sesde snaar onderaan bygevoeg.<ref name="owen" /> Die gevolg, bekend as die "standaardstemming", het die snare oor 'n omvang van twee oktawe van 'n lae E tot 'n hoë E gestem: E-A-D-G-B-E. Dié stemming is 'n reeks opgaande kwarte met 'n enkele groot terts daarin.<ref name="owen" /> Die rede vir opgaande kwarte is om vier vingers op vier riggels in 'n toonleer te laat speel voordat na die volgende snaar beweeg word. Dit is musikaal gerieflik en fisies gemaklik, en dit het die oorgang tussen die vingersetting van akkoorde en die speel van toonlere vergemaklik.<ref name="owen" /> As die stemming net uit volmaakte kwarte bestaan het, sou die omvang twee oktawe en 'n halftoon wees,<ref name="weissman" /> en sou die hoogste snaar 'n F wees, 'n dissonante halftoon van die lae E af en heeltemal uit pas.<ref name="owen" /><ref name="weissman" /> Die toonhoogtes van die ses snare is soos volg: {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! Snaar !! Wetenskaplike<br />toonhoogte !! Helmholtz-<br />toonhoogte !! Interval vanaf middel C !! Frekwensie<br />([[Hertz|Hz]]) |- | 1ste || E₄ || e′ || groot terts hoër || 329,63 |- | 2de || B₃ || b || klein sekunde laer || 246,94 |- | 3de || G₃ || g || volmaakte kwart laer || 196,00 |- | 4de || D₃ || d || klein septiem laer || 146,83 |- | 5de || A₂ || A || klein tiende laer || 110,00 |- | 6de || E₂ || E || klein dertiende laer || 82,41 |} By vier van die snare lewer die 5de riggel op die een snaar dieselfde noot as die volgende oop snaar. 'n Noot op die 5de riggel van die sesde snaar is byvoorbeeld dieselfde noot as die oop vyfde snaar. Tussen die tweede en die derde snaar kom daar egter 'n onreëlmatigheid voor, want dit is die noot op die ''4de'' riggel van die derde snaar wat met die oop tweede snaar ooreenstem. === Alternatiewe stemmings === Die standaardstemming het ontwikkel om 'n goeie kompromie tussen eenvoudige vingersetting vir baie akkoorde en die vermoë om algemene toonlere met redelike linkerhandbeweging te speel, te lewer. Daar is ook 'n verskeidenheid alternatiewe stemmings in algemene gebruik, soos die klasse oop, reëlmatige en verlaagde stemmings. 'n Oop stemming is 'n stemming waarin die oop snare 'n akkoord lewer wanneer hulle geslaan word, tipies 'n majeurakkoord. Die grondakkoord het minstens drie note en kan al die snare of net sommige insluit. Die stemming word na die oop akkoord genoem, en oop D, oop G en oop A is gewilde stemmings. Deur 'n enkele riggel met een vinger af te sluit, kan alle soortgelyke akkoorde op die chromatiese toonleer dan gespeel word.<ref name="sethares" />{{Rp|16}} Oop stemmings is algemeen in blues en volksmusiek<ref name="denyer" />{{Rp|158}} en word by die bespeling van glyskitare en bottelnekkitare gebruik.<ref name="sethares" />{{Rp|16}}<ref name="denyer" />{{Rp|160}} In die standaardstemming is daar presies een interval van 'n groot terts, tussen die tweede en die derde snaar, en al die ander intervalle is kwarte. Dié onreëlmatigheid het 'n prys, want akkoorde kan nie in die standaardstemming E-A-D-G-B-E langs die toonbord geskuif word nie, en daar is vier akkoordvorme vir die majeurakkoorde nodig, met afsonderlike vorme vir akkoorde met hul grondnoot op die derde, vierde, vyfde en sesde snaar.<ref name="denyer" />{{Rp|119}} Reëlmatige stemmings het daarteenoor gelyke intervalle tussen die snare<ref name="sethares" />{{Rp|52-67}} en dus simmetriese toonlere oor die hele toonbord, wat dit eenvoudiger maak om akkoorde te verskuif. In 'n reëlmatige stemming kan akkoorde skuins oor die toonbord geskuif word, en in die herhalende reëlmatige stemmings selfs vertikaal: in groot-tertsstemming kan akkoorde drie snare op of af geskuif word en in vergrootkwartstemming twee snare op of af. Reëlmatige stemmings spreek daarom nuwe kitaarspelers aan, sowel as jazzkitaarspelers, wie se improvisasie deur reëlmatige intervalle vergemaklik word. Aan die ander kant is sommige akkoorde moeiliker om in 'n reëlmatige stemming as in die standaardstemming te speel. Dit kan moeilik wees om konvensionele akkoorde te speel, veral in vergrootkwartstemming en volkwintstemming,<ref name="sethares" />{{Rp|52-67}} waar die groot spasiëring die hand laat rek. Sommige akkoorde wat in volksmusiek konvensioneel is, is selfs in volkwart- en groot-tertsstemming moeilik, al vereis dié stemmings nie meer rek as die standaardstemming nie.<ref name="patt" /> In groot-tertsstemming is die interval tussen oop snare altyd 'n groot terts, en daarom is vier riggels genoeg om die chromatiese toonleer te speel, en akkoordomkering is eenvoudig, want 'n akkoord word omgekeer deur een of twee note drie snare hoër te speel. Volkwartstemming vervang die groot terts tussen die derde en die tweede snaar met 'n kwart en brei so die konvensionele stemming van 'n baskitaar uit, wat die speel van drieklanke moeiliker maak maar improvisasie vergemaklik omdat akkoordpatrone konstant bly wanneer hulle langs die toonbord geskuif word. Volkwintstemming brei die stemming van die [[viool]] en die [[tjello]] uit en bied 'n groter omvang, C-G-D-A-E-B,<ref name="sethares" />{{Rp|62-63}} wat egter nog nooit op 'n konvensionele kitaar uitvoerbaar was nie. Nog 'n klas alternatiewe stemmings is die verlaagde stemmings, waarin die laagste snaar verlaag word. Wanneer die laagste snaar 'n heeltoon verlaag word, lewer dit die "verlaagde D"-stemming, waarvan die oop note D-A-D-G-B-E 'n diep bas-D gee wat in toonaarde soos D-majeur, D-mineur en G-majeur gebruik kan word en wat die speel van eenvoudige kwinte of kragakkoorde vergemaklik. Baie hedendaagse rockgroepe stem al die snare laer en skep so byvoorbeeld verlaagde C- of verlaagde B-stemmings. Baie ''scordatura'', soos alternatiewe stemmings ook genoem word, verander die standaardstemming van die luit, veral wanneer Renaissance-musiek gespeel word wat oorspronklik vir daardie instrument geskryf is. Sommige verlaag die toonhoogte van een of meer snare en gee so toegang tot nuwe laer note, en ander maak dit makliker om in ongewone toonaarde te speel. == Bykomstighede == Hoewel 'n kitaar op sy eie bespeel kan word, is daar 'n verskeidenheid algemene bykomstighede om die instrument vas te hou en te bespeel. === Kapotasto === [[Lêer:Sinéad O’Connor (cropped).jpg|duimnael|[[Sinéad O'Connor]] met 'n Fender-kitaar en 'n kapotasto]] 'n Kapotasto, of kortweg 'n kapo, word gebruik om die toonhoogte van die oop snare te verander.<ref name="rooksby" /> Dit word met veerspanning of, by sommige modelle, met elastiese spanning op die toonbord vasgeknyp. Om die kitaar se toonhoogte met een halftoon te verhoog, knyp die speler die kapo net onder die eerste riggel op die toonbord vas. Spelers kan daarmee in verskillende toonaarde speel en steeds dieselfde akkoordvorme gebruik. As 'n volkskitaarspeler 'n lied in B-majeur wou speel, kon hy of sy 'n kapo op die tweede riggel sit en die lied dan as 'n lied in A-majeur speel, terwyl die instrument met die kapo die klanke van B-majeur sou maak. Omdat die kapo die hele tweede riggel afsluit, klink alle oop akkoorde twee halftone hoër: 'n oop A-majeurakkoord klink dan soos 'n B-majeurakkoord, en al die ander oop akkoorde se toonhoogte word net so verander. Omdat kapo's dit so maklik maak om van toonaard te verander, word hulle soms met neerhalende name soos "kuller" bestempel. Nog 'n voordeel is egter dat 'n kapo kitaarspelers in staat stel om die helder, resonante klank van die algemene toonaarde soos C, G en A in "moeiliker" en minder algemene toonaarde te kry. Dit is bekend dat uitvoerders van klassieke musiek kapo's gebruik om moderne instrumente by die toonhoogte van historiese instrumente soos die Renaissance-luit te laat pas. === Glystukke === [[Lêer:Fingandslide.jpg|duimnael|upright=1.15|'n Bottelnekglystuk, met vingerplektrums en 'n resonatorkitaar van metaal]] 'n Glystuk of 'n "steel" is 'n harde, gladde voorwerp, soos 'n staalstaaf, 'n ronde staaf of silinder van metaal of glas of die nek van 'n bottel, wat algemeen in country of blues gebruik word om 'n glissando-effek te skep wat aan die begin van die 20ste eeu in Hawaiimusiek gewild geword het. In plaas daarvan dat die vingers op die riggels gebruik word, word die glystuk met die nie-dominante hand teen die snare gedruk, en die snare word dan met die dominante hand getokkel. Die kenmerkende gebruik van die glystuk is om tot by die beoogde toonhoogte te gly, soos die naam aandui, deur met die glystuk langs die nek tot by die verlangde noot te beweeg. Histories is bottelnekke dikwels in blues en country as geïmproviseerde glystukke gebruik, wat sy naam aan die bottelnekstyl van bluesmusiek gegee het. Moderne glystukke word van glas, plastiek, keramiek, chroom, geelkoper of staal gemaak, na gelang van die gewig en die toon wat verlang word. === Plektrum === [[Lêer:Guitar picks-KayEss-1.jpeg|duimnael|'n Verskeidenheid plektrums]] 'n Plektrum is 'n klein stukkie harde materiaal wat gewoonlik tussen die duim en die eerste vinger van die tokkelhand gehou word en waarmee die snare aangeslaan word. Hoewel die meeste klassieke spelers met 'n kombinasie van vingernaels en vleesagtige vingerpunte tokkel, word die plektrum die meeste vir elektriese en akoestiese staalsnaarkitare gebruik. Deesdae is hulle hoofsaaklik van plastiek, maar daar is ook variante van been, hout, staal of skilpaddop. Skilpaddop was in die vroeë dae van plektrumvervaardiging die algemeenste materiaal, maar toe skilpaaie bedreig geraak het, is die gebruik van hul doppe vir plektrums en enigiets anders verbied. Plektrums wat voor die verbod gemaak is, word dikwels begeer vir hul veronderstelde beter toon en gemak, en hul skaarsheid het hulle waardevol gemaak. Plektrums kom in baie vorme en groottes voor, van die klein jazzplektrum tot die groot basplektrum. Die dikte van die plektrum bepaal dikwels sy gebruik: 'n dunner plektrum, tussen 0,2&nbsp;mm en 0,5&nbsp;mm, word gewoonlik gebruik om te slaan of ritme te speel, terwyl dikker plektrums, tussen 0,7&nbsp;mm en 1,5&nbsp;mm of meer, gewoonlik vir enkelnootlyne of solowerk gebruik word. Duim- en vingerplektrums wat aan die vingerpunte vasgemaak word, word soms in tokkelstyle op staalsnare gebruik. Hulle laat die vingers en die duim onafhanklik van mekaar werk, terwyl 'n plat plektrum vereis dat die duim en een of twee vingers dit saam hanteer. === Kitaarband === 'n Kitaarband is 'n strook materiaal met 'n hegmeganisme aan elke punt, gemaak om 'n kitaar op 'n verstelbare lengte oor die skouers te hou. Kitare het verskillende voorsienings om 'n band vas te maak, waarvan die algemeenste bandknoppies is, staalpennetjies met 'n rand wat met skroewe aan die kitaar vasgemaak is. Twee bandknoppies is op feitlik alle elektriese kitare en op baie akoestiese staalsnaarkitare reeds aangebring, en hulle word soms met "bandslotte" vervang, wat die kitaar veiliger aan die band verbind. Die onderste bandknoppie sit gewoonlik aan die onderkant van die lyf, by die brug. Die boonste bandknoppie sit gewoonlik naby of aan die bokant van die lyf, op die boonste kurwe, op die punt van die boonste "horing" by 'n dubbele uitsnysel, of by die nekverbinding. Sommige elektriese kitare, veral dié met vreemd gevormde lywe, het een of albei bandknoppies agterop die lyf. Sommige akoestiese en klassieke kitare het net een bandknoppie, aan die onderkant van die lyf, en dan moet die ander punt aan die kopstuk vasgeknoop word, bo die kam en onder die stemskroewe. === Versterkers, effekte en luidsprekers === Elektriese kitare en baskitare moet onderskeidelik met 'n kitaarversterker en luidspreker of 'n basversterker en luidspreker gebruik word om genoeg klank te maak om deur die uitvoerder en die gehoor gehoor te word. Die versterker en die luidspreker versterk die sein wat die magnetiese opnemers lewer. Akoestiese kitare met 'n piëso-elektriese opnemer of 'n mikrofoon kan ook in 'n instrumentversterker of 'n klankstelsel geprop word om hulle harder te maak. By die elektriese kitaar en bas word die versterker en die luidspreker nie net gebruik om die instrument harder te maak nie: deur die kontroles van die klankreguleerder, die voorversterker en enige effekte-eenhede in die instrument te verstel, kan die speler ook die instrument se toon en klank verander. Akoestiese kitaarspelers kan die versterker ook gebruik om hul instrument se klank te verander, maar oor die algemeen word akoestiese kitaarversterkers gebruik om die natuurlike akoestiese klank van die instrument harder te maak sonder om dit noemenswaardig te verander. == Sien ook == * [[Baskitaar]] * [[Lys van musiekinstrumente]] * [[Ramkie]] == Verwysings == {{Verwysings|30em|refs= <ref name="beauchamp">{{Cite web |title=The Earliest Days of the Electric Guitar |url=http://www.rickenbacker.com/history_early.asp |website=rickenbacker.com |publisher=Rickenbacker International |access-date=7 September 2017}}</ref> <ref name="britannica">{{Cite web |title=guitar {{!}} History & Facts |url=https://www.britannica.com/art/guitar |website=Encyclopedia Britannica |access-date=25 Februarie 2019}}</ref> <ref name="cgm">{{Cite web |title=A 200th Birthday Appreciation of Luthier Antonio de Torres |url=https://classicalguitarmagazine.com/from-the-archives-a-200th-birthday-appreciation-of-luthier-antonio-de-torres/ |website=Classical Guitar Magazine |access-date=8 Junie 2026}}</ref> <ref name="cmuse">{{Cite web |title=What Is A Classical Guitar? |url=https://www.cmuse.org/what-is-a-classical-guitar/ |date=18 April 2017 |website=Cmuse.org |access-date=4 Junie 2018}}</ref> <ref name="denyer">{{Cite book |last=Denyer |first=Ralph |title=The Guitar Handbook |location=Londen en Sydney |publisher=Pan Books |year=1992 |isbn=0-679-74275-1 |url=https://archive.org/details/guitarhandbook0000deny |url-access=registration}}</ref> <ref name="evans16">Tom en Mary Anne Evans. ''Guitars: From the Renaissance to Rock''. Paddington Press Ltd, 1977, p. 16.</ref> <ref name="evans24">Tom en Mary Anne Evans. ''Guitars: From the Renaissance to Rock''. Paddington Press Ltd, 1977, p. 24.</ref> <ref name="farmer">{{Cite book |last=Farmer |first=Henry George |title=Historical Facts for the Arabian Musical Influence |year=1930 |publisher=Ayer |isbn=0-405-08496-X |page=137}}</ref> <ref name="gitarrenzentrum">{{Cite web |title=14.11.2012 for those who are interested in ancient guitars and archaeology |url=http://www.gitarrenzentrum.com/news-2/14112012-for-those-who-are.html |website=Gitarrenzentrum.com |access-date=18 April 2021}}</ref> <ref name="grove">Harvey Turnbull en James Tyler. "Guitar", in Stanley Sadie (red.), ''The New Grove Dictionary of Musical Instruments'', deel 2, 1984, pp. 87-88.</ref> <ref name="guitarhistoryfacts">{{Cite web |title=History of the Guitar: Evolution of Guitars |url=http://www.guitarhistoryfacts.com/ |website=Guitarhistoryfacts.com |access-date=25 Februarie 2019}}</ref> <ref name="guyguitars">{{Cite web |title=A Brief History of the Guitar |url=https://www.guyguitars.com/eng/handbook/BriefHistory.html |website=Paul Guy Guitars |access-date=25 Februarie 2019}}</ref> <ref name="historychannel">{{Cite web |title=First-ever electric guitar patent awarded to the Electro String Corporation |url=http://www.history.com/this-day-in-history/first-ever-electric-guitar-patent-awarded-to-the-electro-string-corporation |website=history.com |date=13 November 2009 |publisher=A&E Television Networks |access-date=20 September 2017}}</ref> <ref name="hybrid">{{Cite web |title=Hybrid guitars |url=http://www.guitarnoize.com/blog/category/hybrid-guitars/ |website=Guitarnoize.com |access-date=15 Junie 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101225153202/http://www.guitarnoize.com/blog/category/hybrid-guitars |archive-date=25 Desember 2010}}</ref> <ref name="kasha">{{Cite journal |last=Kasha |first=Michael |date=Augustus 1968 |title=A New Look at The History of the Classic Guitar |journal=Guitar Review |volume=30 |pages=3-12}}</ref> <ref name="leftyfretz">{{Cite web |title=What is the Difference Between a Left and Right Handed Guitar? |url=https://leftyfretz.com/right-left-handed-guitar-difference/ |website=leftyfretz.com |date=20 Januarie 2020 |access-date=25 Februarie 2021}}</ref> <ref name="met">{{Cite web |last1=Dobney |first1=Jayson Kerr |last2=Powers |first2=Wendy |title=The Guitar |url=http://www.metmuseum.org/toah/hd/guit/hd_guit.htm |website=The Met's Heilbrunn Timeline of Art History |date=September 2007 |access-date=8 April 2017}}</ref> <ref name="morrish">{{Cite web |last=Morrish |first=John |title=Antonio De Torres |publisher=Guitar Salon International |url=http://www.guitarsalon.com/articles.php?articleid=18 |access-date=8 Mei 2011}}</ref> <ref name="mottola">{{Cite web |last=Mottola |first=R. M. |title=Lutherie Info: Calculating Fret Positions |url=http://www.liutaiomottola.com/formulae/fret.htm}}</ref> <ref name="mw">{{Cite web |title=Definition of GUITAR |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/guitar |website=Merriam-Webster}}</ref> <ref name="owen">{{Cite web |last=Owen |first=Jeff |title=Standard Tuning: How EADGBE Came to Be |url=https://www.fender.com/articles/tech-talk/standard-tuning-how-eadgbe-came-to-be |website=fender.com |access-date=16 Februarie 2021}}</ref> <ref name="patt">{{Cite web |last=Patt |first=Ralph |title=The major 3rd tuning |url=http://www.ralphpatt.com/Tune.html |website=Ralphpatt.com |date=April 2008 |access-date=10 Junie 2012}}</ref> <ref name="premierross">{{Cite magazine |last=Ross |first=Michael |title=Pedal to the Metal: A Short History of the Pedal Steel Guitar |url=https://www.premierguitar.com/articles/22152-pedal-to-the-metal-a-short-history-of-the-pedal-steel-guitar |magazine=Premier Guitar Magazine |date=17 Februarie 2015 |access-date=1 September 2017}}</ref> <ref name="reyes">{{Cite web |last=Reyes |first=Daniel |date=3 Julie 2023 |title=What Are The Dots On A Guitar Fretboard For? |url=https://www.guitarbased.com/what-are-the-dots-on-a-guitar-fretboard-for/ |website=Guitar Based |access-date=20 September 2023}}</ref> <ref name="roland">{{Cite web |title=The GK Pickup |url=http://www.roland.com/V-Guitar/about.html |website=Roland V-Guitar |access-date=20 Julie 2020}}</ref> <ref name="rooksby">{{Cite book |last=Rooksby |first=Rikky |title=The guitarist's guide to the capo |date=2003 |publisher=Artemis |location=Iver Heath |isbn=1-904411-15-0}}</ref> <ref name="sethares">{{Cite web |last=Sethares |first=William A. |title=Alternate Tuning Guide |url=http://sethares.engr.wisc.edu/alternatetunings/alternatetunings.html |year=2001 |publisher=Universiteit van Wisconsin |access-date=20 Mei 2016}}</ref> <ref name="shapiro">{{Cite book |last1=Shapiro |first1=Harry |last2=Glebbeeck |first2=Caesar |title=Jimi Hendrix Electric Gypsy |date=1990 |publisher=St. Martin's Griffin |location=New York |isbn=0-312-13062-7 |page=38 |edition=1ste |url=https://archive.org/details/jimihendrixelect00shap/page/38/mode/2up |access-date=25 Februarie 2021}}</ref> <ref name="sloane">{{Cite book |last=Sloane |first=Irving |date=1975 |title=Steel-string Guitar Construction: Acoustic Six-string, Twelve-string, and Arched-top Guitars |url=https://books.google.com/books?id=2sAXAQAAIAAJ |publisher=Dutton |page=45 |isbn=978-0-87-690172-4}}</ref> <ref name="smogyi">{{Cite web |last=Somogyi |first=Ervin |title=Tracking The Steel-String Guitar's Evolution, Pt. 1 |url=https://www.premierguitar.com/articles/Tracking_The_Steel_String_Guitars_Evolution_Pt_1 |website=premierguitar.com |publisher=Premier Guitar Magazine |date=7 Januarie 2011 |access-date=27 Februarie 2021}}</ref> <ref name="stackexch">{{Cite web |title=Why is my guitar's saddle at an angle? |url=https://music.stackexchange.com/questions/1567/why-is-my-guitars-saddle-at-an-angle |website=music.stackexchange.com |publisher=Stack Exchange Network |access-date=25 Februarie 2021}}</ref> <ref name="summerfield">{{Cite book |last=Summerfield |first=Maurice J. |title=The Classical Guitar: Its Evolution, Players and Personalities Since 1800 |year=2003 |edition=5de |publisher=Ashley Mark |location=Blaydon on Tyne |isbn=1-872639-46-1}}</ref> <ref name="tag">{{Cite web |title=Who Invented The Acoustic Guitar? |url=https://theacousticguitarist.com/who-invented-the-acoustic-guitar/ |website=The Acoustic Guitarist}}</ref> <ref name="travel">{{Cite book |chapter=Guitars, Travel and Translation |date=5 Julie 2017 |title=The New Guitarscape in Critical Theory, Cultural Practice and Musical Performance |pages=175-197 |url=https://doi.org/10.4324/9781315085692-9 |publisher=Routledge |isbn=978-1-315-08569-2 |access-date=18 September 2026}}</ref> <ref name="turnbull2006">{{Cite book |last=Turnbull |first=Harvey |title=The Guitar from the Renaissance to the Present Day |date=2006 |publisher=Bold Strummer |isbn=978-0-933224-57-5 |url=https://books.google.com/books?id=tp6LO9n1TrIC&pg=PA1}}</ref> <ref name="turnbull57">Harvey Turnbull. ''The Guitar (From The Renaissance To The Present Day)''. Batsford, derde druk 1978, p. 57.</ref> <ref name="turnbullgrove">{{Cite web |author=Turnbull, Harvey |title=Guitar |url=http://www.oxfordmusiconline.com/subscriber/article/grove/music/43006 |work=Oxford Music Online |publisher=Oxford University Press |access-date=20 Mei 2016 |url-access=subscription}}</ref> <ref name="wade">{{Cite book |last=Wade |first=Graham |title=A Concise History of the Classic Guitar |year=2001 |publisher=Mel Bay |isbn=0-7866-4978-X |page=10 |url=https://archive.org/details/melbaypresentsco00wade}}</ref> <ref name="weissman">{{Cite book |last=Weissman |first=Dick |title=Guitar Tunings: A Comprehensive Guide |date=2006 |publisher=Routledge |location=New York |isbn=978-0-415-97441-7 |page=xi |url=https://books.google.com/books?id=mVLdAAAAQBAJ&pg=PR11 |access-date=26 Februarie 2021}}</ref> }} == Eksterne skakels == * [https://web.archive.org/web/20170727033734/http://www.bsmny.org/exploring-music/features/iid/guitar/index.php Instruments In Depth: The Guitar], 'n aanlyn rubriek van die Bloomingdale School of Music (Oktober 2007) * [http://library.csun.edu/SCA/IGRA International Guitar Research Archive] * [http://www.metmuseum.org/toah/hd/guit/hd_guit.htm The Guitar], Heilbrunn Timeline of Art History, die Metropolitan Museum of Art, met baie historiese kitare uit die museum se versameling {{Normdata}} [[Kategorie:Kitare| ]] 1ozuztxg57q2912ikj8rm70la6r4iap 2979258 2979249 2026-10-15T22:12:28Z Pynappel 70858 2979258 wikitext text/x-wiki {{Kort beskrywing|Snaarinstrument met toonriggels}} {{Inligtingskas Instrument | name = Kitaar | image = Guitar 1.jpg | image_capt = 'n Di Giorgio klassieke kitaar wat in Brasilië gemaak is | background = string | hornbostel_sachs = 321.322 | hornbostel_sachs_desc = Saamgestelde chordofoon | developed = 13de eeu | range = [[Lêer:Range guitar.svg|130px|senter]]<div class="center">('n kitaar in standaardstemming)</div> | related = * Gestrykte en getokkelde snaarinstrumente }} Die '''kitaar''', of '''ghitaar''', is 'n [[snaarinstrument]] wat gewoonlik toonriggels het en wat in 'n verskeidenheid musiekstyle gebruik word. Dit is een van die hoofinstrumente in [[blues]]-, country-, [[flamenco]]-, [[jazz]]-, [[pop]]- en [[rock|rockmusiek]]. Die kitaar het gewoonlik ses snare, maar daar bestaan ook kitare met vier, sewe, agt, [[tiensnaarkitaar|tien]] en twaalf snare. Die speler hou die instrument plat teen die lyf en slaan of tokkel die snare met die dominante hand, terwyl die vingers van die ander hand terselfdertyd gekose snare teen die toonriggels vasdruk. 'n Plektrum kan ook gebruik word om die snare aan te slaan. Die klank word óf akoesties deur 'n hol klankkas in die kitaar self versterk, óf elektronies deur 'n opnemer en 'n [[klankversterker]]. Die kitaar word as 'n chordofoon geklassifiseer, wat beteken dat die klank deur 'n trillende snaar voortgebring word wat tussen twee vaste punte gespan is. Onder die kitaar se voorlopers tel die gitern, die vihuela, die Renaissancekitaar met vier snaarkore en die barokkitaar met vyf snaarkore, wat alles tot die ontwikkeling van die moderne sessnaarinstrument bygedra het. Daar is drie hoofsoorte moderne kitaar, naamlik die klassieke of Spaanse kitaar, die akoestiese staalsnaarkitaar en die elektriese kitaar, en die skootstaalkitaar, wat ook die Hawaiikitaar genoem word en oor die speler se skoot bespeel word. Die klassieke Spaanse kitaar word dikwels as solo-instrument met 'n volledige vingerstyltegniek bespeel, waar elke snaar afsonderlik met die vingers getokkel eerder as geslaan word. Die elektriese kitaar, wat in die 1930's ontwikkel is, gebruik 'n opnemer en 'n versterker wat die instrument hard genoeg maak om gehoor te word, en het dit ook moontlik gemaak om kitare uit 'n soliede blok hout sonder 'n klankkas te bou.<ref name="beauchamp" /> 'n Wye verskeidenheid elektroniese effekte het daarmee moontlik geword. Die harde, versterkte klank van die elektriese kitaar het 'n sleutelrol in die ontwikkeling van blues en rock gespeel, sowel as begeleidingsinstrument as in kitaarsolo's, en veral ook in [[heavy metal]] en punk. Die instrument het 'n groot invloed op die populêre kultuur gehad. == Geskiedenis == [[Lêer:Museum of Anatolian Civilizations nevit (Portrait).jpg|duimnael|regs|'n Hettitiese luit van Alacahöyük, 1399-1301 v.C. Dié beeld word soms gebruik om die ouderdom van die kitaar aan te dui, vanweë die vorm van die luit se lyf.<ref name="gitarrenzentrum" />]] Die naam van die kitaar en sy voorgangers is sedert die klassieke tyd op 'n wye verskeidenheid chordofone toegepas, wat soms verwarring veroorsaak het. Die Engelse ''guitar'', die Duitse ''Gitarre'' en die Franse ''guitare'' is almal uit die Spaanse ''guitarra'' oorgeneem, wat van die Andalusies-Arabiese ''qīthārah''<ref name="farmer" /> en die [[Latyn]]se ''cithara'' kom, wat op sy beurt uit die [[Grieks|Antieke Griekse]] κιθάρα (''kithára'') ontstaan het,<ref name="mw" /> waarvan die uiteindelike oorsprong onseker is. Snaarinstrumente soortgelyk aan die kitaar is al vir ten minste 5&nbsp;000 jaar lank bekend. Die oorsprong van die moderne kitaar is egter nie bekend nie.<ref name="met" /> Instrumente met baie ooreenkomste met die kitaar kan gesien word in beeldjies wat in die [[Persië|ou Persiese]] hoofstad [[Soesa]] opgegrawe is, en die Persiese woord ''taar'' beteken ook snaar. Musiekinstrumenthistorici meen egter dat dit 'n fout is om sulke oosterse luite as die direkte voorouers van die kitaar te beskou bloot omdat hulle dieselfde lyfvorm het of omdat 'n etimologiese verband tussen ''kithara'' en ''guitarra'' vermoed word. Instrumente met sykante wat soos dié van 'n kitaar ingeboë is, is wel bekend, soos die instrument op die Airtam-fries en die [[Hetiete|Hettitiese]] luit van Alacahöyük, maar daar bestaan geen tussenliggende instrumente of tradisies wat daardie instrumente met die kitaar verbind nie.<ref name="grove" /> Musikoloë het ook daaroor gestry of instrumente wat in [[Europa]] self inheems was, tot die kitaar kon lei. Dié gedagte het nie verder as bespiegeling gevorder nie, en volgens hulle word "'n deeglike studie van morfologie en uitvoeringspraktyk" deur etnomusikoloë vereis.<ref name="grove" /> Voordat die elektriese kitaar en sintetiese materiale ontwikkel is, is 'n kitaar omskryf as 'n instrument met "'n lang nek met toonriggels, 'n plat houtklankbord, ribbes en 'n plat agterblad, meestal met ingeboë sykante".<ref name="kasha" /> Die naam word vir 'n hele aantal chordofone gebruik wat van die 12de eeu af in Europa en later ook in Amerika ontwikkel en gebruik is.<ref name="wade" /> Verskillende vakkundiges noem verskillende invloede as voorlopers van die moderne kitaar. Hoewel die ontwikkeling van die vroegste kitaar in die geskiedenis van die Middeleeuse [[Spanje]] verlore geraak het, word twee instrumente algemeen as invloedryke voorgangers aangevoer: die viersnarige oed, wat die Moore in die 8ste eeu na die Iberiese Halfeiland gebring het, en die Europese luit. Daar is al dikwels aangeneem dat die kitaar 'n ontwikkeling van die luit of van die antieke Griekse kithara is, maar baie vakkundiges beskou die luit as 'n aftakking of 'n afsonderlike ontwikkelingslyn wat die kitaar se ontwikkeling nie wesenlik beïnvloed het nie.<ref name="kasha" /><ref name="summerfield" /><ref name="tag" /> Teen 1200 was daar ten minste twee instrumente in Spanje in gebruik wat kitare genoem is, naamlik die ''guitarra latina'' (Latynse kitaar) en die ''guitarra morisca'' (Moorse kitaar). Die ''guitarra morisca'' het 'n ronde agterblad, 'n breë toonbord en verskeie klankgate gehad, en die ''guitarra latina'' 'n enkele klankgat en 'n smaller nek. Teen die 14de eeu is die bepalings "morisca" en "latina" laat vaar en is die twee chordofone net kitare genoem.<ref name="evans16" /> Die Spaanse vihuela, in Italiaans die ''viola da mano'', was 'n kitaaragtige instrument van die 15de en 16de eeu wat algemeen as die enkele belangrikste invloed op die ontwikkeling van die barokkitaar beskou word. Dit het meestal ses snaarkore gehad, is soos 'n luit in kwarte gestem en het 'n kitaaragtige lyf gehad, hoewel vroeë afbeeldings 'n instrument met 'n skerp ingesnyde middellyf toon. Dit was ook groter as die kitare met vier snaarkore van daardie tyd. Teen die 16de eeu het die vihuela se bouwyse met sy geboë eendelige ribbes meer met die moderne kitaar as met die viole in gemeen gehad. Die instrument was net 'n betreklik kort tydperk in Spanje en [[Italië]] gewild, in 'n era waarin die luit elders in Europa die botoon gevoer het, en die laaste bekende gepubliseerde musiek daarvoor het in 1576 verskyn.<ref name="turnbullgrove" /> [[Lêer:Jan Vermeer van Delft 013.jpg|duimnael|regs|Die kitaarspeler (c. 1672), deur [[Johannes Vermeer]]]] Die barokkitaar met vyf snaarkore, wat van die middel van die 16de eeu af in Spanje gedokumenteer is, was van die laat 16de eeu tot die middel van die 18de eeu veral in Spanje, Italië en [[Frankryk]] gewild.<ref name="evans24" /> In [[Portugal]] het die woord ''viola'' na die kitaar verwys, terwyl ''guitarra'' die Portugese kitaar beteken het, 'n soort siter. In die [[Middeleeue]] is baie verskillende tokkelinstrumente in Europa uitgedink en gebruik.<ref name="guyguitars" /> Teen die 16de eeu het die meeste van daardie kitaarvorme verdwyn, en die vestiging van die vyfkoorkitaar was nie 'n eenvoudige proses nie.<ref name="britannica" /> Daar was twee soorte, wat verskil het in waar die groot terts voorgekom het en in hulle intervalpatroon. Die vyfde koor kan daaruit afgelei word dat die instrument meer as die sestien note kon speel wat met vier kore moontlik was. Daar was groot onsekerheid oor wie die instrument geskep het. 'n Literêre bron, Lope de Vega se ''Dorotea'', gee die eer aan die digter en musikant Vicente Espinel, en Nicolas Doizi de Velasco het dié aanspraak in 1640 herhaal. Ander het dit weerspreek op grond daarvan dat Espinel se geboortejaar, 1550, dit onmoontlik maak dat hy vir die tradisie verantwoordelik kon wees.<ref name="turnbull2006" /> Later in dieselfde eeu het Gaspar Sanz geskryf dat ander lande soos Italië en Frankryk by die Spaanse kitaar gevoeg het, en al dié lande het die kitaar met vyf snaarkore nageboots deur hulle eie weergawes daarvan te maak.<ref name="guitarhistoryfacts" /> Omstreeks 1850 het verskillende Spaanse kitaarmakers soos Manuel de Soto y Solares en veral Antonio de Torres Jurado (1817-1892), wat die moderne afmetings van die klassieke instrument vasgestel het,<ref name="morrish" /> die vorm en bou van die moderne kitaar ontwikkel. Torres het die kitaarlyf groter gemaak, sy verhoudings verander en die waaiervormige steunpatroon uitgedink, wat 'n deurbraak was.<ref name="cgm" /> Die steunpatroon, die binneste patroon van houtverstewigings wat die kitaar se bo- en agterblad vashou en die instrument onder die snare se spanning laat hou, is 'n belangrike faktor in hoe die kitaar klink. Torres se ontwerp het die instrument se volume, toon en projeksie aansienlik verbeter en het sedertdien in wese onveranderd gebly. == Soorte == [[Lêer:La col·lecció de guitarres, Museu de la Música de Barcelona.jpg|duimnael|Kitaarversameling in die Musiekmuseum van Barcelona]] Kitare word dikwels in twee breë kategorieë verdeel, naamlik akoestiese en elektriese kitare. Binne elke kategorie is daar verdere onderafdelings wat haas ontelbaar is en wat steeds ontwikkel. 'n Elektriese kitaar is byvoorbeeld in 'n sessnaarmodel, wat die algemeenste is, sowel as in sewesnaar- en twaalfsnaarvorm beskikbaar. 'n Instrument se algemene ontwerp, sy binnebou en onderdele, die soort hout, die metaalwerk en die elektronika dra alles by tot dié menigte onderafdelings en tot elke instrument se eie toon en gebruik. === Akoestiese kitaar === Die toon van 'n akoestiese kitaar kom van die snare se trilling, wat deur die hol lyf van die instrument as klankkas versterk word. Die akoestiese groep val in verskeie onderafdelings uiteen: die klassieke kitaar en die flamencokitaar, die staalsnaarkitare waaronder die platblad- of volkskitaar, die twaalfsnaarkitaar en die boogbladkitaar. By die groep hoort ook onversterkte kitare wat vir ander register gebou is, soos die akoestiese baskitaar, wat omtrent dieselfde stemming as die elektriese baskitaar het. {{Luister | filename = Romanza española.ogg | title = Klassieke kitaarmonster | description = Die Spaanse ''Romance'' | type = music }} ==== Renaissance- en barokkitaar ==== Die [[Renaissance]]- en [[Barok|barokkitaar]] is die voorouers van die moderne klassieke kitaar en die flamencokitaar. Hulle is aansienlik kleiner, fyner gebou en lewer minder volume. Die snare is in kore gepaar soos by 'n moderne twaalfsnaarkitaar, maar daar is net vier of vyf kore in plaas van die ses enkelsnare wat vandag gewoonlik gebruik word. Hulle is eerder as ritme-instrumente in ensembles gebruik as wat hulle solo bespeel is, en word in daardie rol dikwels in uitvoerings van ou musiek gesien. Gaspar Sanz se ''Instrucción de Música sobre la Guitarra Española'' van 1674 bevat sy hele oeuvre vir die solokitaar.<ref name="turnbull57" /> Die twee is maklik te onderskei, want die Renaissancekitaar is baie eenvoudig en die barokkitaar baie sierlik, met inlegwerk van ivoor of hout oor die hele nek en lyf en 'n omgekeerde "bruidskoek" van uitgesnyde papier binne-in die klankgat. ==== Klassieke kitaar ==== [[Lêer:Septiembre 08 275.jpg|duimnael|'n 19de-eeuse kitaar van die kitaarmaker Manuel de Soto, in die hande van die Spaanse kitaarspeler Rafael Serrallet]] Die klassieke kitaar, ook as die Spaanse kitaar bekend,<ref name="cmuse" /> word gewoonlik met nylonsnare bespan, met die vingers getokkel en sittende bespeel, en word vir 'n verskeidenheid style gebruik, waaronder [[klassieke musiek]]. Die breë, plat nek van die klassieke kitaar laat die musikant toonlere, arpeggio's en sekere akkoordvorme makliker en met minder steuring van die naasliggende snare as op ander soorte kitaar speel. Die flamencokitaar is baie soortgelyk gebou, maar word met 'n meer perkussiewe toon geassosieer. In Portugal word die instrument ikonies met fadomusiek verbind, waar dit tradisioneel met twaalf staalsnare bespan word. In [[Brasilië]] word die kitaar ''violão'' genoem, en choromusikante gebruik dit dikwels met 'n ekstra sewende snaar vir meer basondersteuning. In [[Meksiko]] bevat die gewilde mariachi-orkes 'n reeks kitare, van die klein ''requinto'' tot die ''guitarrón'', 'n kitaar wat groter as 'n [[tjello]] is en in die basregister gestem word. In [[Colombia]] bevat die tradisionele kwartet ook 'n reeks instrumente, van die klein ''bandola'' en die ietwat groter ''tiple'' tot die volgrootte klassieke kitaar. Die ''requinto'' kom ook in ander Latyns-Amerikaanse lande as 'n bykomende lid van die kitaarfamilie voor, waar sy kleiner afmetings en korter snaarlengte meer projeksie vir enkellynmelodieë gee. ==== Platbladkitaar ==== Die platbladkitaar met staalsnare lyk soos die klassieke kitaar, maar die lyf is gewoonlik aansienlik groter, met 'n smaller, verstewigde nek en 'n sterker struktuur. Die stewige X-steunpatroon wat tipies van platbladkitare is, is in die 1840's deur Duits-Amerikaanse kitaarmakers ontwikkel, waarvan Christian Friedrich Martin die bekendste is. Dit is oorspronklik op instrumente met dermsnare gebruik, en die sterkte van die stelsel het later toegelaat dat kitare die bykomende spanning van staalsnare kon weerstaan. Staalsnare lewer 'n helderder toon en 'n harder klank. Die akoestiese kitaar word in baie soorte musiek gebruik, waaronder volksmusiek, country, bluegrass, pop, jazz en blues. Baie variasies is moontlik, van die OO- en salonkitaar, wat omtrent so groot soos 'n klassieke kitaar is, tot die groot Dreadnought, wat die algemeenste soort is, en die Jumbo. Ovation maak 'n moderne variasie waarvan die agterblad en sykante uit kunsmatige materiale in 'n ronde vorm gegiet word. ==== Boogbladkitaar ==== Boogbladkitare is staalsnaarinstrumente waarvan die bo- en dikwels ook die agterblad uit 'n soliede blok hout in 'n geboë eerder as 'n plat vorm gesny word. Dié vioolagtige bouwyse word gewoonlik aan die Amerikaner Orville Gibson toegeskryf. Lloyd Loar van die Gibson Mandolin-Guitar Mfg. Co het die vioolagtige F-vormige klankgat ingevoer wat vandag gewoonlik met boogbladkitare geassosieer word, nadat hy 'n mandolien van dieselfde soort ontwerp het. Die tipiese boogbladkitaar het 'n groot, diep, hol lyf wat baie soos dié van 'n mandolien of 'n instrument uit die vioolfamilie lyk. Die meeste boogbladkitare is deesdae met magnetiese opnemers toegerus en is dus terselfdertyd akoesties en elektries. F-gat-boogbladkitare is met hul vrystelling dadelik deur sowel jazz- as countrymusikante aangeneem en het veral in jazzmusiek gewild gebly, gewoonlik met platgewonde snare. ==== Resonatorkitaar ==== [[Lêer:JMT8stringguitar.jpg|duimnael|regs|'n Agtsnarige bariton-resonatorkitaar met drie keëls]] Al drie hoofsoorte resonatorkitaar is deur die Slowaaks-Amerikaanse John Dopyera (1893-1988) vir die maatskappye National en Dobro (Dopyera Brothers) uitgedink. Die resonatorkitaar lyk soos die platbladkitaar, maar die lyf kan behalwe van hout ook van geelkoper, nikkelsilwer of staal gemaak word, en die klank word deur een of meer aluminiumkeëls voortgebring wat in die middel van die bolyf gemonteer is. Die instrument werk dus op dieselfde beginsel as 'n [[luidspreker]]. Die resonator was oorspronklik bedoel om 'n baie harde klank te lewer. Dié doel is grootliks deur elektriese versterking oorgeneem, maar die resonatorkitaar word steeds om sy kenmerkende toon bespeel. Resonatorkitare het óf een óf drie keëls. Die klank word óf deur 'n "beskuitjie"-brug van 'n stukkie hardehout op die punt van die keël (National) óf deur 'n "spinnekop"-brug van metaal om die rand van die omgekeerde keël (Dobro) na die keël oorgedra. Resonators met drie keëls gebruik altyd 'n gespesialiseerde metaalbrug. Die soort met 'n nek met 'n vierkantige deursnee, wat die "vierkantnek" of "Hawaiikitaar" genoem word, word gewoonlik met die voorkant boontoe op die sittende speler se skoot bespeel, dikwels met 'n glystuk van metaal of glas. Resonatorkitare met 'n ronde nek word normaalweg net soos ander kitare bespeel, hoewel glystukke ook dikwels gebruik word, veral in blues. ==== Staalkitaar ==== 'n Staalkitaar is enige kitaar wat bespeel word deur 'n gepoleerde staalstaaf of 'n soortgelyke harde voorwerp teen die getokkelde snare te beweeg. Die staaf self word 'n "steel" genoem en het die instrument sy naam gegee. Die instrument verskil van 'n gewone kitaar daarin dat dit geen toonriggels gebruik nie, en dit kom in beginsel daarop neer dat die kitaar met een vinger, naamlik die staaf, bespeel word. Die instrument is bekend vir sy portamento, waarmee dit gladweg oor elke toonhoogte tussen twee note gly, en dit kan 'n kronkelende huilklank en 'n diep vibrato voortbring wat die menslike stem naboots. Die snare word gewoonlik met die vingers van die dominante hand getokkel en nie geslaan nie, terwyl die staaf liggies teen die snare gedruk en met die ander hand beweeg word. Die instrument word sittende bespeel en lê horisontaal oor die speler se knieë of word anders ondersteun. Dié horisontale speelwyse word "[[Hawaii|Hawaiistyl]]" genoem.<ref name="premierross" /> ==== Twaalfsnaarkitaar ==== Die twaalfsnaarkitaar het gewoonlik staalsnare en word baie in volksmusiek, blues en rock-en-rol gebruik. In plaas van ses enkelsnare het dit ses kore van twee snare elk, soos 'n mandolien of 'n luit. Die hoogste twee kore word in unisoon gestem en die ander in oktawe. Die twaalfsnaarkitaar word ook in elektriese vorm gemaak, en die klokagtige klank van die elektriese twaalfsnaarkitaar was die grondslag van ''jangle pop''. ==== Akoestiese baskitaar ==== [[Lêer:Ashton ABG.JPG|duimnael|'n Akoestiese baskitaar]] Die akoestiese baskitaar is 'n basinstrument met 'n hol houtlyf wat soos dié van 'n sessnarige akoestiese kitaar lyk, maar gewoonlik ietwat groter is. Soos die elektriese [[baskitaar]] het dit meestal vier snare, wat op dieselfde toonhoogtes gestem word. Minder dikwels kom dit met vyf of ses snare voor, wat 'n groter omvang met minder beweging op en af langs die nek moontlik maak. === Elektriese kitaar === [[Lêer:Eric-Clapton 1975.jpg|duimnael|upright|[[Eric Clapton]] met sy pasgemaakte Fender Stratocaster, "Blackie"]] Elektriese kitare kan 'n soliede, halfhol of hol lyf hê, en soliede lywe lewer sonder versterking min klank. In teenstelling met 'n gewone akoestiese kitaar maak die elektriese kitaar van [[elektromagnetisme|elektromagnetiese]] opnemers, en soms [[piëso-elektrisiteit|piëso-elektriese]] opnemers, gebruik wat die staalsnare se trilling in seine omskakel wat deur 'n kabel of 'n radiosender na 'n versterker gevoer word. Die klank word dikwels deur ander elektroniese toestelle of deur die natuurlike vervorming van die [[vakuumbuis|vakuumbuise]] of die voorversterker in die versterker verander. Die elektriese kitaar word volop in jazz, blues, rhythm and blues en rock-en-rol gebruik. Die eerste suksesvolle magnetiese opnemer vir 'n kitaar is deur George Beauchamp uitgedink en is in die Ro-Pat-In "Frying Pan"-skootstaalkitaar van 1931 ingebou, en ander vervaardigers, veral Gibson, het kort daarna opnemers in boogbladmodelle begin installeer. Die eerste patent op 'n elektriese kitaar is in 1937 toegeken.<ref name="historychannel" /> Na die [[Tweede Wêreldoorlog]] is die volkome soliedelyfkitaar deur Gibson in samewerking met Les Paul, en onafhanklik daarvan deur Leo Fender van Fender Music, gewild gemaak. Soliedelyfkitare het in die 1960's en 1970's die kitaarmark begin oorheers, want hulle is minder geneig tot ongewenste akoestiese terugvoer. Die laer snaarhoogte bo die toonbord, ligter snare en elektriese versterking maak tegnieke op die elektriese kitaar moontlik wat minder dikwels op akoestiese kitare gebruik word, soos tikwerk, uitgebreide legato met aftrek- en aanslaannote, knypharmonieke, volumeswelling en die gebruik van 'n tremolo-arm of effekpedale. Soos by akoestiese kitare is daar verskeie soorte, waaronder hollyfkitare, boogbladkitare, wat in jazz, blues en rockabilly gebruik word, en soliedelyfkitare, wat volop in rockmusiek gebruik word. Soliedelyfkitare met sewe snare het in die 1980's en 1990's gewild geword, en party kunstenaars gebruik 'n agtsnaarkitaar met twee ekstra lae snare. Sommige elektriese kitaarmodelle het piëso-elektriese opnemers, wat as transduktors 'n klank nader aan dié van 'n akoestiese kitaar lewer sonder dat die speler van kitaar hoef te verwissel. Dié wat piëso-elektriese en magnetiese opnemers kombineer, word soms hibriedkitare genoem.<ref name="hybrid" /> Hibriede van akoestiese en elektriese kitare kom ook algemeen voor. Daar is ook meer eksotiese variante, soos kitare met twee, drie of selfs vier nekke, allerlei alternatiewe snaarrangskikkings en toonborde sonder riggels, wat byna uitsluitlik op baskitare gebruik word om die klank van 'n kontrabas na te boots. 'n Reiskitaar is 'n elektriese kitaar met 'n dunner en gewoonlik reguitter lyf sonder krommings en meestal sonder 'n kopstuk, wat gebou is om reis, dra en openbare oefening makliker te maak.<ref name="travel" /> ==== Elektriese baskitaar ==== [[Lêer:Paul hoefner bass.jpg|duimnael|Die Höfner 500/1-baskitaar is bekend as die hoofbas wat [[Paul McCartney]] sedert die vroeë 1960's gebruik]] Die baskitaar, ook die "elektriese bas" of net die "bas" genoem, lyk soos 'n elektriese kitaar en word soos een gebou, maar het 'n langer nek en snaarlengte en vier tot ses snare. Die viersnaarbas, by verre die algemeenste, word gewoonlik soos die kontrabas gestem, wat 'n oktaaf laer as die vier laagste snare van 'n kitaar is (E, A, D en G). Die baskitaar is 'n transponerende instrument, want dit word soos die kontrabas in die basslotel 'n oktaaf hoër genoteer as wat dit klink, om te veel hulplyne onder die [[notebalk]] te vermy. Soos die elektriese kitaar het die baskitaar opnemers en word dit vir regstreekse uitvoerings in 'n versterker en luidspreker ingeprop. == Bou == {{Multibeeld | image1 = Acoustic guitar parts.png | width1 = 216 | image2 = Electric guitar parts.jpg | width2 = 175 | total_width = 400 | footer = {{Div col|colwidth=22em}} # Kopstuk # Boonste kam # Stemskroewe # Toonriggels # Trekstangdeksel # Inlegwerk # Nek # Hak (akoesties), nekverbinding en uitsnysel (elektries) # Lyf # Opnemers # Elektronika # Brug # Slagplaat # Agterblad # Klankbord (boblad) # Sykante (ribbes) # Klankgat met roosinlegwerk # Snare # Saal # Toonbord {{Div col end}} }} Moderne kitare kan vir sowel linkshandige as regshandige spelers gebou word. Die dominante hand tokkel of slaan gewoonlik die snare, soos by die [[viool]]familie, waar die dominante hand die strykstok beheer. Linkshandige spelers bespeel meestal 'n spieëlbeeld van die instrument wat spesiaal vir hulle gemaak is.<ref name="leftyfretz" /> Daar is ook ander, soms onortodokse keuses, soos om 'n regshandige kitaar net so te leer bespeel of om 'n onveranderde regshandige kitaar omgekeerd vas te hou. Die kitaarspeler [[Jimi Hendrix]] het 'n regshandige kitaar bespeel waarvan die snare omgeruil is.<ref name="shapiro" /> Die probleem daarmee is dat dit die hoek van die kitaar se saal omkeer.<ref name="leftyfretz" /> Die saal is die strook materiaal bo-op die brug waarop die snare rus, en dit staan normaalweg effens skuins, sodat die bassnare langer as die hoër snare is.<ref name="leftyfretz" /> Dit is deels aan die verskil in die snare se dikte toe te skryf.<ref name="stackexch" /> Die fisiese eienskappe van die dikker bassnare vereis dat hulle effens langer as die hoër snare moet wees om die intonasie te korrigeer.<ref name="stackexch" /> Deur die snare om te ruil word die saal se oriëntasie dus omgekeer, wat die intonasie benadeel. === Kop === Die kopstuk sit aan die punt van die kitaarnek die verste van die lyf af. Dit is met stemskroewe toegerus wat die snare se spanning verstel, wat weer die toonhoogte beïnvloed. Die tradisionele uitleg is "3+3", met drie stemskroewe aan elke kant van die kopstuk, soos op die Gibson Les Paul, en die kopstuk is dan gewoonlik simmetries. Baie kitare het ander uitlegte, waaronder ses stemskroewe in 'n ry, soos op die Fender Stratocaster, of selfs "4+2". Sommige kitare, soos dié van Steinberger, het glad nie 'n kopstuk nie, en dan sit die stemskroewe elders, op die lyf of op die brug. Die boonste kam is 'n klein strook [[been]], [[plastiek]], geelkoper, corian, [[grafiet]], [[vlekvrye staal]] of 'n ander mediumharde materiaal op die plek waar die kopstuk en die toonbord bymekaarkom. Die groewe daarin lei die snare op die toonbord en gee hulle 'n konsekwente sywaartse plasing. Dit is een van die eindpunte van die snaar se trillende lengte. Dit moet akkuraat gesny word, anders kan dit stemprobleme veroorsaak deurdat die snare gly of brom. Om die wrywing in die kam te verminder, wat die stemstabiliteit kan benadeel, sit sommige kitaarspelers 'n rollerkam in. Sommige instrumente gebruik 'n nulriggel net voor die kam, en dan word die kam net vir die sywaartse belyning van die snare gebruik terwyl die nulriggel die snaarhoogte en die snaarlengte bepaal. === Nek === [[Lêer:Steinberger bass.jpg|duimnael|85px|'n Steinberger-baskitaar sonder kopstuk]] 'n Kitaar se toonriggels, toonbord, stemskroewe, kopstuk en trekstang, alles aan 'n lang houtverlengstuk vas, vorm saam die nek. Die hout waarvan die toonbord gemaak word, verskil gewoonlik van die hout in die res van die nek. Die buigspanning op die nek is aansienlik, veral wanneer swaarder snare gebruik word, en die nek se vermoë om buiging te weerstaan is belangrik vir die kitaar se vermoë om 'n konstante toonhoogte te hou terwyl dit gestem word of terwyl snare teen die riggels gedruk word. Die styfheid van die nek teenoor die lyf is een van die faktore wat 'n goeie instrument van 'n swak een onderskei. Die deursnee van die nek wissel ook, van 'n sagte "C"-kromming tot 'n meer uitgesproke "V"-kromming, en daar is baie verskillende nekprofiele beskikbaar. Van die dinge wat 'n speler by 'n kitaarnek in ag neem, is die algemene breedte van die toonbord, die snaarlengte, die nek se hout, die bouwyse van die nek en die vorm van die agterkant van die nek. Ander materiale waarvan kitaarnekke gemaak word, is grafiet, [[aluminium]] en karbonvesel. Dubbelnekkitare het twee nekke, sodat die musikant vinnig tussen kitaarklanke kan wissel. Die nekverbinding of hak is die plek waar die nek aan die lyf vasgebout of vasgegom word. Byna alle akoestiese staalsnaarkitare het vasgegomde nekke, terwyl elektriese kitare op albei maniere gebou word. Die meeste klassieke kitare het 'n nek en kopblok wat uit een stuk hout gesny is, bekend as 'n "Spaanse hak". Vasgeboude nekke word histories met goedkoper instrumente geassosieer, maar gee meer buigsaamheid in die kitaar se opstelling en maak onderhoud en herstelwerk aan die nekverbinding makliker. 'n Ander soort nek, net vir soliedelyf-elektriese kitare beskikbaar, is die deurlopende nek, waar alles van die stemskroewe tot die brug op dieselfde stuk hout sit en die sykante van die kitaar daarteen vasgegom word. Sommige kitaarmakers verkies dié bouwyse omdat dit volgens hulle elke noot langer laat naklink. Sommige instrumente het glad nie 'n nekverbinding nie, en dan word die nek en die sykante as een stuk gebou en die lyf daarom heen. Die toonbord is 'n stuk hout met metaalriggels daarin wat die bokant van die nek vorm. Dit is plat op klassieke kitare en op akoestiese en elektriese kitare dwars effens geboë. Die kromming word as die toonbordradius gemeet, naamlik die radius van 'n hipotetiese sirkel waarvan die toonbord se oppervlak 'n segment vorm, en hoe kleiner die radius, hoe sigbaarder is die kromming. Ouer kitare uit die 1960's en 1970's het gewoonlik 'n toonbord wat sterker geboë is as dié van moderne kitare. Wanneer 'n snaar teen 'n riggel op die toonbord gedruk word, word die snaar se trillende lengte korter en die toonhoogte hoër. Toonborde word meestal van palissander, [[ebbehout]] of esdoringhout gemaak en soms van saamgestelde materiale. Die toonbord speel 'n wesenlike rol in die hoë toon van akoestiese kitare, en die gehalte van die toonbord se trilling is die belangrikste eienskap vir die beste hoë toon. Ebbehout is om dié rede beter, maar deur die groot gebruik daarvan het ebbehout skaars en baie duur geword, en die meeste kitaarvervaardigers het palissander in die plek daarvan aangeneem. ==== Toonriggels ==== Byna alle kitare het toonriggels, metaalstroke, gewoonlik van 'n nikkel[[legering]] of vlekvrye staal, wat op presiese punte in die toonbord ingebed is en wat die snaarlengte volgens 'n bepaalde wiskundige formule verdeel. Die uitsonderings is basse en baie seldsame kitare sonder riggels. Wanneer 'n snaar teen 'n riggel gedruk word, bepaal dit die snaar se trillende lengte en dus die toonhoogte. Elke opeenvolgende riggel lê 'n halftoon op die [[chromatiese toonleer]] hoër. Standaard klassieke kitare het 19 riggels en elektriese kitare tussen 21 en 24, hoewel kitare al met soveel as 27 riggels gemaak is. Die riggels is so uitgelê dat hulle die oktaaf gelykswewend verdeel, en elke stel van twaalf riggels verteenwoordig 'n oktaaf. Die twaalfde riggel verdeel die snaarlengte presies in die helfte, en die 24ste riggel verdeel een van daardie helftes weer in die helfte. Die verhouding tussen die spasiëring van twee opeenvolgende riggels is die twaalfde wortel van twee. In die praktyk bepaal kitaarmakers die riggels se posisies met die konstante 17,817: as die n-de riggel 'n afstand x van die brug af staan, staan die (n+1)-de riggel x-(x/17,817) van die brug af.<ref name="mottola" /> Riggels is in verskeie diktes beskikbaar en kan volgens die speler se voorkeur ingesit word. Onder dié soorte is "jumbo"-riggels, wat baie dikker is en 'n ligte vibratotegniek toelaat deurdat die snaar harder en sagter gedruk word. By "uitgeskulpte" toonborde, waar die hout van die toonbord self tussen die riggels uitgeskep is, is 'n dramatiese vibrato-effek moontlik. Fyn riggels, wat baie platter is, laat 'n baie lae snaarhoogte toe, maar vereis dat ander toestande, soos die kromming van die nek, goed in stand gehou word om gebrom te voorkom. ==== Trekstang ==== Die trekstang is 'n dun, sterk metaalstang wat binne-in die nek langs loop. Dit word gebruik om veranderinge in die nek se kromming te korrigeer wat deur die veroudering van die hout, veranderinge in die lugvogtigheid of veranderinge in die snare se spanning veroorsaak word. Die spanning van die stang en die nek word met 'n moer of 'n inbusbout op die stang verstel, wat gewoonlik by die kopstuk sit, soms onder 'n dekseltjie, of net binne-in die lyf onder die toonbord en deur die klankgat bereikbaar is. By sommige kitare is die trekstang net bereikbaar as die nek verwyder word. Die trekstang werk teen die groot spanning wat die snare op die nek plaas en bring die nek terug na 'n reguitter posisie. Wanneer die trekstang regsom gedraai word, word dit stywer en word die snare se spanning teëgewerk, wat die nek reguit maak of agteroor buig. Wanneer dit linksom gedraai word, word dit losser en kan die snare se spanning weer op die nek werk, wat 'n voorwaartse buiging veroorsaak. Die verstelling van die trekstang raak sowel die kitaar se intonasie as die hoogte van die snare bo die toonbord. Sommige trekstangstelsels, die sogenaamde dubbelwerkende stelsels, trek in albei rigtings en druk die nek sowel vorentoe as agtertoe. Die kunstenaar en kitaarmaker Irving Sloane het in sy boek ''Steel-String Guitar Construction'' daarop gewys dat trekstange hoofsaaklik bedoel is om 'n hol gebuigde nek te herstel, maar nie 'n nek met 'n agteroorbuiging of 'n verwronge nek kan korrigeer nie.<ref name="sloane" /> Klassieke kitare het nie trekstange nodig nie, omdat hul nylonsnare 'n laer trekkrag uitoefen en minder geneig is om strukturele probleme te veroorsaak. Hulle nekke word wel dikwels met 'n strook harder hout verstewig, soos 'n strook ebbehout wat agter langs 'n sedernek loop. Dié soort verstewiging kan nie verstel word nie. ==== Inlegwerk ==== Inlegwerk is sigbare elemente wat in die buiteoppervlak van 'n kitaar gesit word, sowel vir versiering as, in die geval van die merke op die 3de, 5de, 7de en 12de riggel en in hoër oktawe, om die speler te help om die riggels se posisie op die instrument te vind.<ref name="reyes" /> Inlegwerk sit tipies op die toonbord, die kopstuk en, by akoestiese kitare, om die klankgat, waar dit die roos genoem word. Dit wissel van eenvoudige plastiekkolletjies op die toonbord tot ingewikkelde kunswerke wat die hele buitekant van 'n kitaar bedek. Sommige kitaarspelers gebruik ligdiodes in die toonbord om eiesoortige ligeffekte op die verhoog te skep. Inlegwerk op die toonbord is meestal in die vorm van kolletjies, diamante, parallelogramme of groot blokke tussen die riggels. Die kolletjies word gewoonlik ook in die boonste rand van die toonbord ingelê, klein genoeg om net vir die speler sigbaar te wees. Hulle kom gewoonlik op die onewe riggels voor, en op die 12de riggel, wat die oktaaf aandui, in plaas van op die 11de en die 13de. Sommige ouer of kosbare instrumente het inlegwerk van [[perlemoen]], [[ivoor]], gekleurde hout of ander eksotiese materiale, terwyl eenvoudiger inlegwerk dikwels van plastiek gemaak of net geverf is. Duur klassieke kitare het selde inlegwerk op die toonbord, omdat van 'n goed opgeleide speler verwag word om die instrument sonder sulke merke te ken. Die vervaardiger se logo of 'n klein ontwerp word dikwels in die kopstuk ingelê, en roosontwerpe wissel van eenvoudige konsentriese sirkels tot fyn werk wat die historiese rose van luite naboots. === Lyf === [[Lêer:Guitarist girl.jpg|duimnael|Die klankkas is die uitgeholde houtstruktuur wat die lyf van die kitaar vorm]] By akoestiese kitare word die snare se trilling deur die brug en die saal na die klankbord en so na die lyf oorgedra. Die klankbord word tipies van klankhout soos spar of seder gemaak. Die hout word sowel vir sterkte as vir die vermoë gekies om meganiese energie van die snare na die lug binne die kitaarlyf oor te dra. Die klank word verder deur die eienskappe van die lyf se resonansieholte gevorm. By duur instrumente is die hele lyf van hout gemaak, en by goedkoop instrumente kan die agterblad van plastiek wees. By 'n akoestiese instrument is die lyf 'n belangrike bepaler van die algemene klankgehalte. Die boblad of klankbord is 'n fyn vervaardigde element van klankhout soos spar en rooiseder. Dié dun stuk hout, dikwels net 2&nbsp;mm of 3&nbsp;mm dik, word deur verskillende soorte binneste steunpatrone versterk. Baie kitaarmakers beskou die boblad as die belangrikste faktor in die klankgehalte, want die grootste deel van die instrument se klank word deur die trilling van die boblad gehoor sodra die energie van die trillende snare daarheen oorgedra word. Die lyf van 'n akoestiese kitaar het 'n klankgat waardeur die klank na buite straal, gewoonlik 'n ronde gat in die boblad onder die snare. Die lug binne die lyf tril saam met die boblad en die lyf, en die lugholte se reaksie op verskillende frekwensies word, soos die res van die lyf, deur 'n aantal resonansiemodusse gekenmerk waarby dit sterker reageer. Die bo- en agterblad en die ribbes van 'n akoestiese kitaarlyf is baie dun, tussen 1&nbsp;mm en 2&nbsp;mm, en daarom word 'n buigbare stuk hout, bekend as die voering, in die hoeke vasgegom waar die ribbe die bo- en agterblad ontmoet. Dié binneste verstewiging gee 5&nbsp;mm tot 20&nbsp;mm soliede gomoppervlak vir daardie hoekverbindings. Soliede voerings word dikwels in klassieke kitare gebruik, terwyl gekerfde voerings meestal in akoestiese staalsnaarkitare voorkom. Tydens die laaste deel van die bouproses word 'n klein stukkie van die buitenste hoeke uitgesny en met 'n bindmateriaal gevul, met versierstroke langs die binding, wat purfling genoem word. Die binding sluit die kopdraad van die bo- en agterblad af. Purfling kan ook op die agterblad van 'n akoestiese kitaar voorkom, waar dit die verbinding tussen die twee of drie dele van die agterblad merk. Binding en purfling word oor die algemeen van hout of plastiek gemaak. Die lyf se grootte, vorm en styl het oor die jare verander. Kitare van die 19de eeu, wat vandag as salonkitare bekend staan, was kleiner as moderne instrumente. Kitaarmakers het mettertyd verskillende binneste steunpatrone gebruik, en Torres, Hauser, Ramirez, Fleta en C.&nbsp;F. Martin was van die invloedrykste ontwerpers van hul tyd. Die steunpatroon versterk nie net die boblad teen moontlike ineenstorting onder die spanning van die snare nie, maar raak ook die boblad se resonansie-eienskappe. Die agterblad en sykante word van 'n verskeidenheid houtsoorte gemaak, soos mahonie, Indiese palissander en die hooggeagte Brasiliaanse palissander (''Dalbergia nigra''), wat hoofsaaklik vir hul voorkoms gekies en met inlegwerk en purfling versier word. Martin het in 'n poging om groter volume te skep, groter kitaarbladoppervlakke ingevoer, en die gewildheid van die groter Dreadnought-lyf onder akoestiese uitvoerders hang met die groter klankvolume saam. Die lywe van die meeste elektriese kitare word van hout gemaak en het 'n slagplaat van plastiek. Planke wat breed genoeg is om as 'n soliede lyf te dien, kos vanweë die uitputting van hardehoutvoorrade wêreldwyd sedert die 1970's baie geld, en daarom is die lyf selde uit een stuk hout. Die meeste lywe word uit twee stukke hout gemaak, met sommige daarvan met 'n naat in die middellyn van die lyf. Die algemeenste houtsoorte vir die bou van elektriese kitaarlywe is esdoring, lindehout, es, [[populier]], [[els]] en mahonie. Baie lywe bestaan uit goedkoop hout met 'n goeie klank, soos es, met 'n dun laag van 'n ander, aantrekliker hout, soos esdoring met 'n natuurlike vlampatroon, wat bo-op die basiese hout vasgegom word. Kitare wat so gebou is, word dikwels "vlamblaaie" genoem. Die lyf word gewoonlik uitgesny om die ander elemente te huisves, soos die brug, die opnemers, die nek en die elektroniese onderdele. Die meeste elektriese kitare het 'n politoor van poliuretaan of nitrosellulose. Ander materiale wat in die plek van hout gebruik word, is onder andere koolstofsamestellings, plastiek soos polikarbonaat en aluminiumlegerings. ==== Brug en saal ==== Die hoofdoel van die brug op 'n akoestiese kitaar is om die trilling van die snare na die klankbord oor te dra, wat die lug binne die kitaar laat tril en so die klank van die snare versterk. Op alle elektriese en akoestiese kitare hou die brug die snare op hul plek op die lyf. Daar is baie verskillende brugontwerpe. Daar kan 'n meganisme wees om die brug se sale hoër of laer te stel om die afstand tussen die snare en die toonbord te verstel, of om die instrument se intonasie fyn te stel. Sommige is veerbelaai en het 'n uithaalbare arm waarmee die speler die snare se spanning en daarmee die toonhoogte kan wissel. Dié arm word soms 'n tremolo-arm genoem, hoewel die effek van vinnig veranderende toonhoogte eintlik vibrato is. Sommige brûe laat ook alternatiewe stemmings met die druk van 'n knoppie toe. Op byna alle moderne elektriese kitare het die brug sale wat vir elke snaar afsonderlik verstelbaar is, sodat die intonasie op en af langs die nek korrek bly. As 'n oop snaar in stemming is, maar te hoog of te laag klink sodra riggels gedruk word, kan die saal se posisie met 'n skroewedraaier of 'n inbussleutel verstel word om die probleem te verhelp. Om 'n te lae noot te korrigeer, word die saal vorentoe geskuif, en om 'n te hoë noot te korrigeer, agtertoe. Op 'n instrument wat korrek vir intonasie verstel is, is die werklike lengte van elke snaar van die kam tot die brugsaal effens, maar meetbaar, langer as die instrument se snaarlengte. Dié ekstra lengte word kompensasie genoem en laat alle note 'n bietjie laer klink om die verhoging van alle gedrukte note te vergoed wat deur die uitrek van die snaar veroorsaak word. Die saal van 'n kitaar is die deel van die brug wat die snare fisies ondersteun. Dit kan uit een stuk bestaan, soos tipies op akoestiese kitare, of uit afsonderlike stukke, een vir elke snaar, soos op elektriese kitare en basse. Die saal se basiese doel is om die eindpunt van die snaar se trilling op die regte plek vir behoorlike intonasie te verskaf, en op akoestiese kitare om die trillings deur die brug na die boblad oor te dra. Sale word vir akoestiese kitare tipies van plastiek of been gemaak, hoewel sintetiese materiale en party eksotiese diertande, soos gefossileerde tande en ivoor, ook by sommige spelers gewild geword het. Sale vir elektriese kitare is tipies van metaal, hoewel sintetiese sale ook beskikbaar is. ==== Slagplaat ==== Die slagplaat, ook die krasplaat genoem, is gewoonlik 'n stuk gelamineerde plastiek of 'n ander materiaal wat die politoor van die kitaar se boblad teen skade deur 'n plektrum of vingernaels beskerm. Elektriese kitare se opnemers en elektronika word soms op die slagplaat gemonteer. Dit is 'n algemene kenmerk van akoestiese staalsnaarkitare. Party speelstyle wat die kitaar as perkussie-instrument gebruik, soos [[flamenco]], vereis dat 'n slagplaat ook op instrumente met nylonsnare aangebring word. === Snare === Die standaardkitaar het ses snare, maar kitare met vier, sewe, agt, nege, tien, elf, twaalf, dertien en agtien snare is ook beskikbaar. Klassieke en flamencokitare het histories dermsnare gebruik, maar polimeermateriale soos nylon en fluoorkoolstof het die plek daarvan ingeneem. Staalsnare is teen die einde van die 19de eeu in die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] bekend gestel, maar nylon- en staalsnare het eers na die Tweede Wêreldoorlog algemeen geword.<ref name="smogyi" /> Moderne kitaarsnare word van metaal, [[polimeer|polimere]] of dierlike of plantmateriaal gemaak. "Staalsnare" kan van legerings met staal, [[nikkel]] of fosforbrons gemaak word. Die bassnare van albei instrumente is gewonde snare eerder as enkeldrade. === Opnemers en elektronika === [[Lêer:Stratocaster detail DSC06937.jpg|duimnael|regs|Dié Squier Stratocaster het kenmerke wat baie elektriese kitare deel: verskeie opnemers, 'n vibrato-arm en knoppies vir volume en toon]] Opnemers is transduktors aan 'n kitaar wat die snare se trillings opvang en die meganiese energie van die snaar in elektriese energie omskakel. Die elektriese sein wat so ontstaan, kan dan elektronies versterk word. Die algemeenste soort opnemer werk elektromagneties en bevat [[magneet|magnete]] binne een of meer spoele [[koper]]draad, wat gewoonlik net onder die kitaarsnare sit. Elektromagnetiese opnemers werk op dieselfde beginsel en op 'n soortgelyke manier as 'n elektriese kragopwekker: die trilling van die snare skep 'n klein [[elektriese stroom]] in die spoele om die magnete, en dié sein word na 'n kitaarversterker gevoer wat 'n luidspreker dryf. Tradisionele elektromagnetiese opnemers het óf een óf twee spoele. Enkelspoelopnemers is gevoelig vir geraas wat deur dwalende elektromagnetiese velde veroorsaak word, gewoonlik 'n gezoem by die netfrekwensie van 50&nbsp;Hz of 60&nbsp;Hz. Die dubbelspoelopnemer, wat in die middel van die 1950's ingevoer is, het dié probleem met twee spoele opgelos, waarvan die een met omgekeerde polariteit gedraad is om dwalende velde uit te kanselleer. Die soorte en modelle opnemer wat gebruik word, kan die kitaar se toon ingrypend verander. Dubbelspoelopnemers, wat uit twee magneetspoelsamestellings bestaan wat aan mekaar vas is, word tradisioneel met 'n swaarder klank geassosieer. Enkelspoelopnemers, een magneet met koperdraad omwikkel, word deur kitaarspelers gebruik wat 'n helderder, skerper klank met 'n groter dinamiese omvang soek. 'n Benadering wat algemeen by die keuse van 'n opnemer gebruik word, is dat minder draad, en dus 'n laer impedansie, 'n helderder klank gee en meer draad 'n vetter toon. Ander moontlikhede sluit gespesialiseerde skakelaars in wat die spoele kan verdeel of die fase kan omkeer. Kitaarstroombane is óf aktief, en het dan 'n battery nodig, óf, soos in die meeste gevalle, passief. Piëso-elektriese opnemers vorm nog 'n klas opnemers. Hulle gebruik piëso-elektrisiteit om die sein voort te bring en is in hibriede elektro-akoestiese kitare gewild. 'n Kristal sit onder elke snaar, gewoonlik in die saal. Wanneer die snaar tril, word die kristal se vorm vervorm, en die spanning wat met dié verandering saamgaan, lewer klein spannings oor die kristal wat versterk en gemanipuleer kan word. Piëso-opnemers het gewoonlik 'n voorversterker nodig om hul uitset met dié van elektromagnetiese opnemers te laat ooreenstem, en die krag kom tipies van 'n battery in die instrument. Die meeste kitare met opnemers het ook kontroles op die instrument self, soos volume, toon of die keuse van 'n opnemer. In die eenvoudigste vorm bestaan hulle uit passiewe komponente soos potensiometers en kondensators, maar hulle kan ook geïntegreerde stroombane of ander aktiewe komponente insluit wat batterye nodig het, vir voorversterking en seinverwerking of selfs vir elektroniese stemming. Die elektronika is dikwels op een of ander manier afgeskerm om die opvang van steuring en geraas van buite te voorkom. Kitare kan met 'n seskanaalopnemer toegerus word, wat 'n afsonderlike uitset vir elke snaar lewer, gewoonlik van 'n afsonderlike piëso-elektriese of magnetiese opnemer. Dié opstelling laat elektronika in die kitaar of buite die kitaar elke snaar afsonderlik verwerk, vir modellering of vir omskakeling na MIDI. Roland maak sulke opnemers vir kitaar en bas en 'n reeks produkte vir kitaarmodellering en -sintese.<ref name="roland" /> MIDI-omskakelaars gebruik 'n seskanaalkitaarsein om die toonhoogte, duur, aanslag en wegsterwing te bepaal, en stuur die nootinligting na 'n klankbank binne of buite die instrument, waarvan die klank talle instrumente nou naboots. Die MIDI-opstelling laat die kitaar ook as 'n spelbeheerder of as 'n onderrighulpmiddel gebruik. == Stemming == === Standaardstemming === Teen die 16de eeu is die kitaarstemming A-D-G-B-E al in die Westerse kultuur aangeneem, en 'n laer E is later as 'n sesde snaar onderaan bygevoeg.<ref name="owen" /> Die gevolg, bekend as die "standaardstemming", het die snare oor 'n omvang van twee oktawe van 'n lae E tot 'n hoë E gestem: E-A-D-G-B-E. Dié stemming is 'n reeks opgaande kwarte met 'n enkele groot terts daarin.<ref name="owen" /> Die rede vir opgaande kwarte is om vier vingers op vier riggels in 'n toonleer te laat speel voordat na die volgende snaar beweeg word. Dit is musikaal gerieflik en fisies gemaklik, en dit het die oorgang tussen die vingersetting van akkoorde en die speel van toonlere vergemaklik.<ref name="owen" /> As die stemming net uit volmaakte kwarte bestaan het, sou die omvang twee oktawe en 'n halftoon wees,<ref name="weissman" /> en sou die hoogste snaar 'n F wees, 'n dissonante halftoon van die lae E af en heeltemal uit pas.<ref name="owen" /><ref name="weissman" /> Die toonhoogtes van die ses snare is soos volg: {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! Snaar !! Wetenskaplike<br />toonhoogte !! Helmholtz-<br />toonhoogte !! Interval vanaf middel C !! Frekwensie<br />([[Hertz|Hz]]) |- | 1ste || E₄ || e′ || groot terts hoër || 329,63 |- | 2de || B₃ || b || klein sekunde laer || 246,94 |- | 3de || G₃ || g || volmaakte kwart laer || 196,00 |- | 4de || D₃ || d || klein septiem laer || 146,83 |- | 5de || A₂ || A || klein tiende laer || 110,00 |- | 6de || E₂ || E || klein dertiende laer || 82,41 |} By vier van die snare lewer die 5de riggel op die een snaar dieselfde noot as die volgende oop snaar. 'n Noot op die 5de riggel van die sesde snaar is byvoorbeeld dieselfde noot as die oop vyfde snaar. Tussen die tweede en die derde snaar kom daar egter 'n onreëlmatigheid voor, want dit is die noot op die ''4de'' riggel van die derde snaar wat met die oop tweede snaar ooreenstem. === Alternatiewe stemmings === Die standaardstemming het ontwikkel om 'n goeie kompromie tussen eenvoudige vingersetting vir baie akkoorde en die vermoë om algemene toonlere met redelike linkerhandbeweging te speel, te lewer. Daar is ook 'n verskeidenheid alternatiewe stemmings in algemene gebruik, soos die klasse oop, reëlmatige en verlaagde stemmings. 'n Oop stemming is 'n stemming waarin die oop snare 'n akkoord lewer wanneer hulle geslaan word, tipies 'n majeurakkoord. Die grondakkoord het minstens drie note en kan al die snare of net sommige insluit. Die stemming word na die oop akkoord genoem, en oop D, oop G en oop A is gewilde stemmings. Deur 'n enkele riggel met een vinger af te sluit, kan alle soortgelyke akkoorde op die chromatiese toonleer dan gespeel word.<ref name="sethares" />{{Rp|16}} Oop stemmings is algemeen in blues en volksmusiek<ref name="denyer" />{{Rp|158}} en word by die bespeling van glyskitare en bottelnekkitare gebruik.<ref name="sethares" />{{Rp|16}}<ref name="denyer" />{{Rp|160}} In die standaardstemming is daar presies een interval van 'n groot terts, tussen die tweede en die derde snaar, en al die ander intervalle is kwarte. Dié onreëlmatigheid het 'n prys, want akkoorde kan nie in die standaardstemming E-A-D-G-B-E langs die toonbord geskuif word nie, en daar is vier akkoordvorme vir die majeurakkoorde nodig, met afsonderlike vorme vir akkoorde met hul grondnoot op die derde, vierde, vyfde en sesde snaar.<ref name="denyer" />{{Rp|119}} Reëlmatige stemmings het daarteenoor gelyke intervalle tussen die snare<ref name="sethares" />{{Rp|52-67}} en dus simmetriese toonlere oor die hele toonbord, wat dit eenvoudiger maak om akkoorde te verskuif. In 'n reëlmatige stemming kan akkoorde skuins oor die toonbord geskuif word, en in die herhalende reëlmatige stemmings selfs vertikaal: in groot-tertsstemming kan akkoorde drie snare op of af geskuif word en in vergrootkwartstemming twee snare op of af. Reëlmatige stemmings spreek daarom nuwe kitaarspelers aan, sowel as jazzkitaarspelers, wie se improvisasie deur reëlmatige intervalle vergemaklik word. Aan die ander kant is sommige akkoorde moeiliker om in 'n reëlmatige stemming as in die standaardstemming te speel. Dit kan moeilik wees om konvensionele akkoorde te speel, veral in vergrootkwartstemming en volkwintstemming,<ref name="sethares" />{{Rp|52-67}} waar die groot spasiëring die hand laat rek. Sommige akkoorde wat in volksmusiek konvensioneel is, is selfs in volkwart- en groot-tertsstemming moeilik, al vereis dié stemmings nie meer rek as die standaardstemming nie.<ref name="patt" /> In groot-tertsstemming is die interval tussen oop snare altyd 'n groot terts, en daarom is vier riggels genoeg om die chromatiese toonleer te speel, en akkoordomkering is eenvoudig, want 'n akkoord word omgekeer deur een of twee note drie snare hoër te speel. Volkwartstemming vervang die groot terts tussen die derde en die tweede snaar met 'n kwart en brei so die konvensionele stemming van 'n baskitaar uit, wat die speel van drieklanke moeiliker maak maar improvisasie vergemaklik omdat akkoordpatrone konstant bly wanneer hulle langs die toonbord geskuif word. Volkwintstemming brei die stemming van die [[viool]] en die [[tjello]] uit en bied 'n groter omvang, C-G-D-A-E-B,<ref name="sethares" />{{Rp|62-63}} wat egter nog nooit op 'n konvensionele kitaar uitvoerbaar was nie. Nog 'n klas alternatiewe stemmings is die verlaagde stemmings, waarin die laagste snaar verlaag word. Wanneer die laagste snaar 'n heeltoon verlaag word, lewer dit die "verlaagde D"-stemming, waarvan die oop note D-A-D-G-B-E 'n diep bas-D gee wat in toonaarde soos D-majeur, D-mineur en G-majeur gebruik kan word en wat die speel van eenvoudige kwinte of kragakkoorde vergemaklik. Baie hedendaagse rockgroepe stem al die snare laer en skep so byvoorbeeld verlaagde C- of verlaagde B-stemmings. Baie ''scordatura'', soos alternatiewe stemmings ook genoem word, verander die standaardstemming van die luit, veral wanneer Renaissance-musiek gespeel word wat oorspronklik vir daardie instrument geskryf is. Sommige verlaag die toonhoogte van een of meer snare en gee so toegang tot nuwe laer note, en ander maak dit makliker om in ongewone toonaarde te speel. == Bykomstighede == Hoewel 'n kitaar op sy eie bespeel kan word, is daar 'n verskeidenheid algemene bykomstighede om die instrument vas te hou en te bespeel. === Kapotasto === [[Lêer:Sinéad O’Connor (cropped).jpg|duimnael|[[Sinéad O'Connor]] met 'n Fender-kitaar en 'n kapotasto]] 'n Kapotasto, of kortweg 'n kapo, word gebruik om die toonhoogte van die oop snare te verander.<ref name="rooksby" /> Dit word met veerspanning of, by sommige modelle, met elastiese spanning op die toonbord vasgeknyp. Om die kitaar se toonhoogte met een halftoon te verhoog, knyp die speler die kapo net onder die eerste riggel op die toonbord vas. Spelers kan daarmee in verskillende toonaarde speel en steeds dieselfde akkoordvorme gebruik. As 'n volkskitaarspeler 'n lied in B-majeur wou speel, kon hy of sy 'n kapo op die tweede riggel sit en die lied dan as 'n lied in A-majeur speel, terwyl die instrument met die kapo die klanke van B-majeur sou maak. Omdat die kapo die hele tweede riggel afsluit, klink alle oop akkoorde twee halftone hoër: 'n oop A-majeurakkoord klink dan soos 'n B-majeurakkoord, en al die ander oop akkoorde se toonhoogte word net so verander. Omdat kapo's dit so maklik maak om van toonaard te verander, word hulle soms met neerhalende name soos "kuller" bestempel. Nog 'n voordeel is egter dat 'n kapo kitaarspelers in staat stel om die helder, resonante klank van die algemene toonaarde soos C, G en A in "moeiliker" en minder algemene toonaarde te kry. Dit is bekend dat uitvoerders van klassieke musiek kapo's gebruik om moderne instrumente by die toonhoogte van historiese instrumente soos die Renaissance-luit te laat pas. === Glystukke === [[Lêer:Fingandslide.jpg|duimnael|upright=1.15|'n Bottelnekglystuk, met vingerplektrums en 'n resonatorkitaar van metaal]] 'n Glystuk of 'n "steel" is 'n harde, gladde voorwerp, soos 'n staalstaaf, 'n ronde staaf of silinder van metaal of glas of die nek van 'n bottel, wat algemeen in country of blues gebruik word om 'n glissando-effek te skep wat aan die begin van die 20ste eeu in Hawaiimusiek gewild geword het. In plaas daarvan dat die vingers op die riggels gebruik word, word die glystuk met die nie-dominante hand teen die snare gedruk, en die snare word dan met die dominante hand getokkel. Die kenmerkende gebruik van die glystuk is om tot by die beoogde toonhoogte te gly, soos die naam aandui, deur met die glystuk langs die nek tot by die verlangde noot te beweeg. Histories is bottelnekke dikwels in blues en country as geïmproviseerde glystukke gebruik, wat sy naam aan die bottelnekstyl van bluesmusiek gegee het. Moderne glystukke word van glas, plastiek, keramiek, chroom, geelkoper of staal gemaak, na gelang van die gewig en die toon wat verlang word. === Plektrum === [[Lêer:Guitar picks-KayEss-1.jpeg|duimnael|'n Verskeidenheid plektrums]] 'n Plektrum is 'n klein stukkie harde materiaal wat gewoonlik tussen die duim en die eerste vinger van die tokkelhand gehou word en waarmee die snare aangeslaan word. Hoewel die meeste klassieke spelers met 'n kombinasie van vingernaels en vleesagtige vingerpunte tokkel, word die plektrum die meeste vir elektriese en akoestiese staalsnaarkitare gebruik. Deesdae is hulle hoofsaaklik van plastiek, maar daar is ook variante van been, hout, staal of skilpaddop. Skilpaddop was in die vroeë dae van plektrumvervaardiging die algemeenste materiaal, maar toe skilpaaie bedreig geraak het, is die gebruik van hul doppe vir plektrums en enigiets anders verbied. Plektrums wat voor die verbod gemaak is, word dikwels begeer vir hul veronderstelde beter toon en gemak, en hul skaarsheid het hulle waardevol gemaak. Plektrums kom in baie vorme en groottes voor, van die klein jazzplektrum tot die groot basplektrum. Die dikte van die plektrum bepaal dikwels sy gebruik: 'n dunner plektrum, tussen 0,2&nbsp;mm en 0,5&nbsp;mm, word gewoonlik gebruik om te slaan of ritme te speel, terwyl dikker plektrums, tussen 0,7&nbsp;mm en 1,5&nbsp;mm of meer, gewoonlik vir enkelnootlyne of solowerk gebruik word. Duim- en vingerplektrums wat aan die vingerpunte vasgemaak word, word soms in tokkelstyle op staalsnare gebruik. Hulle laat die vingers en die duim onafhanklik van mekaar werk, terwyl 'n plat plektrum vereis dat die duim en een of twee vingers dit saam hanteer. === Kitaarband === 'n Kitaarband is 'n strook materiaal met 'n hegmeganisme aan elke punt, gemaak om 'n kitaar op 'n verstelbare lengte oor die skouers te hou. Kitare het verskillende voorsienings om 'n band vas te maak, waarvan die algemeenste bandknoppies is, staalpennetjies met 'n rand wat met skroewe aan die kitaar vasgemaak is. Twee bandknoppies is op feitlik alle elektriese kitare en op baie akoestiese staalsnaarkitare reeds aangebring, en hulle word soms met "bandslotte" vervang, wat die kitaar veiliger aan die band verbind. Die onderste bandknoppie sit gewoonlik aan die onderkant van die lyf, by die brug. Die boonste bandknoppie sit gewoonlik naby of aan die bokant van die lyf, op die boonste kurwe, op die punt van die boonste "horing" by 'n dubbele uitsnysel, of by die nekverbinding. Sommige elektriese kitare, veral dié met vreemd gevormde lywe, het een of albei bandknoppies agterop die lyf. Sommige akoestiese en klassieke kitare het net een bandknoppie, aan die onderkant van die lyf, en dan moet die ander punt aan die kopstuk vasgeknoop word, bo die kam en onder die stemskroewe. === Versterkers, effekte en luidsprekers === Elektriese kitare en baskitare moet onderskeidelik met 'n kitaarversterker en luidspreker of 'n basversterker en luidspreker gebruik word om genoeg klank te maak om deur die uitvoerder en die gehoor gehoor te word. Die versterker en die luidspreker versterk die sein wat die magnetiese opnemers lewer. Akoestiese kitare met 'n piëso-elektriese opnemer of 'n mikrofoon kan ook in 'n instrumentversterker of 'n klankstelsel geprop word om hulle harder te maak. By die elektriese kitaar en bas word die versterker en die luidspreker nie net gebruik om die instrument harder te maak nie: deur die kontroles van die klankreguleerder, die voorversterker en enige effekte-eenhede in die instrument te verstel, kan die speler ook die instrument se toon en klank verander. Akoestiese kitaarspelers kan die versterker ook gebruik om hul instrument se klank te verander, maar oor die algemeen word akoestiese kitaarversterkers gebruik om die natuurlike akoestiese klank van die instrument harder te maak sonder om dit noemenswaardig te verander. == Sien ook == * [[Baskitaar]] * [[Lys van musiekinstrumente]] * [[Ramkie]] == Verwysings == {{Verwysings|30em|refs= <ref name="beauchamp">{{Cite web |title=The Earliest Days of the Electric Guitar |url=http://www.rickenbacker.com/history_early.asp |website=rickenbacker.com |publisher=Rickenbacker International |access-date=7 September 2017}}</ref> <ref name="britannica">{{Cite web |title=guitar {{!}} History & Facts |url=https://www.britannica.com/art/guitar |website=Encyclopedia Britannica |access-date=25 Februarie 2019}}</ref> <ref name="cgm">{{Cite web |title=A 200th Birthday Appreciation of Luthier Antonio de Torres |url=https://classicalguitarmagazine.com/from-the-archives-a-200th-birthday-appreciation-of-luthier-antonio-de-torres/ |website=Classical Guitar Magazine |access-date=8 Junie 2026}}</ref> <ref name="cmuse">{{Cite web |title=What Is A Classical Guitar? |url=https://www.cmuse.org/what-is-a-classical-guitar/ |date=18 April 2017 |website=Cmuse.org |access-date=4 Junie 2018}}</ref> <ref name="denyer">{{Cite book |last=Denyer |first=Ralph |title=The Guitar Handbook |location=Londen en Sydney |publisher=Pan Books |year=1992 |isbn=0-679-74275-1 |url=https://archive.org/details/guitarhandbook0000deny |url-access=registration}}</ref> <ref name="evans16">Tom en Mary Anne Evans. ''Guitars: From the Renaissance to Rock''. Paddington Press Ltd, 1977, p. 16.</ref> <ref name="evans24">Tom en Mary Anne Evans. ''Guitars: From the Renaissance to Rock''. Paddington Press Ltd, 1977, p. 24.</ref> <ref name="farmer">{{Cite book |last=Farmer |first=Henry George |title=Historical Facts for the Arabian Musical Influence |year=1930 |publisher=Ayer |isbn=0-405-08496-X |page=137}}</ref> <ref name="gitarrenzentrum">{{Cite web |title=14.11.2012 for those who are interested in ancient guitars and archaeology |url=http://www.gitarrenzentrum.com/news-2/14112012-for-those-who-are.html |website=Gitarrenzentrum.com |access-date=18 April 2021}}</ref> <ref name="grove">Harvey Turnbull en James Tyler. "Guitar", in Stanley Sadie (red.), ''The New Grove Dictionary of Musical Instruments'', deel 2, 1984, pp. 87-88.</ref> <ref name="guitarhistoryfacts">{{Cite web |title=History of the Guitar: Evolution of Guitars |url=http://www.guitarhistoryfacts.com/ |website=Guitarhistoryfacts.com |access-date=25 Februarie 2019}}</ref> <ref name="guyguitars">{{Cite web |title=A Brief History of the Guitar |url=https://www.guyguitars.com/eng/handbook/BriefHistory.html |website=Paul Guy Guitars |access-date=25 Februarie 2019}}</ref> <ref name="historychannel">{{Cite web |title=First-ever electric guitar patent awarded to the Electro String Corporation |url=http://www.history.com/this-day-in-history/first-ever-electric-guitar-patent-awarded-to-the-electro-string-corporation |website=history.com |date=13 November 2009 |publisher=A&E Television Networks |access-date=20 September 2017}}</ref> <ref name="hybrid">{{Cite web |title=Hybrid guitars |url=http://www.guitarnoize.com/blog/category/hybrid-guitars/ |website=Guitarnoize.com |access-date=15 Junie 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101225153202/http://www.guitarnoize.com/blog/category/hybrid-guitars |archive-date=25 Desember 2010}}</ref> <ref name="kasha">{{Cite journal |last=Kasha |first=Michael |date=Augustus 1968 |title=A New Look at The History of the Classic Guitar |journal=Guitar Review |volume=30 |pages=3-12}}</ref> <ref name="leftyfretz">{{Cite web |title=What is the Difference Between a Left and Right Handed Guitar? |url=https://leftyfretz.com/right-left-handed-guitar-difference/ |website=leftyfretz.com |date=20 Januarie 2020 |access-date=25 Februarie 2021}}</ref> <ref name="met">{{Cite web |last1=Dobney |first1=Jayson Kerr |last2=Powers |first2=Wendy |title=The Guitar |url=http://www.metmuseum.org/toah/hd/guit/hd_guit.htm |website=The Met's Heilbrunn Timeline of Art History |date=September 2007 |access-date=8 April 2017}}</ref> <ref name="morrish">{{Cite web |last=Morrish |first=John |title=Antonio De Torres |publisher=Guitar Salon International |url=http://www.guitarsalon.com/articles.php?articleid=18 |access-date=8 Mei 2011}}</ref> <ref name="mottola">{{Cite web |last=Mottola |first=R. M. |title=Lutherie Info: Calculating Fret Positions |url=http://www.liutaiomottola.com/formulae/fret.htm}}</ref> <ref name="mw">{{Cite web |title=Definition of GUITAR |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/guitar |website=Merriam-Webster}}</ref> <ref name="owen">{{Cite web |last=Owen |first=Jeff |title=Standard Tuning: How EADGBE Came to Be |url=https://www.fender.com/articles/tech-talk/standard-tuning-how-eadgbe-came-to-be |website=fender.com |access-date=16 Februarie 2021}}</ref> <ref name="patt">{{Cite web |last=Patt |first=Ralph |title=The major 3rd tuning |url=http://www.ralphpatt.com/Tune.html |website=Ralphpatt.com |date=April 2008 |access-date=10 Junie 2012}}</ref> <ref name="premierross">{{Cite magazine |last=Ross |first=Michael |title=Pedal to the Metal: A Short History of the Pedal Steel Guitar |url=https://www.premierguitar.com/articles/22152-pedal-to-the-metal-a-short-history-of-the-pedal-steel-guitar |magazine=Premier Guitar Magazine |date=17 Februarie 2015 |access-date=1 September 2017}}</ref> <ref name="reyes">{{Cite web |last=Reyes |first=Daniel |date=3 Julie 2023 |title=What Are The Dots On A Guitar Fretboard For? |url=https://www.guitarbased.com/what-are-the-dots-on-a-guitar-fretboard-for/ |website=Guitar Based |access-date=20 September 2023}}</ref> <ref name="roland">{{Cite web |title=The GK Pickup |url=http://www.roland.com/V-Guitar/about.html |website=Roland V-Guitar |access-date=20 Julie 2020}}</ref> <ref name="rooksby">{{Cite book |last=Rooksby |first=Rikky |title=The guitarist's guide to the capo |date=2003 |publisher=Artemis |location=Iver Heath |isbn=1-904411-15-0}}</ref> <ref name="sethares">{{Cite web |last=Sethares |first=William A. |title=Alternate Tuning Guide |url=http://sethares.engr.wisc.edu/alternatetunings/alternatetunings.html |year=2001 |publisher=Universiteit van Wisconsin |access-date=20 Mei 2016}}</ref> <ref name="shapiro">{{Cite book |last1=Shapiro |first1=Harry |last2=Glebbeeck |first2=Caesar |title=Jimi Hendrix Electric Gypsy |date=1990 |publisher=St. Martin's Griffin |location=New York |isbn=0-312-13062-7 |page=38 |edition=1ste |url=https://archive.org/details/jimihendrixelect00shap/page/38/mode/2up |access-date=25 Februarie 2021}}</ref> <ref name="sloane">{{Cite book |last=Sloane |first=Irving |date=1975 |title=Steel-string Guitar Construction: Acoustic Six-string, Twelve-string, and Arched-top Guitars |url=https://books.google.com/books?id=2sAXAQAAIAAJ |publisher=Dutton |page=45 |isbn=978-0-87-690172-4}}</ref> <ref name="smogyi">{{Cite web |last=Somogyi |first=Ervin |title=Tracking The Steel-String Guitar's Evolution, Pt. 1 |url=https://www.premierguitar.com/articles/Tracking_The_Steel_String_Guitars_Evolution_Pt_1 |website=premierguitar.com |publisher=Premier Guitar Magazine |date=7 Januarie 2011 |access-date=27 Februarie 2021}}</ref> <ref name="stackexch">{{Cite web |title=Why is my guitar's saddle at an angle? |url=https://music.stackexchange.com/questions/1567/why-is-my-guitars-saddle-at-an-angle |website=music.stackexchange.com |publisher=Stack Exchange Network |access-date=25 Februarie 2021}}</ref> <ref name="summerfield">{{Cite book |last=Summerfield |first=Maurice J. |title=The Classical Guitar: Its Evolution, Players and Personalities Since 1800 |year=2003 |edition=5de |publisher=Ashley Mark |location=Blaydon on Tyne |isbn=1-872639-46-1}}</ref> <ref name="tag">{{Cite web |title=Who Invented The Acoustic Guitar? |url=https://theacousticguitarist.com/who-invented-the-acoustic-guitar/ |website=The Acoustic Guitarist}}</ref> <ref name="travel">{{Cite book |chapter=Guitars, Travel and Translation |date=5 Julie 2017 |title=The New Guitarscape in Critical Theory, Cultural Practice and Musical Performance |pages=175-197 |url=https://doi.org/10.4324/9781315085692-9 |publisher=Routledge |isbn=978-1-315-08569-2 |access-date=18 September 2026}}</ref> <ref name="turnbull2006">{{Cite book |last=Turnbull |first=Harvey |title=The Guitar from the Renaissance to the Present Day |date=2006 |publisher=Bold Strummer |isbn=978-0-933224-57-5 |url=https://books.google.com/books?id=tp6LO9n1TrIC&pg=PA1}}</ref> <ref name="turnbull57">Harvey Turnbull. ''The Guitar (From The Renaissance To The Present Day)''. Batsford, derde druk 1978, p. 57.</ref> <ref name="turnbullgrove">{{Cite web |author=Turnbull, Harvey |title=Guitar |url=http://www.oxfordmusiconline.com/subscriber/article/grove/music/43006 |work=Oxford Music Online |publisher=Oxford University Press |access-date=20 Mei 2016 |url-access=subscription}}</ref> <ref name="wade">{{Cite book |last=Wade |first=Graham |title=A Concise History of the Classic Guitar |year=2001 |publisher=Mel Bay |isbn=0-7866-4978-X |page=10 |url=https://archive.org/details/melbaypresentsco00wade}}</ref> <ref name="weissman">{{Cite book |last=Weissman |first=Dick |title=Guitar Tunings: A Comprehensive Guide |date=2006 |publisher=Routledge |location=New York |isbn=978-0-415-97441-7 |page=xi |url=https://books.google.com/books?id=mVLdAAAAQBAJ&pg=PR11 |access-date=26 Februarie 2021}}</ref> }} == Eksterne skakels == * [https://web.archive.org/web/20170727033734/http://www.bsmny.org/exploring-music/features/iid/guitar/index.php Instruments In Depth: The Guitar], 'n aanlyn rubriek van die Bloomingdale School of Music (Oktober 2007) * [http://library.csun.edu/SCA/IGRA International Guitar Research Archive] * [http://www.metmuseum.org/toah/hd/guit/hd_guit.htm The Guitar], Heilbrunn Timeline of Art History, die Metropolitan Museum of Art, met baie historiese kitare uit die museum se versameling {{Normdata}} [[Kategorie:Kitare| ]] jv59hd4ra2h4k7prxs1a5iweqe7rt43 0 18576 2979311 2957238 2026-10-16T00:33:18Z Vincent6755 216307 2979311 wikitext text/x-wiki {{President van die VSA | Beeld = [[Lêer:George-W-Bush.jpeg|200px]] | Naam = George Walker Bush | Volgorde = 43^ste President | Ampstermyn = [[20 Januarie]] [[2001]] – 20 Januarie [[2009]] | Voorganger = [[Bill Clinton]] | Opvolger = [[Barack Obama]] | Geboortedatum = [[6 Julie]] [[1946]] | Geboorteplek = [[New Haven]], [[Connecticut]] | Sterftedatum = | Sterfteplek = | Eerste Dame = [[Laura Bush]] | Politieke party = [[Republikeinse Party (VSA)|Republikein]] | Visepresident = [[Richard B. Cheney|Richard Bruce Cheney]] | Handtekening = GeorgeWBush Signature.svg }} '''George Walker Bush''' (gebore op [[6 Julie]] [[1946]]) was die 67ste president van die [[Verenigde State]], wat vir die eerste keer op [[20 Januarie]] [[2001]] en vir sy tweede ampstermyn op [[20 Januarie]] [[2005]] ingehuldig is. Hy is die seun van oudpres. [[George H.W. Bush]].<ref name="HAT Taal-en-feitegids">HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, {{ISBN|978-1-77578-243-8}}</ref> Bush is vir die eerste keer in 2000 verkies, met een van die kleinste en mees omstrede voorspronge in die Amerikaanse geskiedenis. Ná 'n maand se hertelling van stembriewe en die betwistings van die verkiesingsuitslae in [[Florida]] se geregshowe het die Amerikaanse Hooggeregshof uiteindelik George W. Bush as wenner van die presidentsverkiesing verklaar.<ref>[http://www.law.cornell.edu/supct/html/00-949.ZPC.html George W. Bush, et al., Petitioners v. Albert Gore, Jr., et al.], 531 U.S. 98 (2000).</ref> Agt maande ná Bush se inhuldiging as President van die Verenigde State in 2001 het negentien kapers, wat by die terreurorganisasie [[Al-Kaïda]] betrokke was, die terreuraanvalle van 11 September 2001 uitgevoer. Bush het in reaksie hierop 'n oorlog teen terrorisme verklaar, wat later dié sentrale kwessie van sy presidentskap geword het. Teen die begin van Oktober 2001 het hy die bevel vir die Amerikaanse inval in [[Afghanistan]] gegee om sodoende die Taliban-régime omver te gooi en al-Kaïda te probeer vernietig.<ref name=archives>{{cite web |url=http://archives.cnn.com/2001/US/09/20/gen.bush.transcript/ |date=20 September 2001 |title=President Bush's address to joint session of Congress |archive-url=https://web.archive.org/web/20130806061017/http://archives.cnn.com/2001/US/09/20/gen.bush.transcript/ |archive-date= 6 Augustus 2013 |url-status=live |df=dmy-all |access-date=28 Februarie 2007 }}</ref> In Maart 2003 het Bush die bevel vir die inval in [[Irak]] gegee, nadat hy verklaar het dat Irak die bepalings van Resolusie 1441 van die Verenigde Nasies se [[Veiligheidsraad]] aangaande Irak se wapens van massavernietiging nie nagekom het nie.<ref>[http://georgewbush-whitehouse.archives.gov/news/releases/2003/03/20030319-1.html Presidential Letter to Congress] (18 Maart 2003).</ref> Ná die inval in Irak het Bush sy beleid van demokratisering van die [[Midde-Ooste]] bekragtig, wat vir die eerste keer in Afghanistan en Irak toegepas is.<ref>{{cite web |url=http://georgewbush-whitehouse.archives.gov/news/releases/2003/11/20031106-2.html |date=6 November 2003 |title=President discusses freedom in Iraq and Middle East |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200119141349/https://georgewbush-whitehouse.archives.gov/news/releases/2003/11/20031106-2.html |archive-date=19 Januarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> In 2004 het hy in sy tweede verkiesingsveldtog as self-verklaarde "oorlogspresident"<ref name="War President">{{cite web |url=http://www.msnbc.msn.com/id/4179618/ |title=Transcript for Feb. 8th |access-date=9 September 2006 |date=8 Februarie 2004 |publisher=MSNBC |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130122154059/http://www.msnbc.msn.com/id/4179618/ |archive-date=22 Januarie 2013 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> stemme gewerf en uiteindelik teen die Demokratiese Senator John Kerry gewen.<ref>[http://uselectionatlas.org/RESULTS/national.php?year=2004 2004 Presidential Election Results]</ref> Die verkiesingsveldtog se belangrikste temas was – naas morele waardes en ekonomiese vraagstukke – sy handhawing van die "oorlog teen terrorisme" en die oorlog in Irak.<ref>{{Cite web |url=http://www.debates.org/pages/trans2004d.html |title=13 October 2004 "The Third Bush-Kerry Presidential Debate" transcript |access-date= 1 Maart 2007 |archive-date=12 Desember 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071212211446/http://www.debates.org/pages/trans2004d.html |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.cnn.com/ELECTION/2004/pages/results/states/US/P/00/epolls.0.html "CNN – U.S. President / National / Exit Poll / Election 2004"]</ref> Kwessies rondom die "oorlog teen terrorisme", Irak, die Amerikaanse gevangenekamp [[Guantanamobaai]] op die eiland [[Kuba]], die marteling en misbruik van gevangenes in die Irakse gevangenis Abu Ghraib het net soos die geheimediens NSA se praktyke, en federale noodhulpmaatreëls in verband met die [[Orkaan Katrina]] omstrede onderwerpe gedurende sy tweede ampstermyn geword. == Biografie == [[Lêer:George and Barbara Bush with their first born child George W. Bush, while Bush was a student at Yale.jpg|duimnael|links|George W. Bush met sy ouers, Barbara en George H.W. Bush, ca. 1947]] Bush is as die eersteling-seun van [[George H.W. Bush]] en sy vrou [[Barbara Bush]] in [[New Haven]] ([[Connecticut]]) gebore. Sy vaderlike voorouers was afkomstig uit Somerset in die West Country (Engeland) en het in die [[17de eeu]] na Amerika geëmigreer. Bush se ouers het van Connecticut na Texas verhuis toe hy twee jaar oud was. Hy is met sy drie broers Jeb, Neil en Marvin en sy suster Dorothy in Midland en Houston opgevoed. Sy tweede jonger suster, Robin, is in [[1953]] op die ouderdom van drie aan [[leukemie]] oorlede.<ref>{{cite web |url=http://www.famoustexans.com/georgewbush.htm |title=George Walker Bush |access-date=27 Junie 2006 |date=3 Februarie 2005 |work=Famous Texans |publisher=famoustexans.com |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200501023501/http://www.famoustexans.com/georgewbush.htm |archive-date=1 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Bush se oupa Prescott Bush was 'n Senator van Connecticut, en sy vader het tussen 1989 en 1993 as President van die VSA gedien. Bush het by die Phillips Academy in Andover (Massachusetts) skoolgegaan en is net soos sy vader ook deur die Yale-universiteit aanvaar, waar hy in 1968 'n B.A.-graad in Geskiedenis behaal het. Hy het tegelykertyd aan 'n aantal Republikeinse verkiesingsveldtogte deelgeneem, waaronder ook dié van sy vader as senatorskandidaat in Texas in die jare [[1964]] en [[1970]]. As 'n ''college senior'' het Bush lid geword van die geheime vereniging [[Skull and Bones]]. Bush was, volgens sy eie beskrywing, 'n middelmatige student.<ref>{{cite news |author=Associated Press |url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,25229,00.html |title=Self-Deprecating Bush Talks to Yale Grads |publisher=FOXNews.com |date=21 Mei 2001 |access-date=27 Junie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130521153107/http://www.foxnews.com/story/0,2933,25229,00.html |archive-date=21 Mei 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> [[Lêer:GW-Bush-in-uniform.jpg|duimnael|George W. Bush as luitenant in die Nasionale Wag]] In Mei [[1968]] is Bush op die hoogtepunt van die [[Viëtnamoorlog]] deur die lugeenheid van die Texaanse Nasionale Wag aanvaar en het ná sy opleiding diens in Houston gedoen.<ref>{{cite news |first=Byron |last=York |url=http://www.hillnews.com/york/090904.aspx |title=Bush's National Guard Years |publisher=The Hill |date=9 September 2004 |access-date=27 Junie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20070220043459/http://www.hillnews.com/york/090904.aspx |archive-date=20 Februarie 2007 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> Tydens sy politieke loopbaan is die toedeling en duur van Bush se diensplig herhaaldelik gekritiseer. Daar word beweer dat Bush weens die politieke pos van sy vader 'n voorkeurbehandeling geniet en sy dienspligte onreëlmatig uitgevoer het. Bush het in [[1972]] vir 'n verplasing na die lugeenheid van Alabama se Nasionale Wag gevra om aan die verkiesingsveldtog van 'n plaaslike Republikeinse senatorskandidaat deel te neem en in [[1974]] verlof gekry om sy diensplig van ses jaar met ses maande te verkort sodat hy sy studies aan die Harvard Business School betyds kon begin. Hy is toegelaat om sy militêre loopbaan nogtans op 'n eervolle manier te beëindig.<ref>{{cite news |last=Brit Hume, Mara Liasson, Jeff Birnbaum, Charles Krauthammer |title=The All-Star Panel Discusses John Kerry's Shifting Positions on Iraq War Spending | work=Fox News Network (transcript) |date=9 Julie 2004}}</ref> [[Lêer:Bush daughters.png|duimnael|links|George en Laura Bush met hulle dogters Jenna en Barbara in 1990]] 'n Aantal verslae aangaande dwelmmisbruik en ander wanordelike gedrag dateer uit hierdie tydperk. Bush het erken dat hy gedurende daardie jare "te veel" gedrink het en dié periode van sy lewe as die "nomadiese" tydperk van sy "onverantwoordelike jeug" genoem.<ref name="Life-changing">{{cite news |first1 = Lois |last1 = Romano | first2= George | last2=Lardner Jr |url = http://www.washingtonpost.com/wp-srv/politics/campaigns/wh2000/stories/bush072599.htm |title = Bush's Life-Changing Year |publisher = The Washington Post |date= 25 Julie 1999 |accessdate = 27 Junie 2006}}</ref> Op [[4 September]] [[1976]] is Bush op 30-jarige leeftyd in hegtenis geneem nadat hy in die buurt van die Bush-gesin se somerhuis in Kennebunkport ([[Maine]]) dronk bestuur het. Hy het skuldig gepleit, is 'n geldboete van VS$150 opgelê en sy bestuurderslisensie is tot die jaar 1978 ingetrek<ref>{{cite web |url=http://www.thesmokinggun.com/archive/bushdmv1.html |title=2000 Driving Record |access-date=9 Augustus 2006 |date=2 November 2000 |publisher=Department of the Secretary of State of Maine |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20100722040039/http://www.thesmokinggun.com/archive/bushdmv1.html |archive-date=22 Julie 2010 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> in Maine.<ref>{{cite web |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,998465,00.html |title=Fallout From A Midnight Ride |access-date=8 September 2006 |date=13 November 2000 |work=Time Magazine |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130813230009/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,998465,00.html |archive-date=13 Augustus 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Nadat hy 'n [[Meestersgraad in Besigheidsadministrasie|meestersgraad in bedryfsbestuur]] aan die [[Harvard-universiteit]] behaal het (hy is die enigste President van die VSA met 'n MBA-graad),<ref>{{cite web |url=http://www.americanthinker.com/articles.php?article_id=3378 |title=GWB: HBS MBA |access-date=16 Oktober 2006 |work=The American Thinker |publisher=www.americanthinker.com |language=ja |archive-url=https://web.archive.org/web/20061027180519/http://www.americanthinker.com/articles.php?article_id=3378 |archive-date=27 Oktober 2006 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> het Bush sy loopbaan in die Texaanse olienywerheid begin. In [[1977]] is hy deur vriende aan Laura Welch, 'n onderwyseres en bibliotekaresse, bekendgestel. Drie maande later het hy met Laura getrou, en die egpaar het hulle in Midland gevestig. Hulle tweelingdogters, Jenna en Barbara, is in [[1981]] gebore. In 1978 is Bush in Texas se 19de Kongres-kiesdistrik as Republikeinse kandidaat vir die Huis van Verteenwoordigers genomineer en het gedurende sy verkiesingsveldtog die klemtoon op sy groot ervaring in die energiebedryf en sy konserwatiewe waardes gelê. Hy is uiteindelik deur die Demokratiese kandidaat Kent Hance met 'n meerderheid van 6&nbsp;000 van die uitgebragte stemme verslaan, nadat die meeste kiesers Hance se eie konserwatiewe standpunte, sy afkeuring van strenger wapenbeheer en sy nouer verbondenheid met die landelike Texas ondersteun het. Hance het later na die Republikeinse Party oorgeloop en Bush se verkiesingsveldtog as goewerneurskandidaat met 'n donasie gesteun.<ref name="NewsMine">{{cite news |url=http://newsmine.org/archive/cabal-elite/w-administration/w-bush/bush-loses-congress-election-1978-texas.txt |title=Bush Wasn't Always a Front-Runner |publisher=Associated Press |date=17 Oktober 1999 |access-date=27 Julie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20051228124642/http://newsmine.org/archive/cabal-elite/w-administration/w-bush/bush-loses-congress-election-1978-texas.txt |archive-date=28 Desember 2005 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> Bush het sy loopbaan in die plaaslike olienywerheid voortgesit, wat in die 1980's as gevolg van 'n skerp prysdaling in moeilikhede beland het. Omtrent 1986 het Bush 'n geheelonthouer geword, Christelike filosofie begin studeer en begin om aan kerklike en gemeenskapstudiegroepe deel te neem. Volgens sy eie woorde het Bush ná 'n persoonlike ontmoeting en gesprek met eerwaarde [[Billy Graham]] 'n wedergebore Christen geword.<ref name="Life-changing" /> In [[1988]] het Bush met sy gesin na [[Washington, D.C.]] verhuis om die presidensiële verkiesingsveldtog van sy vader te ondersteun.<ref>{{cite book |last=George W. Bush, Bill Adler | title=The Quotable George W. Bush: A Portrait in His Own Words |publisher=Andrews McMeel Publishing |date=2004 |id={{ISBN|0-7407-4154-3}} }}</ref> Saam met sy kollegas Lee Atwater en Doug Wead was hy by die ontwikkeling en koördinering van 'n politieke strategie betrokke, wat veral op konserwatiewe en evangeliese Christene gemik was, aangesien hulle as die beslissende faktor vir die nominasie en verkiesing beskou is.<ref>{{cite journal |last=Duffy, Michael; Gibbs, Nancy | title=The quiet dynasty | journal=Time; Canadian edition |date=8 Julie 2000 | issue=156 |page=34 | language=English | id=ISSN: 03158446 }}</ref> Ná sy terugkeer na Texas het hy in April 1989 'n aandeel in die [[konsessiesaak]] van die Texas Rangers-bofbalspan gekoop en vyf jaar lank as besturende vennoot gedien.<ref name="TexRngrs">{{cite web |last=Farrey |first=Tom |url=http://espn.go.com/mlb/bush/timeline.html |title=A series of beneficial moves |publisher=ESPN |date=1 November 1999 |access-date=21 Januarie 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20081015222301/http://espn.go.com/mlb/bush/timeline.html |archive-date=15 Oktober 2008 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> Later het hy sy aandeel van oorspronklik VS$ 800&nbsp;000 vir meer as VS$ 15 miljoen verkoop.<ref>{{cite web |url=http://www.makethemaccountable.com/tax/SaleOfBaseballTeam.htm |title=Sale of baseball team |publisher=Make Them Accountable |date=19 Augustus 2002 |access-date=21 Januarie 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20170923022713/http://makethemaccountable.com/tax/SaleOfBaseballTeam.htm |archive-date=23 September 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> == Politieke loopbaan == === Goewerneur van Texas === [[Lêer:President Bush walks up the South Lawn towards the Oval Office with his son, George W. Bush - NARA - 186449.tif|duimnael|George W. Bush met sy vader buite die Withuis, 29 April 1992]] [[Lêer:George H. W. Bush, Laura Bush, George W. Bush 1997.jpg|duimnael|Goewerneur Bush met sy vrou, Laura, en vader, George H.W. Bush in 1997]] In 1994 is Bush as die Republikeine se goewerneurskandidaat vir Texas genomineer, ten spyte van sy gebrek aan politieke ervaring en die gewildheid van die destydse Demokratiese goewerneur Ann Richards, wat as algehele gunsteling van die kiesers in Texas beskou is. Bush se verkiesingsveldtog is deur 'n aantal eersterangse politieke raadgewers gekoördineer en het veral goewerneur Ann Richards se swak rekord van handhawing van wet en orde, haar politieke benoemings en haar steun vir liberale politieke eise aangespreek. Bush het van homself 'n positiewe beeld geskep met onderwerpe soos "persoonlike verantwoordelikheid" en "morele leierskap" en het 'n aantal belangrike vraagstukke soos onderwys, [[misdaad]], deregulering van die ekonomie en hervorming van die regstelsel aangespreek. Sy veldtog is gekritiseer vir die manier waarop Ann Richards neergehaal is, maar desondanks het Bush se gewildheid as gevolg van sy indrukwekkende debatsvoering toegeneem. Uiteindelik het hy Richards met 52 persent van die uitgebragte stemme geklop.<ref>{{cite book| last = Wayne Slater | first = James Moore | year = 2003 | title = Bush's Brain: How Karl Rove Made George W. Bush Presidential | url = https://archive.org/details/bushsbrainhowkar00moor | publisher = Wiley | location = USA | ISBN = 0-471-42327-0 | pages = [https://archive.org/details/bushsbrainhowkar00moor/page/210 210]}}</ref> As goewerneur het Bush met sukses wetgewing ingedien waardeur die regstelsel hervorm is, die befondsing van onderwys verhoog, hoër standaarde in Texas se skole daargestel en die kriminele regstelsel hervorm is. Onder sy leierskap het Texas 152 gevangenes tereggestel – meer as onder enige ander goewerneur in die moderne geskiedenis van Amerika. Kritiese stemme soos Helen Prejean het egter geredeneer dat Bush nie ernstig was om aansoeke om grasieverlening te oorweeg nie.<ref name="executions">{{cite web|url=http://www.nybooks.com/articles/17670|title=The New York Review of Books: Death in Texas}}</ref> Skoolbefondsing is destyds deur die politici en media as 'n [[politiek]] gevoelige saak beskou. Die deelstaat [[Texas]] het sy onderwysstelsel deur eiendomsbelasting gefinansieer. Bush het gepoog om die hoë belastingtariewe ten gunste van huiseienaars te verlaag en gelyktydig die algemene befondsing van onderwys te verhoog en nuwe belasting op maatskappye in te voer. Maar hy het sterk opposisie van sy eie party en die privaatsektor gekry. Nadat geen konsensus oor hierdie saak bereik is nie, het Bush 'n oorskot op die begroting gebruik om 'n belastingverlaging van VS$ 2 miljard toe te staan – die hoogste in Texas se geskiedenis. Hierdie besluit het sy openbare beeld van 'n fiskalies konserwatiewe politikus en beskermer van besigheidsbelange gevestig.<ref>{{cite book | last = Wayne Slater | first = James Moore | year = 2003 | title = Bush's Brain: How Karl Rove Made George W. Bush Presidential | url = https://archive.org/details/bushsbrainhowkar00moor | publisher = Wiley | location = USA | ISBN = 0-471-42327-0 | pages = [https://archive.org/details/bushsbrainhowkar00moor/page/233 233]-36}}</ref> Bush het ook 'n pioniersrol by die instelling van godsdiensgebaseerde welsynsprogramme gespeel en die regering se steun en befondsing van nie-staats, godsdienstige organisasies verhoog, wat sosiale dienste soos opvoeding en onderwys, voorkoming van dwelm- en drankmisbruik en vermindering van huislike geweld verskaf. Goewerneur Bush het op [[17 April]] [[2000]] 'n memorandum geteken waarmee 10 Junie in Texas tot "Jesusdag" verklaar en alle Texane aangespoor is om hulp aan noodlydendes te verleen.<ref>{{cite web |url=http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/jesus/art/pop_jesusday.jpg |title=Jesus Day |access-date=30 Junie 2006 |author=Texas State |date=11 Maart 2005 |format=JPEG |work=Texas State Archives |publisher=PBS |language=ja |archive-url=https://web.archive.org/web/20130706004709/http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/jesus/art/pop_jesusday.jpg |archive-date=6 Julie 2013 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Alhoewel Bush vir sy skending van die konstitusionele skeiding van staat en kerk (''"Congress shall make no law respecting an establishment of religion, or prohibiting the free exercise thereof..."'') gekritiseer is, het die meeste Texane, veral godsdienstige en sosiaal-konserwatiewes, sy inisiatief gesteun. In [[1998]] het Bush 'n beslissende oorwinning in die goewerneursverkiesing behaal met naastenby 69 persent van die uitgebragte stemme en sodoende die eerste Texaanse goewerneur geword wat vir twee opeenvolgende ampstermyne van vier jaar elk verkies is (voor 1975 was die goewerneur se ampstermyn net twee jaar).<ref>{{cite news |author=Associated Press |url=http://www.cnn.com/ALLPOLITICS/stories/1998/11/03/election/governors/texas |title=Texas Gov. George W. Bush wins in landslide |publisher=CNN |date=3 November 1998 |access-date=30 Junie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20081211102107/http://www.cnn.com/ALLPOLITICS/stories/1998/11/03/election/governors/texas/ |archive-date=11 Desember 2008 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> === Die presidensiële verkiesing van die jaar 2000 === Tydens sy verkiesingsveldtog het Bush homself as 'n "medelydende konserwatiewe" ("''compassionate conservative''") voorgedoen – volgens 'n nuwe politieke term, wat deur die onafhanklike televisiepersoonlikheid en kommentator Michael Savage gemunt is – en belowe dat hy die "eer en waardigheid van die [[Withuis]]" sou herstel.<ref>[http://transcripts.cnn.com/TRANSCRIPTS/0009/23/se.02.html George W. Bush Speaks at Send-Off in Orlando] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080403125929/http://transcripts.cnn.com/TRANSCRIPTS/0009/23/se.02.html |date= 3 April 2008 }} (23 September 2000).</ref> ==== Voorverkiesing ==== [[Lêer:George W. Bush in Concord, New Hampshire signing papers for presidential run.jpg|duimnael|George W. Bush onderteken in Concord, New Hampshire sy kandidatuur vir die presidentskap]] Bush se verkiesingsveldtog is deur 'n aantal politieke vennote uit Texas beheer, en hy is deur 'n meerderheid van Republikeinse verteenwoordigers in die parlemente van 38 deelstate ondersteun. Maar nadat Bush die koukus in [[Iowa]] gewen het, het Senator [[John McCain]] uit [[Arizona]] 'n verrassende oorwinning in die voorverkiesing van [[New Hampshire]] behaal. Bush is onder meer gekritiseer vir die besoek wat hy by die omstrede Bob Jones-universiteit afgelê het, 'n instelling wat vir sy anti-Katolieke houding en sy verbod op gemengde verhoudings bekend gestaan het.<ref>{{cite news |author=Jackson, Derrick |url=http://www.commondreams.org/views/020900-101.htm |title=At Bob Jones U., A Disturbing Lesson About The Real George W. |publisher=Common Dreams Newscenter |date=9 Februarie 2000 |access-date=30 Junie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130527041306/http://www.commondreams.org/views/020900-101.htm |archive-date=27 Mei 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Maar Bush het vervolgens daarin geslaag om die voorverkiesing in [[Suid-Carolina]] te wen, en McCain het sy momentum begin verloor. Nogtans het hy die voorverkiesing in [[Michigan]] gewen. Met sy kritiek op Pat Robertson en Jerry Falwell net voor die verkiesing in [[Virginië]] het McCain egter godsdienstige konserwatiewes woedend gemaak. Bush het in Virginië en 'n week later op "Super-Dinsdag" in nege van dertien voorverkiesings gewen en sodoende sy nominasie as Republikeinse kandidaat verseker. In 'n televisiedebat op [[13 Desember]] [[1999]] in [[Des Moines]] (Iowa) het Bush in teenstelling met die ander kandidate nie 'n politieke figuur as sy voorbeeld genoem nie, maar [[Jesus Christus]]. Bush se gewildheid onder godsdienstige kiesers is as een van die beslissende faktore in die verkiesingsveldtog aangevoer. Weeklikse kerkgangers het volgens 'n Gallup-meningsopname in die 2000-verkiesing met 56 persent vir Bush gestem (en in die 2004-verkiesing selfs met 63 persent).<ref>{{cite news |title = How Americans Voted |publisher = The Gallup Organization |date= 5 November 2004}}</ref> === Algemene verkiesing === [[Lêer:ElectoralCollege2000.svg|duimnael|250px|Resultaatkaart van die presidentsverkiesing in 2000. Rooi dui deelstate aan wat deur Bush / Cheney gewen is, blou dui diegene aan wat deur Gore / Lieberman gewen is.]] Bush het [[Dick Cheney]], 'n voormalige lid van die Huis van Verteenwoordigers en Minister van Verdediging as sy visepresidentskandidaat of ''running mate'' gekies, en sy veldtog is deur prominente Republikeine soos [[Donald Rumsfeld]] en Colin Powell ondersteun, wat as raadgewers oor kwessies in verband met nasionale veiligheid en buitelandse betrekkinge gefungeer het. Terwyl Bush sy suksesvolle beleid as goewerneur van Texas beklemtoon het, het hy in sy veldtog die Demokratiese presidentskandidaat en destydse visepresident [[Al Gore]] veral vanweë die Demokratiese beleid ten opsigte van wapenbeheer en belasting aangeval. Bush het ook Gore se steun vir die Kyoto-protokol gekritiseer (alhoewel die Senaat in 1998 met 95 teen 0 stemme die Amerikaanse deelname aan die protokol verwerp het) en gelyktydig op die agteruitgang van nywerhede in die Midweste, soos byvoorbeeld in [[Wes-Virginië]], en die daarmee gepaardgaande ekonomiese en sosiale vraagstukke gewys. Op die verkiesingsdag (7 November 2000) het Bush 'n aantal sleutelstate in die Midweste gewen, soos byvoorbeeld [[Ohio]], [[Missouri]] en [[Arkansas]]. Hy het ook 'n oorwinning in Gore se tuisstaat [[Tennessee]], in New Hampshire en in die voormalige Demokratiese vesting Wes-Virginië behaal. Die televisienetwerke het aanvanklik Gore as die wenner in die deelstaat Florida verklaar, maar moes hierdie aankondiging later herroep en uiteindelik Bush tot wenner in sowel Florida asook op nasionale vlak verklaar. Aangesien Bush Florida net naelskraap gewen het, was daar sprake van onreëlmatighede by die stemtelling. Volgens Florida se wetgewing het 'n tweede telling ten opsigte van stemmasjiene plaasgevind. Bush se voorsprong het kleiner geword, maar hy was nogtans die wenner. Die Hooggeregshof van Florida het op 8 Desember bepaal dat distrikte met moontlike onreëlmatighede per hand hertel moes word. Die Hooggeregshof van die Verenigde State het hierdie beslissing egter op 9 Desember herroep en die sodoende 'n einde aan hierdie hertelling van stemme gemaak. Die hertelling van stemmasjiene het getoon dat Bush die deelstaat Florida met 'n meerderheid van 537 van die totale ses miljoen stemme gewen het – dit was die dertigste deelstaat waar Bush 'n oorwinning behaal het.<ref>{{cite web |url=http://www.fec.gov/pubrec/2000presgeresults.htm |title=2000 Official General Election Presidential Results |access-date=12 Januarie 2007 |date=Desember 2001 |publisher=Federal Election Commission |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20170517044231/http://www.fec.gov/pubrec/2000presgeresults.htm |archive-date=17 Mei 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Alhoewel Bush op nasionale vlak 'n halfmiljoen stemme minder as Gore gekry het,<ref>[http://www.fec.gov/pubrec/2000presgeresults.htm 2000 Presidential General Election Results]</ref> het hy nogtans 271 stemme in die presidensiële kieskollege behaal – teenoor Gore se 266. Dit het van George W. Bush die eerste president sedert [[Benjamin Harrison]] in 1888 gemaak, wat nie deur 'n meerderheid van die kiesers verkies is nie.<ref>{{Cite web |url=http://ap.grolier.com/cgi-bin-unauth/dated_article_news?templatename=%2Fnews%2Fnews.html&assetid=apn20050223.04&seq=5&assettype=0tdnp |title="The Electoral College: How It Works" Grolier.com |access-date=15 Augustus 2021 |archive-date= 3 Oktober 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081003190027/http://ap.grolier.com/cgi-bin-unauth/dated_article_news?templatename=%2Fnews%2Fnews.html&seq=5&assettype=0tdnp&assetid=apn20050223.04 |url-status=dead }}</ref> ==== Benoeming van ministers ==== Bush het Andrew Card as die stafhoof van die Withuis, Karl Rove as sy politieke raadgewer en Karen Hughes as direkteur van kommunikasie in die Wit Huis benoem. [[Colin Powell]] is benoem as Minister van Buitelandse Sake, Paul O'Neill as Minister van Finansies en [[Donald Rumsfeld]] as Minister van Verdediging.<ref>[http://www.guardian.co.uk/usa/story/0,12271,1120959,00.html Bush decided to remove Saddam 'on day one'] Julian Borger, [[The Guardian]] (12 Januarie 2004).</ref> Sy benoeming van die vroeëre Senator John Ashcroft as Prokureur-generaal het skerp kritiek van Demokrate uitgelok, aangesien Ashcroft gekant was teen [[aborsie]] in die Verenigde State en verregse standpunte ten opsigte van burgerregte vir lesbiese en gay Amerikaners en die doodstraf ingeneem het.<ref>[http://www.highbeam.com/doc/1G1-68479000.html Bush Nominates John Ashcroft Attorney General] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070224165013/http://www.highbeam.com/doc/1G1-68479000.html |date=24 Februarie 2007 }} US Newswire (27 Desember 2000).</ref> === Die presidentsverkiesing van die jaar 2004 === [[Lêer:Bush 43 10-19-04 Stpete.jpg|duimnael|200px|Bush spreek in Oktober 2004 aanhangers van die Republikeinse Party in St. Petersburg (Florida) toe]] Bush se voorneme om vir 'n tweede ampstermyn te dien is in die Republikeinse Party wyd gesteun, en geen ander Republikeinse kandidaat het hom in die voorverkiesing uitgedaag nie. Bush het Kenneth Mehlman as bestuurder van sy verkiesingsveldtog benoem, terwyl die politieke strategie deur Karl Rove uitgewerk is.<ref>{{cite web |url=http://www.pbs.org/newshour/bb/politics/july-dec04/rove_9-01.html |title=An Interview With Karl Rove |access-date=9 September 2006 |date=1 Augustus 2004 |work=NewsHour with Jim Lehrer |publisher=PBS |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20140119020810/http://www.pbs.org/newshour/bb/politics/july-dec04/rove_9-01.html |archive-date=19 Januarie 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Bush het hom in sy agenda vir 2004 verbind tot die oorloë in Irak en Afghanistan, 'n hernuwing van die ''USA PATRIOT''-wet, die permanente deurvoering van die belastingverlagings van die jare 2001 en 2003, die halvering van die begrotingstekort, die bevordering van onderwys, asook hervormings ten opsigte van die regstelsel, die VSA se Sosiale Sekerheid en nasionale belasting. Vir Bush se verkiesingsveldtog is landswyd gebruik gemaak van televisie- en radioadvertensies teen Demokratiese kandidate, waaronder Bush se hoofteenstander, Senator John Kerry uit [[Massachusetts]]. Kerry en ander Demokrate het Bush oor die oorlogvoering in Irak, die toepassing van die ''USA PATRIOT''-wet en sy beweerde onvermoë om ekonomiese groei en die skepping van nuwe werkgeleenthede te bevorder aangeval, maar ook Bush se diensplig in die Nasionale Garde het geblyk om baie omstrede te wees. In Bush se veldtog is Kerry as 'n egte Amerikaanse liberaal beskrywe, wat belastingtariewe sou verhoog en die regering vergroot. Bush se veldtog het ook herhaaldelik Kerry se beweerde weersprekende verklarings ten opsigte van die oorlog in Irak gekritiseer en beweer dat Kerry nie oor die deursettingsvermoë en visie sou beskik om 'n oorwinning in die oorlog teen terrorisme te behaal nie. Bush het 31 van 50 deelstate en altesame 286 stemme in die VSA se kieskollege gewen. Met sy oorwinning in die 2004-verkiesing was Bush die eerste presidentskandidaat in sestien jaar wat met 'n absolute meerderheid van uitgebragte stemme gewen het (sedert sy vader se verkiesing in 1986).<ref name="16 years">{{cite web |url=http://www.newsmax.com/archives/ic/2004/11/3/22753.shtml |title=Bush First President in 16 Years to Win Popular Majority |access-date=1 Oktober 2006 |date=3 November 2004 |publisher=NewsMax.com |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20070716105532/http://www.newsmax.com/archives/ic/2004/11/3/22753.shtml |archive-date=16 Julie 2007 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> ==== Bush se nuwe aanstellings ==== Nadat die Senaat nie sy toestemming tot die benoeming van die omstrede [[John Bolton|John R. Bolton]] as die VSA se ambassadeur by die [[Verenigde Nasies]] verleen het nie, het Bush hom tydens die Senaat se reses in Augustus 2005 aangestel. Die leier van die Demokratiese opposisie in die Senaat, Harry Reid, het hierdie optrede as 'n misbruik van die president se gesag gekritiseer.<ref>[http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/08/01/AR2005080100436.html "Bush Names Bolton U.N. Ambassador in Recess Appointment"], ''The Washington Post''</ref> == Presidentskap == {| cellpadding="1" cellspacing="2" style="float: right; margin:1em 1em 1em 0; border:1px solid #000000;font-size:85%;" align="left" !bgcolor="#dcdcdc" colspan="3"|Bush se kabinet |- style="text-align:left;font-weight:bold;" |AMP |NAAM |AMPSTERMYN |- !bgcolor="#000000" colspan="3" | |- |[[President van die Verenigde State|President]]||'''George Bush'''||2001–2009 |- |[[Visepresident van die Verenigde State|Visepresident]]||'''[[Dick Cheney]]'''||2001–2009 |- !bgcolor="#000000" colspan="3"| |- |Minister van Buitelandse Sake||'''[[Colin Powell]]'''||2001–2005 |- | ||'''[[Condoleezza Rice]]'''||2005–2009 |- !bgcolor="#D1D1D1" colspan="3"| |- |Minister van Finansies|||'''[[Paul O'Neill]]'''||2001–2002 |- | ||'''[[John Snow]]'''||2002–2006 |- | ||'''[[Henry Paulson]]'''||2006–2009 |- !bgcolor="#D1D1D1" colspan="3"| |- |Minister van Verdediging|||'''[[Donald Rumsfeld]]'''||2001–2006 |- | ||'''[[Robert Gates]]'''||2006–2009 |- !bgcolor="#D1D1D1" colspan="3"| |- |Minister van Justisie en <br />Prokureur-Generaal||'''[[John Ashcroft]]'''||2001–2005 |- | ||'''[[Alberto Gonzales]]'''||2005–2007 |- | ||'''[[Michael Mukasey]]'''||2007–2009 |- !bgcolor="#D1D1D1" colspan="3"| |- |Minister van Binnelandse Sake||'''[[Gale Norton]]'''||2001–2006 |- | ||'''[[Dirk Kempthorne]]'''||2006–2009 |- !bgcolor="#D1D1D1" colspan="3"| |- |Minister van Landbou||'''[[Ann Veneman]]'''||2001–2005 |- | ||'''[[Mike Johanns]]'''||2005–2007 |- | ||'''[[Ed Schafer]]'''||2007–2009 |- !bgcolor="#D1D1D1" colspan="3"| |- |Minister van Handel||'''[[Donald Evans]]'''||2001–2005 |- | ||'''[[Carlos Gutierrez]]'''||2005–2009 |- !bgcolor="#D1D1D1" colspan="3"| |- |Minister van Arbeid||'''[[Elaine Chao]]'''||2001–2009 |- !bgcolor="#D1D1D1" colspan="3"| |- |Minister van Gesondheid||'''[[Tommy Thompson]]'''||2001–2005 |- | ||'''[[Michael Leavitt]]'''||2005–2009 |- !bgcolor="#D1D1D1" colspan="3"| |- |Minister van Onderwys||'''[[Rod Paige]]'''||2001–2005 |- | ||'''[[Margaret Spellings]]'''||2005–2009 |- !bgcolor="#D1D1D1" colspan="3"| |- |rowspan=2 valign=top |Minister van Behuising en <br />Stedelike Ontwikkeling||'''[[Mel Martinez]]'''||2001–2003 |- |'''[[Alphonso Jackson]]'''||2003–2008 |- | ||'''[[Steve Preston]]'''||2008–2009 |- !bgcolor="#D1D1D1" colspan="3"| |- |rowspan=2 valign=top |Minister van Vervoer||'''[[Norman Mineta]]'''||2001–2005 |- |'''[[Mary Peters]]'''||2001–2009 |- !bgcolor="#D1D1D1" colspan="3"| |- |rowspan=3 valign=top |Minister van Energie||'''[[Spencer Abraham]]'''||2001–2005 |- |'''[[Samuel Bodman]]'''||2005–2009 |- !bgcolor="#D1D1D1" colspan="3"| |- |rowspan=2 valign=top |Minister van Veterane-<br />aangeleenthede||'''[[Anthony Principi]]'''||2001–2005 |- |'''[[James Nicholson]]'''||2005–2007 |- |||'''[[James Peake]]'''||2007–2009 |- !bgcolor="#D1D1D1" colspan="3"| |- |rowspan=2 valign=top |Minister van Nasionale Veiligheid||'''[[Tom Ridge]]'''||2003–2005 |- |'''[[Michael Chertoff]]'''||2005–2009 |- !bgcolor="#D1D1D1" colspan="3"| |- |rowspan=2 valign=top |Stafhoof van die Wit Huis||'''[[Andrew Card]]'''||2001–2006 |- |'''[[Joshua Bolten]]'''||2006–2009 |- !bgcolor="#D1D1D1" colspan="3"| |- |rowspan=2 valign=top |Bestuurder van die <br />Agentskap vir Omgewingsake||'''[[Christine Todd Whitman]]'''||2001–2003 |- |'''[[Michael Leavitt]]'''||2003–2005 |- |- |||'''[[Stephen Johnson|Stephen L. Johnson]]'''||2005–2009 |- !bgcolor="#D1D1D1" colspan="3"| |- |rowspan=2 valign=top |Kantoor vir Bestuur en Begroting||'''[[Mitch Daniels]]'''||2001–2003 |- |'''[[Joshua Bolten]]'''||2003–2006 |- |||'''[[Rob Portman]]'''||2006–2007 |- |||'''[[Jim Nussle]]'''||2007–2009 |- !bgcolor="#D1D1D1" colspan="3"| |- |rowspan=2 valign=top |Direkteur van Nasionale Dwelmbeheer||'''[[John P. Walters|John Walters]]'''||2001–2009 |- !bgcolor="#D1D1D1" colspan="3"| |- |rowspan=2 valign=top |Kantoor van die VSA se <br />Verteenwoordigers vir Handelsake||'''[[Robert Zoellick]]'''||2001–2005 |- |'''[[Rob Portman]]'''||2005–2006 |- |||'''[[Susan Schwab]]'''||2006–2009 |- |} === Ekonomiese beleid === [[Lêer:Bushtaxcuts.jpg|duimnael|links|upright|President Bush onderteken 'n $1,35 triljoen belastingverlaging as wet, 7 Junie 2001]] In 2001 het Bush belastingkortings van meer as VS$ 1&nbsp;300 miljard voorgestel. Bush en sy raadgewers het geargumenteer dat begrotingsfondse, wat deur die federale regering nie bestee kon word nie, aan belastingbetalers teruggebetaal moet word. Weens die sterk opposisie in die Kongres en waarskuwings deur die voorsitter van die Amerikaanse Federale Reserwebank, [[Alan Greenspan]], dat daar 'n risiko van ressesie in die VSA was, het Bush die Amerikaanse publiek met 'n groot aantal publieke toesprake probeer oortuig dat die voorgestelde belastingkortings die ekonomie sou stimuleer en nuwe werkgeleenthede sou skep. En uiteindelik het vyf Demokratiese verteenwoordigers saam met die Republikeine ten gunste van die kortings gestem,<ref>{{cite news |first=Kelly |last=Wallace |url=http://archives.cnn.com/2001/ALLPOLITICS/06/07/bush.taxes |title=$1.35 trillion tax cut becomes law |publisher=[[CNN]] InsidePolitics archives |date=7 Junie 2001 |access-date=30 Junie 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130402060705/http://archives.cnn.com/2001/ALLPOLITICS/06/07/bush.taxes/ |archive-date=2 April 2013 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> wat tot die grootstes in die geskiedenis van die VSA behoort. Werkloosheidsyfers het onder die Bush-regering hul hoogtepunt van 6,2 persent in Junie 2003 bereik en later tot net 4,4 persent gedaal. Die ekonomie het baie goed presteer, die Amerikaanse aandele-indeks ''Dow Jones Industrial Average'' het nuwe rekordvlakke bereik, en ook die bruto geografiese produk (BGP) het bestendige groei aangeteken.<ref>{{Cite web |url=http://bea.gov/bea/newsrel/gdpnewsrelease.htm |title=Gross Domestic Product and Corporate Profits |access-date= 1 April 2007 |archive-date=26 April 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070426060900/http://www.bea.gov/bea/newsrel/gdpnewsrelease.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.commerce.gov/opa/press/Secretary_Gutierrez/2006_Releases/November/29_GDP_Third%20Qtr_Stmt.htm |title=GDP report shows sustainable economic growth |access-date= 1 April 2007 |archive-date= 5 Februarie 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070205211833/http://www.commerce.gov/opa/press/Secretary_Gutierrez/2006_Releases/November/29_GDP_Third%20Qtr_Stmt.htm |url-status=dead }}</ref> Kritiese stemme verwys egter op die feit dat veral welgesteldes voordeel uit die ekonomiese groei getrek het, terwyl die meerderheid van middelklas- en onderklasburgers niks by Bush se ekonomiese beleid gebaat het nie.<ref>[http://www.cnn.com/2006/US/10/17/Dobbs.Oct18/index.html Fighting back in the war on the middle class]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20061025200634/http://www.alternet.org/columnists/story/43430/ Bush's Economy 'Doing Remarkably Well'] by Molly Ivins, AlterNet. 24 Oktober 2006.</ref> === Omgewingsbeleid en globale verwarming === Kort nadat Bush in 2001 die presidentskap van die VSA oorgeneem het, het hy die land se steun vir die Kyoto-protokol onttrek. Dié wysiging van die Verenigde Nasies se Konvensie oor Klimaatverandering het gebiedende bepalings vir die vermindering van [[Kweekhuisgas|kweekhuisgasse]] (veral [[koolstofdioksied]], wat by die verbranding van [[Fossielbrandstof|fossielbrandstowwe]] vrygestel word) vasgelê. Bush het beweer dat daar nog onsekerhede met die wetenskaplike ondersoek van [[klimaatverandering]] bestaan, veral in hoeverre menslike aktiwiteite werklik verantwoordelik is vir [[Aardverwarming|globale verwarming]]. Die president het ook op bekommernis oor die negatiewe gevolge verwys; wat die ooreenkoms moontlik vir die Amerikaanse ekonomie sou inhou, en die feit dat die [[Volksrepubliek China]] en [[Indië]] nog nie die verdrag onderteken het nie.<ref>{{cite news | url=http://www.alternet.org/story/11054/ | work=AlterNet | title=George W. Bush: The Un-science Guy | first1=David | last1=Corn | date=19 Junie 2001 | accessdate=5 November 2006 | archive-date=16 Julie 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120716183152/http://www.alternet.org/story/11054/ | url-status=dead }}</ref> Die Bush-administrasie se houding aangaande globale verwarming het tydens sy presidentskap veral in wetenskaplike en ekologiese kringe omstrede gebly. In sy "Staat van die Unie"-toespraak van die jaar 2007 het die president sy voorneme bevestig om die VSA minder afhanklik van buitelandse olie-invoere te maak. Die verbruik van [[fossielbrandstof]] sou verminder en die produksie van alternatiewe brandstowwe verhoog word.<ref>[http://georgewbush-whitehouse.archives.gov/news/releases/2007/01/20070123-2.html Full text (and video) of 2007 State of the Union address]</ref> === 11 September 2001 === [[Lêer:Bush Ground Zero.jpg|duimnael|links|250px|President Bush spreek reddingswerkers op ''Ground Zero'' toe]] [[Lêer:President George W. Bush addresses the media at the Pentagon on Sept. 17, 2001.jpg|duimnael|links|250px|President Bush spreek die media toe in die Pentagon, 17 September 2001]] Op 11 September 2001, agt maande ná President Bush se inhuldiging, het negentien [[terroris]]te (waarvan vyftien uit [[Saoedi-Arabië]], twee uit die [[Verenigde Arabiese Emirate]] en een elk uit onderskeidelik [[Egipte]] en [[Libanon]]) in opdrag van [[Osama bin Laden]] se Islamitiese terreurnetwerk [[Al-Kaïda]] terreuraanvalle op die Verenigde State uitgevoer. Vier Amerikaanse passasiersvliegtuie is gekaap, waarvan die terroriste twee in die New Yorkse Wêreldhandelsentrum en een in die [[Pentagon]] in Washington, D.C. vasgevlieg het. 'n Vierde [[straler]], wat blykbaar ook op pad na Washington was, het in 'n veld in [[Pennsilvanië]] neergestort, nadat [[passasier]]s die ontvoerders aan boord oorweldig het. Byna 3&nbsp;000 mense het hulle lewens as gevolg van die aanvalle verloor, waarby die ineenstorting van die Wêreldhandelsentrum-wolkekrabbers die meeste slagoffers geëis het. Die aanvalle van 11 September was 'n belangrike keerpunt in Bush se presidentskap. Nog dieselfde aand het hy in 'n toespraak uit die Withuis se ''Oval Office'' sterk reaksie aangekondig, maar tegelykertyd die Amerikaners opgeroep om as 'n nasie saam te staan en bystand aan die families van slagoffers te verleen. Op 14 September het President Bush 'n besoek aan die bouvalle van die Wêreldhandelsentrum afgelê en New York se [[burgemeester]] [[Rudy Giuliani]] ontmoet. Op 20 September het Bush Osama Bin Laden en Al-Kaïda in 'n toespraak skerp veroordeel en 'n ultimatum aan die Taliban-régime in [[Afghanistan]] gerig om die terroriste aan die VSA te oorhandig.<ref>[http://georgewbush-whitehouse.archives.gov/news/releases/2001/09/20010920-8.html Address to a Joint Session of Congress and the American People]</ref> President Bush het 'n globale [[oorlog]] teen terrorisme verklaar en – nadat die Taliban-heersers nie sy eis nagekom het nie – die bevel vir die aanval op Afghanistan gegee, om sodoende die Taliban-régime omver te werp.<ref name=archives /> === Buitelandse beleid === [[Lêer:US President George W. Bush Presidential Trips.svg|duimnael|250px|Lande deur president George W. Bush besoek tydens sy ampstermyn]] Die Bush-administrasie het die Amerikaanse steun vir 'n aantal internasionale ooreenkomste onttrek, waaronder ook die Verdrag op Anti-ballistiese Missiele (ABM) met [[Rusland]] en het 'n veiligheids- en verdedigingsbeleid gevolg, wat op ABM gesteun het en deur die ABM-verdrag belemmer is. Die kongres het hierdie beleid nooit goedgekeur nie.<ref>{{cite news |url=http://www.fas.org/nuke/control/abmt/news/010501bush.html |title=President Bush Speech on Missile Defence |publisher=Federation of American Scientists |date=1 Mei 2001 |access-date=30 Junie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200511114307/https://fas.org/nuke/control/abmt/news/010501bush.html |archive-date=11 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Bush het ook die Amerikaanse steun vir die verdediging van die demokratiese [[Republiek China]] (Taiwan) bekragtig en militêre intervensies in [[Haïti]] en [[Liberië]] gemagtig om Amerikaanse belange te beskerm. Ten opsigte van die konflik tussen [[Israel]] en die [[Palestyne]] het Bush 'n beleid van nie-inmenging gevolg en die Palestynse leier [[Jasser Arafat]] se steun vir geweld en militante groepe veroordeel. Hy was nogtans die eerste Amerikaanse president wat die sogenaamde twee-state-oplossing vir die konflik goedgekeur en die stigting van 'n onafhanklike Palestynse staat naas Israel voorgestel het. Bush het gesprekke tussen die Eerste Ministers van Israel en die Palestynse Outonome Gebiede, [[Ariel Sharon]] en Mahmoed Abbas, aangemoedig. Hy het Jassir Arafat egter steeds geboikot. Bush het ook Sharon se plan van eensydige onttrekking en die eerste demokratiese verkiesings in Palestina ná Arafat se dood goedgekeur. Teen die begin van sy tweede ampstermyn het Bush die klemtoon op die verbetering van die gespanne betrekkinge met Europese lande gelê. Hy het sy langjarige raadgewer Karen Hughes as die koördineerder van 'n wêreldwye skakelveldtog benoem, wat die VSA se beeld in die buiteland sou verbeter. Die VSA se ontwikkelingshulp is aansienlik verhoog en was nou veral op die bevordering van demokrasie en [[menseregte]] gefokusseer. Die betrekkinge met [[Duitsland]] en [[Kanada]] het ná die oorwinning van konserwatiewe partye in dié twee lande se verkiesings verbeter. Baie politieke ontleders het aangevoer dat Bush se politieke agenda teen die middel van sy tweede ampstermyn geleidelik wegbeweeg het van die bevordering van vryheid en demokrasie, soos geblyk het uit die VSA se beleid teenoor die olieryke vroeëre Sowjetrepublieke in Sentraal-Asië.<ref>{{cite web| url = http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/04/23/AR2006042301017.html| title = Retreat From the Freedom Agenda| accessdate = 14 September 2006| last = Diehl| first = Jackson |date= 24 April 2005| work = Washington Post}}</ref> === Irak === [[Lêer:Bush al-Maliki handshake.jpg|duimnael|250px|President Bush en die Eerste Minister van Irak, Noeri al-Maliki, tydens 'n perskonferensie in die Withuis op 25 Julie 2006]] [[Lêer:Army.mil-2007-03-27-114351.jpg|duimnael|250px|20 Maart 2007: 'n Amerikaanse soldaat neem 'n gewonde Irakse kind na die Charlie-mediese sentrum in Camp Ramadi]] Vroeg in [[2003]] het President Bush die [[Irak]]se régime gewaarsku dat hulle óf bewyse sou moet lewer dat hulle nie oor massavernietigingswapens beskik nie, óf ontwapening in die gesig sou staar. Gelyktydig het Bush hom daarvoor beywer om 'n einde te maak aan die Verenigde Nasies se wapeninspeksies in Irak en die gebruik van militêre geweld bepleit, nadat die Irakse leier [[Saddam Hoessein]] sy kat-en-muis-spelletjies met die inspeksiespanne steeds voortgesit het. Ongeag die teenkanting van baie Europese geallieerdes, Rusland, die Volksrepubliek China en die meeste ander lande het Bush in Maart daarop aangedring dat Saddam Hoessein as president van Irak moet bedank en gelyktydig militêre optrede teen Irak aangekondig, indien Hoessein nie sou reageer nie. Op [[19 Maart]] [[2003]] het [[Britse]] en [[Amerikaanse Gewapende Magte]] hulle aanval op Irak begin. Teen die middel van April was die grootste deel van Irak onder beheer van die geallieerde magte. Daar is geen massavernietigingswapens ontdek nie, en Amerikaanse geheimediens-verslae, wat voor die oorlog die teenoorgestelde beweer het, het geblyk onjuis te wees. Die VSA en die Verenigde Koninkryk het hulle daarna aan die heropbou van Irak en die daarstelling van 'n demokratiese regering gewy. Parlementsverkiesings en 'n referendum oor 'n nuwe grondwet vir Irak is al in Januarie en Desember 2005 gehou, maar die politieke situasie in Irak het in die tydperk tussen 2004 en 2007 tot so 'n mate versleg dat internasionale waarnemers dit as 'n volskaalse burgeroorlog beskryf het. Die voortgesette geweldpleging van Islamitiese terreurgroepe, wat volgens godsdienstig-sektariese lyne verdeel is, het tienduisende slagoffers onder Irakse burgerlikes geëis. In [[2010]] het reeds meer as 4&nbsp;411 Amerikaanse soldate in Irak gesneuwel,<ref>http://www.defense.gov/news/casualty.pdf</ref> en die Demokratiese opposisie in die Amerikaanse Kongres het die druk op die Bush-regering verhoog om 'n tydplan vir die Amerikaanse troepe se onttrekking aan Irak vas te lê. In 'n toespraak op 10 Januarie 2007 het Bush aangekondig dat 'n bykomende 21&nbsp;500 Amerikaanse troepe ontplooi sou word, terwyl die ekonomiese probleme van Irak met 'n werkskeppingsprogram en meer voorstelle vir die heropbou van die land aangespreek sou word. Hiervoor is VS$ 1,2 miljard beskikbaar gestel. Op 1 Mei 2007 het Bush vir 'n tweede keer van sy vetoreg gebruik gemaak en 'n wetsontwerp van die Kongres ten opsigte van 'n tydlyn vir die onttrekking van Amerikaanse troepe verwerp.<ref>Stolberg, Sheryl Gay en Jeff Zeleny, [http://www.nytimes.com/2007/05/02/washington/02policy.html?hp ''Bush Vetoes Bill Tying Iraq Funds to Exit''], ''The New York Times'', 1 Mei 2007</ref> ==Bronnelys== * Peter Baker: ''Days of Fire: Bush and Cheney in the White House.'' Doubleday, New York 2013, {{ISBN|978-0-385-52518-3}}. == Verwysings == {{Commons-kategorie inlyn}} {{Verwysings|3}} {{Presidente van die VSA}} {{Time-persone van die jaar}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Bush, George W.}} [[Kategorie:Presidente van die Verenigde State]] [[Kategorie:Amerikaanse goewerneurs]] [[Kategorie:Texas]] [[Kategorie:Geboortes in 1946]] [[Kategorie:Lewende mense]] h0lq9o1zl7wlqkwput03ebecfh5qbei 2979315 2979311 2026-10-16T00:35:35Z Pynappel 70858 Wysiging deur [[Special:Contributions/Vincent6755|Vincent6755]] teruggerol na laaste weergawe deur [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] 2957238 wikitext text/x-wiki {{President van die VSA | Beeld = [[Lêer:George-W-Bush.jpeg|200px]] | Naam = George Walker Bush | Volgorde = 43^ste President | Ampstermyn = [[20 Januarie]] [[2001]] – 20 Januarie [[2009]] | Voorganger = [[Bill Clinton]] | Opvolger = [[Barack Obama]] | Geboortedatum = [[6 Julie]] [[1946]] | Geboorteplek = [[New Haven]], [[Connecticut]] | Sterftedatum = | Sterfteplek = | Eerste Dame = [[Laura Bush]] | Politieke party = [[Republikeinse Party (VSA)|Republikein]] | Visepresident = [[Richard B. Cheney|Richard Bruce Cheney]] | Handtekening = GeorgeWBush Signature.svg }} '''George Walker Bush''' (gebore op [[6 Julie]] [[1946]]) was die 43ste president van die [[Verenigde State]], wat vir die eerste keer op [[20 Januarie]] [[2001]] en vir sy tweede ampstermyn op [[20 Januarie]] [[2005]] ingehuldig is. Hy is die seun van oudpres. [[George H.W. Bush]].<ref name="HAT Taal-en-feitegids">HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, {{ISBN|978-1-77578-243-8}}</ref> Bush is vir die eerste keer in 2000 verkies, met een van die kleinste en mees omstrede voorspronge in die Amerikaanse geskiedenis. Ná 'n maand se hertelling van stembriewe en die betwistings van die verkiesingsuitslae in [[Florida]] se geregshowe het die Amerikaanse Hooggeregshof uiteindelik George W. Bush as wenner van die presidentsverkiesing verklaar.<ref>[http://www.law.cornell.edu/supct/html/00-949.ZPC.html George W. Bush, et al., Petitioners v. Albert Gore, Jr., et al.], 531 U.S. 98 (2000).</ref> Agt maande ná Bush se inhuldiging as President van die Verenigde State in 2001 het negentien kapers, wat by die terreurorganisasie [[Al-Kaïda]] betrokke was, die terreuraanvalle van 11 September 2001 uitgevoer. Bush het in reaksie hierop 'n oorlog teen terrorisme verklaar, wat later dié sentrale kwessie van sy presidentskap geword het. Teen die begin van Oktober 2001 het hy die bevel vir die Amerikaanse inval in [[Afghanistan]] gegee om sodoende die Taliban-régime omver te gooi en al-Kaïda te probeer vernietig.<ref name=archives>{{cite web |url=http://archives.cnn.com/2001/US/09/20/gen.bush.transcript/ |date=20 September 2001 |title=President Bush's address to joint session of Congress |archive-url=https://web.archive.org/web/20130806061017/http://archives.cnn.com/2001/US/09/20/gen.bush.transcript/ |archive-date= 6 Augustus 2013 |url-status=live |df=dmy-all |access-date=28 Februarie 2007 }}</ref> In Maart 2003 het Bush die bevel vir die inval in [[Irak]] gegee, nadat hy verklaar het dat Irak die bepalings van Resolusie 1441 van die Verenigde Nasies se [[Veiligheidsraad]] aangaande Irak se wapens van massavernietiging nie nagekom het nie.<ref>[http://georgewbush-whitehouse.archives.gov/news/releases/2003/03/20030319-1.html Presidential Letter to Congress] (18 Maart 2003).</ref> Ná die inval in Irak het Bush sy beleid van demokratisering van die [[Midde-Ooste]] bekragtig, wat vir die eerste keer in Afghanistan en Irak toegepas is.<ref>{{cite web |url=http://georgewbush-whitehouse.archives.gov/news/releases/2003/11/20031106-2.html |date=6 November 2003 |title=President discusses freedom in Iraq and Middle East |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200119141349/https://georgewbush-whitehouse.archives.gov/news/releases/2003/11/20031106-2.html |archive-date=19 Januarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> In 2004 het hy in sy tweede verkiesingsveldtog as self-verklaarde "oorlogspresident"<ref name="War President">{{cite web |url=http://www.msnbc.msn.com/id/4179618/ |title=Transcript for Feb. 8th |access-date=9 September 2006 |date=8 Februarie 2004 |publisher=MSNBC |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130122154059/http://www.msnbc.msn.com/id/4179618/ |archive-date=22 Januarie 2013 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> stemme gewerf en uiteindelik teen die Demokratiese Senator John Kerry gewen.<ref>[http://uselectionatlas.org/RESULTS/national.php?year=2004 2004 Presidential Election Results]</ref> Die verkiesingsveldtog se belangrikste temas was – naas morele waardes en ekonomiese vraagstukke – sy handhawing van die "oorlog teen terrorisme" en die oorlog in Irak.<ref>{{Cite web |url=http://www.debates.org/pages/trans2004d.html |title=13 October 2004 "The Third Bush-Kerry Presidential Debate" transcript |access-date= 1 Maart 2007 |archive-date=12 Desember 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071212211446/http://www.debates.org/pages/trans2004d.html |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.cnn.com/ELECTION/2004/pages/results/states/US/P/00/epolls.0.html "CNN – U.S. President / National / Exit Poll / Election 2004"]</ref> Kwessies rondom die "oorlog teen terrorisme", Irak, die Amerikaanse gevangenekamp [[Guantanamobaai]] op die eiland [[Kuba]], die marteling en misbruik van gevangenes in die Irakse gevangenis Abu Ghraib het net soos die geheimediens NSA se praktyke, en federale noodhulpmaatreëls in verband met die [[Orkaan Katrina]] omstrede onderwerpe gedurende sy tweede ampstermyn geword. == Biografie == [[Lêer:George and Barbara Bush with their first born child George W. Bush, while Bush was a student at Yale.jpg|duimnael|links|George W. Bush met sy ouers, Barbara en George H.W. Bush, ca. 1947]] Bush is as die eersteling-seun van [[George H.W. Bush]] en sy vrou [[Barbara Bush]] in [[New Haven]] ([[Connecticut]]) gebore. Sy vaderlike voorouers was afkomstig uit Somerset in die West Country (Engeland) en het in die [[17de eeu]] na Amerika geëmigreer. Bush se ouers het van Connecticut na Texas verhuis toe hy twee jaar oud was. Hy is met sy drie broers Jeb, Neil en Marvin en sy suster Dorothy in Midland en Houston opgevoed. Sy tweede jonger suster, Robin, is in [[1953]] op die ouderdom van drie aan [[leukemie]] oorlede.<ref>{{cite web |url=http://www.famoustexans.com/georgewbush.htm |title=George Walker Bush |access-date=27 Junie 2006 |date=3 Februarie 2005 |work=Famous Texans |publisher=famoustexans.com |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200501023501/http://www.famoustexans.com/georgewbush.htm |archive-date=1 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Bush se oupa Prescott Bush was 'n Senator van Connecticut, en sy vader het tussen 1989 en 1993 as President van die VSA gedien. Bush het by die Phillips Academy in Andover (Massachusetts) skoolgegaan en is net soos sy vader ook deur die Yale-universiteit aanvaar, waar hy in 1968 'n B.A.-graad in Geskiedenis behaal het. Hy het tegelykertyd aan 'n aantal Republikeinse verkiesingsveldtogte deelgeneem, waaronder ook dié van sy vader as senatorskandidaat in Texas in die jare [[1964]] en [[1970]]. As 'n ''college senior'' het Bush lid geword van die geheime vereniging [[Skull and Bones]]. Bush was, volgens sy eie beskrywing, 'n middelmatige student.<ref>{{cite news |author=Associated Press |url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,25229,00.html |title=Self-Deprecating Bush Talks to Yale Grads |publisher=FOXNews.com |date=21 Mei 2001 |access-date=27 Junie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130521153107/http://www.foxnews.com/story/0,2933,25229,00.html |archive-date=21 Mei 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> [[Lêer:GW-Bush-in-uniform.jpg|duimnael|George W. Bush as luitenant in die Nasionale Wag]] In Mei [[1968]] is Bush op die hoogtepunt van die [[Viëtnamoorlog]] deur die lugeenheid van die Texaanse Nasionale Wag aanvaar en het ná sy opleiding diens in Houston gedoen.<ref>{{cite news |first=Byron |last=York |url=http://www.hillnews.com/york/090904.aspx |title=Bush's National Guard Years |publisher=The Hill |date=9 September 2004 |access-date=27 Junie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20070220043459/http://www.hillnews.com/york/090904.aspx |archive-date=20 Februarie 2007 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> Tydens sy politieke loopbaan is die toedeling en duur van Bush se diensplig herhaaldelik gekritiseer. Daar word beweer dat Bush weens die politieke pos van sy vader 'n voorkeurbehandeling geniet en sy dienspligte onreëlmatig uitgevoer het. Bush het in [[1972]] vir 'n verplasing na die lugeenheid van Alabama se Nasionale Wag gevra om aan die verkiesingsveldtog van 'n plaaslike Republikeinse senatorskandidaat deel te neem en in [[1974]] verlof gekry om sy diensplig van ses jaar met ses maande te verkort sodat hy sy studies aan die Harvard Business School betyds kon begin. Hy is toegelaat om sy militêre loopbaan nogtans op 'n eervolle manier te beëindig.<ref>{{cite news |last=Brit Hume, Mara Liasson, Jeff Birnbaum, Charles Krauthammer |title=The All-Star Panel Discusses John Kerry's Shifting Positions on Iraq War Spending | work=Fox News Network (transcript) |date=9 Julie 2004}}</ref> [[Lêer:Bush daughters.png|duimnael|links|George en Laura Bush met hulle dogters Jenna en Barbara in 1990]] 'n Aantal verslae aangaande dwelmmisbruik en ander wanordelike gedrag dateer uit hierdie tydperk. Bush het erken dat hy gedurende daardie jare "te veel" gedrink het en dié periode van sy lewe as die "nomadiese" tydperk van sy "onverantwoordelike jeug" genoem.<ref name="Life-changing">{{cite news |first1 = Lois |last1 = Romano | first2= George | last2=Lardner Jr |url = http://www.washingtonpost.com/wp-srv/politics/campaigns/wh2000/stories/bush072599.htm |title = Bush's Life-Changing Year |publisher = The Washington Post |date= 25 Julie 1999 |accessdate = 27 Junie 2006}}</ref> Op [[4 September]] [[1976]] is Bush op 30-jarige leeftyd in hegtenis geneem nadat hy in die buurt van die Bush-gesin se somerhuis in Kennebunkport ([[Maine]]) dronk bestuur het. Hy het skuldig gepleit, is 'n geldboete van VS$150 opgelê en sy bestuurderslisensie is tot die jaar 1978 ingetrek<ref>{{cite web |url=http://www.thesmokinggun.com/archive/bushdmv1.html |title=2000 Driving Record |access-date=9 Augustus 2006 |date=2 November 2000 |publisher=Department of the Secretary of State of Maine |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20100722040039/http://www.thesmokinggun.com/archive/bushdmv1.html |archive-date=22 Julie 2010 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> in Maine.<ref>{{cite web |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,998465,00.html |title=Fallout From A Midnight Ride |access-date=8 September 2006 |date=13 November 2000 |work=Time Magazine |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130813230009/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,998465,00.html |archive-date=13 Augustus 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Nadat hy 'n [[Meestersgraad in Besigheidsadministrasie|meestersgraad in bedryfsbestuur]] aan die [[Harvard-universiteit]] behaal het (hy is die enigste President van die VSA met 'n MBA-graad),<ref>{{cite web |url=http://www.americanthinker.com/articles.php?article_id=3378 |title=GWB: HBS MBA |access-date=16 Oktober 2006 |work=The American Thinker |publisher=www.americanthinker.com |language=ja |archive-url=https://web.archive.org/web/20061027180519/http://www.americanthinker.com/articles.php?article_id=3378 |archive-date=27 Oktober 2006 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> het Bush sy loopbaan in die Texaanse olienywerheid begin. In [[1977]] is hy deur vriende aan Laura Welch, 'n onderwyseres en bibliotekaresse, bekendgestel. Drie maande later het hy met Laura getrou, en die egpaar het hulle in Midland gevestig. Hulle tweelingdogters, Jenna en Barbara, is in [[1981]] gebore. In 1978 is Bush in Texas se 19de Kongres-kiesdistrik as Republikeinse kandidaat vir die Huis van Verteenwoordigers genomineer en het gedurende sy verkiesingsveldtog die klemtoon op sy groot ervaring in die energiebedryf en sy konserwatiewe waardes gelê. Hy is uiteindelik deur die Demokratiese kandidaat Kent Hance met 'n meerderheid van 6&nbsp;000 van die uitgebragte stemme verslaan, nadat die meeste kiesers Hance se eie konserwatiewe standpunte, sy afkeuring van strenger wapenbeheer en sy nouer verbondenheid met die landelike Texas ondersteun het. Hance het later na die Republikeinse Party oorgeloop en Bush se verkiesingsveldtog as goewerneurskandidaat met 'n donasie gesteun.<ref name="NewsMine">{{cite news |url=http://newsmine.org/archive/cabal-elite/w-administration/w-bush/bush-loses-congress-election-1978-texas.txt |title=Bush Wasn't Always a Front-Runner |publisher=Associated Press |date=17 Oktober 1999 |access-date=27 Julie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20051228124642/http://newsmine.org/archive/cabal-elite/w-administration/w-bush/bush-loses-congress-election-1978-texas.txt |archive-date=28 Desember 2005 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> Bush het sy loopbaan in die plaaslike olienywerheid voortgesit, wat in die 1980's as gevolg van 'n skerp prysdaling in moeilikhede beland het. Omtrent 1986 het Bush 'n geheelonthouer geword, Christelike filosofie begin studeer en begin om aan kerklike en gemeenskapstudiegroepe deel te neem. Volgens sy eie woorde het Bush ná 'n persoonlike ontmoeting en gesprek met eerwaarde [[Billy Graham]] 'n wedergebore Christen geword.<ref name="Life-changing" /> In [[1988]] het Bush met sy gesin na [[Washington, D.C.]] verhuis om die presidensiële verkiesingsveldtog van sy vader te ondersteun.<ref>{{cite book |last=George W. Bush, Bill Adler | title=The Quotable George W. Bush: A Portrait in His Own Words |publisher=Andrews McMeel Publishing |date=2004 |id={{ISBN|0-7407-4154-3}} }}</ref> Saam met sy kollegas Lee Atwater en Doug Wead was hy by die ontwikkeling en koördinering van 'n politieke strategie betrokke, wat veral op konserwatiewe en evangeliese Christene gemik was, aangesien hulle as die beslissende faktor vir die nominasie en verkiesing beskou is.<ref>{{cite journal |last=Duffy, Michael; Gibbs, Nancy | title=The quiet dynasty | journal=Time; Canadian edition |date=8 Julie 2000 | issue=156 |page=34 | language=English | id=ISSN: 03158446 }}</ref> Ná sy terugkeer na Texas het hy in April 1989 'n aandeel in die [[konsessiesaak]] van die Texas Rangers-bofbalspan gekoop en vyf jaar lank as besturende vennoot gedien.<ref name="TexRngrs">{{cite web |last=Farrey |first=Tom |url=http://espn.go.com/mlb/bush/timeline.html |title=A series of beneficial moves |publisher=ESPN |date=1 November 1999 |access-date=21 Januarie 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20081015222301/http://espn.go.com/mlb/bush/timeline.html |archive-date=15 Oktober 2008 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> Later het hy sy aandeel van oorspronklik VS$ 800&nbsp;000 vir meer as VS$ 15 miljoen verkoop.<ref>{{cite web |url=http://www.makethemaccountable.com/tax/SaleOfBaseballTeam.htm |title=Sale of baseball team |publisher=Make Them Accountable |date=19 Augustus 2002 |access-date=21 Januarie 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20170923022713/http://makethemaccountable.com/tax/SaleOfBaseballTeam.htm |archive-date=23 September 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> == Politieke loopbaan == === Goewerneur van Texas === [[Lêer:President Bush walks up the South Lawn towards the Oval Office with his son, George W. Bush - NARA - 186449.tif|duimnael|George W. Bush met sy vader buite die Withuis, 29 April 1992]] [[Lêer:George H. W. Bush, Laura Bush, George W. Bush 1997.jpg|duimnael|Goewerneur Bush met sy vrou, Laura, en vader, George H.W. Bush in 1997]] In 1994 is Bush as die Republikeine se goewerneurskandidaat vir Texas genomineer, ten spyte van sy gebrek aan politieke ervaring en die gewildheid van die destydse Demokratiese goewerneur Ann Richards, wat as algehele gunsteling van die kiesers in Texas beskou is. Bush se verkiesingsveldtog is deur 'n aantal eersterangse politieke raadgewers gekoördineer en het veral goewerneur Ann Richards se swak rekord van handhawing van wet en orde, haar politieke benoemings en haar steun vir liberale politieke eise aangespreek. Bush het van homself 'n positiewe beeld geskep met onderwerpe soos "persoonlike verantwoordelikheid" en "morele leierskap" en het 'n aantal belangrike vraagstukke soos onderwys, [[misdaad]], deregulering van die ekonomie en hervorming van die regstelsel aangespreek. Sy veldtog is gekritiseer vir die manier waarop Ann Richards neergehaal is, maar desondanks het Bush se gewildheid as gevolg van sy indrukwekkende debatsvoering toegeneem. Uiteindelik het hy Richards met 52 persent van die uitgebragte stemme geklop.<ref>{{cite book| last = Wayne Slater | first = James Moore | year = 2003 | title = Bush's Brain: How Karl Rove Made George W. Bush Presidential | url = https://archive.org/details/bushsbrainhowkar00moor | publisher = Wiley | location = USA | ISBN = 0-471-42327-0 | pages = [https://archive.org/details/bushsbrainhowkar00moor/page/210 210]}}</ref> As goewerneur het Bush met sukses wetgewing ingedien waardeur die regstelsel hervorm is, die befondsing van onderwys verhoog, hoër standaarde in Texas se skole daargestel en die kriminele regstelsel hervorm is. Onder sy leierskap het Texas 152 gevangenes tereggestel – meer as onder enige ander goewerneur in die moderne geskiedenis van Amerika. Kritiese stemme soos Helen Prejean het egter geredeneer dat Bush nie ernstig was om aansoeke om grasieverlening te oorweeg nie.<ref name="executions">{{cite web|url=http://www.nybooks.com/articles/17670|title=The New York Review of Books: Death in Texas}}</ref> Skoolbefondsing is destyds deur die politici en media as 'n [[politiek]] gevoelige saak beskou. Die deelstaat [[Texas]] het sy onderwysstelsel deur eiendomsbelasting gefinansieer. Bush het gepoog om die hoë belastingtariewe ten gunste van huiseienaars te verlaag en gelyktydig die algemene befondsing van onderwys te verhoog en nuwe belasting op maatskappye in te voer. Maar hy het sterk opposisie van sy eie party en die privaatsektor gekry. Nadat geen konsensus oor hierdie saak bereik is nie, het Bush 'n oorskot op die begroting gebruik om 'n belastingverlaging van VS$ 2 miljard toe te staan – die hoogste in Texas se geskiedenis. Hierdie besluit het sy openbare beeld van 'n fiskalies konserwatiewe politikus en beskermer van besigheidsbelange gevestig.<ref>{{cite book | last = Wayne Slater | first = James Moore | year = 2003 | title = Bush's Brain: How Karl Rove Made George W. Bush Presidential | url = https://archive.org/details/bushsbrainhowkar00moor | publisher = Wiley | location = USA | ISBN = 0-471-42327-0 | pages = [https://archive.org/details/bushsbrainhowkar00moor/page/233 233]-36}}</ref> Bush het ook 'n pioniersrol by die instelling van godsdiensgebaseerde welsynsprogramme gespeel en die regering se steun en befondsing van nie-staats, godsdienstige organisasies verhoog, wat sosiale dienste soos opvoeding en onderwys, voorkoming van dwelm- en drankmisbruik en vermindering van huislike geweld verskaf. Goewerneur Bush het op [[17 April]] [[2000]] 'n memorandum geteken waarmee 10 Junie in Texas tot "Jesusdag" verklaar en alle Texane aangespoor is om hulp aan noodlydendes te verleen.<ref>{{cite web |url=http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/jesus/art/pop_jesusday.jpg |title=Jesus Day |access-date=30 Junie 2006 |author=Texas State |date=11 Maart 2005 |format=JPEG |work=Texas State Archives |publisher=PBS |language=ja |archive-url=https://web.archive.org/web/20130706004709/http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/jesus/art/pop_jesusday.jpg |archive-date=6 Julie 2013 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Alhoewel Bush vir sy skending van die konstitusionele skeiding van staat en kerk (''"Congress shall make no law respecting an establishment of religion, or prohibiting the free exercise thereof..."'') gekritiseer is, het die meeste Texane, veral godsdienstige en sosiaal-konserwatiewes, sy inisiatief gesteun. In [[1998]] het Bush 'n beslissende oorwinning in die goewerneursverkiesing behaal met naastenby 69 persent van die uitgebragte stemme en sodoende die eerste Texaanse goewerneur geword wat vir twee opeenvolgende ampstermyne van vier jaar elk verkies is (voor 1975 was die goewerneur se ampstermyn net twee jaar).<ref>{{cite news |author=Associated Press |url=http://www.cnn.com/ALLPOLITICS/stories/1998/11/03/election/governors/texas |title=Texas Gov. George W. Bush wins in landslide |publisher=CNN |date=3 November 1998 |access-date=30 Junie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20081211102107/http://www.cnn.com/ALLPOLITICS/stories/1998/11/03/election/governors/texas/ |archive-date=11 Desember 2008 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> === Die presidensiële verkiesing van die jaar 2000 === Tydens sy verkiesingsveldtog het Bush homself as 'n "medelydende konserwatiewe" ("''compassionate conservative''") voorgedoen – volgens 'n nuwe politieke term, wat deur die onafhanklike televisiepersoonlikheid en kommentator Michael Savage gemunt is – en belowe dat hy die "eer en waardigheid van die [[Withuis]]" sou herstel.<ref>[http://transcripts.cnn.com/TRANSCRIPTS/0009/23/se.02.html George W. Bush Speaks at Send-Off in Orlando] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080403125929/http://transcripts.cnn.com/TRANSCRIPTS/0009/23/se.02.html |date= 3 April 2008 }} (23 September 2000).</ref> ==== Voorverkiesing ==== [[Lêer:George W. Bush in Concord, New Hampshire signing papers for presidential run.jpg|duimnael|George W. Bush onderteken in Concord, New Hampshire sy kandidatuur vir die presidentskap]] Bush se verkiesingsveldtog is deur 'n aantal politieke vennote uit Texas beheer, en hy is deur 'n meerderheid van Republikeinse verteenwoordigers in die parlemente van 38 deelstate ondersteun. Maar nadat Bush die koukus in [[Iowa]] gewen het, het Senator [[John McCain]] uit [[Arizona]] 'n verrassende oorwinning in die voorverkiesing van [[New Hampshire]] behaal. Bush is onder meer gekritiseer vir die besoek wat hy by die omstrede Bob Jones-universiteit afgelê het, 'n instelling wat vir sy anti-Katolieke houding en sy verbod op gemengde verhoudings bekend gestaan het.<ref>{{cite news |author=Jackson, Derrick |url=http://www.commondreams.org/views/020900-101.htm |title=At Bob Jones U., A Disturbing Lesson About The Real George W. |publisher=Common Dreams Newscenter |date=9 Februarie 2000 |access-date=30 Junie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130527041306/http://www.commondreams.org/views/020900-101.htm |archive-date=27 Mei 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Maar Bush het vervolgens daarin geslaag om die voorverkiesing in [[Suid-Carolina]] te wen, en McCain het sy momentum begin verloor. Nogtans het hy die voorverkiesing in [[Michigan]] gewen. Met sy kritiek op Pat Robertson en Jerry Falwell net voor die verkiesing in [[Virginië]] het McCain egter godsdienstige konserwatiewes woedend gemaak. Bush het in Virginië en 'n week later op "Super-Dinsdag" in nege van dertien voorverkiesings gewen en sodoende sy nominasie as Republikeinse kandidaat verseker. In 'n televisiedebat op [[13 Desember]] [[1999]] in [[Des Moines]] (Iowa) het Bush in teenstelling met die ander kandidate nie 'n politieke figuur as sy voorbeeld genoem nie, maar [[Jesus Christus]]. Bush se gewildheid onder godsdienstige kiesers is as een van die beslissende faktore in die verkiesingsveldtog aangevoer. Weeklikse kerkgangers het volgens 'n Gallup-meningsopname in die 2000-verkiesing met 56 persent vir Bush gestem (en in die 2004-verkiesing selfs met 63 persent).<ref>{{cite news |title = How Americans Voted |publisher = The Gallup Organization |date= 5 November 2004}}</ref> === Algemene verkiesing === [[Lêer:ElectoralCollege2000.svg|duimnael|250px|Resultaatkaart van die presidentsverkiesing in 2000. Rooi dui deelstate aan wat deur Bush / Cheney gewen is, blou dui diegene aan wat deur Gore / Lieberman gewen is.]] Bush het [[Dick Cheney]], 'n voormalige lid van die Huis van Verteenwoordigers en Minister van Verdediging as sy visepresidentskandidaat of ''running mate'' gekies, en sy veldtog is deur prominente Republikeine soos [[Donald Rumsfeld]] en Colin Powell ondersteun, wat as raadgewers oor kwessies in verband met nasionale veiligheid en buitelandse betrekkinge gefungeer het. Terwyl Bush sy suksesvolle beleid as goewerneur van Texas beklemtoon het, het hy in sy veldtog die Demokratiese presidentskandidaat en destydse visepresident [[Al Gore]] veral vanweë die Demokratiese beleid ten opsigte van wapenbeheer en belasting aangeval. Bush het ook Gore se steun vir die Kyoto-protokol gekritiseer (alhoewel die Senaat in 1998 met 95 teen 0 stemme die Amerikaanse deelname aan die protokol verwerp het) en gelyktydig op die agteruitgang van nywerhede in die Midweste, soos byvoorbeeld in [[Wes-Virginië]], en die daarmee gepaardgaande ekonomiese en sosiale vraagstukke gewys. Op die verkiesingsdag (7 November 2000) het Bush 'n aantal sleutelstate in die Midweste gewen, soos byvoorbeeld [[Ohio]], [[Missouri]] en [[Arkansas]]. Hy het ook 'n oorwinning in Gore se tuisstaat [[Tennessee]], in New Hampshire en in die voormalige Demokratiese vesting Wes-Virginië behaal. Die televisienetwerke het aanvanklik Gore as die wenner in die deelstaat Florida verklaar, maar moes hierdie aankondiging later herroep en uiteindelik Bush tot wenner in sowel Florida asook op nasionale vlak verklaar. Aangesien Bush Florida net naelskraap gewen het, was daar sprake van onreëlmatighede by die stemtelling. Volgens Florida se wetgewing het 'n tweede telling ten opsigte van stemmasjiene plaasgevind. Bush se voorsprong het kleiner geword, maar hy was nogtans die wenner. Die Hooggeregshof van Florida het op 8 Desember bepaal dat distrikte met moontlike onreëlmatighede per hand hertel moes word. Die Hooggeregshof van die Verenigde State het hierdie beslissing egter op 9 Desember herroep en die sodoende 'n einde aan hierdie hertelling van stemme gemaak. Die hertelling van stemmasjiene het getoon dat Bush die deelstaat Florida met 'n meerderheid van 537 van die totale ses miljoen stemme gewen het – dit was die dertigste deelstaat waar Bush 'n oorwinning behaal het.<ref>{{cite web |url=http://www.fec.gov/pubrec/2000presgeresults.htm |title=2000 Official General Election Presidential Results |access-date=12 Januarie 2007 |date=Desember 2001 |publisher=Federal Election Commission |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20170517044231/http://www.fec.gov/pubrec/2000presgeresults.htm |archive-date=17 Mei 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Alhoewel Bush op nasionale vlak 'n halfmiljoen stemme minder as Gore gekry het,<ref>[http://www.fec.gov/pubrec/2000presgeresults.htm 2000 Presidential General Election Results]</ref> het hy nogtans 271 stemme in die presidensiële kieskollege behaal – teenoor Gore se 266. Dit het van George W. Bush die eerste president sedert [[Benjamin Harrison]] in 1888 gemaak, wat nie deur 'n meerderheid van die kiesers verkies is nie.<ref>{{Cite web |url=http://ap.grolier.com/cgi-bin-unauth/dated_article_news?templatename=%2Fnews%2Fnews.html&assetid=apn20050223.04&seq=5&assettype=0tdnp |title="The Electoral College: How It Works" Grolier.com |access-date=15 Augustus 2021 |archive-date= 3 Oktober 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081003190027/http://ap.grolier.com/cgi-bin-unauth/dated_article_news?templatename=%2Fnews%2Fnews.html&seq=5&assettype=0tdnp&assetid=apn20050223.04 |url-status=dead }}</ref> ==== Benoeming van ministers ==== Bush het Andrew Card as die stafhoof van die Withuis, Karl Rove as sy politieke raadgewer en Karen Hughes as direkteur van kommunikasie in die Wit Huis benoem. [[Colin Powell]] is benoem as Minister van Buitelandse Sake, Paul O'Neill as Minister van Finansies en [[Donald Rumsfeld]] as Minister van Verdediging.<ref>[http://www.guardian.co.uk/usa/story/0,12271,1120959,00.html Bush decided to remove Saddam 'on day one'] Julian Borger, [[The Guardian]] (12 Januarie 2004).</ref> Sy benoeming van die vroeëre Senator John Ashcroft as Prokureur-generaal het skerp kritiek van Demokrate uitgelok, aangesien Ashcroft gekant was teen [[aborsie]] in die Verenigde State en verregse standpunte ten opsigte van burgerregte vir lesbiese en gay Amerikaners en die doodstraf ingeneem het.<ref>[http://www.highbeam.com/doc/1G1-68479000.html Bush Nominates John Ashcroft Attorney General] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070224165013/http://www.highbeam.com/doc/1G1-68479000.html |date=24 Februarie 2007 }} US Newswire (27 Desember 2000).</ref> === Die presidentsverkiesing van die jaar 2004 === [[Lêer:Bush 43 10-19-04 Stpete.jpg|duimnael|200px|Bush spreek in Oktober 2004 aanhangers van die Republikeinse Party in St. Petersburg (Florida) toe]] Bush se voorneme om vir 'n tweede ampstermyn te dien is in die Republikeinse Party wyd gesteun, en geen ander Republikeinse kandidaat het hom in die voorverkiesing uitgedaag nie. Bush het Kenneth Mehlman as bestuurder van sy verkiesingsveldtog benoem, terwyl die politieke strategie deur Karl Rove uitgewerk is.<ref>{{cite web |url=http://www.pbs.org/newshour/bb/politics/july-dec04/rove_9-01.html |title=An Interview With Karl Rove |access-date=9 September 2006 |date=1 Augustus 2004 |work=NewsHour with Jim Lehrer |publisher=PBS |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20140119020810/http://www.pbs.org/newshour/bb/politics/july-dec04/rove_9-01.html |archive-date=19 Januarie 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Bush het hom in sy agenda vir 2004 verbind tot die oorloë in Irak en Afghanistan, 'n hernuwing van die ''USA PATRIOT''-wet, die permanente deurvoering van die belastingverlagings van die jare 2001 en 2003, die halvering van die begrotingstekort, die bevordering van onderwys, asook hervormings ten opsigte van die regstelsel, die VSA se Sosiale Sekerheid en nasionale belasting. Vir Bush se verkiesingsveldtog is landswyd gebruik gemaak van televisie- en radioadvertensies teen Demokratiese kandidate, waaronder Bush se hoofteenstander, Senator John Kerry uit [[Massachusetts]]. Kerry en ander Demokrate het Bush oor die oorlogvoering in Irak, die toepassing van die ''USA PATRIOT''-wet en sy beweerde onvermoë om ekonomiese groei en die skepping van nuwe werkgeleenthede te bevorder aangeval, maar ook Bush se diensplig in die Nasionale Garde het geblyk om baie omstrede te wees. In Bush se veldtog is Kerry as 'n egte Amerikaanse liberaal beskrywe, wat belastingtariewe sou verhoog en die regering vergroot. Bush se veldtog het ook herhaaldelik Kerry se beweerde weersprekende verklarings ten opsigte van die oorlog in Irak gekritiseer en beweer dat Kerry nie oor die deursettingsvermoë en visie sou beskik om 'n oorwinning in die oorlog teen terrorisme te behaal nie. Bush het 31 van 50 deelstate en altesame 286 stemme in die VSA se kieskollege gewen. Met sy oorwinning in die 2004-verkiesing was Bush die eerste presidentskandidaat in sestien jaar wat met 'n absolute meerderheid van uitgebragte stemme gewen het (sedert sy vader se verkiesing in 1986).<ref name="16 years">{{cite web |url=http://www.newsmax.com/archives/ic/2004/11/3/22753.shtml |title=Bush First President in 16 Years to Win Popular Majority |access-date=1 Oktober 2006 |date=3 November 2004 |publisher=NewsMax.com |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20070716105532/http://www.newsmax.com/archives/ic/2004/11/3/22753.shtml |archive-date=16 Julie 2007 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> ==== Bush se nuwe aanstellings ==== Nadat die Senaat nie sy toestemming tot die benoeming van die omstrede [[John Bolton|John R. Bolton]] as die VSA se ambassadeur by die [[Verenigde Nasies]] verleen het nie, het Bush hom tydens die Senaat se reses in Augustus 2005 aangestel. Die leier van die Demokratiese opposisie in die Senaat, Harry Reid, het hierdie optrede as 'n misbruik van die president se gesag gekritiseer.<ref>[http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/08/01/AR2005080100436.html "Bush Names Bolton U.N. Ambassador in Recess Appointment"], ''The Washington Post''</ref> == Presidentskap == {| cellpadding="1" cellspacing="2" style="float: right; margin:1em 1em 1em 0; border:1px solid #000000;font-size:85%;" align="left" !bgcolor="#dcdcdc" colspan="3"|Bush se kabinet |- style="text-align:left;font-weight:bold;" |AMP |NAAM |AMPSTERMYN |- !bgcolor="#000000" colspan="3" | |- |[[President van die Verenigde State|President]]||'''George Bush'''||2001–2009 |- |[[Visepresident van die Verenigde State|Visepresident]]||'''[[Dick Cheney]]'''||2001–2009 |- !bgcolor="#000000" colspan="3"| |- |Minister van Buitelandse Sake||'''[[Colin Powell]]'''||2001–2005 |- | ||'''[[Condoleezza Rice]]'''||2005–2009 |- !bgcolor="#D1D1D1" colspan="3"| |- |Minister van Finansies|||'''[[Paul O'Neill]]'''||2001–2002 |- | ||'''[[John Snow]]'''||2002–2006 |- | ||'''[[Henry Paulson]]'''||2006–2009 |- !bgcolor="#D1D1D1" colspan="3"| |- |Minister van Verdediging|||'''[[Donald Rumsfeld]]'''||2001–2006 |- | ||'''[[Robert Gates]]'''||2006–2009 |- !bgcolor="#D1D1D1" colspan="3"| |- |Minister van Justisie en <br />Prokureur-Generaal||'''[[John Ashcroft]]'''||2001–2005 |- | ||'''[[Alberto Gonzales]]'''||2005–2007 |- | ||'''[[Michael Mukasey]]'''||2007–2009 |- !bgcolor="#D1D1D1" colspan="3"| |- |Minister van Binnelandse Sake||'''[[Gale Norton]]'''||2001–2006 |- | ||'''[[Dirk Kempthorne]]'''||2006–2009 |- !bgcolor="#D1D1D1" colspan="3"| |- |Minister van Landbou||'''[[Ann Veneman]]'''||2001–2005 |- | ||'''[[Mike Johanns]]'''||2005–2007 |- | ||'''[[Ed Schafer]]'''||2007–2009 |- !bgcolor="#D1D1D1" colspan="3"| |- |Minister van Handel||'''[[Donald Evans]]'''||2001–2005 |- | ||'''[[Carlos Gutierrez]]'''||2005–2009 |- !bgcolor="#D1D1D1" colspan="3"| |- |Minister van Arbeid||'''[[Elaine Chao]]'''||2001–2009 |- !bgcolor="#D1D1D1" colspan="3"| |- |Minister van Gesondheid||'''[[Tommy Thompson]]'''||2001–2005 |- | ||'''[[Michael Leavitt]]'''||2005–2009 |- !bgcolor="#D1D1D1" colspan="3"| |- |Minister van Onderwys||'''[[Rod Paige]]'''||2001–2005 |- | ||'''[[Margaret Spellings]]'''||2005–2009 |- !bgcolor="#D1D1D1" colspan="3"| |- |rowspan=2 valign=top |Minister van Behuising en <br />Stedelike Ontwikkeling||'''[[Mel Martinez]]'''||2001–2003 |- |'''[[Alphonso Jackson]]'''||2003–2008 |- | ||'''[[Steve Preston]]'''||2008–2009 |- !bgcolor="#D1D1D1" colspan="3"| |- |rowspan=2 valign=top |Minister van Vervoer||'''[[Norman Mineta]]'''||2001–2005 |- |'''[[Mary Peters]]'''||2001–2009 |- !bgcolor="#D1D1D1" colspan="3"| |- |rowspan=3 valign=top |Minister van Energie||'''[[Spencer Abraham]]'''||2001–2005 |- |'''[[Samuel Bodman]]'''||2005–2009 |- !bgcolor="#D1D1D1" colspan="3"| |- |rowspan=2 valign=top |Minister van Veterane-<br />aangeleenthede||'''[[Anthony Principi]]'''||2001–2005 |- |'''[[James Nicholson]]'''||2005–2007 |- |||'''[[James Peake]]'''||2007–2009 |- !bgcolor="#D1D1D1" colspan="3"| |- |rowspan=2 valign=top |Minister van Nasionale Veiligheid||'''[[Tom Ridge]]'''||2003–2005 |- |'''[[Michael Chertoff]]'''||2005–2009 |- !bgcolor="#D1D1D1" colspan="3"| |- |rowspan=2 valign=top |Stafhoof van die Wit Huis||'''[[Andrew Card]]'''||2001–2006 |- |'''[[Joshua Bolten]]'''||2006–2009 |- !bgcolor="#D1D1D1" colspan="3"| |- |rowspan=2 valign=top |Bestuurder van die <br />Agentskap vir Omgewingsake||'''[[Christine Todd Whitman]]'''||2001–2003 |- |'''[[Michael Leavitt]]'''||2003–2005 |- |- |||'''[[Stephen Johnson|Stephen L. Johnson]]'''||2005–2009 |- !bgcolor="#D1D1D1" colspan="3"| |- |rowspan=2 valign=top |Kantoor vir Bestuur en Begroting||'''[[Mitch Daniels]]'''||2001–2003 |- |'''[[Joshua Bolten]]'''||2003–2006 |- |||'''[[Rob Portman]]'''||2006–2007 |- |||'''[[Jim Nussle]]'''||2007–2009 |- !bgcolor="#D1D1D1" colspan="3"| |- |rowspan=2 valign=top |Direkteur van Nasionale Dwelmbeheer||'''[[John P. Walters|John Walters]]'''||2001–2009 |- !bgcolor="#D1D1D1" colspan="3"| |- |rowspan=2 valign=top |Kantoor van die VSA se <br />Verteenwoordigers vir Handelsake||'''[[Robert Zoellick]]'''||2001–2005 |- |'''[[Rob Portman]]'''||2005–2006 |- |||'''[[Susan Schwab]]'''||2006–2009 |- |} === Ekonomiese beleid === [[Lêer:Bushtaxcuts.jpg|duimnael|links|upright|President Bush onderteken 'n $1,35 triljoen belastingverlaging as wet, 7 Junie 2001]] In 2001 het Bush belastingkortings van meer as VS$ 1&nbsp;300 miljard voorgestel. Bush en sy raadgewers het geargumenteer dat begrotingsfondse, wat deur die federale regering nie bestee kon word nie, aan belastingbetalers teruggebetaal moet word. Weens die sterk opposisie in die Kongres en waarskuwings deur die voorsitter van die Amerikaanse Federale Reserwebank, [[Alan Greenspan]], dat daar 'n risiko van ressesie in die VSA was, het Bush die Amerikaanse publiek met 'n groot aantal publieke toesprake probeer oortuig dat die voorgestelde belastingkortings die ekonomie sou stimuleer en nuwe werkgeleenthede sou skep. En uiteindelik het vyf Demokratiese verteenwoordigers saam met die Republikeine ten gunste van die kortings gestem,<ref>{{cite news |first=Kelly |last=Wallace |url=http://archives.cnn.com/2001/ALLPOLITICS/06/07/bush.taxes |title=$1.35 trillion tax cut becomes law |publisher=[[CNN]] InsidePolitics archives |date=7 Junie 2001 |access-date=30 Junie 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130402060705/http://archives.cnn.com/2001/ALLPOLITICS/06/07/bush.taxes/ |archive-date=2 April 2013 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> wat tot die grootstes in die geskiedenis van die VSA behoort. Werkloosheidsyfers het onder die Bush-regering hul hoogtepunt van 6,2 persent in Junie 2003 bereik en later tot net 4,4 persent gedaal. Die ekonomie het baie goed presteer, die Amerikaanse aandele-indeks ''Dow Jones Industrial Average'' het nuwe rekordvlakke bereik, en ook die bruto geografiese produk (BGP) het bestendige groei aangeteken.<ref>{{Cite web |url=http://bea.gov/bea/newsrel/gdpnewsrelease.htm |title=Gross Domestic Product and Corporate Profits |access-date= 1 April 2007 |archive-date=26 April 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070426060900/http://www.bea.gov/bea/newsrel/gdpnewsrelease.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.commerce.gov/opa/press/Secretary_Gutierrez/2006_Releases/November/29_GDP_Third%20Qtr_Stmt.htm |title=GDP report shows sustainable economic growth |access-date= 1 April 2007 |archive-date= 5 Februarie 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070205211833/http://www.commerce.gov/opa/press/Secretary_Gutierrez/2006_Releases/November/29_GDP_Third%20Qtr_Stmt.htm |url-status=dead }}</ref> Kritiese stemme verwys egter op die feit dat veral welgesteldes voordeel uit die ekonomiese groei getrek het, terwyl die meerderheid van middelklas- en onderklasburgers niks by Bush se ekonomiese beleid gebaat het nie.<ref>[http://www.cnn.com/2006/US/10/17/Dobbs.Oct18/index.html Fighting back in the war on the middle class]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20061025200634/http://www.alternet.org/columnists/story/43430/ Bush's Economy 'Doing Remarkably Well'] by Molly Ivins, AlterNet. 24 Oktober 2006.</ref> === Omgewingsbeleid en globale verwarming === Kort nadat Bush in 2001 die presidentskap van die VSA oorgeneem het, het hy die land se steun vir die Kyoto-protokol onttrek. Dié wysiging van die Verenigde Nasies se Konvensie oor Klimaatverandering het gebiedende bepalings vir die vermindering van [[Kweekhuisgas|kweekhuisgasse]] (veral [[koolstofdioksied]], wat by die verbranding van [[Fossielbrandstof|fossielbrandstowwe]] vrygestel word) vasgelê. Bush het beweer dat daar nog onsekerhede met die wetenskaplike ondersoek van [[klimaatverandering]] bestaan, veral in hoeverre menslike aktiwiteite werklik verantwoordelik is vir [[Aardverwarming|globale verwarming]]. Die president het ook op bekommernis oor die negatiewe gevolge verwys; wat die ooreenkoms moontlik vir die Amerikaanse ekonomie sou inhou, en die feit dat die [[Volksrepubliek China]] en [[Indië]] nog nie die verdrag onderteken het nie.<ref>{{cite news | url=http://www.alternet.org/story/11054/ | work=AlterNet | title=George W. Bush: The Un-science Guy | first1=David | last1=Corn | date=19 Junie 2001 | accessdate=5 November 2006 | archive-date=16 Julie 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120716183152/http://www.alternet.org/story/11054/ | url-status=dead }}</ref> Die Bush-administrasie se houding aangaande globale verwarming het tydens sy presidentskap veral in wetenskaplike en ekologiese kringe omstrede gebly. In sy "Staat van die Unie"-toespraak van die jaar 2007 het die president sy voorneme bevestig om die VSA minder afhanklik van buitelandse olie-invoere te maak. Die verbruik van [[fossielbrandstof]] sou verminder en die produksie van alternatiewe brandstowwe verhoog word.<ref>[http://georgewbush-whitehouse.archives.gov/news/releases/2007/01/20070123-2.html Full text (and video) of 2007 State of the Union address]</ref> === 11 September 2001 === [[Lêer:Bush Ground Zero.jpg|duimnael|links|250px|President Bush spreek reddingswerkers op ''Ground Zero'' toe]] [[Lêer:President George W. Bush addresses the media at the Pentagon on Sept. 17, 2001.jpg|duimnael|links|250px|President Bush spreek die media toe in die Pentagon, 17 September 2001]] Op 11 September 2001, agt maande ná President Bush se inhuldiging, het negentien [[terroris]]te (waarvan vyftien uit [[Saoedi-Arabië]], twee uit die [[Verenigde Arabiese Emirate]] en een elk uit onderskeidelik [[Egipte]] en [[Libanon]]) in opdrag van [[Osama bin Laden]] se Islamitiese terreurnetwerk [[Al-Kaïda]] terreuraanvalle op die Verenigde State uitgevoer. Vier Amerikaanse passasiersvliegtuie is gekaap, waarvan die terroriste twee in die New Yorkse Wêreldhandelsentrum en een in die [[Pentagon]] in Washington, D.C. vasgevlieg het. 'n Vierde [[straler]], wat blykbaar ook op pad na Washington was, het in 'n veld in [[Pennsilvanië]] neergestort, nadat [[passasier]]s die ontvoerders aan boord oorweldig het. Byna 3&nbsp;000 mense het hulle lewens as gevolg van die aanvalle verloor, waarby die ineenstorting van die Wêreldhandelsentrum-wolkekrabbers die meeste slagoffers geëis het. Die aanvalle van 11 September was 'n belangrike keerpunt in Bush se presidentskap. Nog dieselfde aand het hy in 'n toespraak uit die Withuis se ''Oval Office'' sterk reaksie aangekondig, maar tegelykertyd die Amerikaners opgeroep om as 'n nasie saam te staan en bystand aan die families van slagoffers te verleen. Op 14 September het President Bush 'n besoek aan die bouvalle van die Wêreldhandelsentrum afgelê en New York se [[burgemeester]] [[Rudy Giuliani]] ontmoet. Op 20 September het Bush Osama Bin Laden en Al-Kaïda in 'n toespraak skerp veroordeel en 'n ultimatum aan die Taliban-régime in [[Afghanistan]] gerig om die terroriste aan die VSA te oorhandig.<ref>[http://georgewbush-whitehouse.archives.gov/news/releases/2001/09/20010920-8.html Address to a Joint Session of Congress and the American People]</ref> President Bush het 'n globale [[oorlog]] teen terrorisme verklaar en – nadat die Taliban-heersers nie sy eis nagekom het nie – die bevel vir die aanval op Afghanistan gegee, om sodoende die Taliban-régime omver te werp.<ref name=archives /> === Buitelandse beleid === [[Lêer:US President George W. Bush Presidential Trips.svg|duimnael|250px|Lande deur president George W. Bush besoek tydens sy ampstermyn]] Die Bush-administrasie het die Amerikaanse steun vir 'n aantal internasionale ooreenkomste onttrek, waaronder ook die Verdrag op Anti-ballistiese Missiele (ABM) met [[Rusland]] en het 'n veiligheids- en verdedigingsbeleid gevolg, wat op ABM gesteun het en deur die ABM-verdrag belemmer is. Die kongres het hierdie beleid nooit goedgekeur nie.<ref>{{cite news |url=http://www.fas.org/nuke/control/abmt/news/010501bush.html |title=President Bush Speech on Missile Defence |publisher=Federation of American Scientists |date=1 Mei 2001 |access-date=30 Junie 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200511114307/https://fas.org/nuke/control/abmt/news/010501bush.html |archive-date=11 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Bush het ook die Amerikaanse steun vir die verdediging van die demokratiese [[Republiek China]] (Taiwan) bekragtig en militêre intervensies in [[Haïti]] en [[Liberië]] gemagtig om Amerikaanse belange te beskerm. Ten opsigte van die konflik tussen [[Israel]] en die [[Palestyne]] het Bush 'n beleid van nie-inmenging gevolg en die Palestynse leier [[Jasser Arafat]] se steun vir geweld en militante groepe veroordeel. Hy was nogtans die eerste Amerikaanse president wat die sogenaamde twee-state-oplossing vir die konflik goedgekeur en die stigting van 'n onafhanklike Palestynse staat naas Israel voorgestel het. Bush het gesprekke tussen die Eerste Ministers van Israel en die Palestynse Outonome Gebiede, [[Ariel Sharon]] en Mahmoed Abbas, aangemoedig. Hy het Jassir Arafat egter steeds geboikot. Bush het ook Sharon se plan van eensydige onttrekking en die eerste demokratiese verkiesings in Palestina ná Arafat se dood goedgekeur. Teen die begin van sy tweede ampstermyn het Bush die klemtoon op die verbetering van die gespanne betrekkinge met Europese lande gelê. Hy het sy langjarige raadgewer Karen Hughes as die koördineerder van 'n wêreldwye skakelveldtog benoem, wat die VSA se beeld in die buiteland sou verbeter. Die VSA se ontwikkelingshulp is aansienlik verhoog en was nou veral op die bevordering van demokrasie en [[menseregte]] gefokusseer. Die betrekkinge met [[Duitsland]] en [[Kanada]] het ná die oorwinning van konserwatiewe partye in dié twee lande se verkiesings verbeter. Baie politieke ontleders het aangevoer dat Bush se politieke agenda teen die middel van sy tweede ampstermyn geleidelik wegbeweeg het van die bevordering van vryheid en demokrasie, soos geblyk het uit die VSA se beleid teenoor die olieryke vroeëre Sowjetrepublieke in Sentraal-Asië.<ref>{{cite web| url = http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/04/23/AR2006042301017.html| title = Retreat From the Freedom Agenda| accessdate = 14 September 2006| last = Diehl| first = Jackson |date= 24 April 2005| work = Washington Post}}</ref> === Irak === [[Lêer:Bush al-Maliki handshake.jpg|duimnael|250px|President Bush en die Eerste Minister van Irak, Noeri al-Maliki, tydens 'n perskonferensie in die Withuis op 25 Julie 2006]] [[Lêer:Army.mil-2007-03-27-114351.jpg|duimnael|250px|20 Maart 2007: 'n Amerikaanse soldaat neem 'n gewonde Irakse kind na die Charlie-mediese sentrum in Camp Ramadi]] Vroeg in [[2003]] het President Bush die [[Irak]]se régime gewaarsku dat hulle óf bewyse sou moet lewer dat hulle nie oor massavernietigingswapens beskik nie, óf ontwapening in die gesig sou staar. Gelyktydig het Bush hom daarvoor beywer om 'n einde te maak aan die Verenigde Nasies se wapeninspeksies in Irak en die gebruik van militêre geweld bepleit, nadat die Irakse leier [[Saddam Hoessein]] sy kat-en-muis-spelletjies met die inspeksiespanne steeds voortgesit het. Ongeag die teenkanting van baie Europese geallieerdes, Rusland, die Volksrepubliek China en die meeste ander lande het Bush in Maart daarop aangedring dat Saddam Hoessein as president van Irak moet bedank en gelyktydig militêre optrede teen Irak aangekondig, indien Hoessein nie sou reageer nie. Op [[19 Maart]] [[2003]] het [[Britse]] en [[Amerikaanse Gewapende Magte]] hulle aanval op Irak begin. Teen die middel van April was die grootste deel van Irak onder beheer van die geallieerde magte. Daar is geen massavernietigingswapens ontdek nie, en Amerikaanse geheimediens-verslae, wat voor die oorlog die teenoorgestelde beweer het, het geblyk onjuis te wees. Die VSA en die Verenigde Koninkryk het hulle daarna aan die heropbou van Irak en die daarstelling van 'n demokratiese regering gewy. Parlementsverkiesings en 'n referendum oor 'n nuwe grondwet vir Irak is al in Januarie en Desember 2005 gehou, maar die politieke situasie in Irak het in die tydperk tussen 2004 en 2007 tot so 'n mate versleg dat internasionale waarnemers dit as 'n volskaalse burgeroorlog beskryf het. Die voortgesette geweldpleging van Islamitiese terreurgroepe, wat volgens godsdienstig-sektariese lyne verdeel is, het tienduisende slagoffers onder Irakse burgerlikes geëis. In [[2010]] het reeds meer as 4&nbsp;411 Amerikaanse soldate in Irak gesneuwel,<ref>http://www.defense.gov/news/casualty.pdf</ref> en die Demokratiese opposisie in die Amerikaanse Kongres het die druk op die Bush-regering verhoog om 'n tydplan vir die Amerikaanse troepe se onttrekking aan Irak vas te lê. In 'n toespraak op 10 Januarie 2007 het Bush aangekondig dat 'n bykomende 21&nbsp;500 Amerikaanse troepe ontplooi sou word, terwyl die ekonomiese probleme van Irak met 'n werkskeppingsprogram en meer voorstelle vir die heropbou van die land aangespreek sou word. Hiervoor is VS$ 1,2 miljard beskikbaar gestel. Op 1 Mei 2007 het Bush vir 'n tweede keer van sy vetoreg gebruik gemaak en 'n wetsontwerp van die Kongres ten opsigte van 'n tydlyn vir die onttrekking van Amerikaanse troepe verwerp.<ref>Stolberg, Sheryl Gay en Jeff Zeleny, [http://www.nytimes.com/2007/05/02/washington/02policy.html?hp ''Bush Vetoes Bill Tying Iraq Funds to Exit''], ''The New York Times'', 1 Mei 2007</ref> ==Bronnelys== * Peter Baker: ''Days of Fire: Bush and Cheney in the White House.'' Doubleday, New York 2013, {{ISBN|978-0-385-52518-3}}. == Verwysings == {{Commons-kategorie inlyn}} {{Verwysings|3}} {{Presidente van die VSA}} {{Time-persone van die jaar}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Bush, George W.}} [[Kategorie:Presidente van die Verenigde State]] [[Kategorie:Amerikaanse goewerneurs]] [[Kategorie:Texas]] [[Kategorie:Geboortes in 1946]] [[Kategorie:Lewende mense]] 240380e9ieau7cncp0w9paz8inm41aq 0 19014 2979246 2978673 2026-10-15T21:38:13Z BurgertB 2401 Besig 2979246 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas2 |naam = Elizabeth I |kleur = #ccf |titel = ''Koningin van Engeland en van Ierland'' |beeld = Darnley stage 3.jpg |beeld_wydte = 180px |beeld_onderskrif = Elizabeth I , Darnley-portret, c. 1575 |beeld2 = |beeld2_wydte = |beeld2_onderskrif = |opskrif1 = Huis |1 = [[Huis van Tudor|Tudor]] |opskrif2 = Regeer |2 = [[17 November]] [[1558]] – [[24 Maart]] [[1603]] |opskrif3 = Voorganger |3 = [[Maria I van Engeland|Maria I]] |opskrif4 = Opvolger |4 = [[Jakobus I van Engeland|Jakobus I]] |opskrif5 = |5 = |opskrif6 = |6 = |opskrif7 = Gebore |7 = [[7 September]] [[1533]]; [[Greenwich]] |opskrif8 = Oorlede |8 = [[24 Maart]] [[1603]]; [[Richmond]] |opskrif9 = Vader |9 = [[Hendrik VIII van Engeland|Hendrik VIII]] |opskrif10 = Moeder |10 = [[Anna Boleyn]] |opskrif11 = |11 = |opskrif12 = |12 = |opskrif13 = |13 = |opskrif14 = |14 = |opskrif15 = |15 = }} '''Elizabeth I''' (7 September 1533 - 24 Maart 1603) was van 17 November 1558 tot haar dood in 1603 koningin van [[Engeland]] en van [[Ierland]]. Sy was die laaste en langs regerende monarg van die [[Huis van Tudor]]. Haar gebeurtenisvolle bewind en die uitwerking daarvan op die geskiedenis en kultuur het aanleiding gegee tot die naam Elizabethaanse tydperk. Elizabeth was die enigste oorlewende kind van [[Hendrik VIII van Engeland|Hendrik VIII]] en sy tweede vrou, [[Anna Boleyn]]. Toe Elizabeth twee jaar oud was, is haar ouers se huwelik nietig verklaar, is haar moeder tereggestel en is Elizabeth as buite-egtelik verklaar. Toe sy 10 jaar oud was, het Hendrik haar weer in die opvolgingslyn geplaas. Ná Hendrik se dood in 1547 het Elizabeth se jonger halfbroer, [[Eduard VI van Engeland|Eduard VI]], regeer totdat hy in 1553 gesterf het. Hy het die kroon aan ’n Protestantse niggie, [[lady Jane Grey]], bemaak en die aansprake van sy twee halfsusters, [[Maria I van Engeland|Maria]] en Elizabeth, buite rekening gelaat, ondanks wette wat anders bepaal het. Edward se testament is spoedig tersyde gestel, waarna die Katolieke Maria koningin geword en Jane afgesit het. Tydens Mary se bewind is Elizabeth byna ’n jaar lank gevange gehou weens verdenking dat sy Protestantse rebelle ondersteun het. Ná Maria se dood in 1558 het Elizabeth haar opgevolg. Sy het swaar gesteun op ’n groep vertroude adviseurs onder leiding van William Cecil, wat sy tot baron Burghley verhef het. Een van haar eerste dade as koningin was die stigting van ’n Engelse kerk, waarvan sy die opperste hoof geword het. Uit dié ontwikkeling het die [[Kerk van Engeland]] ontstaan. Die verwagting was Elizabeth sou trou en ’n erfgenaam voortbring, maar sy het dit nooit gedoen nie. Om dié rede is sy soms die "Maagdelike Koningin" genoem.<ref>{{Cite web |title=House of Tudor {{!}} History, Monarchs, & Facts |url=https://www.britannica.com/topic/House-of-Tudor |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210824093815/https://www.britannica.com/topic/House-of-Tudor |archive-date=24 August 2021 |access-date=31 August 2021 |website=Encyclopædia Britannica}}</ref> Haar opvolger was haar agterkleinneef [[Jakobus I van Engeland|Jakobus VI van Skotland]]. In die regering was Elizabeth matiger as haar vader en sibbes.{{Sfnp|Starkey, ''Monarch''|2003|p=5}} Een van haar motto's was ''video et taceo'' ("Ek sien en swyg."){{Sfnp|Neale|1954|p=386}} In godsdiens was sy relatief verdraagsaam en het sy stelselmatige vervolging vermy. Nadat die pous haar in 1570 onwettig verklaar het, wat in die teorie Engelse Katolieke van hulle trou aan haar onthef het, het verskeie sameswerings haar lewe bedreig. Sy het almal verslaan met die hulp van haar ministers se geheime diens, gelei deur Francis Walsingham. Elizabeth was versigtig in buitelandse sake en het beweeg tussen die groot magte [[Frankryk]] en [[Spanje]]. Sy het halfhartig ’n aantal ondoeltreffende, swak toegeruste militêre veldtogte in [[Nederland]], Frankryk en Ierland ondersteun. Teen die middel van die 1580's kon Engeland nie meer oorlog met Spanje vermy nie. Namate sy ouer geword het, is Elizabeth gevier vir haar [[maagd]]elikheid. ’n Persoonlikheidskultus het om haar ontstaan, soos gesien kon word in die portrette, optogte en [[letterkunde]] van dié tyd. Die Elizabethaanse era was beroemd vir die bloei van Engelse drama, gelei deur toneelskrywers soos [[William Shakespeare]] en [[Christopher Marlowe]], die bekwaamheid van Engelse seeavonturiers soos [[Francis Drake]] en [[Walter Raleigh]], en die nederlaag van die [[Spaanse Armada]]. Sommige historici beeld Elizabeth uit as ’n kortgetemperde, soms besluitelose heerser wat meer as haar regverdige aandeel geluk geniet het. Teen die einde van haar bewind het ’n paar ekonomiese en militêre probleme haar gewildheid verswak. Elizabeth is erken as ’n charismatiese uitvoerder en ’n taai oorlewer in ’n era toe regering mankoliek en beperk was, en toe interne probleme en godsdienstige burgeroorloë monarge in naburige lande in die gesig gestaar en hulle trone in gevaar gestel het. Ná die kort, rampspoedige bewinde van haar halfsibbes het haar 44 jaar op die troon welkome stabiliteit vir die koninkryk verskaf en gehelp om ’n sin van nasionale identiteit te smee.{{Sfnp|Starkey, ''Monarch''|2003|p=5}} [[Lêer:Henry VIII and Anne Boleyn.png|duimnael|links|Elizabeth se ouers, [[Hendrik VIII van Engeland|Hendrik VIII]] en [[Anna Boleyn]].]] == Vroeë lewe == Elizabeth is op 7 September 1533 in [[Greenwich-paleis]] gebore<ref>Marie Louise Bruce, ''Anne Boleyn'', 234.</ref> as die dogter van [[Hendrik VIII van Engeland|Hendrik VIII]] en sy tweede vrou, [[Anna Boleyn]]. Met haar geboorte was Elizabeth die vermoedelike troonopvolger van Engeland. Haar ouer halfsuster, Maria, het haar posisie as troonopvolger verloor toe Hendrik sy huwelik met haar ma, [[Catharina van Aragon]], nietig laat verklaar het om met Anna te trou.<ref>Loades, 3–5</ref><ref>Somerset, 4–5.</ref> Hendrik was desperaat om ’n seun te hê om hom op te volg. Anna het egter nie ’n seun gekry nie en op 2 Mei 1536 is sy gearresteer. Sy is vinnig skuldig bevind op aanklagte van verraad, owerspel en bloedskande en op 19 Mei onthoof.<ref>Loades, 6–7.</ref><ref>Haigh, 1–3.</ref> Elizabeth, wat toe drie jaar oud was, is as buite-egtelike kind verklaar. Elf dae ná Anna se dood is Hendrik met [[Jane Seymour]] getroud,<ref>Haigh, 1.</ref> wat twaalf dae ná die geboorte van hulle seun, [[Eduard VI van Engeland|prins Eduard]], oorlede is. ===Adolessensie=== [[Beeld:Thomas Seymour Denizot.jpg|thumb|200px|Elizabeth se voog, Thomas Seymour, baron Seymour van Sudeley.]] Hendrik VIII is in 1547 oorlede, waarna Elizabeth se halfbroer, Eduard VI, op negejarige ouderdom koning geword het. Catherine Parr, Hendrik se weduwee, is kort daarna getroud met Thomas Seymour, baron Seymour van Sudeley, Eduard se oom. Die egpaar het Elizabeth in hulle huishouding in Chelsea opgeneem. Daar het Elizabeth 'n emosionele krisis beleef wat volgens sommige historici 'n invloed op die res van haar lewe gehad het.{{Sfnp|Loades|2003|p=11}} Thomas Seymour het met die 14-jarige Elizabeth gespeel en met haar gestoei. Hy het onder meer in sy nagklere haar slaapkamer binnegegaan, haar gekielie en haar op haar boude geklap. Elizabeth het vroeg opgestaan en haarself met diensmeisies omring om sy ongewenste oggendbesoeke te vermy.<ref>{{Cite book |title=Katherine Parr: Complete Works and Correspondence |publisher=University of Chicago Press |year=2011 |isbn=9780226647241 |editor-last=Mueller |editor-first=Janel |pages=169-171 |language=en}}</ref> Parr het ook soms aan die bedrywighede deelgeneem. Twee keer het sy hom gehelp om Elizabeth te kielie en een keer het sy Elizabeth vasgehou terwyl hy haar swart rok "in duisend stukke" gesny het.{{Sfnp|Starkey, ''Apprenticeship'' |2001 |p=69}} Nadat Parr die twee egter in ’n omhelsing betrap het, het sy ’n einde aan dié toedrag van sake gemaak.{{Sfnp|Loades|2003|p=14}} In Mei 1548 is Elizabeth weggestuur. Thomas Seymour het nietemin voortgegaan om sameswerings te beraam om beheer oor die koninklike familie te verkry.{{Sfnp|Haigh|2000|p=8}}{{Sfnp|Neale|1954|p=32}} Nadat Parr op 5 September 1548 weens komplikasies ná 'n bevalling gesterf het, het hy weer toenadering tot Elizabeth begin soek met die voorneme om met haar te trou.{{Sfnp|Williams, ''Elizabeth''|1972|p=24}} In Januarie 1549 is Seymour in hegtenis geneem en in die Tower opgesluit weens verdenking van sameswering om sy broer as Lord Protector af te sit, [[lady Jane Grey]] met koning Eduard VI te laat trou en Elizabeth as sy eie vrou te neem. Hy is op 20 Maart 1549 onthoof.<ref>{{Cite web |title=Thomas Seymour, Baron Seymour {{!}} English admiral |url=https://www.britannica.com/biography/Thomas-Seymour-Baron-Seymour-of-Sudeley |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200611235302/https://www.britannica.com/biography/Thomas-Seymour-Baron-Seymour-of-Sudeley |archive-date=11 June 2020 |access-date=22 January 2020 |website=Encyclopædia Britannica}}</ref> ===Vermoedelike opvolger=== [[Beeld:Mary I of England, 1516-58 and Philip II of Spain, 1527-98 RMG BHC2952.tiff|thumb|180px|[[Maria I van Engeland|Maria]] en [[Filips II van Spanje|Filps]], tydens wie se bewind Elizabeth die vermoedelike troonopvolger was.]] Eduard VI is op 6 Julie 1553 op 15-jarige ouderdom oorlede. In sy testament is Mary en Elizabeth albei van die troonopvolging uitgesluit en is [[lady Jane Grey]], die kleindogter van Hendrik se jongste suster, Mary Tudor, as sy opvolger aangewys. Jane Grey is as koningin goedgekeur, maar haar gewildheid het gou afgeneem. Sy is ná net nege dae van die troon afgesit. Op 3 Augustus 1553 het Maria [[Londen]] triomfantlik binnegery, met Elizabeth aan haar sy.{{Sfnp|Loades|2003|pp=24–25}} Die susters se vertoon van solidariteit het nie lank gehou nie. Maria, ’n toegewyde Katoliek, was vasbeslote om die Protestantse geloof, waarin Elizabeth opgevoed is, uit te roei. Maria se aanvanklike gewildheid het in 1554 begin afneem toe sy haar planne aankondig om met [[Filips II van Spanje]], ’n Katoliek, te trou.{{Sfnp|Loades|2003|p=27}} Ontevredenheid het vinnig deur die land versprei, en baie het na Elizabeth opgekyk as 'n fokus van hulle teenstand teen Maria se godsdienstige beleide. In Januarie en Februarie 1554 het die Wyatt-rebellie onder leiding van Thomas Wyatt in verskeie dele van Engeland en [[Wallis]] uitgebreek.<ref>Neale, 45.</ref> Ná die opstand is Elizabeth ondervra omdat sy verdink is dat sy die Protestantse rebelle gesteun het. Op 18 Maart is sy in die [[Londense Tower]] opgesluit waar lady Jane Grey op 12 Februarie tereggestel is.<ref>Somerset, 49.</ref> Die verskrikte Elizabeth het daarmee volstaan dat sy onskuldig is.<ref>Loades, 28.</ref> Sy was egter amper ’n jaar lank in huisarres. Toe Maria op 17 November 1558 in [[Sint James-paleis]] sterf, het Elizabeth haar opgevolg. Sy was 25 jaar oud. ==Elizabeth se bewind== Elizabeth het swaar gesteun op getroue raadgewers onder leiding van [[William Cecil, 1ste baron Burghley|William Cecil, baron Burghley]]. Een van haar eerste aksies as koningin was om die stigting van ’n Engelse Protestantse kerk te steun. Dié kerk het later die [[Kerk van Engeland]] geword. Daar is van haar verwag om te trou, maar ondanks verskeie petisies deur die parlement het sy dit nooit gedoen nie. Namate sy ouer geword het, het sy bekend geraak vir haar maagdelikheid en ’n kultus het rondom haar ontstaan wat uitgebeeld is in die kuns en letterkunde van dié tyd. Wat haar bewind betref, was Elizabeth meer gematig as haar familie.<ref name=starkey5>Starkey, 5.</ref> Een van haar motto's was "''video et taceo''" ("Ek sien en sê niks").<ref>Neale, 386.</ref> Hierdie strategie, wat haar raadgewers se geduld beproef het, het haar dikwels beskerm teen ongelukkige politieke en huweliksverbintenisse. Hoewel sy versigtig was in haar buitelandse betrekkinge en ’n paar ondoeltreffende veldtogte in [[Nederland]], [[Frankryk]] en [[Ierland]] net halfhartig gesteun het, het die oorwinning oor die [[Spaanse Armada]] in 1588 haar naam vir altyd verbind met seker een van die grootste oorwinnings in die geskiedenis van Engeland. [[Beeld:Elizabeth I in coronation robes.jpg|thumb|180px|Elizabeth I met haar kroning.]] ===Kerkreëling=== Geleerdes het al baie oor Elizabeth se persoonlike godsdienstige oortuigings gedebatteer. Sy was ’n Protestant, maar het Katolieke simbole behou (soos die kruisbeeld) en die rol van preke as onbelangrik afgemaak in stryd met ’n Protestantse sleuteloortuiging.{{Sfnp|Collinson, ''ODNB''|2008}} [[Beeld:Nicholas Hilliard (called) - Portrait of Queen Elizabeth I - Google Art Project.jpg|thumb|links|180px|Die ''Pelikaanskildery'' deur Nicholas Hilliard. Die [[pelikaan]] is beskou as die voeder van sy kleintjies met sy eie bloed en beeld Elizabeth as die "moeder van die Kerk van Engeland" uit.<ref>{{Citation |title='Queen Elizabeth I: The Pelican Portrait', called Nicholas Hilliard (c. 1573) |date=1998 |work=Walker Art Gallery |url=http://www.liverpoolmuseums.org.uk/walker/collections/13c-16c/elizabeth.aspx |access-date=29 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140416214748/http://www.liverpoolmuseums.org.uk/walker/collections/13c-16c/elizabeth.aspx |archive-date=16 April 2014 |place=Liverpool, VK|publisher=National Museums Liverpool}}</ref>]] Elizabeth en haar adviseurs het die bedreiging van ’n Katolieke kruistog teen ketterse Engeland gesien. Sy het daarom ’n Protestantse oplossing gesoek om Katolieke nie te veel aanstoot te gee nie, terwyl dit aandag gee aan die begeertes van Engelse Protestante, maar sy sou nie die [[Puriteine]], wat op verreikende hervormings aangedring het, verdra nie.<ref>{{Cite book |last=Lee |first=Christopher|title=This Sceptred Isle 1547–1660 |date=1998 |isbn=978-0-5635-5769-2 |chapter=Skyf 1 |orig-date=1995}}</ref> As gevolg hiervan het die Parlement van 1559 begin wetgewing maak vir ’n kerk geskoei op die Protestantse reëling van Eduard VI, met die monarg as sy hoof, maar met baie Katolieke elemente, soos gewade.{{Sfnp|Loades|2003|p=46}} Die [[Laerhuis]] het die voorstelle sterk gesteun, maar die wetsontwerp van oppergesag het teenstand in die [[Hoërhuis]] gekry, veral van die biskoppe. Elizabeth was gelukkig, want baie biskopsetels was destyds vakant, insluitend die [[Aartsbiskop van Kantelberg|aartsbiskopdom van Kantelberg]]. Dit het ondersteuners onder die lords in staat gestel om die biskoppe en konserwatiewe lords te oorstem. Nietemin is Elizabeth gedwing om die titel van opperste goewerneur van die Kerk van Engeland te aanvaar, eerder as die meer omstrede titel opperste hoof, wat baie as onaanvaarbaar vir ’n vrou beskou het. Die nuwe Wet van Oppergesag 1558 het op 8 Mei 1559 van krag geword. Alle openbare amptenare is gedwing om ’n eed van trou aan die monarg as die opperste goewerneur af te lê of die risiko van diskwalifikasie uit die amp te loop; die [[kettery]]wette is herroep om ’n herhaling van die vervolging van andersdenkendes deur Maria te vermy. Terselfdertyd is ’n nuwe wet van eenvormigheid 1558 aangeneem, wat bywoning van die kerk en die gebruik van die 1559-gebedsboek (’n aangepaste weergawe van die 1552-gebedsboek) verpligtend gemaak het, al was die straf vir die oortreding van die wet nie swaar nie.{{Sfnp|Somerset|2003|pp=101–103}} === Skotland === [[Lêer:Mary Stuart Queen.jpg|duimnael|180px|Maria, koningin van die Skotte. Skool van François Clouet.]] Elizabeth wou die Franse steun in Skotland in die wiele ry.<ref>Haigh, 131.</ref> Sy was bang die Franse wou Engeland binneval en haar vervang met [[Maria I van Skotland]] ([[Engels]]: ''Mary, Queen of Scots''), wat deur baie beskou is as die regmatige erfgenaam van die Engelse troon. Maria was die agterkleindogter van [[Hendrik VII van Engeland]] deur sy dogter [[Margaret Tudor]].<ref>Guy, 115.</ref> In die [[Verdrag van Edinburg]] in Julie 1560 het Engeland en Frankryk ooreengekom om albei hulle troepe aan Skotland te onttrek.<ref>Haigh, 132.</ref> Maria was ongewild en dit is vererger ná die moord op 10 Februarie 1567 van haar tweede man, Hendrik Stuart, lord Darnley. Maria het op 15 Mei van dieselfde jaar getrou met James Hepburn, 4de Graaf van Bothwell, wat daarvan verdink is dat hy Hendrik vermoor het. In Junie 1567 het Protestantse rebelle Maria gearresteer. Sy is op 24 Julie gedwing om te abdikeer ten gunste van haar seun, Jakobus. Haar buite-egtelike halfboer, Jakobus Stewart, Graaf van Moray, is as regent aangestel.<ref>Guy, pp 364–5.</ref> Haar seun is op 29 Julie op die ouderdom van dertien maande as koning [[Jakobus I van Engeland|Jakobus VI van Skotland]] gekroon. Hy is grootgemaak as lid van die Protestantse Skotse kerk. In 1568 het Maria uit die tronk ontsnap en dit het gelei tot ’n kort tydperk van geweld. Die Graaf van Moray het Maria se troepe in die Slag van Langside verslaan. Sy het noodgedwonge na Engeland gevlug waar sy deur Elizabeth in hegtenis geneem en in 1587 tereggestel is. == Dood en nalatenskap == Elizabeth het in 1602 in ’n depressie verval ná die dood van verskeie vriende. In Maart het sy siek geword en op 24 Maart 1603 is sy in [[Richmond-paleis]] oorlede. ’n Paar uur later is Maria, koningin van die Skotte, se seun, [[Jakobus I van Engeland|Jakobus VI van Skotland]], aangewys as koning van Engeland.<ref>Black, 410–411.</ref> Elizabeth is binne 20 jaar ná haar dood beskou as die heerser van ’n goue era. Haar bewind staan bekend as die [[Elizabethaanse Tydperk]], wat veral bekend was vir die florering van die Engelse drama onder dramaturge soos [[William Shakespeare]] en [[Christopher Marlowe]] en vir die dapperheid van seevaarders soos [[Francis Drake]]. Historici is meer gematig in hulle oordeel. Hulle beeld Elizabeth dikwels uit as ’n humeurige,<ref>Somerset, 731–32.</ref> ietwat besluitelose<ref>Somerset, 729.</ref> heerser wat in talle opsigte bloot gelukkig was. Teen die einde van haar bewind het ’n reeks ekonomiese en politieke probleme haar gewildheid laat afneem, in so ’n mate dat baie van haar onderdane verlig was toe sy sterf. Elizabeth word beskou as ’n vegter wat oorleef het in ’n tyd toe die troon van buurlande se monarge bedreig is deur binnelandse probleme, soos wat met Maria, koningin van die Skotte, gebeur het. Ná die kort regeringstydperke van haar broer en suster het haar 44 jaar op die troon waardevolle stabiliteit gebring vir die koninkryk en dit het ’n gevoel van nasionale identiteit tot gevolg gehad.<ref name=starkey5>Starkey, 5.</ref> == Verwysings == {{Verwysings|3}} == Bronne en verdere leesstof == {{refbegin|3}} * Black, J. B. ''The Reign of Elizabeth: 1558–1603.'' Oxford: Clarendon, (1936) 1945. [http://www.worldcat.org/oclc/5077207&referer=one_hit OCLC 5077207] * Brimacombe, Peter. ''All the Queen's Men: The World of Elizabeth I.'' New York: St Martin's Press, 2000. {{ISBN|0-312-23251-9}}. * Clapham, John. ''Elizabeth of England''. E. P. Read and Conyers Read (red.). Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 1951. [http://www.worldcat.org/oclc/1350639&referer=brief_results OCLC 1350639.] * Dobson, Michael; and Nicola Watson. "Elizabeth's Legacy". ''Elizabeth: The Exhibition at the National Maritime Museum.'' Susan Doran (red.). Londen: Chatto and Windus, 2003. {{ISBN|0-7011-7476-5}}. * Doran, Susan: ''Monarchy and Matrimony: The Courtships of Elizabeth I'' Routledge 1996 * ''Elizabeth I: The Collected Works'' Leah S. Marcus, Mary Beth Rose & Janel Mueller (red.). Chicago: Chicago University Press, 2002. {{ISBN|0-226-50465-4}}. * Elton, G.R. ''England under the Tudors.'' Londen: Routledge, 1991. {{ISBN|0-415-06533-X}}. * Graves, Michael A. R. ''Elizabethan Parliaments: 1559–1601.'' Londen en New York: Longman, 1987. {{ISBN|0-582-35516-8}}. * Guy, John. ''My Heart is My Own: The Life of Mary Queen of Scots.'' Londen en New York: Fourth Estate, 2004. {{ISBN|1-84115-752-X}}. * Haigh, Christopher. ''Elizabeth I.'' Harlow (UK): Longman Pearson, (1988) 1998-uitg. {{ISBN|0-582-43754-7}}. * Lacey, Robert: ''Robert Earl of Essex: An Elizabethan Icarus'' Weidenfeld & Nicolson 1971 * Loades, David. ''Elizabeth I: The Golden Reign of Gloriana.'' Londen: Die Nasionale Argief, 2003. {{ISBN|1-903365-43-0}}. * Lockyer, Roger. ''Tudor and Stuart Britain 1471–1714.'' 3de uitg., 2004. Londen: Pearson. * McGrath, Patrick: ''Papists and Puritans under Elizabeth I'' Blandford Press, 1967. * Neale, J.E. ''Queen Elizabeth I: A Biography.'' Londen: Jonathan Cape, (1934) 1954-herdruk. [http://www.worldcat.org/oclc/220518&referer=one_hit OCLC 220518.] * Ridley, Jasper. ''Elizabeth I: The Shrewdness of Virtue.'' New York : Fromm International, 1989. {{ISBN|0-88064-110-X}}. * Rowse, A.L. ''The England of Elizabeth.'' Londen: Macmillan, 1950. [http://www.worldcat.org/oclc/181656553&referer=brief_resultate OCLC 181656553.] * Somerset, Anne. ''Elizabeth I.'' Londen: Phoenix, (1991) 1997-uitg. {{ISBN|0-385-72157-9}}. * Starkey, David. "Elizabeth: Woman, Monarch, Mission." ''Elizabeth: The Exhibition at the National Maritime Museum.'' Susan Doran (red.). Londen: Chatto and Windus, 2003. {{ISBN|0-7011-7476-5}}. * Strong, Roy. ''Gloriana: The Portraits of Queen Elizabeth I.'' Londen: Pimlico, (1987) 2003. {{ISBN|0-7126-0944-X}}. * Waller, Maureen: ''Sovereign Ladies: Sex, Sacrifice, and Power. The Six Reigning Queens of England.'' St. Martin's Press, New York, 2006. {{ISBN|0-312-33801-5}} * Weir, Alison. ''Elizabeth the Queen.'' Londen: Pimlico, (1998) 1999-uitg. {{ISBN|0-7126-7312-1}}. * Williams, Neville. ''The Life and Times of Elizabeth I.'' Londen: Weidenfeld & Nicolson, 1972. {{ISBN|0-297-83168-2}}. * Wright, Thomas: ''Queen Elizabeth and her Times'' Henry Colburn 1838 {{refend}} == Skakels == * [http://www.elizabethan-portraits.com/ Tudor and Elizabeth Portraits.] Tudor- en Elizabethaanse portrette en ander kunswerke. URL besoek op 15 Desember 2007. * ''Annals of the Reformation and Establishment of Religion, and Other Various Occurrences in the Church of England, During Queen Elizabeth's Happy Reign'' by John Strype (1824-uitg.): [http://www.archive.org/details/annalsofreformat11stry Vol. I, Pt. I], [http://www.archive.org/details/annalsofreformat0102stry Vol. I, Pt. II], [http://www.archive.org/details/annalsofreformat0201stry Vol. II, Pt. I], [http://www.archive.org/details/annalsofreformat0202stry Vol. II., Pt. II], [http://www.archive.org/details/annalsofreformat0301stry Vol. III, Pt. I], [http://www.archive.org/details/annalsofreformat0302stry Vol. III, Pt. II], [http://www.archive.org/details/annalsofreformat04stry Vol. IV] * [http://www.awesomestories.com/flicks/elizabeth-I Elizabeth I met seldsame foto's van die Britse Museum en Britse Biblioteek] {{CommonsKategorie-inlyn|Elizabeth I of England}} {{vertaaluit| taalafk = en | il = Elizabeth I of England}} {{Monarge van Engeland}} {{Normdata}} [[Kategorie:Engelse monarge]] [[Kategorie:Geboortes in 1533]] [[Kategorie:Huis van Tudor]] [[Kategorie:Ierse monarge]] [[Kategorie:Sterftes in 1603]] fl2kanyx7exmft3a7z66mwuq5e6tk2c 2979271 2979246 2026-10-15T22:54:39Z BurgertB 2401 Besig 2979271 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas2 |naam = Elizabeth I |kleur = #ccf |titel = ''Koningin van Engeland en van Ierland'' |beeld = Darnley stage 3.jpg |beeld_wydte = 180px |beeld_onderskrif = Elizabeth I , Darnley-portret, c. 1575 |beeld2 = |beeld2_wydte = |beeld2_onderskrif = |opskrif1 = Huis |1 = [[Huis van Tudor|Tudor]] |opskrif2 = Regeer |2 = [[17 November]] [[1558]] – [[24 Maart]] [[1603]] |opskrif3 = Voorganger |3 = [[Maria I van Engeland|Maria I]] |opskrif4 = Opvolger |4 = [[Jakobus I van Engeland|Jakobus I]] |opskrif5 = |5 = |opskrif6 = |6 = |opskrif7 = Gebore |7 = [[7 September]] [[1533]]; [[Greenwich]] |opskrif8 = Oorlede |8 = [[24 Maart]] [[1603]]; [[Richmond]] |opskrif9 = Vader |9 = [[Hendrik VIII van Engeland|Hendrik VIII]] |opskrif10 = Moeder |10 = [[Anna Boleyn]] |opskrif11 = |11 = |opskrif12 = |12 = |opskrif13 = |13 = |opskrif14 = |14 = |opskrif15 = |15 = }} '''Elizabeth I''' (7 September 1533 - 24 Maart 1603) was van 17 November 1558 tot haar dood in 1603 koningin van [[Engeland]] en van [[Ierland]]. Sy was die laaste en langs regerende monarg van die [[Huis van Tudor]]. Haar gebeurtenisvolle bewind en die uitwerking daarvan op die geskiedenis en kultuur het aanleiding gegee tot die naam Elizabethaanse tydperk. Elizabeth was die enigste oorlewende kind van [[Hendrik VIII van Engeland|Hendrik VIII]] en sy tweede vrou, [[Anna Boleyn]]. Toe Elizabeth twee jaar oud was, is haar ouers se huwelik nietig verklaar, is haar moeder tereggestel en is Elizabeth as buite-egtelik verklaar. Toe sy 10 jaar oud was, het Hendrik haar weer in die opvolgingslyn geplaas. Ná Hendrik se dood in 1547 het Elizabeth se jonger halfbroer, [[Eduard VI van Engeland|Eduard VI]], regeer totdat hy in 1553 gesterf het. Hy het die kroon aan ’n Protestantse niggie, [[lady Jane Grey]], bemaak en die aansprake van sy twee halfsusters, [[Maria I van Engeland|Maria]] en Elizabeth, buite rekening gelaat, ondanks wette wat anders bepaal het. Edward se testament is spoedig tersyde gestel, waarna die Katolieke Maria koningin geword en Jane afgesit het. Tydens Mary se bewind is Elizabeth byna ’n jaar lank gevange gehou weens verdenking dat sy Protestantse rebelle ondersteun het. Ná Maria se dood in 1558 het Elizabeth haar opgevolg. Sy het swaar gesteun op ’n groep vertroude adviseurs onder leiding van William Cecil, wat sy tot baron Burghley verhef het. Een van haar eerste dade as koningin was die stigting van ’n Engelse kerk, waarvan sy die opperste hoof geword het. Uit dié ontwikkeling het die [[Kerk van Engeland]] ontstaan. Die verwagting was Elizabeth sou trou en ’n erfgenaam voortbring, maar sy het dit nooit gedoen nie. Om dié rede is sy soms die "Maagdelike Koningin" genoem.<ref>{{Cite web |title=House of Tudor {{!}} History, Monarchs, & Facts |url=https://www.britannica.com/topic/House-of-Tudor |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210824093815/https://www.britannica.com/topic/House-of-Tudor |archive-date=24 August 2021 |access-date=31 August 2021 |website=Encyclopædia Britannica}}</ref> Haar opvolger was haar agterkleinneef [[Jakobus I van Engeland|Jakobus VI van Skotland]]. In die regering was Elizabeth matiger as haar vader en sibbes.{{Sfnp|Starkey, ''Monarch''|2003|p=5}} Een van haar motto's was ''video et taceo'' ("Ek sien en swyg."){{Sfnp|Neale|1954|p=386}} In godsdiens was sy relatief verdraagsaam en het sy stelselmatige vervolging vermy. Nadat die pous haar in 1570 onwettig verklaar het, wat in die teorie Engelse Katolieke van hulle trou aan haar onthef het, het verskeie sameswerings haar lewe bedreig. Sy het almal verslaan met die hulp van haar ministers se geheime diens, gelei deur Francis Walsingham. Elizabeth was versigtig in buitelandse sake en het beweeg tussen die groot magte [[Frankryk]] en [[Spanje]]. Sy het halfhartig ’n aantal ondoeltreffende, swak toegeruste militêre veldtogte in [[Nederland]], Frankryk en Ierland ondersteun. Teen die middel van die 1580's kon Engeland nie meer oorlog met Spanje vermy nie. Namate sy ouer geword het, is Elizabeth gevier vir haar [[maagd]]elikheid. ’n Persoonlikheidskultus het om haar ontstaan, soos gesien kon word in die portrette, optogte en [[letterkunde]] van dié tyd. Die Elizabethaanse era was beroemd vir die bloei van Engelse drama, gelei deur toneelskrywers soos [[William Shakespeare]] en [[Christopher Marlowe]], die bekwaamheid van Engelse seeavonturiers soos [[Francis Drake]] en [[Walter Raleigh]], en die nederlaag van die [[Spaanse Armada]]. Sommige historici beeld Elizabeth uit as ’n kortgetemperde, soms besluitelose heerser wat meer as haar regverdige aandeel geluk geniet het. Teen die einde van haar bewind het ’n paar ekonomiese en militêre probleme haar gewildheid verswak. Elizabeth is erken as ’n charismatiese uitvoerder en ’n taai oorlewer in ’n era toe regering mankoliek en beperk was, en toe interne probleme en godsdienstige burgeroorloë monarge in naburige lande in die gesig gestaar en hulle trone in gevaar gestel het. Ná die kort, rampspoedige bewinde van haar halfsibbes het haar 44 jaar op die troon welkome stabiliteit vir die koninkryk verskaf en gehelp om ’n sin van nasionale identiteit te smee.{{Sfnp|Starkey, ''Monarch''|2003|p=5}} [[Lêer:Henry VIII and Anne Boleyn.png|duimnael|links|Elizabeth se ouers, [[Hendrik VIII van Engeland|Hendrik VIII]] en [[Anna Boleyn]].]] == Vroeë lewe == Elizabeth is op 7 September 1533 in [[Greenwich-paleis]] gebore<ref>Marie Louise Bruce, ''Anne Boleyn'', 234.</ref> as die dogter van [[Hendrik VIII van Engeland|Hendrik VIII]] en sy tweede vrou, [[Anna Boleyn]]. Met haar geboorte was Elizabeth die vermoedelike troonopvolger van Engeland. Haar ouer halfsuster, Maria, het haar posisie as troonopvolger verloor toe Hendrik sy huwelik met haar ma, [[Catharina van Aragon]], nietig laat verklaar het om met Anna te trou.<ref>Loades, 3–5</ref><ref>Somerset, 4–5.</ref> Hendrik was desperaat om ’n seun te hê om hom op te volg. Anna het egter nie ’n seun gekry nie en op 2 Mei 1536 is sy gearresteer. Sy is vinnig skuldig bevind op aanklagte van verraad, owerspel en bloedskande en op 19 Mei onthoof.<ref>Loades, 6–7.</ref><ref>Haigh, 1–3.</ref> Elizabeth, wat toe drie jaar oud was, is as buite-egtelike kind verklaar. Elf dae ná Anna se dood is Hendrik met [[Jane Seymour]] getroud,<ref>Haigh, 1.</ref> wat twaalf dae ná die geboorte van hulle seun, [[Eduard VI van Engeland|prins Eduard]], oorlede is. ===Adolessensie=== [[Beeld:Thomas Seymour Denizot.jpg|thumb|200px|Elizabeth se voog, Thomas Seymour, baron Seymour van Sudeley.]] Hendrik VIII is in 1547 oorlede, waarna Elizabeth se halfbroer, Eduard VI, op negejarige ouderdom koning geword het. Catherine Parr, Hendrik se weduwee, is kort daarna getroud met Thomas Seymour, baron Seymour van Sudeley, Eduard se oom. Die egpaar het Elizabeth in hulle huishouding in Chelsea opgeneem. Daar het Elizabeth 'n emosionele krisis beleef wat volgens sommige historici 'n invloed op die res van haar lewe gehad het.{{Sfnp|Loades|2003|p=11}} Thomas Seymour het met die 14-jarige Elizabeth gespeel en met haar gestoei. Hy het onder meer in sy nagklere haar slaapkamer binnegegaan, haar gekielie en haar op haar boude geklap. Elizabeth het vroeg opgestaan en haarself met diensmeisies omring om sy ongewenste oggendbesoeke te vermy.<ref>{{Cite book |title=Katherine Parr: Complete Works and Correspondence |publisher=University of Chicago Press |year=2011 |isbn=9780226647241 |editor-last=Mueller |editor-first=Janel |pages=169-171 |language=en}}</ref> Parr het ook soms aan die bedrywighede deelgeneem. Twee keer het sy hom gehelp om Elizabeth te kielie en een keer het sy Elizabeth vasgehou terwyl hy haar swart rok "in duisend stukke" gesny het.{{Sfnp|Starkey, ''Apprenticeship'' |2001 |p=69}} Nadat Parr die twee egter in ’n omhelsing betrap het, het sy ’n einde aan dié toedrag van sake gemaak.{{Sfnp|Loades|2003|p=14}} In Mei 1548 is Elizabeth weggestuur. Thomas Seymour het nietemin voortgegaan om sameswerings te beraam om beheer oor die koninklike familie te verkry.{{Sfnp|Haigh|2000|p=8}}{{Sfnp|Neale|1954|p=32}} Nadat Parr op 5 September 1548 weens komplikasies ná 'n bevalling gesterf het, het hy weer toenadering tot Elizabeth begin soek met die voorneme om met haar te trou.{{Sfnp|Williams, ''Elizabeth''|1972|p=24}} In Januarie 1549 is Seymour in hegtenis geneem en in die Tower opgesluit weens verdenking van sameswering om sy broer as Lord Protector af te sit, [[lady Jane Grey]] met koning Eduard VI te laat trou en Elizabeth as sy eie vrou te neem. Hy is op 20 Maart 1549 onthoof.<ref>{{Cite web |title=Thomas Seymour, Baron Seymour {{!}} English admiral |url=https://www.britannica.com/biography/Thomas-Seymour-Baron-Seymour-of-Sudeley |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200611235302/https://www.britannica.com/biography/Thomas-Seymour-Baron-Seymour-of-Sudeley |archive-date=11 June 2020 |access-date=22 January 2020 |website=Encyclopædia Britannica}}</ref> ===Vermoedelike opvolger=== [[Beeld:Mary I of England, 1516-58 and Philip II of Spain, 1527-98 RMG BHC2952.tiff|thumb|180px|[[Maria I van Engeland|Maria]] en [[Filips II van Spanje|Filps]], tydens wie se bewind Elizabeth die vermoedelike troonopvolger was.]] Eduard VI is op 6 Julie 1553 op 15-jarige ouderdom oorlede. In sy testament is Mary en Elizabeth albei van die troonopvolging uitgesluit en is [[lady Jane Grey]], die kleindogter van Hendrik se jongste suster, Mary Tudor, as sy opvolger aangewys. Jane Grey is as koningin goedgekeur, maar haar gewildheid het gou afgeneem. Sy is ná net nege dae van die troon afgesit. Op 3 Augustus 1553 het Maria [[Londen]] triomfantlik binnegery, met Elizabeth aan haar sy.{{Sfnp|Loades|2003|pp=24–25}} Die susters se vertoon van solidariteit het nie lank gehou nie. Maria, ’n toegewyde Katoliek, was vasbeslote om die Protestantse geloof, waarin Elizabeth opgevoed is, uit te roei. Maria se aanvanklike gewildheid het in 1554 begin afneem toe sy haar planne aankondig om met [[Filips II van Spanje]], ’n Katoliek, te trou.{{Sfnp|Loades|2003|p=27}} Ontevredenheid het vinnig deur die land versprei, en baie het na Elizabeth opgekyk as 'n fokus van hulle teenstand teen Maria se godsdienstige beleide. In Januarie en Februarie 1554 het die Wyatt-rebellie onder leiding van Thomas Wyatt in verskeie dele van Engeland en [[Wallis]] uitgebreek.<ref>Neale, 45.</ref> Ná die opstand is Elizabeth ondervra omdat sy verdink is dat sy die Protestantse rebelle gesteun het. Op 18 Maart is sy in die [[Londense Tower]] opgesluit waar lady Jane Grey op 12 Februarie tereggestel is.<ref>Somerset, 49.</ref> Die verskrikte Elizabeth het daarmee volstaan dat sy onskuldig is.<ref>Loades, 28.</ref> Sy was egter amper ’n jaar lank in huisarres. Toe Maria op 17 November 1558 in [[Sint James-paleis]] sterf, het Elizabeth haar opgevolg. Sy was 25 jaar oud. ==Elizabeth se bewind== Elizabeth het swaar gesteun op getroue raadgewers onder leiding van [[William Cecil, 1ste baron Burghley|William Cecil, baron Burghley]]. Een van haar eerste aksies as koningin was om die stigting van ’n Engelse Protestantse kerk te steun. Dié kerk het later die [[Kerk van Engeland]] geword. Daar is van haar verwag om te trou, maar ondanks verskeie petisies deur die parlement het sy dit nooit gedoen nie. Namate sy ouer geword het, het sy bekend geraak vir haar maagdelikheid en ’n kultus het rondom haar ontstaan wat uitgebeeld is in die kuns en letterkunde van dié tyd. Wat haar bewind betref, was Elizabeth meer gematig as haar familie.<ref name=starkey5>Starkey, 5.</ref> Een van haar motto's was "''video et taceo''" ("Ek sien en sê niks").<ref>Neale, 386.</ref> Hierdie strategie, wat haar raadgewers se geduld beproef het, het haar dikwels beskerm teen ongelukkige politieke en huweliksverbintenisse. Hoewel sy versigtig was in haar buitelandse betrekkinge en ’n paar ondoeltreffende veldtogte in [[Nederland]], [[Frankryk]] en [[Ierland]] net halfhartig gesteun het, het die oorwinning oor die [[Spaanse Armada]] in 1588 haar naam vir altyd verbind met seker een van die grootste oorwinnings in die geskiedenis van Engeland. [[Beeld:Elizabeth I in coronation robes.jpg|thumb|180px|Elizabeth I met haar kroning.]] ===Kerkreëling=== Geleerdes het al baie oor Elizabeth se persoonlike godsdienstige oortuigings gedebatteer. Sy was ’n Protestant, maar het Katolieke simbole behou (soos die kruisbeeld) en die rol van preke as onbelangrik afgemaak in stryd met ’n Protestantse sleuteloortuiging.{{Sfnp|Collinson, ''ODNB''|2008}} [[Beeld:Nicholas Hilliard (called) - Portrait of Queen Elizabeth I - Google Art Project.jpg|thumb|links|180px|Die ''Pelikaanskildery'' deur Nicholas Hilliard. Die [[pelikaan]] is beskou as die voeder van sy kleintjies met sy eie bloed en beeld Elizabeth as die "moeder van die Kerk van Engeland" uit.<ref>{{Citation |title='Queen Elizabeth I: The Pelican Portrait', called Nicholas Hilliard (c. 1573) |date=1998 |work=Walker Art Gallery |url=http://www.liverpoolmuseums.org.uk/walker/collections/13c-16c/elizabeth.aspx |access-date=29 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140416214748/http://www.liverpoolmuseums.org.uk/walker/collections/13c-16c/elizabeth.aspx |archive-date=16 April 2014 |place=Liverpool, VK|publisher=National Museums Liverpool}}</ref>]] Elizabeth en haar adviseurs het die bedreiging van ’n Katolieke kruistog teen ketterse Engeland gesien. Sy het daarom ’n Protestantse oplossing gesoek om Katolieke nie te veel aanstoot te gee nie, terwyl dit aandag gee aan die begeertes van Engelse Protestante, maar sy sou nie die [[Puriteine]], wat op verreikende hervormings aangedring het, verdra nie.<ref>{{Cite book |last=Lee |first=Christopher|title=This Sceptred Isle 1547–1660 |date=1998 |isbn=978-0-5635-5769-2 |chapter=Skyf 1 |orig-date=1995}}</ref> As gevolg hiervan het die Parlement van 1559 begin wetgewing maak vir ’n kerk geskoei op die Protestantse reëling van Eduard VI, met die monarg as sy hoof, maar met baie Katolieke elemente, soos gewade.{{Sfnp|Loades|2003|p=46}} Die [[Laerhuis]] het die voorstelle sterk gesteun, maar die wetsontwerp van oppergesag het teenstand in die [[Hoërhuis]] gekry, veral van die biskoppe. Elizabeth was gelukkig, want baie biskopsetels was destyds vakant, insluitend die [[Aartsbiskop van Kantelberg|aartsbiskopdom van Kantelberg]]. Dit het ondersteuners onder die lords in staat gestel om die biskoppe en konserwatiewe lords te oorstem. Nietemin is Elizabeth gedwing om die titel van opperste goewerneur van die Kerk van Engeland te aanvaar, eerder as die meer omstrede titel opperste hoof, wat baie as onaanvaarbaar vir ’n vrou beskou het. Die nuwe Wet van Oppergesag 1558 het op 8 Mei 1559 van krag geword. Alle openbare amptenare is gedwing om ’n eed van trou aan die monarg as die opperste goewerneur af te lê of die risiko van diskwalifikasie uit die amp te loop; die [[kettery]]wette is herroep om ’n herhaling van die vervolging van andersdenkendes deur Maria te vermy. Terselfdertyd is ’n nuwe wet van eenvormigheid 1558 aangeneem, wat bywoning van die kerk en die gebruik van die 1559-gebedsboek (’n aangepaste weergawe van die 1552-gebedsboek) verpligtend gemaak het, al was die straf vir die oortreding van die wet nie swaar nie.{{Sfnp|Somerset|2003|pp=101–103}} ===Huwelikskwessie=== Van die begin van Elizabeth se bewind is verwag sy sou trou, en die vraag het ontstaan met wie. Alhoewel sy baie aanbiedinge ontvang het, het sy nooit getrou nie en kinderloos gebly; die redes hiervoor is onduidelik. Historici het gespekuleer Thomas Seymour het haar van seksuele verhoudings afgeskrik.{{Sfnp|Loades|2003|p=38}}{{Sfnp|Haigh|2000|p=19}} Sy het verskeie vryers oorweeg totdat sy omtrent 50 jaar oud was. Haar laaste hofmakery was met Francis, die hertog van Anjou, 22 jaar jonger as sy. Die huwelik het die koningin die kans op ’n erfgenaam gebied.{{Sfnp|Loades|2003|p=39}} Die keuse van ’n eggenoot kon egter ook politieke onstabiliteit of selfs opstand uitlok.<ref>{{Cite journal |last=Warnicke |first=Retha |date=September 2010 |title=Why Elizabeth I Never Married |journal=History Review |issue=67 |pages=15–20}}</ref> ====Robert Dudley==== [[Beeld:Elizabeth and Leicester miniatures by Hilliard.png|thumb|Miniatuurportrette van Elizabeth en Robert Dudley, omstreeks 1575, deur Nicholas Hilliard.]] In die lente van 1559 het dit duidelik geword Elizabeth was verlief op haar jeugvriend Robert Dudley.{{Sfnp|Loades|2003|p=42}}{{Sfnp|Wilson|1981|p=95}} Daar is gesê sy vrou, Amy, ly aan ’n "kwaal in een van haar borste" en die koningin sou graag met Robert trou as sy vrou sou sterf.{{Sfnp|Wilson|1981|p=95}} Teen die herfs van 1559 het verskeie buitelandse vryers om Elizabeth se hand meegeding; hulle ongeduldige gesante het in al hoe skandaliger praatjies gemaak en berig ’n huwelik met haar gunsteling is nie welkom in Engeland nie:{{Sfnp|Skidmore|2010|pp=162, 165, 166–168}}{{Sfnp|Chamberlin|1939|p=118}} Amy Dudley is in September 1560 dood weens ’n val van ’n trap, en ondanks die lykskouer se bevinding dat dit ’n ongeluk was, het baie mense vermoed haar man het haar dood gereël sodat hy met die koningin kon trou.{{Sfnp|Somerset|2003|pp=166–167}} Elizabeth het 'n tyd lank ernstig oorweeg om met Dudley te trou. Sommige konserwatiewe lords het egter hulle afkeuring onmiskenbaar duidelik gemaak.{{Sfnp|Wilson|1981|pp=126–128}} Daar was selfs gerugte die adel sou in opstand kom as die huwelik plaasvind.{{Sfnp|Doran, ''Monarchy''|1996|p=45}} Robert Dudley is byna nog ’n dekade lank as moontlike huwelikskandidaat beskou.{{Sfnp|Doran, ''Monarchy''|1996|p=212}} Elizabeth was uiters jaloers op sy liefdesbelangstellings, selfs toe sy self nie meer bedoel het om met hom te trou nie.{{Sfnp|Adams|2002|pp=384, 146}} Sy het Dudley in 1564 tot die lordskap verhef as die graaf van Leicester. In 1578 het hy uiteindelik met Lettice Knollys getrou, en die koningin het met herhaalde tonele van ontevredenheid en haat gereageer.{{Sfnp|Hammer|1999|p=46}}{{Sfnp|Jenkins, ''Elizabeth and Leicester''|2002|pp=245, 247}} Tog het Dudley altyd "in die middel van [Elizabeth se] emosionele lewe gebly", soos die historikus Susan Doran die situasie beskryf het.{{Sfnp|Doran, ''Queen''|2003|p=61}} Dudley is kort ná die nederlaag van die [[Spaanse Armada]] in 1588 dood. Ná Elizabeth se eie dood is ’n briefie van hom onder haar mees persoonlike besittings gevind, in haar handskrif gemerk "sy laaste brief".{{Sfnp|Wilson|1981|p=303}} '''ou deel''' === Skotland === [[Lêer:Mary Stuart Queen.jpg|duimnael|180px|Maria, koningin van die Skotte. Skool van François Clouet.]] Elizabeth wou die Franse steun in Skotland in die wiele ry.<ref>Haigh, 131.</ref> Sy was bang die Franse wou Engeland binneval en haar vervang met [[Maria I van Skotland]] ([[Engels]]: ''Mary, Queen of Scots''), wat deur baie beskou is as die regmatige erfgenaam van die Engelse troon. Maria was die agterkleindogter van [[Hendrik VII van Engeland]] deur sy dogter [[Margaret Tudor]].<ref>Guy, 115.</ref> In die [[Verdrag van Edinburg]] in Julie 1560 het Engeland en Frankryk ooreengekom om albei hulle troepe aan Skotland te onttrek.<ref>Haigh, 132.</ref> Maria was ongewild en dit is vererger ná die moord op 10 Februarie 1567 van haar tweede man, Hendrik Stuart, lord Darnley. Maria het op 15 Mei van dieselfde jaar getrou met James Hepburn, 4de Graaf van Bothwell, wat daarvan verdink is dat hy Hendrik vermoor het. In Junie 1567 het Protestantse rebelle Maria gearresteer. Sy is op 24 Julie gedwing om te abdikeer ten gunste van haar seun, Jakobus. Haar buite-egtelike halfboer, Jakobus Stewart, Graaf van Moray, is as regent aangestel.<ref>Guy, pp 364–5.</ref> Haar seun is op 29 Julie op die ouderdom van dertien maande as koning [[Jakobus I van Engeland|Jakobus VI van Skotland]] gekroon. Hy is grootgemaak as lid van die Protestantse Skotse kerk. In 1568 het Maria uit die tronk ontsnap en dit het gelei tot ’n kort tydperk van geweld. Die Graaf van Moray het Maria se troepe in die Slag van Langside verslaan. Sy het noodgedwonge na Engeland gevlug waar sy deur Elizabeth in hegtenis geneem en in 1587 tereggestel is. == Dood en nalatenskap == Elizabeth het in 1602 in ’n depressie verval ná die dood van verskeie vriende. In Maart het sy siek geword en op 24 Maart 1603 is sy in [[Richmond-paleis]] oorlede. ’n Paar uur later is Maria, koningin van die Skotte, se seun, [[Jakobus I van Engeland|Jakobus VI van Skotland]], aangewys as koning van Engeland.<ref>Black, 410–411.</ref> Elizabeth is binne 20 jaar ná haar dood beskou as die heerser van ’n goue era. Haar bewind staan bekend as die [[Elizabethaanse Tydperk]], wat veral bekend was vir die florering van die Engelse drama onder dramaturge soos [[William Shakespeare]] en [[Christopher Marlowe]] en vir die dapperheid van seevaarders soos [[Francis Drake]]. Historici is meer gematig in hulle oordeel. Hulle beeld Elizabeth dikwels uit as ’n humeurige,<ref>Somerset, 731–32.</ref> ietwat besluitelose<ref>Somerset, 729.</ref> heerser wat in talle opsigte bloot gelukkig was. Teen die einde van haar bewind het ’n reeks ekonomiese en politieke probleme haar gewildheid laat afneem, in so ’n mate dat baie van haar onderdane verlig was toe sy sterf. Elizabeth word beskou as ’n vegter wat oorleef het in ’n tyd toe die troon van buurlande se monarge bedreig is deur binnelandse probleme, soos wat met Maria, koningin van die Skotte, gebeur het. Ná die kort regeringstydperke van haar broer en suster het haar 44 jaar op die troon waardevolle stabiliteit gebring vir die koninkryk en dit het ’n gevoel van nasionale identiteit tot gevolg gehad.<ref name=starkey5>Starkey, 5.</ref> == Verwysings == {{Verwysings|3}} == Bronne en verdere leesstof == {{refbegin|3}} * Black, J. B. ''The Reign of Elizabeth: 1558–1603.'' Oxford: Clarendon, (1936) 1945. [http://www.worldcat.org/oclc/5077207&referer=one_hit OCLC 5077207] * Brimacombe, Peter. ''All the Queen's Men: The World of Elizabeth I.'' New York: St Martin's Press, 2000. {{ISBN|0-312-23251-9}}. * Clapham, John. ''Elizabeth of England''. E. P. Read and Conyers Read (red.). Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 1951. [http://www.worldcat.org/oclc/1350639&referer=brief_results OCLC 1350639.] * Dobson, Michael; and Nicola Watson. "Elizabeth's Legacy". ''Elizabeth: The Exhibition at the National Maritime Museum.'' Susan Doran (red.). Londen: Chatto and Windus, 2003. {{ISBN|0-7011-7476-5}}. * Doran, Susan: ''Monarchy and Matrimony: The Courtships of Elizabeth I'' Routledge 1996 * ''Elizabeth I: The Collected Works'' Leah S. Marcus, Mary Beth Rose & Janel Mueller (red.). Chicago: Chicago University Press, 2002. {{ISBN|0-226-50465-4}}. * Elton, G.R. ''England under the Tudors.'' Londen: Routledge, 1991. {{ISBN|0-415-06533-X}}. * Graves, Michael A. R. ''Elizabethan Parliaments: 1559–1601.'' Londen en New York: Longman, 1987. {{ISBN|0-582-35516-8}}. * Guy, John. ''My Heart is My Own: The Life of Mary Queen of Scots.'' Londen en New York: Fourth Estate, 2004. {{ISBN|1-84115-752-X}}. * Haigh, Christopher. ''Elizabeth I.'' Harlow (UK): Longman Pearson, (1988) 1998-uitg. {{ISBN|0-582-43754-7}}. * Lacey, Robert: ''Robert Earl of Essex: An Elizabethan Icarus'' Weidenfeld & Nicolson 1971 * Loades, David. ''Elizabeth I: The Golden Reign of Gloriana.'' Londen: Die Nasionale Argief, 2003. {{ISBN|1-903365-43-0}}. * Lockyer, Roger. ''Tudor and Stuart Britain 1471–1714.'' 3de uitg., 2004. Londen: Pearson. * McGrath, Patrick: ''Papists and Puritans under Elizabeth I'' Blandford Press, 1967. * Neale, J.E. ''Queen Elizabeth I: A Biography.'' Londen: Jonathan Cape, (1934) 1954-herdruk. [http://www.worldcat.org/oclc/220518&referer=one_hit OCLC 220518.] * Ridley, Jasper. ''Elizabeth I: The Shrewdness of Virtue.'' New York : Fromm International, 1989. {{ISBN|0-88064-110-X}}. * Rowse, A.L. ''The England of Elizabeth.'' Londen: Macmillan, 1950. [http://www.worldcat.org/oclc/181656553&referer=brief_resultate OCLC 181656553.] * Somerset, Anne. ''Elizabeth I.'' Londen: Phoenix, (1991) 1997-uitg. {{ISBN|0-385-72157-9}}. * Starkey, David. "Elizabeth: Woman, Monarch, Mission." ''Elizabeth: The Exhibition at the National Maritime Museum.'' Susan Doran (red.). Londen: Chatto and Windus, 2003. {{ISBN|0-7011-7476-5}}. * Strong, Roy. ''Gloriana: The Portraits of Queen Elizabeth I.'' Londen: Pimlico, (1987) 2003. {{ISBN|0-7126-0944-X}}. * Waller, Maureen: ''Sovereign Ladies: Sex, Sacrifice, and Power. The Six Reigning Queens of England.'' St. Martin's Press, New York, 2006. {{ISBN|0-312-33801-5}} * Weir, Alison. ''Elizabeth the Queen.'' Londen: Pimlico, (1998) 1999-uitg. {{ISBN|0-7126-7312-1}}. * Williams, Neville. ''The Life and Times of Elizabeth I.'' Londen: Weidenfeld & Nicolson, 1972. {{ISBN|0-297-83168-2}}. * Wright, Thomas: ''Queen Elizabeth and her Times'' Henry Colburn 1838 {{refend}} == Skakels == * [http://www.elizabethan-portraits.com/ Tudor and Elizabeth Portraits.] Tudor- en Elizabethaanse portrette en ander kunswerke. URL besoek op 15 Desember 2007. * ''Annals of the Reformation and Establishment of Religion, and Other Various Occurrences in the Church of England, During Queen Elizabeth's Happy Reign'' by John Strype (1824-uitg.): [http://www.archive.org/details/annalsofreformat11stry Vol. I, Pt. I], [http://www.archive.org/details/annalsofreformat0102stry Vol. I, Pt. II], [http://www.archive.org/details/annalsofreformat0201stry Vol. II, Pt. I], [http://www.archive.org/details/annalsofreformat0202stry Vol. II., Pt. II], [http://www.archive.org/details/annalsofreformat0301stry Vol. III, Pt. I], [http://www.archive.org/details/annalsofreformat0302stry Vol. III, Pt. II], [http://www.archive.org/details/annalsofreformat04stry Vol. IV] * [http://www.awesomestories.com/flicks/elizabeth-I Elizabeth I met seldsame foto's van die Britse Museum en Britse Biblioteek] {{CommonsKategorie-inlyn|Elizabeth I of England}} {{vertaaluit| taalafk = en | il = Elizabeth I of England}} {{Monarge van Engeland}} {{Normdata}} [[Kategorie:Engelse monarge]] [[Kategorie:Geboortes in 1533]] [[Kategorie:Huis van Tudor]] [[Kategorie:Ierse monarge]] [[Kategorie:Sterftes in 1603]] rbxddgfsjypw3t8oqnhmop9yrriy58n 0 23067 2979240 2580072 2026-10-15T21:15:22Z Pynappel 70858 Brei uit n.a.v. die Engels 2979240 wikitext text/x-wiki {{Kort beskrywing|Toestand van harmonie in die afwesigheid van vyandigheid en geweld}} [[Lêer:Peace dove.gif|duimnael|regs|300px|'n Vredesduif met olyftakkie. Die [[duif]] en die [[olyf|olyftak]] is die algemeenste internasionale simbole van vrede.<ref>{{Multiref2 |1={{Cite web |title=UN Logo and Flag |url=https://www.un.org/en/sections/about-un/un-logo-and-flag/index.html |website=United Nations |access-date=10 Desember 2020 |archive-date=26 Desember 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201226052729/https://www.un.org/en/sections/about-un/un-logo-and-flag/index.html |url-status=dead}} |2={{Cite web |title=International Day of Peace 2020 Poster |url=https://www.un.org/sites/un2.un.org/files/idp-2020-poster-en-print-pro.pdf |website=UN.org |publisher=United Nations |access-date=10 Desember 2020 |archive-date=24 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200924224523/https://www.un.org/sites/un2.un.org/files/idp-2020-poster-en-print-pro.pdf |url-status=dead}} }}</ref>]] :''Vir die dorp in [[Vrystaat]], sien [[Vrede, Vrystaat]].'' '''Vrede''' is 'n toestand van [[harmonie]] in die afwesigheid van vyandigheid en [[geweld]], 'n toestand van [[stilte]] sonder gevegte of [[oorlog|oorloë]]. In 'n samelewingsverband dui die woord gewoonlik op die afwesigheid van konflik sowel as op vryheid van die [[vrees]] vir geweld tussen individue of groepe.<ref>{{Cite web |last=Woodhouse |first=Tom |date=27 Januarie 2022 |title=A brief history of peace |url=https://www.visionofhumanity.org/a-brief-history-of-peace/ |access-date=11 Augustus 2025 |website=Vision of Humanity |language=en}}</ref> Vrede is vir baie [[mens]]e en organisasies 'n [[doelwit]]: die [[Verenigde Nasies]] het dit byvoorbeeld as een van sy stigtingsdoelwitte om die wêreld 'n vreedsame plek te hou. Vrede kan uit vrye wil bereik word, maar dit kan ook op mense afgedwing word. Die bevordering van vrede is 'n kernbeginsel van baie [[filosofie]]ë, [[godsdiens]]te en [[ideologie]]ë. Voorbeelde is godsdienste soos die [[Boeddhisme]], die [[Christendom]], die [[Djainisme|Jainisme]] en die [[Islam]], figure soos [[Mahatma Gandhi]] en [[Martin Luther King jr.]], letterkundige werke soos [[Immanuel Kant]] se ''Perpetual Peace: A Philosophical Sketch'' (1795) en Morihei Ueshiba se ''The Art of Peace'', en ideologieë soos die [[pasifisme]], wat daaraan streng gehoor gee. Vrede is ook 'n gereelde onderwerp van [[simbool|simboliek]] en is sterk in die kuns en ander kultuurtradisies teenwoordig. Die voorstelling van vrede het op grond van kultuur, konteks en geskiedenis baie verskillende vorme en simbole aangeneem, elkeen met sy eie, soms baie ingewikkelde betekenis. In die nadraai van geweld, waar emosies hoog loop, kan sulke simbole eenheid en samewerking oproep en groepe mense met trots en verbondenheid vul, maar dieselfde simboliek kan ook onderdrukking of haat uitdruk.<ref name="moeschberger">{{Cite book |last1=Moeschberger |first1=Scott L. |last2=DeZalia |first2=Rebekah A. Phillips |url=https://books.google.com/books?id=oLEpBAAAQBAJ |title=Symbols that Bind, Symbols that Divide: The Semiotics of Peace and Conflict |date=14 Mei 2014 |publisher=Springer |isbn=978-3-319-05464-3 |language=en}}</ref> Daar bestaan gevolglik nie een algemeen geldende definisie van vrede nie: die begrip word steeds na gelang van konteks en kultuur uitgebrei en omskryf, en kan betekenisse hê wat nie noodwendig goedgesind is nie.<ref name="moeschberger" /> == Begrip == Vrede in 'n samelewing kan in minstens twee vorme gesien word: die blote swye van wapens, dus die afwesigheid van oorlog; en die afwesigheid van oorlog wat met bepaalde vereistes vir die onderlinge skikking van verhoudinge gepaard gaan, naamlik [[geregtigheid]], wedersydse respek, eerbied vir die reg en goeie gesindheid.<ref>{{Cite book |last=Šmihula |first=Daniel |year=2013 |title=The Use of Force in International Relations |page=129 |publisher=VEDA, Publishing House of the Slovak Academy of Sciences |isbn=978-80-224-1341-1}}</ref> Martin Luther King jr. het 'n brief vanuit die Birmingham-tronk geskryf waarin hy sê: "Ware vrede gaan nie net oor die afwesigheid van konflik nie: dit gaan oor die aanwesigheid van regverdigheid".<ref>[http://www.sas.upenn.edu/African_Studies/Articles_Gen/Letter_Birmingham.html Martin Luther King Jr. se brief]</ref> "Sielkundige vrede", soos vreedsame denke en emosies, is minder goed omskryf, maar word as 'n noodsaaklike voorloper van "gedragsvrede" beskou, en vreedsame gedrag spruit soms uit 'n vreedsame innerlike gesteldheid. Daar is al aangevoer dat innerlike eienskappe soos rustigheid, geduld, respek, medelye, vriendelikheid, selfbeheersing, moed, matigheid, vergifnis en gelykmoedigheid, sowel as die vermoë om die groter geheel te sien, vrede binne 'n mens kan bevorder ongeag die uiterlike omstandighede van sy lewe.<ref>{{Cite book |last=Galtung |first=Johan |title=Peace by Peaceful Means: Peace and Conflict, Development and Civilization |date=31 Julie 1996 |publisher=SAGE Publications Ltd |isbn=978-0-8039-7511-8 |edition=1st |location=Los Angeles |language=en}}</ref> == Geskiedenis == [[Lêer:Kroisos BMC 31.jpg|duimnael|regs|upright=1.25|'n Muntstuk van Kroisos van Lidië, omstreeks 550 v.C., met 'n leeu en 'n bul, wat onder meer die bondgenootskap tussen Lidië en Griekeland versinnebeeld.]] Vrede is in die verre verlede sowel as in moderne tye deur [[diplomasie]] in die vorm van koninklike huwelike gesmee. Twee vroeë voorbeelde van koninklike huwelike wat vir diplomatieke betrekkinge gebruik is, is dié van Hermodike I, wat omstreeks 800 v.C. met die [[koning]] van [[Frigië]] getrou het,<ref>{{Cite book |title=The Cambridge Ancient History |publisher=Cambridge University Press |year=1997 |editor-last=Boederman |editor-first=John |page=832}}</ref> en Hermodike II, wat omstreeks 600 v.C. met die koning van [[Lidië]] getrou het.<ref>{{Cite book |last=Nilsson |first=Martin P. |title=Mycenaean Origin of Greek Mythology |publisher=Univ. of California Press |year=1983 |page=48}}</ref> In albei gevalle was dit Griekse prinsesse uit die huis van [[Agamemnon]] en konings uit die gebied wat vandag [[Turkye]] is.<ref>{{Cite web |first=Amelia |last=Dowler |title=Gold coin of Croesus |website=A History of the World |url=https://www.bbc.co.uk/ahistoryoftheworld/objects/7cEz771FSeOLptGIElaquA |access-date=12 Maart 2019 |archive-date=22 Januarie 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100122003748/http://www.bbc.co.uk/ahistoryoftheworld/objects/7cEz771FSeOLptGIElaquA |url-status=live |language=en}}</ref> Vrede is egter nie altyd op vreedsame wyse bereik nie: dit is in baie gevalle deur die oorwinnaars van 'n oorlog afgedwing, dikwels met geweld en dwang. In sy werk ''Agricola'' skryf die Romeinse geskiedskrywer [[Tacitus]] oor die gierigheid en aanmatiging van die [[Romeinse Ryk]], wat hy as 'n meedoënlose en selfdienende mag beskryf. Een aanhaling wat hy aan die Kaledoniese stamhoof Calgacus toeskryf, eindig só: "Roof, slagting en diefstal noem hulle met valse name 'heerskappy', en waar hulle 'n woestyn maak, noem hulle dit vrede." == Godsdienstige beskouings == [[Lêer:Eiréné et Ploutos.JPG|duimnael|regs|upright|'n Beeld van Eirene, die godin van vrede in die antieke Griekse godsdiens, met die kind Ploutos.]] Godsdienstige oortuigings probeer dikwels die basiese probleme van die menslike lewe uitwys en aanspreek, waaronder konflikte tussen, onder en binne mense en samelewings. In die [[Antieke Griekeland|antieke Griekssprekende wêreld]] is die deug van vrede as die godin Eirene vergestalt en in die Latynsprekende wêreld as die godin Pax. Antieke beeldhouers het haar gewoonlik as 'n volwasse vrou voorgestel, meestal met 'n oorvloedshoring en 'n skepter en soms met 'n fakkel of olyfblare. === Christendom === [[Christendom|Christene]], wat glo dat [[Jesus van Nasaret|Jesus]] die Joodse [[Messias]] is wat Christus ("die Gesalfde") genoem word,<ref>{{Cite web |last=Benner |first=Jeff |website=Ancient Hebrew Research Center |title=Ancient Hebrew Word Meanings: Messiah ~ meshi'ahh |url=http://www.ancient-hebrew.org/27_messiah.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140426201839/http://www.ancient-hebrew.org/27_messiah.html |archive-date=26 April 2014 |language=en}}</ref> vertolk [[Jesaja]] 9:6 as 'n Messiaanse profesie oor Jesus waarin hy die "Vredevors" genoem word.<ref>"Want 'n Kind is vir ons gebore, 'n Seun is aan ons gegee; die heerskappy rus op sy skouers, en Hy word genoem: Wonderbare Raadsman, Magtige God, Ewige Vader, ''Vredevors''." (Jesaja 9:6)</ref> In die [[Evangelie volgens Lukas]] besing Sagaria sy seun [[Johannes die Doper|Johannes]]: {{Aanhaling|teks=En jy, kind, sal die profeet van die Allerhoogste genoem word, want jy sal voor die Here uitgaan om sy weë voor te berei, om sy volk kennis van verlossing te gee deur die vergifnis van hul sondes. Deur die innige ontferming van ons God sal die daeraad uit die hoogte oor ons opgaan om lig te gee aan dié wat in duisternis en in die skaduwee van die dood sit, om ons voete op die pad van vrede te lei.|teken=Lukas 1:76-79}} Eeue later, in die Middeleeue, het die aansporing tot vrede in die [[Evangelie volgens Matteus]] ook vir [[Franciskus van Assisi]] se veroordeling van oorlog as grondslag gedien.<ref>Klaus Reblin: ''Franziskus von Assisi. Der rebellische Bruder.'' Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 2006, [http://books.google.de/books?id=zxqBAu9_zEAC&pg=PA55 bl. 55 e.v.] (Duits)</ref><ref>[https://www.google.com/books/edition/The_Saint_and_the_Sultan/n0X2z0Z3DVcC?hl=en&gbpv=1&dq=St+Francis+of+Assisi+pacifism&printsec=frontcover Moses, Paul. ''The Saint and the Sultan: The Crusades, Islam, and Francis of Assisi's Mission of Peace.'' Doubleday, 2009, bl. 43-44. ISBN 978-0-385-52370-7]</ref> Franciskus, wat as jongman tydens [[Pous Innocentius III]] se Vierde Kruistog self krygsdiens verrig het en daarmee ontnugter geraak het, het sy volgelinge aangespoor om Matteus 5:9 na te volg: "Geseënd is die vredemakers, want hulle sal kinders van God genoem word. Hulle is waarlik vredemakers wat hul vrede van gees en hart ter wille van die liefde vir ons Here Jesus Christus kan bewaar, ten spyte van alles wat hulle in hierdie wêreld verduur."<ref>[https://www.google.com/books/edition/Crusading_Peace/NcoqPrP7KqMC?hl=en&gbpv=1&dq=St+Francis+of+Assisi+pacifism&pg=PA184&printsec=frontcover Mastnak, Tomaz. ''Crusading Peace: Christendom, The Muslim World and Western Political Order.'' University of California Press, 2002, bl. 184-188. ISBN 9780520925991]</ref><ref>{{Cite book |last=Doyle |first=Eric |title=St. Francis and the Song of Brotherhood and Sisterhood |date=1996 |publisher=Franciscan Institute |isbn=978-1576590034 |language=en}}</ref> Vredeskerke in die [[Anabaptisme|Anabaptistiese]] Christelike tradisie, soos die [[Mennonisme|Mennoniete]] en die Kwakers, en pasifiste in die Heiligheidsmetodisme beoefen geweldloosheid as 'n getuienis van vrede en neem nie aan oorlogvoering deel nie.<ref>{{Multiref2 |1={{Cite book |last1=Beaman |first1=Jay |last2=Pipkin |first2=Brian K. |title=Pentecostal and Holiness Statements on War and Peace |date=2013 |publisher=Wipf and Stock Publishers |isbn=9781610979085 |pages=98-99 |language=en}} |2={{Cite web |title=Article 22. Peace, Justice, and Nonresistance |date=2 Maart 2015 |url=https://www.mennoniteusa.org/who-are-mennonites/what-we-believe/confession-of-faith/peace-justice-and-nonresistance/ |publisher=Mennonite Church USA |access-date=4 Junie 2021 |language=en |archive-date=4 Junie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210604204515/https://www.mennoniteusa.org/who-are-mennonites/what-we-believe/confession-of-faith/peace-justice-and-nonresistance/ |url-status=live}} }}</ref> In die [[Rooms-Katolieke Kerk]] dokumenteer talle pouslike dokumente oor die rosekrans 'n deurlopende vertroue van die [[pous|pouse]] in die rosekrans as 'n middel om vrede te bevorder. In die ensikliek ''Mense maio'' van 1965, waarin hy die bid van die rosekrans aangemoedig het, en soos in die ensikliek ''Christi Matri'' van 1966 herbevestig is, het [[Pous Paulus VI]] om vrede gepleit; in die apostoliese aansporing ''Recurrens mensis October'' van Oktober 1969 het hy verklaar dat die rosekrans 'n gebed is wat die groot gawe van vrede bevoordeel. === Hindoeïsme === Hindoetekste bevat verskeie gedeeltes oor vrede. Die Yajurveda, een van die [[Veda]]s, lui: {{Aanhaling|teks=Mag daar vrede in die hemele wees, vrede in die lug, vrede op die aarde. Laat daar koelte in die water wees, genesing in die kruie en vrede wat van die bome af uitstraal. Laat daar harmonie in die planete en in die sterre wees, en volmaaktheid in die ewige kennis. Mag alles in die heelal in vrede wees. Laat vrede altyd en oral deurdring. Mag ek daardie vrede binne my eie hart ervaar.|teken=Yajurveda 36.17}} 'n Ander gedeelte, Yajurveda 7.52, vra om eensgesindheid met eie mense sowel as met vreemdelinge en om 'n eenheid van harte tussen hulle, terwyl die ''Ramayana'', wat aan Valmiki toegeskryf word, die geweldlose weg as die ware oorwinning voorstel: {{Aanhaling|teks='n Verhewe wese vergeld nie kwaad met kwaad nie. Dit is 'n stelreël wat 'n mens behoort na te kom ... 'n Mens behoort nooit die slegtes of die goeies of selfs diere wat die dood verdien, te benadeel nie. 'n Edel siel sal selfs teenoor dié wat dit geniet om ander te beseer of wat wreedhede pleeg, medelye betoon ... Wie is sonder gebrek?|teken=Valmiki, ''Ramayana''}} === Boeddhisme === [[Boeddhisme|Boeddhiste]] glo dat vrede bereik word deur pyn en lyding te beëindig. Hulle beskou pyn en lyding as iets wat uit begeertes (in die uiterste, gierigheid), afkeer (vrese) en waanvoorstellings voortkom, en lyding self as 'n verknogtheid aan uitkomste. Om sulke pyn en lyding uit te skakel en persoonlike vrede te bereik, hou volgelinge van die weg van die [[Boeddha]] by 'n stel leerstellings wat as die Vier Edele Waarhede bekend staan, 'n kernbeginsel van die Boeddhistiese filosofie. === Islam === Die woord [[Islam]] is van die stamwoord ''salam'' afgelei, wat letterlik vrede beteken. Die [[Koran]] sê: "dié wat glo en wie se harte troos vind in die gedagtenis aan [[Allah]]. Waarlik, in die gedagtenis aan Allah vind harte troos" (Koran 13:28), en: "O gelowiges! Wanneer julle gevra word om in byeenkomste plek te maak, doen dit. Allah sal in sy genade vir julle plek maak. En as julle gevra word om op te staan, doen dit. Allah sal dié van julle wat gelowig is, verhef, en ook dié wat met kennis begenadig is, in rang verhef. En Allah weet alles wat julle doen" (Koran 58:11). === Judaïsme === Die Joodse tradisie verbind God met vrede, soos uit verskeie beginsels en wette in die [[Judaïsme]] blyk. ''Shalom'', die Bybelse en moderne [[Hebreeus]]e woord vir vrede, kom volgens die Joodse teologie van 'n Hebreeuse werkwoord wat "om volledig of heel te wees" beteken.<ref>{{Cite web |last=Benner |first=Jeff |title=Ancient Hebrew Word Meanings: Peace ~ shalom |website=Ancient Hebrew Research Centre |url=http://www.ancient-hebrew.org/27_peace.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140426232655/http://www.ancient-hebrew.org/27_peace.html |archive-date=26 April 2014 |language=en}}</ref> Hoewel "vrede" die gewone vertaling is, het ''shalom'', wat ook aan die [[Arabies]]e woord ''salaam'' verwant is, verskeie ander betekenisse, waaronder geregtigheid, goeie gesondheid, veiligheid, welstand, voorspoed, billikheid, sekuriteit, geluk en vriendelikheid, sowel as "hallo" en "totsiens".<ref>{{Cite web |title=Peace Sign |url=https://innerpeacezone.com/peace_sign/ |url-status=live |access-date=17 Desember 2021 |website=Inner Peace Zone |date=28 Augustus 2021 |language=en |archive-date=20 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210920213111/https://innerpeacezone.com/peace_sign/}}</ref> ''Shalom'' is volgens die Joodse reg en tradisie ook een van die name vir God: 'n mens mag byvoorbeeld nie "''shalom''" in die badkamer sê nie, omdat dit uit eerbied vir die Godsnaam verbode is om enige van God se name daar uit te spreek. Die Joodse liturgie en gebede is deurspek met versoeke dat God vrede in die wêreld moet vestig. Die Amida, 'n kerngebed wat drie keer per dag opgesê word, sluit met 'n seënbede om vrede af; daardie laaste seënbede handel oor vrede en word met versoeke om vrede en seëninge ingelei sowel as afgesluit. Vrede staan sentraal in die Joodse kernbeginsel van die ''masjiach'' ("messias"), wat op 'n tyd van algemene vrede en oorvloed dui, 'n tyd waarin wapens in ploegskare omgesmee sal word en leeus by lammers sal lê. Soos in die boek [[Jesaja]] geskryf staan: {{Aanhaling|teks=Hulle sal hul swaarde in ploegskare omsmee en hul spiese in snoeimesse; nasie sal nie teen nasie die swaard opneem nie, en hulle sal nie meer leer om oorlog te maak nie.|teken=Jesaja 2:4}} {{Aanhaling|teks=Die wolf sal by die lam bly, die luiperd sal by die bokkie gaan lê, die kalf en die leeu en die jong dier bymekaar, en 'n klein kindjie sal hulle lei. Die koei sal met die beer wei, hul kleintjies sal bymekaar lê, en die leeu sal strooi eet soos die bees. Die suigling sal by die gat van die kobra speel, en die kind sal sy hand in die nes van die adder steek. Hulle sal op my hele heilige berg geen skade of verwoesting aanrig nie, want die aarde sal vol wees van die kennis van die Here soos die waters die see oordek.|teken=Jesaja 11:6-9}} Hierdie laaste beeld uit die Tanach versinnebeeld die vrede wat die verlangde Messiaanse tydperk sal kenmerk, 'n vrede waarin natuurlike vyande, die sterke en die swakke, roofdier en prooi, in harmonie saam sal leef. Jode bid elke dag vir die Messiaanse tydperk van vrede, en die geloof in die aankoms daarvan is volgens [[Maimonides]] een van die dertien kernbeginsels van die Joodse geloof.<ref>{{Cite web |title=Mashiach: The Messiah |url=https://www.jewfaq.org/mashiach |publisher=JewFAQ |access-date=14 Mei 2026 |language=en}}</ref> == Ideologiese beskouings == === Pasifisme === {{Hoofartikel|Pasifisme}} [[Lêer:Peace symbol (bold).svg|duimnael|regs|upright|Die vredesteken, wat algemeen met die pasifisme verbind word.]] Die pasifisme is die kategoriese verwerping van oorlog of geweld as 'n manier om dispute te besleg of 'n voordeel te verkry. Dit dek 'n hele spektrum sienings: van die oortuiging dat alle internasionale dispute op vreedsame wyse opgelos kan en moet word, tot pleidooie vir die afskaffing van organisasies wat aggressiewe gedrag institusionaliseer, soos die [[weermag]] of wapenvervaardigers, tot verset teen enige inrigting van die samelewing wat op staatsgeweld steun. Groepe wat die staat se gebruik van geweld soms teenstaan, is onder meer [[anargisme|anargiste]] en libertariste. Die absolute pasifisme verwerp geweld onder alle omstandighede, ook ter verdediging van jouself en van ander. Die pasifisme kan op morele beginsels (deontologies) of op [[pragmatisme|pragmatiese oorwegings]] (konsekwensialisties) berus. Volgens die beginselvaste pasifisme is alle vorme van geweld onvanpaste antwoorde op konflik en is hulle moreel verkeerd, terwyl die pragmatiese pasifisme hou dat die koste van oorlog en van geweld tussen mense so hoog is dat beter maniere om dispute te besleg gevind moet word. === Innerlike vrede, meditasie en gebed === [[Lêer:Abbot of Watkungtaphao in Phu Soidao Waterfall.jpg|duimnael|links|upright|'n Boeddhistiese monnik tydens meditasie naby die Phu Soi Dao-nasionale park in Thailand, 2009.]] Sielkundige of innerlike vrede, dus gemoedsrus, verwys na 'n toestand waarin 'n mens innerlik of geestelik in vrede is, met genoeg helderheid van kennis en insig om te midde van skynbare onenigheid, [[stres]] en ongemak rustig te bly. Om innerlik "in vrede" te wees, word as 'n gesonde geestestoestand en 'n [[homeostase]] van emosies beskou, en as die teenoorgestelde van spanning, geestelike [[angs]] of emosionele onstabiliteit. In meditatiewe tradisies word die bereiking van gemoedsrus dikwels met saligheid en [[geluk]] verbind. Gemoedsrus, sereniteit en kalmte beskryf 'n gesteldheid wat van die gevolge van stres vry is. In sommige meditatiewe tradisies word innerlike vrede as 'n toestand van bewussyn of verligting beskou wat deur verskillende soorte [[meditasie]], gebed, tai chi, [[joga]] of ander geestelike of liggaamlike dissiplines gekweek kan word. Baie van hierdie praktyke beskryf dié vrede as 'n ervaring waarin 'n mens jouself ken. Die soeke na innerlike vrede word dikwels met tradisies soos die Boeddhisme en die [[Hindoeïsme]] verbind, met sommige tradisionele Christelike kontemplatiewe praktyke soos die [[monastisisme]],<ref>{{Cite book |title=Essential Writings of Christian Mysticism |page=163 |year=2006 |first=Bernard |last=McGinn |language=en}}</ref> en met die New Age-beweging. === Nie-aggressiebeginsel === Volgens die nie-aggressiebeginsel is aggressie teen 'n persoon of 'n persoon se eiendom altyd 'n onsedelike skending van die reg op lewe, [[vryheid]] en eiendom.<ref>{{Multiref2 |1={{Cite web |first=Sheldon |last=Richman |url=https://reason.com/2015/03/29/how-many-rights/ |title=For Libertarians, There Is Only One Fundamental Right |date=29 Maart 2015 |website=Reason |access-date=24 Februarie 2022 |archive-date=8 Maart 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220308222328/https://reason.com/2015/03/29/how-many-rights/ |url-status=live |language=en}} |2={{Cite web |first=Laurence M. |last=Vance |url=https://www.fff.org/explore-freedom/article/the-morality-of-libertarianism/ |title=The Morality of Libertarianism |date=1 Oktober 2015 |website=The Future of Freedom Foundation |access-date=24 Julie 2023 |archive-date=24 Julie 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230724215144/https://www.fff.org/explore-freedom/article/the-morality-of-libertarianism/ |url-status=live |language=en}} }}</ref> Om bedrog in plaas van toestemming te gebruik om 'n doel te bereik, is eweneens 'n skending daarvan. Binne die raamwerk van hierdie beginsel geld [[verkragting]], [[moord]], bedrog, onvrywillige belasting, staatsregulering en ander gedrag wat aggressie teen andersins vreedsame mense inisieer, dus as skendings.<ref>{{Cite web |first=Walter |last=Block |url=https://archive.lewrockwell.com/block/block26.html |title=The Non-Aggression Axiom of Libertarianism |publisher=Lew Rockwell |access-date=22 Maart 2016 |archive-date=24 Julie 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230724215144/https://archive.lewrockwell.com/block/block26.html |url-status=live |language=en}}</ref> === Satyagraha === [[Lêer:Martin Luther King, Jr..jpg|duimnael|regs|upright=.7|Martin Luther King jr. is deur die satyagraha beïnvloed.]] Satyagraha is 'n filosofie en praktyk van geweldlose verset wat deur Mahatma Gandhi ontwikkel is. Hy het satyagraha-metodes in die veldtogte vir Indiese onafhanklikheid sowel as in sy vroeër stryd in [[Suid-Afrika]] ingespan. Die woord ''satyagraha'' self is deur 'n openbare wedstryd gemunt wat Gandhi in ''Indian Opinion'', die koerant wat hy in Suid-Afrika uitgegee het, aangebied het toe hy besef het dat nóg die alledaagse [[Hindi]] van sy tyd nóg Engels 'n woord gehad het wat sy eie bedoeling met geweldlose benaderings tot konflik volledig uitgedruk het. Volgens Gandhi se outobiografie was die wenner Maganlal Gandhi, vermoedelik geen familie nie, wat die inskrywing ''sadagraha'' voorgelê het en wat Gandhi toe tot ''satyagraha'' verander het. Etimologies beteken dié Indiese woord "[[waarheid]]svastheid" en word dit gewoonlik as "standvastigheid in die waarheid" of "waarheidskrag" vertaal. Die satyagraha-teorie het ook Martin Luther King jr., James Bevel en ander tydens die veldtogte van die burgerregtebeweging in die [[Verenigde State van Amerika]] beïnvloed. Die teorie beskou middele en doelwitte as onskeibaar, en dit is daarom teenstrydig om geweld te probeer gebruik om vrede te bereik. Soos Gandhi geskryf het: "Hulle sê: 'middele is tog maar middele'. Ek sou sê: 'middele is tog alles'. Soos die middele, so die doel ..."<ref>{{Verwysing |editor-first1=R.K. |editor-last1=Prabhu |editor-first2=U.R. |editor-last2=Rao |chapter-url=https://www.mkgandhi.org/momgandhi/chap45.htm |chapter=The Gospel Of Sarvodaya |archive-url=https://web.archive.org/web/20110927001300/http://www.mkgandhi.org/momgandhi/chap45.htm |archive-date=27 September 2011 |title=The Mind of Mahatma Gandhi |location=Ahemadabad, Indië |edition=Hersiene |year=1967}}</ref> == Teorieë == Daar bestaan baie verskillende teorieë oor vrede in die veld van vredestudie, wat die studie van de-eskalasie, konflikomvorming, ontwapening en die beëindiging van geweld insluit.<ref>{{Cite web |url=https://www.einaudi.cornell.edu/peaceprogram/ |url-status=dead |title=Peace Studies Program |website=Cornell University |archive-url=https://web.archive.org/web/20071022225012/http://einaudi.cornell.edu/PeaceProgram/ |archive-date=22 Oktober 2007 |language=en}}</ref> Die definisie van vrede kan van godsdiens tot godsdiens, van kultuur tot kultuur en van vakgebied tot vakgebied verskil. === Magsbalans === {{Hoofartikel|Magsbalans}} Die klassieke "realistiese" standpunt is dat die sleutel tot orde tussen state, en dus tot 'n groter kans op vrede, die handhawing van 'n [[magsbalans]] tussen state is, dus 'n toestand waarin geen staat so oorheersend is dat dit vir die res die wet kan voorskryf nie. Onder die eksponente van dié siening tel [[Klemens von Metternich]], [[Otto von Bismarck]], [[Hans Morgenthau]] en [[Henry Kissinger]]. 'n Verwante benadering, eerder in die tradisie van [[Grotius|Hugo Grotius]] as van [[Thomas Hobbes]], is deur die sogenaamde Engelse skool van [[internasionale verhoudinge|internasionale betrekkinge]] verwoord, onder meer deur [[Martin Wight]] in sy boek ''Power Politics'' (1946, 1978) en [[Hedley Bull]] in ''The Anarchical Society'' (1977). Omdat die handhawing van 'n magsbalans in sommige omstandighede 'n bereidheid om oorlog te maak kan vereis, het sommige kritici die gedagte van 'n magsbalans as 'n bevordering van oorlog eerder as van vrede beskou. Dit was 'n radikale kritiek op dié ondersteuners van die Geallieerde en geassosieerde moondhede wat die toetrede tot die [[Eerste Wêreldoorlog]] daarmee geregverdig het dat dit nodig was om die magsbalans in Europa teen 'n Duitse strewe na [[hegemonie]] te beskerm. In die tweede helfte van die 20ste eeu, en veral tydens die [[Koue Oorlog]], het 'n besondere vorm van magsbalans, naamlik wedersydse kernafskrikking, as 'n wyd gehuldigde leerstelling oor die sleutel tot vrede tussen die groot moondhede na vore gekom. Kritici het aangevoer dat die opbou van [[kernwapen]]voorrade die kans op oorlog eerder as op vrede vergroot het, en dat die "kernsambreel" kleiner oorloë "veilig" en daarom waarskynliker gemaak het, soos die [[Viëtnamoorlog]] en die Sowjet-inval in [[Tsjeggo-Slowakye]] om die [[Praagse Lente]] te beëindig. Ander kritici soos Robert L. Holmes gebruik 'n reductio ad absurdum-argument om daarop te wys dat enige vertroue op 'n strategie van wedersydse kernafskrikking as middel om 'n kernoorlog te voorkom, in die beste geval onredelik is, aangesien dit juis die gebruik van die oorlogsinstrumente vereis wat dit wil vermy, terwyl dit ook nie 'n inherente doeltreffendheid in die voorkoming van oorlog in die verlede, die hede of die toekoms aantoon nie.<ref>{{Multiref2 |1=[https://books.google.com/books?id=TBoABAAAQBAJ Holmes, Robert L. ''On War and Morality.'' Princeton University Press, Princeton, 1989, inleiding bl. 18. ISBN 0-691-07794-0] |2=[https://www.nytimes.com/1988/01/17/opinion/l-what-we-don-t-know-about-nuclear-policy-016788.html "What We Don't Know About Nuclear Policy" deur Robert L. Holmes, ''The New York Times'', 17 Januarie 1988, bl. 26] |3={{Cite journal |last=Lee |first=Steven |date=1992 |title=Reviewed work: On War and Morality., Robert L. Holmes |url=https://www.jstor.org/stable/pdf/2216042.pdf |journal=Noûs |volume=26 |issue=4 |pages=559-562 |doi=10.2307/2216042 |jstor=2216042 |language=en}} }}</ref> === Versoeningsbeleid en afskrikking === Versoeningsbeleid is 'n strategie om vrede te bereik deur politieke, materiële of territoriale toegewings aan 'n aggressiewe moondheid te maak.<ref>{{Cite web |url=http://www.history.co.uk/explore-history/ww2/appeasement.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130404054019/http://www.history.co.uk/explore-history/ww2/appeasement.html |url-status=unfit |title=Appeasement - World War 2 on History |archive-date=4 April 2013 |website=www.history.co.uk |language=en}}</ref> Afskrikking is 'n strategie om vrede te bereik deur dreigemente of beperkte geweld te gebruik om 'n rolspeler te ontmoedig om 'n konflik te laat eskaleer,<ref>{{Cite book |last=Morgan |first=Patrick M. |url=https://books.google.com/books?id=aNreAAAAMAAJ |title=Deterrence: A Conceptual Analysis |date=1977 |publisher=SAGE Publications |isbn=978-0-8039-0819-2 |pages=26-30 |language=en |access-date=30 Augustus 2021 |archive-date=24 Februarie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240224051622/https://books.google.com/books?id=aNreAAAAMAAJ |url-status=live}}</ref> gewoonlik omdat die voornemende aanvaller glo dat die kans op sukses klein en die koste van 'n aanval hoog is.<ref>{{Cite book |last=Mearsheimer |first=John J. |url=https://www.jstor.org/stable/10.7591/j.ctt1rv61v2 |title=Conventional Deterrence |date=1983 |publisher=Cornell University Press |isbn=978-1-5017-1325-5 |page=23 |jstor=10.7591/j.ctt1rv61v2 |language=en |access-date=5 September 2021 |archive-date=5 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405171209/https://www.jstor.org/stable/10.7591/j.ctt1rv61v2 |url-status=live}}</ref> === Om die waarheid aan die magtiges te sê === Om die waarheid aan die magtiges te sê, in Engels ''speaking truth to power'', is 'n geweldlose politieke taktiek wat dissidente teen die heersende wysheid of die [[propaganda]] van regerings gebruik wat hulle as onderdrukkend of [[outoritarisme|outoritêr]] beskou. Onder die beoefenaars wat vir 'n regverdiger en waarheidsgetrouer wêreld geveg het, tel Apollonius van Tiana, [[Václav Havel]],<ref>Havel, Václav; et al. (1985). Keane, John, red. ''The Power of the Powerless: Citizens against the state in central-eastern Europe.'' Armonk, NY: M. E. Sharpe. ISBN 0-87332-761-6.</ref> [[Nelson Mandela]], aartsbiskop [[Desmond Tutu]], Mahatma Gandhi, Bacha Khan en die [[Dalai Lama]].<ref>Richardson, Nan (red.), Kerry Kennedy en Eddie Adams, ''Speak Truth to Power'', Umbrage, 2003, inleiding.</ref> Die uitdrukking kom uit die pamflet ''Speak Truth to Power: a Quaker Search for an Alternative to Violence'', wat die American Friends Service Committee in 1955 uitgegee het. Een van die medewerkers aan die inhoud daarvan was die burgerregte-aktivis Bayard Rustin.<ref>{{Cite book |url=https://archive.org/details/speaktruthtopowe00amer/page/n3/mode/2up |title=Speak truth to power: A Quaker search for an alternative to violence |date=1955 |publisher=American Friends Service Committee |access-date=25 April 2024 |language=en}}</ref> === Vrye handel en onderlinge afhanklikheid === Dit was 'n kernbeginsel van die klassieke [[liberalisme]], byvoorbeeld onder Engelse liberale denkers van die laat 19de en vroeë 20ste eeu, dat vrye handel vrede bevorder. Die Cambridge-ekonoom [[John Maynard Keynes]] (1883-1946) het byvoorbeeld gesê dat hy met dié gedagte "groot geword" het en dit tot minstens die 1920's onbevraagteken aanvaar het.<ref name="markwell-keynes">{{Cite book |first=Donald |last=Markwell |title=John Maynard Keynes and International Relations: Economic Paths to War and Peace |location=Oxford |publisher=Oxford University Press |year=2006 |isbn=978-0-19-829236-4 |url=https://archive.org/details/johnmaynardkeyne0000mark |url-access=registration |language=en}}</ref> Tydens die ekonomiese [[globalisering]] in die dekades voor die Eerste Wêreldoorlog het skrywers soos Norman Angell aangevoer dat die groei van ekonomiese onderlinge afhanklikheid tussen die groot moondhede 'n oorlog tussen hulle nutteloos en daarom onwaarskynlik gemaak het. Hy het dié argument in 1913 gestel; 'n jaar later was Europa se ekonomies verweefde state in wat later as die Eerste Wêreldoorlog bekend sou staan, betrokke.<ref>{{Cite web |url=https://www.nato.int/docu/review/articles/2019/01/14/the-end-of-the-great-illusion-norman-angell-and-the-founding-of-nato/index.html |title=NATO Review - the end of the "Great Illusion": Norman Angell and the founding of NATO |work=NATO Review |date=14 Januarie 2019 |access-date=10 November 2019 |archive-date=10 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191110170330/https://www.nato.int/docu/review/articles/2019/01/14/the-end-of-the-great-illusion-norman-angell-and-the-founding-of-nato/index.html |url-status=live |language=en}}</ref> === Demokratiese en territoriale vredesteorie === Volgens die demokratiese vredesteorie veroorsaak [[demokrasie]] vrede tussen demokrasieë, en wel weens die aanspreeklikheid, instellings, waardes en norme van demokratiese lande.<ref>{{Cite journal |last1=Hegre |first1=Håvard |title=Democracy and armed conflict |journal=Journal of Peace Research |date=2014 |volume=51 |issue=2 |pages=159-172 |doi=10.1177/0022343313512852 |doi-access=free |language=en}}</ref> Die territoriale vredesteorie stel die omgekeerde: vrede veroorsaak demokrasie, omdat territoriale oorloë tussen buurlande tot outoritêre houdings en 'n miskenning van demokratiese waardes lei.<ref>{{Multiref2 |1={{Cite journal |last1=Gibler |first1=Douglas M. |last2=Hutchison |first2=Marc L. |last3=Miller |first3=Steven V. |title=Individual identity attachments and international conflict: The importance of territorial threat |journal=Comparative Political Studies |date=2012 |volume=45 |issue=12 |pages=1655-1683 |doi=10.1177/0010414012463899 |url=https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0010414012463899 |url-access=subscription |language=en}} |2={{Cite journal |last1=Hutchison |first1=Marc L. |last2=Gibler |first2=Douglas M. |title=Political tolerance and territorial threat: A cross-national study |journal=The Journal of Politics |date=2007 |volume=69 |issue=1 |pages=128-142 |doi=10.1111/j.1468-2508.2007.00499.x |url=https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1111/j.1468-2508.2007.00499.x |url-access=subscription |language=en}} }}</ref> Dié teorie word deur historiese studies ondersteun wat aantoon dat lande selde demokraties word voordat hul [[grens]]e deur territoriale vrede met buurlande beslis is.<ref>{{Multiref2 |1={{Cite journal |last1=Gibler |first1=Douglas M. |last2=Owsiak |first2=Andrew |title=Democracy and the Settlement of International Borders, 1919-2001 |journal=Journal of Conflict Resolution |date=2017 |volume=62 |issue=9 |pages=1847-1875 |doi=10.1177/0022002717708599 |url=https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0022002717708599 |url-access=subscription |language=en}} |2={{Cite journal |last1=Owsiak |first1=Andrew P. |last2=Vasquez |first2=John A. |title=Peaceful dyads: A territorial perspective |journal=International Interactions |date=2021 |volume=47 |issue=6 |pages=1040-1068 |doi=10.1080/03050629.2021.1962859 |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/03050629.2021.1962859 |url-access=subscription |language=en}} }}</ref> === Die vrede-en-oorlogspel === Die vrede-en-oorlogspel is 'n benadering in die spelteorie om die verhouding tussen vrede en konflikte te verstaan. Die hipotese van die herhaalde spel is oorspronklik deur akademiese groepe en rekenaarsimulasies gebruik om moontlike strategieë van samewerking en aggressie te ondersoek.<ref>{{Cite book |last=Shy |first=Oz |year=1996 |title=Industrial Organization: Theory and Applications |url=https://archive.org/details/industrialorgani0000shyo |url-access=registration |location=Cambridge, Mass. |publisher=The MIT Press |language=en}}</ref> Namate die vredemakers mettertyd ryker geword het, het dit duidelik geword dat oorlogmaak hoër koste as wat aanvanklik verwag is, inhou. Een van die goed ondersoekte strategieë wat welvaart vinniger opgebou het, was op [[Djengis Khan]] gebaseer, naamlik 'n volgehoue aanvaller wat onophoudelik oorlog maak om hulpbronne te bekom. Dit het daarteenoor tot die ontwikkeling van die sogenaamde "uitlokbare gawe kêrel"-strategie gelei, 'n vredemaker tot hy aangeval word, wat verder verbeter is deur selfs ná 'n aanval af en toe te vergewe. Deur die uitslae van al die paarspele vir elke speler saam te tel, blyk dit dat verskeie spelers welvaart opbou deur met mekaar saam te werk terwyl hulle 'n volgehoue aanvaller uitbloei.<ref>{{Cite journal |first=Nicholas R. |last=Miller |url=https://www.jstor.org/stable/4235437 |url-access=subscription |title=Nice Strategies Finish First: A Review of ''The Evolution of Cooperation'' |journal=Politics and the Life Sciences |volume=4 |issue=1 |pages=86-91 |publisher=Association for Politics and the Life Sciences |year=1985 |doi=10.1017/S0730938400020852 |jstor=4235437 |language=en}}</ref> === Sosialisme en bestuurde kapitalisme === Sosialistiese, kommunistiese en linksliberale skrywers van die 19de en 20ste eeu, soos [[Wladimir Lenin|Lenin]], J.A. Hobson en John Strachey, het aangevoer dat die [[kapitalisme]] oorlog veroorsaak, byvoorbeeld deurdat dit imperiale of ander ekonomiese mededinging bevorder wat tot internasionale konflik lei. Dit het sommige daartoe gebring om te betoog dat internasionale [[sosialisme]] die sleutel tot vrede is. In antwoord op sulke skrywers het Keynes in die 1930's egter aangevoer dat 'n bestuurde kapitalisme vrede kan bevorder. Dit het internasionale koördinasie van fiskale en monetêre beleid, 'n internasionale monetêre stelsel wat lande se belange nie teen mekaar afspeel nie, en 'n hoë mate van handelsvryheid behels. Hierdie gedagtes het aan Keynes se werk tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]] ten grondslag gelê, wat in 1944 by Bretton Woods tot die stigting van die [[Internasionale Monetêre Fonds]] en die [[Wêreldbank]] gelei het en later tot die Algemene Ooreenkoms oor Tariewe en Handel, waaruit die [[Wêreldhandelsorganisasie]] gegroei het.<ref name="markwell-keynes" /> === Internasionale organisasie en reg === Een van die invloedrykste vredesteorieë, veral sedert die stigting van die [[Volkebond]] in 1919, is dat vrede bevorder sal word as die doelbewuste anargie van state deur die groei van [[internasionale reg]] vervang word, soos bevorder en toegepas deur internasionale organisasies soos die Volkebond, die [[Verenigde Nasies]] en ander funksionele internasionale organisasies. Een van die vroegste en belangrikste eksponente van dié siening was Alfred Eckhard Zimmern, onder meer in sy boek ''The League of Nations and the Rule of Law'' van 1936.<ref>{{Cite book |first=Alfred Eckhard |last=Zimmern |title=The League of Nations and the Rule of Law |publisher=Macmillan |year=1936 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.6948 |language=en}}</ref> === Transnasionale solidariteit === Baie "idealistiese" denkers oor internasionale betrekkinge, byvoorbeeld in die tradisies van [[Immanuel Kant|Kant]] en [[Karl Marx]], voer aan dat die sleutel tot vrede die groei van een of ander vorm van [[solidariteit]] tussen mense of klasse van mense is wat die skeidslyne tussen nasies of state oorspan wat tot oorlog lei.<ref>{{Cite book |last=Hinsley |first=F.H. |title=Power and the Pursuit of Peace |location=Cambridge |publisher=Cambridge University Press |year=1967 |isbn=978-0-521-09448-1 |url=https://archive.org/details/powerpursuitofpe0000hins |url-access=registration |language=en}}</ref> Een weergawe hiervan is die gedagte om internasionale begrip tussen nasies deur die internasionale mobiliteit van studente te bevorder, 'n gedagte wat [[Cecil John Rhodes|Cecil Rhodes]] met die skepping van die Rhodes-studiebeurse die kragtigste gestel het en wat opvolgers soos J. William Fulbright met die Fulbright-genootskappe voortgesit het.<ref>{{Cite book |first=Donald |last=Markwell |title="Instincts to Lead": On Leadership, Peace, and Education |year=2013 |publisher=Connor Court Publishing |location=Australië |isbn=978-1-922168-70-2 |url=https://archive.org/details/instinctstoleado0000mark |url-access=registration |language=en}}</ref> Rhodes het in 1901 oor die beurse geskryf dat "die doel is dat 'n begrip tussen die drie groot moondhede oorlog onmoontlik sal maak en dat opvoedkundige betrekkinge die sterkste band sal wees".<ref>{{Cite web |url=http://files.rhodes.gethifi.com/Ottawa_September_2011_To_render_war_impossible.pdf |title=To 'render war impossible': the Rhodes Scholarships, educational relations between countries, and peace |access-date=9 Junie 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130609195112/http://files.rhodes.gethifi.com/Ottawa_September_2011_To_render_war_impossible.pdf |archive-date=9 Junie 2013 |language=en}}</ref> 'n Ander teorie is dat vrede tussen lande op grond van die aktiewe bestuur van waterbronne ontwikkel kan word.<ref>{{Cite web |url=https://strategicforesight.com/publications.php |title=Publications |website=Strategic Foresight Group |access-date=2 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161101013118/http://strategicforesight.com/publications.php |archive-date=1 November 2016 |url-status=live |language=en}}</ref> == Organisasies en pryse == === Verenigde Nasies === {{Hoofartikel|Verenigde Nasies}} [[Lêer:UNpeacekeeping.svg|duimnael|regs|upright=1.75|Vredesoperasies van die Verenigde Nasies. Donkerblou gebiede dui lopende operasies aan en liggeblou gebiede voormalige operasies.]] Die Verenigde Nasies (VN) is 'n internasionale organisasie wat hom ten doel stel om samewerking in die [[internasionale reg]], internasionale veiligheid, ekonomiese ontwikkeling, maatskaplike vooruitgang, [[menseregte]] en wêreldvrede te bevorder. Die VN is in 1945 ná die Tweede Wêreldoorlog gestig om die Volkebond te vervang, om oorloë tussen lande te stuit en om 'n platform vir gesprek te bied. Die VN en die [[Veiligheidsraad]] funksioneer sedertdien met die doel om konflikte sonder oorlog te besleg, hoewel lande sedert 1945 by talle militêre konflikte betrokke geraak het. Nadat die Veiligheidsraad dit goedgekeur het, stuur die VN vredesmagte na gebiede waar 'n gewapende konflik pas beëindig of opgeskort is, om die bepalings van vredesooreenkomste toe te pas en om die strydendes te ontmoedig om die vyandighede te hervat. Omdat die VN geen eie weermag het nie, word vredesmagte vrywillig deur lidlande verskaf. Die magte wat VN-ooreenkomste toepas, ook die "Blou Helms" genoem, ontvang VN-medaljes, wat as internasionale eerbewyse eerder as militêre eerbewyse geld. Die vredesmag as geheel het in 1988 die [[Nobelprys vir Vrede]] ontvang. Die Internasionale Dag van Vrede, wat op 21 September gevier word, is as 'n dag ingestel om vrede te erken, te eer en te bevorder.<ref>{{Cite web |title=International Day of Peace |url=https://www.un.org/en/observances/international-day-peace |access-date=16 Mei 2024 |website=United Nations |language=en}}</ref> === Polisie === {{Hoofartikel|Polisie}} Die staat se verpligting om binnelandse vrede binne sy grense te verseker, word gewoonlik aan die [[polisie]] en ander binnelandse ordehandhawing opgedra. Die polisie is 'n saamgestelde liggaam van persone wat deur 'n [[staat]] gemagtig word om die reg toe te pas, om die lewens, vryheid en besittings van burgers te beskerm en om [[misdaad]] en burgerlike onrus te voorkom.<ref>{{Cite web |title=The Role and Responsibilities of the Police |publisher=Policy Studies Institute |url=http://www.psi.org.uk/publications/archivepdfs/Role%20pol/INDPOL-0.P.pdf |access-date=22 Desember 2009 |page=xii |archive-date=29 Augustus 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170829011701/http://www.psi.org.uk/publications/archivepdfs/Role%20pol/INDPOL-0.P.pdf |url-status=usurped |language=en}}</ref> Hul bevoegdhede sluit die reg om in hegtenis te neem en die gewettigde gebruik van geweld in. Die term word gewoonlik met die polisiemagte van 'n soewereine staat verbind wat gemagtig is om die staat se polisiebevoegdheid binne 'n bepaalde regs- of grondgebied uit te oefen. Polisiemagte word dikwels as iets aparts van die [[weermag]] en van ander organisasies wat die staat teen buitelandse aanvallers verdedig, omskryf, hoewel die [[gendarmerie]] militêre eenhede is wat met burgerlike ordehandhawing belas word.<ref>{{Cite book |first=Kim Eduard |last=Lioe |title=Armed Forces in Law Enforcement Operations? The German and European Perspective |pages=52-57 |publisher=Springer-Verlag Berlin Heidelberg |isbn=978-3-642-15433-1 |date=3 Desember 2010 |language=en}}</ref> Polisiemagte is gewoonlik openbare dienste wat uit [[belasting]] gefinansier word. === Nasionale veiligheid === {{Hoofartikel|Nasionale veiligheid}} 'n Land se nasionale veiligheidsapparaat is daarvoor verantwoordelik om vrede en veiligheid teen buitelandse bedreigings en aanvalle te verseker. Nasionale veiligheid kan deur 'n reeks faktore bedreig word, waaronder die optrede van ander state, soos militêre aanvalle of kuberaanvalle, gewelddadige nie-staatsrolspelers soos [[terrorisme|terroriste]], georganiseerde misdaadgroepe soos dwelmkartelle, en [[natuurramp]]e soos vloede en [[aardbewing]]s.<ref>{{Cite book |title=Defining national security: the nonmilitary aspects |last=Romm |first=Joseph J. |year=1993 |publisher=Council on Foreign Relations |series=Pew Project on America's Task in a Changed World |isbn=978-0-87609-135-7 |page=122 |url=https://books.google.com/books?id=shxDOnuVcyYC |access-date=22 September 2010 |language=en}}</ref>{{Page reference|page=v, 1-8}}<ref name="rogers">{{Cite book |title=Losing control: global security in the twenty-first century |last=Rogers |first=P |date=2010 |publisher=Pluto Press |isbn=9780745329376 |edition=3rd |location=Londen |oclc=658007519 |language=en}}</ref> Sistemiese dryfkragte van onveiligheid, wat transnasionaal van aard kan wees, is onder meer [[ekonomiese ongelykheid]] en marginalisering, politieke uitsluiting, [[klimaatsverandering]] en die verspreiding van kernwapens.<ref name="rogers" /> Die handhawing van vrede en van 'n nasiestaat se veiligheid het verskeie dimensies, waaronder ekonomiese veiligheid, energieveiligheid, fisiese veiligheid, omgewingsveiligheid, voedselsekerheid, grensveiligheid en kuberveiligheid. === Volkebond === {{Hoofartikel|Volkebond}} Die belangrikste voorloper van die Verenigde Nasies was die Volkebond. Dit is by die Vredeskonferensie van Parys van 1919 in die lewe geroep en het uit die pleidooie van Woodrow Wilson en ander idealiste tydens die Eerste Wêreldoorlog voortgekom. Die handves van die Volkebond is in 1919 by die [[Verdrag van Versailles]] ingesluit, en die Bond het tot sy ontbinding weens die Tweede Wêreldoorlog sy setel in [[Genève]] gehad. Die hoë verwagtinge wat in die 1920's algemeen oor die Bond gekoester is, het in die 1930's plek gemaak vir wye ontnugtering toe die Bond gesukkel het om op die uitdagings van [[Nazi-Duitsland]], die fascistiese [[Italië]] en [[Japan]] te antwoord. Die stigting van die Volkebond en die hoop op 'n ingeligte openbare mening oor internasionale vraagstukke het ná die Eerste Wêreldoorlog ook liggame tot stand gebring wat hulle op die begrip van internasionale aangeleenthede toespits, soos die Council on Foreign Relations in New York en die Royal Institute of International Affairs by Chatham House in Londen. Die akademiese studie van internasionale betrekkinge het in dieselfde tyd begin professionaliseer: die eerste professoraat in internasionale politiek is in 1919 aan die Universiteit van Aberystwyth in Wallis ingestel en na Woodrow Wilson vernoem. === Olimpiese Spele === Die idealistiese pleidooie vir vrede van die laat 19de eeu, wat tot die Nobelprys vir Vrede, die Rhodes-studiebeurse, die Carnegie Endowment for International Peace en uiteindelik tot die Volkebond gelei het, het ook die herlewing van die antieke Olimpiese ideaal gebring. Onder leiding van [[Pierre de Coubertin]] het dit in 1896 op die eerste van die moderne [[Olimpiese Spele]] uitgeloop. === Nobelprys vir Vrede === {{Hoofartikel|Nobelprys vir Vrede}} [[Lêer:Jean Henri Dunant.jpg|duimnael|links|upright|[[Henri Dunant]] het die eerste Nobelprys vir Vrede vir sy rol in die stigting van die internasionale [[Rooikruis]] ontvang.]] Die Nobelprys vir Vrede is sedert 1901 die wêreld se aansienlikste eerbewys aan persone of organisasies wat 'n beduidende bydrae tot vrede gelewer het. Die prys word deur die Noorse Nobelkomitee toegeken, 'n groep van vyf persone wat deur die Noorse parlement aangewys word. Genomineerdes uit die hele wêreld word voorgestel, dikwels mense wat hulle daarvoor beywer het om konflik te beëindig, menseregte te beskerm of humanitêre werk te bevorder. Die prys word jaarliks aan internasionaal vername persone toegeken en is in [[Alfred Nobel]] se testament in die lewe geroep. Volgens Nobel se testament moet die vredesprys aan die persoon toegeken word wat "vir broederskap tussen nasies, vir die afskaffing of inkorting van staande leërs en vir die hou en bevordering van vredeskongresse die meeste of die beste werk gedoen het".<ref>{{Cite web |url=http://nobelprize.org/alfred_nobel/will/short_testamente.html |access-date=31 Maart 2008 |title=Excerpt from the Will of Alfred Nobel |publisher=Nobel Foundation |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071026033111/http://nobelprize.org/alfred_nobel/will/short_testamente.html |archive-date=26 Oktober 2007 |language=en}}</ref> === Ander vredespryse === Benewens die Nobelprys word 'n aantal ander pryse vir bydraes tot vrede toegeken: {| class="wikitable" |- ! Prys ! Toegeken deur ! Sedert ! Beskrywing |- | Internasionale Gandhi-vredesprys | die regering van [[Indië]] | 1995 | Vernoem na Mahatma Gandhi en ingestel ter viering van die 125ste herdenking van sy geboorte. Dit word jaarliks aan persone en instellings toegeken vir hul bydraes tot maatskaplike, ekonomiese en politieke omvorming deur geweldloosheid en ander Gandhiaanse metodes, en bestaan uit 10&nbsp;miljoen [[Indiese roepee|roepee]] in kontant, in enige geldeenheid omskakelbaar, 'n gedenkplaat en 'n oorkonde. Dit is vir alle persone oop, ongeag nasionaliteit, ras, geloof of geslag. |- | Studentevredesprys | die Noorse studentegemeenskap | | Word elke twee jaar aan 'n student of 'n studenteorganisasie toegeken wat 'n beduidende bydrae tot die bevordering van vrede en menseregte gelewer het. |- | Ahmadiyya-Moslemvredesprys | die Ahmadiyya-Moslemvredespryskomitee | 2009 | Word jaarliks toegeken "ter erkenning van 'n persoon of 'n organisasie se bydrae tot die bevordering van die saak van vrede". Dit is op aanwysing van die kalief van die Ahmadiyya-Moslemgemeenskap, Mirza Masroor Ahmad, ingestel. |- | [[Sydney]]-vredesprys | die Sydney Peace Foundation | | Word elke jaar in die eerste week van November toegeken aan 'n organisasie of persoon wie se lewe en werk beduidende bydraes gelewer het tot die bereiking van vrede met geregtigheid op plaaslike, nasionale of internasionale vlak, tot die bevordering en verwesenliking van menseregte, of tot die filosofie, taal en praktyk van geweldloosheid. |} === Vredesmuseums === 'n Vredesmuseum is 'n [[museum]] wat geskiedkundige vredesinisiatiewe dokumenteer. Baie van hierdie museums bied ook programme aan wat geweldlose konflikoplossing bevorder, hetsy op persoonlike, streeks- of internasionale vlak. == Monumente == [[Lêer:Peace Arch.JPG|duimnael|regs|Die Vredesboog op die grens tussen die Verenigde State van Amerika en Kanada.]] Die volgende is monumente tot vrede: {| class="wikitable" |- ! Naam ! Plek ! Organisasie ! Betekenis |- | Twaalf metaalkolosse | Epang-paleis, [[Xi'an]] | die keiser van China | Ná die [[Qin-dinastie|Qin]] se universele verowering en as versinnebeelding van die universele pasifisering het die eerste keiser al die metaalwapens van die voormalige Strydende State as oorbodig ingesamel en hulle tot twaalf standbeelde en klokke omgesmelt.<ref>{{Cite book |last1=Elsner |first1=Jaś |title=Figurines: Figuration and the Sense of Scale |date=22 Oktober 2020 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-886109-6 |pages=91-92 |url=https://books.google.com/books?id=q_7-DwAAQBAJ&pg=PA91 |language=en}}</ref> |- | Ara Pacis | [[Rome]], [[Italië]] | die Romeinse Senaat | Die vredesmonument is bo die tradisionele triomfboog verkies omdat [[Augustus]] die bereiking van universele vrede bo die Romeinse militêre oorwinning beklemtoon het. |- | Dirk Willems-vredestuin | Steinbach, [[Manitoba]] | die Mennonitiese Erfenisdorp | 'n Vredestuin wat die verhaal van Dirk Willems vertel; 'n plek vir nadenke oor wat dit beteken om 'n lewe van radikale vredemaking te lei. |- | Japannese Vredestuin | Fredericksburg, [[Texas]] | die Nasionale Museum van die Pasifiese Oorlog | 'n Geskenk van die mense van Japan aan die mense van die Verenigde State ter ere van Chester W. Nimitz, en aangelê as 'n rusplek weg van die intensiteit van geweld, verwoesting en verlies. |- | Japannese Vredesklok | [[New York]] | die [[Verenigde Nasies]] | Wêreldvrede. |- | ''Fountain of Time'' | [[Chicago]] | die Chicago Park District | Honderd jaar van vrede tussen die Verenigde State en die Verenigde Koninkryk. |- | Fredensborg-paleis | Fredensborg, [[Denemarke]] | [[Frederik IV van Denemarke|Frederik IV]] | Die vrede tussen Denemarke-Noorweë en [[Swede]] ná die Groot Noordelike Oorlog, wat op 3 Julie 1720 op die terrein van die onvoltooide paleis onderteken is. |- | Internasionale Vredestuin | [[Noord-Dakota]] en Manitoba | 'n organisasie sonder winsbejag | Vrede tussen die Verenigde State en [[Kanada]]; wêreldvrede. |- | Vredesboog | die grens tussen die Verenigde State en Kanada, naby Surrey in Brits-Columbië | 'n organisasie sonder winsbejag | Opgerig ter ere van die eerste honderd jaar van vrede tussen [[Groot-Brittanje]] en die Verenigde State ná die ondertekening van die Verdrag van Gent in 1814. |- | Shanti Stupa | Pokhara, [[Nepal]] | Nipponzan-Myōhōji-Daisanga | Een van tagtig vredespagodes in die wêreld. |- | ''Standbeeld van Europa'' | [[Brussel]] | die [[Europese Kommissie]] | Eenheid in vrede in Europa. |- | Waterton-Glacier Internasionale Vredespark | [[Alberta]] en [[Montana]] | 'n organisasie sonder winsbejag | Wêreldvrede. |} == Studie en meting == === Vrede- en konflikstudie === [[Lêer:Peace-and-Prosperity-Vedder-Highsmith-detail-1.jpeg|duimnael|regs|upright=1.2|'n Besonderheid uit ''Peace and Prosperity'' (1896) deur Elihu Vedder, in die Thomas Jefferson-gebou van die Amerikaanse Kongresbiblioteek.]] Vrede- en konflikstudie is 'n akademiese vakgebied wat gewelddadige en geweldlose gedrag sowel as die strukturele meganismes rondom gewelddadige en geweldlose maatskaplike konflikte uitwys en ontleed, en wel om die prosesse wat tot 'n wensliker menslike bestaan lei, beter te verstaan. 'n Verwante vorm, die vredestudie of irenologie, is 'n interdissiplinêre poging wat op die voorkoming, de-eskalasie en oplossing van konflikte gerig is. Dit staan teenoor die oorlogstudie of polemologie, wat op die doeltreffende bereiking van die oorwinning in konflikte gerig is. Die betrokke dissiplines kan onder meer [[politieke wetenskap]], [[aardrykskunde]], [[ekonomie]], [[sielkunde]], [[sosiologie]], internasionale betrekkinge, geskiedenis, [[antropologie]], godsdienswetenskap en genderstudie insluit. === Meting en ranglyste === Hoewel vrede wyd as iets ontasbaars beskou word, het verskeie organisasies al probeer om dit te kwantifiseer en te meet. Die Globale Vredesindeks van die Institute for Economics and Peace is 'n bekende poging om die vreedsaamheid van lande aan die hand van 23 aanwysers van die afwesigheid van geweld en van die vrees vir geweld te beoordeel.<ref>{{Cite web |url=https://www.visionofhumanity.org/ |title=Vision of Humanity |work=visionofhumanity.org |access-date=15 Desember 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110222142429/http://www.visionofhumanity.org/ |archive-date=22 Februarie 2011 |url-status=live |language=en}}</ref> Die 2015-uitgawe van die indeks het 163 lande op hul binnelandse en buitelandse vlakke van vrede gerangskik,<ref>{{Cite web |url=https://edition.cnn.com/2015/06/25/world/global-peace-index-iceland-syria/ |title=Study: Iceland is the most peaceful nation in the world |first=Jethro |last=Mullen |date=25 Junie 2015 |work=CNN.com |access-date=6 Augustus 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150807205631/http://www.edition.cnn.com/2015/06/25/world/global-peace-index-iceland-syria/ |archive-date=7 Augustus 2015 |url-status=live |language=en}}</ref> en volgens die 2017-uitgawe was [[Ysland]] die vreedsaamste land in die wêreld en [[Sirië]] die minste vreedsame.<ref>{{Cite web |url=https://www.weforum.org/agenda/2017/06/these-are-the-most-peaceful-countries-in-the-world/ |first=Charlotte |last=Edmond |title=These are the most peaceful countries in the world |website=World Economic Forum |date=8 Junie 2017 |access-date=14 Julie 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170715234119/https://www.weforum.org/agenda/2017/06/these-are-the-most-peaceful-countries-in-the-world |archive-date=15 Julie 2017 |url-status=live |language=en}}</ref> Die Indeks van Brose State, voorheen die Indeks van Mislukte State, wat deur die Fund for Peace opgestel word, kyk na die risiko van onstabiliteit of geweld in 178 lande. Dié indeks meet hoe bros 'n staat is aan die hand van 12 aanwysers en subaanwysers wat politieke, sosio-ekonomiese en militêre aspekte van lande beoordeel.<ref>{{Cite web |url=https://foreignpolicy.com/fragile-states-2014/ |title=Fragile States 2014 |publisher=Foreign Policy |work=foreignpolicy.com |access-date=10 Maart 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170317151755/http://foreignpolicy.com/fragile-states-2014/ |archive-date=17 Maart 2017 |url-status=live |language=en}}</ref> Volgens die 2015-uitgawe was [[Suid-Soedan]] die brosste land en [[Finland]] die minste bros.<ref>{{Cite web |url=https://www.voanews.com/a/south-sudan-fragile-states-index-hunger-idps/2827703.html |first=Karin |last=Zeitvogel |title=South Sudan Tops List of World's Fragile States – Again |work=VOA |date=19 Junie 2015 |access-date=6 Augustus 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150813094407/http://www.voanews.com/content/south-sudan-fragile-states-index-hunger-idps/2827703.html |archive-date=13 Augustus 2015 |url-status=live |language=en}}</ref> Die [[Universiteit van Maryland]] gee die Peace and Conflict Instability Ledger uit, wat 163 lande aan die hand van vyf aanwysers beoordeel en die meeste aandag gee aan die risiko van politieke onstabiliteit of gewapende konflik oor 'n tydperk van drie jaar. Benewens hierdie verslae gee ander organisasies, waaronder die George Mason-universiteit, ook indekse uit wat lande volgens vreedsaamheid rangskik. === Lang vredestydperke === Die langste onafgebroke tydperk van vrede en neutraliteit onder lande wat vandag bestaan, word in [[Swede]] sedert 1814 en in [[Switserland]] gevind, wat sedert 1815 'n amptelike beleid van neutraliteit volg. Die tydperke van betreklike vrede in Europa en die wêreld wat as die [[Pax Britannica]] (1815-1914), die Pax Europaea en Pax Americana (sedert die 1950's) en die Pax Atomica (ook sedert die 1950's) bekend staan, het dit deels moontlik gemaak. Ander voorbeelde van lang vredestydperke is: * die isolasionistiese Edo-tydperk, ook die Tokugawa-sjogoenaat genoem, in Japan van 1603 tot 1868, dus 265 jaar; * die Pax Khazarica in die Khasaarse Kanaat van ongeveer 700 tot 950 n.C., dus 250 jaar; * die [[Pax Romana]] in die Romeinse Ryk, vir 190 of 206 jaar. == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == {{Skakels na susterprojekte|Peace}} * {{Wikt-inlyn|vrede}} * [https://www.carnegieendowment.org/ Carnegie Endowment for International Peace] * [https://libraryresources.unog.ch/peace Navorsingsgids oor vrede deur die Verenigde Nasies se biblioteek in Genève] * [https://peace.maripo.com/ Vredesmonumente oor die wêreld] {{Internasionale betrekkinge}} {{Normdata}} [[Kategorie:Vrede| ]] [[Kategorie:Etiek]] [[Kategorie:Politieke filosofie]] [[Kategorie:Sosiale konsepte]] 26fzk4f2f4aniv9cl4y8stu3b8kpvli 10 26968 2979289 1463448 2026-10-15T23:28:51Z Pynappel 70858 2979289 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Dokumentasie|main}}</includeonly><noinclude> {{Dokumentasie}} </noinclude> t5rzps567pv6v9giey1yut9ic9iev47 0 33559 2979173 2975619 2026-10-15T14:36:10Z Aliwal2012 39067 /* 2021 – hede */ 2979173 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas renjaer | name = Fernando Alonso | image = Alonso 2016.jpg | caption = Alonso in 2016 | birth_name = Fernando Alonso Díaz | birth_date = {{Geboortedatum en ouderdom|1981|7|29|df=y}} | birth_place = Oviedo, [[Asturias]], [[Spanje]] | nationality = {{vlagikoon|ESP}} Spanjaard | Years = 2001, 2003–2018, 2021-tans | Old Team = [[Minardi]], [[Renault F1|Renault Sport]], [[Scuderia Ferrari|Ferrari]], [[McLaren]]-[[Renault F1|Renault]], [[Alpine F1-span|Alpine]] | 2026 Team = [[Aston Martin F1]] | Car number = 14 | Championships = 2 ([[2005 Formule Een-seisoen|2005]], [[2006 Formule Een-seisoen|2006]]) | Races = {{F1stat|ALO|entries}} ({{F1stat|ALO|starts}} begin) | Wins = {{F1stat|ALO|wins}} | Podiums = {{F1stat|ALO|podiums}} | Points = {{F1stat|ALO|careerpoints}} | Poles = {{F1stat|ALO|poles}} | Fastest laps = {{F1stat|ALO|fastestlaps}} | First race = [[2001 Australiese Grand Prix]] | First win = [[2003 Hongaarse Grand Prix]] | Last win = [[2013 Spaanse Grand Prix]] | Last race = {{laaste F1GP}} | Last season = 2025 | Last position = 10de (56 punte) }} '''Fernando Alonso Díaz''' (gebore op [[29 Julie]] [[1981]] in Oviedo) is 'n [[Spanje|Spaanse]] [[Formule Een]]renjaer en 'n tweemalige wêreldrenkampioen. As 24-jarige wen hy sy eerste F1-titel in 2005 en word so die jongste persoon om 'n Grand Prix-seisoen te wen. Die rekord is in 2008 deur [[Lewis Hamilton]] en weer in 2010 deur [[Sebastian Vettel]] verbeter. [[Lêer:Kart Fernando Alonso.jpg|duimnael|links|300px|Fernando Alonso se eerste knortjor]] == Vroeë loopbaan == Alonso het vir verbasing gesorg oor die spoed waarmee hy daarin geslaag het om sy pad na die hoogste vlak van motorsport te vind. Alonso het reeds op driejarige ouderdom met knortjorre rondgerits. Hy het daarna in 1994–1997 knortjorwedrenne gewen in [[Spanje]], en is in 1996 as die wêreldknortjorkampioen gekroon. In 1999 het hy na enkelsitplekkers oorgeskakel en die Spaanse kampioen geword met ses oorwinnings in die Euro Ope MoviStar met Nissan. == Formule 3000 == Die jaar daarop – in 2000 – neem hy deel aan die internasionale Formule 3000 kampioenskap vir die span van Astromega. Na 'n tweede plek op die [[Hungaroring]] wen hy twee weke later die wedren op [[Circuit de Spa-Francorchamps]]. Hy eindig die seisoen in die vierde plek. == Formule 1-loopbaan == Hy het die wêreld van Formule Een in 2001 betree by die Minardispan, en verskuif na [[Renault F1|Renault]] as toetsbestuurder die volgende jaar. === Renault (2002–2006) === Alonso is in die 2003-seisoen bevorder tot 'n gereelde renjaer in die Franse span, ten koste van [[Jenson Button]]. Op 22 Maart 2003 stel hy die vinnigste tyd op tydens die kwalifisering vir die Maleisiese Grand Prix. Hy is ook die jongste jaer in Formule 1-geskiedenis wat paaltjieposisie behaal het. Hy voltooi die wedren self in die derde plek, sy eerste podium. ’n Paar weke later behaal hy ’n tweede plek voor sy tuisskare in die [[2003 Spaanse Grand Prix]] na [[Michael Schumacher]]. In Augustus wen hy die [[2003 Hongaarse Grand Prix|Hongaarse Grand Prix]]. Hy was toe die jongste jaer ooit om 'n Formule 1 Grand Prix te gewen. Hy eindig die seisoen in die sesde plek met 55 punte. In totaal staan hy vier keer op die podium. Die 2005-seisoen begin goed vir Alonso. Hy eindig derde in Australië en wen die daaropvolgende drie GP's: Maleisiese Grand Prix, Bahreinse Grand Prix en San Marino Grand Prix. Veral in laasgenoemde beïndruk hy deur ’n sterk Michael Schumacher in die slotrondtes agter hom te hou. Hy slaag weer nie daarin om sy tuis-Grand Prix te wen nie en in Monaco eindig hy slegs vierde. By die [[2005 Europese Grand Prix|Europese Grand Prix]] by die Nürburgring slaag hy egter daarin om ’n oorwinning te behaal ná ’n sterk herstel in die slotrondes nadat die voorloper [[Kimi Räikkönen]] in die laaste rondte op ’n skouspelagtige wyse van die baan gegaan het. Tydens die daaropvolgende Kanadese Grand Prix maak hy een van sy seldsame bestuursfoute. Hy tref die muur en moet tou opgooi. Sy groot mededinger in die stryd om die wêreldkampioenskap, Räikkönen, wen ook die wedren. Tog is hy steeds 22 punte voor Räikkönen in die wêreldkampioenskap-ranglys. Op 25 September 2005 het hy derde in die Brasiliaanse Grand Prix geëindig, genoeg om 'n onoorbrugbare gaping met Räikkönen in die Wêreldbeker te verklein. Op die ouderdom van 24 jaar en 58 dae word hy die jongste wêreldkampioen in Formule 1-geskiedenis, 'n rekord wat voorheen deur [[Emerson Fittipaldi]] gehou is. === McLaren (2007) === Tydens die 2007-seisoen het Alonso vir die [[McLaren]]span gejaag, maar is later terug na Renault vir twee seisoene in 2008–2009. === Ferrari (2010–2014) === Sedert die 2010-seisoen is Alonso in die [[Scuderia Ferrari|Ferrarispan]] opgeneem, om die Italiaanse span verder te versterk. Die salaris wat hy by Ferrari verdien het in die 2010-seisoen word geskat op 30 miljoen euro, en sedert die onttrekking van Kimi Räikkönen aan die einde van 2009, word Alonso die hoogsbesoldigde F1-bestuurder vir die 2010-seisoen. [[Lêer:AlonsoCanada2011.jpg|duimnael|regs|180px|Alonso in 2011 toe hy vir Ferrari deelgeneem het.]] Op Sondag, 14 Maart 2010, het Fernando Alonso die openingsren van die Formule 1-seisoen in [[2010 Bahreinse Grand Prix|Bahrein]] gewen. Alonso spring uit die derde plek op die rooster weg, met die wegspring is hy reeds verby spanmaat [[Felipe Massa]] (wat tweede eindig) en tydens die wedren steek hy ook vir [[Sebastian Vettel]] verby, wat met tegniese probleme sukkel. Ongelukkig vir Alonso presteer Vettel so goed in die laaste wedren dat hy Alonso aan die einde van die kampioenskap verbysteek en kampioen word. Op Sondag 10 Julie 2011, het Fernando Alonso Ferrari se enigste oorwinning by die Silverstone-baan verseker. Die seisoen is nie wat Alonso verwag het dit sou wees nie. Hy het die 2011-seisoen in die vierde plek afgesluit, 135 punte agter die wêreldkampioen Sebastian Vettel. Die 2012-seisoen het beter verloop as die jaar tevore. Alonso was weer Ferrari se beste jaer en het daardie jaar drie oorwinnings behaal. Hy was lank die kampioenskapvoorloper en het op pad gelyk na ’n derde wêreldtitel, maar dit het weer na Vettel gegaan. Die laaste ren het alles bepaal, Vettel het sesde geëindig in daardie ren. Alonso, wat tweede in die wedren geëindig het, het die wêreldtitel met 3 punte verloor. In 2014 het Alonso die voormalige wêreldkampioen Kimi Räikkönen as spanmaat gekry. Raikkonen is ingebring as 'n plaasvervanger vir Felipe Massa wat na Williams vertrek het. Dit was 'n moeilike seisoen vir Ferrari, waarin hy nie 'n enkele ren kon wen nie en Alonso net twee keer op die podium geëindig het. Aan die einde van die jaar is bevestig dat Alonso die span na vyf jaar sou verlaat.<ref>{{nl}} [https://www.gpupdate.net/nl/f1-nieuws/319237/ferrari-bevestigt-vertrek-fernando-alonso/ Ferrari bevestigt vertrek Fernando Alonso]</ref> Fernando Alonso is die enigste jaer wat Michael Schumacher kon troef op sy hoogtepunt as sesmalige wêreldkampioen. === Terugkeer na McLaren === Op 11 Desember 2014 is aangekondig dat Alonso in 2015 na McLaren sou terugkeer, met Jenson Button as spanmaat.<ref>{{nl}} [http://www.gpupdate.net/nl/f1-nieuws/320093/officieel-alonso-en-button-racen-in-2015-voor-mclaren/ Officieel: Alonso en Button racen in 2015 voor McLaren]</ref> McLaren het teruggekeer na die enjinverskaffer Honda, met wie hy in die laat 1980's en vroeë 1990's groot sukses behaal het. Weens 'n ongeluk tydens voorseisoense toetse was Alonso egter gedwing om die seisoen se opening in Australië mis te loop en is vervang deur Kevin Magnussen. Hy het van die tweede wedren in Maleisië teruggekeer. Die McLaren-Honda-kombinasie was nie sterk genoeg hierdie seisoen nie: beide Alonso en Button moes dikwels uittree weens enjinprobleme en die motor was nie vinnig genoeg om gereeld onder die top-10 te eindig nie. Alonso het in die sewentiende plek in die kampioenskap geëindig, met 'n vyfde plek by die Hongaarse Grand Prix as die hoogtepunt. In 2016 het die McLaren ietwat verbeter, maar die span het steeds nie genoeg spoed gehad om met die top mee te ding nie. Ten spyte hiervan het Alonso daarin geslaag om gereelde top 10-eindpunte aan te teken, met twee vyfde plekke in Monaco en die Verenigde State as hoogtepunte. Aan die ander kant, in die seisoen se opening in Australië, het hy 'n groot ongeluk gehad waar hy agter in Esteban Gutiérrez se Haas vasgejaag en omgeslaan het. Vir die tweede ren in Bahrein is hy deur Stoffel Vandoorne vervang, maar hy het in die derde ren in China teruggekeer. In 'n swak motor het Alonso die seisoen in die tiende plek in die kampioenskap afgesluit. In 2017 het Alonso 'n nuwe spanmaat in Vandoorne gekry, nadat Button aangekondig het om 'n sabbatsverlof te neem. Hierdie seisoen was die Honda-enjin weer minder betroubaar en Alonso het sewe keer in die eerste helfte van die seisoen uitgetree. In die Hongaarse Grand Prix het hy wel sesde geëindig en die vinnigste renrondte op die voorlaaste rondte opgestel. Ná die somervakansie het die McLaren minder probleme gehad en Alonso het drie punte in die laaste drie wedrenne van die seisoen aangeteken, wat hy nie voorheen in die drie vorige jare saam met McLaren behaal het nie. Hy het sewentien punte aangeteken en vyftiende in die kampioenskap geëindig. Alonso sal in 2018 aanhou om by McLaren te ry, ondanks gerugte dat hy dalk die span gaan verlaat. Nadat hy na Renault-enjins oorgeskakel het, het hy die besluit geneem om te bly. Dit het gelyk of prestasie verbeter, Alonso was dadelik vyfde in die eerste Grand Prix in Australië en het verskeie top 10-uitslae aan die begin van die jaar behaal, maar soos die seisoen gevorder het McLaren verder en verder gedaal. Op 14 Augustus 2018 het Alonso uiteindelik aangekondig dat hy nie in 2019 vir die span in Formule 1 sal jaag nie.<ref>{{nl}} [https://nl.motorsport.com/f1/news/alonso-verlaat-f1-mclaren-2019/3158598/ Alonso verlaat de Formule 1 na 2018]</ref> === Alpine (2021–2022) === Op 8 Julie 2020 is aangekondig dat Alonso in 2021 'n terugkeer na Formule 1 sal maak by die Renault-span.<ref name="Alonso-Alpine">{{nl}} {{Cite web|title=Officieel: Alonso keert terug bij Renault in de F1|url=https://www.ad.nl/formule-1/officieel-alonso-keert-terug-bij-renault-in-de-f1~a5bfad4f/|date=8 Julie 2020|website=AD|url-status=live|access-date=8 Julie 2020}}</ref> Die span het vanaf 2021 as Alpine F1-span voortgaan.<ref>{{nl}} https://www.grandprixradio.nl/2020/09/06/renault-gaat-volgend-seizoen-verder-als-alpine-f1-team/</ref> === Aston-Martin (2023 – ) === Op 1 Augustus 2022 is aangekondig dat Alonso vanaf die 2023-seisoen vir Aston-Martin sal ry waar hy die afgetrede Sebastian Vettel sal vervang. Alonso het 'n meerjarige kontrak met die renspan gesluit.<ref>{{nl}} [https://www.gpfans.com/nl/f1-nieuws/88534/fernando-alonso-naar-aston-martin-meerjarig-contract-getekend/ Fernando Alonso naar Aston Martin: Meerjarig contract getekend]</ref> == Formule 1-uitslae == {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} === 2001 – 2009 === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%" ! Jaar ! Span ! Onderstel ! Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 ! Plek ! Punte |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ![[2001 Formule Een-seisoen|2001]] | [[Minardi]] | [[Minardi]] <br />PS01 | [[Cosworth]] <br />3.0 V10 |bgcolor="#cfcfff"| [[2001 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />12 |bgcolor="#cfcfff"| [[2001 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />13 |bgcolor="#efcfff"| [[2001 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| [[2001 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2001 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />13 |bgcolor="#efcfff"| [[2001 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| [[2001 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| [[2001 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2001 Europese Grand Prix|EUR]]<br />14 |bgcolor="#efcfff"| [[2001 Franse Grand Prix|FRA]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2001 Britse Grand Prix|GBR]]<br />16 |bgcolor="#cfcfff"| [[2001 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />10 |bgcolor="#efcfff"| [[2001 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#ffffff"| [[2001 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><small>DNS</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2001 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />13 |bgcolor="#efcfff"| [[2001 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2001 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />11 | | |style="background:#efefef"| '''23''' |style="background:#efefef"| '''0''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2003 Formule Een-seisoen|2003]] | [[Renault F1|Renault]] | [[Renault F1|Renault]] <br />R23 | [[Renault]] <br />RS23 3.0 V10 |bgcolor="#dfffdf"| [[2003 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />7 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2003 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffdf9f"| [[2003 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />3 |bgcolor="#dfffdf"| [[2003 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />6 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2003 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />2 |bgcolor="#efcfff"| [[2003 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| [[2003 Monaco Grand Prix|MON]]<br />5 |bgcolor="#dfffdf"| [[2003 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2003 Europese Grand Prix|EUR]]<br />4 |bgcolor="#efcfff"| [[2003 Franse Grand Prix|FRA]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| [[2003 Britse Grand Prix|GBR]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| [[2003 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />4 |bgcolor="#ffffbf"| [[2003 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2003 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />8 |bgcolor="#efcfff"| [[2003 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| [[2003 Japannese Grand Prix|JPN]]<br /><small>DNF</small> | | | |style="background:#efefef"| '''6''' |style="background:#efefef"| '''55''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2004 Formule Een-seisoen|2004]] | [[Renault F1|Renault]] | [[Renault F1|Renault]] <br />R24 | [[Renault]] <br />RS24 3.0 V10 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2004 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />3 |bgcolor="#dfffdf"| [[2004 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />7 |bgcolor="#dfffdf"| [[2004 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />6 |bgcolor="#dfffdf"| [[2004 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />4 |bgcolor="#dfffdf"| [[2004 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />4 |bgcolor="#efcfff"| [[2004 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| [[2004 Europese Grand Prix|EUR]]<br />5 |bgcolor="#efcfff"| [[2004 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| [[2004 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"| [[2004 Franse Grand Prix|FRA]]<br />2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#cfcfff"| [[2004 Britse Grand Prix|GBR]]<br />10 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2004 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />3 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2004 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />3 |bgcolor="#efcfff"| [[2004 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| [[2004 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| [[2004 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />4 |bgcolor="#dfffdf"| [[2004 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />5 |bgcolor="#dfffdf"| [[2004 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />4 | |style="background:#efefef"| '''4''' |style="background:#efefef"| '''59''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2005 Formule Een-seisoen|2005]] | [[Renault F1|Renault]] | [[Renault F1|Renault]] <br />R25 | [[Renault]] <br />RS25 3.0 V10 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2005 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2005 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2005 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2005 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />1 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2005 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />2 |bgcolor="#dfffdf"| [[2005 Monaco Grand Prix|MON]]<br />4 |bgcolor="#ffffbf"| [[2005 Europese Grand Prix|EUR]]<br />1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"| [[2005 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#ffffff"| [[2005 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br /><small>DNS</small> |bgcolor="#ffffbf"| [[2005 Franse Grand Prix|FRA]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"| [[2005 Britse Grand Prix|GBR]]<br />2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2005 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />1 |bgcolor="#cfcfff"| [[2005 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />11 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2005 Turkse Grand Prix|TUR]]<br />2 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2005 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />2 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2005 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />2 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2005 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffdf9f"| [[2005 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />3 |bgcolor="#ffffbf"| [[2005 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |style="background:#ffffbf"| '''{{Goud}}''' |style="background:#ffffbf"| '''133''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2006 Formule Een-seisoen|2006]] | [[Renault F1|Renault]] | [[Renault F1|Renault]] <br />R26 | [[Renault]] <br />RS26 2.4 [[V8-enjin|V8]] |bgcolor="#ffffbf"| [[2006 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />1 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2006 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2006 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />1 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2006 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"| [[2006 Europese Grand Prix|EUR]]<br />2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2006 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2006 Monaco Grand Prix|MON]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2006 Britse Grand Prix|GBR]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2006 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2006 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />5 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2006 Franse Grand Prix|FRA]]<br />2 |bgcolor="#dfffdf"| [[2005 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />5 |bgcolor="#efcfff"| [[2006 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"| [[2006 Turkse Grand Prix|TUR]]<br />2 |bgcolor="#efcfff"| [[2006 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"| [[2006 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />2{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2006 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"| [[2006 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />2 | |style="background:#ffffbf"| '''{{Goud}}''' |style="background:#ffffbf"| '''134''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2007 Formule Een-seisoen|2007]] | [[McLaren]] | [[McLaren]] <br />MP4-22 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]] <br />FO 108T 2.4 [[V8-enjin|V8]] |bgcolor="#dfdfdf"| [[2007 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />2 |bgcolor="#ffffbf"| [[2007 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />1 |bgcolor="#dfffdf"| [[2007 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />5 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2007 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />3 |bgcolor="#ffffbf"| [[2007 Monaco Grand Prix|MON]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2007 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"| [[2007 Verenigde State Grand Prix|VST]]<br />2 |bgcolor="#dfffdf"| [[2007 Franse Grand Prix|FRA]]<br />7 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2007 Britse Grand Prix|GBR]]<br />2 |bgcolor="#ffffbf"| [[2007 Europese Grand Prix|EUR]]<br />1 |bgcolor="#dfffdf"| [[2007 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />4 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2007 Turkse Grand Prix|TUR]]<br />3 |bgcolor="#ffffbf"| [[2007 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffdf9f"| [[2007 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />3 |bgcolor="#efcfff"| [[2007 Japannese Grand Prix|JPN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"| [[2007 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />2 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2007 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />3 | | |style="background:#ffdf9f"| '''{{Brons}}''' |style="background:#ffdf9f"| '''109''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2008 Formule Een-seisoen|2008]] | [[Renault F1|Renault]] | [[Renault F1|Renault]] <br />R28 | [[Renault]] <br />RS27 2.4 [[V8-enjin|V8]] |bgcolor="#dfffdf"| [[2008 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />4 |bgcolor="#dfffdf"| [[2008 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />8 |bgcolor="#cfcfff"| [[2008 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />10 |bgcolor="#efcfff"| [[2008 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| [[2008 Turkse Grand Prix|TUR]]<br />6 |bgcolor="#cfcfff"| [[2008 Monaco Grand Prix|MON]]<br />10 |bgcolor="#efcfff"| [[2008 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| [[2008 Franse Grand Prix|FRA]]<br />8 |bgcolor="#dfffdf"| [[2008 Britse Grand Prix|GBR]]<br />6 |bgcolor="#cfcfff"| [[2008 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />11 |bgcolor="#dfffdf"| [[2008 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />4 |bgcolor="#efcfff"| [[2008 Europese Grand Prix|EUR]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| [[2008 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />4 |bgcolor="#dfffdf"| [[2008 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />4 |bgcolor="#ffffbf"| [[2008 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />1 |bgcolor="#ffffbf"| [[2008 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />1 |bgcolor="#dfffdf"| [[2008 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />4 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2008 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />2 | |style="background:#efefef"| '''5''' |style="background:#efefef"| '''61''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2009 Formule Een-seisoen|2009]] |[[Renault F1|Renault]] |[[Renault F1|Renault]] <br />R29 |[[Renault]] <br />RS27 2.4 [[V8-enjin|V8]] |bgcolor="#dfffdf"| [[2009 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />5 |bgcolor="#cfcfff"| [[2009 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />11 |bgcolor="#cfcfff"| [[2009 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />9 |bgcolor="#dfffdf"| [[2009 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />8 |bgcolor="#dfffdf"| [[2009 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />5 |bgcolor="#dfffdf"| [[2009 Monaco Grand Prix|MON]]<br />7 |bgcolor="#cfcfff"| [[2009 Turkse Grand Prix|TUR]]<br />10 |bgcolor="#cfcfff"| [[2009 Britse Grand Prix|GBR]]<br />14 |bgcolor="#dfffdf"| [[2009 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"| [[2009 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br /><small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2009 Europese Grand Prix|EUR]]<br />6 |bgcolor="#efcfff"| [[2009 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| [[2009 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />5 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2009 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#cfcfff"| [[2009 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />10 |bgcolor="#efcfff"| [[2009 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2009 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />14 | | |style="background:#efefef"| '''9''' |style="background:#efefef"| '''26''' |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! Jaar ! Span ! Onderstel ! Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 ! Plek ! Punte |} === 2010 – 2018 === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%" ! Jaar ! Span ! Onderstel ! Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 ! Pos ! Punte |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ![[2010 Formule Een-seisoen|2010]] |[[Scuderia Ferrari|Ferrari Marlboro]] |[[Scuderia Ferrari|Ferrari F10]] |[[Ferrari]] <br />056 2.4 [[V8-enjin|V8]] |bgcolor="#ffffbf"|[[2010 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"|[[2010 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />4 |bgcolor="#cfcfff"|[[2010 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />13 |bgcolor="#dfffdf"|[[2010 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />4 |bgcolor="#dfdfdf"|[[2010 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />2 |bgcolor="#dfffdf"|[[2010 Monaco Grand Prix|MON]]<br />6 |bgcolor="#dfffdf"|[[2010 Turkse Grand Prix|TUR]]<br />8 |bgcolor="#ffdf9f"|[[2010 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />3 |bgcolor="#dfffdf"|[[2010 Europese Grand Prix|EUR]]<br />8 |bgcolor="#cfcfff"|[[2010 Britse Grand Prix|GBR]]<br />14{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"|[[2010 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />1 |bgcolor="#dfdfdf"|[[2010 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />2 |bgcolor="#efcfff"|[[2010 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"|[[2010 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffffbf"|[[2010 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffdf9f"|[[2010 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />3 |bgcolor="#ffffbf"|[[2010 Koreaanse Grand Prix|KOR]]<br />1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffdf9f"|[[2010 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />3 |bgcolor="#dfffdf"|[[2010 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />7 | | |style="background:#dfdfdf"| '''{{Silwer}}''' |style="background:#dfdfdf"| '''252''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2011 Formule Een-seisoen|2011]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] <br />150° Italia | [[Ferrari]] <br />056 2.4 [[V8-enjin|V8]] |bgcolor="#dfffdf"|[[2011 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />4 |bgcolor="#dfffdf"|[[2011 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />6 |bgcolor="#dfffdf"|[[2011 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />7 |bgcolor="#ffdf9f"|[[2011 Turkse Grand Prix|TUR]]<br />3 |bgcolor="#dfffdf"|[[2011 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />5 |bgcolor="#dfdfdf"|[[2011 Monaco Grand Prix|MON]]<br />2 |bgcolor="#efcfff"|[[2011 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"|[[2011 Europese Grand Prix|EUR]]<br />2 |bgcolor="#ffffbf"|[[2011 Britse Grand Prix|GBR]]<br />1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"|[[2011 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />2 |bgcolor="#ffdf9f"|[[2011 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />3 |bgcolor="#dfffdf"|[[2011 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />4 |bgcolor="#ffdf9f"|[[2011 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />3 |bgcolor="#dfffdf"|[[2011 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />4 |bgcolor="#dfdfdf"|[[2011 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />2 |bgcolor="#dfffdf"|[[2011 Koreaanse Grand Prix|KOR]]<br />5 |bgcolor="#ffdf9f"|[[2011 Indiese Grand Prix|IND]]<br />3 |bgcolor="#dfdfdf"|[[2011 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />2 |bgcolor="#dfffdf"|[[2011 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />4 | | |style="background:#efefef"| '''4''' |style="background:#efefef"| '''257''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2012 Formule Een-seisoen|2012]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] <br />F2012 | [[Ferrari]] <br />056 2.4 [[V8-enjin|V8]] |bgcolor="#dfffdf"| [[2012 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />5 |bgcolor="#ffffbf"| [[2012 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />1 |bgcolor="#dfffdf"| [[2012 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />9 |bgcolor="#dfffdf"| [[2012 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />7 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2012 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />2 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2012 Monaco Grand Prix|MON]]<br />3 |bgcolor="#dfffdf"| [[2012 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />5 |bgcolor="#ffffbf"| [[2012 Europese Grand Prix|EUR]]<br />1 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2012 Britse Grand Prix|GBR]]<br />2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2012 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2012 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />5 |bgcolor="#efcfff"| [[2012 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"| [[2012 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />3 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2012 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />3 |bgcolor="#efcfff"| [[2012 Japannese Grand Prix|JPN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"| [[2012 Koreaanse Grand Prix|KOR]]<br />3 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2012 Indiese Grand Prix|IND]]<br />2 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2012 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />2 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2012 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />3 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2012 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />2 | |style="background:#dfdfdf"| '''{{Silwer}}''' |style="background:#dfdfdf"| '''278''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2013 Formule Een-seisoen|2013]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari F138]] | [[Ferrari]] <br />056 2.4 [[V8-enjin|V8]] |bgcolor="#dfdfdf"| [[2013 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />2 |bgcolor="#efcfff"| [[2013 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#ffffbf"| [[2013 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />1 |bgcolor="#dfffdf"| [[2013 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />8 |bgcolor="#ffffbf"| [[2013 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />1 |bgcolor="#dfffdf"| [[2013 Monaco Grand Prix|MON]]<br />7 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2013 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />2 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2013 Britse Grand Prix|GBR]]<br />3 |bgcolor="#dfffdf"| [[2013 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2013 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />5 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2013 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />2 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2013 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />2 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2013 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />2 |bgcolor="#dfffdf"| [[2013 Koreaanse Grand Prix|KOR]]<br />6 |bgcolor="#dfffdf"| [[2013 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />4 |bgcolor="#cfcfff"| [[2013 Indiese Grand Prix|IND]]<br />11 |bgcolor="#dfffdf"| [[2013 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2013 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />5 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2013 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />3 | | |style="background:#dfdfdf"| '''{{Silwer}}''' |style="background:#dfdfdf"| '''242''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2014 Formule Een-seisoen|2014]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari F14 T]] | [[Ferrari]] <br />059/3 1.6 [[V6-enjin|V6]] |bgcolor="#dfffdf"| [[2014 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />4 |bgcolor="#dfffdf"| [[2014 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />4 |bgcolor="#dfffdf"| [[2014 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />9 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2014 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />3 |bgcolor="#dfffdf"| [[2014 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />6 |bgcolor="#dfffdf"| [[2014 Monaco Grand Prix|MON]]<br />4 |bgcolor="#dfffdf"| [[2014 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />6 |bgcolor="#dfffdf"| [[2014 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />5 |bgcolor="#dfffdf"| [[2014 Britse Grand Prix|GBR]]<br />6 |bgcolor="#dfffdf"| [[2014 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />5 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2014 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />2 |bgcolor="#dfffdf"| [[2014 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />7 |bgcolor="#efcfff"| [[2014 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| [[2014 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />4 |bgcolor="#efcfff"| [[2014 Japannese Grand Prix|JPN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| [[2014 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />6 |bgcolor="#dfffdf"| [[2014 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />6 |bgcolor="#dfffdf"| [[2014 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />6 |bgcolor="#dfffdf"| [[2014 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />9 | | |style="background:#efefef"| '''6''' |style="background:#efefef"| '''161''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2015 Formule Een-seisoen|2015]] |[[McLaren|McLaren F1-span]] |[[McLaren]] MP4-30 |[[Renault]] <br />RA615H [[V6-enjin|V6 Turbo]] |bgcolor=| [[2015 Australiese Grand Prix|AUS]] |bgcolor="#efcfff"| [[2015 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2015 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> 12 |bgcolor="#cfcfff"| [[2015 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> 11 |bgcolor="#efcfff"| [[2015 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| [[2015 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| [[2015 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| [[2015 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| [[2015 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> 10 |bgcolor="#dfffdf"| [[2015 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> 5 |bgcolor="#cfcfff"| [[2015 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> 13 |bgcolor="#cfcfff"| [[2015 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> 18† |bgcolor="#efcfff"| [[2015 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2015 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> 11 |bgcolor="#cfcfff"| [[2015 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> 11 |bgcolor="#cfcfff"| [[2015 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> 11 |bgcolor="#efcfff"| [[2015 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] <br /> <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2015 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> 15 |bgcolor="#cfcfff"| [[2015 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> 17 | | |style="background:#efefef"| '''17''' |style="background:#efefef"| '''11''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2016 Formule Een-seisoen|2016]] | [[McLaren|McLaren F1-span]] | [[McLaren]] MP4-31 | [[Renault]] <br />RA616H [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=efcfff|[[2016 Australiese Grand Prix|AUS]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=|[[2016 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br /> |bgcolor=cfcfff|[[2016 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />12 |bgcolor=dfffdf|[[2016 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />6 |bgcolor=efcfff|[[2016 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|[[2016 Monaco Grand Prix|MON]]<br />5 |bgcolor=cfcfff|[[2016 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />11 |bgcolor=efcfff|[[2016 Europese Grand Prix|EUR]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|[[2016 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />18 |bgcolor=cfcfff|[[2016 Britse Grand Prix|GBR]]<br />13 |bgcolor=dfffdf|[[2016 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />7 |bgcolor=cfcfff|[[2016 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />12 |bgcolor=dfffdf|[[2016 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />7 |bgcolor=cfcfff|[[2016 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />14{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|[[2016 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />7 |bgcolor=dfffdf|[[2016 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />7 |bgcolor=cfcfff|[[2016 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />16 |bgcolor=dfffdf|[[2016 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />5 |bgcolor=cfcfff|[[2016 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />13 |bgcolor=dfffdf|[[2016 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />10 |bgcolor=dfffdf|[[2016 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />10 |style="background:#efefef"| '''10''' |style="background:#efefef"| '''54''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2017 Formule Een-seisoen|2017]] | [[McLaren|McLaren F1-span]] | [[McLaren]] MCL32 | [[Renault]] <br />RA617H [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=efcfff|[[2017 Australiese Grand Prix|AUS]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|[[2017 Chinese Grand Prix|CHN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|[[2017 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />14 |bgcolor=|[[2017 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />DNS |bgcolor=cfcfff|[[2017 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />12 |bgcolor=|[[2017 Monaco Grand Prix|MON]]<br /> |bgcolor=cfcfff|[[2017 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />16 |bgcolor=dfffdf|[[2017 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />9 |bgcolor=efcfff|[[2017 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|[[2017 Britse Grand Prix|GBR]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|[[2017 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|[[2017 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|[[2017 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />17 |bgcolor=efcfff|[[2017 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|[[2017 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />11 |bgcolor=cfcfff|[[2017 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />11 |bgcolor=efcfff|[[2017 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|[[2017 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />10 |bgcolor=dfffdf|[[2017 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />8 |bgcolor=dfffdf|[[2017 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />9 | |style="background:#efefef"| '''15''' |style="background:#efefef"| '''17''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2018 Formule Een-seisoen|2018]] | [[McLaren|McLaren F1-span]] | [[McLaren]] MCL33 | [[Renault]] <br />R.E.18 [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=dfffdf|[[2018 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />5 |bgcolor=dfffdf|[[2018 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />7 |bgcolor=dfffdf|[[2018 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />7 |bgcolor=dfffdf|[[2018 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />7 |bgcolor=dfffdf|[[2018 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />8 |bgcolor=efcfff|[[2018 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|[[2018 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|[[2018 Franse Grand Prix|FRA]]<br />16 |bgcolor=dfffdf|[[2018 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />8 |bgcolor=dfffdf|[[2018 Britse Grand Prix|GBR]]<br />8 |bgcolor=cfcfff|[[2018 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />16 |bgcolor=dfffdf|[[2018 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />8 |bgcolor=efcfff|[[2018 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|[[2018 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|[[2018 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />7 |bgcolor=cfcfff|[[2018 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />14 |bgcolor=cfcfff|[[2018 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />14 |bgcolor=efcfff|[[2018 Verenigde State Grand Prix|VST]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|[[2018 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|[[2018 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />17 |bgcolor=cfcfff|[[2018 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />11 |style="background:#efefef"| '''11''' |style="background:#efefef"| '''50''' |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! Jaar ! Inskrywer ! Onderstel ! Enjin ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! 17 ! 18 ! 19 ! 20 ! 21 ! Plek ! Punte |} === 2021 – hede === {| class="wikitable" border="1" style="text-align:center; font-size:85%;" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! [[2021 Formule Een-seisoen|2021]] | [[Alpine F1-span]] | Alpine A521 | [[Renault F1|Renault]]<br />E-Tech 20B [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=efcfff| [[2021 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />10 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Portugese Grand Prix|POR]]<br />8 |bgcolor=cfcfff| [[2021 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />17 |bgcolor=cfcfff| [[2021 Monaco Grand Prix|MON]]<br />13 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />6 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Franse Grand Prix|FRA]]<br />8 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Stiermarkse Grand Prix|STI]]<br />9 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />10 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Britse Grand Prix|GBR]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />4 |bgcolor=cfcfff| [[2021 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />11'''‡''' |bgcolor=dfffdf| [[2021 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />6 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />8 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />6 |bgcolor=cfcfff| [[2021 Turkse Grand Prix|TUR]]<br />16 |bgcolor=efcfff| [[2021 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />9 |bgcolor=dfffdf| [[2021 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />9 |bgcolor=ffdf9f| [[2021 Katarse Grand Prix|KAT]]<br />3 |bgcolor=cfcfff| [[2021 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />13 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />8 | | |bgcolor=efefef|'''10''' |bgcolor=efefef|'''81''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2022 Formule Een-seisoen|2022]] | [[Alpine F1-span]] | Alpine A522 | [[Renault F1|Renault]]<br />E-Tech RE22 [[Turboaanjaer|t]] |bgcolor=dfffdf| [[2022 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />9 |bgcolor=efcfff| [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2022 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />17 |bgcolor=efcfff| [[2022 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2022 Miami Grand Prix|MIA]]<br />11 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />9 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Monaco Grand Prix|MON]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />9 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Britse Grand Prix|GBR]]<br />5 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />10 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Franse Grand Prix|FRA]]<br />6 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />8 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />5 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />6 |bgcolor=efcfff| [[2022 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2022 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2022 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />7 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />19 |bgcolor=dfffdf| [[2022 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />5 |bgcolor=efcfff| [[2022 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br /><small>DNF</small> | | |bgcolor=efefef|'''9''' |bgcolor=efefef|'''81''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2023 Formule Een-seisoen|2023]] |[[Aston Martin F1|Aston Martin]] |Aston Martin AMR23 |[[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br />F1 M14 E<br /> Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=ffdf9f| [[2023 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>3 |bgcolor=ffdf9f| [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>3 |bgcolor=ffdf9f| [[2023 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>3 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>^'''6'''4 |bgcolor=ffdf9f| [[2023 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>3 |bgcolor=dfdfdf| [[2023 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>2 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>7 |bgcolor=dfdfdf| [[2023 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>2 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>^'''5'''5 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>7 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>5 |bgcolor=dfdfdf| [[2023 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2023 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>9 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>15 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>^'''8'''6 |bgcolor=efcfff| [[2023 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2023 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f| [[2023 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>3 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>7 | | |bgcolor=efefef| '''4''' |bgcolor=efefef| '''206''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2024 Formule Een-seisoen|2024]] |[[Aston Martin F1|Aston Martin]] |Aston Martin AMR24 |[[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br/>F1 M15 E<br/> Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=dfffdf| [[2024 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>5 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>6 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>9 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>19 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>11 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>6 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>18{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>8 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>11 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>11 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>6 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>8 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>13 |bgcolor=efcfff| [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2024 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>11 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>7 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>9 |bgcolor=efefef|'''9''' |bgcolor=efefef|'''70''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2025 Formule Een-seisoen|2025]] |[[Aston Martin F1|Aston Martin]] |Aston Martin AMR25 |[[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br/>F1 M16 E<br/> Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=efcfff| [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2025 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>15 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>15 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>11 |bgcolor=efcfff| [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>7 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>7 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>9 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>17 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>5 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>8 |bgcolor=efcfff| [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>15 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>7 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>10 |bgcolor=efcfff| [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>^'''6'''14 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>11 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>^'''7'''7 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>6 |bgcolor=efefef|'''10''' |bgcolor=efefef|'''56''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2026 Formule Een-seisoen|2026]] |[[Aston Martin F1|Aston Martin]] |Aston Martin AMR26 |[[Honda Racing F1|Honda]] RA626H [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=efcfff| [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>18 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>15 |bgcolor=efcfff| [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>10 |bgcolor=efcfff| [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>18 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>18 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>19 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>14 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>9 |bgcolor=efcfff| [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>17 |bgcolor=efcfff| [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>8 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>16 |bgcolor=| [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>{{0}} | |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|ALO|seasonposition}}*''' |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|ALO|seasonpoints}}*''' |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |} † Kon nie die ren voltooi nie, maar is geklassifiseer omrede hy meer as 90% van die wedrenafstand afgelê het.<br/> ‡ Halwe punte is in België toegeken in 2021 omdat daar minder as 75% van die wedren afgelê is weens hewige reën.<br/> '''*''' Seisoen is nog aan die gang. == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} {{DEFAULTSORT:Alonso, Fernando}} [[Kategorie:Formule Een-renjaers]] [[Kategorie:Formule Een-Wêreldbestuurderskampioene]] [[Kategorie:Geboortes in 1981]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Spaanse renjaers]] 9a0wxx1igrwlyvccuhqxjinay0s0bad 0 44371 2979124 2244551 2026-10-15T12:40:28Z Rooiratel 90342 2979124 wikitext text/x-wiki {{Geen bronne}} '''Makro-ekonomie''' is gemoeid met die studie van [[ekonomie]]se verwantskappe op die makro-, en gewoonlik die nasionale vlak. Die vakgebied word tradisioneel verdeel in twee studierigtings: [[sakesiklusteorie]] en [[groeiteorie]]. Waar die vak vroeër in verskeie denkskole verdeel was, is sodanige skoolvorming vandag minder algemeen en is makro-ekonome veel meer op empiriese ondersoek ingestel. Empiriese navorsing impliseer dat ekonome vandag veel meer wetenskaplik met ekonomiese data omgaan – iets wat nie noodwendig deur getrouheid aan 'n bepaalde denkskool gedien word nie. Trouens, die totale versameling van kennis waaroor die meeste makro-ekonome saamstem is 'n samevoeging van insigte uit verskeie denkskole. Makro - ekomomie verwys ook na die kringloopmodel wat die inter aksie tussen die huishoudelike sektor, sakesektor, openbare sektor asook die buitelandse sektor. {{Saadjie}} {{Normdata}} [[Kategorie:Ekonomie]] pbxc3f3fpp1ochkkwuv2jxyuoa71akg 2979125 2979124 2026-10-15T12:40:51Z Rooiratel 90342 tikfout 2979125 wikitext text/x-wiki {{Geen bronne}} '''Makro-ekonomie''' is gemoeid met die studie van [[ekonomie]]se verwantskappe op die makro-, en gewoonlik die nasionale vlak. Die vakgebied word tradisioneel verdeel in twee studierigtings: [[sakesiklusteorie]] en [[groeiteorie]]. Waar die vak vroeër in verskeie denkskole verdeel was, is sodanige skoolvorming vandag minder algemeen en is makro-ekonome veel meer op empiriese ondersoek ingestel. Empiriese navorsing impliseer dat ekonome vandag veel meer wetenskaplik met ekonomiese data omgaan – iets wat nie noodwendig deur getrouheid aan 'n bepaalde denkskool gedien word nie. Trouens, die totale versameling van kennis waaroor die meeste makro-ekonome saamstem is 'n samevoeging van insigte uit verskeie denkskole. Makro - ekonomie verwys ook na die kringloopmodel wat die inter aksie tussen die huishoudelike sektor, sakesektor, openbare sektor asook die buitelandse sektor. {{Saadjie}} {{Normdata}} [[Kategorie:Ekonomie]] innd8xctbzxq9v4ab2d1ooa15hsowc6 0 70205 2979235 2555473 2026-10-15T20:04:47Z Morne 672 2979235 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Naam = At Botha | Beeld = | Beeldbeskrywing = <!-- vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = | Alias = | Geboortedatum = {{GDEO|1949|12|23}} | Geboorteplek = [[Kroonstad]] | Nasionaliteit = [[Suid-Afrika]] | Sterftedatum = | Sterfteplek = | Beroep = Akteur, skilder | Aktiewe jare = | Noemenswaardige rolprente = ''[[Stander (rolprent)|Stander]]'' | Webwerf = {{URL|http://www.atbothagallery.co.za/}} | imdb = 0098494 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''At Botha''' (gebore [[23 Desember]] [[1949]]) is 'n [[Suid-Afrika]]anse [[akteur]] en [[skilder]]. Hy is veral bekend vir sy rolle in die Afrikaanse TV-dramas soos Vyfster (1984) en [[Dryfsand(TV drama)|Dryfsand]] (2006).<ref>[http://www.tvsa.co.za/actorprofile.asp?actorid=10474 Profiel op TVSA], besoek op 4 November 2012</ref> Hy was met die aktrise [[Annalise Bosch]] getroud. Hulle seun, [[Pieter Howes|Pieter Bosch-Botha]], was ook 'n akteur, regisseur en vervaardiger. == Lewe == Botha is op [[Kroonstad]] in die [[Vrystaat]] gebore as die seun van ’n onderwyser en het as kind op verskeie dorpe gewoon.<ref>[https://esat.sun.ac.za/index.php/At_Botha At Botha by ESAT]</ref> Hy het aan die [[Hoërskool Menlopark]] in Pretoria gematrikuleer en sy dramastudie aan die [[Potchefstroomse Universiteit]] voltooi. Hy was ’n akteur by [[Sukovs]] en [[Truk]], waar hy in opvoerings van ''Die Drie Susters'', ''Twaalfde Nag'' en ''Charley se Tante'' opgetree het. Hy het geleidelik vir sy [[rolprent]]- en [[TV]]-werk bekend geraak, insluitende die rolprent ''[[Stander (rolprent)|Stander]]'' en die TV-dramareekse ''[[Vyfster]]'' (1984), ''[[Egoli]]'', ''Dryfsand'' (2007) en ''Erfsondes'' (2008). Hy skilder die grootste deel van sy lewe, hoewel hy geen formele opleiding gehad het nie. Hy het in latere jare sukses begin behaal met onder meer landskappe, oes- en seetonele. == Filmografie == *''[[Blink Stefaans]]'', 1981 *''[[Bosveldhotel, die moevie]]'', 1982 as Dr. Wynand Nel *''[[Grensbasis 13]]'', 1979 *''[[Vyfster]]'' (TV-reeks), 1984 *''Hostage'', 1987 as Raoul *''Wild Zone'', 1989 as Kubaanse Luitenant *[[Stander (rolprent)|''Stander'']], 2003 as Generaal Viljoen *''Dryfsand'' (TV-reeks), 2006 as Heinrich Bessermann == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Botha, At}} [[Kategorie:Geboortes in 1949]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse manlike akteurs van die 20ste eeu]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse manlike akteurs van die 21ste eeu]] bheq0n3ryt4mrabsaf8vj884t2ner2j 0 74658 2979316 2977737 2026-10-16T01:16:35Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.6 2979316 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas deeltjie | naam=Muonneutrino |beeld=Standard Model of Elementary Particles afr.svg |breedte=280 |onderskrif=Die muonneutrino se plek in die Standaardmodel <br>(middel onder). | samestelling=[[Elementêre deeltjie]] | statistiek=[[Fermion]]ies | groep=[[Lepton]]e | generasie=Tweede | wisselwerking=[[Swak wisselwerking|Swak]], [[swaartekrag]] | simbool={{Subatomiese deeltjie|Muonneutrino}} | anti=Muon-antineutrino ({{Subatomiese deeltjie|Muon-antineutrino}}) | geteoretiseer=1940's | ontdek = Leon Lederman, Melvin Schwartz en Jack Steinberger (1962) | leeftyd= | massa=Klein, maar nie nul nie <br>&lt;&nbsp;0,19&nbsp;MeV/''c''²<ref name="PDG2025">{{cite web |first=J. |last=Beringer |collaboration=Particle Data Group |url=https://pdg.lbl.gov/2025/web/viewer.html?file=../listings/rpp2025-list-neutrino-prop.pdf |title=PDGLive Particle Summary 'Neutrino Properties' |publisher=Particle Data Group |year=2025 |access-date=12 April 2026 |display-authors=etal}}</ref> <br>(sien [[neutrino]]) | verval= | elektriese_lading=0 ''e'' | kleurlading=Geen | spin={{vbreuk|1|2}}&nbsp;''ħ'' | isospin={{vbreuk|1|2}} | swak_hiperlading=-1 | chiraliteit=Linkshandig (vir regshandige neutrino's, sien [[steriele neutrino]]) }} Die '''muonneutrino''' of '''muon-neutrino''' is ’n [[elementêre deeltjie|elementêre]] [[lepton]] met die simbool {{Subatomiese deeltjie|Muonneutrino}} wat geen netto [[elektriese lading]] het nie. Saam met die [[muon]] vorm dit die [[Generasie (deeltjiefisika)|tweede generasie]] van leptone, vandaar sy naam. Dit is in 1962 ontdek, werk waarvoor Leon Lederman, Melvin Schwartz en Jack Steinberger in 1988 die [[Nobelprys vir fisika]] ontvang het. Soos alle elementêre deeltjies het die muonneutrino ’n [[antideeltjie]], die muon-antineutrino, waarvan sommige eienskappe dieselfde magnitude maar ’n teenoorgestelde teken het. Metings in 2011 wat daarop gedui het dat muonneutrino's vinniger as die [[ligsnelheid|lig]] beweeg, is naderhand aan ’n foutiewe tydmeetstelsel toegeskryf. == Ontdekking == [[Lêer:FirstNeutrinoEventAnnotated.jpg|duimnael|Die eerste waarneming van ’n neutrino in ’n waterstofborrelkamer, in 1970: ’n onsigbare neutrino het met ’n [[proton]] gebots. Die proton het daarna langs die kort spoor bo die sentrale baan beweeg, en die botsing het ’n muon (aan die begin van die lang reguit sentrale spoor) en ’n [[Pion (deeltjie)|pioon]] (aan die begin van die spoor net onder die muon) voortgebring.]] Verskeie fisici het die muonneutrino, wat ook die „neutretto” genoem is, in die 1940's veronderstel.<ref>{{cite arXiv |last1=Anicin |first1=Ivan V. |year=2005 |title=The Neutrino - Its Past, Present and Future |eprint=physics/0503172}}</ref> Die eerste publikasie daaroor is waarskynlik Shoichi Sakata en Takesi Inoue se tweemesonteorie van 1942, waarin twee neutrino's ook ter sprake gekom het.<ref name="sakata-1942">{{cite journal |last1=Sakata |first1=Shoichi |last2=Inoue |first2=Takesi |title=中間子と湯川粒子の關係に就て |trans-title=Oor die verband tussen mesone en Yukawa-deeltjies |journal=日本数学物理学会誌 [Nippon Suugaku-Butsuri Gakkaishi] |volume=16 |year=1942 |doi=10.11429/subutsukaishi1927.16.232}}</ref><ref name="sakata-1946">{{cite journal |last1=Sakata |first1=Shoichi |last2=Inoue |first2=Takesi |title=On the correlations between mesons and Yukawa particles |journal=Progress of Theoretical Physics |volume=1 |issue=4 |year=1946 |pages=143-150 |doi=10.1143/PTP.1.143 |bibcode=1946PThPh...1..143S |url=https://academic.oup.com/ptp/article-pdf/1/4/143/5223669/1-4-143.pdf}}</ref> Leon M. Lederman, Melvin Schwartz en Jack Steinberger het die bestaan van die muonneutrino in 1962 in ’n eksperiment by die Brookhaven Nasionale Laboratorium bewys.<ref name="danby">{{cite journal |last1=Danby |first1=G. |last2=Gaillard |first2=J-M. |last3=Goulianos |first3=K. |last4=Lederman |first4=L. M. |last5=Mistry |first5=N. |last6=Schwartz |first6=M. |last7=Steinberger |first7=J. |year=1962 |title=Observation of high-energy neutrino reactions and the existence of two kinds of neutrinos |journal=Physical Review Letters |volume=9 |issue=1 |pages=36-44 |doi=10.1103/PhysRevLett.9.36 |bibcode=1962PhRvL...9...36D |hdl=2027/mdp.39015095280841 |s2cid=120314867}}</ref> Hulle is in 1988 met die Nobelprys vir fisika daarvoor bekroon.<ref name="nobel1988">{{cite web |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1988/index.html |title=The Nobel Prize in Physics 1988 |publisher=The Nobel Foundation |access-date=11 Februarie 2010}}</ref> == Oënskynlike snelheidsanomalie == In September 2011 het navorsers van die OPERA-eksperiment berig dat muonneutrino's oënskynlik vinniger as die lig beweeg.<ref name="cern2012">{{cite news |url=http://press.web.cern.ch/press-releases/2011/09/opera-experiment-reports-anomaly-flight-time-neutrinos-cern-gran-sasso |title=OPERA experiment reports anomaly in flight time of neutrinos from CERN to Gran Sasso (UPDATE 8 June 2012) |access-date=19 April 2013 |date=8 Junie 2012 |work=CERN press office |archive-date= 5 April 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130405095950/http://press.web.cern.ch/press-releases/2011/09/opera-experiment-reports-anomaly-flight-time-neutrinos-cern-gran-sasso |url-status=dead}}</ref> In Maart 2012 het die span van die ICARUS-eksperiment resultate gepubliseer wat dié van OPERA direk weerspreek.<ref name="icarus">{{cite journal |last1=Anicin |first1=Ivan V. |last2=Aprili |first2=P. |last3=Baiboussinov |first3=B. |title=Measurement of the neutrino velocity with the ICARUS detector at the CNGS beam |journal=Physics Letters B |volume=713 |issue=1 |pages=17-22 |year=2012 |doi=10.1016/j.physletb.2012.05.033 |bibcode=2012PhLB..713...17A |arxiv=1203.3433 |s2cid=55397067 |display-authors=etal}}</ref> In Julie 2012 is dié oënskynlike anomalie na ’n foutiewe element in die [[optiese vesel|optieseveselstelsel]] vir tydmeting by Gran Sasso herlei. Nadat dit herstel is, het die neutrino's binne die eksperiment se foutgrense teen die ligsnelheid beweeg.<ref name="cern2012" /> == Sien ook == * [[Elektronneutrino]] * [[Tauneutrino]] == Verwysings == {{Verwysings}} == Verdere leesstof == * {{cite web |first=Leon M. |last=Lederman |year=1988 |url=https://www.nobelprize.org/uploads/2018/06/lederman-lecture.pdf |title=Observations in Particle Physics from Two Neutrinos to the Standard Model |work=Nobel Lectures |publisher=The Nobel Foundation |access-date=11 Februarie 2010}} * {{cite web |first=Melvin |last=Schwartz |year=1988 |url=https://www.nobelprize.org/uploads/2018/06/schwartz-lecture.pdf |title=The First High Energy Neutrino Experiment |work=Nobel Lectures |publisher=The Nobel Foundation |access-date=11 Februarie 2010}} * {{cite web |first=Jack |last=Steinberger |year=1988 |url=https://www.nobelprize.org/uploads/2018/06/steinberger-lecture.pdf |title=Experiments with High-Energy Neutrino Beams |work=Nobel Lectures |publisher=The Nobel Foundation |access-date=11 Februarie 2010}} {{clear}} {{deeltjie}} [[Kategorie:Elementêre deeltjies]] 9juge2d4u7dd3l8lbz6h7iziiyt95c6 0 78816 2979137 2910464 2026-10-15T13:39:45Z BT1121 109898 2979137 wikitext text/x-wiki {{Taksoboks | name = Pylvlekkatlagter | image = Arrow-marked Babbler,Turdoides jardineii, at Hwange National Park, Zimbabwe (35097040664).jpg | image_caption = Twee voëls roep te Hwange, Zimbabwe | image2 = Turdoides jardineii jardineii, roepe, R628 by Tussen-I-Bome, Gauteng, a.mp3 | image2_caption = Roepe van die nominale subspesie | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref>{{IUCN|id=106007973 |title=''Turdoides jardineii'' |assessors=''BirdLife International'' |version=2012.1 |year=2012 |accessdate=16 Julie 2012}}</ref> | domain = [[Eukaryota]] | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Chordata]] | classis = [[Aves]] | ordo = [[Passeriformes]] | familia = [[Leiothrichidae]] | genus = ''[[Turdoides]]'' | species = '''''T. jardineii''''' | binomial = ''Turdoides jardineii'' | binomial_authority = ([[Andrew Smith (dierkundige)|Smith]], 1836) | synonyms = }} Die '''pylvlekkatlagter''' (''Turdoides jardineii'') is 'n algemene [[standvoël]] wat in ruigtes en bosse in beboste savanne voorkom. Die voël bly in territoriale groepe van 6-7 saam. Die voël word 22 – 25&nbsp;cm groot en weeg 60 – 82 gram. In Engels staan die voël as die ''Arrow-marked babbler'' bekend. Die [[gestreepte nuwejaarsvoël]], 'n [[broeiparasiet]], gebruik onder andere die pylvlekkatlagter as broeigasheer vir sy kleintjies. == Sien ook == {{Commonskat|Turdoides jardineii}} * [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls]] * [[Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)]] * [[Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name]] == Verwysings == {{Verwysings}} == Bron == * ''[[Sasol Voëls van Suider-Afrika]].'' Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011. {{ISBN|978-1-77007-928-1}} {{Saadjie}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Sangvoëls]] [[Kategorie:Voëls van die Krugerwildtuin]] lzmh4f6l943eghcufj3nc8y9s46yb8p 0 84542 2979142 2969830 2026-10-15T13:51:46Z JMK 649 +prent, teksdetails 2979142 wikitext text/x-wiki {{Devoon}} [[Lêer:Gessetal2023-omgewingsrekonstruksie, valskleur-KI-herskepping.jpg|290px|duimnael|regs|Varswaterbiota van die Famennium waarvan die fossiele naby [[Grahamstad]] ontdek is. Tydens die Famennium was die ligging naby die [[Antarktiese Sirkel|poolsirkel]].]] Die '''Famennium''' is die laaste [[chronostratigrafie]]se [[etage (stratigrafie)|etage]] sowel as [[Tydsnede (geologie)|geologiese tydsnede]] in onderskeidelik die [[sisteem (stratigrafie)|sisteem]] en [[Periode (geologie)|periode]] [[Devoon]]. Dit verwys dus na ’n tydperk sowel as die gesteentes wat in dié tydperk gevorm het. Die Famennium was van sowat 372,2 tot 358,9&nbsp;miljoen jaar gelede.<ref>Gradstein ''et al.'' (2012)</ref> Dit is voorafgegaan deur die [[Frasnium]] en gevolg deur die [[Tournaisium]], die eerste etage/tydsnede van die [[Karboon]]. == Naam en definisie == Die etage is genoem na die Oos-[[België|Belgiese]] streek die [[Famenne]]. Die basis van die Famennium word gedefinieer deur die uitwissing van die [[Conodonta]] ''Ancyrodella'' en ''Ozarkodina'' en [[Goniatitida]] ''Gephuroceratidae'' en ''Beloceratidae'', en die bokant deur die eerste voorkoms van die Conodonta ''Siphonodella sulcata''. Die [[tipeligging]] vir die basis is die [[steengroef]] Courniac by Cessenon, [[Frankryk]].<ref>Klapper ''et al.'' (1993)</ref> == Uitwissing == Die einde van die Famennium en die oorgang na die Tournaisium word deur 'n groot uitwissing gekenmerk, hoewel dit dalk nie net een gebeurtenis is nie, maar 'n reeks gebeurtenisse. Driekwart van die spesies verdwyn, veral in vlak seë waar suurstof dalk in die water onbreek het.<ref>{{Cite web |url=http://www.bbc.co.uk/nature/extinction_events/Late_Devonian_extinction |title=BBC |access-date=19 Augustus 2018 |archive-date= 6 Augustus 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110806125226/http://www.bbc.co.uk/nature/extinction_events/Late_Devonian_extinction |url-status=dead}}</ref> Sommige geleerdes erken die Kellwasser-gebeurtenis aan die ''begin'' van hierdie tydperk —die oorgang van Frasnium na Famennium— as die grootste uitwissing – met verlies van 20% van alle dierfamilies en 70-80% van alle dierspesies, gevolg deur 'n Laat-Famenniese Krisis-tydperk wat in die Hangelberg-gebeurtenis eindig wat die Devoon besluit. Die verliese is veral groot vir bentiese organismes en onder [[Foraminifera]], [[Brachiopoda]], [[Conodonta]], korale van die Rugosa en Tabulata, kaaklose visse, Placodermi, Stromatoporoidea-sponse en die [[trilobiet]]e.<ref>{{Cite web |url=http://www.devoniantimes.org/opportunity/massExtinction.html |title=Devonian times |access-date=19 Augustus 2018 |archive-date=27 Julie 2020 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200727171744/http://www.devoniantimes.org/opportunity/massExtinction.html |url-status=dead }}</ref> == Bronne == {{Verwysings}} * {{en}}Gradstein, F.M.; Ogg, J.G.; Schmitz, M.D. & Ogg, G.M.; '''2012''': ''A Geologic Time Scale 2012'', Elsevier, {{ISBN|0444594256}}. *{{en}}Klapper, G.; Feist, R.; Becker, R.T. & House, M.R.; 1993: ''Definition of the Frasnian/Famennian Stage boundary'' Episodes '''16(4)''', p. 433-441. [[Kategorie:Devoon]] 3a38wavgslqlc3l7tmo1gs7tqdb5j0i 0 87041 2979222 2103198 2026-10-15T18:56:21Z Pynappel 70858 Brei uit n.a.v. die Engels 2979222 wikitext text/x-wiki {{Kort beskrywing|Organiese verbinding wat in niepolêre oplosmiddels oplos}} [[Lêer:Common lipid types.svg|duimnael|Strukture van 'n paar algemene lipiede. Bo staan cholesterol<ref name="Maitland_1998" /> en oleïensuur.<ref name="Stryer_2007" />{{rp|328}} Die middelste struktuur is 'n trigliseried wat uit 'n oleoïel-, 'n stearoïel- en 'n palmitoïelketting bestaan wat aan 'n gliserolraamwerk geheg is. Onderaan staan die algemene fosfolipied fosfatidielcholien.]] 'n '''Lipied''' is een van 'n breë groep [[organiese verbinding]]s wat [[vet]]te, wasse, [[sterol]]e, die vetoplosbare [[vitamien]]e ([[Vitamien A|A]], [[Vitamien D|D]], [[Vitamien E|E]] en [[Vitamien K|K]]), monogliseriede, digliseriede, fosfolipiede en ander insluit. Lipiede stoor energie, tree as seinmolekules op en vorm strukturele bestanddele van [[sel]]membrane.<ref name="Fahy_2009" /><ref name="Subramaniam_2011" /> Hulle word ook in die kosmetiek- en die voedselbedryf en in [[nanotegnologie]] aangewend.<ref name="Mashaghi_2013" /> Lipiede word breedweg gedefinieer as olierige of vetterige klein [[molekuul|molekules]] wat hidrofobies of amfifiel is; die amfifiele aard van sommige lipiede stel hulle in staat om in 'n waterige omgewing strukture soos blasies, meerlagige of enkellagige [[liposoom|liposome]] of membrane te vorm. Biologiese lipiede ontstaan geheel of gedeeltelik uit twee verskillende soorte biochemiese boustene, naamlik ketoasiel- en isopreengroepe.<ref name="Fahy_2009" /> Op daardie grondslag word lipiede in agt kategorieë verdeel: vetsure, gliserolipiede, gliserofosfolipiede, sfingolipiede, sakkarolipiede en poliketiede, wat uit die kondensasie van ketoasieleenhede ontstaan, en sterollipiede en prenollipiede, wat uit die kondensasie van isopreeneenhede ontstaan.<ref name="Fahy_2009" /> Hoewel die woord ''lipied'' soms as sinoniem vir vet gebruik word, is vette 'n subgroep van die lipiede wat as trigliseriede bekend staan. Lipiede omvat ook vetsure en hul afgeleides, waaronder tri-, di- en monogliseriede en fosfolipiede, sowel as ander sterolhoudende metaboliete soos [[cholesterol]].<ref name="Michelle_1993" /> Mense en ander soogdiere gebruik verskeie biosintetiese weë om lipiede af te breek en op te bou, maar sommige noodsaaklike lipiede kan nie op dié manier gemaak word nie en moet uit die dieet verkry word. == Geskiedenis == Henri Braconnot het lipiede (''graisses'') in 1815 in twee kategorieë verdeel, naamlik ''suifs'' (vaste vette of talk) en ''huiles'' (vloeibare [[olie|olië]]).<ref name="Braconnot_1815" /> Michel Eugène Chevreul het in 1823 'n meer gedetailleerde klassifikasie ontwikkel wat olië, vette, talk, wasse, [[hars]]e, balsems en vlugtige olië (of essensiële olië) ingesluit het.<ref name="Chevreul_1823" /><ref name="Leray_2012" /><ref name="Leray_2015" /> William Prout het vet ("olierige" voedingstowwe) in 1827 saam met [[proteïen]] ("albumineus") en [[koolhidraat]] ("sakkarien") as 'n belangrike voedingstof vir mense en diere erken.<ref name="Leray_cyberlipid" /><ref name="Prout_1827" /> Die eerste sintetiese trigliseried is in 1844 deur Théophile-Jules Pelouze aangemeld, toe hy tributirien berei het deur botersuur in die teenwoordigheid van gekonsentreerde [[swaelsuur]] met gliserien te behandel.<ref name="Pelouze_1844" /> 'n Paar jaar later het Marcellin Berthelot, een van Pelouze se studente, die ooreenstemmende vetsure by hoë temperatuur in die teenwoordigheid van gasvormige [[waterstofchloried]] met gliserien laat reageer en so tristearien en tripalmitien gesintetiseer.<ref name="Berthelot_1853" /> Chemici het "vette" 'n eeu lank as niks meer as eenvoudige lipiede van vetsure en gliserol (gliseriede) beskou, maar later is nuwe vorme beskryf. Theodore Gobley het fosfolipiede in 1847 in die [[brein]] van soogdiere en in die hoendereier ontdek en hulle "lesitiene" genoem. Johann Ludwig Wilhelm Thudichum het in die menslike brein 'n aantal fosfolipiede (sefalien), glikolipiede (serebrosied) en sfingolipiede (sfingomielien) ontdek.<ref name="Leray_2012" /> Die terme lipoïed, lipien, lipide en lipied is deur verskillende skrywers met uiteenlopende betekenisse gebruik.<ref name="Culling_1974" /> Rosenbloom en Gies het in 1912 voorgestel dat "lipoïed" deur "lipien" vervang word.<ref name="Rosenbloom_1911" /> Bloor het in 1920 'n nuwe klassifikasie vir "lipoïede" ingevoer: eenvoudige lipoïede (vette en wasse), saamgestelde lipoïede (fosfolipoïede en glikolipoïede) en afgeleide lipoïede (vetsure, [[alkohol]]e en sterole).<ref name="Bloor_1920" /><ref name="Christie_2010" /> Die woord ''lipide'', wat etimologies van die [[Grieks]]e λίπος, ''lipos'' 'vet', afstam, is in 1923 deur die Franse farmakoloog Gabriel Bertrand ingevoer.<ref name="Bertrand_1923" /> Bertrand het nie net die tradisionele vette (gliseriede) by die begrip ingesluit nie, maar ook die "lipoïede" met hul ingewikkelde samestelling.<ref name="Leray_2012" /> Die woord is op 3 Julie 1923 tydens die plenêre sitting van die internasionale kommissie van die ''Société de Chimie Biologique'' eenparig goedgekeur. T. P. Hilditch het "eenvoudige lipiede" in 1947 as vette en wasse (ware wasse, sterole en alkohole) gedefinieer.<ref name="Hilditch_1956" /> == Kategorieë == Lipiede word as eenvoudig of kompleks geklassifiseer; [[steroïed]]e en fosfolipiede is voorbeelde van komplekse lipiede. Die Lipid MAPS-konsortium verdeel lipiede in die volgende agt kategorieë:<ref name="Fahy_2009" /> === Vetsure === [[Lêer:Prostacyclin-2D-skeletal.png|duimnael|Prostasiklien (I₂), 'n voorbeeld van 'n prostaglandien, wat 'n eikosanoïede vetsuur is]] Vetasiele, 'n versamelnaam vir vetsure en hul konjugate en afgeleides, is 'n uiteenlopende groep molekules wat deur die kettingverlenging van 'n asetiel-CoA-aanloper met maloniel-CoA- of metielmaloniel-CoA-groepe in 'n proses genaamd vetsuursintese gevorm word.<ref name="Vance_2002" /><ref name="Brown_2007" /> Vetsure bestaan uit 'n lang ketting [[koolstof]]- en [[waterstof]]atome wat op 'n [[karboksielsuur]]groep eindig; dié reëling gee die molekule 'n polêre, hidrofiele punt en 'n niepolêre, hidrofobiese punt wat in [[water]] onoplosbaar is. Die vetsuurstruktuur is een van die mees fundamentele kategorieë van die biologiese lipiede en word algemeen as bousteen van struktureel meer komplekse lipiede gebruik. Die koolstofketting, wat gewoonlik tussen vier en 24 koolstofatome lank is,<ref name="Hunt_1995" /> kan versadig of onversadig wees en kan aan [[funksionele groep]]e geheg wees wat [[suurstof]], [[halogeen]]e, [[stikstof]] of [[swael]] bevat. Wanneer 'n vetsuur 'n dubbelbinding bevat, bestaan die moontlikheid van ''cis''- of ''trans''-geometriese isomerie, wat die molekule se konfigurasie aansienlik beïnvloed. ''Cis''-dubbelbindings laat die vetsuurketting buig, en die effek word groter met elke verdere dubbelbinding in die ketting. Die drie dubbelbindings in linoleensuur, wat 18 koolstofatome het en die volopste vetasielketting van die tilakoïedmembrane van [[plant]]e is, hou daardie membrane baie vloeibaar ten spyte van lae omgewingstemperature,<ref name="YashRoy_1987" /> en dit speel op sy beurt 'n belangrike rol in die struktuur en die funksie van selmembrane.<ref name="Devlin_1997" />{{rp|193-195}} Die meeste natuurlike vetsure het die ''cis''-konfigurasie, hoewel die ''trans''-vorm wel in sommige natuurlike en gedeeltelik [[hidrogenering|gehidrogeneerde]] vette en olië voorkom.<ref name="Hunter_2006" /> Voorbeelde van biologies belangrike vetsure is die eikosanoïede, wat hoofsaaklik van aragidoonsuur en eikosapentaeensuur afgelei word en die prostaglandiene, die leukotriene en die tromboksane insluit. Ander groot lipiedklasse in die vetsuurkategorie is die vetesters en die vetamiede. Vetesters sluit belangrike biochemiese tussenprodukte soos wasesters, vetsuurtio-esterafgeleides van koënsiem A, vetsuurtio-esterafgeleides van asieldraerproteïen en vetsuurkarnitiene in. Die vetamiede sluit die N-asielëtanolamiene in, soos die [[kannabinoïed]]e [[senuoordraer]] anandamied.<ref name="Fezza_2008" /> === Gliserolipiede === [[Lêer:Fat triglyceride shorthand formula.PNG|duimnael|upright=1.3|'n Voorbeeld van 'n onversadigde vettrigliseried (C₅₅H₉₈O₆). Links staan gliserol; regs, van bo na onder, palmitiensuur, oleïensuur en alfa-linoleensuur.]] Gliserolipiede bestaan uit mono-, di- en trigesubstitueerde gliserole,<ref name="Coleman_2004" /> waarvan die bekendste die vetsuurtriësters van gliserol is, naamlik die trigliseriede. Die woord "triasielgliserol" word soms as sinoniem vir "trigliseried" gebruik. In hierdie verbindings word elkeen van gliserol se drie hidroksielgroepe verester, gewoonlik deur verskillende vetsure. Omdat hulle as energiestoor dien, maak dié lipiede die grootste deel van die stoorvet in dierlike weefsel uit. Die hidrolise van die [[ester]]bindings van trigliseriede en die vrystelling van gliserol en vetsure uit vetweefsel is die eerste stappe in die metabolisme van vet.<ref name="van_Holde_1996" />{{rp|630-631}} Verdere subklasse van die gliserolipiede is die glikosielgliserole, waarin een of meer suikerresidu's deur 'n glikosidiese binding aan gliserol geheg is. Voorbeelde hiervan is die digalaktosieldiasielgliserole van plantmembrane<ref name="Hölzl_2007" /> en seminolipied uit die [[spermsel|spermselle]] van soogdiere.<ref name="Honke_2004" /> === Gliserofosfolipiede === [[Lêer:Phosphatidyl-ethanolamine.svg|duimnael|Fosfatidieletanolamien]] Gliserofosfolipiede, wat gewoonlik eenvoudig fosfolipiede genoem word (hoewel die sfingomieliene ook as fosfolipiede geklassifiseer word), kom algemeen in die natuur voor, is sleutelbestanddele van die lipieddubbellaag van selle<ref name="van_Meer_2008" /> en is ook by die [[metabolisme]] en by selseingewing betrokke.<ref name="Berridge_1989" /> Senuweeweefsel, waaronder die brein, bevat relatief groot hoeveelhede gliserofosfolipiede, en veranderinge in hul samestelling is al met verskeie neurologiese versteurings in verband gebring.<ref name="Farooqui_2000" /> Gliserofosfolipiede kan op grond van die aard van die polêre kopgroep by die ''sn''-3-posisie van die gliserolraamwerk in [[eukarioot|eukariote]] en eubakterieë, of by die ''sn''-1-posisie in die geval van die argebakterieë, in afsonderlike klasse verdeel word.<ref name="Ivanova_2007" /> Voorbeelde van gliserofosfolipiede in biologiese membrane is fosfatidielcholien (ook bekend as PC, GPCho of lesitien), fosfatidieletanolamien (PE of GPEtn) en fosfatidielserien (PS of GPSer). Benewens hul rol as primêre bestanddeel van selmembrane en as bindingsplekke vir proteïene binne en tussen selle, is sommige gliserofosfolipiede in eukariotiese selle, soos die fosfatidielinositole en die fosfatidiensure, voorlopers van membraanafgeleide tweede boodskappers of self sulke boodskappers.<ref name="van_Holde_1996" />{{rp|844}} Een of albei van hierdie hidroksielgroepe word gewoonlik met langkettingvetsure geasileer, maar daar bestaan ook alkielgebonde en 1Z-alkenielgebonde (plasmalogeen) gliserofosfolipiede, sowel as dialkieletervariante in die argebakterieë.<ref name="Paltauf_1994" /> === Sfingolipiede === [[Lêer:Sphingomyelin-horizontal-2D-skeletal.png|duimnael|Sfingomielien]] Sfingolipiede is 'n ingewikkelde familie verbindings<ref name="Vance_2002" />{{rp|373-407}} met een gemeenskaplike strukturele kenmerk, naamlik 'n sfingoïedbasisraamwerk wat ''de novo'' uit die [[aminosuur]] serien en 'n langketting-vetasiel-CoA gesintetiseer en daarna in seramiede, fosfosfingolipiede, glikosfingolipiede en ander verbindings omgeskakel word. Die belangrikste sfingoïedbasis van soogdiere word algemeen sfingosien genoem. Seramiede (N-asielsfingoïedbasisse) is 'n groot subklas van die sfingoïedbasisafgeleides met 'n vetsuur wat deur 'n [[amied]]binding geheg is. Die vetsure is gewoonlik versadig of mono-onversadig met kettinglengtes van 16 tot 26 koolstofatome.<ref name="Devlin_1997" />{{rp|421-422}} Die belangrikste fosfosfingolipiede van soogdiere is die sfingomieliene (seramiedfosfocholiene),<ref name="Hori_1993" /> terwyl [[insek]]te hoofsaaklik seramiedfosfo-etanolamiene bevat<ref name="Wiegandt_1992" /> en [[swam]]me fitoseramiedfosfo-inositole en kopgroepe met mannose daarin het.<ref name="Guan_2008" /> Die glikosfingolipiede is 'n uiteenlopende familie molekules wat uit een of meer suikerresidu's bestaan wat deur 'n glikosidiese binding aan die sfingoïedbasis gebind is. Voorbeelde hiervan is eenvoudige en komplekse glikosfingolipiede soos die serebrosiede en die gangliosiede. === Sterole === {{Hoofartikel|Sterol}} [[Lêer:Cholesterol.svg|duimnael|alt=Chemiese diagram|Die chemiese struktuur van cholesterol]] Sterole, soos cholesterol en sy afgeleides, is saam met die gliserofosfolipiede en die sfingomieliene 'n belangrike bestanddeel van die membraanlipiede.<ref name="Bach_2003" /> Ander voorbeelde van sterole is die galsure en hul konjugate,<ref name="Russell_2003" /> wat by soogdiere geoksideerde afgeleides van cholesterol is en in die [[lewer]] gesintetiseer word. Die plantekwivalente is die fitosterole, soos β-sitosterol, stigmasterol en brassikasterol; laasgenoemde verbinding dien ook as biomerker vir die groei van [[alg]]e.<ref name="Villinski_2008" /> Die oorheersende sterol in die selmembrane van swamme is ergosterol.<ref name="Deacon_2005" /> Sterole is [[steroïed]]e waarin een van die waterstofatome deur 'n [[hidroksielgroep]] by posisie 3 in die koolstofketting vervang is. Hulle het die kern van vier saamgesmelte ringe met die steroïede in gemeen. Steroïede vervul verskillende biologiese rolle as [[hormoon|hormone]] en seinmolekules. Die steroïede met agtien koolstofatome (C18) sluit die estrogeenfamilie in, terwyl die C19-steroïede die [[androgeen|androgene]] soos [[testosteroon]] en androsteroon is. Die C21-subklas sluit die progestogene sowel as die glukokortikoïede en die mineralokortikoïede in.<ref name="Stryer_2007" />{{rp|749}} Die sekosteroïede, wat die verskillende vorme van vitamien D insluit, word deur die klowing van die B-ring van die kernstruktuur gekenmerk.<ref name="Bouillon_2006" /> === Prenole === [[Lêer:Geraniol structure.png|duimnael|'n Prenollipied (2''E''-geraniol)]] Prenollipiede word uit die vyfkoolstofvoorlopers isopenteniel-difosfaat en dimetielalliel-difosfaat gesintetiseer, wat hoofsaaklik deur die mevaloonsuurweg gelewer word.<ref name="Kuzuyama_2003" /> Die eenvoudige isoprenoïede (lineêre alkohole, difosfate en so meer) word deur die opeenvolgende byvoeging van C5-eenhede gevorm en word volgens die aantal van hierdie terpeeneenhede geklassifiseer. Strukture met meer as 40 koolstofatome staan as politerpene bekend. Karotenoïede is belangrike eenvoudige isoprenoïede wat as [[antioksidant]]e en as voorlopers van vitamien A optree.<ref name="Rao_2007" /> Nog 'n biologies belangrike klas molekules is die kinone en die hidrokinone, wat 'n isoprenoïedstert het wat aan 'n kinonoïedkern van nie-isoprenoïede oorsprong geheg is.<ref name="Brunmark_1989" /> Vitamien E en vitamien K, sowel as die ubikinone, is voorbeelde van hierdie klas. Prokariote sintetiseer poliprenole (baktoprenole) waarin die eindisoprenoïedeenheid wat aan suurstof geheg is onversadig bly, terwyl die eindisoprenoïed in die poliprenole van diere (die dolichole) gereduseer is.<ref name="Swiezewska_2005" /> === Sakkarolipiede === [[Lêer:Kdo2-lipidA.png|duimnael|Die struktuur van die sakkarolipied Kdo₂-lipied A.<ref name="Raetz_2006" /> Glukosamienresidu's in blou, Kdo-residu's in rooi, asielkettings in swart en [[fosfaat]]groepe in groen.]] Sakkarolipiede is verbindings waarin vetsure aan 'n suikerraamwerk gebind is en strukture vorm wat met membraandubbellae versoenbaar is. In die sakkarolipiede neem 'n monosakkaried die plek in van die gliserolraamwerk van die gliserolipiede en die gliserofosfolipiede. Die bekendste sakkarolipiede is die geasileerde glukosamienvoorlopers van die lipied A-komponent van die lipopolisakkariede in Gram-negatiewe [[bakterie]]ë. Tipiese lipied A-molekules is disakkariede van glukosamien wat met tot sewe vetasielkettings gederiveer is. Die minimale lipopolisakkaried wat [[Escherichia coli]] vir groei benodig, is Kdo₂-lipied A, 'n heksageasileerde disakkaried van glukosamien wat met twee 3-deoksi-D-manno-oktulosoonsuurresidu's (Kdo) geglikosileer is.<ref name="Raetz_2006" /> === Poliketiede === Poliketiede word deur die polimerisasie van asetiel- en propionieleenhede gesintetiseer, sowel deur klassieke [[ensiem|ensieme]] as deur iteratiewe en multimodulêre ensieme wat meganistiese kenmerke met die vetsuursintases deel. Hulle omvat baie sekondêre metaboliete en natuurlike produkte uit dierlike, plant-, bakteriese, swam- en mariene bronne, en hul struktuurverskeidenheid is groot.<ref name="Walsh_2004" /><ref name="Caffrey_2008" /> Baie poliketiede is sikliese molekules waarvan die raamwerke dikwels verder deur glikosilering, metilering, hidroksilering, [[oksidasie]] of ander prosesse gewysig word. Baie algemeen gebruikte antimikrobiese, antiparasitiese en antikankermiddels, soos die eritromisiene, die [[tetrasiklien]]e, die avermektiene en die antitumor-epotilone, is poliketiede of poliketiedafgeleides.<ref name="Minto_2008" /> == Biologiese funksies == === Bestanddeel van biologiese membrane === 'n Belangrike biologiese funksie van lipiede is die vorming van lipieddubbellae, die basis van die meeste selmembrane. Eukariotiese selle het gekompartementaliseerde, membraangebonde organelle wat verskillende biologiese funksies verrig. Die gliserofosfolipiede is die hoofstrukturele bestanddeel van biologiese membrane, sowel van die plasmamembraan van die sel as van die binneselulêre membrane van die organelle; in dierlike selle skei die plasmamembraan die binneselulêre bestanddele fisies van die buiteselulêre omgewing. Die gliserofosfolipiede is amfipatiese molekules met sowel hidrofobiese as hidrofiele dele: hul gliserolkern is deur esterbindings aan twee vetsuurafgeleide "sterte" en deur 'n fosfaatesterbinding aan een "kop"groep gebind.<ref name="Stryer_2007" />{{rp|329-331}} Hoewel die gliserofosfolipiede die hoofbestanddeel van biologiese membrane is, kom ander nie-gliseriedlipiede soos sfingomielien en die sterole (hoofsaaklik cholesterol in die selmembrane van diere) ook daarin voor.<ref name="Coones_2021" /> In plante en alge is die galaktosieldiasielgliserole<ref name="Heinz_1996" /> en sulfokinovosieldiasielgliserol,<ref name="Hölzl_2007" /> wat nie 'n fosfaatgroep het nie, belangrike bestanddele van die membrane van [[chloroplas]]se en verwante organelle, en hulle is van die volopste lipiede in fotosintetiese weefsel, ook dié van hoër plante, alge en sekere bakterieë.<ref name="Lyu_2021" /> Die tilakoïedmembrane van plante het as grootste lipiedbestanddeel die monogalaktosieldigliseried (MGDG), wat nie dubbellae vorm nie, en bevat min fosfolipiede; ten spyte van hierdie besondere lipiedsamestelling is met magnetiese resonansie en elektronmikroskopie aangetoon dat die tilakoïedmembrane van chloroplaste 'n dinamiese lipieddubbellaagmatriks bevat.<ref name="Yashroy_1990" /> [[Lêer:Phospholipids aqueous solution structures.svg|duimnael|Die selforganisasie van fosfolipiede: 'n sferiese liposoom, 'n misel en 'n lipieddubbellaag]] 'n Biologiese membraan is 'n vorm van lipieddubbellaag in die lamellêre fase. Die vorming van lipieddubbellae is energeties die voorkeurproses wanneer die gliserofosfolipiede in 'n waterige omgewing is.<ref name="Stryer_2007" />{{rp|333-334}} Dit staan as die hidrofobiese effek bekend. In 'n waterige stelsel rig die polêre koppe van die lipiede hulle na die polêre, waterige omgewing, terwyl die hidrofobiese sterte hul kontak met water tot die minimum beperk en geneig is om saam te groepeer en 'n blasie te vorm. Hierdie biofisiese wisselwerking kan, afhangend van die konsentrasie van die lipied, tot die vorming van misele, liposome of lipieddubbellae lei. Ander versamelings word ook waargeneem en vorm deel van die polimorfisme van die gedrag van amfifiele. Fasegedrag is 'n studieveld binne die [[biofisika]].<ref name="van_Meer_2008" /><ref name="Feigenson_2006" /> Misele en dubbellae vorm in die polêre medium deur die hidrofobiese effek.<ref name="Wiggins_1990" /> Wanneer 'n lipofiele of amfifiele stof in 'n polêre omgewing opgelos word, raak die polêre molekules (dus water in 'n waterige oplossing) meer geordend om die opgeloste lipofiele stof, omdat die polêre molekules nie [[waterstofbinding]]s met die lipofiele dele van die amfifiel kan vorm nie. In 'n waterige omgewing vorm die watermolekules dus 'n geordende "klatraat"-hok om die opgeloste lipofiele molekule.<ref name="Raschke_2005" /> Die vorming van lipiede tot protoselmembrane is 'n sleutelstap in modelle van [[abiogenese]], die ontstaan van die lewe.<ref name="Segré_2001" /> === Energiestoor === Nog 'n funksie van lipiede is om as energiereserwe in die liggaam te dien. Trigliseriede wat in vetweefsel gestoor word, is sowel in diere as in plante 'n belangrike vorm van energiestoring en 'n belangrike energiebron in aërobiese respirasie. Die volledige oksidasie van vetsure stel ongeveer 38&nbsp;kJ/g vry, teenoor slegs 17&nbsp;kJ/g vir die oksidatiewe afbreking van koolhidrate en proteïene. Die vetsel, of adiposiet, is by diere vir die deurlopende sintese en afbreking van trigliseriede ingerig, en die afbreking word hoofsaaklik deur die aktivering van die hormoonsensitiewe ensiem lipase beheer.<ref name="Brasaemle_2007" /> [[Migrasie van voëls|Trekvoëls]] wat lang afstande sonder voedsel moet aflê, gebruik trigliseriede as brandstof vir hul vlugte.<ref name="Stryer_2007" />{{rp|619}} === Seingewing === Daar is bewyse dat lipiedseingewing 'n noodsaaklike deel van die seingewing tussen en binne selle is.<ref name="Wang_2004" /><ref name="Dinasarapu_2011" /> Lipiedseingewing kan deur die aktivering van G-proteïengekoppelde reseptore of van kernreseptore plaasvind, en lede van verskeie lipiedkategorieë is al as seinmolekules en selboodskappers geïdentifiseer.<ref name="Eyster_2007" /> Daaronder tel sfingosien-1-fosfaat, 'n sfingolipied wat van seramied afgelei word en 'n kragtige boodskappermolekule is wat by die regulering van [[kalsium]]mobilisasie,<ref name="Hinkovska-Galcheva_2008" /> selgroei en [[apoptose]] betrokke is;<ref name="Saddoughi_2008" /> diasielgliserol en die fosfatidielinositolfosfate (PIP's), wat by die kalsiumgemedieerde aktivering van proteïenkinase C betrokke is;<ref name="Klein_2008" /> die prostaglandiene, 'n soort eikosanoïed van vetsuuroorsprong wat by [[Ontsteking (geneeskunde)|ontsteking]] en immuniteit betrokke is;<ref name="Boyce_2008" /> die steroïedhormone soos estrogeen, testosteroon en kortisol, wat 'n hele reeks funksies soos voortplanting, metabolisme en [[bloeddruk]] reguleer; en die oksisterole soos 25-hidroksicholesterol, wat agoniste van die lewer-X-reseptor is.<ref name="Bełtowski_2008" /> Dit is bekend dat fosfatidielserienlipiede by die seingewing vir die fagositose van apoptotiese selle of selfragmente betrokke is. Hulle doen dit deurdat hulle aan die buiteselulêre kant van die selmembraan blootgestel word nadat die flippases, wat hulle uitsluitlik aan die sitosoliese kant plaas, gedeaktiveer is en die skramblases, wat die oriëntasie van die fosfolipiede deurmekaar maak, geaktiveer is. Ander selle herken daarna die fosfatidielseriene en fagositeer die selle of selfragmente wat hulle blootstel.<ref name="Biermann_2013" /> === Ander funksies === Die vetoplosbare vitamiene (A, D, E en K), wat lipiede op isopreengrondslag is, is noodsaaklike voedingstowwe wat in die lewer en in vetweefsel gestoor word en 'n wye reeks funksies het. Asielkarnitiene is by die vervoer en die metabolisme van vetsure in en uit die [[mitochondrium|mitochondria]] betrokke, waar die vetsure beta-oksidasie ondergaan.<ref name="Indiveri_1991" /> Poliprenole en hul gefosforileerde afgeleides speel ook 'n belangrike vervoerrol, in hierdie geval die vervoer van [[oligosakkaried]]e oor membrane heen. Poliprenolfosfaatsuikers en poliprenoldifosfaatsuikers funksioneer in buitesitoplasmiese glikosileringsreaksies, in die biosintese van buiteselulêre polisakkariede (byvoorbeeld die polimerisasie van peptidoglikaan in bakterieë) en in die N-glikosilering van eukariotiese proteïene.<ref name="Parodi_1979" /><ref name="Helenius_2001" /> Kardiolipiene is 'n subklas van die gliserofosfolipiede met vier asielkettings en drie gliserolgroepe wat besonder volop in die binneste mitochondriale membraan is.<ref name="Nowicki_2005" /><ref name="Gohil_2009" /> Daar word vermoed dat hulle ensieme aktiveer wat by oksidatiewe fosforilering betrokke is.<ref name="Hoch_1992" /> == Metabolisme == Die belangrikste lipiede in die dieet van mense en ander diere is dierlike en plantaardige trigliseriede, sterole en membraanfosfolipiede. Die lipiedmetabolisme bou die lipiedvoorrade op en breek dit af, en lewer die strukturele en funksionele lipiede wat vir elke afsonderlike weefsel kenmerkend is. === Biosintese === Wanneer daar by diere 'n oorskot koolhidrate in die dieet is, word die oortollige koolhidrate in trigliseriede omgeskakel. Dit behels die sintese van vetsure uit asetiel-CoA en die verestering van vetsure in die vervaardiging van trigliseriede, 'n proses wat lipogenese genoem word.<ref name="Stryer_2007" />{{rp|634}} Vetsure word deur vetsuursintases gemaak wat asetiel-CoA-eenhede polimeriseer en daarna reduseer. Die asielkettings in die vetsure word deur 'n siklus van reaksies verleng wat die asetielgroep byvoeg, dit tot 'n alkohol reduseer, dit tot 'n [[alkeen]]groep dehidreer en dit dan weer tot 'n [[alkaan]]groep reduseer. Die ensieme van die vetsuurbiosintese val in twee groepe: by diere en swamme word al hierdie vetsuursintasereaksies deur 'n enkele multifunksionele proteïen uitgevoer,<ref name="Chirala_2004" /> terwyl afsonderlike ensieme elke stap van die weg in die plastiede van plante en in bakterieë verrig.<ref name="White_2005" /><ref name="Ohlrogge_1997" /> Die vetsure kan daarna in trigliseriede omgeskakel word wat in lipoproteïene gepak en uit die lewer uitgeskei word. Die sintese van onversadigde vetsure behels 'n ontsadigingsreaksie waarin 'n dubbelbinding in die vetasielketting ingevoer word. By mense lewer die ontsadiging van steariensuur deur stearoïel-CoA-desaturase-1 byvoorbeeld oleïensuur. Die dubbelonversadigde linolsuur sowel as die drievoudig onversadigde alfa-linoleensuur kan nie in die weefsel van soogdiere gesintetiseer word nie en is daarom essensiële vetsure wat uit die dieet verkry moet word.<ref name="Stryer_2007" />{{rp|643}} Die sintese van trigliseriede vind in die endoplasmiese retikulum plaas deur metaboliese weë waarin asielgroepe in vetasiel-CoA's na die hidroksielgroepe van gliserol-3-fosfaat en diasielgliserol oorgedra word.<ref name="Stryer_2007" />{{rp|733-739}} Terpene en isoprenoïede, waaronder die karotenoïede, ontstaan wanneer isopreeneenhede saamgevoeg en gewysig word; die reaktiewe voorlopers isopenteniel-pirofosfaat en dimetielalliel-pirofosfaat skenk daardie eenhede.<ref name="Kuzuyama_2003" /> Hierdie voorlopers kan op verskillende maniere gemaak word. By diere en [[Archaea|argeë]] lewer die mevalonaatweg dié verbindings uit asetiel-CoA,<ref name="Grochowski_2006" /> terwyl die nie-mevalonaatweg by plante en bakterieë piruvaat en gliseraldehied-3-fosfaat as substrate gebruik.<ref name="Kuzuyama_2003" /><ref name="Lichtenthaler_1999" /> Een belangrike reaksie wat van hierdie geaktiveerde isopreenskenkers gebruik maak, is die biosintese van steroïede. Hier word die isopreeneenhede saamgevoeg om skwaleen te maak, wat dan opgevou en in 'n stel ringe gevorm word om lanosterol te maak.<ref name="Schroepfer_1981" /> Lanosterol kan daarna in ander steroïede soos cholesterol en ergosterol omgeskakel word.<ref name="Schroepfer_1981" /><ref name="Lees_1995" /> === Afbreking === Beta-oksidasie is die metaboliese proses waardeur vetsure in die mitochondria of in die peroksisome afgebreek word om asetiel-CoA te lewer. Vetsure word meestal deur 'n meganisme geoksideer wat soortgelyk aan, maar nie identies met, 'n omkering van die vetsuursintese is. Tweekoolstoffragmente word met ander woorde na stappe van dehidrogenering, hidrasie en oksidasie opeenvolgend van die karboksielpunt van die suur verwyder om 'n beta-ketosuur te vorm, wat deur tiolise geklief word. Die asetiel-CoA word uiteindelik met behulp van die sitroensuursiklus en die elektronoordragketting in [[adenosientrifosfaat]] (ATP), CO₂ en H₂O omgeskakel. Die sitroensuursiklus kan dus by asetiel-CoA begin wanneer vet vir energie afgebreek word en daar min of geen [[glukose]] beskikbaar is. Die energie-opbrengs van die volledige oksidasie van die vetsuur palmitaat is 106 ATP.<ref name="Stryer_2007" />{{rp|625-626}} Onversadigde vetsure en vetsure met 'n onewe aantal koolstofatome vereis bykomende ensiematiese stappe vir afbreking. == Voeding en gesondheid == === Noodsaaklikheid === Lipiede is belangrike verskaffers van essensiële vetsure, wat onontbeerlik is vir die liggaam om nuwe selle te vorm. Dit is verder nodig aangesien vitamien A, D, E en K vetoplosbaar is en hul absorpsie in die liggaam slegs kan plaasvind waar genoegsame lipied teenwoordig is.<ref name="Bhagavan_2002" />{{rp|903}} Mense en ander soogdiere het 'n dieetbehoefte aan sekere essensiële vetsure, soos linolsuur ('n omega-6-vetsuur) en alfa-linoleensuur ('n omega-3-vetsuur), omdat dié vetsure nie uit eenvoudige voorlopers in die dieet gesintetiseer kan word nie.<ref name="Stryer_2007" />{{rp|643}} Albei is polionversadigde vetsure met 18 koolstofatome wat in die aantal en die posisie van hul dubbelbindings verskil. Die meeste plantolies is ryk aan linolsuur, onder meer [[saffloer]]-, sonneblom- en mielieolie. Alfa-linoleensuur kom in die groen blare van plante en in sommige sade, neute en peulgewasse voor, in besonder in [[vlas]], raapsaad, [[okkerneut]] en [[sojaboon|soja]].<ref name="Russo_2009" /> Visolie is besonder ryk aan die langkettingomega-3-vetsure eikosapentaeensuur en dokosaheksaeensuur.<ref name="Bhagavan_2002" />{{rp|388}} Die meeste vet in voedsel kom in die vorm van trigliseriede, cholesterol en fosfolipiede voor.<ref name="Bhagavan_2002" />{{rp|903}} In die dieet kom lipiede onder meer in alge, [[Saad|sade]], [[vleis]], [[kaas]], [[botter]] en [[vis (voedsel)|vis]] voor. Baie studies het positiewe gesondheidsvoordele aangetoon wat met die inname van omega-3-vetsure gepaardgaan, en wel vir die ontwikkeling van babas, [[kanker]], kardiovaskulêre siektes en verskeie geestesiektes soos [[depressie]], aandagafleibaarheid-hiperaktiwiteitsversteuring en [[demensie]].<ref name="Riediger_2009" /><ref name="Galli_2009" /> === Dieetvet en siekte === Daarteenoor is dit goed gevestig dat die inname van transvette, soos dié in gedeeltelik gehidrogeneerde plantolies, 'n risikofaktor vir kardiovaskulêre siekte is. Vette wat andersins gesond is, kan deur verkeerde kookmetodes wat die lipiede oorgaar in transvette omgeskakel word.<ref name="Micha_2008" /><ref name="Dalainas_2008" /><ref name="Mozaffarian_2007" /> Kliniese proewe het langtermynwisseling in lipiedvlakke, waaronder dié van LDL en trigliseriede, met die risiko van kardiovaskulêre siekte, [[diabetes]] of [[hartversaking]] verbind.<ref name="Waters_2018" /><ref name="Li_2022" /><ref name="Nuyujukian_2025" /> Oormatige wisseling in lipiedvlakke is al met [[oksidatiewe stres]] en endoteeldisfunksie in verband gebring.<ref name="Rhee_2024" /> 'n Paar studies het aangedui dat die totale inname van vet in die dieet met 'n verhoogde risiko van [[obesiteit]]<ref name="Astrup_2008" /><ref name="Astrup_2005" /> en diabetes verband hou.<ref name="Astrup_2008b" /> Ander, waaronder die Women's Health Initiative Dietary Modification Trial ('n agtjaarstudie onder 49&nbsp;000 vroue), die Nurses' Health Study en die Health Professionals Follow-up Study, het geen sodanige verband aan die lig gebring nie.<ref name="Beresford_2005" /><ref name="Howard_2006" /> Nie een van hierdie studies het 'n verband tussen die persentasie kalorieë uit vet en die risiko van kanker, hartsiekte of gewigstoename aangedui nie. == Verwysings == {{Verwysings|30em|refs= <ref name="Astrup_2005">{{cite journal | vauthors = Astrup A | title = The role of dietary fat in obesity | journal = Seminars in Vascular Medicine | volume = 5 | issue = 1 | pages = 40-47 | date = Februarie 2005 | pmid = 15968579 | doi = 10.1055/s-2005-871740 | s2cid = 260372605 }}</ref> <ref name="Astrup_2008">{{cite journal | vauthors = Astrup A, Dyerberg J, Selleck M, Stender S | title = Nutrition transition and its relationship to the development of obesity and related chronic diseases | journal = Obesity Reviews | date = 2008 | volume = 9 | issue = S1 | pages = 48-52 | doi = 10.1111/j.1467-789X.2007.00438.x | pmid = 18307699 | s2cid = 34030743 }}</ref> <ref name="Astrup_2008b">{{cite journal | vauthors = Astrup A | title = Dietary management of obesity | journal = Journal of Parenteral and Enteral Nutrition | volume = 32 | issue = 5 | pages = 575-577 | date = 2008 | pmid = 18753397 | doi = 10.1177/0148607108321707 }}</ref> <ref name="Bach_2003">{{cite journal | vauthors = Bach D, Wachtel E | title = Phospholipid/cholesterol model membranes: formation of cholesterol crystallites | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Biomembranes | volume = 1610 | issue = 2 | pages = 187-197 | date = Maart 2003 | pmid = 12648773 | doi = 10.1016/S0005-2736(03)00017-8 | doi-access = free }}</ref> <ref name="Bełtowski_2008">{{cite journal | vauthors = Bełtowski J | title = Liver X receptors (LXR) as therapeutic targets in dyslipidemia | journal = Cardiovascular Therapeutics | volume = 26 | issue = 4 | pages = 297-316 | date = 2008 | pmid = 19035881 | doi = 10.1111/j.1755-5922.2008.00062.x | doi-access = free }}</ref> <ref name="Beresford_2005">{{cite journal | vauthors = Beresford SA, Johnson KC, Ritenbaugh C, Lasser NL, Snetselaar LG, Black HR, Anderson GL, Assaf AR, Bassford T, Bowen D, Brunner RL, Brzyski RG | display-authors = 6 | title = Low-fat dietary pattern and risk of colorectal cancer: the Women's Health Initiative Randomized Controlled Dietary Modification Trial | journal = Journal of the American Medical Association | volume = 295 | issue = 6 | pages = 643-654 | date = Februarie 2006 | pmid = 16467233 | doi = 10.1001/jama.295.6.643 }}</ref> <ref name="Berridge_1989">{{cite journal | vauthors = Berridge MJ, Irvine RF | title = Inositol phosphates and cell signalling | journal = Nature | volume = 341 | issue = 6239 | pages = 197-205 | date = September 1989 | pmid = 2550825 | doi = 10.1038/341197a0 | bibcode = 1989Natur.341..197B | s2cid = 26822092 }}</ref> <ref name="Berthelot_1853">''Comptes rendus hebdomadaires des séances de l'Académie des Sciences'', Parys, 1853, 36, 27; ''Annales de Chimie et de Physique'', 1854, 41, 216.</ref> <ref name="Bertrand_1923">{{cite journal | vauthors = Bertrand G | date = 1923 | title = Projet de reforme de la nomenclature de Chimie biologique | url = https://books.google.com/books?id=qO0tAQAAIAAJ&pg=PA104 | journal = Bulletin de la Société de Chimie Biologique | volume = 5 | pages = 96-109 }}</ref> <ref name="Bhagavan_2002">{{cite book | vauthors = Bhagavan NV | title = Medical Biochemistry | publisher = Harcourt/Academic Press | location = San Diego | date = 2002 | isbn = 978-0-12-095440-7 | url = https://books.google.com/books?id=vT9YttFTPi0C }}</ref> <ref name="Biermann_2013">{{cite journal | vauthors = Biermann M, Maueröder C, Brauner JM, Chaurio R, Janko C, Herrmann M, Muñoz LE | title = Surface code: biophysical signals for apoptotic cell clearance | journal = Physical Biology | volume = 10 | issue = 6 | article-number = 065007 | date = Desember 2013 | pmid = 24305041 | doi = 10.1088/1478-3975/10/6/065007 | bibcode = 2013PhBio..10f5007B | s2cid = 23782770 }}</ref> <ref name="Bloor_1920">{{cite journal | vauthors = Bloor WR | date = 1920 | title = Outline of a classification of the lipids | journal = Proceedings of the Society for Experimental Biology and Medicine | volume = 17 | issue = 6 | pages = 138-140 | doi = 10.3181/00379727-17-75 | s2cid = 75844378 | url = https://zenodo.org/record/1450224 }}</ref> <ref name="Bouillon_2006">{{cite journal | vauthors = Bouillon R, Verstuyf A, Mathieu C, Van Cromphaut S, Masuyama R, Dehaes P, Carmeliet G | title = Vitamin D resistance | journal = Best Practice & Research. Clinical Endocrinology & Metabolism | volume = 20 | issue = 4 | pages = 627-645 | date = Desember 2006 | pmid = 17161336 | doi = 10.1016/j.beem.2006.09.008 }}</ref> <ref name="Boyce_2008">{{cite journal | vauthors = Boyce JA | title = Eicosanoids in asthma, allergic inflammation, and host defense | journal = Current Molecular Medicine | volume = 8 | issue = 5 | pages = 335-349 | date = Augustus 2008 | pmid = 18691060 | doi = 10.2174/156652408785160989 }}</ref> <ref name="Braconnot_1815">{{cite journal | vauthors = Braconnot H | title = Sur la nature des corps gras | journal = Annales de chimie | date = 31 Maart 1815 | volume = 2 | issue = XCIII | pages = 225-277 | url = http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6568590p/f229.item }}</ref> <ref name="Brasaemle_2007">{{cite journal | vauthors = Brasaemle DL | title = Thematic review series: adipocyte biology. The perilipin family of structural lipid droplet proteins: stabilization of lipid droplets and control of lipolysis | journal = Journal of Lipid Research | volume = 48 | issue = 12 | pages = 2547-2559 | date = Desember 2007 | pmid = 17878492 | doi = 10.1194/jlr.R700014-JLR200 | bibcode = 2007JLipR..48.2547B | doi-access = free }}</ref> <ref name="Brown_2007">{{cite book | veditors = Brown HA | title = Lipidomics and Bioactive Lipids: Mass Spectrometry Based Lipid Analysis | series = Methods in Enzymology | volume = 423 | publisher = Academic Press | location = Boston | date = 2007 | isbn = 978-0-12-373895-0 }}</ref> <ref name="Brunmark_1989">{{cite journal | vauthors = Brunmark A, Cadenas E | title = Redox and addition chemistry of quinoid compounds and its biological implications | journal = Free Radical Biology & Medicine | volume = 7 | issue = 4 | pages = 435-477 | date = 1989 | pmid = 2691341 | doi = 10.1016/0891-5849(89)90126-3 | bibcode = 1989FRBM....7..435B }}</ref> <ref name="Caffrey_2008">{{cite journal | vauthors = Caffrey P, Aparicio JF, Malpartida F, Zotchev SB | title = Biosynthetic engineering of polyene macrolides towards generation of improved antifungal and antiparasitic agents | journal = Current Topics in Medicinal Chemistry | volume = 8 | issue = 8 | pages = 639-653 | date = 2008 | pmid = 18473889 | doi = 10.2174/156802608784221479 | url = https://zenodo.org/record/894350 | hdl = 10197/8333 | hdl-access = free }}</ref> <ref name="Chevreul_1823">{{cite book | vauthors = Chevreul ME | title = Recherches sur les corps gras d'origine animale | publisher = Levrault | location = Parys | date = 1823 | url = https://books.google.com/books?id=r46rnl27h70C }}</ref> <ref name="Chirala_2004">{{cite journal | vauthors = Chirala SS, Wakil SJ | title = Structure and function of animal fatty acid synthase | journal = Lipids | volume = 39 | issue = 11 | pages = 1045-1053 | date = November 2004 | pmid = 15726818 | doi = 10.1007/s11745-004-1329-9 | bibcode = 2004Lipid..39.1045C | s2cid = 4043407 }}</ref> <ref name="Christie_2010">{{cite book | vauthors = Christie WW, Han X | date = 2010 | title = Lipid Analysis: Isolation, Separation, Identification and Lipidomic Analysis | publisher = The Oily Press | location = Bridgwater, Engeland | url = https://books.google.com/books?id=XaggBQAAQBAJ | isbn = 978-0-85709-786-6 }}</ref> <ref name="Coleman_2004">{{cite journal | vauthors = Coleman RA, Lee DP | title = Enzymes of triacylglycerol synthesis and their regulation | journal = Progress in Lipid Research | volume = 43 | issue = 2 | pages = 134-176 | date = Maart 2004 | pmid = 14654091 | doi = 10.1016/S0163-7827(03)00051-1 }}</ref> <ref name="Coones_2021">{{cite journal | vauthors = Coones RT, Green RJ, Frazier RA | title = Investigating lipid headgroup composition within epithelial membranes: a systematic review | journal = Soft Matter | volume = 17 | issue = 28 | pages = 6773-6786 | date = Julie 2021 | pmid = 34212942 | doi = 10.1039/D1SM00703C | issn = 1744-683X | s2cid = 235708094 | bibcode = 2021SMat...17.6773C | doi-access = free }}</ref> <ref name="Culling_1974">{{cite book | vauthors = Culling CF | date = 1974 | chapter = Lipids. (Fats, Lipoids. Lipins) | title = Handbook of Histopathological Techniques | location = Londen | publisher = Butterworths | edition = 3rd | pages = 351-376 | url = https://books.google.com/books?id=HhT-BAAAQBAJ | isbn = 978-1-4831-6479-3 }}</ref> <ref name="Dalainas_2008">{{cite journal | vauthors = Dalainas I, Ioannou HP | title = The role of trans fatty acids in atherosclerosis, cardiovascular disease and infant development | journal = International Angiology | volume = 27 | issue = 2 | pages = 146-156 | date = April 2008 | pmid = 18427401 }}</ref> <ref name="Deacon_2005">{{cite book | vauthors = Deacon J | title = Fungal Biology | publisher = Blackwell Publishers | location = Cambridge, Massachusetts | date = 2005 | page = 342 | isbn = 978-1-4051-3066-0 }}</ref> <ref name="Devlin_1997">{{cite book | vauthors = Devlin TM | title = Textbook of Biochemistry: With Clinical Correlations | edition = 4th | publisher = John Wiley & Sons | location = Chichester | date = 1997 | isbn = 978-0-471-17053-2 }}</ref> <ref name="Dinasarapu_2011">{{cite journal | vauthors = Dinasarapu AR, Saunders B, Ozerlat I, Azam K, Subramaniam S | title = Signaling gateway molecule pages: a data model perspective | journal = Bioinformatics | volume = 27 | issue = 12 | pages = 1736-1738 | date = Junie 2011 | pmid = 21505029 | pmc = 3106186 | doi = 10.1093/bioinformatics/btr190 }}</ref> <ref name="Eyster_2007">{{cite journal | vauthors = Eyster KM | title = The membrane and lipids as integral participants in signal transduction: lipid signal transduction for the non-lipid biochemist | journal = Advances in Physiology Education | volume = 31 | issue = 1 | pages = 5-16 | date = Maart 2007 | pmid = 17327576 | doi = 10.1152/advan.00088.2006 | s2cid = 9194419 }}</ref> <ref name="Fahy_2009">{{cite journal | vauthors = Fahy E, Subramaniam S, Murphy RC, Nishijima M, Raetz CR, Shimizu T, Spener F, van Meer G, Wakelam MJ, Dennis EA | display-authors = 6 | title = Update of the LIPID MAPS comprehensive classification system for lipids | journal = Journal of Lipid Research | volume = 50 | issue = S1 | pages = S9-14 | date = April 2009 | pmid = 19098281 | pmc = 2674711 | doi = 10.1194/jlr.R800095-JLR200 | doi-access = free }}</ref> <ref name="Farooqui_2000">{{cite journal | vauthors = Farooqui AA, Horrocks LA, Farooqui T | title = Glycerophospholipids in brain: their metabolism, incorporation into membranes, functions, and involvement in neurological disorders | journal = Chemistry and Physics of Lipids | volume = 106 | issue = 1 | pages = 1-29 | date = Junie 2000 | pmid = 10878232 | doi = 10.1016/S0009-3084(00)00128-6 }}</ref> <ref name="Feigenson_2006">{{cite journal | vauthors = Feigenson GW | title = Phase behavior of lipid mixtures | journal = Nature Chemical Biology | volume = 2 | issue = 11 | pages = 560-563 | date = November 2006 | pmid = 17051225 | pmc = 2685072 | doi = 10.1038/nchembio1106-560 }}</ref> <ref name="Fezza_2008">{{cite journal | vauthors = Fezza F, De Simone C, Amadio D, Maccarrone M | title = Fatty acid amide hydrolase: a gate-keeper of the endocannabinoid system | journal = Subcellular Biochemistry | volume = 49 | pages = 101-132 | date = 2008 | pmid = 18751909 | doi = 10.1007/978-1-4020-8831-5_4 }}</ref> <ref name="Galli_2009">{{cite journal | vauthors = Galli C, Risé P | title = Fish consumption, omega 3 fatty acids and cardiovascular disease. The science and the clinical trials | journal = Nutrition and Health | volume = 20 | issue = 1 | pages = 11-20 | date = 2009 | pmid = 19326716 | doi = 10.1177/026010600902000102 | s2cid = 20742062 }}</ref> <ref name="Gohil_2009">{{cite journal | vauthors = Gohil VM, Greenberg ML | title = Mitochondrial membrane biogenesis: phospholipids and proteins go hand in hand | journal = The Journal of Cell Biology | volume = 184 | issue = 4 | pages = 469-472 | date = Februarie 2009 | pmid = 19237595 | pmc = 2654137 | doi = 10.1083/jcb.200901127 }}</ref> <ref name="Grochowski_2006">{{cite journal | vauthors = Grochowski LL, Xu H, White RH | title = Methanocaldococcus jannaschii uses a modified mevalonate pathway for biosynthesis of isopentenyl diphosphate | journal = Journal of Bacteriology | volume = 188 | issue = 9 | pages = 3192-3198 | date = Mei 2006 | pmid = 16621811 | pmc = 1447442 | doi = 10.1128/JB.188.9.3192-3198.2006 | bibcode = 2006JBact.188.3192G }}</ref> <ref name="Guan_2008">{{cite journal | vauthors = Guan X, Wenk MR | title = Biochemistry of inositol lipids | journal = Frontiers in Bioscience | volume = 13 | issue = 13 | pages = 3239-3251 | date = Mei 2008 | pmid = 18508430 | doi = 10.2741/2923 | doi-access = free }}</ref> <ref name="Heinz_1996">Heinz E. (1996). "Plant glycolipids: structure, isolation and analysis", pp. 211-332 in ''Advances in Lipid Methodology'', Vol. 3. W.W. Christie (red.). Oily Press, Dundee. {{ISBN|978-0-9514171-6-4}}</ref> <ref name="Helenius_2001">{{cite journal | vauthors = Helenius A, Aebi M | title = Intracellular functions of N-linked glycans | journal = Science | volume = 291 | issue = 5512 | pages = 2364-2369 | date = Maart 2001 | pmid = 11269317 | doi = 10.1126/science.291.5512.2364 | bibcode = 2001Sci...291.2364H | s2cid = 7277949 }}</ref> <ref name="Hilditch_1956">{{cite book | vauthors = Hilditch TP | url = https://books.google.com/books?id=XZEvAAAAYAAJ | title = The Chemical Constitution of Natural Fats | date = 1956 | publisher = Wiley }}</ref> <ref name="Hinkovska-Galcheva_2008">{{cite journal | vauthors = Hinkovska-Galcheva V, VanWay SM, Shanley TP, Kunkel RG | title = The role of sphingosine-1-phosphate and ceramide-1-phosphate in calcium homeostasis | journal = Current Opinion in Investigational Drugs | volume = 9 | issue = 11 | pages = 1192-1205 | date = November 2008 | pmid = 18951299 }}</ref> <ref name="Hoch_1992">{{cite journal | vauthors = Hoch FL | title = Cardiolipins and biomembrane function | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Reviews on Biomembranes | volume = 1113 | issue = 1 | pages = 71-133 | date = Maart 1992 | pmid = 1550861 | doi = 10.1016/0304-4157(92)90035-9 | url = https://deepblue.lib.umich.edu/bitstream/2027.42/30145/1/0000522.pdf | hdl = 2027.42/30145 | hdl-access = free }}</ref> <ref name="Hölzl_2007">{{cite journal | vauthors = Hölzl G, Dörmann P | title = Structure and function of glycoglycerolipids in plants and bacteria | journal = Progress in Lipid Research | volume = 46 | issue = 5 | pages = 225-243 | date = September 2007 | pmid = 17599463 | doi = 10.1016/j.plipres.2007.05.001 }}</ref> <ref name="Honke_2004">{{cite journal | vauthors = Honke K, Zhang Y, Cheng X, Kotani N, Taniguchi N | title = Biological roles of sulfoglycolipids and pathophysiology of their deficiency | journal = Glycoconjugate Journal | volume = 21 | issue = 1-2 | pages = 59-62 | date = 2004 | pmid = 15467400 | doi = 10.1023/B:GLYC.0000043749.06556.3d | s2cid = 2678053 }}</ref> <ref name="Hori_1993">{{cite journal | vauthors = Hori T, Sugita M | title = Sphingolipids in lower animals | journal = Progress in Lipid Research | volume = 32 | issue = 1 | pages = 25-45 | date = 1993 | pmid = 8415797 | doi = 10.1016/0163-7827(93)90003-F }}</ref> <ref name="Howard_2006">{{cite journal | vauthors = Howard BV, Manson JE, Stefanick ML, Beresford SA, Frank G, Jones B, Rodabough RJ, Snetselaar L, Thomson C, Tinker L, Vitolins M, Prentice R | display-authors = 6 | title = Low-fat dietary pattern and weight change over 7 years: the Women's Health Initiative Dietary Modification Trial | journal = Journal of the American Medical Association | volume = 295 | issue = 1 | pages = 39-49 | date = Januarie 2006 | pmid = 16391215 | doi = 10.1001/jama.295.1.39 }}</ref> <ref name="Hunt_1995">{{cite book | vauthors = Hunt SM, Groff JL, Gropper SA | title = Advanced Nutrition and Human Metabolism | publisher = West Pub. Co | location = Belmont, Kalifornië | date = 1995 | page = 98 | isbn = 978-0-314-04467-9 | url = https://archive.org/details/advancednutritio00grof/page/98 }}</ref> <ref name="Hunter_2006">{{cite journal | vauthors = Hunter JE | title = Dietary trans fatty acids: review of recent human studies and food industry responses | journal = Lipids | volume = 41 | issue = 11 | pages = 967-992 | date = November 2006 | pmid = 17263298 | doi = 10.1007/s11745-006-5049-y | s2cid = 1625062 }}</ref> <ref name="Indiveri_1991">{{cite journal | vauthors = Indiveri C, Tonazzi A, Palmieri F | title = Characterization of the unidirectional transport of carnitine catalyzed by the reconstituted carnitine carrier from rat liver mitochondria | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Biomembranes | volume = 1069 | issue = 1 | pages = 110-116 | date = Oktober 1991 | pmid = 1932043 | doi = 10.1016/0005-2736(91)90110-t }}</ref> <ref name="Ivanova_2007">{{cite journal | vauthors = Ivanova PT, Milne SB, Byrne MO, Xiang Y, Brown HA | title = Glycerophospholipid identification and quantitation by electrospray ionization mass spectrometry | journal = Methods in Enzymology | volume = 432 | pages = 21-57 | date = 2007 | pmid = 17954212 | doi = 10.1016/S0076-6879(07)32002-8 }}</ref> <ref name="Klein_2008">{{cite journal | vauthors = Klein C, Malviya AN | title = Mechanism of nuclear calcium signaling by inositol 1,4,5-trisphosphate produced in the nucleus, nuclear located protein kinase C and cyclic AMP-dependent protein kinase | journal = Frontiers in Bioscience | volume = 13 | issue = 13 | pages = 1206-1226 | date = Januarie 2008 | pmid = 17981624 | doi = 10.2741/2756 | doi-access = free }}</ref> <ref name="Kuzuyama_2003">{{cite journal | vauthors = Kuzuyama T, Seto H | title = Diversity of the biosynthesis of the isoprene units | journal = Natural Product Reports | volume = 20 | issue = 2 | pages = 171-183 | date = April 2003 | pmid = 12735695 | doi = 10.1039/b109860h }}</ref> <ref name="Lees_1995">{{cite journal | vauthors = Lees ND, Skaggs B, Kirsch DR, Bard M | title = Cloning of the late genes in the ergosterol biosynthetic pathway of Saccharomyces cerevisiae: a review | journal = Lipids | volume = 30 | issue = 3 | pages = 221-226 | date = Maart 1995 | pmid = 7791529 | doi = 10.1007/BF02537824 | s2cid = 4019443 }}</ref> <ref name="Leray_2012">{{cite book | vauthors = Leray C | date = 2012 | title = Introduction to Lipidomics | location = Boca Raton | publisher = CRC Press | url = https://books.google.com/books?id=u710vE5IgrgC | isbn = 978-1-4665-5146-6 }}</ref> <ref name="Leray_2015">{{cite book | vauthors = Leray C | date = 2015 | chapter = Introduction, History and Evolution | title = Lipids. Nutrition and health | location = Boca Raton | publisher = CRC Press | url = https://books.google.com/books?id=lJXaBAAAQBAJ | isbn = 978-1-4822-4231-7 }}</ref> <ref name="Leray_cyberlipid">{{cite web | vauthors = Leray C | title = Chronological history of lipid center | work = Cyberlipid Center | url = http://www.cyberlipid.org/cyberlip/home0001.htm | access-date = 1 Desember 2017 | archive-url = https://web.archive.org/web/20171013173759/http://www.cyberlipid.org/cyberlip/home0001.htm | archive-date = 13 Oktober 2017 }}</ref> <ref name="Li_2022">{{cite journal | vauthors = Li S, Hou L, Zhu S, Yi Q, Liu W, Zhao Y, Wu F, Li X, Pan A, Song P | display-authors = 6 | title = Lipid variability and risk of cardiovascular diseases and all-cause mortality: a systematic review and meta-analysis of cohort studies | journal = Nutrients | date = 2022 | volume = 14 | issue = 12 | page = 2450 | doi = 10.3390/nu14122450 | pmid = 35745179 | pmc = 9231112 | doi-access = free }}</ref> <ref name="Lichtenthaler_1999">{{cite journal | vauthors = Lichtenthaler HK | title = The 1-dideoxy-D-xylulose-5-phosphate pathway of isoprenoid biosynthesis in plants | journal = Annual Review of Plant Physiology and Plant Molecular Biology | volume = 50 | pages = 47-65 | date = Junie 1999 | pmid = 15012203 | doi = 10.1146/annurev.arplant.50.1.47 }}</ref> <ref name="Lyu_2021">{{cite journal | vauthors = Lyu J, Gao R, Guo Z | title = Galactosyldiacylglycerols: from a photosynthesis-associated apparatus to structure-defined ''in vitro'' assembling | journal = Journal of Agricultural and Food Chemistry | volume = 69 | issue = 32 | date = 2021 | doi = 10.1021/acs.jafc.1c00204 | pages = 8910-8928 | pmid = 33793221 | bibcode = 2021JAFC...69.8910L | s2cid = 232761961 }}</ref> <ref name="Maitland_1998">{{cite book | vauthors = Maitland J Jr | title = Organic Chemistry | publisher = W. W. Norton & Co | date = 1998 | page = 139 | isbn = 978-0-393-97378-5 }}</ref> <ref name="Mashaghi_2013">{{cite journal | vauthors = Mashaghi S, Jadidi T, Koenderink G, Mashaghi A | title = Lipid nanotechnology | journal = International Journal of Molecular Sciences | volume = 14 | issue = 2 | pages = 4242-4282 | date = Februarie 2013 | pmid = 23429269 | pmc = 3588097 | doi = 10.3390/ijms14024242 | bibcode = 2013IJMSc..14.4242M | doi-access = free }}</ref> <ref name="Micha_2008">{{cite journal | vauthors = Micha R, Mozaffarian D | title = Trans fatty acids: effects on cardiometabolic health and implications for policy | journal = Prostaglandins, Leukotrienes, and Essential Fatty Acids | volume = 79 | issue = 3-5 | pages = 147-152 | date = 2008 | pmid = 18996687 | pmc = 2639783 | doi = 10.1016/j.plefa.2008.09.008 }}</ref> <ref name="Michelle_1993">{{cite book | vauthors = Michelle A, Hopkins J, McLaughlin CW, Johnson S, Warner MQ, LaHart D, Wright JD | display-authors = 6 | title = Human Biology and Health | publisher = Prentice Hall | date = 1993 | location = Englewood Cliffs, New Jersey | isbn = 978-0-13-981176-0 | url = https://archive.org/details/humanbiologyheal00scho }}</ref> <ref name="Minto_2008">{{cite journal | vauthors = Minto RE, Blacklock BJ | title = Biosynthesis and function of polyacetylenes and allied natural products | journal = Progress in Lipid Research | volume = 47 | issue = 4 | pages = 233-306 | date = Julie 2008 | pmid = 18387369 | pmc = 2515280 | doi = 10.1016/j.plipres.2008.02.002 | bibcode = 2008PLipR..47..233M }}</ref> <ref name="Mozaffarian_2007">{{cite journal | vauthors = Mozaffarian D, Willett WC | title = Trans fatty acids and cardiovascular risk: a unique cardiometabolic imprint? | journal = Current Atherosclerosis Reports | volume = 9 | issue = 6 | pages = 486-493 | date = Desember 2007 | pmid = 18377789 | doi = 10.1007/s11883-007-0065-9 | s2cid = 24998042 }}</ref> <ref name="Nowicki_2005">{{cite journal | vauthors = Nowicki M, Müller F, Frentzen M | title = Cardiolipin synthase of Arabidopsis thaliana | journal = FEBS Letters | volume = 579 | issue = 10 | pages = 2161-2165 | date = April 2005 | pmid = 15811335 | doi = 10.1016/j.febslet.2005.03.007 | s2cid = 21937549 | doi-access = free | bibcode = 2005FEBSL.579.2161N }}</ref> <ref name="Nuyujukian_2025">{{cite journal | vauthors = Nuyujukian DS, Zhou JJ, Koska J, Reaven PD | title = Triglyceride variability and risk of heart failure events in type 2 diabetes: results from the ACCORD trial | journal = Diabetes, Obesity and Metabolism | volume = 27 | issue = 11 | pages = 6803-6807 | date = 2025 | doi = 10.1111/dom.70083 | pmid = 40874397 }}</ref> <ref name="Ohlrogge_1997">{{cite journal | vauthors = Ohlrogge JB, Jaworski JG | title = Regulation of fatty acid synthesis | journal = Annual Review of Plant Physiology and Plant Molecular Biology | volume = 48 | pages = 109-136 | date = Junie 1997 | pmid = 15012259 | doi = 10.1146/annurev.arplant.48.1.109 | s2cid = 46348092 }}</ref> <ref name="Paltauf_1994">{{cite journal | vauthors = Paltauf F | title = Ether lipids in biomembranes | journal = Chemistry and Physics of Lipids | volume = 74 | issue = 2 | pages = 101-139 | date = Desember 1994 | pmid = 7859340 | doi = 10.1016/0009-3084(94)90054-X }}</ref> <ref name="Parodi_1979">{{cite journal | vauthors = Parodi AJ, Leloir LF | title = The role of lipid intermediates in the glycosylation of proteins in the eucaryotic cell | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Reviews on Biomembranes | volume = 559 | issue = 1 | pages = 1-37 | date = April 1979 | pmid = 375981 | doi = 10.1016/0304-4157(79)90006-6 }}</ref> <ref name="Pelouze_1844">{{cite journal | vauthors = Pelouze TJ, Gélis A | title = Mémoire sur l'acide butyrique | journal = Annales de Chimie et de Physique | volume = 10 | page = 434 | date = 1844 }}</ref> <ref name="Prout_1827">{{cite journal | vauthors = Prout W | date = 1827 | title = On the ultimate composition of simple alimentary substances, with some preliminary remarks on the analysis of organised bodies in general | journal = Philosophical Transactions of the Royal Society of London | pages = 355-388 | url = https://books.google.com/books?id=UO5FAAAAMAAJ }}</ref> <ref name="Raetz_2006">{{cite journal | vauthors = Raetz CR, Garrett TA, Reynolds CM, Shaw WA, Moore JD, Smith DC, Ribeiro AA, Murphy RC, Ulevitch RJ, Fearns C, Reichart D, Glass CK | display-authors = 6 | title = Kdo2-Lipid A of Escherichia coli, a defined endotoxin that activates macrophages via TLR-4 | journal = Journal of Lipid Research | volume = 47 | issue = 5 | pages = 1097-1111 | date = Mei 2006 | pmid = 16479018 | doi = 10.1194/jlr.M600027-JLR200 | hdl = 10919/74310 | doi-access = free | hdl-access = free }}</ref> <ref name="Rao_2007">{{cite journal | vauthors = Rao AV, Rao LG | title = Carotenoids and human health | journal = Pharmacological Research | volume = 55 | issue = 3 | pages = 207-216 | date = Maart 2007 | pmid = 17349800 | doi = 10.1016/j.phrs.2007.01.012 }}</ref> <ref name="Raschke_2005">{{cite journal | vauthors = Raschke TM, Levitt M | title = Nonpolar solutes enhance water structure within hydration shells while reducing interactions between them | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 102 | issue = 19 | pages = 6777-6782 | date = Mei 2005 | pmid = 15867152 | pmc = 1100774 | doi = 10.1073/pnas.0500225102 | doi-access = free }}</ref> <ref name="Rhee_2024">{{cite journal | vauthors = Rhee M, Lee J, Lee EY, Yoon KH, Lee SH | title = Lipid variability induces endothelial dysfunction by increasing inflammation and oxidative stress | journal = Endocrinology and Metabolism | date = 16 Mei 2024 | volume = 39 | issue = 3 | pages = 511-520 | doi = 10.3803/EnM.2023.1915 | pmid = 38752267 | pmc = 11220216 }}</ref> <ref name="Riediger_2009">{{cite journal | vauthors = Riediger ND, Othman RA, Suh M, Moghadasian MH | title = A systemic review of the roles of n-3 fatty acids in health and disease | journal = Journal of the American Dietetic Association | volume = 109 | issue = 4 | pages = 668-679 | date = April 2009 | pmid = 19328262 | doi = 10.1016/j.jada.2008.12.022 }}</ref> <ref name="Rosenbloom_1911">{{cite journal | vauthors = Rosenbloom J, Gies WJ | title = Suggestion to teachers of biochemistry. I. A proposed chemical classification of lipins, with a note on the intimate relation between cholesterols and bile salts | journal = Biochemical Bulletin | date = 1911 | volume = 1 | pages = 51-56 | url = https://www.biodiversitylibrary.org/item/27005#page/87/mode/1up }}</ref> <ref name="Russell_2003">{{cite journal | vauthors = Russell DW | title = The enzymes, regulation, and genetics of bile acid synthesis | journal = Annual Review of Biochemistry | volume = 72 | pages = 137-174 | date = 2003 | pmid = 12543708 | doi = 10.1146/annurev.biochem.72.121801.161712 }}</ref> <ref name="Russo_2009">{{cite journal | vauthors = Russo GL | title = Dietary n-6 and n-3 polyunsaturated fatty acids: from biochemistry to clinical implications in cardiovascular prevention | journal = Biochemical Pharmacology | volume = 77 | issue = 6 | pages = 937-946 | date = Maart 2009 | pmid = 19022225 | doi = 10.1016/j.bcp.2008.10.020 }}</ref> <ref name="Saddoughi_2008">{{cite journal | vauthors = Saddoughi SA, Song P, Ogretmen B | title = Roles of bioactive sphingolipids in cancer biology and therapeutics | journal = Subcellular Biochemistry | volume = 49 | pages = 413-440 | date = 2008 | pmid = 18751921 | pmc = 2636716 | doi = 10.1007/978-1-4020-8831-5_16 }}</ref> <ref name="Schroepfer_1981">{{cite journal | vauthors = Schroepfer GJ | title = Sterol biosynthesis | journal = Annual Review of Biochemistry | volume = 50 | pages = 585-621 | date = 1981 | pmid = 7023367 | doi = 10.1146/annurev.bi.50.070181.003101 }}</ref> <ref name="Segré_2001">{{cite journal | vauthors = Segré D, Ben-Eli D, Deamer DW, Lancet D | title = The lipid world | journal = Origins of Life and Evolution of the Biosphere | volume = 31 | issue = 1-2 | pages = 119-145 | date = 2001 | pmid = 11296516 | doi = 10.1023/A:1006746807104 | bibcode = 2001OLEB...31..119S | s2cid = 10959497 | url = http://ool.weizmann.ac.il/Segre_Lipid_World.pdf | access-date = 15 Maart 2015 | archive-date = 11 September 2008 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080911075353/http://ool.weizmann.ac.il/Segre_Lipid_World.pdf }}</ref> <ref name="Stryer_2007">{{cite book | vauthors = Stryer L, Berg JM, Tymoczko JL | title = Biochemistry | publisher = W.H. Freeman | location = San Francisco | edition = 6th | date = 2007 | isbn = 978-0-7167-8724-2 }}</ref> <ref name="Subramaniam_2011">{{cite journal | vauthors = Subramaniam S, Fahy E, Gupta S, Sud M, Byrnes RW, Cotter D, Dinasarapu AR, Maurya MR | display-authors = 6 | title = Bioinformatics and systems biology of the lipidome | journal = Chemical Reviews | volume = 111 | issue = 10 | pages = 6452-6490 | date = Oktober 2011 | pmid = 21939287 | pmc = 3383319 | doi = 10.1021/cr200295k }}</ref> <ref name="Swiezewska_2005">{{cite journal | vauthors = Swiezewska E, Danikiewicz W | title = Polyisoprenoids: structure, biosynthesis and function | journal = Progress in Lipid Research | volume = 44 | issue = 4 | pages = 235-258 | date = Julie 2005 | pmid = 16019076 | doi = 10.1016/j.plipres.2005.05.002 | bibcode = 2005PLipR..44..235S }}</ref> <ref name="van_Holde_1996">van Holde KE, Mathews CK (1996). [https://archive.org/details/biochemistry00math ''Biochemistry''] (2de uitg.). Menlo Park, Kalifornië: Benjamin/Cummings Pub. Co. {{ISBN|978-0-8053-3931-4}}</ref> <ref name="van_Meer_2008">{{cite journal | vauthors = van Meer G, Voelker DR, Feigenson GW | title = Membrane lipids: where they are and how they behave | journal = Nature Reviews Molecular Cell Biology | volume = 9 | issue = 2 | pages = 112-124 | date = Februarie 2008 | pmid = 18216768 | pmc = 2642958 | doi = 10.1038/nrm2330 }}</ref> <ref name="Vance_2002">{{cite book | veditors = Vance JE, Vance DE | title = Biochemistry of Lipids, Lipoproteins and Membranes | publisher = Elsevier | location = Amsterdam | edition = 4th | date = 2002 | isbn = 978-0-444-51139-3 }}</ref> <ref name="Villinski_2008">{{cite journal | vauthors = Villinski JC, Hayes JM, Brassell SC, Riggert VL, Dunbar R | title = Sedimentary sterols as biogeochemical indicators in the Southern Ocean | journal = Organic Geochemistry | date = 2008 | volume = 39 | issue = 5 | pages = 567-588 | doi = 10.1016/j.orggeochem.2008.01.009 | bibcode = 2008OrGeo..39..567V }}</ref> <ref name="Walsh_2004">{{cite journal | vauthors = Walsh CT | title = Polyketide and nonribosomal peptide antibiotics: modularity and versatility | journal = Science | volume = 303 | issue = 5665 | pages = 1805-1810 | date = Maart 2004 | pmid = 15031493 | doi = 10.1126/science.1094318 | bibcode = 2004Sci...303.1805W | s2cid = 44858908 }}</ref> <ref name="Wang_2004">{{cite journal | vauthors = Wang X | title = Lipid signaling | journal = Current Opinion in Plant Biology | volume = 7 | issue = 3 | pages = 329-336 | date = Junie 2004 | pmid = 15134755 | doi = 10.1016/j.pbi.2004.03.012 | bibcode = 2004COPB....7..329W }}</ref> <ref name="Waters_2018">{{cite journal | vauthors = Waters DD, Bangalore S, Fayyad R, DeMicco DA, Laskey R, Melamed S, Barter PJ | display-authors = 6 | title = Visit-to-visit variability of lipid measurements as predictors of cardiovascular events | journal = Journal of Clinical Lipidology | date = 2018 | volume = 12 | issue = 2 | pages = 356-366 | doi = 10.1016/j.jacl.2017.12.003 | pmid = 29310989 | url = https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S193328741730538X | url-access = subscription }}</ref> <ref name="White_2005">{{cite journal | vauthors = White SW, Zheng J, Zhang YM | title = The structural biology of type II fatty acid biosynthesis | journal = Annual Review of Biochemistry | volume = 74 | pages = 791-831 | date = 2005 | pmid = 15952903 | doi = 10.1146/annurev.biochem.74.082803.133524 }}</ref> <ref name="Wiegandt_1992">{{cite journal | vauthors = Wiegandt H | title = Insect glycolipids | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Lipids and Lipid Metabolism | volume = 1123 | issue = 2 | pages = 117-126 | date = Januarie 1992 | pmid = 1739742 | doi = 10.1016/0005-2760(92)90101-Z }}</ref> <ref name="Wiggins_1990">{{cite journal | vauthors = Wiggins PM | title = Role of water in some biological processes | journal = Microbiological Reviews | volume = 54 | issue = 4 | pages = 432-449 | date = Desember 1990 | doi = 10.1128/MMBR.54.4.432-449.1990 | pmid = 2087221 | pmc = 372788 }}</ref> <ref name="YashRoy_1987">{{cite journal | vauthors = Yashroy RC | date = 1987 | title = ¹³C NMR studies of lipid fatty acyl chains of chloroplast membranes | journal = Indian Journal of Biochemistry and Biophysics | volume = 24 | issue = 6 | pages = 177-178 | url = https://www.researchgate.net/publication/230822408 | doi = 10.1016/0165-022X(91)90019-S | pmid = 3428918 }}</ref> <ref name="Yashroy_1990">{{cite journal | vauthors = Yashroy RC | title = Magnetic resonance studies of dynamic organisation of lipids in chloroplast membranes | journal = Journal of Biosciences | date = 1990 | volume = 15 | issue = 4 | pages = 281-288 | doi = 10.1007/BF02702669 | s2cid = 360223 }}</ref> }} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn|Lipids}} * [http://www.lipidmaps.org/ LIPID MAPS] (in Engels), omvattende databasisse van lipiede en lipiedverwante gene en proteïene * [http://lipidbank.jp/ LipidBank] (in Engels), 'n Japannese databasis van lipiede en hul eienskappe, spektraaldata en verwysings * [http://www.chem.qmul.ac.uk/iupac/lipid/ IUPAC-nomenklatuur van lipiede] (in Engels) {{Normdata}} [[Kategorie:Biochemie]] [[Kategorie:Organiese verbindings]] telbx8mu4rzvqkfm7t5nh4c2hjg5psl 0 101434 2979245 2976320 2026-10-15T21:30:03Z SpesBona 2720 Bring vetdruk in lyn met titel en al die ander artikels in die reeks. 2979245 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Rugbykampioenskap | jaar = 2015 | beeld = The-Rugby-Championship-logo.jpg | grootte = 250px | onderskrif = Kenteken van die Rugbykampioenskap | begin = 17 Julie | eindig = 8 Augustus | wenners = Australië | aantal = 4 | wedstryde = 6 | drieë = 33 | bywoning = 243416 | meeste punte = {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Handré Pollard]] (30) | meeste drieë = {{vlagikoon|Australië}} [[Adam Ashley-Cooper]]<br />{{vlagikoon|Argentinië}} [[Juan Imhoff]] (3 elk) | vorige = [[2014-Rugbykampioenskapreeks|2014]] | volgende = [[2016-Rugbykampioenskapreeks|2016]] }} Die '''2015-[[Die Rugbykampioenskap|Rugbykampioenskapsreeks]]''' was die vierde jaarlikse [[rugby]]toernooi tussen die nasionale spanne van [[Suid-Afrika]], [[Argentinië]], [[Australië]] en [[Nieu-Seeland]]. Die reeks is vanaf 17 Julie tot 8 Augustus 2015 gespeel; vroeër en korter as in 2014, omrede die [[Rugbywêreldbeker 2015|Rugbywêreldbeker]] nog ingepas moes word. Die lande se spanne word onderskeidelik die [[Springbokke]], [[Argentynse nasionale rugbyspan|Pumas]], [[Wallabies]] en [[All Blacks]] genoem. Australië het die toernooi vir die vierde keer gewen. Nieu-Seeland het die [[Bledisloebeker]] ingepalm en die [[Vryheidsbeker]] gewen, terwyl Australië met die [[Mandela Uitdaagplaat]] en die [[Poematrofee]] weggestap het. Die toernooi is deur [[SANZAAR]] georganiseer, ’n konsortium wat sedert 2012 uit die vier lande se rugbyfederasies bestaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.nzherald.co.nz/tri-nations/news/article.cfm?cp_id=351&objectid=10644588 |title=Rugby: IRB clears way for Argentina to join Tri-Nations |publisher=The New Zealand Herald |date=13 Mei 2010 |accessdate=22 Mei 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200428190410/https://www.nzherald.co.nz/tri-nations/news/article.cfm?cp_id=351&objectid=10644588 |archive-date=28 April 2020 |url-status=dead}}</ref> == Formaat == Die formaat vir die 2015-toernooi het na dié van die vorige jare teruggekeer omdat die [[Rugbywêreldbeker 2015|Rugbywêreldbeker]] nog ingepas moes word. Elke span het ’n totaal van drie wedstryde gespeel, en ses in totaal. Met ’n wen het ’n span vier punte verdien, gelykop twee ligapunte, en ’n verloor met agt of meer punte nul ligapunte. ’n Bonuspunt kon verdien word op een van twee maniere: deur ten minste vier drieë in ’n wedstryd te druk, of deur met sewe punte of minder te verloor. Die toernooi se wenner was die span met die meeste ligapunte aan die einde van die toernooi. == Telkaart == {| class="wikitable" !rowspan=2 width="6%"| !rowspan=2 width="18%"| Nasie !colspan=4 width="32%"| Wedstryde !colspan=3 width="24%"| Punte !rowspan=2 width="10%"| Bonuspunte !rowspan=2 width="10%"| Ligapunte |- !width="8%"| Speel !width="8%"| Wen !width="8%"| Gelyk !width="8%"| Verloor !width="8%"| Vir !width="8%"| Teen !width="8%"| Verskil |- align=center |- |style="background: #FFFF00; color: #336600"|1||align=left|{{AUSru}} | 3 || 3 || 0 || 0 || 85 || 48 || +37 || 1 || '''13''' |- align=center |- |style="background: #000000; color: #FFFFFF"|2||align=left|{{NZLru}} | 3 || 2 || 0 || 1 || 85 || 65 || +20 || 1 || '''9''' |- align=center |- |style="background: #75AADB; color: #FFFFFF"|3||align=left|{{ARGru}} | 3 || 1 || 0 || 2 || 64 || 98 || −34 || 1 || '''5''' |- align=center |- |style="background: #336600; color: #FFFF00"|4||align=left|{{RSAru}} | 3 || 0 || 0 || 3 || 65 || 88 || −23 || 2 || '''2''' |} == Wedstryddatums == {| class="wikitable" style="text-align:center" |- border=1 cellpadding=5 cellspacing=0 !width="100"| !width="100"|Datum |- bgcolor="#cedff2" |'''[[#Week 1|Week 1]]''' |''17–18 Julie'' |- |'''[[#Week 2|Week 2]]''' |''25 Julie'' |- bgcolor="#cedff2" |'''[[#Week 3|Week 3]]''' |''8 Augustus'' |} === Week 1 === {{rugbywedstryd | datum = 17 Julie 2015 | tyd = 19:35 (NZST) | tuis = {{NZLru-r}} | telling = 39–18 | rapport = [http://en.espn.co.uk/the-rugby-championship-2015/rugby/match/244305.html Verslag] | weg = {{ARGru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Richie McCaw]], [[Ma’a Nonu]], [[Charles Piutau]], [[Kieran Read]], [[Codie Taylor]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Dan Carter]] (4)<br />'''Strafdoele:''' Dan Carter (2) | wegpunte = '''Drieë:''' [[Agustín Creevy]] (2)<br />'''Doelskop:''' [[Nicolás Sánchez]]<br />'''Strafdoele:''' Nicolás Sánchez (2) | stadion = [[Rugby League Park]], [[Christchurch]], [[Nieu-Seeland]] | bywoning = 17&nbsp;512 | skeidsregter = [[Craig Joubert]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]]) | speler van die wedstryd = | notas = [[Waisake Naholo]] en [[Codie Taylor]] (albei NZL) het hul toetsdebuut gemaak. }} {{rugbywedstryd | datum = 18 Julie 2015 | tyd = 20:05 (AEST) | tuis = {{AUSru-r}} | telling = 24–20 | rapport = [http://en.espn.co.uk/the-rugby-championship-2015/rugby/match/244307.html Verslag] | weg = {{RSAru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Adam Ashley-Cooper]], [[Michael Hooper]], [[Tevita Kuridrani]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Quade Cooper]] (2), [[Matt Giteau]] (1)<br />'''Strafdoel:''' [[Quade Cooper]] | wegpunte = '''Drieë:''' [[Eben Etzebeth]], [[Jesse Kriel]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Handré Pollard]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Handré Pollard]] (2) | stadion = [[Suncorpstadion|Langpark]], [[Brisbane]], [[Australië]] | bywoning = 37&nbsp;633 | skeidsregter = Nigel Owens ([[Walliese Rugbyunie|WAL]]) | speler van die wedstryd = [[Michael Hooper]] (AUS) | notas = [[Jesse Kriel]] (RSA) het sy toetsdebuut gemaak.'' * ''Australië wen vir die eerste keer sy openingswedstryd gedurende die Rugbykampioenskapreeks.'' * ''Australië herower die [[Mandela Uitdaagplaat]] vir die eerste keer sedert 2012. }} === Week 2 === {{rugbywedstryd | datum = 25 Julie 2015 | tyd = 17:05 (SAST) | tuis = {{RSAru-r}} | telling = 20–27 | rapport = [http://en.espn.co.uk/the-rugby-championship-2015/rugby/match/244309.html Verslag] | weg = {{NZLru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Willie le Roux]], [[Jesse Kriel]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Handré Pollard]] (2)<br />'''Strafdoele:''' Handré Pollard (2) | wegpunte = '''Drieë:''' [[Ben Smith]], [[Dane Coles]], [[Richie McCaw]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Lima Sopoaga]] (3)<br />'''Strafdoele:''' Lima Sopoaga (2)<br />'''Kaart:''' [[Sam Whitelock]] {{Geelkaart|59|69}} | stadion = [[Ellispark-stadion|Ellispark]], [[Johannesburg]], [[Suid-Afrika]] | bywoning = 61&nbsp;500 | skeidsregter = Jérôme Garcès ([[Franse Rugbyfederasie|FRA]]) | speler van die wedstryd = [[Charles Piutau]] (NZL) | notas = [[Vincent Koch]] en [[Lionel Mapoe]] (albei RSA), asook [[James Broadhurst]] en [[Lima Sopoaga]] (albei NZL) het hul toetsdebuut gemaak.'' * ''Vir die eerste keer sedert 2011 ly Suid-Afrika drie agtereenvolgende nederlae.'' * ''Nieu-Seeland behou die [[Vryheidsbeker]]. }} {{rugbywedstryd | datum = 25 Julie 2015 | tyd = 19:40 (ART) | tuis = {{ARGru-r}} | telling = 9–34 | rapport = [http://en.espn.co.uk/the-rugby-championship-2015/rugby/match/244311.html Verslag] | weg = {{AUSru}} | tuispunte = '''Strafdoele:''' [[Nicolás Sánchez]] (3) | wegpunte = '''Drieë:''' [[Joe Tomane]], [[Dean Mumm]], [[Tevita Kuridrani]], [[Adam Ashley-Cooper]]<br />'''Doelskop:''' [[Bernard Foley]]<br />'''Strafdoele:''' Bernard Foley (4)<br />'''Kaart:''' [[Quade Cooper]] {{Geelkaart|65|75}} | stadion = [[Estadio Malvinas Argentinas]], [[Mendoza]], [[Argentinië]] | bywoning = 25&nbsp;000 | skeidsregter = [[Jaco Peyper]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]]) | speler van die wedstryd = [[David Pocock]] (AUS) | notas = [[Juan Pablo Socino]] (ARG) het sy toetsdebuut gemaak.'' * ''[[Kurtley Beale]] speel in sy 50ste toetswedstryd vir Australië.'' * ''Met die oorwinning haal Australië vir die eerste keer die eerste plek in die Rugbykampioenskapreekstabel.'' * ''Australië behou die [[Poematrofee]]. }} === Week 3 === {{rugbywedstryd | datum = 8 Augustus 2015 | tyd = 20:05 (AEST) | tuis = {{AUSru-r}} | telling = 27–19 | rapport = [http://en.espn.co.uk/the-rugby-championship-2015/rugby/match/244313.html Verslag] | weg = {{NZLru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Sekope Kepu]], [[Adam Ashley-Cooper]], [[Nic White]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Matt Giteau]] (2), [[Nic White]]<br />'''Strafdoele:''' Matt Giteau, Nic White<br />'''Kaarte:''' [[Sekope Kepu]] {{Geelkaart|7|17}}, [[Nick Phipps]] {{Geelkaart|53|63}} | wegpunte = '''Drieë:''' [[Nehe Milner-Skudder]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Dan Carter]] (3)<br />'''Kaart:''' [[Aaron Smith]] {{Geelkaart|42|52}} | stadion = [[ANZ-stadion]], [[Sydney]], [[Australië]] | bywoning = 73&nbsp;824 | skeidsregter = [[Wayne Barnes]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|ENG]]) | speler van die wedstryd = [[Michael Hooper]] (AUS) | notas = [[Nehe Milner-Skudder]] (NZL) het sy toetsdebuut gemaak.'' * ''[[Richie McCaw]] egaliseer [[Brian O’Driscoll]] se rekord van 141 toetswedstryde en word sodoende die rugbyspeler met die meeste toetswedstryde.'' * ''Australië klop Nieu-Seeland vir die eerste keer sedert hul25–20-oorwinning in 2011, en teken hul eerste oorwinning op ANZ-stadion sedert 2011 aan.'' * ''Nieu-Seeland verloor sy eerste Rugbykampioenskapreekswedstryd sonder om ’n verloorbonuspunt te behaal; die laaste keer was gedurende die 2011-Drienasiesreeks. }} {{rugbywedstryd | datum = 8 Augustus 2015 | tyd = 17:05 (SAST) | tuis = {{RSAru-r}} | telling = 25–37 | rapport = [http://en.espn.co.uk/the-rugby-championship-2015/rugby/match/244315.html Verslag] | weg = {{ARGru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Lood de Jager]], [[Willie le Roux]], [[Bryan Habana]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Handré Pollard]] (2)<br />'''Strafdoele:''' Handré Pollard (2) | wegpunte = '''Drieë:''' [[Marcelo Bosch]], [[Juan Imhoff]] (3)<br />'''Doelskoppe:''' [[Juan Martín Hernández]] (4)<br />'''Strafdoele:''' Juan Martín Hernández, Marcelo Bosch<br />'''Skepdoel:''' Marcelo Bosch<br />'''Kaart:''' [[Pablo Matera]] {{Geelkaart|75|80}} | stadion = [[Kings Park-stadion|Kings Park]], [[Durban]], [[Suid-Afrika]] | bywoning = 27&nbsp;447 | skeidsregter = Romain Poite ([[Franse Rugbyfederasie|FRA]]) | speler van die wedstryd = [[Juan Imhoff]] (ARG) | notas = Dit is Argentinië se eerste oorwinning teen Suid-Afrika nog.'' * ''Argentinië teken sy eerste bonuspuntoorwinning, en hul eerste wegoorwinning, sedert hul toetrede tot die 2012-Rugbykampioenskapreeks aan.'' * ''Met die nederlaag ly Suid-Afrika vir die eerste keer sedert 2010–11 agtereenvolgende tuisnederlae; en verloor vir die eerste keer sedert 2010 vier agtereenvolgende toetswedstryde.'' * ''Juan Imhoff teken Argentinië se eerste driekuns in die Rugbykampioenskapreeks aan; en die eerste driekuns sedert Israel Folau in 2013 drie drieë vir Australië teen Argentinië gedruk het. }} <br /> {| class="wikitable" style="text-align: center; margin: 0 auto;" !Rugbykampioenskapreekskampioen 2015 |- |align=center|'''{{AUSru}}''' |} == Statistiek == === Meeste punte en drieë === {| class="toptextcells" | Meeste punte aangeteken: {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! ! Naam ! Punte |- | 1 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Handré Pollard]] | 30 |- | 2 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Dan Carter]] | 23 |- | 3 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Argentinië}} [[Nicolás Sánchez]] | 17 |- |rowspan="2"| 4 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Adam Ashley-Cooper]] |rowspan="2"| 15 |- |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Argentinië}} [[Juan Imhoff]] |} | Meeste drieë gedruk: {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! ! Naam ! Drieë |- |rowspan="2"| 1 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Adam Ashley-Cooper]] |rowspan="2"| 3 |- |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Argentinië}} [[Juan Imhoff]] |- |rowspan="6"| 3 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Argentinië}} [[Agustín Creevy]] |rowspan="6"| 2 |- |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Willie le Roux]] |- |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Jesse Kriel]] |- |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Tevita Kuridrani]] |- |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Richie McCaw]] |- |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Nehe Milner-Skudder]] |} |} == Sien ook == {{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}} == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * {{en}} [http://en.espn.co.uk/the-rugby-championship-2015/rugby/series/244293.html?template=results 2015-Rugbykampioenskapreeks op ESPNscrum] {{Die Rugbykampioenskap}} {{Normdata}} [[Kategorie:Die Rugbykampioenskap]] [[Kategorie:Sport in 2015|Rugby]] ry3du54shjx8fs197q4d5i8lqhvkbl9 0 101613 2979206 2979004 2026-10-15T18:00:10Z SpesBona 2720 + Prente & Commons 2979206 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Kyalami 1992 Layout.png|duimnael|350px|Die [[Kyalami Grand Prix-renbaan|Kyalami-renbaan]] in [[Midrand]], [[Gauteng]]]] Die '''Suid-Afrikaanse Grand Prix''' was 'n motorwedren wat by die [[Kyalami Grand Prix-renbaan]] en voor dit by die [[Prins George-renbaan]] in [[Suid-Afrika]] plaasgevind het. Dit het in [[1967]] verskuif na die Kyalami Grand Prix-renbaan waar dit tot en met die [[1993 Suid-Afrikaanse Grand Prix|laaste wedren in 1993]] aangebied is. Die eerste wedren vind in die jaar [[1934]] by die Prince George-renbaan in [[Oos-Londen]] plaas. Die Suid-Afrikaanse Grand Prix was aanvanklik as slegs 'n Grand Prix motorsportgeleentheid aangebied en het nie deel uitgemaak van die [[Formule Een]]wêreldkampioenskap nie. Die Grand Prix is 33 keer gehou en het vanaf [[1962]] 25 keer vir die [[Formule 1]] wêreldkampioenskap getel. As gevolg van die [[Tweede Wêreldoorlog]] is die Grand Prix tydelik gestaak vanaf [[1940]] tot en met [[1959]]. Dit het voorgegaan in [[1960]] tot dit weer in [[1985]] gestaak is weens boikotte deur die buiteland teen die regering se [[apartheid]]sbeleid. Na die einde van apartheid is daar nog twee laaste wedrenne in [[1992 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1992]] en [[1993]] gehou maar is weens die groot onkoste nie as winsgewend deur die koördineerders beskou nie. Daar is sedertdien nie weer 'n Suid-Afrikaanse Grand Prix aangebied nie. In April 2018 het Adrian Scholtz, [[hoof- uitvoerende beampte]] van Motorsport Suid-Afrika, Suid-Afrika se moontlike terugkeer tot die Formule Een Grand Prix-kalender bespreek. Hy het gesê dat die belangrikste struikelblokke die hoë koste vir die aanbieding van dié geleentheid was en die feit dat nie een van Suid-Afrika se renbane aan FIA se vereistes as gasheer van 'n Formule Eenren voldoen het nie, hoewel Kyalami naby kom.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thesouthafrican.com/will-south-africa-ever-host-an-f1-grand-prix-again/ |title=Will South Africa ever host an F1 Grand Prix again? |publisher=The South African |date=16 April 2018 |accessdate=12 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180809122839/https://www.thesouthafrican.com/will-south-africa-ever-host-an-f1-grand-prix-again/ |archive-date=9 Augustus 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die moontlikheid van 'n Suid-Afrikaanse Grand Prix in [[Kaapstad]] of [[Durban]] is ook oorweeg.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cometocapetown.com/formula-1-in-cape-town/ |title=Formula 1 in Cape Town? |publisher=cometocapetown.com |accessdate=12 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170625021826/http://www.cometocapetown.com/formula-1-in-cape-town/ |archive-date=25 Junie 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.capetownmagazine.com/f1 |title=Formula One in Cape Town |publisher=Cape Town Magazine |accessdate=12 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200504123750/https://www.capetownmagazine.com/f1 |archive-date=4 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.wheels24.co.za/FormulaOne/an-f1-race-in-sa-think-again-20180206 |title=An F1 race in SA? Think again |publisher=Wheels 24 |date=6 Februarie 2018 |accessdate=12 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009124419/https://www.wheels24.co.za/FormulaOne/an-f1-race-in-sa-think-again-20180206 |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> In vroeg 2023 was 'n ooreenkoms oor 'n terugkeer van die Suid-Afrikaanse Grand Prix vir die [[2024 Formule Een-seisoen|2024-seisoen]] amper klaar, maar in Junie 2023 het die FIA aangekondig dat die Suid-Afrikaanse Grand Prix nie 'n terugkeer na die F1-kalender sou maak nie weens die Suid-Afrikaanse regering se standpunt oor [[Russies-Oekraïense Oorlog (2022-tans)|Rusland se inval in Oekraïne]].<ref>{{cite web |url=https://www.citizen.co.za/motoring/south-africas-f1-dream-over-due-to-russia-support/ |title=Kyalami Grand Prix officially non-starting over SA's stance on Russia |publisher=[[The Citizen]] |author=Charl Bosch |date=6 Junie 2023 |accessdate=27 November 2024}}</ref> In 2025 het Suid-Afrika 'n nuwe bod ingedien vir 'n terugkoms van die Grand Prix met 2027 as die vroegste moontlike datum.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://f1i.com/news/529339-south-africa-launches-tender-to-bring-formula-1-back-to-africa.html |title=South Africa launches tender to bring Formula 1 back to Africa |publisher=F1i.com |author=Michael Delaney |date=19 Januarie 2025 |accessdate=14 Oktober 2026}}</ref> In Junie 2025 het die FIA beplande opknappings aan die Kyalami-renban om dit aan Formule Een-vereistes te laat voldoen goedgekeur.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.grandprix247.com/formula-1-news/fia-approves-kyalami-upgrades-to-host-formula-1-race-sout-africa-grand-prix-f1 |title=FIA approves Kyalami upgrades to host Formula 1 race |publisher=Grand Prix 247 |date=19 Junie 2025 |accessdate=14 Oktober 2026}}</ref> Volgens ''Autosport.com'' was daar egter geen ooreenkoms op pad nie en was 'n terugkoms van die Suid-Afrikaanse Grand Prix op die kalender "vergesog".<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.autosport.com/f1/news/why-a-south-african-f1-return-still-seems-far-fetched/10735936/ |title=Why a South African F1 return still seems far-fetched |publisher=Autosport |author=Filip Cleeren |date=25 Junie 2025 |accessdate=14 Oktober 2026}}</ref> Daar was ook mededinging deur ander Afrikalande vir 'n [[Afrika Grand Prix]], veral deur [[Rwanda]] en [[Nigerië]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/cq8k55exqvko |title=Rwanda and South Africa race to bring F1 back to Africa |publisher=[[BBC]] |author=Kelvin Kimathi |date=30 Januarie 2025 |accessdate=14 Oktober 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://anewz.tv/world/world-news/11130/nigeria-makes-official-bid-to-host-formula-1-grand-prix/news |title=Nigeria makes official bid to host Formula 1 Grand Prix in Abuja |publisher=AnewZ |author=Ilknur Seydamirova |date=25 Julie 2025 |accessdate=14 Oktober 2026}}</ref> In Oktober 2026 het Rwanda 'n ooreenkoms aangeknoop, waarvolgens dié land vanaf 2030 'n Afrika Grand Prix vir tien jaar mag huisves.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/c5rmy3v3mn9jo |title=Rwanda to host F1's first race in Africa since 1993 |publisher=[[BBC]] |author=Andrew Benson |date=13 Oktober 2026 |accessdate=14 Oktober 2026}}</ref> == Vorige wenners == [[Lêer:Carlos Reutemann 1979 Kyalami.jpg|duimnael|[[Carlos Reutemann]] tydens die [[1979 Suid-Afrikaanse Grand Prix]]]] [[Lêer:1982 South African Grand Prix, mechanics in main straight.jpg|duimnael|Meganici speel in die dae voor die [[1982 Suid-Afrikaanse Grand Prix]] [[sokker]] op die die [[Kyalami Grand Prix-renbaan|Kyalami-renbaan]]]] [[Lêer:1982 South African Grand Prix, Reutemann Prost podium.jpg|duimnael|Carlos Reutemann en [[Alain Prost]] op die podium tydens die 1982 Suid-Afrikaanse Grand Prix wat deur Prost gewen is]] : '''n Pienk agtergrond dui aan dat die Grand Prix nie deel uitgemaak het van die [[Formule Een]]wêreldkampioenskap nie.'' {| class="wikitable" style="font-size: 95%;" ! Jaar ! Renjaer ! Vervaardiger ! Plek |- ! [[1993 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1993]] | {{vlagikoon|FRA}} [[Alain Prost]] | {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Renault F1|Renault]] |rowspan="2"| [[Kyalami Grand Prix-renbaan|Kyalami]] |- ! [[1992 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1992]] | {{vlagikoon|VK}} [[Nigel Mansell]] | {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Renault F1|Renault]] |- style="background:#ddd;" ! 1991<br />–<br />1986 |COLSPAN=4| ''Nie plaasgevind nie'' |- ! [[1985 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1985]] | {{vlagikoon|VK}} [[Nigel Mansell]] | {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Honda Racing F1|Honda]] |rowspan="19"|[[Kyalami Grand Prix-renbaan|Kyalami]] |- ! [[1984 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1984]] | {{vlagikoon|AUT}} [[Niki Lauda]] | {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-TAG |- ! [[1983 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1983]] | {{vlagikoon|ITA}} [[Riccardo Patrese]] | {{vlagikoon|VK}} [[Brabham]]-[[BMW]] |- ! [[1982 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1982]] | {{vlagikoon|FRA}} [[Alain Prost]] | {{vlagikoon|FRA}} [[Renault F1|Renault]] |- style="background:#fcc;" ! [[1981 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1981]] | {{vlagikoon|ARG}} [[Carlos Reutemann]] | {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Cosworth|Ford]] |- ! [[1980 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1980]] | {{vlagikoon|FRA}} [[René Arnoux]] | {{vlagikoon|FRA}} [[Renault F1|Renault]] |- ! [[1979 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1979]] | {{vlagikoon|CAN}} [[Gilles Villeneuve]] | {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- ! [[1978 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1978]] | {{vlagikoon|SWE}} [[Ronnie Peterson]] | {{vlagikoon|VK}} [[Lotus F1-span|Lotus]]-[[Cosworth|Ford]] |- ! [[1977 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1977]] | {{vlagikoon|AUT}} [[Niki Lauda]] | {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- ! [[1976 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1976]] | {{vlagikoon|AUT}} [[Niki Lauda]] | {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- ! [[1975 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1975]] | {{vlagikoon|Suid-Afrika|1928}} [[Jody Scheckter]] | {{vlagikoon|IRE}} [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Cosworth|Ford]] |- ! [[1974 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1974]] | {{vlagikoon|ARG}} [[Carlos Reutemann]] | {{vlagikoon|VK}} [[Brabham]]-[[Cosworth|Ford]] |- ! [[1973 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1973]] | {{vlagikoon|VK}} [[Jackie Stewart]] | {{vlagikoon|IRE}} [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Cosworth|Ford]] |- ! [[1972 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1972]] | {{vlagikoon|NZ}} [[Denny Hulme]] | {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Cosworth|Ford]] |- ! [[1971 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1971]] | {{vlagikoon|VSA}} [[Mario Andretti]] | {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- ! [[1970 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1970]] | {{vlagikoon|AUS}} [[Jack Brabham]] | {{vlagikoon|VK}} [[Brabham]]-[[Cosworth|Ford]] |- ! [[1969 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1969]] | {{vlagikoon|VK}} [[Jackie Stewart]] | {{vlagikoon|VK}} Matra-[[Cosworth|Ford]] |- ! [[1968 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1968]] | {{vlagikoon|VK}} [[Jim Clark]] | {{vlagikoon|VK}} [[Lotus F1-span|Lotus]]-[[Cosworth|Ford]] |- ! [[1967 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1967]] | {{vlagikoon|MEX}} Pedro Rodriguez | {{vlagikoon|VK}} [[Cooper Car Company|Cooper]]-[[Maserati]] |- style="background:#fcc;" ! [[1966 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1966]] | {{vlagikoon|VK}} Mike Spence | {{vlagikoon|VK}} [[Lotus F1-span|Lotus]]-[[Coventry Climax|Climax]] | [[Prins George-renbaan|Oos-Londen]] |- ! [[1965 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1965]] | {{vlagikoon|VK}} [[Jim Clark]] | {{vlagikoon|VK}} [[Lotus F1-span|Lotus]]-[[Coventry Climax|Climax]] | [[Prins George-renbaan|Oos-Londen]] |- style="background:#ddd;" ! 1964 |colspan=4| ''Nie plaasgevind nie'' |- ! [[1963 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1963]] | {{vlagikoon|VK}} [[Jim Clark]] | {{vlagikoon|VK}} [[Lotus F1-span|Lotus]]-[[Coventry Climax|Climax]] |rowspan="2"| [[Prins George-renbaan|Oos-Londen]] |- ! [[1962 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1962]] | {{vlagikoon|VK}} [[Graham Hill]] | {{vlagikoon|VK}} [[British Racing Motors|BRM]] |- style="background:#fcc;" ! 1961 | {{vlagikoon|VK}} [[Jim Clark]] | {{vlagikoon|VK}} [[Lotus F1-span|Lotus]]-[[Coventry Climax|Climax]] |rowspan="3"| [[Prins George-renbaan|Oos-Londen]] |- style="background:#fcc;" ! rowspan=2 | 1960<ref>Die Suid-Afrikaanse Grand Prix het tweekeer in 1960 plaasgevind. [http://www.silhouet.com/motorsport/archive/f1/nc/1960/1960.html Verwysing]</ref> | {{vlagikoon|VK}} [[Stirling Moss]] | [[Porsche]] |- style="background:#fcc;" | {{vlagikoon|BEL}} Paul Frère | Cooper-Climax |- style="background:#ddd;" ! 1959<br />–<br />1940 | colspan=4| ''Nie plaasgevind nie'' |- style="background:#fcc;" ! 1939 | {{vlagikoon|ITA}} Luigi Villoresi | Maserati 6CM |rowspan="4"| [[Prins George-renbaan|Oos-Londen]] |- style="background:#fcc;" ! 1938 | {{vlagikoon|VK}} Buller Meyer | Riley |- style="background:#fcc;" ! 1937 | {{vlagikoon|VK}} Pat Fairfield | English Racing Automobiles |- style="background:#fcc;" ! 1936 | {{vlagikoon|ITA}} Mario Massacuratti | Bugatti 35B |- style="background:#ddd;" ! 1935 |colspan=4| ''Nie plaasgevind nie'' |- style="background:#fcc;" ! 1934 | {{vlagikoon|VSA}} Whitney Straight | [[Maserati]] 8CM 3.0L | [[Prins George-renbaan|Oos-Londen]] |} == Verskillende renbane (1934–1993) == <gallery> Lêer:East London 1934.svg|Prins George-renbaan 1934 (24,461&nbsp;km) Lêer:Prince George Circuit 1936-1939.svg|Prins George-renbaan 1936–1939 (18,619&nbsp;km) Lêer:Prince George GP Circuit.svg|Prins George-renbaan 1960–1966 (3,920&nbsp;km) Lêer:Kyalami 1961 - 1988 Layout.png|Kyalami Grand Prix-renbaan 1961–1988 (4,104&nbsp;km) Lêer:Circuit Kyalami.png|Kyalami Grand Prix-renbaan 1992–1993 (4,261&nbsp;km) </gallery> == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie-inlyn|South African Grand Prix|Suid-Afrikaanse Grand Prix}} {{Normdata}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse Grand Prix| ]] [[Kategorie:Formule Een Grands Prix]] 9swg25rowanpdfo9ynxh7l4jm113fzn 2979213 2979206 2026-10-15T18:16:52Z Aliwal2012 39067 /* Vorige wenners */ Foto: Werktuigkundiges speel sokker 2979213 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Kyalami 1992 Layout.png|duimnael|350px|Die [[Kyalami Grand Prix-renbaan|Kyalami-renbaan]] in [[Midrand]], [[Gauteng]]]] Die '''Suid-Afrikaanse Grand Prix''' was 'n motorwedren wat by die [[Kyalami Grand Prix-renbaan]] en voor dit by die [[Prins George-renbaan]] in [[Suid-Afrika]] plaasgevind het. Dit het in [[1967]] verskuif na die Kyalami Grand Prix-renbaan waar dit tot en met die [[1993 Suid-Afrikaanse Grand Prix|laaste wedren in 1993]] aangebied is. Die eerste wedren vind in die jaar [[1934]] by die Prince George-renbaan in [[Oos-Londen]] plaas. Die Suid-Afrikaanse Grand Prix was aanvanklik as slegs 'n Grand Prix motorsportgeleentheid aangebied en het nie deel uitgemaak van die [[Formule Een]]wêreldkampioenskap nie. Die Grand Prix is 33 keer gehou en het vanaf [[1962]] 25 keer vir die [[Formule 1]] wêreldkampioenskap getel. As gevolg van die [[Tweede Wêreldoorlog]] is die Grand Prix tydelik gestaak vanaf [[1940]] tot en met [[1959]]. Dit het voorgegaan in [[1960]] tot dit weer in [[1985]] gestaak is weens boikotte deur die buiteland teen die regering se [[apartheid]]sbeleid. Na die einde van apartheid is daar nog twee laaste wedrenne in [[1992 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1992]] en [[1993]] gehou maar is weens die groot onkoste nie as winsgewend deur die koördineerders beskou nie. Daar is sedertdien nie weer 'n Suid-Afrikaanse Grand Prix aangebied nie. In April 2018 het Adrian Scholtz, [[hoof- uitvoerende beampte]] van Motorsport Suid-Afrika, Suid-Afrika se moontlike terugkeer tot die Formule Een Grand Prix-kalender bespreek. Hy het gesê dat die belangrikste struikelblokke die hoë koste vir die aanbieding van dié geleentheid was en die feit dat nie een van Suid-Afrika se renbane aan FIA se vereistes as gasheer van 'n Formule Eenren voldoen het nie, hoewel Kyalami naby kom.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thesouthafrican.com/will-south-africa-ever-host-an-f1-grand-prix-again/ |title=Will South Africa ever host an F1 Grand Prix again? |publisher=The South African |date=16 April 2018 |accessdate=12 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180809122839/https://www.thesouthafrican.com/will-south-africa-ever-host-an-f1-grand-prix-again/ |archive-date=9 Augustus 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die moontlikheid van 'n Suid-Afrikaanse Grand Prix in [[Kaapstad]] of [[Durban]] is ook oorweeg.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cometocapetown.com/formula-1-in-cape-town/ |title=Formula 1 in Cape Town? |publisher=cometocapetown.com |accessdate=12 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170625021826/http://www.cometocapetown.com/formula-1-in-cape-town/ |archive-date=25 Junie 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.capetownmagazine.com/f1 |title=Formula One in Cape Town |publisher=Cape Town Magazine |accessdate=12 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200504123750/https://www.capetownmagazine.com/f1 |archive-date=4 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.wheels24.co.za/FormulaOne/an-f1-race-in-sa-think-again-20180206 |title=An F1 race in SA? Think again |publisher=Wheels 24 |date=6 Februarie 2018 |accessdate=12 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009124419/https://www.wheels24.co.za/FormulaOne/an-f1-race-in-sa-think-again-20180206 |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> In vroeg 2023 was 'n ooreenkoms oor 'n terugkeer van die Suid-Afrikaanse Grand Prix vir die [[2024 Formule Een-seisoen|2024-seisoen]] amper klaar, maar in Junie 2023 het die FIA aangekondig dat die Suid-Afrikaanse Grand Prix nie 'n terugkeer na die F1-kalender sou maak nie weens die Suid-Afrikaanse regering se standpunt oor [[Russies-Oekraïense Oorlog (2022-tans)|Rusland se inval in Oekraïne]].<ref>{{cite web |url=https://www.citizen.co.za/motoring/south-africas-f1-dream-over-due-to-russia-support/ |title=Kyalami Grand Prix officially non-starting over SA's stance on Russia |publisher=[[The Citizen]] |author=Charl Bosch |date=6 Junie 2023 |accessdate=27 November 2024}}</ref> In 2025 het Suid-Afrika 'n nuwe bod ingedien vir 'n terugkoms van die Grand Prix met 2027 as die vroegste moontlike datum.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://f1i.com/news/529339-south-africa-launches-tender-to-bring-formula-1-back-to-africa.html |title=South Africa launches tender to bring Formula 1 back to Africa |publisher=F1i.com |author=Michael Delaney |date=19 Januarie 2025 |accessdate=14 Oktober 2026}}</ref> In Junie 2025 het die FIA beplande opknappings aan die Kyalami-renban om dit aan Formule Een-vereistes te laat voldoen goedgekeur.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.grandprix247.com/formula-1-news/fia-approves-kyalami-upgrades-to-host-formula-1-race-sout-africa-grand-prix-f1 |title=FIA approves Kyalami upgrades to host Formula 1 race |publisher=Grand Prix 247 |date=19 Junie 2025 |accessdate=14 Oktober 2026}}</ref> Volgens ''Autosport.com'' was daar egter geen ooreenkoms op pad nie en was 'n terugkoms van die Suid-Afrikaanse Grand Prix op die kalender "vergesog".<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.autosport.com/f1/news/why-a-south-african-f1-return-still-seems-far-fetched/10735936/ |title=Why a South African F1 return still seems far-fetched |publisher=Autosport |author=Filip Cleeren |date=25 Junie 2025 |accessdate=14 Oktober 2026}}</ref> Daar was ook mededinging deur ander Afrikalande vir 'n [[Afrika Grand Prix]], veral deur [[Rwanda]] en [[Nigerië]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/cq8k55exqvko |title=Rwanda and South Africa race to bring F1 back to Africa |publisher=[[BBC]] |author=Kelvin Kimathi |date=30 Januarie 2025 |accessdate=14 Oktober 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://anewz.tv/world/world-news/11130/nigeria-makes-official-bid-to-host-formula-1-grand-prix/news |title=Nigeria makes official bid to host Formula 1 Grand Prix in Abuja |publisher=AnewZ |author=Ilknur Seydamirova |date=25 Julie 2025 |accessdate=14 Oktober 2026}}</ref> In Oktober 2026 het Rwanda 'n ooreenkoms aangeknoop, waarvolgens dié land vanaf 2030 'n Afrika Grand Prix vir tien jaar mag huisves.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/c5rmy3v3mn9jo |title=Rwanda to host F1's first race in Africa since 1993 |publisher=[[BBC]] |author=Andrew Benson |date=13 Oktober 2026 |accessdate=14 Oktober 2026}}</ref> == Vorige wenners == [[Lêer:Carlos Reutemann 1979 Kyalami.jpg|duimnael|[[Carlos Reutemann]] tydens die [[1979 Suid-Afrikaanse Grand Prix]]]] [[Lêer:1982 South African Grand Prix, mechanics in main straight.jpg|duimnael|Werktuigkundiges speel in die dae voor die [[1982 Suid-Afrikaanse Grand Prix]] [[sokker]] op die die [[Kyalami Grand Prix-renbaan|Kyalami-renbaan]]]] [[Lêer:1982 South African Grand Prix, Reutemann Prost podium.jpg|duimnael|Carlos Reutemann en [[Alain Prost]] op die podium tydens die 1982 Suid-Afrikaanse Grand Prix wat deur Prost gewen is]] : '''n Pienk agtergrond dui aan dat die Grand Prix nie deel uitgemaak het van die [[Formule Een]]wêreldkampioenskap nie.'' {| class="wikitable" style="font-size: 95%;" ! Jaar ! Renjaer ! Vervaardiger ! Plek |- ! [[1993 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1993]] | {{vlagikoon|FRA}} [[Alain Prost]] | {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Renault F1|Renault]] |rowspan="2"| [[Kyalami Grand Prix-renbaan|Kyalami]] |- ! [[1992 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1992]] | {{vlagikoon|VK}} [[Nigel Mansell]] | {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Renault F1|Renault]] |- style="background:#ddd;" ! 1991<br />–<br />1986 |colspan=4| ''Nie plaasgevind nie'' |- ! [[1985 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1985]] | {{vlagikoon|VK}} [[Nigel Mansell]] | {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Honda Racing F1|Honda]] |rowspan="19"|[[Kyalami Grand Prix-renbaan|Kyalami]] |- ! [[1984 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1984]] | {{vlagikoon|AUT}} [[Niki Lauda]] | {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-TAG |- ! [[1983 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1983]] | {{vlagikoon|ITA}} [[Riccardo Patrese]] | {{vlagikoon|VK}} [[Brabham]]-[[BMW]] |- ! [[1982 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1982]] | {{vlagikoon|FRA}} [[Alain Prost]] | {{vlagikoon|FRA}} [[Renault F1|Renault]] |- style="background:#fcc;" ! [[1981 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1981]] | {{vlagikoon|ARG}} [[Carlos Reutemann]] | {{vlagikoon|VK}} [[WilliamsF1|Williams]]-[[Cosworth|Ford]] |- ! [[1980 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1980]] | {{vlagikoon|FRA}} [[René Arnoux]] | {{vlagikoon|FRA}} [[Renault F1|Renault]] |- ! [[1979 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1979]] | {{vlagikoon|CAN}} [[Gilles Villeneuve]] | {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- ! [[1978 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1978]] | {{vlagikoon|SWE}} [[Ronnie Peterson]] | {{vlagikoon|VK}} [[Lotus F1-span|Lotus]]-[[Cosworth|Ford]] |- ! [[1977 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1977]] | {{vlagikoon|AUT}} [[Niki Lauda]] | {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- ! [[1976 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1976]] | {{vlagikoon|AUT}} [[Niki Lauda]] | {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- ! [[1975 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1975]] | {{vlagikoon|Suid-Afrika|1928}} [[Jody Scheckter]] | {{vlagikoon|IRE}} [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Cosworth|Ford]] |- ! [[1974 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1974]] | {{vlagikoon|ARG}} [[Carlos Reutemann]] | {{vlagikoon|VK}} [[Brabham]]-[[Cosworth|Ford]] |- ! [[1973 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1973]] | {{vlagikoon|VK}} [[Jackie Stewart]] | {{vlagikoon|IRE}} [[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Cosworth|Ford]] |- ! [[1972 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1972]] | {{vlagikoon|NZ}} [[Denny Hulme]] | {{vlagikoon|VK}} [[McLaren]]-[[Cosworth|Ford]] |- ! [[1971 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1971]] | {{vlagikoon|VSA}} [[Mario Andretti]] | {{vlagikoon|ITA}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |- ! [[1970 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1970]] | {{vlagikoon|AUS}} [[Jack Brabham]] | {{vlagikoon|VK}} [[Brabham]]-[[Cosworth|Ford]] |- ! [[1969 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1969]] | {{vlagikoon|VK}} [[Jackie Stewart]] | {{vlagikoon|VK}} Matra-[[Cosworth|Ford]] |- ! [[1968 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1968]] | {{vlagikoon|VK}} [[Jim Clark]] | {{vlagikoon|VK}} [[Lotus F1-span|Lotus]]-[[Cosworth|Ford]] |- ! [[1967 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1967]] | {{vlagikoon|MEX}} Pedro Rodriguez | {{vlagikoon|VK}} [[Cooper Car Company|Cooper]]-[[Maserati]] |- style="background:#fcc;" ! [[1966 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1966]] | {{vlagikoon|VK}} Mike Spence | {{vlagikoon|VK}} [[Lotus F1-span|Lotus]]-[[Coventry Climax|Climax]] | [[Prins George-renbaan|Oos-Londen]] |- ! [[1965 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1965]] | {{vlagikoon|VK}} [[Jim Clark]] | {{vlagikoon|VK}} [[Lotus F1-span|Lotus]]-[[Coventry Climax|Climax]] | [[Prins George-renbaan|Oos-Londen]] |- style="background:#ddd;" ! 1964 |colspan=4| ''Nie plaasgevind nie'' |- ! [[1963 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1963]] | {{vlagikoon|VK}} [[Jim Clark]] | {{vlagikoon|VK}} [[Lotus F1-span|Lotus]]-[[Coventry Climax|Climax]] |rowspan="2"| [[Prins George-renbaan|Oos-Londen]] |- ! [[1962 Suid-Afrikaanse Grand Prix|1962]] | {{vlagikoon|VK}} [[Graham Hill]] | {{vlagikoon|VK}} [[British Racing Motors|BRM]] |- style="background:#fcc;" ! 1961 | {{vlagikoon|VK}} [[Jim Clark]] | {{vlagikoon|VK}} [[Lotus F1-span|Lotus]]-[[Coventry Climax|Climax]] |rowspan="3"| [[Prins George-renbaan|Oos-Londen]] |- style="background:#fcc;" ! rowspan=2 | 1960<ref>Die Suid-Afrikaanse Grand Prix het tweekeer in 1960 plaasgevind. [http://www.silhouet.com/motorsport/archive/f1/nc/1960/1960.html Verwysing]</ref> | {{vlagikoon|VK}} [[Stirling Moss]] | [[Porsche]] |- style="background:#fcc;" | {{vlagikoon|BEL}} Paul Frère | Cooper-Climax |- style="background:#ddd;" ! 1959<br />–<br />1940 | colspan=4| ''Nie plaasgevind nie'' |- style="background:#fcc;" ! 1939 | {{vlagikoon|ITA}} Luigi Villoresi | Maserati 6CM |rowspan="4"| [[Prins George-renbaan|Oos-Londen]] |- style="background:#fcc;" ! 1938 | {{vlagikoon|VK}} Buller Meyer | Riley |- style="background:#fcc;" ! 1937 | {{vlagikoon|VK}} Pat Fairfield | English Racing Automobiles |- style="background:#fcc;" ! 1936 | {{vlagikoon|ITA}} Mario Massacuratti | Bugatti 35B |- style="background:#ddd;" ! 1935 |colspan=4| ''Nie plaasgevind nie'' |- style="background:#fcc;" ! 1934 | {{vlagikoon|VSA}} Whitney Straight | [[Maserati]] 8CM 3.0L | [[Prins George-renbaan|Oos-Londen]] |} == Verskillende renbane (1934–1993) == <gallery> Lêer:East London 1934.svg|Prins George-renbaan 1934 (24,461&nbsp;km) Lêer:Prince George Circuit 1936-1939.svg|Prins George-renbaan 1936–1939 (18,619&nbsp;km) Lêer:Prince George GP Circuit.svg|Prins George-renbaan 1960–1966 (3,920&nbsp;km) Lêer:Kyalami 1961 - 1988 Layout.png|Kyalami Grand Prix-renbaan 1961–1988 (4,104&nbsp;km) Lêer:Circuit Kyalami.png|Kyalami Grand Prix-renbaan 1992–1993 (4,261&nbsp;km) </gallery> == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie-inlyn|South African Grand Prix|Suid-Afrikaanse Grand Prix}} {{Normdata}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse Grand Prix| ]] [[Kategorie:Formule Een Grands Prix]] 56jkhvqgsfv7f7lkuykb0hcunh9mu9v 0 102521 2979238 2581196 2026-10-15T20:31:01Z JMK 649 teksdetails, families 2979238 wikitext text/x-wiki {{Taksoboks | name = Akkedisse | image = Haeckel Lacertilia.jpg | image_width = 200px | fossil_range = {{Fossiel tydperk-252|199|0}} | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Chordata]] | superclassis = [[Tetrapoda]] | classis = [[Sauropsida]] | subclassis = [[Diapsida]] | ordo = [[Squamata]] | subordo = '''Lacertilia''' | subordo_authority = [[Albert Günther|Günter]], [[1867]] | subdivision_ranks = Infra-ordes | subdivision = [[Dibamidae]]<br /> [[Iguania]]<br /> [[Gekkonidae]]<br /> [[Scincomorpha]]<br /> [[Diploglossa]]<br /> [[Platynota]] }} '''Akkedisse''' is [[reptiel]]e (wat saam met die [[slang]]e) aan die [[orde (biologie)|orde]] van [[skubreptiel]]e (''Squamata'') behoort. Daar is meer as vyfduisend soorte akkedisse, wat dit die grootste groep van alle moderne reptiele maak. Hul ontstaan is in die [[Trias]]-tydperk, maar al die goeie [[fossiel]]e dateer uit die jonger [[Jura]]-tydperk. Slange het daarna in die [[Kryt (geologie)|Kryt]]-tydperk uit 'n groep akkedisse ontstaan. Hoewel slange dus evolusionêr gesproke tot die akkedisse behoort, word hulle vanweë hul afwykende fisiologie en lewenswyse nie as akkedisse beskou nie. Akkedisse is meestal kleinerig. Die meeste [[spesie]]s word (stert inkluis) nie langer as 50 sentimeter nie. Baie min bereik 'n lengte van meer as een meter. Die meeste akkedisse is [[groen]] tot [[bruin]] van kleur en het 'n plat liggaam met 'n duidelik onderskeibare kop, stert en vier goed ontwikkelde pote. 'n Paar groepe het egter 'n silindriese liggaam met gedegenereerde pote (oorblyfsels van vroeëre pote). Enkele spesies het slegs voorpote, en 'n aantal groepe is totaal pootloos. Sulke akkedisse kan maklik met slange verwar word. Die liggame van verskillende spesies kan drasties van kleur en aanpassing verskil. 'n Aantal akkedisse het uitsteeksels soos dorings, kamme, horinkies, krae of vleuels. Die [[verkleurmannetjie]]s het, as voorbeeld, 'n sterk sywaarts afgeplatte liggaam met verskeie kenmerkende aanpassings. Selfs die lewenswyse van akkedisse is hoogs gespesialiseerd. [[Geitjie]]s, byvoorbeeld, is gewoonlik snags aktief en leef in bome, terwyl die egte akkedisse bedags aktief is en op die grond lewe. Daar is egter uitsonderings, soos daglewende geitjies en klimmende egte akkedisse. Akkedisse is koudbloedig en lê graag in die [[son]] om warm te word. Hulle kan baie vinnig beweeg, wat hulle help om doeltreffend te jag en vir gevaar te vlug. Hulle vreet oorwegend [[insek]]te en ander [[geleedpotiges]], groter spesies vreet soms [[gewerweldes]] of selfs [[plant]]e. Hulle is belangrik vir die mens omdat hulle plaagdiere soos huis[[kriek]]e, [[sprinkaan|sprinkane]] en [[kakkerlak]]ke vreet. Van die meer bekende families akkedisse is: [[koggelmander]]s (Agamidae), [[verkleurmannetjie]]s (Chamaeleonidae), [[likkewaan|likkewane]] (Varanidae), ware akkedisse (Lacertidae), skinke (Scincidae), gordelakkedisse (Cordylidae), plaatakkedisse (Gerrhosauridae), [[geitjie]]s (Gekkonidae), erdslangetjies (Typhlopidae en Leptotyphlopidae), [[wurmakkedis]]se (Amphisbaenidae), [[pootlose akkedis]]se (Anniellidae) en ware iguana's (Iguanidae). == Eksterne skakels == * {{Commonskat-inlyn|Sauria}} * {{Wikispecies-inlyn|Sauria}} {{Saadjie}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Akkedisse| ]] szcf1e0pl3e5jwj6vanlm6n2icvr8r9 0 102872 2979194 2978428 2026-10-15T16:30:45Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.6 2979194 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas renjaer | name = Lewis Hamilton | image = Lewis Hamilton 2022 São Paulo Grand Prix (52498120773) (cropped).jpg | caption = Hamilton by die [[2022 São Paulo Grand Prix]] | nationality = {{vlagikoon|VK}} Brits | birth_name = Lewis Carl Davidson Hamilton | birth_date = {{geboortedatum en ouderdom|1985|1|7}}<ref name="Kelso">{{cite news|url=http://www.guardian.co.uk/uk/2007/apr/20/paulkelso.uknews4|title=Profile: Lewis Hamilton|last=Kelso|first=Paul|date=20 April 2007|work=The Guardian |accessdate=26 Junie 2008|location=London}}</ref> | birth_place = [[Stevenage]], [[Hertfordshire]], Engeland, VK | Years = 2007–tans<ref name="gpfansbio">{{cite web |last1=Scott |first1=Matthew |title=Lewis Hamilton Biography |url=https://www.gpfans.com/en/articles/38415/lewis-hamilton-biography/ |website=gpfans.com |publisher=GP Fans |access-date=5 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191105234227/https://www.gpfans.com/en/articles/38415/lewis-hamilton-biography/ |archive-date= 5 November 2019 |url-status=dead}}</ref> | Old Team = [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br/>[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG Petronas]]<ref>{{Cite web|title=Hamilton signs new two-year contract with Mercedes|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-hamilton-agrees-new-two-year-contract-with-mercedes.5XURLL7ShyqezkYgf9eztg.html|date=3 July 2021|access-date=18 June 2022|website=formula1.com|language=en|archive-date=24 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220624181145/https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-hamilton-agrees-new-two-year-contract-with-mercedes.5XURLL7ShyqezkYgf9eztg.html|url-status=live}}</ref> | 2026 Team = [[Scuderia Ferrari]] | Car number = 44<ref>{{cite web |url=http://www.gpupdate.net/en/f1-news/319581/hamilton-to-keep-44-as-car-number/ |title=Hamilton to keep 44 as car number |publisher=GP Update |accessdate=25 November 2014}}</ref> | Races = {{F1stat|HAM|entries}} ({{F1stat|HAM|starts}} begin) | Championships = 7 ([[2008 Formule Een-seisoen|2008]], [[2014 Formule Een-seisoen|2014]], [[2015 Formule Een-seisoen|2015]], [[2017 Formule Een-seisoen|2017]], [[2018 Formule Een-seisoen|2018]], [[2019 Formule Een-seisoen|2019]] en [[2020 Formule Een-seisoen|2020]]) | Wins = {{F1stat|HAM|wins}} | Podiums = {{F1stat|HAM|podiums}} | Points = {{F1stat|HAM|careerpoints}} | Poles = {{F1stat|HAM|poles}} | Fastest laps = {{F1stat|HAM|fastestlaps}} | First race = [[2007 Australiese Grand Prix]] | First win = [[2007 Kanadese Grand Prix]] | Last win = [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix]] | Last race = {{laaste F1GP}} | Last season = 2025 | Last position = 6de (156 punte) }} '''Lewis Hamilton'''<ref name="Hamilton">{{cite book|title=Lewis Hamilton: My Story|url=https://archive.org/details/lewishamiltonmys0000hami|last=Hamilton|first=Lewis|isbn=978-0-00-727005-7|page=[https://archive.org/details/lewishamiltonmys0000hami/page/33 33]|publisher=HarperSport|year=2007}}</ref> (gebore in [[Stevenage]], [[Hertfordshire]], [[Engeland]] op [[7 Januarie]] [[1985]]) is 'n [[Verenigde Koninkryk|Britse]] [[Formule Een]]-renjaer. Hy is die wêreldbestuurderskampioen in [[2008 Formule Een-seisoen|2008]], [[2014 Formule Een-seisoen|2014]], [[2015 Formule Een-seisoen|2015]], [[2017 Formule Een-seisoen|2017]], [[2018 Formule Een-seisoen|2018]], [[2019 Formule Een-seisoen|2019]] en [[2020 Formule Een-seisoen|2020]] en was van 2013 tot [[2024 Formule Een-seisoen|2024]] deel van die [[Mercedes AMG Petronas F1-span]], voorheen met sy spanmaat [[George Russell]]. Hy het in [[2025 Formule Een-seisoen|Januarie 2025]] van span verwissel en by [[Scuderia Ferrari]] aangesluit. Sy spanmaat is die 28-jarige [[Monaco|Monegask]] [[Charles Leclerc]]. [[Lêer:Mercedes duo 2013 Malaysia.jpg|duimnael|links|200px|Lewis Hamilton (voor) spook sake uit met spanmaat [[Nico Rosberg]] in 2013.]] == Inleiding == Hamilton het sy debuut as Formule 1-jaer in [[2007 Formule Een-seisoen|2007]] gemaak, die jaar waarin hy by die [[McLaren]]span aangesluit het as die span se tweede jaer langs [[Fernando Alonso]]. Hy word beskou as een van die beste jaers wat Formule 1 ooit opgelewer het. Hy hou die rekord vir die meeste aantal voorwegspringplekke van alle tye en ewenaar die meeste wedrenne gewen op dieselfde baan (sedert 19 Julie 2020) met agt oorwinnings op die [[Hungaroring]]. Op Sondag 11 Oktober 2020 het Hamilton [[Michael Schumacher]] se aantal oorwinnings geëwenaar. Met 105 oorwinnings het hy die meeste keer 'n Grand Prix gewen nadat hy die [[2020 Emilia-Romagna Grand Prix|Grand Prix van Emilia-Romagna]] op 1 November 2020 gewen het. == Motorsportloopbaan == === Formule Renault === Nadat hy verskeie kart-kampioenskappe gewen het, is Hamilton deur die [[McLaren]]-span in [[Woking]] onderteken. Hulle het hom op die ouderdom van veertien met 'n "ontwikkelingskontrak" beloon. Dit het hom 'n groot hupstoot gegee in sy renloopbaan. Hy het in 2000 die Europese Kart-kampioenskap gewen en ook in 2001 aan die Formule Renault VK-renreeks deelgeneem. In sy eerste jaar eindig hy vyfde in hierdie kampioenskap. In 2002 eindig hy derde en behaal drie oorwinnings vir Manor Racing.<ref>{{cite web |title=Formula Renault 2.0 UK 2002 standings |url=https://www.driverdb.com/championships/standings/formula-renault-20-eurocup/2002/|website=driverdb.com |publisher=Driver Database |access-date=19 December 2018}}</ref> Hy wen eenkeer in die Formule Renault EuroCup. In 2003 behaal hy sy eerste groot sukses: hy word kampioen met tien seges, stel nege keer die vinnigste rondtetyd op en behaal elf voorste wegspringplekke. Hy was reeds twee wedrenne voor die jaareinde kampioen, en klop daarmee vir Alex Lloyd.<ref>{{cite web |title=Formula Renault 2.0 UK 2003 standings |url=https://www.driverdb.com/championships/standings/formula-renault-20-uk/2003/ |website=driverdb.com |publisher=Driver Database |access-date=19 December 2018}}</ref> === Formule 3 === In 2004 skakel Hamilton oor na die Formule 3 Euroseries. In die finale rangorde eindig hy vyfde met een sege en twee keer 'n derde plek. Hy het ook die Bahrein F3 Superprix gewen. Hy behaal vyftien oorwinnings in die 2005 Formule 3 Euroseries met ASM Dallara-Mercedes. Hy het ook die gesogte BP Ultimate Masters van Formule 3 op die [[Zandvoort-renbaan]] gewen en vir die dominante ASM-span gejaag met die superieure Mercedes HWA-motor, sy tweede span in die kategorie nadat hy in 2004 vir Manor Motorsport gejaag het. Hamilton toets die eerste keer vir [[McLaren]] teen laat-2004 by [[Silverstone-renbaan|Silverstone]].<ref>{{cite news|url=http://www.crash.net/f1/news/50828/1/new_mclaren_bad_news_for_wurz.html|title=New McLaren bad news for Wurz|publisher=crash.net|date=16 December 2004|access-date=17 August 2010}}</ref> === GP2 === In 2006 het Lewis Hamilton aan die GP2-reeks deelgeneem en vir die ART Grand Prix-span gejaag.<ref>{{cite news|url=http://www.skysports.com/formula1/driver/profile/0,20666,12479_2454888_809,00.html|title=Lewis Hamilton|publisher=Sky|work=Sky Sports|date=10 February 2010|access-date=31 August 2010}}</ref> Hy vervang die vorige jaar se kampioen, [[Nico Rosberg]], wat hom by Formule 1 aangesluit het as die tweede jaer vir die [[Williams F1]]-span. Sy prestasie in die GP2 was asemrowend. In die Europese GP2-wedren het hy albei wedrenne gewen. Hy het hierdie dubbele oorwinning op Silverstone herhaal en word die eerste GP2-jaer wat albei uitdunne in twee renne gewen het. Hy het die GP2-titel in die voorlaaste ren gewen deur [[Nelson Piquet jr.]], [[Timo Glock]] asook sy ervare spanmaat Alexandre Prémat, te klop.<ref>{{cite web |title=2006 GP2 SERIES - Standings |url=https://www.motorsportmagazine.com/database/championships/gp2/2006-gp2-series |website=motorsportmagazine.com |publisher=Motor Sport Magazine |access-date=19 December 2018}}</ref> === Formule 1 === ;[[2007 Formule Een-seisoen|2007]] Na 'n lang tyd van bespiegeling of hy, [[Pedro de la Rosa]] of Gary Paffett saam met die wêreldkampioen [[Fernando Alonso]] vir [[McLaren]] in die [[2007 Formule Een-seisoen]] sou ry, is Hamilton aan die einde van 2006 as hul tweede jaer aangewys. Hamilton is die eerste en enigste [[Swart mense|swart]] renjaer in die F1-reeks.<ref>{{cite news|title=Grenadian roots of first black F1 driver|url=https://www.bbc.co.uk/caribbean/news/story/2006/11/061127_grenadaf1.shtml|date=27 November 2006|publisher=BBC|access-date=12 December 2006|quote=The first black driver named to race in Formula One}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/news/1528611/Formula-One%27s-first-black-driver-to-take-his-place-on-grid.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20080831041311/http://www.telegraph.co.uk/news/1528611/Formula-One%27s-first-black-driver-to-take-his-place-on-grid.html|url-status=dead|archive-date=31 August 2008|title=Formula One's first black driver to take his place on grid|last=Garside|first=Kevin|author2=Britten, Nick |date=13 September 2006|work=The Daily Telegraph|access-date=26 June 2008|location=London}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.time.com/time/arts/article/0,8599,1609725,00.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20070429021936/http://www.time.com/time/arts/article/0,8599,1609725,00.html|url-status=dead|archive-date=29 April 2007|title=Lewis Hamilton: The Tiger Woods of Racing?|last=Smith|first=Adam|date=12 April 2007|magazine=Time|access-date=26 June 2008}}</ref> Met sy Formule 1-debuut op [[Melbourne Grand Prix Renbaan|Albert Park]] vir die [[2007 Australiese Grand Prix]], het Hamilton vierde gekwalifiseer en uiteindelik die wedren in die derde plek agter spanmaat Fernando Alonso en [[Kimi Räikkönen]] in sy [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] geëindig. Hy was die eerste jaer wat die podium gehaal het in sy eerste Grand Prix sedert [[Jacques Villeneuve]] in [[1996 Formule Een-seisoen|1996]]. Net soos in Melbourne, kwalifiseer hy vierde vir die tweede [[2007 Maleisiese Grand Prix|Maleisiese Grand Prix]] op die [[Sepang Internasionale Renbaan]]. Na 'n indrukwekkende begin- en aanvanklike fase waarin hy albei Ferrari-jaers in die wiele gery het as 'n ervare Formule 1-jaer, eindig Hamilton die ren in die tweede plek agter sy spanmaat, Alonso. In sy derde Formule 1-ren in Bahrein het Hamilton geskiedenis gemaak deur in sy eerste drie renne as Formule 1-jaer op die podium te eindig. Hy was die eerste debutant in Formule 1-geskiedenis wat dit kon bereik. Op Sondag 13 Mei 2007 eindig hy weer op die podium tydens die [[2007 Spaanse Grand Prix|Spaanse Grand Prix]] op die [[Barcelona-Catalunya-renbaan]]. Met hierdie uitslag neem hy die eerste keer in die 2007-seisoen die voortou in die kampioenskap. Daarbenewens verbeter hy die rekord vir die jongste Wêreldbeker-leier in die geskiedenis, voorheen deur Bruce McLaren, stigter van Hamilton se span gehou. Op 9 Junie 2007 behaal Hamilton sy eerste voorste wegspringplek in [[2007 Kanadese Grand Prix|Kanada]]. Die volgende dag wen hy ook die eerste Grand Prix van sy loopbaan. 'n Week later, op Sondag 17 Junie 2007 wen hy sy tweede Grand Prix, die Verenigde State se Grand Prix op die [[Indianapolis]]-baan. In Frankryk eindig hy derde, die week daarna kwalifiseer hy heelvoor vir die [[2007 Britse Grand Prix|Britse Grand Prix]], maar hy kon nie munt slaan uit sy tuisskare nie en eindig derde. Dit was sy negende agtereenvolgende podiumplek. In [[2007 Brasiliaanse Grand Prix|Brasilië]] - op 21 Oktober - was Hamilton die beste op papier om wêreldkampioen te word, maar hy het swak weggespring. Beide Räikkönen en Alonso het hom ingehaal. In 'n poging om Alonso onmiddellik verby te steek, het Hamilton uit die draai geskiet. Hy keer terug na die baan, maar oomblikke later gaan staan sy McLaren tydelik. Hamilton het 'n goeie inhaalwedren begin, maar die vyfde plek wat vir die wêreldtitel benodig is, het uitgebly. Hy kom tweede in die [[2007 Formule Een-seisoen|wêreldkampioenskap]], slegs één punt agter die nuwe wêreldkampioen, Kimi Räikkönen, en gelyk aan die uittredende wêreldkampioen, Fernando Alonso. ;[[2008 Formule Een-seisoen|2008]] [[Lêer:Lewis hamilton - 2008 Melb GP.jpg|duimnael|regs|280px|Hamilton jaag hier vir [[McLaren]] in die [[2008 Australiese Grand Prix]]]] Op 18 Januarie is aangekondig dat Lewis Hamilton sy kontrak met McLaren tot 2012 verleng het.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/motorsport/formula_one/7196436.stm|title=Hamilton signs new McLaren deal|work=BBC Sport|date=18 January 2008|access-date=31 August 2010}}</ref> Alonso vertrek na [[Renault F1|Renault]], waarna [[Heikki Kovalainen]] sy nuwe spanmaat word. [[Lêer:Hamilton Brazil 2008 celebrations.jpg|duimnael|links|Hamilton en sy McLaren-span vier sy nooiensoorwinning van die Formule 1-bestuurderswêreldtitel in 2008.]] In die 2008-seisoen het hy vyf Grands Prix gewen: die [[2008 Australiese Grand Prix|Australiese]], [[2008 Monaco Grand Prix|Monaco]], [[2008 Britse Grand Prix|Britse]], [[2008 Duitse Grand Prix|Duitse]] en die [[2008 Chinese Grand Prix|Chinese]]. Op 2 November 2008 verower Hamilton sy eerste Formule 1-bestuurderstitel. Die kampioenskap is eers in die laaste ren van die seisoen, dié van [[2008 Brasiliaanse Grand Prix|Brasilië]], beslis. As gevolg van stortreën in die laaste agt rondtes van die ren, het dit vir 'n oomblik gelyk asof Hamilton weer die kampioenskap deur sy vingers gaan laat glip: hy is immers in die laaste twee rondtes deur [[Sebastian Vettel]] verbygesteek en was toe in die sesde plek, wat hom op 97 punte sou plaas. In die laaste draai was Hamilton baie gelukkig om [[Timo Glock]] verby te steek, wat weens die reën amper nie greep kon vind nie, omdat hy nie op reënbande gejaag het nie. As gevolg hiervan was Hamilton steeds vyfde en behaal 'n finale telling van 98 punte. Hiermee klop hy [[Felipe Massa]] met een punt op die finale ranglys.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/motorsport/formula_one/7705230.stm|title=Last-gasp Hamilton takes F1 crown|first=Andrew|last=Benson|work=[[BBC Sport]]|date=2 November 2008|access-date=20 November 2012}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.formula1.com/news/headlines/2008/11/8635.html |title=Hamilton speechless after dramatic title finale |publisher=Formula One |access-date=26 November 2008 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081205143351/http://www.formula1.com/news/headlines/2008/11/8635.html |archive-date=5 December 2008 }}</ref> ;[[2009 Formule Een-seisoen|2009]]–[[2012 Formule Een-seisoen|2012]] Gedurende hierdie seisoene behaal Hamilton minder sukses, en wen slegs 13 wedrenne in vyf jaar. Aan die einde van die 2012-seisoen verlaat Hamilton – tot almal se verbasing – die McLaren-span en sluit aan by die [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes GP-span]] waar hy [[Michael Schumacher]] vervang het.<ref name="halloffame">{{cite web |last1=Donaldson |first1=Gerald |title=Lewis Hamilton - Hall of fame |url=https://www.formula1.com/en/drivers/hall-of-fame/Lewis_Hamilton.html |website=formula1.com |publisher=FIA Formula One World Championship Limited |access-date=5 November 2019}}</ref> Sy jaarsalaris by Mercedes was volgens berigte byna negentien miljoen euro.<ref>[http://www.nu.nl/sport/2920862/hamilton-vervangt-schumacher-bij-mercedes.html Hamilton vervangt Schumacher bij Mercedes] 28 September 2012. Besoek op 2 November 2020</ref> ;[[2013 Formule Een-seisoen|2013]] Hamilton het die seisoen goed begin met 'n derde plek in kwalifisering in [[2013 Australiese Grand Prix|Australië]]. Uiteindelik eindig hy die ren in die vyfde plek. In die [[2013 Maleisiese Grand Prix|tweede Grand Prix van 2013, dié van Maleisië]], kwalifiseer hy vierde, waarna hy derde eindig na 'n opwindende stryd met beide Red Bulls en Nico Rosberg. Dit was sy eerste podium vir sy nuwe span Mercedes. Reeds by die volgende [[2013 Chinese Grand Prix|Grand Prix, dié van China]], was hy in die voorste wegspringplek vir Mercedes, presies een jaar na die eerste vir Mercedes (Rosberg, China 2012). Uiteindelik eindig hy die wedren weer in die derde plek. Na die derde vrye oefensessie van die [[2013 Bahreinse Grand Prix|Grand Prix in Bahrein]] is Lewis gestraf omdat hy sy ratkas laat verander het. Nadat hy vierde gekwalifiseer het, het hy die ren in die negende plek begin. Na 'n taktiese wedren eindig hy in die vyfde plek. Hy het op die ranglys vir die Wêreldkampioenskap voor Alonso, wat 'n swak wedren beleef het, na die derde plek opgeskuif. Aan die begin van die [[2013 Spaanse Grand Prix|Spaanse Grand Prix]] beklee Mercedes die hele voorry na kwalifisering, met Nico Rosberg op #1 en Lewis Hamilton tweede. Gedurende die ren het Mercedes egter te veel bandslytasie ondervind, en albei jaers sak terug in die veld. Hamilton eindig uiteindelik punteloos in die twaalfde plek. Hamilton het ook in die tweede plek vir die Grand Prix in Monaco gekwalifiseer, reg agter Nico Rosberg. Albei het die ren goed begin en het eerste en tweede gebly. Maar tydens die taktiese gesukkel as gevolg van 'n veiligheidsmotor-periode, val Hamilton terug na die vierde plek, waar hy uiteindelik eindig. Rosberg behaal die eerste oorwinning van die seisoen vir Mercedes. In [[2013 Kanadese Grand Prix|Kanada]] was Hamilton die grootste deel van die ren tweede, maar 'n paar rondes voor die einde is hy deur Fernando Alonso verbygesteek. Hy verower nogtans 'n podiumplek. In die [[2013 Britse Grand Prix|Britse Grand Prix]] het Lewis 'n vierde plek behaal. Na die vinnigste tyd in oefening het hy aanvanklik die wedren gelei, maar in die agtste rondte 'n band gebars, wat hom aanvanklik baie laat terugsak het. Hy sou egter nie die enigste een wees wat hierdie probleem ondervind het nie, en deels weens die vertraging wat daartoe gelei het, het Hamilton uiteindelik daarin geslaag om tot die vierde plek te verbeter. Hy was weer voor vir die [[2013 Duitse Grand Prix|Duitse Grand Prix]], maar het na 'n swak wegspring teruggesak na die derde plek. Weens die nuwe [[Pirelli]]'s het Mercedes weer 'n paar probleme met die bande gehad. Hamilton het ver teruggeval, maar ná 'n puik eindronde het hy steeds vyfde geëindig. In die [[2013 Hongaarse Grand Prix|Hongaarse Grand Prix]] het hy beter gevaar. Die Brit was vir die vierde keer op die voorwegspringplek, maar anders as in vorige Grand Prix-wedrenne, het hy daarin geslaag om voor te bly en hierdie keer het hy die wedren gewen.<ref>{{cite news|url=http://www.racecar.com/Motorsport/News/Lewis-Hamilton-takes-pole-to-flag-victory-in-hungary/59153.htm|title=Lewis Hamilton takes pole to flag victory in Hungary|work=Racecar|publisher=Racecar New Media Services Ltd.|date=28 Julie 2013|access-date=31 Julie 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20140517185613/http://www.racecar.com/Motorsport/News/Lewis-Hamilton-takes-pole-to-flag-victory-in-hungary/59153.htm|archive-date=17 May 2014|url-status=dead}}</ref> Pirelli het weer nuwe bande vir hierdie Grand Prix gebruik, wat verder verbeter is na dié van die vorige Grand Prix in Duitsland. Die [[2013 Belgiese Grand Prix|Belgiese Grand Prix]]: Tydens 'n kwalifiserende sessie met wisselende weerstoestande behaal hy weer die voorste wegspringplek, maar tydens die ren word hy op die Kemmel-pylvak deur [[Sebastian Vettel]] ingehaal. Uiteindelik moes hy met die derde plek tevrede wees. Die [[2013 Italiaanse Grand Prix]] was minder suksesvol. Hy het slegs in die twaalfde plek gekwalifiseer, maar ná 'n sterk eindpoging kon hy steeds negende eindig. Ook tydens die [[2013 Singapoerse Grand Prix|Grand Prix in Singapoer]] eindig hy slegs vyfde in die kwalifisering. Hy het die ren ook in die vyfde plek voltooi. Met die [[2013 Koreaanse Grand Prix|Koreaanse Grand Prix]] was hy die vinnigste tydens die eerste en tweede vrye oefening. Hy kwalifiseer tweede ná Vettel. Die wedren was egter minder suksesvol. Die bande het weer moeilikheid gegee en hy eindig uiteindelik vyfde. Mercedes het vroeër opgehou om die motor te ontwikkel, wat die vierde plek die hoogste moontlike vir die res van die seisoen gemaak het. Hamilton eindig uiteindelik die 2013-seisoen in die vierde plek. ;[[2014 Formule Een-seisoen|2014]] Veranderinge aan enjinregulasies vir die 2014-seisoen, wat die gebruik van turbo-hibriede enjins vereis het, het bygedra tot die begin van 'n uiters suksesvolle era vir Hamilton. Hierdie jaar het Mercedes 16 van die 19 wedrenne in die seisoen gewen, 11 van dié wat Hamilton verseker het toe hy in 'n seisoenlange tweestryd om die titel teen spanmaat Rosberg geseëvier het. Hamilton het sy tweede jaerstitel ingepalm en die oorwinningstelling van alle Britse jaers voor hom verbygesteek, en ná die laaste wedren in [[2014 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi]] oor die spanradio verklaar: "Dit is die grootste dag van my lewe." Die seisoen het belowend afgeskop vir Mercedes. Gedurende die voorseisoense toetse is Mercedes as die gunsteling vir die nuwe seisoen aangewys omdat die nuwe Mercedes renmotor baie betroubaar gelyk het. Die ander spanne het al baie probleme ondervind en Mercedes vertrek met selfvertroue na die seisoensopening in Australië. Lewis Hamilton het die voorste wegspringplek na 'n reënerige kwalifiseringsessie ingeneem voor die tuisrenjaer [[Daniel Ricciardo]]. Die wedren was egter minder suksesvol. Hamilton het ná drie rondtes onttrek met 'n enjinprobleem. Sy spanmaat Nico Rosberg het daarin geslaag om die wedren met 'n groot voorsprong te wen. Hamilton het weer die voorste wegspringplek by die [[2014 Maleisiese Grand Prix|Maleisiese Grand Prix]] behaal. Dit was die 33ste keer in sy loopbaan, wat hom gelykop gemaak het met [[Jim Clark]] as die Brit met die meeste voorste wegspringplekke. Tydens die wedren was Hamilton se oorwinning nooit in gedrang nie. Hy het die wedren voor sy spanmaat Rosberg en Sebastian Vettel gewen. Die voorbereiding vir die [[2014 Bahreinse Grand Prix|Grand Prix in Bahrein]] het vir Hamilton belowend gelyk. Hy was die vinnigste in al drie oefensessies. Tog het sy spanmaat sy eerste voorposisie vir die seisoen behaal. In die eerste draai het Lewis, wat beter weggespring het, Rosberg verbygesteek. Na 'n paar aanvalle het Rosberg hom uiteindelik laat gaan. Nadat die veiligheidsmotor aan die einde van die ren op die baan gekom het (na 'n swaar botsing tussen Maldonado en Gutiérrez) en Hamilton op die harde bande was, terwyl sy spanmaat op die sagtes was, het dinge opwindend geraak. Hamilton kon egter alle aanvalle afweer en wen sodoende die Grand Prix van Bahrein vir die eerste keer in sy loopbaan. In 'n nat kwalifiseringsessie het Hamilton die voorwegspring vir die [[2014 Chinese Grand Prix]] met meer as 'n halwe sekonde voor [[Daniel Ricciardo]] ingeneem. Tydens die ren is Hamilton nooit bedreig nie en jaag hy na sy derde oorwinning agtereenvolgens voor Rosberg en [[Fernando Alonso]].In Barcelona was dit weer Lewis Hamilton wat die eerste plek tydens die kwalifisering vir die Spaanse Grand Prix verower het. Hy het die hele tyd van oorstuur gekla, maar uiteindelik het hy dit met twee tiendes van 'n sekonde voor Rosberg en een sekonde oor Ricciardo behaal. Die motor was ook nie soos dit moes wees tydens die ren nie. Nadat hy aan die begin van sy spanmaat weggejaag het, was die wedren aan die einde steeds opwindend. Rosberg, op die sagter bande, het ingehaal tot minder as 'n sekonde, maar Hamilton kon daarin slaag om sy eerste Spaanse Grand Prix te wen, sy vierde agtereenvolgende sege. In [[2014 Monaco Grand Prix|Monaco]] het Hamilton tweede gekwalifiseer, ná 'n omstrede voorste wegspringplek vir Rosberg. Lg. het in sy laaste rondte gerem, die geel vlae laat waai en Hamilton kon nie sy tyd verbeter nie. Tydens die wedren kon hy nie sy spanmaat verbysteek nie. Nadat hy ook in [[2014 Kanadese Grand Prix|Kanada]] tweede weggespring het, moes Hamilton ongeveer halfpad deur die ren onttrek met oorverhitte agterremme en 'n enjinmisvuur. Rosberg, wat ook gesukkel het met enjin- en remprobleme, het tweede geëindig om 22 punte in te samel. Die Red Bull-jaer Daniel Ricciardo het die probleme by Mercedes aangegryp om na sy eerste Grand Prix-sege te jaag. Hamilton het sesde weggespring in sy [[2014 Britse Grand Prix|tuiswedren op Silverstone]]. Die kwalifisering het in nat toestande plaasgevind en die Brit het sy laaste rondte afgebreek omdat die eerste twee sektore baie natter was as voorheen. Die laaste sektor was egter byna heeltemal droog, en hy het dus die voorwegspringposisie gemis. Ná die swaar ongeluk van [[Kimi Räikkönen]] en die uitval van Rosberg, het Hamilton sy tuiswedren vir die eerste keer sedert 2008 gewen. In die wêreldkampioenskap was hy nou slegs vier punte agter Rosberg. Lewis Hamilton het in kwalifisering vir die [[2014 Duitse Grand Prix|Duitse Grand Prix]] gebots weens 'n remprobleem. Hy sou oorspronklik van vyftiende af ​​wegspring, maar nadat sy ratkas vervang is, is hy nog vyf plekke op die rooster gestraf. Ná 'n indrukwekkende inhaalwedren eindig hy uiteindelik derde. Tydens die kwalifisering in [[2014 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]] het die noodlot Hamilton weer getref. 'n Brandstoflek het beteken dat hy die stryd in die eerste kwalifiserende deel met 'n brandende enjin moes prysgee. Rosberg (spanmaat en, saam met Hamilton, die vernaamste mededinger om die titel), begin vanaf die voorwegspringposisie. Danksy 'n nat baan aan die begin van die ren en twee veiligheidsmotors het Lewis weer die wenstreep in die derde plek oorgesteek voor Rosberg. Sy agterstand op die punteleer het tot elf punte gekrimp. Die kwalifikasie vir die [[2014 Belgiese Grand Prix|Grand Prix van België]] het goed verloop. Slegs 'n probleem met die remme het veroorsaak dat hy die voorwegspringposisie in die guns van Rosberg misgeloop het. Hamilton het 'n baie goeie wegsprong gehad en het dadelik die voortou voor Rosberg geneem. In die tweede ronde het Rosberg egter sy spanmaat aan die buitekant van ''Les Combes'' probeer verbysteek. Die poging het misluk, maar Rosberg gee nie bes nie. Hy draai skerp in en raak Hamilton se agterwiel. 'n Pap band het daartoe gelei dat Hamilton ver teruggeval het, en met bykomende skade aan die motor kon hy nie verbeter nie. Hamilton het uiteindelik 'n paar rondtes voor die einde onttrek. In die [[2014 Italiaanse Grand Prix]] is die rolle tussen die twee Mercedes-jaers omgedraai en was dit Rosberg wat aanvanklik van die tweede plek af aan die voorpunt was, terwyl Hamilton 'n tydjie vanuit voorwegspring nodig gehad het om 'n minder goeie begin te maak langs sy spanmaat. Rosberg het egter twee keer in die eerste oorkruising gerem en albei kere reguit geskiet. Die tweede keer het dit hom die oorwinning gekos, want toe was Hamilton so naby dat hy die leiding kon oorneem, en het nie daarvan afstand doen nie. Felipe Massa het daarin geslaag om vir die eerste keer na 'n podiumplek agter die tweestrydende Mercedespaar in sy Williams te vorder; hy eindig derde. Die kwalifisering vir die [[2014 Singapoerse Grand Prix]] was veral opwindend. Hamilton het uiteindelik die posisie met sewe duisendste van 'n sekonde voor sy spanmaat ingeneem. Boonop het Rosberg al voor die aanvang van die ren probleme met 'n beneukte stuurwiel gehad en moes hy vanuit die kuipe wegspring. Hamilton was byna die hele ren voor en het uiteindelik voor Vettel en Ricciardo gewen. In die 14de rondte moes Rosberg noodgedwonge tou opgooi en het Hamilton daarmee die voortou in die Wêreldjaerskampioenskap geneem. Hamilton het tweede gekwalifiseer vir die [[2014 Japannese Grand Prix]]. Die ren het agter die veiligheidsmotor begin weens swak weerstoestande. Na 'n paar rondtes kom die veiligheidsmotor in en Hamilton probeer dadelik Rosberg, wat heelvoor begin het, verbysteek. Halfpad deur die wedren slaag hy met 'n gewaagde maneuver in die eerste draai. Die wedren is uiteindelik nege rondes vroeër beëindig weens 'n hewige ongeluk deur [[Jules Bianchi]]. Hamilton was tien punte voor Rosberg. In die [[2014 Russiese Grand Prix|nooiens Russiese Grand Prix]] het Hamilton van voor af weggespring. Rosberg kom in die tweede draai langs hom, maar rem en laat Hamilton weer verby om 'n straf te vermy. Boonop moes hy onmiddellik daarna by die kuipe intrek om sy bande te ruil wat tydens die remmaneuver beskadig is. Alhoewel Rosberg slaag om van die agterveld af tot in die tweede plek te vorder, was Hamilton nie meer onder druk nie en wen hy dus die eerste Russiese Grand Prix. Nog 'n oorwinning op die [[Circuit of the Americas]] sou Hamilton 'n tree nader aan sy tweede wêreldtitel bring. Nadat hy oorheersend was in die vrye oefensessies, moes hy steeds die voorste wegspringplek aan Rosberg oorgee, ook omdat hy 'n probleem met sy remme ondervind het. Ongeveer halfpad deur die [[2014 Verenigde State Grand Prix]] het Hamilton Rosberg egter verbygesteek en na sy vyfde oorwinning in 'n ry, sy tiende van die seisoen, gery. Dit gee hom 24 punte meer as Rosberg, met nog twee wedrenne in die seisoen oor. Kwalifisering was 'n ware riller op die [[José Carlos Pace-renbaan]] in Interlagos. Rosberg het die voorste wegspringplek behaal met skaars 33 duisendste voorsprong. Tydens die wedren het Hamilton byna die hele ren tweede gelê, maar 'n fout net voor sy tweede kuipestop het hom agter Rosberg laat terugval. Hamilton was nog binne 'n sekonde van sy spanmaat, maar kon nooit regtig 'n aanval loods nie. Hamilton het nog 17 punte voorsprong op Rosberg in die kampioenskap gehad. Die wêreldkampioenskap is eers in [[2014 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi]] beslis. Hamilton het tweede weggespring ná 'n morsige kwalifiserende rondte. Hy het egter 'n uitstekende wegsprong gehad en was reeds voor in die eerste draai voor Rosberg, sy enigste oorblywende mededinger. Die gaping het ongeveer drie sekondes gebly totdat Rosberg elektroniese probleme ondervind het. Hamilton was op pad na 'n oorwinning, maar moes eers vir Massa afskud om sodoende sy tweede wêreldtitel te verower. Nuwe bestuurdernommerregulasies wat vir 2014 ingebring is, het bestuurders toegelaat om 'n unieke motornommer te kies om vir hul hele loopbaan te gebruik, en Hamilton het gekies om onder sy ou karting nr. 44 te ry vir die res van sy loopbaan.<ref>{{cite web|url=http://news.ph.msn.com/sports/numbers-up-for-2014-formula-one-drivers-3 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140113220941/http://news.ph.msn.com/sports/numbers-up-for-2014-formula-one-drivers-3 |title=Numbers up for 2014 Formula One drivers |publisher=MSN News |date=10 January 2014 |archive-date=13 January 2014 |access-date=5 July 2015}}</ref> ;[[2015 Formule Een-seisoen|2015]] Die nuwe seisoen begin net soos die vorige een geëindig het. Lewis Hamilton verower 'n voorwegsprong in [[2015 Australiese Grand Prix|Australië]] voor sy spanmaat Rosberg met meer as ses-tiendes van 'n sekonde tydverskil, en hy behaal sy eerste oorwinning van 2015 voor Rosberg en Vettel. In [[2015 Maleisiese Grand Prix|Maleisië]] ondervind die Mercedes-renjaers 'n paar probleme tydens die vrye oefeninge en hulle verloor baie tyd. Tydens 'n nat kwalifisering het Hamilton wel paal behaal. Die wedloop het egter in baie warm toestande plaasgevind, waarin die Ferraris baie goed presteer het, en [[Sebastian Vettel|Vettel]] vir Hamilton gewen het. In [[2015 Chinese Grand Prix|China]] behaal Lewis Hamilton die voorwegspringposisie slegs skaars vier honderdstes voor Rosberg. Die wedren is ook deur Hamilton oorheers en hy het uiteindelik sy tweede ren van die seisoen gewen. Die vierde voorwegspringposisie van die jaar het in [[2015 Bahreinse Grand Prix|Bahrein]] gekom. Hy kwalifiseer daar voor Vettel en Rosberg. Vettel moes 'n ekstra kuipestop maak vir 'n nuwe vlerk, wat beteken het dat Hamilton nooit regtig vir 'n oorwinning bedreig is nie. Räikkönen het 'n alternatiewe strategie gehad, en verower die tweede plek voor Rosberg. Vir die eerste keer in 2015 kon Hamilton nie voor kwalifiseer nie, in [[2015 Spaanse Grand Prix|Spanje]] behaal hy Saterdag die tweede plek. Na 'n powere wegspring op Sondag het Hamilton lank agter Vettel gebly, maar 'n alternatiewe kuipestop-strategie het verseker dat hy hom kon verbysteek en steeds tweede geëindig het. Sy voorsprong in die kampioenskap is verminder tot twintig punte bo spanmaat Rosberg. Ná die voorval 'n jaar tevore was Hamilton vasbeslote om hierdie keer in [[2015 Monaco Grand Prix|Monaco]] te wen. Hy het die voorste wegspringplek ver voor Rosberg en Vettel geneem. Die ren is deur Hamilton oorheers totdat [[Max Verstappen]] met enkele rondtes oor swaar gebots het: veiligheidsmotor. Mercedes besluit om Hamilton by die kuipe in te trek, maar dit het hom laat terugval na die derde plek op die baan. In die laaste rondtes kon Hamilton nie meer vir Rosberg en Vettel inhaal nie, dus het sy span se flater hom derde laat eindig en sy voorsprong in die kampioenskap tot 10 punte laat krimp. Die voorbereiding vir die [[2015 Kanadese Grand Prix]] verloop nie vlot nie. Hamilton het in die tweede vrye oefening gebots en het die stadigste tyd in die laaste vrye oefening aangeteken. Hy behaal egter die voorste wegspringplek met 'n ruim voorsprong bo Rosberg en Räikkönen. Na 'n maklike wedren het hy uiteindelik sy vierde ren van die seisoen ingepalm. In [[2015 Oostenrykse Grand Prix|Oostenryk]] het Hamilton weer van voor af weggespring, ondanks 'n fout in sy laaste vinnige rondte. Tydens die wegsprong het Rosberg hom egter verbygesteek. Hy eindig die wedren in die tweede plek. In sy [[2015 Britse Grand Prix|tuiswedren]] het hy weer die voorwegspringposisie behaal. Hamilton het egter weereens swak weggespring en hy is deur Massa en [[Valtteri Bottas]] verbygesteek. Met slim taktiese spel rondom die bandruilings het Mercedes - deur hom vroeër by die kuipe te laat aandoen - daarin geslaag om Hamilton op die voorpunt te plaas. Hamilton het vir die tweede agtereenvolgende jaar op Silverstone gewen. [[2015 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]] het baie belowend begin: Hamilton was die vinnigste in alle oefeninge en alle kwalifiserende dele. Hy het paalposisie met meer as 'n halwe sekonde voor sy spanmaat Rosberg geneem. Die wedrenhet egter nie so goed verloop nie. Aan die begin het hy teruggesak na P4 en later in die eerste ronde het hy verder teruggesak na P10 nadat hy van die baan af gegaan het. Na 'n inhaalwedren het hy weer vierde gelê toe die veiligheidsmotor van die baan aftrek. Met die wegspring was daar kontak met Ricciardo, waarna hy 'n nuwe voorvleuel moes kry en later ook 'n deurrystraf gekry het. Weer val hy terug na P13. Na nog 'n inhaalresies het hy uiteindelik sesde geëindig. Hy het wel sy voorsprong in die Wêreldbekertoernooi vergroot omdat Rosberg ook teruggeval het na 'n botsing. 'n Jaar na die opspraakwekkende botsing met sy spanmaat wou Hamilton wraak neem in België. Hy het sy tiende voorwegspringplek van die seisoen ingeneem met meer as 0,4 sekondes voorsprong. Tydens die wedren is hy nooit bedreig nie en hy wen dus sy tweede [[Belgiese Grand Prix]]. In [[2015 Italiaanse Grand Prix|Italië]] het hy sy voorsprong in die kampioenskap tot 53 punte vergroot. Hamilton het die voorste wegspring behaal en het gemaklik gewen. Rosberg is 2 rondtes voor die einde met 'n brandende enjin uit. Dit was nog steeds die vraag of Hamilton die oorwinning kon behou nadat 'n ondersoek na lae banddruk ná die wedren begin is. Geen aksie is egter geneem nie. Lewis het die naweek in Italië afgesluit met al die vinnigste tye tydens die vrye oefening en kwalifisering, vinnigste rondte en het alle rondtes voorgeloop en daarmee die wedren gewen. ;[[2016 Formule Een-seisoen|2016]] 2016 het nie goed vir Hamilton begin nie, hy het elke keer agter sy spanmaat Nico Rosberg geëindig by die [[2016 Australiese Grand Prix|Australiese GP]], [[2016 Chinese Grand Prix|Chinese GP]], [[2016 Bahreinse Grand Prix|Bahreinse GP]] en [[2016 Russiese Grand Prix|Russiese GP]]. In die [[2016 Spaanse Grand Prix|Spaanse GP]] het Rosberg en Hamilton reeds in die eerste draai aan mekaar geraak en die wedren het vir albei geëindig. Hamilton het twee oorwinnings na mekaar in [[2016 Monaco Grand Prix|Monaco]] en Kanada behaal terwyl Rosberg vyfde en sewende geëindig het. Die gaping tussen hom en Rosberg het van 43 punte tot 9 punte verklein. Rosberg het die eerste [[Azerbeidjanse Grand Prix|Grand Prix in Azerbeidjan]] gewen en Hamilton het vyfde geëindig, wat Rosberg 'n voorsprong van 24 punte op die punteleer gegee het. Hamilton het die [[2016 Oostenrykse Grand Prix|Oostenrykse GP]] ná 'n skouspelagtige laaste rondte gewen. By die haarnaalddraai na die eerste DRS stuk, het Rosberg aan die binnekant gehou en Hamilton aan die buitekant, Hamilton het Rosberg raakgery wat Rosberg 'n stukkie van sy voorvlerk gekos het. Rosberg se voorvlerk het bly weerstand bied op die padoppervlak en hy het vierde geëindig. Verskil 11 punte ten gunste van die Duitser. Tydens die [[2016 Britse Grand Prix|Britse GP]] het Hamilton voordeel getrek uit die Mercedes-span wat inligting aan Rosberg verskaf het via die boordradio. Dit was verbode om daardie soort inligting aan die jaer te gee, dit het beteken dat Rosberg van 2de na 3de plek afgeskuif het, maar die voorloper op die punteleer gebly het. Hamilton het die Hongaarse GP gewen, wat hom 'n voorsprong van 6 punte gegee het. Ná die [[2016 Japannese Grand Prix|Japannese GP]] was Hamilton 33 punte agter in die wêreldkampioenskap. In die [[2016 Verenigde State Grand Prix|Verenigde State GP]], [[2016 Meksikaanse Grand Prix|Meksikaanse GP]], [[2016 Brasiliaanse Grand Prix|Brasiliaanse]] en [[2016 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi GP's]] was Hamilton telkens eerste en Rosberg tweede, maar Rosberg het 'n 5 punte voorsprong in die kampioenskap behou en die eerste (en laaste) keer in sy loopbaan wêreldkampioen geword. ;[[2017 Formule Een-seisoen|2017]] 2017 het goed begin vir Hamilton toe hy die voorwegspringplek voor Vettel behaal het by die [[2017 Australiese Grand Prix|Australiese GP]]. Hamilton het 'n goeie wegsprong gehad en kon die voorsprong behou. Hamilton het eerste die kuipe aangedoen en moes Max Verstappen verbysteek om sy eerste plek te behou. Hy kon dit nie doen nie en Vettel was eerste op die baan ná sy kuipestop. Vettel wen die wedren voor Hamilton. Hamilton se nuwe spanmaat [[Valtteri Bottas]] eindig derde. Vir die eerste keer sedert 2014 was daar geen Mercedesjaer voor in die wêreldkampioenskap ná die eerste ren nie. In die tweede, vyfde en 7de wedrenne van die seisoen, die Chinese, Spaanse en Kanadese GP's, het Hamilton weer eerste voor Vettel gekwalifiseer. Hamilton se wegsprong was goed en hy het die voortou behou. Hamilton het 'n gemaklike wedren gery en die wedren voor Vettel en Verstappen gewen. In [[2017 Monaco Grand Prix|Monaco]] het Hamilton nie tydens die kwalifisering K2 gehaal nie, weens 'n ongeluk deur [[Stoffel Vandoorne]]. Hy begin vanaf die 13de plek. In die wedren kon hy wel verskeie plekke inhaal en eindig in die 7de plek. Hamilton het weer voor Vettel in die [[2017 Azerbeidjanse Grand Prix]] weggespring. Weens meganiese probleme vir Max Verstappen en Daniil Kvjat het die veiligheidsmotor op die baan verskyn. Beide Hamilton en Vettel kry nuwe bande en keer in dieselfde volgorde terug na die baan. Hamilton kla verskeie kere oor die veiligheidsmotor, wat volgens hom te stadig ry. In rondte 19 het dit gelei tot 'n voorval tussen Vettel en Hamilton. Hamilton het teruggehou sodat hy ver genoeg buite die veiligheidsmotorlyn gebly het, Vettel tref Hamilton se Mercedes aangesien hy dit nie verwag het nie. Vettel beskuldig Hamilton daarvan dat hy hom “remtoets”. Gevolglik raak hy Hamilton deur sy bande teen Hamilton se bande te tik. Na nog 'n rooi vlag word die wedren hervat, en Vettel is 'n tien sekonde stop-en-rystraf vir sy vroeëre optrede opgelê. In die [[2017 Britse Grand Prix]] verower Hamilton die voorwegspringplek met 'n groot voorsprong. Vettel het in die derde plek weggespring. Hy het die wedren met gemak gewen en elke rondte voorgeloop. Vettel het sewende geëindig nadat hy in die laaste rondte 'n pap band opgedoen het. Vir ’n oomblik het dit gelyk of Hamilton die voortou in die Wêreldbeker gaan neem, maar Vettel het dit met net een punt behou. ;[[2018 Formule Een-seisoen|2018]] Hamilton begin die seisoen soos in 2017. Hy neem die voorwegsprongplek in [[2018 Australiese Grand Prix|Australië]] met agt tiendes voor Räikkönen. Sy titelmededinger van die vorige jaar, Vettel, was derde. In die wedren het Hamilton ná die wegspring die voortou behou. Alles het gelyk of hy die wedren gaan wen, maar ’n virtuele veiligheidsmotor het Vettel toegelaat om die voortou te neem. Hamilton kon dit nie verstaan ​​nie, want hy het gedink hy het alles reg gedoen. Mercedes het ná die wedren verklaar dat daar 'n fout in hul sagteware was wat Vettel voor Hamilton geplaas het. Vettel het die wedren voor Hamilton en Räikkönen gewen. Die tweede wedren van die seisoen was hierdie keer nie in China nie, maar in [[2018 Bahreinse Grand Prix|Bahrein]]. Hamilton het vierde gekwalifiseer. Hy het egter eers negende weggespring, want hy het ’n roosterstraf van vyf plekke gekry omrede sy ratkas omgeruil is. Ferrari kon die voorry ten volle beset met Vettel in paalposisie. Vettel het die ren gewen, maar Hamilton kon steeds derde eindig, deels omdat Räikkönen uitgeval het. Die eerste vrye oefening het goed begin vir Hamilton in [[2018 Chinese Grand Prix|China]]. Hy was die vinnigste en het gehoop om sy eerste oorwinning van die seisoen te behaal. Dit was egter nie die geval nie. Hy het weer vierde gekwalifiseer, terwyl die Ferrari's weer die voorry gehad het met Vettel heel voor. Hamilton het vierde geëindig, Vettel het net agtste geëindig weens 'n botsing met Verstappen. Daniel Ricciardo het die wedren gewen, deels danksy 'n goeie strategie van Red Bull Racing. Ná ’n teleurstellende naweek in China het Hamilton gehoop om dié keer in [[2018 Azerbeidjanse Grand Prix|Bakoe]] te wen. Vettel het weer paal gevat en Hamilton het tweede weggespring. Aan die begin kon hy nie vir Vettel verbysteek nie en Vettel het gou van Hamilton af weggetrek. Ná die kuipestop van Hamilton en Vettel was Bottas voor. Bottas kon die voortou behou weens ’n veiligheidsmotor nadat albei Red Bulls mekaar getref het. Vettel het ná die herbegin ’n waaghalsige poging aangewend om Bottas verby te steek. Dit het nie gewerk nie en hy het verskeie plekke verloor. Dit het gelyk of Mercedes dit 1-2 gaan maak totdat Bottas oor 'n bietjie puin van een van die Red Bulls gery het. Bottas het 'n pap band gekry en uitgeval. Hamilton het dus die voortou geneem en sy eerste oorwinning van die seisoen behaal. Hy was nie juis in sy noppies nie, want hy het gedink hy verdien dit nie. Nog vars van sy oorwinning het Hamilton positief by die [[Spaanse Grand Prix]] aangekom. Hy was die vinnigste in die tweede en derde vrye oefening en kon sy tweede voorwegspringposisie van 2018 in kwalifisering neem. Alles het perfek verloop tydens die wedren en Hamilton het die Spaanse Grand Prix gewen, sy tweede oorwinning van die seisoen. Omdat Bottas tweede geëindig het, het Mercedes hul eerste 1-2 van die seisoen behaal. Vettel het vierde geëindig om Hamilton 'n kampioenskapvoorsprong van 17 punte te gee. Hamilton het ’n moeilike naweek in [[2018 Monaco Grand Prix|Monaco]] verwag, veral omdat hy verlede jaar sewende geëindig het. Hy kon derde kwalifiseer, maar Vettel het in die tweede plek gekwalifiseer. Ricciardo het paal gevat. Die wedren self het geen verandering vir die top drie gehad nie. Ricciardo het die wedren gewen en wraak geneem vir wat in 2016 gebeur het. Vettel was tweede en Hamilton derde. Dit het sy voorsprong van sewentien punte tot veertien punte verminder. Voor die [[2018 Kanadese Grand Prix|Kanadese Grand Prix]] het Hamilton Michael Schumacher se rekord vir die meeste oorwinnings in Kanada van ses oorwinnings geëwenaar. In vrye oefening het dit duidelik geword dat Mercedes nie die regte ding gedoen het deur hul enjinopgradering na die volgende ren uit te stel nie. Vettel het paal behaal en Hamilton was net vierde. Vettel het die wedren gewen en Hamilton het vyfde geëindig. Met dié uitslag het Vettel die voorsprong in die Wêreldkampioenskap met een punt teruggeneem. Die [[2018 Franse Grand Prix|Franse Grand Prix]] was die eerste wedren van die sogenaamde 'triple-header'. Dit het drie wedrenne in drie naweke beteken. Hamilton het die hele naweek oorheers. Hy was die vinnigste in FP1 en FP2, het nie in FP3 in die reën uitgegaan nie, en was die vinnigste in K1, K2 en K3. Dit het hom sy derde voorwegsprong van die jaar en sy 75ste loopbaan voorwegsprong besorg. In die wedren was hy heeltyd voor en het op 'n oorheersende wyse gewen. Vettel het vyfde geëindig omdat hy aan die begin van die wedren teruggesak het. Hamilton het die kampioenskapvoorsprong met veertien punte herower. Die derde van die driedubbele wedrenne was Hamilton se [[2018 Britse Grand Prix|tuisren in Brittanje]]. Hy het die eerste jaer geword wat dieselfde Grand Prix ses keer na mekaar kon wen. Hy het die voorwegspringposisie verower, maar ook net-net. Vettel is in die tweede plek net 0,044 sekondes agter hom. Hamilton se wegspring was nie goed nie en Vettel kom voor. In die tweede draai word Hamilton deur Räikkönen getref, en hy tol. Hy val terug na die laaste plek maar kan inhaal na die tweede plek. Vettel wen die wedren en behou sy voorsprong in die kampioenskap. Die voorlaaste wedren voor die somervakansie is Vettel se tuiswedren, die [[2018 Duitse Grand Prix|Duitse Grand Prix]]. In die kwalifisering word Hamilton gedwing om toe te kyk hoe Vettel die voorwegspringposisie behaal terwyl hy weens 'n hidrouliese lek nie deur die tweede sessie kom nie. Hy moet veertiende begin. By die wedren maak hy baie plekke op en jaag vir 'n lang tyd vyfde. Omdat reën geleidelik begin val, neem Red Bull die waagstuk om Verstappen in te bring en hom op intermediums te plaas. Hierdie was 'n swak raaiskoot, want die reën bedaar skielik. Hamilton trek wel voordeel hieruit en is vierde. Verstappen verander terug na droë bande, maar dadelik begin dit weer harder te reën. Vettel maak 'n remfout en bots in dieselfde draai waar [[Michael Schumacher]] verongeluk het. Vettel het sy eerste DNF van die seisoen. Räikkönen en Bottas gaan kuipe toe tydens die veiligheidsmotor en gee Hamilton die voortou. Hamilton wen die wedren en herwin sy voorsprong in die kampioenskap, met sewentien punte. Die [[2018 Hongaarse Grand Prix|Hongaarse Grand Prix]] was die laaste wedren voor die somervakansie. Mercedes het 'n moeilike naweek verwag, net soos met Monaco. Tydens die vrye oefensessies was dit gou duidelik dat hulle swaar gaan kry. Hamilton was vyfde in FP1 en FP2 en Bottas vierde. Tydens kwalifisering het dit gereën en dit het vir Mercedes geluk gebring. Hamilton kon paal haal en Bottas was tweede. Beide Ferrari's was in die derde en vierde plek, Vettel net in die vierde plek. [[Daniel Ricciardo]] was reeds in K2 uit en Verstappen was net sewende. Dit pas Mercedes toe goed, want Hamilton kon die wedren vir die sesde keer wen, voor Vettel en Räikkönen. Bottas was slegs vyfde. Hamilton het 'n voorsprong van 24 punte in die kampioenskap gehad en het met 'n geruste hart na die somervakansie uitgesien. Ná die somervakansie het Formule 1 na [[2018 Belgiese Grand Prix|België]] teruggekeer. Mercedes en Ferrari het albei met 'n nuwe opgradering vir hul enjins vorendag gekom. Tydens die vrye oefensessies het dit vinnig duidelik geword dat Ferrari 'n beter enjin het. Tydens die kwalifisering het Ferrari se [[Kimi Räikkönen]] 'n fout in K3 gemaak wat hom verhinder het om 'n laaste vinnige rondte te doen. Vettel se battery was nie meer voldoende gelaai nie, so hy kon ook nie ’n perfekte rondte opstel nie. Dit het Hamilton toegelaat om die voorwegspringplek te neem. [[Nico Hülkenberg]] het aan die begin van die ren gerem en met Fernando Alonso gebots. Alonso het oor [[Charles Leclerc]] gevlieg, wie se kop deur die stralekrans beskerm is. Terwyl dit gebeur het, kon Vettel Hamilton op die pylvak verbysteek. Weens die voorval met Hülkenberg, Alonso en Leclerc het die veiligheidsmotor verskyn. Vettel het Hamilton net betyds verbygesteek om die eerste plek in te neem. Ná die veiligheidsmotor het Hamilton geen kans gehad om Vettel in te haal nie. Die Ferrari was net te vinnig. Dit het Vettel toegelaat om sy agterstand tot 17 punte te verklein. ’n Week ná die Belgiese Grand Prix was dit die [[2018 Italiaanse Grand Prix|Italiaanse Grand Prix]], Ferrari se tuisren. Ferrari het gehoop vir hul eerste oorwinning by Monza sedert 2010. Die naweek het goed begin toe Räikkönen die voorwegspringposisie behaal het en Vettel tweede was. Hamilton het derde gekwalifiseer. Na die wegsprong het die voorste 3 na die eerste draai dieselfde gebly. In draai 3 het Hamilton en Vettel kontak gemaak en Vettel agterstevoor gedraai. Hamilton kon die ren voor Räikkönen en Bottas wen. Vettel was slegs vierde en het Hamilton se voorsprong tot 30 punte vergroot. Na Monza het Singapoer gevolg. Hierdie baan was bekend as Mercedes se swak plek. Beide Ferrari's was top-gunstelinge en Red Bull kan dalk ook om voorwegspringposisie en oorwinning meeding. Geen Ferrari was egter op paal nie, Hamilton het met 'n groot marge oor [[Max Verstappen]] en Vettel paal gehaal. Hamilton het 'n foutlose wedren gery en sy voorsprong met 40 punte vergroot. Ná die geestelike knou wat Hamilton op die 'swak' Mercedes-baan aan Ferrari en Vettel toegedien het, moes Vettel in [[2018 Russiese Grand Prix|Rusland]] herstel. Tydens die tweede en derde vrye oefening het dit vinnig duidelik geword dat Vettel 'n baie spesiale rondte moes ry om op paal te wees. Vettel het net nie daarin geslaag om dit te doen nie, Bottas het voor Hamilton paal gehaal. Tydens die wedren het Mercedes 'n omstrede besluit geneem dat Bottas, wat toe voorgeloop het, Hamilton moes verbylaat. Bottas het dit gedoen en Lewis het die wedren gewen. Sy voorsprong het weer met 10 punte vergroot, dus 50 punte. Die [[Japannese Grand Prix]] is ​​een van Hamilton se gunstelinge. Tydens K3 het die eerste titel-mededinger Ferrari 'n duur fout gemaak deur albei jaers op intermediêre bande uit te stuur. Die baan was nog nie nat genoeg vir hierdie tipe band nie. Terwyl Ferrari gesukkel het, het Hamilton 'n goeie tyd opgestel en voor Bottas gekwalifiseer. Ferrari het probeer om op Hamilton se tyd op droë bande te verbeter, maar Räikkönen was net vierde en Vettel, weens 'n ekstra fout, negende. Hamilton was dus 8 plekke voor Vettel. Dit was ook Hamilton se 80ste paal. Vettel kon een posisie hoër begin weens 'n roosterstraf van Esteban Ocon. Hamilton het goed begin en die hele Grand Prix gelei en gewen. Bottas was tweede voor Verstappen. Vettel was sesde deels weens 'n botsing met Verstappen. Hamilton het nou 'n voorsprong van 64 punte. In die wedren in Meksiko, moes Hamilton 7de eindig om sy wêreldtitel te verseker. Hy het 4de geëindig in 'n wedren wat deur die Nederlander Max Verstappen oorheers is. Met hierdie 4de plek het hy sy 5de titel in Formule 1 verseker en Juan Manuel Fangio se rekord geëwenaar, wat ook tussen 1951 en 1957 5 keer wêreldkampioen was. Tydens die [[2018 Brasiliaanse Grand Prix|Brasiliaanse Grand Prix]] het Hamilton vir die eerste keer in sy loopbaan 'n wedren gewen nadat hy wêreldkampioen geword het, hy het in 2008, 2014, 2015 en 2017 versuim om dit te doen, hoewel dit natuurlik bygevoeg moet word dat hy in 2008 en 2014 met die laaste wedren wêreldkampioen geword het. Hy het ook vir die eerste keer in sy loopbaan die voorwegspringplek ingeneem nadat hy wêreldkampioen geword het. Dié oorwinning het wel in sy skoot geval omdat die voorloper in die wedren, Max Verstappen, deur 'n agterloper geraak is wat 'n rondte agter was, maar op nuwe bande. Hamilton kon die twee verbysteek en het gesien hoe Verstappen hom probeer inhaal, maar het daarin geslaag om sy eerste plek te behou. ;[[2019 Formule Een-seisoen|2019]] Die 2019-seisoen het soos die vorige jaar in [[2019 Australiese Grand Prix|Australië]] begin. Hamilton het die voorwegspringplek ingeneem voor spanmaat Bottas en Vettel. Hamilton het 'n swak wegsprong gehad en die voortou aan Bottas verloor. Bottas het die wedren voor Hamilton en Verstappen gewen. Die [[2019 Bahreinse Grand Prix|Bahreinse Grand Prix]] was die tweede wedren van die seisoen. Charles Leclerc het sy eerste voorwegsprongplek ooit behaal, Hamilton het vierde gekwalifiseer. Hamilton wen die wedren omdat Leclerc 'n enjinprobleem opgedoen het. Die [[2019 Chinese Grand Prix|Chinese Grand Prix]] was Formule 1 se 1 000ste ren. Bottas het die voorwegsprongplek gehaal en Hamilton was tweede. Hamilton het 'n goeie begin gehad en die voortou geneem. Hamilton se oorwinning was nie in die gedrang nie en hy het die 1000ste ren gewen. Mercedes het ook 'n 1-2 aangeteken, wat reeds die 3de van die seisoen was. Die volgende wedren was in [[2019 Azerbeidjanse Grand Prix|Azerbeidjan]]. Bottas het voor Hamilton die voorwegsprongplek gehaal. Die volgorde het nie tydens die wedren verander nie en Bottas het gewen. Dit het Bottas weer voor in die kampioenskap geplaas. Bottas, Lewis se spanmaat, het die voorwegsprongplek gehaal in die [[2019 Spaanse Grand Prix|Spaanse Grand Prix]]. Hamilton het tweede gekwalifiseer. Hamilton het uiteindelik die ren voor Bottas en Verstappen gewen. Monaco was dalk die belangrikste kwalifiseerder van die jaar. Net voor die [[2019 Monaco Grand Prix|Grand Prix]] is ​​die Formule 1-legende [[Niki Lauda]] oorlede. As 'n huldeblyk aan hom het Mercedes 'n rooi halo vertoon. Hamilton het self sy helm verander, ook ter ere van Niki Lauda. Hamilton beland tydens die wedren in die moeilikheid omdat Mercedes die medium bande aan sy motor gesit het. Dit is vinniger as verwag gerelegeer en Verstappen het hom probeer inhaal. Danksy die knap baan kon Hamilton die voortou behou en dié ren wen. Hy het hierdie oorwinning aan Niki Lauda opgedra. Die [[2019 Kanadese Grand Prix|Kanadese Grand Prix]] was een van die mees omstrede wedrenne van die seisoen. Vettel het paal gehaal voor Hamilton en Leclerc. Tydens die wedren het Hamilton Vettel gedruk totdat Vettel 'n fout gemaak het. Hy het beheer verloor en op die gras gery. Toe Vettel weer op dreef wou kom, het hy amper in Hamilton vasgery. Gevolglik het Vettel 'n straf van 5 sekondes gekry. Hamilton kon Vettel nie verbysteek nie, maar omdat hy minder as 5 sekondes agter Vettel was, het Hamilton die wedren gewen. Vettel was woedend en het die nommer 1- en 2-plate voor hul motors omgeruil. Hamilton het die voortou in die kampioenskap behou. Die [[Oostenrykse Grand Prix]] was gewoonlik 'n baan wat Mercedes goed gepas het. Hierdie jaar was dit anders. Hamilton kon net vierde kwalifiseer, net agter spanmaat Bottas. Dinge was nie veel beter tydens die wedren nie en Hamilton het die wedren in die vyfde plek voltooi. Hamilton het die kampioenskapvoorsprong behou, 31 punte voor Bottas. Die volgende ren was Lewis Hamilton se tuisren. Bottas het Hamilton met 0.006 s vir 'n voorwegsprongplek in die [[2019 Britse Grand Prix|Britse Grand Prix]] geklop. Aan die begin van die wedren stoei Hamilton en Bottas 'n paar keer, maar Bottas behou die voortou. Bottas het sy kuipestop voor Hamilton gemaak, sodat laasgenoemde nou in 'skoon lug' gery het. As gevolg van 'n veiligheidsmotor kon Hamilton 'n 'gratis kuipestop' maak en verlaat die kuipe voor Bottas. Dit het Hamilton toegelaat om voor Bottas en Leclerc te wen. Die [[2019 Duitse Grand Prix|Duitse Grand Prix]] is gekenmerk deur die 125ste herdenking van Mercedes in motorsport. Hamilton het die naweek goed begin deur paal te vat ten spyte daarvan dat hy siek was. Die wedren het agter die veiligheidsmotor begin weens swaar reën. Ná die veiligheidsmotor kon die wedren voortgaan, maar ná een rondte het die veiligheidsmotor weer verskyn weens 'n ongeluk deur [[Sergio Pérez]]. Tydens die wedren word die weer droog en Hamilton het na droë bande verander. Leclerc val met sy motor vas en ’n rondte later tref Hamilton ook die muur. Sodoende beskadig hy sy voorvlerk. Hamilton het 'n straf van 5 sekondes gekry omdat hy die laaste kuilbaan agter die paal betree het. Omtrent alles het verkeerd geloop en Hamilton eindig die wedren in die 11de plek. Hierdie uitslag het later na die negende plek verander, aangesien albei Alfa Romeo's gediskwalifiseer is. Ná die slegte naweek in Duitsland wou Mercedes en Hamilton in die [[2019 Hongaarse Grand Prix|Hongaarse Grand Prix]] herstel. Hamilton het derde gekwalifiseer agter Verstappen, wat sy eerste paal geneem het, en Bottas. Hamilton kan Bottas aan die wegspring verbysteek en kom tweede. Bottas se voorvleuel word deur Leclerc getref en val as gevolg daarvan terug. Van daardie oomblik af is die stryd om die oorwinning tussen Hamilton en Verstappen. Albei Ferrari's het gou teruggeval. Mercedes het die strategiekeuse gemaak om 'n tweede kuipestop vir Hamilton te maak en hom op die mediumbande te sit. Hamilton moet elke rondte meer as ’n sekonde op Verstappen opmaak om hom te kan verbysteek. Hamilton slaag daarin, deels weens die vinnige agteruitgang van Verstappen se bande, en kan Verstappen verbysteek. Danksy hierdie perfek uitgevoerde strategie wen Hamilton die wedren voor Verstappen en Vettel. Ná die somervakansie het Formule 1 na [[2019 Belgiese Grand Prix|België]] teruggekeer. Leclerc neem sy derde voorwegsprongplek van die seisoen voor Vettel en Hamilton. Na kwalifisering is dit Formule 2, waar 'n groot ongeluk plaasvind. Die jong renjaer Anthoine Hubert sterf in 'n baie ernstige voorval. Sondag vereer die jaers hom met 'n minuut van stilte en 'n swart lint aan hul arms. Die Ferraris het die pas in die kwalifisering gehad, maar die Mercedes het die rentempo gehad. In die laaste vyf rondtes kom Hamilton baie naby aan Leclerc, maar Leclerc weerstaan ​​die druk en wen die wedren. Hy dra dit op aan sy oorlede vriend Antoine Hubert. Hamilton eindig tweede voor spanmaat Bottas. Die volgende ren was op die Mercedesspan se teenstanders, Ferrari, se [[Autodromo Nazionale di Monza|tuisbaan in Monza]]. Leclerc het in Italië paal gehaal voor Hamilton en Bottas. Hierdie kwalifisering word gekenmerk deur die feit dat nie een van die tien jaers van K3 'n laaste lopie kon doen nie. Omdat hulle almal 'n glystroom wou hê, wou niemand eerste uitgaan nie. Gevolglik het niemand die eindstreep betyds bereik nie. In die wedren het Hamilton verskeie aanvalle op Leclerc geloods, wat hy oorleef het. Hamilton se bande het hierdeur baie vinnig geslyt en hy het teruggeval. Bottas het Hamilton verbygesteek terwyl hy dalk nog ’n kans het. Leclerc het die Grand Prix in Italië gewen, die eerste keer sedert 2010 dat 'n Ferrari-jaer die ren wen. ;[[2020 Formule Een-seisoen|2020]] Die vyfde wedren van die seisoen was die herdenking van die [[70ste Herdenking Grand Prix|70ste bestaansjaar van Grands Prix]] en is by die [[Silverstone-renbaan]] gehou. Verstappen het die wedren gewen en Hamilton was tweede. Die [[2020 Spaanse Grand Prix|Spaanse Grand Prix]] is ​​deur Hamilton gewen en hy het sy voorsprong in die kampioenskap versterk. ’n Jaar ná Anthoine Hubert se tragiese ongeluk by [[Circuit de Spa-Francorchamps|Spa]], het die hele F1-sirkus teruggekeer na die ikoniese renbaan in [[België]]. Hamilton het voorste gekwalifiseer, saam met sy spanmaat Bottas op tweede. Die Brit het die voortou geneem en die wedren gewen. ;[[2021 Formule Een-seisoen|2021]] Die 2021-seisoen het beloof om 'n opwindende seisoen te wees, vir die eerste keer sedert 2013 het Red Bull 'n baie mededingende motor wat Mercedes kon uitdaag. Die seisoen het vanjaar in Bahrein begin. Max Verstappen kon sy Red Bull heelvoor plaas met Hamilton in die tweede plek. Danksy 'n uitstekende strategie van Mercedes kon Hamilton hierdie ren voor Verstappen met Bottas in die derde plek wen. Hamilton kon voor wegspring in Imola voor die Red Bull-jaers Sergio Perez en Max Verstappen. Verstappen het 'n beter wegsprong gehad en kon beide Hamilton en Perez verbysteek. Tydens die wedren het Hamilton wel die spoed gehad, maar 'n fout het hom in die muur gedryf en sy voorvlerk beskadig. Hamilton was gelukkig omdat George Russell en Bottas gebots het, wat die veiligheidsmotor uitgebring het. Hamilton het gevolglik net ’n paar plekke verloor, en tweede agter Verstappen eindig. Hy het die kampioenskapvoorsprong met 1 punt behou, met die vinnigste rondtepunt. Hamilton kon tweede kwalifiseer by die [[2021 Portugese Grand Prix|Portugese Grand Prix]] agter Bottas. In die wedren kon Hamilton vir Bottas verbysteek en 'n oorwinning behaal. Verstappen kon ook vir Bottas verbysteek en het in die tweede plek geëindig. Dit het reeds duidelik geword dat 'n ware titelgeveg tussen Hamilton en Verstappen sou losbreek. In [[2021 Spaanse Grand Prix|Spanje]] was Hamilton oppermagtig en kon hy die voorwegsprongplek en oorwinning behaal. Verstappen het weer tweede geëindig. Die verskil in punte was nou 14 punte. [[2021 Monaco Grand Prix|Monaco]] was nie 'n goeie naweek vir Hamilton nie, hy kon net sewende kwalifiseer terwyl Max Verstappen heel voor op die rooster was. Tydens die wedren kon Hamilton nie enige plekke inhaal nie en het slegs 7 punte aangeteken, deels weens die punt van die vinnigste rondte. Verstappen het die wedren gewen en kon die voortou in die kampioenskap neem. By die [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix|Azerbeidjanse Grand Prix]] kon Charles Leclerc die voorwegsprongplek inneem voor Verstappen en Hamilton. Hamilton kon Leclerc in die tweede rondte verbysteek, maar het tydens die kuipstoppe die voortou aan Verstappen afgestaan. Teen die einde van die wedren het Verstappen 'n gebarsde band op die lang pylvak gely wat die einde van sy wedren beteken het. Die harde botsing het 'n rooi vlag veroorsaak. Ná die rooi vlag was daar weer 'n wegsprong, dit was die perfekte kans vir Hamilton om 25 maklike punte te verdien en weer die voortou te neem. Deur egter per ongeluk die verkeerde verstelling op sy stuurwiel aan te skakel, het hy gerem en reguit vorentoe gegaan pleks van die draai te vat. Gevolglik het beide Hamilton en Verstappen geen punte aangeteken nie. Max Verstappen kon paal haal by die [[2021 Franse Grand Prix|Franse Grand Prix]] met Hamilton in die 2de plek. Hamilton kon hom by die wegspring verbysteek en was dus voor. Weens ’n strategiese besluit toe Verstappen nuwe mediumbande opgesit het, het hy Hamilton in die laaste rondtes kon verbysteek. Dié sege het Verstappen gehelp om sy voorsprong in die kampioenskap te vergroot. Ná die wedren in Frankryk sou daar twee wedrenne in Oostenryk wees. In die eerste wedren het Verstappen weer die voorwegsprongplek inneem met Hamilton in 3de. Tydens die wedren kon hy Bottas verbysteek maar Verstappen was die hele naweek te vinnig. Verstappen het die wedren gewen met Hamilton in die 2de plek. Op die tweede naweek in Oostenryk was Verstappen weer oorheersend. Hy het weer die voorwegspringplek ingeneem en op oorheersende wyse gewen, terwyl Hamilton die wedren in die vierde plek voltooi het. Gevolglik het Verstappen nou 'n voorsprong van 32 punte gehad. Die ren in [[2021 Britse Grand Prix|Groot-Brittanje]], ook Hamilton se tuisren, was die volgende ren. Vir die eerste keer in Formule 1-geskiedenis is ’n naelren (Saterdag) ook gereël. Hierdie kort wedren sou die wegspringrooster vir Sondag se wedren bepaal. Hamilton kon voor Verstappen die voorwegspringplek in die kwalifisering verower. Tydens die naelren kon Verstappen vir Hamilton verbysteek en maklik wen. Verstappen het 3 punte aangeteken en Hamilton 2, Verstappen het sy voorsprong tot 33 punte vergroot. Verstappen, wat Sondag voor weggespring het, het 'n effens swakker wegsprong gehad, sodat Hamilton gou aangeval het. Tydens die openingsrondte het dit tot 'n voorval gelei waar albei jaers mekaar nie ruimte wou gee nie, in die Copse-draai het Hamilton se linkervoorwiel Verstappen se regteragterwiel getref. Dit het veroorsaak dat Verstappen hard teen die muur vasgejaag het, 'n 51G-botsing. Hamilton het 'n 10-sekonde-tydstraf gekry, wat hy by sy volgende kuipestop moes uitdien. Hamilton kon steeds die wedren wen deur Leclerc op rondte 50 verby te steek. Die verskil in die kampioenskap was nou net 7 punte. By die [[2021 Hongaarse Grand Prix|Hongaarse Grand Prix]] kon Hamilton weer vir die eerste keer in ses renne die voorwegsprongplek inneem. Hamilton het 'n goeie wegspring gehad, maar sy spanmaat nie. Bottas het gerem en [[Lando Norris]] se [[McLaren]] getref, wat toe Max Verstappen se Red Bull getref het. Die rooi vlag is geswaai weens die baie puin op die baan. Ná die rooi vlag was die veld agter die veiligheidsmotor, maar ná een rondte is almal behalwe Hamilton vir droë bande kuipe toe. Dit was 'n strategiese fout deur Mercedes, aangesien die baan reeds heeltemal droog was. Hamilton moes dus heelagter inval nadat hy sy kuipestop gemaak het. Hy kon heelwat plekke opmaak en het in die 2de plek geëindig. Dit was egter 'n geleentheid om baie punte by Max Verstappen te wen. Verstappen het baie skade tydens die wegspring opgedoen en het die ren negende geëindig. Hamilton het die voorsprong in die kampioenskap met 8 punte oorgeneem in die somervakansie. Ná die somervakansie het Formule 1 na België teruggekeer. Die kwalifisering is in slegte weerstoestande gehou. Gedurende K3 het Lando Norris hard gebots toe hy uit Eau Rouge en Radilion gekom het. Verstappen kon uiteindelik voor Russell in die Williams en Hamilton, die voorwegsprongplek inneem. Sondag was die weersomstandighede nog erger, daar is lank getwyfel of dit moontlik was om te jaag. Op die ou end is slegs drie rondtes agter die veiligheidsmotor gery, wat volgens die regulasies as ’n wedren tel. Verstappen is as wenner aangewys en halwe punte is toegeken. Die volgende naweek was die jaers in Zandvoort, Verstappen se [[2021 Nederlandse Grand Prix|tuisren]]. Verstappen verower gemaklik die voorwegsprongplek en wen die ren met Hamilton twee keer in die 2de plek. Verstappen het weer die voortou geneem met 'n 3-punt voorsprong. Die [[2021 Italiaanse Grand Prix|Italiaanse Grand Prix]] is ​​normaalweg 'n goeie baan vir Mercedes, so Hamilton het sy kans gesien om die voortou in die kampioenskap terug te neem. Nog 'n naelren is die naweek gehou. Bottas het heelvoor weggespring met Hamilton tweede en Verstappen derde. Tydens die naelren het Hamilton teruggesak na P5, Verstappen het tweede gekom en 2 ekstra punte verdien. Hy kon die wedren vanaf die voorposisie begin weens 'n roosterstraf vir Bottas. [[Daniel Ricciardo]] kon aan die begin die voortou neem, Hamilton het vierde behou nadat hy deur Verstappen wyd gedruk is. Verstappen doen 'n stadige kuipestop, dit was 'n kans vir Mercedes vir die oorsny. Hamilton kom in rondte 26 in en verlaat die kuipebaan net voor Verstappen, maar hulle pak draai 1 saam. Nie een gee die ander ruimte nie en Verstappen se motor beland op Hamilton s'n, 'n DNF vir albei is die eindresultaat. By die [[2021 Russiese Grand Prix|Russiese Grand Prix]] het Norris sy eerste voorwegspringplek ooit ingeneem. Hamilton het nie verder as die vierde plek gekom nie, Verstappen het weens 'n enjinruil nie aan die kwalifisering deelgeneem nie, wat beteken het dat hy in elk geval laaste sou wegspring. Hamilton het tydens die wedren gesukkel om Norris verby te steek, wat gelyk het of hy op pad was na sy eerste oorwinning. Verstappen het ook swaar gekry, hy het nie verder as die sewende plek gevorder nie. Weens skielike reën en die regte taktiese besluite kon Mercedes en Hamilton die wedren wen met Verstappen in die 2de plek. Norris het besluit om nie 'n kuipestop te maak nie en het op droë bande voortgegaan en sy eerste oorwinning weggegooi. Hamilton het weer die kampioenskapvoorsprong met 2 punte geneem. Met dié wedren het Hamilton sy honderdste oorwinning in Formule 1 behaal. Die volgende wedren in 2021 was in [[2021 Turkse Grand Prix|Turkye]], en as gevolg van die vervanging van sy binnebrandenjin, het Hamilton 'n roosterstraf van 10 plekke gekry. Hy kon eerste kwalifiseer en het dus die wedren in 11de plek begin. Valtteri Bottas wen die wedren voor Verstappen, Hamilton het in die 5de plek geëindig. Dit het Verstappen weer die voortou laat neem met 'n 6-punt voorsprong. Die [[2021 Verenigde State Grand Prix|Verenigde State se Grand Prix]] was die afgelope jare 'n geskikte baan vir die Mercedes. Dit was egter Verstappen wat die voorwegspringplek ingeneem het met Hamilton in die 2de plek. Hamilton kon Verstappen met die wegspring verbysteek, maar 'n aggressiewe strategie deur Red Bull het Verstappen in staat gestel om weer te wen met Hamilton in die tweede plek. Die [[Meksikaanse Grand Prix|Grand Prix van Meksiko]] is 'n baan wat beter geskik is vir die Red Bull-motor. Mercedes en Hamilton verwag dus ’n baie moeilike naweek. Teen alle kanse kon Mercedes 'n 1-2 in kwalifisering neem, met Bottas in P1 en Hamilton in P2. Tydens die wedren het hulle egter geen kans gehad nie, Verstappen het die wedren met 'n voorsprong van 16,5 sekondes gewen. Hamilton het gedoen wat hy kon en tweede geëindig in die ren. Verstappen het nou 'n voorsprong van 19 punte gehad met 4 wedrenne oor. Hamilton moes die [[2021 São Paulo Grand Prix|São Paulo Grand Prix]] in Brasilië wen om nog ’n kans op die titel te hê, Verstappen se voorsprong was reeds 19 punte. Hy het egter 'n 5-plek roosterstraf vir Sondag se wedren gehad. Hy kon eerste kwalifiseer en het dus die naelren heelvoor begin. Hamilton is weens 'n oortreding met sy DRS gediskwalifiseer en moes laaste in die naelren wegspring. Tydens die naelren het hy 15 plekke ingehaal en 5de geëindig. Verstappen het tweede geëindig en 2 punte verdien, wat sy voorsprong tot 21 punte vergroot het. Hamilton moes die wedren in die 10de plek begin weens sy enjinverandering. Verstappen het met die wegspring die voortou geneem, maar word egter gou deur Hamilton ingehaal. Hamilton het die ren gewen en Verstappen se voorsprong tot 14 punte laat krimp. Hamilton kon sy motor op die eerste plek plaas in [[2021 Katarse Grand Prix|Katar]], met Verstappen langs hom. Verstappen is egter steeds gepenaliseer omdat hy 'n dubbelgeelvlag geïgnoreer het, hy moes 5 plekke terugskuif en sou sewende wegspring. Hamilton het die wedren beheer en maklik gewen, Verstappen was tweede. Omdat Verstappen die punt vir die vinnigste rondte kon neem, het hy 'n voorsprong van 8 punte behou. Die kampioenskap was baie opwindend nie net vir die jaers nie, maar ook vir die vervaardigers. Mercedes het slegs 'n voorsprong van 2 punte gehad. Die voorlaaste ren van die seisoen was in [[2021 Saoedi-Arabiese Grand Prix|Saoedi-Arabië]] op die splinternuwe [[Djedda-straatrenbaan|Djedda-baan]], 'n straatbaan wat teen hoë spoed bestuur word. Hamilton kon die voorwegspringplek inneem nadat Verstappen, wat gelyk het of hy op pad paal toe was, in sy laaste lopie 'n fout gemaak het. Bottas het tweede gekwalifiseer. Die eerste drie plekke het ná die wegspring dieselfde gebly. Weens 'n harde botsing deur [[Mick Schumacher]] was daar 'n veiligheidsmotorsituasie en Hamilton en Bottas besluit albei om 'n kuipestop te maak. 'n Paar rondtes later kom 'n rooi vlag egter op, wat Verstappen 'n gratis kuipestop besorg het. Ná die rooi vlag was daar weer 'n staande wegspring, Hamilton het baie beter as Verstappen weggespring en kon die voortou neem. Verstappen het nie ingegee nie en 'n stukkie van die baan afgesny, wat Hamilton gedwing het om terug te val na derde. 'n Paar botsings het weer 'n rooi vlag laat verskyn. Ná oorleg met die FIA ​​is Hamilton toegelaat om tweede agter te begin en Ocon op P1 en voor Verstappen op P3. Beide Hamilton en Verstappen het beter as Ocon weggekom, maar dit was Verstappen wat die voortou geneem het. Ná ’n lang jaagtog het Hamilton ’n kans gehad om verby te steek. Verstappen het weer 'n stukkie van die baan afgesny en die renbeheer het hom vermaan om die posisie terug te gee. Verstappen het sy motor stadiger gemaak en selfs gerem, gevolglik het Hamilton agter Verstappen gebly. Hamilton het Verstappen daarvan beskuldig dat hy hom “remtoets”. Verstappen het Hamilton 'n paar rondtes later laat verbykom, maar dadelik weer die voortou geneem op die pylvak. Verstappen is 'n tydstraf van 5 sekondes opgelê omdat hy "die baan verlaat het en 'n voordeel gekry het". Hamilton kon uiteindelik vir Verstappen verbysteek en het die wedren gewen. Hy het ook die vinnigste rondtetyd behaal. As gevolg van hierdie ekstra punt was Hamilton en Verstappen gelykop op punte met slegs een ren oor. Daardie laaste ren was die [[2021 Aboe Dhabi Grand Prix]] op 12 Desember. Verstappen het voor weggespring met Hamilton in die tweede plek. Met die wegspring het Hamilton sy mededinger dadelik verbygesteek. Dit blyk toe dat hy goed op pad was na sy agtste wêreldtitel met 'n aansienlike voorsprong in die ren, totdat 'n veiligheidsmotor in rondte 53 (van 'n totaal van 58 rondtes) uitgekom het weens 'n ongeluk deur Latifi. Verstappen het toe by die kuipe aangedoen vir vars bande, wat Hamilton verhinder het om sy voorsprong te behou. Met een rondte om te gaan, is die agterlopers wat tussen die twee mededingers geplaas was, toegelaat om die veiligheidsmotor in te haal en Verstappen direk agter Hamilton te laat. Die jaers het weer weggespring met slegs een rondte oor. Op hierdie laaste rondte het Verstappen by Hamilton verbygeglip en die ren op dramatiese wyse gewen. Hamilton het dus sy agtste wêreldtitel misgeloop en Verstappen het kampioen geword. Sy span Mercedes het ná die wedren nog twee betogings ingedien, maar sonder sukses. ===[[2022 Formule Een-seisoen|2022]]=== Die 2022-seisoen was 'n keerpunt vir Mercedes, ná 8 agtereenvolgende jare van titeloorwinnings. Mercedes het in die voorbereiding reeds probleme met die nuwe motor gehad. Hulle is as nommer drie agter Red Bull en Ferrari beskou. As spanmaat van [[George Russell]] in die plek van die vertrekkende Bottas,<ref>{{cite news |last1=Benson |first1=Andrew |title=George Russell: Mercedes sign British F1 driver to partner Lewis Hamilton from 2022 |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/58474646 |website=bbc.co.uk |publisher=BBC Sport |access-date=7 September 2021 |archive-date=20 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211120134152/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/58474646 |url-status=live }}</ref> was die 2022 seisoen die eerste keer in Hamilton se Formule Een-loopbaan dat hy nie 'n wedrenoorwinning of 'n voorste wegspringposisie behaal het nie. Beduidende veranderinge in tegniese regulasies het Hamilton en Mercedes 'n uitdagende veldtog laat verduur, aangesien die innoverende en radikaal verskillende W13- motor dwarsdeur die seisoen aan neusduikslae gely het,<ref>{{Cite news|date=19 March 2022|last=Maher|first=Thomas|title=Hill taken aback by 'ridiculous' porpoising on Hamilton's car|url=https://racingnews365.com/hill-taken-aback-by-ridiculous-porpoising-on-hamiltons-car|access-date=3 August 2022|website=RacingNews365|archive-date=6 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230606090243/https://racingnews365.com/hill-taken-aback-by-ridiculous-porpoising-on-hamiltons-car|url-status=live}}</ref> wat hom daartoe gelei het om dit as "onbestuurbaar" te beskou en veroorsaak het dat hy 'n rugbesering by die [[2022 Azerbeidjanse Grand Prix|Azerbeidjanse Grand Prix]] opgedoen het.<ref>{{Cite web|title='We've got a lot work to do' says Hamilton after scraping solitary point in Saudi Arabian Grand Prix|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.weve-got-a-lot-work-to-do-says-hamilton-after-scraping-solitary-point-in.2PfO2JJOLr4IHWde7qCYnC.html|access-date=3 August 2022|website=Formula 1 |archive-date=19 April 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220419140000/https://www.formula1.com/en/latest/article.weve-got-a-lot-work-to-do-says-hamilton-after-scraping-solitary-point-in.2PfO2JJOLr4IHWde7qCYnC.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |title=Azerbaijan GP: Lewis Hamilton reveals back pain caused by bouncing Mercedes left him 'praying for race to end' |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/12632603/azerbaijan-gp-lewis-hamilton-reveals-back-pain-caused-by-bouncing-mercedes-left-him-praying-for-race-to-end |date=13 June 2022 |work=Sky Sports |access-date=19 September 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220612192856/https://www.skysports.com/f1/news/12433/12632603/azerbaijan-gp-lewis-hamilton-reveals-back-pain-caused-by-bouncing-mercedes-left-him-praying-for-race-to-end|archive-date=12 June 2022 |url-status=live}}</ref> Hy het gereeld met motoropstellings geëksperimenteer om die W13 se ontwikkeling gedurende die openingsfases van die seisoen te bevorder. <ref>{{cite web |title=Wolff praises Hamilton for 'really admirable' approach to 2022 setbacks – and makes Schumacher comparison |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/wolff-praises-hamilton-for-really-admirable-approach-to-2022-setbacks-and.3j6tp71hPk7NVKLYXUl2D0 |date=24 December 2022 |work=Formula 1 |access-date=22 November 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240622162523/https://www.formula1.com/en/latest/article/wolff-praises-hamilton-for-really-admirable-approach-to-2022-setbacks-and.3j6tp71hPk7NVKLYXUl2D0|archive-date=22 June 2024 |url-status=live}}</ref> Na groot motoropgraderings gedurende die middelseisoen het Hamilton verskeie podiumplekke behaal.<ref name="TheRace22">{{Cite web |date=24 October 2022 |title=What a winless Hamilton season won't tell you about his 2022 |url=https://the-race.com/formula-1/what-a-winless-hamilton-season-wont-tell-you-about-his-2022/ |access-date=26 March 2023 |website=The Race |archive-date=26 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326200252/https://the-race.com/formula-1/what-a-winless-hamilton-season-wont-tell-you-about-his-2022/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/6-winners-and-5-losers-from-the-hungarian-grand-prix-who-finished-the-first.4NsQcStW8WfsaFcAoSeGm1|title=6 Winners and 5 Losers from the Hungarian Grand Prix – Who finished the first half of the season on a high?|website=Formula 1|date=1 August 2022|access-date=26 November 2024|first=Lawrence|last=Barretto|archive-date=1 December 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241201224722/https://www.formula1.com/en/latest/article/6-winners-and-5-losers-from-the-hungarian-grand-prix-who-finished-the-first.4NsQcStW8WfsaFcAoSeGm1|url-status=live}}</ref> Hy het verskeie rekords gedurende sy sestiende seisoen opgestel, insluitend die meeste opeenvolgende seisoene met 'n podiumplek, en het ten minste een rondte voorgeloop.<ref>{{Cite news |title=All the Records Lewis Hamilton Set in 2022 Despite Difficult Season |newspaper=F1 Briefings: Formula 1 News, Rumors, Standings and More |date=5 December 2022 |url=https://www.si.com/fannation/racing/f1briefings/news/f1-news-all-the-records-lewis-hamilton-set-in-2022-despite-difficult-season-lm22 |access-date=27 March 2023 |archive-date=26 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326200248/https://www.si.com/fannation/racing/f1briefings/news/f1-news-all-the-records-lewis-hamilton-set-in-2022-despite-difficult-season-lm22 |url-status=live}}</ref> Die seisoen was ook die eerste keer sedert 2016 dat Hamilton agter sy spanmaat op die punteleer geëindig het, en sesde geëindig het, 35 punte agter Russell in die vierde plek.<ref>{{cite web | url=https://www.planetf1.com/news/lewis-hamilton-ends-2022-zero-wins/ | title=Lewis Hamilton's brutal assessment as he finishes F1 2022 with zero wins | date=20 November 2022 | access-date=20 November 2022 | archive-date=29 March 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230329105628/https://www.planetf1.com/news/lewis-hamilton-ends-2022-zero-wins/ | url-status=live}}</ref> By die seisoenopening in [[2022 Bahreinse Grand Prix|Bahrein]] het Hamilton slegs vyfde op die rooster gekwalifiseer. Ferrari se [[Charles Leclerc]] oorheers die kwalifisering en wen ook die wedren met sy spanmaat [[Carlos Sainz jr.]] in die tweede plek. Na 'n veiligheidsmotor tot rondte 51 toe die wedren hervat is, het Leclerc die voortou behou oor Verstappen, wat sy kuipbemanning geradio het omdat hy vermoed het hy het 'n krageenheidprobleem. Hy is deur Sainz en Hamilton verbygesteek toe hy sy motor in rondte 54 geparkeer het. Hamilton eindig 'n verdienstelike derde plek, en behaal 15 punte in die proses. By die volgende ren in [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix|Saoedi-Arabië]] kon Hamilton nie beter as die 16de plek kwalifiseer nie. Hy eindig die wedren teleurstellend in die 10de plek terwyl sy spanmaat Russell ver voor hom op 5de eindig. Hamilton het nou 16 punte in die jaerskampioenskap gehad, net agter Russell. Dit was ook Hamilton se 180ste renbegin met Mercedes, wat Michael Schumacher se rekord oortref het vir die meeste renne wat deur 'n enkele span begin is. In [[2022 Australiese Grand Prix|Australië]] gaan dit effens beter, die Mercedes-motors van Hamilton en Russell eindig 3de en 4de, met Hamilton op die podium. Hamilton vaar weer teleurstellend in die [[2022 Emilia-Romagna Grand Prix|Emilia-Romagna Grand Prix op Imola]]. Hy het 13de gekwalifiseer en 14de in die naelloopwedloop en 13de in die hoofwedren geëindig. In die [[2022 Miami Grand Prix|Miami Grand Prix]], twee weke later, kruis Russell die wenstreep in 5de en Hamilton in 6de. Max Verstappen wen weer gemaklik voor die 2 Ferrari's. In [[2022 Spaanse Grand Prix|Spanje in 2022]] is Hamilton 5de agter sy spanmaat wat 'n podiumplek verower, en in die [[2022 Monaco Grand Prix|Monaco Grand Prix]] klop Russell Hamilton weer en neem 5de voor Hamilton se agtste plek. ===[[2023 Formule Een-seisoen|2023]]=== Op 31 Augustus 2023 word aangekondig dat Hamilton vir nog twee seisoene met Mercedes 'n kontrak gesluit het.<ref>{{nl}} {{Cite web |url=https://sporza.be/nl/2023/08/31/de-kogel-is-door-de-kerk-lewis-hamilton-en-george-russell-zeker-nog-2-seizoenen-de-line-up-bij-mercedes~1693484036562/?linkId=sporza%7Cvrtnws%7C%2Fnl%2Fnet-binnen%7Cteaser |title=De kogel is door de kerk: Lewis Hamilton en George Russell zeker nog 2 seizoenen de line-up bij Mercedes |date=2023-08-31}}</ref> Mercedes het weereens kommer oor hul motor se mededingendheid voor die [[2023 Formule Een-seisoen|2023 seisoen]] in die gesig gestaar.<ref>{{Cite news |title=Hamilton resigned to difficult start to F1 season |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/formula1/64828539 |access-date=22 July 2023 |archive-date=22 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230722160737/https://www.bbc.com/sport/formula1/64828539 |url-status=live }}</ref> Hamilton het nog 'n oorwinninglose veldtog te midde van Red Bull-oorheersing verduur, deur verskeie podiumplekke te behaal en derde op die punteleer te eindig. Hy het sy rekord negende voorwegspringposisie by die [[2023 Hongaarse Grand Prix|Hongaarse Grand Prix]] behaal – sy eerste sedert 2021 – en Senna en Schumacher se rekords vir die meeste voorposisies by dieselfde Grand Prix oortref.<ref>{{Cite news |title=Hamilton beats Verstappen to first pole since 2021 |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/formula1/66278958 |access-date=22 July 2023 |archive-date=27 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230727103245/https://www.bbc.com/sport/formula1/66278958 |url-status=live }}</ref> Op 31 Augustus 2023 is aangekondig dat Hamilton 'n tweejaarkontrakverlenging ter waarde van meer as £100&nbsp;miljoen onderteken het om by Mercedes te bly.<ref>{{Cite news |title=Hamilton signs new two-year Mercedes deal to end speculation over F1 future |website=Formula 1 |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-hamilton-signs-new-two-year-mercedes-deal-to-end-speculation-over.34mqHxiSRGnkFhPdWrOdW5.html |access-date=1 September 2023 |archive-date=21 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230921102313/https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-hamilton-signs-new-two-year-mercedes-deal-to-end-speculation-over.34mqHxiSRGnkFhPdWrOdW5.html |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.foxsports.com.au/motorsport/formula-one/f1-2023-italian-grand-prix-news-lewis-hamilton-signs-new-mercedes-contract-value-worth-salary-george-russell/news-story/1803025636f2c6a866019e1a84e767b6|title='Story isn't finished': Lewis Hamilton locks in F1 future with staggering new $196m deal |work=Fox Sports|date=1 September 2023|access-date=16 February 2024|last=Lamonato|first=Michael|archive-date=3 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230903081526/https://www.foxsports.com.au/motorsport/formula-one/f1-2023-italian-grand-prix-news-lewis-hamilton-signs-new-mercedes-contract-value-worth-salary-george-russell/news-story/1803025636f2c6a866019e1a84e767b6|url-status=live}}</ref><ref>{{nl}} {{Cite web |url=https://sporza.be/nl/2023/08/31/de-kogel-is-door-de-kerk-lewis-hamilton-en-george-russell-zeker-nog-2-seizoenen-de-line-up-bij-mercedes~1693484036562/?linkId=sporza%7Cvrtnws%7C%2Fnl%2Fnet-binnen%7Cteaser |title=De kogel is door de kerk: Lewis Hamilton en George Russell zeker nog 2 seizoenen de line-up bij Mercedes |date=2023-08-31}}</ref> Sukses bly egter steeds weg in 2024, in die eerste vyf wedrenne het hy vier keer buite die topvyf geëindig en in een wedren uitgesak. ===[[2024 Formule Een-seisoen|2024]]=== [[Lêer:2024 British Grand Prix, Hamilton (1).jpg|duimnael|links|Hamilton wen die [[2024 Britse Grand Prix]], sy eerste oorwinning sedert 2021.]] Voor die begin van die 2024 seisoen het Hamilton 'n uittreeklousule in sy kontrak geaktiveer, wat hom toegelaat het om Mercedes aan die einde van sy veldtog te verlaat, 'n jaar voordat sy kontrak sou verstryk.<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13061245/lewis-hamilton-to-join-ferrari-for-2025-formula-1-season|title=Lewis Hamilton to leave Mercedes and join Ferrari for 2025 Formula 1 season|website=Sky Sports F1|date=2 February 2024|access-date=26 November 2024|first1=Nigel|last1=Chiu|first2=Craig|last2=Slater|archive-date=22 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240222232107/https://www.skysports.com/f1/news/12433/13061245/lewis-hamilton-to-join-ferrari-for-2025-formula-1-season|url-status=live}}</ref> Hamilton, wat sedert die ouderdom van 13 met die Duitse handelsmerk geassosieer is, het verduidelik dat die besluit een van sy moeilikste was om te neem, en bygevoeg dat hy 'n nuwe uitdaging en 'n ander werksomgewing nodig het.<ref>{{Cite web |title=Mercedes-AMG PETRONAS F1 Team and Lewis Hamilton to part ways |url=https://www.mercedesamgf1.com/news/mercedes-amg-f1-lewis-to-part-ways |access-date=1 February 2024 |website=Mercedes-AMG PETRONAS F1 Team |archive-date=1 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240201190122/https://www.mercedesamgf1.com/news/mercedes-amg-f1-lewis-to-part-ways |url-status=live }}</ref> Mercedes se inkonsekwente vorm, tesame met Hamilton se probleme om aan te pas by die W15-motor – waarvan die eienskappe gesukkel het om by sy bestuurstyl aan te pas – het gelei tot inkonsekwente kwalifiserende prestasies, wat tot nog 'n uitdagende seisoen gelei het.<ref>{{cite web|url=https://www.the-race.com/formula-1/why-mercedes-winning-f1-2024-form-vanished/#|title=Why Mercedes' winning F1 form has vanished|date=27 November 2024|access-date=17 September 2024|website=The Race|archive-url=https://web.archive.org/web/20240917170056/https://www.the-race.com/formula-1/why-mercedes-winning-f1-2024-form-vanished/|archive-date=17 September 2024|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.the-race.com/formula-1/lewis-hamilton-f1-ground-effect-cars-driving-style-clash/|title=What Hamilton hates about driving F1's current cars|date=16 August 2024|work=The Race|access-date=7 December 2024|archive-date=16 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816130815/https://www.the-race.com/formula-1/lewis-hamilton-f1-ground-effect-cars-driving-style-clash/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web| last= Cerasoli|first= Julianne |url=https://www.uol.com.br/esporte/colunas/pole-position/2024/10/14/por-que-o-recordista-de-poles-hamilton-anda-sofrendo-nas-classificacoes.htm|title=Por que o recordista de poles Hamilton anda sofrendo nas classificações?... |trans-title=Why is pole record holder Hamilton struggling in qualifying?...|language=pt |date=14 October 2024|access-date=27 November 2024|website=Universo Online]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20241127035806/https://www.uol.com.br/esporte/colunas/pole-position/2024/10/14/por-que-o-recordista-de-poles-hamilton-anda-sofrendo-nas-classificacoes.htm|archive-date=27 November 2024|url-status=live}}</ref> Mercedes se herlewing gedurende die middelseisoen het hom in staat gestel om sy negende Britse Grand Prix oorwinning te behaal,<ref>{{Cite web |date=7 July 2024 |title=Lewis Hamilton wins British Grand Prix and says he thought it was never going to happen again |url=https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/cl5ywv730ezo |access-date=8 July 2024 |website=BBC Sport |archive-date=7 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240707232133/https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/cl5ywv730ezo |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.planetf1.com/news/mercedes-andrew-shovlin-enjoyment-w15-correlation-issues-addressed |title=Mercedes W15 correlation breakthrough with 'a route back' plotted |last=Maher |first=Thomas |date=19 August 2024 |website=PlanetF1 |access-date=17 December 2024 |archive-date=19 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240819103848/https://www.planetf1.com/news/mercedes-andrew-shovlin-enjoyment-w15-correlation-issues-addressed |url-status=live}}</ref> wat sy 31 maande lange oorwinninglose droogte beëindig het; hy het die rekord vir die meeste oorwinnings by dieselfde Grand Prix gebreek en die eerste jaer geword wat na hul 300ste wegspring gewen het.<ref>{{Cite web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/facts-and-stats-a-record-17-years-since-his-first-evergreen-hamilton-takes.RsS0aWwhowZv6EyyWMLCO |title=Facts and Stats: A record 17 years since his first, evergreen Hamilton takes his 104th F1 win |last=Kelly |first=Sean |date=7 July 2024 |website=Formula 1 |publisher=Formula One Group |access-date=16 December 2024 |archive-date=8 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240708181635/https://www.formula1.com/en/latest/article/facts-and-stats-a-record-17-years-since-his-first-evergreen-hamilton-takes.RsS0aWwhowZv6EyyWMLCO |url-status=live }}</ref> Hamilton het sy 200ste podiumplek in [[2024 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]] verseker,<ref>{{Cite web |date=21 July 2024|title=Formula 1 Hungarian Grand Prix 2024 – Race Result|url=https://www.formula1.com/en/results.html/2024/races/1241/hungary/race-result.html|access-date=21 July 2024|website=Formula 1 |archive-date=21 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240721205203/https://www.formula1.com/en/results.html/2024/races/1241/hungary/race-result.html |url-status=live}}</ref> en nog 'n oorwinning by die Belgiese Grand Prix.<ref>{{Cite web |title=Russell disqualified from Belgian Grand Prix |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-russell-disqualified-from-belgian-grand-prix-for-underweight-car-as.2NIuo4cHgOl1LgplIkGG5D |date=28 July 2024|access-date=28 July 2024|website=Formula 1|archive-url=https://web.archive.org/web/20240728171206/https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-russell-disqualified-from-belgian-grand-prix-for-underweight-car-as.2NIuo4cHgOl1LgplIkGG5D|archive-date=28 July 2024|url-status=live}}</ref> Na 'n reeks wedrenne met wisselende resultate, het Hamilton erken dat hy "uitsien na die einde [van die seisoen]",<ref>{{Cite web |date=7 July 2024 |title=I've still got it, says Hamilton after poor Qatar qualifying |url=https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/cn8l8z0z37do |access-date=7 December 2024 |website=BBC Sport |archive-date=3 December 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203193745/https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/cn8l8z0z37do |url-status=live }}</ref> die seisoen afgesluit met 'n lae sewende plek in die kampioenskap – 22 punte agter spanmaat Russell – wat die einde van sy Mercedes-loopbaan ingelui het,<ref>{{Cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cq8qkkzq2lgo |title=Hamilton 'finished on a high' with Mercedes |last=Benson |first=Andrew |date=8 December 2024 |website=BBC Sport |access-date=9 December 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241209170059/https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/cq8qkkzq2lgo|archive-date=9 December 2024|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.nytimes.com/athletic/5974648/2024/12/06/lewis-hamilton-final-mercedes-race-f1-ferrari/ |title=Lewis Hamilton's final F1 lap with Mercedes: A year of challenges, a decade of triumphs |last=Smith |first=Luke |date=6 December 2024 |website=[[New York Times]] |access-date=18 December 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241213033438/https://www.nytimes.com/athletic/5974648/2024/12/06/lewis-hamilton-final-mercedes-race-f1-ferrari/|archive-date=13 December 2024|url-status=live}}</ref> wat volgens verskeie maatstawwe die suksesvolste bestuurder-vervaardiger-vennootskap in Formule Een-geskiedenis was.<ref>{{Cite web |url=https://www.autosport.com/f1/news/ranking-lewis-hamiltons-12-f1-seasons-with-mercedes/10429276/ |title=Ranking Lewis Hamilton's 12 F1 seasons with Mercedes |last=Turner |first=Kevin |date=8 December 2024 |website=Autosport |publisher=Motorsport Network |access-date=16 December 2024 |issn=0269-946X |archive-date=9 December 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241209143312/https://www.autosport.com/f1/news/ranking-lewis-hamiltons-12-f1-seasons-with-mercedes/10429276/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2024/12/08/lewis-hamilton-mercedes-six-world-titles/ |title=Six world titles and 84 race wins – so much for Lewis Hamilton's 'awful mistake' joining Mercedes |last=Cary |first=Tom |date=8 December 2024 |website=The Daily Telegraph |access-date=16 December 2024 |archive-date=14 December 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241214074935/https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2024/12/08/lewis-hamilton-mercedes-six-world-titles/ |url-status=live }}</ref>}} === [[2025 Formule Een-seisoen|2025-seisoen]] === [[Beeld:2025 Japan GP - Ferrari - Lewis Hamilton - FP1.jpg|duimnael|regs|260px|Hamilton bestuur die Ferrari SF-25 by die [[2025 Japannese Grand Prix]]]] Op 1 Februarie 2024 is aangekondig dat Hamilton vanaf 2025 vir die [[Scuderia Ferrari|Ferrarispan]] sal jaag in die plek van [[Carlos Sainz jr.]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2507120-sensationele-transfer-is-rond-hamilton-rijdt-in-2025-voor-ferrari-sainz-weg Sensationele transfer is rond: Hamilton rijdt in 2025 voor Ferrari, Sainz weg] NOS.nl, 1 Februarie 2024</ref> Na die nuus dat hy Mercedes vaarwel sou toeroep, het Ferrari aangekondig dat hulle 'n meerjarige ooreenkoms met Hamilton bereik het om by hul span aan te sluit vanaf 2025, op 'n kontrak wat na berig word meer as £40 miljoen per jaar werd is, wat [[Carlos Sainz jr.]] vervang het. [[Charles Leclerc]] is sy spanmaat.<ref name="contract">{{cite web|title=Team Statement|date=1 February 2024|access-date=1 February 2024|publisher=[[Scuderia Ferrari]]|url=https://www.ferrari.com/en-EN/formula1/articles/scuderia-ferrari-press-release-01-feb-2024|archive-date=2 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240202001954/https://www.ferrari.com/en-EN/formula1/articles/scuderia-ferrari-press-release-01-feb-2024|url-status=live}}</ref><ref name="BBC24">{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/crk4gnzgv3no|title=A bittersweet ending but the achievements remain indelible|date=4 December 2024|work=BBC Sport|access-date=7 December 2024|archive-date= 4 Desember 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241204180029/https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/crk4gnzgv3no|url-status=live}}</ref> Hamilton het gesê dit was 'n "kindertyddroom" om vir Ferrari te ry.<ref>{{Cite web |title='The stars aligned' – Hamilton reveals the key factors behind his shock Ferrari switch |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/the-stars-aligned-hamilton-reveals-the-key-factors-behind-his-shock-ferrari.2vJRwYdyFN1J3vyTUqZMFr |access-date=17 January 2025 |website=Formula 1 |archive-date=30 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240330141841/https://www.formula1.com/en/latest/article/the-stars-aligned-hamilton-reveals-the-key-factors-behind-his-shock-ferrari.2vJRwYdyFN1J3vyTUqZMFr |url-status=live }}</ref> Soortgelyk aan sy skuif van McLaren na Mercedes in 2013, is dit merkbaar een van die mees onverwagte bestuurderoordragte in Formule Een-geskiedenis,<ref name="Athletic1Feb">{{cite news |last1=Smith |first1=Luke |title=Hamilton to join Ferrari in shock switch from Mercedes |url=https://theathletic.com/5243409/2024/02/01/lewis-hamilton-ferrari-mercedes/ |access-date=6 February 2024 |work=The Athletic |date=1 February 2024 |archive-date=6 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240206201050/https://theathletic.com/5243409/2024/02/01/lewis-hamilton-ferrari-mercedes/ |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last1=Benson |first1=Andrew |title=Lewis Hamilton will make shock move from Mercedes to Ferrari |url=https://www.bbc.com/sport/formula1/68163799 |access-date=17 January 2025 |work=BBC |date=1 February 2024 |archive-date=1 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240201112509/https://www.bbc.com/sport/formula1/68163799 |url-status=live}}</ref> en was dit die eerste keer in sy loopbaan waar hy nie vir 'n Mercedes-aangedrewe span gery het nie.<ref>{{cite web |date=1 February 2024 |title=Hamilton agrees shock Ferrari F1 move for 2025 |url=https://www.the-race.com/formula-1/hamilton-agrees-to-shock-ferrari-f1-move-for-2025/ |access-date=1 February 2024 |website=The Race |archive-date=2 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240202001843/https://www.the-race.com/formula-1/hamilton-agrees-to-shock-ferrari-f1-move-for-2025/ |url-status=live }}</ref> Hy het tiende geëindig in sy debuut by die [[2025 Australiese Grand Prix|Australiese Grand Prix]] ná 'n strategiese fout.<ref>{{Cite web |date=2025-03-16 |title=Lewis Hamilton says his Ferrari debut in the Australian GP 'went a lot worse' than he expected |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13329142/lewis-hamilton-says-his-ferrari-debut-in-the-australian-gp-went-a-lot-worse-than-he-expected |access-date=2025-03-16 |website=Sky Sports |language=en}}</ref> Hamilton het toe sy eerste naelrenoorwinning by die [[2025 Chinese Grand Prix]] behaal, voordat hy van die sesde plek in die hoofren gediskwalifiseer is weens oormatige glyblokslytasie.<ref>{{Cite news |url=https://www.independent.co.uk/f1/lewis-hamilton-and-charles-leclerc-disqualified-from-chinese-gp-in-ferrari-f1-calamity-b2720061.html |title=Lewis Hamilton and Charles Leclerc disqualified from Chinese GP in F1 calamity for Ferrari |last=Jackson |first=Kieran |date=23 March 2025 |work=[[The Independent]] |access-date=23 March 2025 |issn=1741-9743 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250323122547/https://www.independent.co.uk/f1/lewis-hamilton-and-charles-leclerc-disqualified-from-chinese-gp-in-ferrari-f1-calamity-b2720061.html |archive-date=23 March 2025 |url-status=live}}</ref> Nadat hy agter Leclerc geëindig het by elk van die eerste vyf Grands Prix, het Hamilton sy vroeë seisoen-stryd as "pynlik" beskryf.<ref>{{Cite news |url=https://www.nytimes.com/athletic/6294833/2025/04/20/lewis-hamilton-explains-ferrari-struggles-f1/ |title=Lewis Hamilton warns of 'painful' F1 season ahead if Ferrari struggles continue |last=Kalinauckas |first=Alex |date=20 April 2025 |work=The Athletic |publisher=[[The New York Times]] |access-date=21 April 2025 |issn=1553-8095 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250421212723/https://www.nytimes.com/athletic/6294833/2025/04/20/lewis-hamilton-explains-ferrari-struggles-f1/ |archive-date=21 April 2025 |url-status=live}}</ref> == Lys van Grands Prix gewen == {{Kolomme3 |Kolom1= ;2007 *{{vlagikoon|KAN}} [[2007 Kanadese Grand Prix|Kanada]] (Montréal) *{{vlagikoon|USA}} [[2007 Verenigde State Grand Prix|VSA]] (Indianapolis) *{{vlagikoon|HUN}} [[2007 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]] (Mogyoród) *{{vlagikoon|JPN}} [[2007 Japannese Grand Prix|Japan]] (Fuji) ;2008 *{{vlagikoon|AUS}} [[2008 Australiese Grand Prix|Australië]] (Melbourne) *{{vlagikoon|MCO}} [[2008 Monaco Grand Prix|Monaco]] (Monte Carlo) *{{vlagikoon|GBR}} [[2008 Britse Grand Prix|Brittanje]] (Silverstone) *{{vlagikoon|GER}} [[2008 Duitse Grand Prix|Duitsland]] (Hockenheim) *{{vlagikoon|CHN}} [[2008 Chinese Grand Prix|China]] (Shanghai) ;2009 *{{vlagikoon|HUN}} [[2009 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]] (Mogyoród) *{{vlagikoon|SIN}} [[2009 Singapoerse Grand Prix|Singapoer]] (Singapoer) ;2010 *{{vlagikoon|TUR}} [[2010 Turkse Grand Prix|Turkye]] (Istanboel) *{{vlagikoon|KAN}} [[2010 Kanadese Grand Prix|Kanada]] (Montréal) *{{vlagikoon|BEL}} [[2010 Belgiese Grand Prix|België]] (Spa) ;2011 *{{vlagikoon|CHN}} [[2011 Chinese Grand Prix|China]] (Shanghai) *{{vlagikoon|GER}} [[2011 Duitse Grand Prix|Duitsland]] (Nürburgring) *[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] [[2011 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi]] (Yas) ;2012 *{{vlagikoon|KAN}} [[2012 Kanadese Grand Prix|Kanada]] (Montréal) *{{vlagikoon|HUN}} [[2012 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]] (Mogyoród) *{{vlagikoon|ITA}} [[2012 Italiaanse Grand Prix|Italië]] (Monza) *{{vlagikoon|VSA}} [[2012 Verenigde State Grand Prix|VSA]] (Austin) ;2013 *{{vlagikoon|HUN}} [[2013 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]] (Mogyoród) ;2014 *{{vlagikoon|MYS}} [[2014 Maleisiese Grand Prix|Maleisië]] (Sepang) *{{vlagikoon|BHR}} [[2014 Bahreinse Grand Prix|Bahrein]] (Sakhir) *{{vlagikoon|CHN}} [[2014 Chinese Grand Prix|China]] (Shanghai) *{{vlagikoon|SPA}} [[2014 Spaanse Grand Prix|Spanje]] (Barcelona) *{{vlagikoon|GBR}} [[2014 Britse Grand Prix|Brittanje]] (Silverstone) *{{vlagikoon|ITA}} [[2014 Italiaanse Grand Prix|Italië]] (Monza) *{{vlagikoon|SIN}} [[2014 Singapoerse Grand Prix|Singapoer]] (Singapoer) *{{vlagikoon|JPN}} [[2014 Japannese Grand Prix|Japan]] (Suzuka) *{{vlagikoon|RUS}} [[2014 Russiese Grand Prix|Rusland]] (Sotsji) *{{vlagikoon|VSA}} [[2014 Verenigde State Grand Prix|VSA]] (Austin) *[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] [[2014 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi]] (Yas) |Kolom2= ;2015 *{{vlagikoon|AUS}} [[2015 Australiese Grand Prix|Australië]] (Melbourne) *{{vlagikoon|CHN}} [[2015 Chinese Grand Prix|China]] (Shanghai) *{{vlagikoon|BHR}} [[2015 Bahreinse Grand Prix|Bahrein]] (Sakhir) *{{vlagikoon|KAN}} [[2015 Kanadese Grand Prix|Kanada]] (Montréal) *{{vlagikoon|GBR}} [[2015 Britse Grand Prix|Brittanje]] (Silverstone) *{{vlagikoon|BEL}} [[2015 Belgiese Grand Prix|België]] (Spa) *{{vlagikoon|ITA}} [[2015 Italiaanse Grand Prix|Italië]] (Monza) *{{vlagikoon|JPN}} [[2015 Japannese Grand Prix|Japan]] (Suzuka) *{{vlagikoon|RUS}} [[2015 Russiese Grand Prix|Rusland]] (Sotsji) *{{vlagikoon|VSA}} [[2015 VSA Grand Prix|VSA]] (Austin) ;2016 *{{vlagikoon|MCO}} [[2016 Monaco Grand Prix|Monaco]] (Monte Carlo) *{{vlagikoon|KAN}} [[2016 Kanadese Grand Prix|Kanada]] (Montréal) *{{vlagikoon|AUT}} [[2016 Oostenrykse Grand Prix|Oostenryk]] (Spielberg) *{{vlagikoon|GBR}} [[2016 Britse Grand Prix|Brittanje]] (Silverstone) *{{vlagikoon|HUN}} [[2016 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]] (Mogyoród) *{{vlagikoon|GER}} [[2016 Duitse Grand Prix|Duitsland]] (Hockenheim) *{{vlagikoon|VSA}} [[2016 Verenigde State Grand Prix|VSA]] (Austin) *{{vlagikoon|MEX}} [[2016 Meksikaanse Grand Prix|Meksiko]] (Meksikostad) *{{vlagikoon|BRA}} [[2016 Brasiliaanse Grand Prix|Brasilië]] (Interlagos) *[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] [[2016 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi]] (Yas) ;2017 *{{vlagikoon|CHN}} [[2017 Chinese Grand Prix|China]] (Shanghai) *{{vlagikoon|ESP}} [[2017 Spaanse Grand Prix|Spanje]] (Barcelona) *{{vlagikoon|KAN}} [[2017 Kanadese Grand Prix|Kanada]] (Montréal) *{{vlagikoon|GBR}} [[2017 Britse Grand Prix|Brittanje]] (Silverstone) *{{vlagikoon|BEL}} [[2017 Belgiese Grand Prix|België]] (Spa) *{{vlagikoon|ITA}} [[2017 Italiaanse Grand Prix|Italië]] (Monza) *{{vlagikoon|SIN}} [[2017 Singapoerse Grand Prix|Singapoer]] (Singapoer) *{{vlagikoon|JPN}} [[2017 Japannese Grand Prix|Japan]] (Suzuka) *{{vlagikoon|VSA}} [[2017 Verenigde State Grand Prix|VSA]] (Austin) ;2018 *{{vlagikoon|AZE}} [[2018 Azerbeidjanse Grand Prix|Azerbeidjan]] (Bakoe) *{{vlagikoon|ESP}} [[2018 Spaanse Grand Prix|Spanje]] (Barcelona) *{{vlagikoon|FRA}} [[2018 Franse Grand Prix|Frankryk]] (Le Castellet) *{{vlagikoon|GER}} [[2018 Duitse Grand Prix|Duitsland]] (Hockenheim) *{{vlagikoon|HUN}} [[2018 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]] (Mogyoród) *{{vlagikoon|ITA}} [[2018 Italiaanse Grand Prix|Italië]] (Monza) *{{vlagikoon|SIN}} [[2018 Singapoerse Grand Prix|Singapoer]] (Singapoer) *{{vlagikoon|RUS}} [[2018 Russiese Grand Prix|Rusland]] (Sotsji) *{{vlagikoon|JPN}} [[2018 Japannese Grand Prix|Japan]] (Suzuka) *{{vlagikoon|BRA}} [[2018 Brasiliaanse Grand Prix|Brasilië]] (São Paulo) *[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] [[2018 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi]] (Yas) |Kolom3= ;2019 *{{vlagikoon|AZE}} [[2019 Bahreinse Grand Prix|Bahrein]] (Sakhir) *{{vlagikoon|CHN}} [[2019 Chinese Grand Prix|China]] (Shanghai) *{{vlagikoon|ESP}} [[2019 Spaanse Grand Prix|Spanje]] (Barcelona) *{{vlagikoon|MCO}} [[2019 Monaco Grand Prix|Monaco]] (Monte Carlo) *{{vlagikoon|KAN}} [[2019 Kanadese Grand Prix|Kanada]] (Montréal) *{{vlagikoon|FRA}} [[2019 Franse Grand Prix|Frankryk]] (Le Castellet) *{{vlagikoon|GBR}} [[2019 Britse Grand Prix|Brittanje]] (Silverstone) *{{vlagikoon|HUN}} [[2019 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]] (Mogyoród) *{{vlagikoon|RUS}} [[2019 Russiese Grand Prix|Rusland]] (Sotsji) *{{vlagikoon|MEX}} [[2019 Meksikaanse Grand Prix|Meksiko]] (Meksikostad) *[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] [[2019 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi]] (Yas) ;2020 *[[Beeld:Flagge_Steiermark_(mit_Rand).png|20px|rand|Vlag van Stiermarken]] [[2020 Stiermarkse Grand Prix|Stiermarke]] (Spielberg) *{{vlagikoon|HUN}} [[2020 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]] (Mogyoród) *{{vlagikoon|GBR}} [[2020 Britse Grand Prix|Brittanje]] (Silverstone) *{{vlagikoon|ESP}} [[2020 Spaanse Grand Prix|Spanje]] (Barcelona) *{{vlagikoon|BEL}} [[2020 Belgiese Grand Prix|België]] (Spa) *[[Beeld:Flag of Tuscany.svg|20px|link=Toscane]] [[2020 Toskaanse Grand Prix|Toska]] (Scarperia e San Piero) *{{vlagikoon|GER}} [[2020 Eifelse Grand Prix|Eifel]] (Nürburg) *{{vlagikoon|POR}} [[2020 Portugese Grand Prix|Portugal]] (Algarve) *[[Beeld:Flag of Emilia-Romagna (de facto).svg|20px|Vlag van Emilia-Romagna]] [[2020 Emilia-Romagna Grand Prix|Emilia-Romagna]]&nbsp;(Imola) *{{vlagikoon|TUR}} [[2020 Turkse Grand Prix|Turkye]] (Istanboel) *{{vlagikoon|BHR}} [[2020 Bahreinse Grand Prix|Bahrein]] (Sakhir) ;2021 *{{vlagikoon|BHR}} [[2021 Bahreinse Grand Prix|Bahrein]] (Sakhir) *{{vlagikoon|POR}} [[2021 Portugese Grand Prix|Portugal]] (Algarve) *{{vlagikoon|ESP}} [[2021 Spaanse Grand Prix|Spanje]] (Barcelona) *{{vlagikoon|GBR}} [[2021 Britse Grand Prix|Brittanje]] (Silverstone) *{{vlagikoon|RUS}} [[2021 Russiese Grand Prix|Rusland]] (Sotsji) *[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]] [[2021 São Paulo Grand Prix|São Paulo]] (São Paulo) *{{vlagikoon|QAT}} [[2021 Katarse Grand Prix|Katar]] (Lusail) *{{vlagikoon|SAU}} [[2021 Saoedi-Arabiese Grand Prix|Saoedi-Arabië]] (Djedda) ;2022 en 2023 * Geen oorwinnings ;2024 *{{vlagikoon|GBR}} [[2024 Britse Grand Prix|Brittanje]] (Silverstone) *{{vlagikoon|BEL}} [[2024 Belgiese Grand Prix|België]] (Spa) ;2025 * Geen oorwinnings ;2026 *[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]] [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|Barcelona-Katalonië]] }} == Formule 1-uitslae == {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} === 2007 tot 2020 === {| class="wikitable" border="1" style="text-align:center; font-size:80%;" |- !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !Plek !Punte |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ![[2007 Formule Een-seisoen|2007]] |Vodafone McLaren <br/>Mercedes | [[McLaren]] <br />MP4-22 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]] <br />FO 108T 2.4 [[V8-enjin|V8]] |bgcolor="#ffdf9f"| [[2007 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />3 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2007 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"| [[2007 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />2 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2007 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />2 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2007 Monaco Grand Prix|MON]]<br />2 |bgcolor="#ffffbf"| [[2007 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2007 Verenigde State Grand Prix|VST]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffdf9f"| [[2007 Franse Grand Prix|FRA]]<br />3 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2007 Britse Grand Prix|GBR]]<br />3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#cfcfff"| [[2007 Europese Grand Prix|EUR]]<br />9 |bgcolor="#ffffbf"| [[2007 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#cfcfff"| [[2007 Turkse Grand Prix|TUR]]<br />5 |bgcolor="#ffffbf"| [[2007 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />2 |bgcolor="#cfcfff"| [[2007 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />4 |bgcolor="#ffffbf"| [[2007 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfdfdf"| [[2007 Chinese Grand Prix|CHN]]<br /><small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"| [[2007 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />7 | | | | |style="background:#dfdfdf"| '''{{Silwer}}''' |style="background:#dfdfdf"| '''109''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2008 Formule Een-seisoen|2008]] |Vodafone McLaren <br/>Mercedes | [[McLaren]] <br />MP4-23 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]] <br />FO 108V 2.4 [[V8-enjin|V8]] |bgcolor="#ffffbf"| [[2008 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2008 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />5 |bgcolor="#cfcfff"| [[2008 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />13 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2008 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />3 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2008 Turkse Grand Prix|TUR]]<br />2 |bgcolor="#ffffbf"| [[2008 Monaco Grand Prix|MON]]<br />1 |bgcolor="#efcfff"| [[2008 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br /><small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#cfcfff"| [[2008 Franse Grand Prix|FRA]]<br />10 |bgcolor="#ffffbf"| [[2008 Britse Grand Prix|GBR]]<br />1 |bgcolor="#ffffbf"| [[2008 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2008 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />5{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"| [[2008 Europese Grand Prix|EUR]]<br />2 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2008 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2008 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />7 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2008 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />3 |bgcolor="#cfcfff"| [[2008 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />12{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2008 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2008 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />5 | | | |style="background:#ffffbf"| '''{{Goud}}''' |style="background:#ffffbf"| '''98''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2009 Formule Een-seisoen|2009]] |Vodafone McLaren <br/>Mercedes | [[McLaren]] <br />MP4-24 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]] <br />FO 108W 2.4 [[V8-enjin|V8]] |bgcolor="#000000" style="color: #ffffff"| [[2009 Australiese Grand Prix|<span style="color: #fff;">AUS</span>]]<br /><small>DSQ</small> |bgcolor="#dfffdf"| [[2009 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />7 ‡ |bgcolor="#dfffdf"| [[2009 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />6 |bgcolor="#dfffdf"| [[2009 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />4 |bgcolor="#cfcfff"| [[2009 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />9 |bgcolor="#cfcfff"| [[2009 Monaco Grand Prix|MON]]<br />12 |bgcolor="#cfcfff"| [[2009 Turkse Grand Prix|TUR]]<br />13 |bgcolor="#cfcfff"| [[2009 Britse Grand Prix|GBR]]<br />16 |bgcolor="#cfcfff"| [[2009 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />18 |bgcolor="#ffffbf"| [[2009 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />1 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2009 Europese Grand Prix|EUR]]<br />2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"| [[2009 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2009 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />12{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2009 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffdf9f"| [[2009 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />3 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2009 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />3 |bgcolor="#efcfff"| [[2009 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br /><small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} | | | | |style="background:#efefef"| '''5''' |style="background:#efefef"| '''49''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2010 Formule Een-seisoen|2010]] |Vodafone McLaren <br/>Mercedes |[[McLaren]]<br/>MP4-25 |[[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br/>FO 108X 2.4 [[V8-enjin|V8]] |bgcolor="#ffdf9f"| [[2010 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />3 |bgcolor="#dfffdf"| [[2010 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />6 |bgcolor="#dfffdf"| [[2010 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />6 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2010 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"| [[2010 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br /><small>DNF</small>{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2010 Monaco Grand Prix|MON]]<br />5 |bgcolor="#ffffbf"| [[2010 Turkse Grand Prix|TUR]]<br />1 |bgcolor="#ffffbf"| [[2010 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"| [[2010 Europese Grand Prix|EUR]]<br />2 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2010 Britse Grand Prix|GBR]]<br />2 |bgcolor="#dfffdf"| [[2010 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />4 |bgcolor="#efcfff"| [[2010 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#ffffbf"| [[2010 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"| [[2010 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| [[2010 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| [[2010 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />5 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2010 Koreaanse Grand Prix|KOR]]<br />2 |bgcolor="#dfffdf"| [[2010 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"| [[2010 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />2{{Pictogram vinnigste ronde}} | | |'''4''' |'''240''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2011 Formule Een-seisoen|2011]] |Vodafone McLaren <br/>Mercedes |[[McLaren]]<br/>MP4-26 |[[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br/>FO 108Y 2.4 [[V8-enjin|V8]] |bgcolor="#dfdfdf"| [[2011 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />2 |bgcolor="#dfffdf"| [[2011 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />8 |bgcolor="#ffffbf"| [[2011 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />1 |bgcolor="#dfffdf"| [[2011 Turkse Grand Prix|TUR]]<br />4 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2011 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2011 Monaco Grand Prix|MON]]<br />6 |bgcolor="#efcfff"| [[2011 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| [[2011 Europese Grand Prix|EUR]]<br />4 |bgcolor="#dfffdf"| [[2011 Britse Grand Prix|GBR]]<br />4 |bgcolor="#ffffbf"| [[2011 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2011 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />4 |bgcolor="#efcfff"| [[2011 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| [[2011 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2011 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />5 |bgcolor="#dfffdf"| [[2011 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />5 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2011 Koreaanse Grand Prix|KOR]]<br />2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2011 Indiese Grand Prix|IND]]<br />7 |bgcolor="#ffffbf"| [[2011 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />1 |bgcolor="#efcfff"| [[2011 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br /><small>DNF</small> | | |'''5''' |'''227''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2012 Formule Een-seisoen|2012]] |Vodafone McLaren <br/>Mercedes |[[McLaren]]<br/>MP4-27 |[[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br/>FO 108Z 2.4 [[V8-enjin|V8]] |bgcolor="#ffdf9f"| [[2012 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffdf9f"| [[2012 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffdf9f"| [[2012 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />3 |bgcolor="#dfffdf"| [[2012 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />8 |bgcolor="#dfffdf"| [[2012 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />8 |bgcolor="#dfffdf"| [[2012 Monaco Grand Prix|MON]]<br />5 |bgcolor="#ffffbf"| [[2012 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />1 |bgcolor="#cfcfff"| [[2012 Europese Grand Prix|EUR]]<br />19 |bgcolor="#dfffdf"| [[2012 Britse Grand Prix|GBR]]<br />8 |bgcolor="#efcfff"| [[2012 Duitse Grand Prix|DUI]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#ffffbf"| [[2012 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"| [[2012 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#ffffbf"| [[2012 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"| [[2012 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br /><small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2012 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />5 |bgcolor="#dfffdf"| [[2012 Koreaanse Grand Prix|KOR]]<br />10 |bgcolor="#dfffdf"| [[2012 Indiese Grand Prix|IND]]<br />4 |bgcolor="#efcfff"| [[2012 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br /><small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2012 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />1 |bgcolor="#efcfff"| [[2012 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br /><small>DNF</small>{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} | |'''4''' |'''190''' |- |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2013 Formule Een-seisoen|2013]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span]] | Mercedes-AMG F1 W04 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br/>FO 108Z 2.4 [[V8-enjin|V8]] |bgcolor="#dfffdf"| [[2013 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>5 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2013 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br/>3 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2013 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2013 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>5 |bgcolor="#cfcfff"| [[2013 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>12 |bgcolor="#dfffdf"| [[2013 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>4 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2013 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>3 |bgcolor="#dfffdf"| [[2013 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>4{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2013 Duitse Grand Prix|DUI]]<br/>5{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2013 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffdf9f"| [[2013 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2013 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>9{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2013 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>5 |bgcolor="#dfffdf"| [[2013 Koreaanse Grand Prix|KOR]]<br/>5 |bgcolor="#efcfff"| [[2013 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| [[2013 Indiese Grand Prix|IND]]<br/>6 |bgcolor="#dfffdf"| [[2013 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>7 |bgcolor="#dfffdf"| [[2013 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>4 |bgcolor="#dfffdf"| [[2013 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br/>9 | | | '''4''' | '''189''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2014 Formule Een-seisoen|2014]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span]] |Mercedes-AMG F1 W05 Hybrid |[[Mercedes-Benz|Mercedes]] PU106A Hybrid 1.6 [[V6-enjin|V6 Turbo]] |bgcolor="#efcfff"| [[2014 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/><small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2014 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br/>1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2014 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>1 |bgcolor="#ffffbf"| [[2014 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2014 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"| [[2014 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>2 |bgcolor="#efcfff"| [[2014 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"| [[2014 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>2 |bgcolor="#ffffbf"| [[2014 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffdf9f"| [[2014 Duitse Grand Prix|DUI]]<br/>3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffdf9f"| [[2014 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>3 |bgcolor="#efcfff"| [[2014 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor="#ffffbf"| [[2014 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2014 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2014 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2014 Russiese Grand Prix|RUS]]<br/>1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2014 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>1 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2014 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br/>2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2014 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>1 | | |style="background:#ffffbf"| '''{{goud}}''' |style="background:#ffffbf"| '''384''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2015 Formule Een-seisoen|2015]] |[[Mercedes AMG Petronas F1-span]] |[[Mercedes F1 W06 Hybrid|Mercedes-AMG F1 W06 Hybrid]] |[[Mercedes-Benz|Mercedes]] PU106B Hybrid 1.6 [[V6-enjin|V6 Turbo]] |bgcolor="#ffffbf"| [[2015 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfdfdf"| [[2015 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br/>2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2015 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2015 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"| [[2015 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffdf9f"| [[2015 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2015 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"| [[2015 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2015 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2015 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>6{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2015 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2015 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#efcfff"| [[2015 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor="#ffffbf"| [[2015 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2015 Russiese Grand Prix|RUS]]<br/>1 |bgcolor="#ffffbf"| [[2015 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>1 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2015 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br/>2 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2015 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br/>2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"| [[2015 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>2{{Pictogram vinnigste ronde}} | | !style="background:#FFFFBF;"| {{goud}} !style="background:#FFFFBF;"| 381 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2016 Formule Een-seisoen|2016]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span]] |Mercedes-AMG F1 W07 EQ Power+ |[[Mercedes-Benz|Mercedes]] M07 EQ Power+ 1.6 [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=dfdfdf|[[2016 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|[[2016 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|[[2016 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />7 |bgcolor=dfdfdf|[[2016 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />2 |bgcolor=efcfff|[[2016 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br /><small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|[[2016 Monaco Grand Prix|MON]]<br />1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|[[2016 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|[[2016 Europese Grand Prix|AZE]]<br />5 |bgcolor=ffffbf|[[2016 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|[[2016 Britse Grand Prix|GBR]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|[[2016 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />1 |bgcolor=ffffbf|[[2016 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />1 |bgcolor=ffdf9f|[[2016 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf|[[2016 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|[[2016 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />3 |bgcolor=efcfff|[[2016 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br /><small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|[[2016 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />3 |bgcolor=ffffbf|[[2016 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|[[2016 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|[[2016 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|[[2016 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />1{{Pictogram poleposition}} !style="background:#DFDFDF;"| {{silwer}} !style="background:#DFDFDF;"| 380 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2017 Formule Een-seisoen|2017]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span]] |Mercedes-AMG F1 W08 EQ Power+ |[[Mercedes-Benz|Mercedes]] M08 EQ Power+ 1.6 [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=dfdfdf|[[2017 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|[[2017 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfdfdf|[[2017 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|[[2017 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />4 |bgcolor=ffffbf|[[2017 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfffdf|[[2017 Monaco Grand Prix|MON]]<br />7 |bgcolor=ffffbf|[[2017 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfffdf|[[2017 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />5{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|[[2017 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />4 |bgcolor=ffffbf|[[2017 Britse Grand Prix|GBR]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|[[2017 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />4 |bgcolor=ffffbf|[[2017 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|[[2017 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|[[2017 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf|[[2017 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|[[2017 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|[[2017 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|[[2017 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />9 |bgcolor=dfffdf|[[2017 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />4 |bgcolor=dfdfdf|[[2017 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />2 | !style="background:#FFFFBF;"| {{goud}} !style="background:#FFFFBF;"| 363 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2018 Formule Een-seisoen|2018]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span]] |Mercedes-AMG F1 W09 EQ Power+ |[[Mercedes-Benz|Mercedes]] M09 EQ Power+ 1.6 [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=dfdfdf|[[2018 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|[[2018 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>3 |bgcolor=dfffdf|[[2018 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>4 |bgcolor=ffffbf|[[2018 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>1 |bgcolor=ffffbf|[[2018 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|[[2018 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>3 |bgcolor=ffffbf|[[2018 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>5 |bgcolor=ffffbf|[[2018 Franse Grand Prix|FRA]]<br/>1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=efcfff|[[2018 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>DNF |bgcolor=dfdfdf|[[2018 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|[[2018 Duitse Grand Prix|DUI]]<br/>1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|[[2018 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|[[2018 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|[[2018 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|[[2018 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|[[2018 Russiese Grand Prix|RUS]]<br/>1 |bgcolor=ffffbf|[[2018 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|[[2018 Verenigde State Grand Prix|VST]]<br/>3{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfffdf|[[2018 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br/>4 |bgcolor=ffffbf|[[2018 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br/>1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|[[2018 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>1{{Pictogram poleposition}} !style="background:#FFFFBF;"| {{goud}} !style="background:#FFFFBF;"| 408 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2019 Formule Een-seisoen|2019]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span]] |Mercedes-AMG F1 W10 EQ Power+ |[[Mercedes-Benz|Mercedes]] M10 EQ Power+ 1.6 [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=dfdfdf| [[2019 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf| [[2019 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />1 |bgcolor=ffffbf| [[2019 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />1 |bgcolor=dfdfdf| [[2019 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />2 |bgcolor=ffffbf| [[2019 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf| [[2019 Monaco Grand Prix|MON]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf| [[2019 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />1 |bgcolor=ffffbf| [[2019 Franse Grand Prix|FRA]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf| [[2019 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />5 |bgcolor=ffffbf| [[2019 Britse Grand Prix|GBR]]<br />1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2019 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />9{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf| [[2019 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />1 |bgcolor=dfdfdf| [[2019 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />2 |bgcolor=ffdf9f| [[2019 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2019 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />4 |bgcolor=ffffbf| [[2019 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffdf9f| [[2019 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf| [[2019 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />1 |bgcolor=dfdfdf| [[2019 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />2 |bgcolor=dfffdf| [[2019 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />7 |bgcolor=ffffbf| [[2019 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} !style="background:#FFFFBF;"| {{goud}} !style="background:#FFFFBF;"| 413 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2020 Formule Een-seisoen|2020]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span]] |Mercedes-AMG F1 W11 EQ Performance |[[Mercedes-Benz|Mercedes]] M11 EQ Performance 1.6 [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=dfffdf| [[2020 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />4 |bgcolor=ffffbf| [[2020 Stiermarkse Grand Prix|STI]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf| [[2020 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf| [[2020 Britse Grand Prix|GBR]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf| [[70ste Herdenking Grand Prix|70J]]<br />2{{Pictogram snelste ronde}} |bgcolor=ffffbf| [[2020 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf| [[2020 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=DFFFDE| [[2020 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />7{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf| [[2020 Toskaanse Grand Prix|TOS]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffdf9f| [[2020 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf| [[2020 Eifelse Grand Prix|EIF]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf| [[2020 Portugese Grand Prix|POR]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf| [[2020 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf| [[2020 Turkse Grand Prix|TUR]]<br />1 |bgcolor=ffffbf| [[2020 Bahreinse Grand Prix|BAH]]<br />1 |[[2020 Sakhir Grand Prix|SAK]]<br />Siek |bgcolor=ffdf9f| [[2020 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />3 | | | | !style="background:#FFFFBF;"| {{goud}} !style="background:#FFFFBF;"| 347 |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! Jaar ! Inskrywer ! Onderstel ! Enjin ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! 17 ! 18 ! 19 ! 20 ! 21 ! Plek ! Punte |} === 2021 - tans === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:75%" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2021 Formule Een-seisoen|2021]] |[[Mercedes AMG Petronas F1-span]] |Mercedes-AMG F1 W12 E Performance |[[Mercedes-Benz|Mercedes]] M12 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=ffffbf| [[2021 Bahreinse Grand Prix|BAH]]<br />1 |bgcolor=dfdfdf| [[2021 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />2{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf| [[2021 Portugese Grand Prix|POR]]<br />1 |bgcolor=ffffbf| [[2021 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf| [[2021 Monaco Grand Prix|MON]]<br />7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=cfcfff| [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />15 |bgcolor=dfdfdf| [[2021 Franse Grand Prix|FRA]] <br />2 |bgcolor=dfdfdf| [[2021 Stiermarkse Grand Prix|STI]] <br />2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2021 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br />4 |bgcolor=ffffbf| [[2021 Britse Grand Prix|GBR]] <br/><small>²1</small> |bgcolor=dfdfdf| [[2021 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br />2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f| [[2021 Belgiese Grand Prix|BEL]]‡ <br />3 |bgcolor=dfdfdf| [[2021 Nederlandse Grand Prix|NED]] <br />2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff| [[2021 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /><small>DNF</small> |bgcolor=ffffbf| [[2021 Russiese Grand Prix|RUS]] <br />1 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Turkse Grand Prix|TUR]] <br />5 |bgcolor=dfdfdf| [[2021 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br />2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf| [[2021 Meksikostad Grand Prix|MXS]] <br />2 |bgcolor=ffffbf| [[2021 São Paulo Grand Prix|SAP]] <br/>1 |bgcolor=ffffbf| [[2021 Katarse Grand Prix|KAT]] <br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf| [[2021 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]] <br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfdfdf| [[2021 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br />2 | | !style="background:#DFDFDF;"| {{silwer}} !style="background:#DFDFDF;"| '''387½''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2022 Formule Een-seisoen|2022]] |[[Mercedes AMG Petronas F1-span]] |Mercedes-AMG F1 W13 |[[Mercedes-Benz|Mercedes]] M13 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t h]] |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>3 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>10 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>4 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>13 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>6 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>5 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>4 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>3 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>^'''8'''3 |bgcolor=dfdfdf| [[2022 Franse Grand Prix|FRA]]<br/>2 |bgcolor=dfdfdf| [[2022 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff| [[2022 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2022 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>5 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>5 |bgcolor=dfdfdf| [[2022 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>2 |bgcolor=dfdfdf| [[2022 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>2 |bgcolor=dfdfdf| [[2022 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>^'''3'''2 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>18 † | | |bgcolor=efefef| '''6''' |bgcolor=efefef| '''240''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2023 Formule Een-seisoen|2023]] |[[Mercedes AMG Petronas F1-span]] |Mercedes AMG <br/>F1 W14 |[[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br/>F1 M14 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t h]] |bgcolor=dfffdf| [[2023 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />5 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />5 |bgcolor=dfdfdf| [[2023 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />2 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />^'''7'''6 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Miami Grand Prix|MIA]]<br />6 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Monaco Grand Prix|MON]]<br />4 |bgcolor=dfdfdf| [[2023 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />2 |bgcolor=ffdf9f| [[2023 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />3 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />8 |bgcolor=ffdf9f| [[2023 Britse Grand Prix|GBR]]<br />3 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />4{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf| [[2023 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />^'''7'''4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2023 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />6 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br />6 |bgcolor=ffdf9f| [[2023 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2023 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />5 |bgcolor=efcfff| [[2023 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>^'''5'''<small>DNF</small> |bgcolor=000000 style=color:white| [[2023 Verenigde State Grand Prix|<span style=color:white;>VSA</span>]]<br/>^'''2'''<small>DSQ</small> |bgcolor=dfdfdf| [[2023 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2023 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />8 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />9 | | |bgcolor=ffdf9f|'''{{brons}}''' |bgcolor=ffdf9f|'''234''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2024 Formule Een-seisoen|2024]] |[[Mercedes AMG Petronas F1-span]] |Mercedes AMG <br/>F1 W15 |[[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br/>F1 M15 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t h]] |bgcolor=dfffdf| [[2024 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>7 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>9 |bgcolor=efcfff| [[2024 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2024 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>^'''2'''9 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>6 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>6 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffdf9f| [[2024 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>3 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>^'''6'''4 |bgcolor=ffffbf| [[2024 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>1 |bgcolor=ffdf9f| [[2024 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>3 |bgcolor=ffffbf| [[2024 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>1 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>5 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>6 |bgcolor=efcfff| [[2024 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>^'''6'''<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2024 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>10 |bgcolor=dfdfdf| [[2024 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>2 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>^'''6'''12 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>4 |bgcolor=efefef|'''7''' |bgcolor=efefef|'''223''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2025 Formule Een-seisoen|2025]] | [[Scuderia Ferrari]] | [[Ferrari]]<br/>SF-25 | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]<br/>066/15<br/>1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t h]] |bgcolor=dfffdf| [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>10 |bgcolor=000000 style=color:white| [[2025 Chinese Grand Prix|<span style=color:white;>CHN</span>]]<br />^'''1'''<small>DSQ</small> |bgcolor=dfffdf| [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>7 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>5 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>7 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>^'''3'''8 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>5 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>6 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>6 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>7 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>12 |bgcolor=efcfff| [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>6 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>^'''4'''4 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>8 |bgcolor=efcfff| [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>^'''7'''<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2025 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>8 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>12 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>8 |bgcolor=efefef|'''6''' |bgcolor=efefef|'''156''' |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ![[2026 Formule Een-seisoen|2026]]* | [[Scuderia Ferrari]] | [[Ferrari]]<br/> SF-26 | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]<br/> 067/6 <br/> 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t h]] |bgcolor=dfffdf| [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>4 |bgcolor=ffdf9f| [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>^'''3'''3 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>6 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>^'''7'''6 |bgcolor=dfdfdf| [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>^'''6'''2 |bgcolor=dfdfdf| [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>2 |bgcolor=ffffbf| [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br/>1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>5 |bgcolor=ffdf9f| [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>^'''2'''3 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>5 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>^'''7'''4 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/>6 |bgcolor=efcfff| [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>6 |bgcolor=ffdf9f| [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>3 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>^'''2'''6 |bgcolor=| [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>{{0}} | |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|HAM|seasonposition}}'''* |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|HAM|seasonpoints}}'''* |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |} * ^'''1''' Wenner van die naelren. * † Kon nie die ren voltooi nie, maar is geklassifiseer omrede hy meer as 90% van die wedrenafstand afgelê het. * ‡ Halwe punte is in België toegeken in 2021 omdat daar minder as 75% van die wedren afgelê is weens hewige reën. * '''*''' Seisoen is nog aan die gang. == Verwysings == {{Verwysings|2}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} {{DEFAULTSORT:Hamilton, Lewis}} [[Kategorie:Britse renjaers]] [[Kategorie:Engelse sportlui]] [[Kategorie:Formule Een-renjaers]] [[Kategorie:Formule Een-Wêreldbestuurderskampioene]] [[Kategorie:Geboortes in 1985]] [[Kategorie:Lewende mense]] 4017t5hfs6i57lj4sp2cazw0qcg4wtq 0 102875 2979210 2975614 2026-10-15T18:10:49Z Aliwal2012 39067 /* 2020 − hede */ 2979210 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Lando Norris drives the McLaren MCL36 during the 2022 British Grand Prix..jpg|duimnael|regs|260px|Lando Norris bestuur die McLaren MCL36 in die [[2022 Britse Grand Prix]]]] [[Lêer:Sergio Pèrez 2013 Malaysia FP2.jpg|duimnael|regs|260px|Sergio Perez in 2013 in [[2013 Maleisiese Grand Prix|Maleisië]]]] '''McLaren Racing Limited''' is 'n [[Brittanje|Britse]] [[motorsport]]span met 'n lang geskiedenis sedert 1963. Hulle neem aan [[Formule Een]]wêreldkampioenskapsrenne deel en gebruik sedert 2021 [[Mercedes-Benz]] se E Performance-enjins in hulle renmotors, nadat hulle in 2018 en 2019 [[Renault F1|Renault se F1-enjins]] gebruik het. Die span het tot in November 2017 [[Honda Racing F1|Honda-enjins]] gebruik, maar was ontevrede met dié se werkverrigting en wedrenbetroubaarheid. Die span se renjaers vir die [[2018 Formule Een-seisoen]] was [[Fernando Alonso]] en [[Stoffel Vandoorne]], en in [[2019 Formule Een-seisoen|2019]] het die span twee nuwelinge, naamlik [[Carlos Sainz jr.]] en [[Lando Norris]], ingespan. In [[2021 Formule Een-seisoen|2021]] vervang [[Daniel Ricciardo]] vir Sainz wat na [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] verskuif het. Sedert [[2023 Formule Een-seisoen|2023]] tot tans is die span se gereelde renjaers Lando Norris en [[Oscar Piastri]], wat beide meeding om die wêreldbestuurderskroon. Span McLaren is reeds by die [[2025 Singapoerse Grand Prix]] as die vervaardigerswêreldkampioen vir 2025 gekroon. == Volledige F1-uitslae == {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} === 1966 − 1969 === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Jaar ! Onderstel ! Enjin ! Bande ! Bestuurders ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! Punte ! Plek |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! rowspan="2"| [[1966]] | rowspan="2"| McLaren<br />M2B | rowspan="2"| [[Ford Motor Company|Ford]] 3.0 [[V8-enjin|V8]]<br />Scuderia<br />Serenissima 3.0 [[V8-enjin|V8]] | rowspan="2"| Firestone | | [[1966 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1966 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1966 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1966 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1966 Nederlandse Grand Prix|NED]] | [[1966 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1966 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1966 Verenigde State Grand Prix|VSA]] | [[1966 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] | | | |rowspan=2| '''2'''<br />'''1''' |rowspan=2| '''9''' |- |align="left"| {{NZ-VLAG}} Bruce McLaren |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffffff"| <small>DNS</small> | |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#ffffff"| <small>DNS</small> | | |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> | | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="2"| [[1967]] | rowspan="2"| McLaren<br />M4B | rowspan="2"| [[British Racing Motors|BRM]] 2.0 [[V8-enjin|V8]]<br />[[British Racing Motors|BRM]] 3.0 V12 | rowspan="2"| {{Goodyear}} | | [[1967 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | [[1967 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1967 Nederlandse Grand Prix|NED]] | [[1967 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1967 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1967 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1967 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1967 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1967 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1967 Verenigde State Grand Prix|VSA]] | [[1967 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] | |rowspan=2| '''3''' |rowspan=2| '''10''' |- |align="left"| {{NZ-VLAG}} Bruce McLaren | |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> | | | | |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1968]] | rowspan="3"| McLaren<br />M7A | rowspan="3"| [[British Racing Motors|BRM]] 3.0 [[V12-enjin|V12]]<br />[[Ford Motor Company|Ford]] [[Cosworth |Cosworth DFV]]<br/>3.0 [[V8-enjin|V8]] | rowspan="3"| {{Goodyear}} | | [[1968 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | [[1968 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1968 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1968 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1968 Nederlandse Grand Prix|NED]] | [[1968 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1968 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1968 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1968 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1968 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1968 Verenigde State Grand Prix|VSA]] | [[1968 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] |rowspan=3 bgcolor="#dfdfdf"| '''49''' |rowspan=3 bgcolor="#dfdfdf"| '''{{silwer}}''' |- |align="left"| {{NZ-VLAG}} Bruce McLaren | |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 8 |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |- |align="left"| {{NZ-VLAG}} Denny Hulme |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="4"| [[1969]] | rowspan="4"| McLaren<br />M7A | rowspan="4"| [[Ford Motor Company|Ford]] [[Cosworth|Cosworth DFV]]<br />3.0 [[V8-enjin|V8]] | rowspan="4"| {{Goodyear}} | | [[1969 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | [[1969 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1969 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1969 Nederlandse Grand Prix|NED]] | [[1969 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1969 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1969 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1969 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1969 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1969 Verenigde State Grand Prix|VSA]] | [[1969 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] | |rowspan=4| '''38''' |rowspan=4| '''5''' |- |align="left"| {{NZ-VLAG}} Bruce McLaren |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#ffffff"| <small>DNS</small> |bgcolor="#ffffff"| <small>DNS</small> | |- |align="left"| {{NZ-VLAG}} Denny Hulme |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#cfcfff"| 8 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffffbf"| 1 | |- |align="left"| {{GB-VLAG}} Derek Bell | | | | | |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> | | | | | | |} === 1970 − 1979 === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%" ! Jaar ! Onderstel ! Enjin ! Bande ! Bestuurders ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! 17 ! Punte ! Plek |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! rowspan="5"| [[1970]] | rowspan="5"| McLaren<br />M7D<br />M14A<br />M14D | rowspan="5"| [[Ford Motor Company|Ford]] [[Cosworth |Cosworth DFV]] 3.0 [[V8-enjin|V8]] | rowspan="5"| {{Goodyear}} | | [[1970 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | [[1970 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1970 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1970 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1970 Nederlandse Grand Prix|NED]] | [[1970 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1970 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1970 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1970 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1970 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1970 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1970 Verenigde State Grand Prix|VSA]] | [[1970 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] | | | | |rowspan=5| '''35^''' |rowspan=5| '''5''' |- |align="left"| {{NZ-VLAG}} Bruce McLaren |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> | | | | | | | | | | | | | | |- |align="left"| {{NZ-VLAG}} Denny Hulme |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 4 | | |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 | | | | |- |align="left"| {{US-VLAG}} Peter Gethin | | | | |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> | | |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 10 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> | | | | |- |align="left"| {{US-VLAG}} Dan Gurney | | | | |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> | | | | | | | | | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="4"| [[1971]] | rowspan="4"| McLaren<br />M14A<br />M19A | rowspan="4"| [[Ford Motor Company|Ford]] [[Cosworth |Cosworth DFV]]<br />3.0 [[V8-enjin|V8]] | rowspan="4"| {{Goodyear}} | | [[1971 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | [[1971 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1971 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1971 Nederlandse Grand Prix|NED]] | [[1971 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1971 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1971 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1971 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1971 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1971 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1971 Verenigde State Grand Prix|VSA]] | | | | | | |rowspan=4| '''10^''' |rowspan=4| '''6''' |- |align="left"| {{NZ-VLAG}} Denny Hulme |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> | |bgcolor="#dfffdf"| 4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> | | | | | | |- |align="left"| {{GB-VLAG}} Peter Gethin |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 8 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 9 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> | | | | | | | | | | |- |align="left"| {{GB-VLAG}} Jackie Oliver | | | | | |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> | |bgcolor="#cfcfff"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 7 | | | | | | | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="5"| [[1972]] | rowspan="5"| McLaren<br />M19A<br />M19C | rowspan="5"| [[Ford Motor Company|Ford]] [[Cosworth |Cosworth DFV]]<br />3.0 [[V8-enjin|V8]] | rowspan="5"| {{Goodyear}} | | [[1972 Argentynse Grand Prix|ARG]] | [[1972 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | [[1972 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1972 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1972 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1972 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1972 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1972 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1972 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1972 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1972 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1972 Verenigde State Grand Prix|VSA]] | | | | | |rowspan=5 bgcolor="#ffdf9f"| '''47''' |rowspan=5 bgcolor="#ffdf9f"| '''{{brons}}''' |- |align="left"| {{NZ-VLAG}} Denny Hulme |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 | | | | | |- |align="left"| {{US-VLAG}} Peter Revson |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfffdf"| 5 | |bgcolor="#cfcfff"| 7 | |bgcolor="#ffdf9f"| 3 | |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#cfcfff"| 18 | | | | | |- |align="left"| {{GB-VLAG}} Brian Redman | | | |bgcolor="#dfffdf"| 5 | |bgcolor="#cfcfff"| 9 | |bgcolor="#dfffdf"| 5 | | | | | | | | | |- |align="left"| [[Beeld:Flag of South Africa 1928-1994.svg|20px]] [[Jody Scheckter]] | | | | | | | | | | | |bgcolor="#cfcfff"| 9 | | | | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="5"| [[1973]] | rowspan="5"| McLaren<br />M19C<br />M23 | rowspan="5"| [[Ford Motor Company|Ford]] [[Cosworth |Cosworth DFV]] 3.0 [[V8-enjin|V8]] | rowspan="5"| {{Goodyear}} | | [[1973 Argentynse Grand Prix|ARG]] | [[1973 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1973 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | [[1973 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1973 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1973 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1973 Sweedse Grand Prix|SWE]] | [[1973 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1973 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1973 Nederlandse Grand Prix|NED]] | [[1973 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1973 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1973 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1973 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1973 Verenigde State Grand Prix|VSA]] | | |rowspan=5 bgcolor="#ffdf9f"| '''58''' |rowspan=5 bgcolor="#ffdf9f"| '''{{brons}}''' |- |align="left"| {{NZ-VLAG}} Denny Hulme |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#ffdf9f"| 3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"| 5{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#cfcfff"| 8{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#cfcfff"| 8 |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#dfffdf"| 4 | | |- |align="left"| {{US-VLAG}} Peter Revson |bgcolor="#cfcfff"| 8 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#cfcfff"| 7 | |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#cfcfff"| 9 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#dfffdf"| 5 | | |- |align="left"| [[Beeld:Flag of South Africa 1928-1994.svg|20px]] [[Jody Scheckter]] | | |bgcolor="#cfcfff"| 9 | | | | |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffffff"| <small>DNS</small> | | | | |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> | | |- |align="left"| {{BE-VLAG}} [[Jacky Ickx]] | | | | | | | | | | |bgcolor="#ffdf9f"| 3 | | | | | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="6"| [[1974]] | rowspan="6"| McLaren<br />M23 | rowspan="6"| [[Ford Motor Company|Ford]] [[Cosworth |Cosworth DFV]] 3.0 [[V8-enjin|V8]] | rowspan="6"| {{Goodyear}} | | [[1974 Argentynse Grand Prix|ARG]] | [[1974 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1974 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | [[1974 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1974 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1974 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1974 Sweedse Grand Prix|SWE]] | [[1974 Nederlandse Grand Prix|NED]] | [[1974 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1974 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1974 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1974 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1974 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1974 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1974 Verenigde State Grand Prix|VSA]] | | |rowspan=6 bgcolor="#ffffbf"| '''73''' |rowspan=6 bgcolor="#ffffbf"| '''{{goud}}''' |- |align="left"| {{BR-VLAG}} [[Emerson Fittipaldi]] |bgcolor="#cfcfff"| 10 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| 4 | | |- |align="left"| {{NZ-VLAG}} Denny Hulme |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#cfcfff"| 9 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> | | |- |align="left"| {{GB-VLAG}} Mike Hailwood |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#cfcfff"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 15 | | | | | | |- |align="left"| {{GB-VLAG}} David Hobbs | | | | | | | | | | | |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#cfcfff"| 9 | | | | |- |align="left"| {{DE-VLAG}} [[Jochen Mass]] | | | | | | | | | | | | | |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#cfcfff"| 7 | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1975]] | rowspan="3"| McLaren<br />M23 | rowspan="3"| [[Ford Motor Company|Ford]] [[Cosworth |Cosworth DFV]] 3.0 [[V8-enjin|V8]] | rowspan="3"| {{Goodyear}} | | [[1975 Argentynse Grand Prix|ARG]] | [[1975 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1975 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | [[1975 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1975 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1975 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1975 Sweedse Grand Prix|SWE]] | [[1975 Nederlandse Grand Prix|NED]] | [[1975 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1975 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1975 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1975 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1975 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1975 Verenigde State Grand Prix|VSA]] | | | |rowspan=3 bgcolor="#ffdf9f"| '''53''' |rowspan=3 bgcolor="#ffdf9f"| '''{{brons}}''' |- |align="left"| {{BR-VLAG}} [[Emerson Fittipaldi]] |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffffff"| <small>DNS</small> |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#cfcfff"| 8 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 9 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} | | | |- |align="left"| {{DE-VLAG}} [[Jochen Mass]] |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"| 3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"| 3 | | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1976]] | rowspan="3"| McLaren<br />M23<br />M26 | rowspan="3"| [[Ford Motor Company|Ford]] [[Cosworth |Cosworth DFV]] 3.0 [[V8-enjin|V8]] | rowspan="3"| {{Goodyear}} | | [[1976 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1976 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | [[1976 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]] | [[1976 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1976 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1976 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1976 Sweedse Grand Prix|SWE]] | [[1976 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1976 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1976 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1976 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1976 Nederlandse Grand Prix|NED]] | [[1976 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1976 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1976 Verenigde State Grand Prix|VSA]] | [[1976 Japannese Grand Prix|JPN]] | |rowspan=3 bgcolor="#dfdfdf"| '''74''' |rowspan=3 bgcolor="#dfdfdf"| '''{{silwer}}''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[James Hunt]] |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#000000" style="color: white"| <small>DSQ</small> |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| 4{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffdf9f"| 3 | |- |align="left"| {{DE-VLAG}} [[Jochen Mass]] |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small>{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#cfcfff"| 9 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="5"| [[1977]] | rowspan="5"| McLaren<br />M23<br />M26 | rowspan="5"| [[Ford Motor Company|Ford]] [[Cosworth |Cosworth DFV]] 3.0 [[V8-enjin|V8]] | rowspan="5"| {{Goodyear}} | | [[1977 Argentynse Grand Prix|ARG]] | [[1977 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1977 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | [[1977 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]] | [[1977 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1977 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1977 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1977 Sweedse Grand Prix|SWE]] | [[1977 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1977 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1977 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1977 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1977 Nederlandse Grand Prix|NED]] | [[1977 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1977 Verenigde State Grand Prix|VSA]] | [[1977 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1977 Japannese Grand Prix|JPN]] |rowspan=5 bgcolor="#ffdf9f"| '''60''' |rowspan=5 bgcolor="#ffdf9f"| '''{{brons}}''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[James Hunt]] |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small>{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfffdf"| 4{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffffbf"| 1 |- |align="left"| {{DE-VLAG}} [[Jochen Mass]] |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#cfcfff"| 9 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |- |align="left"| {{CA-VLAG}} [[Gilles Villeneuve]] | | | | | | | | | |bgcolor="#cfcfff"| 11 | | | | | | | |- |align="left"| {{IT-VLAG}} Bruno Giacomelli | | | | | | | | | | | | | |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> | | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="4"| [[1978]] | rowspan="4"| McLaren<br />M26 | rowspan="4"| [[Ford Motor Company|Ford]] [[Cosworth |Cosworth DFV]] 3.0 [[V8-enjin|V8]] | rowspan="4"| {{Goodyear}} | | [[1978 Argentynse Grand Prix|ARG]] | [[1978 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1978 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | [[1978 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]] | [[1978 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1978 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1978 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1978 Sweedse Grand Prix|SWE]] | [[1978 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1978 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1978 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1978 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1978 Nederlandse Grand Prix|NED]] | [[1978 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1978 Verenigde State Grand Prix|VSA]] | [[1978 Kanadese Grand Prix|KAN]] | |rowspan=4| '''15''' |rowspan=4| '''8''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[James Hunt]] |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#cfcfff"| 8 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 10 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> | |- |align="left"| {{FR-VLAG}} [[Patrick Tambay]] |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#cfcfff"| 7 | |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#cfcfff"| 9 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 9 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#cfcfff"| 8 | |- |align="left"| {{IT-VLAG}} Bruno Giacomelli | | | | | |bgcolor="#cfcfff"| 8 | | |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 7 | | |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 14 | | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1979]] | rowspan="3"| McLaren<br />M26<br />M28<br />M28B<br />M28C<br />M29 | rowspan="3"| [[Ford Motor Company|Ford]] [[Cosworth |Cosworth DFV]]<br />3.0 [[V8-enjin|V8]] | rowspan="3"| {{Goodyear}} | | [[1979 Argentynse Grand Prix|ARG]] | [[1979 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1979 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | [[1979 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]] | [[1979 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1979 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1979 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1979 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1979 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1979 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1979 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1979 Nederlandse Grand Prix|NED]] | [[1979 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1979 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1979 Verenigde State Grand Prix|VSA]] | | |rowspan=3| '''15''' |rowspan=3| '''7''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[John Watson]] |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#cfcfff"| 8 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#cfcfff"| 9 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 6 | | |- |align="left"| {{FR-VLAG}} Patrick Tambay |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 10 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#ffcfcf"| <small>DNQ</small> |bgcolor="#ffcfcf"| <small>DNQ</small> |bgcolor="#cfcfff"| 10 |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 10 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> | | |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! Jaar ! Onderstel ! Enjin ! Bande ! Bestuurders ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! 17 ! Punte ! Plek |} === 1980 − 1989 === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%" ! Jaar ! Onderstel ! Enjin ! Bande ! Bestuurders ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! Punte ! Plek |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1980]] | rowspan="3"| McLaren<br />M29B<br />M29C<br />M30 | rowspan="3"| [[Ford Motor Company|Ford]] [[Cosworth |Cosworth DFV]] 3.0 [[V8-enjin|V8]] | rowspan="3"| {{Goodyear}} | | [[1980 Argentynse Grand Prix|ARG]] | [[1980 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1980 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | [[1980 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]] | [[1980 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1980 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1980 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1980 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1980 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1980 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1980 Nederlandse Grand Prix|NED]] | [[1980 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1980 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1980 Verenigde State Grand Prix|VSA]] | | |rowspan=3| '''11''' |rowspan=3| '''9''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[John Watson]] |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#FFCFCF"| <small>DNQ</small> |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#cfcfff"| 8 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#cfcfff"| NC | | |- |align="left"| {{FR-VLAG}} [[Alain Prost]] |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#ffffff"| <small>DNS</small> | |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffffff"| <small>DNS</small> | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1981]] | rowspan="3"| McLaren<br />M29C<br />M29F<br />MP4 | rowspan="3"| [[Ford Motor Company|Ford]] [[Cosworth |Cosworth DFV]]<br />3.0 [[V8-enjin|V8]] | rowspan="3"| {{Michelin}} | | [[1981 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]] | [[1981 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1981 Argentynse Grand Prix|ARG]] | [[1981 San Marino Grand Prix|SMR]] | [[1981 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1981 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1981 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1981 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1981 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1981 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1981 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1981 Nederlandse Grand Prix|NED]] | [[1981 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1981 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1981 Las Vegas Grand Prix|LV]] | |rowspan=3| '''28''' |rowspan=3| '''6''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[John Watson]] |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 8 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 10 |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#cfcfff"| 7 | |- |align="left"| {{IT-VLAG}} [[Andrea de Cesaris]] |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 8 | <small>DNS</small> |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 12 | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1982]] | rowspan="3"| McLaren<br />MP4B | rowspan="3"| [[Ford Motor Company|Ford]] [[Cosworth |Cosworth DFV]]<br />3.0 [[V8-enjin|V8]] | rowspan="3"| {{Michelin}} | | [[1982 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | [[1982 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1982 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]] | [[1982 San Marino Grand Prix|SMR]] | [[1982 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1982 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1982 Verenigde State Oos Grand Prix|DET]] | [[1982 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1982 Nederlandse Grand Prix|NED]] | [[1982 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1982 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1982 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1982 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1982 Switserse Grand Prix|SWI]] | [[1982 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1982 Las Vegas Grand Prix|LV]] |rowspan=3 bgcolor="#dfdfdf"| '''69''' |rowspan=3 bgcolor="#dfdfdf"| '''{{silwer}}''' |- |align="left"| {{AT-VLAG}} [[Niki Lauda]] |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} | |bgcolor="#000000" style="color: white"| <small>DSQ</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#cfcfff"| 8 |<small>DNS</small> |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[John Watson]] |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 6 | |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#cfcfff"| 9 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1983]] | rowspan="3"| McLaren<br />MP4/1C<br />MP4/1E | rowspan="3"| [[Ford Motor Company|Ford]] [[Cosworth |Cosworth DFV]]<br />3.0 [[V-motor|V8]]<br />TAG 1.5 [[V6-enjin|V6 turbo]] | rowspan="3"| {{Michelin}} | | [[1983 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1983 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]] | [[1983 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1983 San Marino Grand Prix|SMR]] | [[1983 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1983 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1983 Verenigde State Oos Grand Prix|DET]] | [[1983 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1983 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1983 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1983 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1983 Nederlandse Grand Prix|NED]] | [[1983 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1983 Europese Grand Prix|EUR]] | [[1983 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | |rowspan=3| '''34''' |rowspan=3| '''5''' |- |align="left"| {{AT-VLAG}} [[Niki Lauda]] |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#DFDFDF"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#FFCFCF"| <small>DNQ</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#000000" style="color:#ffffff;"| <small>DSQ</small> |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#CFCFFF"| 11 | |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[John Watson]] |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#FFCFCF"| <small>DNQ</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"| 3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#CFCFFF"| 9 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#CFCFFF"| 9 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#000000" style="color:#ffffff;"| <small>DSQ</small> | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1984]] | rowspan="3"| McLaren<br />MP4/2 | rowspan="3"| TAG 1.5 [[V6-enjin|V6 turbo]] | rowspan="3"| {{Michelin}} | | [[1984 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1984 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | [[1984 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1984 San Marino Grand Prix|SMR]] | [[1984 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1984 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1984 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1984 Verenigde State Oos Grand Prix|DET]] | [[1984 Dallas Grand Prix|DAL]] | [[1984 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1984 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1984 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1984 Nederlandse Grand Prix|NED]] | [[1984 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1984 Europese Grand Prix|EUR]] | [[1984 Portugese Grand Prix|POR]] | rowspan="3" bgcolor="#FFFFBF"|'''143{{breuk|1|2}}''' | rowspan="3" bgcolor="#FFFFBF"|'''{{goud}}''' |- |align="left"| {{AT-VLAG}} [[Niki Lauda]] |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small>{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#DFDFDF"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} |- |align="left"| {{FR-VLAG}} [[Alain Prost]] |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#CFCFFF"| 7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="4"| [[1985]] | rowspan="4"| McLaren<br />MP4/2B | rowspan="4"| TAG 1.5 [[V6-enjin|V6 turbo]] | rowspan="4"| {{Goodyear}} | | [[1985 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1985 Portugese Grand Prix|POR]] | [[1985 San Marino Grand Prix|SMR]] | [[1985 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1985 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1985 Verenigde State Oos Grand Prix|DET]] | [[1985 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1985 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1985 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1985 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1985 Nederlandse Grand Prix|NED]] | [[1985 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1985 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1985 Europese Grand Prix|EUR]] | [[1985 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | [[1985 Australiese Grand Prix|AUS]] | rowspan="4" bgcolor="#FFFFBF"|'''90''' | rowspan="4" bgcolor="#FFFFBF"|'''{{goud}}''' |- |align="left"| {{AT-VLAG}} [[Niki Lauda]] |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF"| 5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffffff"| <small>DNS</small> | |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[John Watson]] | | | | | | | | | | | | | |bgcolor="#CFCFFF"| 7 | | |- |align="left"| {{FR-VLAG}} [[Alain Prost]] |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#DFDFDF"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#ffdf9f"| 3{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1986]] | rowspan="3"| McLaren<br />MP4/2C | rowspan="3"| TAG 1.5 [[V6-enjin|V6 turbo]] | rowspan="3"| {{Goodyear}} | | [[1986 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1986 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1986 San Marino Grand Prix|SMR]] | [[1986 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1986 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1986 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1986 Verenigde State Oos Grand Prix|DET]] | [[1986 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1986 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1986 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1986 Hongaarse Grand Prix|HON]] | [[1986 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1986 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1986 Portugese Grand Prix|POR]] | [[1986 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] | [[1986 Australiese Grand Prix|AUS]] | rowspan="3" bgcolor="#dfdfdf"|'''96''' | rowspan="3" bgcolor="#dfdfdf"|'''{{silwer}}''' |- |align="left"| {{FR-VLAG}} [[Alain Prost]] |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#DFFFDF"| 6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#000000" style="color:#ffffff;"| <small>DSQ</small> |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |- |align="left"| {{FI-VLAG}} [[Keke Rosberg]] |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF"| 5{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#CFCFFF"| 9 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1987]] | rowspan="3"| McLaren<br />MP4/3 | rowspan="3"| TAG 1.5 [[V6-enjin|V6 turbo]] | rowspan="3"| {{Goodyear}} | | [[1987 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1987 San Marino Grand Prix|SMR]] | [[1987 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1987 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1987 Verenigde State Oos Grand Prix|DET]] | [[1987 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1987 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1987 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1987 Hongaarse Grand Prix|HON]] | [[1987 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1987 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1987 Portugese Grand Prix|POR]] | [[1987 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1987 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] | [[1987 Japannese Grand Prix|JPN]] | [[1987 Australiese Grand Prix|AUS]] | rowspan="3" bgcolor="#dfdfdf"|'''76''' | rowspan="3" bgcolor="#dfdfdf"|'''{{silwer}}''' |- |align="left"| {{FR-VLAG}} [[Alain Prost]] |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#CFCFFF"| 9 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#CFCFFF"| 7 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#CFCFFF"| 15 |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#CFCFFF"| 7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |- |align="left"| {{SE-VLAG}} [[Stefan Johansson]] |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#CFCFFF"| 7 |bgcolor="#CFCFFF"| 8 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#CFCFFF"| 7 |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1988]] | rowspan="3"| McLaren<br />MP4/4 | rowspan="3"| [[Honda]] RA168E 1.5 [[V6-enjin|V6 turbo]] | rowspan="3"| {{Goodyear}} | | [[1988 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1988 San Marino Grand Prix|SMR]] | [[1988 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1988 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] | [[1988 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1988 Verenigde State Oos Grand Prix|DET]] | [[1988 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1988 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1988 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1988 Hongaarse Grand Prix|HON]] | [[1988 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1988 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1988 Portugese Grand Prix|POR]] | [[1988 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1988 Japannese Grand Prix|JPN]] | [[1988 Australiese Grand Prix|AUS]] | rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''199''' | rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''{{goud}}''' |- |align="left"| {{FR-VLAG}} [[Alain Prost]] | bgcolor="#FFFFBF"| 1 | bgcolor="#DFDFDF"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} | bgcolor="#FFFFBF"| 1 | bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} | bgcolor="#DFDFDF"| 2 | bgcolor="#DFDFDF"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} | bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} | bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> | bgcolor="#DFDFDF"| 2 | bgcolor="#DFDFDF"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} | bgcolor="#DFDFDF"| 2 | bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> | bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition}} | bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} | bgcolor="#DFDFDF"| 2 | bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |- |align="left"| {{BR-VLAG}} [[Ayrton Senna]] | bgcolor="#000000" style="color:white"| <small>DSQ</small>{{Pictogram poleposition}} | bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition}} | bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small>{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} | bgcolor="#DFDFDF"| 2{{Pictogram poleposition}} | bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} | bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition}} | bgcolor="#DFDFDF"| 2 | bgcolor="#FFFFBF"| 1 | bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition}} | bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition}} | bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition}} | bgcolor="#CFCFFF"| 10{{Pictogram poleposition}} | bgcolor="#DFFFDF"| 6 | bgcolor="#DFFFDF"| 4{{Pictogram poleposition}} | bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} | bgcolor="#DFDFDF"| 2{{Pictogram poleposition}} |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1989]] | rowspan="3"| McLaren<br />MP4/5 | rowspan="3"| [[Honda]] RA109E 3.5 V10 | rowspan="3"| {{Goodyear}} | | [[1989 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1989 San Marino Grand Prix|SMR]] | [[1989 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1989 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] | [[1989 Verenigde State Grand Prix|VSA]] | [[1989 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1989 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1989 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1989 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1989 Hongaarse Grand Prix|HON]] | [[1989 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1989 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1989 Portugese Grand Prix|POR]] | [[1989 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1989 Japannese Grand Prix|JPN]] | [[1989 Australiese Grand Prix|AUS]] |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''141''' |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''{{goud}}''' |- |align="left"| {{BR-VLAG}} [[Ayrton Senna]] |bgcolor="#cfcfff"| 11{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small>{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#000000" style="color: white"| <small>DSQ</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |- |align="left"| {{FR-VLAG}} [[Alain Prost]] |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small>{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! Jaar ! Onderstel ! Enjin ! Bande ! Bestuurders ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! Punte ! Plek |} === 1990 − 1999 === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%" ! Jaar ! Onderstel ! Enjin ! Bande ! Bestuurders ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! 17 ! Punte ! Plek |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1990 Formule Een-seisoen|1990]] | rowspan="3"| McLaren<br />MP4/5B | rowspan="3"| [[Honda]] RA100E 3.5 V10 | rowspan="3"| {{Goodyear}} | | [[1990 Verenigde State Grand Prix|VSA]] | [[1990 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1990 San Marino Grand Prix|SMR]] | [[1990 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1990 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1990 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] | [[1990 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1990 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1990 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1990 Hongaarse Grand Prix|HON]] | [[1990 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1990 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1990 Portugese Grand Prix|POR]] | [[1990 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1990 Japannese Grand Prix|JPN]] | [[1990 Australiese Grand Prix|AUS]] | |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''121''' |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''{{goud}}''' |- |align="left"| {{BR-VLAG}} [[Ayrton Senna]] |bgcolor="#ffffbf"|1 |bgcolor="#ffdf9f"|3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#cfcfff"|20 |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} | |- |align="left"| {{AT-VLAG}} [[Gerhard Berger]] |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfdfdf"|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#dfffdf"|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffdf9f"|3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#cfcfff"|14 |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#cfcfff"|16 |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"|4 | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1991 Formule Een-seisoen|1991]] | rowspan="3"| McLaren MP4/6 | rowspan="3"| [[Honda]] RA121E 3.5 V12 | rowspan="3"| {{Goodyear}} | | [[1991 Verenigde State Grand Prix|VSA]] | [[1991 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1991 San Marino Grand Prix|SMR]] | [[1991 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1991 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1991 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] | [[1991 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1991 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1991 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1991 Hongaarse Grand Prix|HON]] | [[1991 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1991 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1991 Portugese Grand Prix|POR]] | [[1991 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1991 Japannese Grand Prix|JPN]] | [[1991 Australiese Grand Prix|AUS]] | |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''139''' |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''{{goud}}''' |- |align="left"| {{BR-VLAG}} [[Ayrton Senna]] |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#cfcfff"|7 |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"|2{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#dfdfdf"|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition}} | |- |align="left"| {{AT-VLAG}} [[Gerhard Berger]] |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#dfdfdf"|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffdf9f"|3{{Pictogram vinnigste ronde}} | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1992 Formule Een-seisoen|1992]] | rowspan="3"| McLaren MP4/6B<br />MP4/7A | rowspan="3"| [[Honda]] RA122E 3.5 V12<br />[[Honda]] RA122E/B 3.5 V12 | rowspan="3"| {{Goodyear}} | | [[1992 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | [[1992 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] | [[1992 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1992 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1992 San Marino Grand Prix|SMR]] | [[1992 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1992 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1992 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1992 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1992 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1992 Hongaarse Grand Prix|HON]] | [[1992 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1992 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1992 Portugese Grand Prix|POR]] | [[1992 Japannese Grand Prix|JPN]] | [[1992 Australiese Grand Prix|AUS]] | |rowspan="3" bgcolor="#dfdfdf"|'''99''' |rowspan="3" bgcolor="#dfdfdf"|'''{{silwer}}''' |- |align="left"| {{BR-VLAG}} [[Ayrton Senna]] |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"|9 |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#ffffbf"|1 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#ffffbf"|1 |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#ffffbf"|1 |bgcolor="#ffdf9f"|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> | |- |align="left"| {{AT-VLAG}} [[Gerhard Berger]] |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#dfffdf"|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#ffffbf"|1 | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="4"| [[1993 Formule Een-seisoen|1993]] | rowspan="4"| McLaren MP4/8 | rowspan="4"| [[Ford Motor Company|Ford]] HBE7 3.5 [[V8-enjin|V8]] | rowspan="4"| {{Goodyear}} | | [[1993 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | [[1993 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1993 Europese Grand Prix|EUR]] | [[1993 San Marino Grand Prix|SMR]] | [[1993 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1993 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1993 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1993 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1993 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1993 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1993 Hongaarse Grand Prix|HON]] | [[1993 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1993 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1993 Portugese Grand Prix|POR]] | [[1993 Japannese Grand Prix|JPN]] | [[1993 Australiese Grand Prix|AUS]] | |rowspan="4" bgcolor="#dfdfdf"|'''84''' |rowspan="4" bgcolor="#dfdfdf"|'''{{silwer}}''' |- |align="left"| {{US-VLAG}} Michael Andretti |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#cfcfff"|8 |bgcolor="#cfcfff"|14 |bgcolor="#dfffdf"|6 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"|8 |bgcolor="#ffdf9f"|3 | | | | |- |align="left"| {{FI-VLAG}} [[Mika Häkkinen]] | | | | | | | | | | | | | |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> | |- |align="left"| {{BR-VLAG}} [[Ayrton Senna]] |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#ffffbf"|1 |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#ffffbf"|1 |bgcolor="#cfcfff"|18 |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#ffffbf"|1 |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition}} | |- |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1994 Formule Een-seisoen|1994]] | rowspan="3"| McLaren MP4/9 | rowspan="3"| [[Peugeot]] A6 3.5 V10 | rowspan="3"| {{Goodyear}} | | [[1994 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1994 Pasifiese Grand Prix|PAS]] | [[1994 San Marino Grand Prix|SMR]] | [[1994 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1994 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1994 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1994 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1994 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1994 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1994 Hongaarse Grand Prix|HON]] | [[1994 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1994 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1994 Portugese Grand Prix|POR]] | [[1994 Europese Grand Prix|EUR]] | [[1994 Japannese Grand Prix|JPN]] | [[1994 Australiese Grand Prix|AUS]] | |rowspan="3" bgcolor=""|'''42''' |rowspan="3" bgcolor=""|'''4''' |- |align="left"| {{FI-VLAG}} [[Mika Häkkinen]] |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> | |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#cfcfff"|7 |bgcolor="#cfcfff"|12 | |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[Martin Brundle]] |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"|8 |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#cfcfff"|11 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#dfffdf"|6 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"|3 | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="4"| [[1995 Formule Een-seisoen|1995]] | rowspan="4"| McLaren MP4/10<br />MP4/10B<br />MP4/10C | rowspan="4"| [[Mercedes-Benz]] <br /> FO 110 3.0 V10 | rowspan="4"| {{Goodyear}} | | [[1995 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1995 Argentynse Grand Prix|ARG]] | [[1995 San Marino Grand Prix|SMR]] | [[1995 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1995 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1995 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1995 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1995 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1995 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1995 Hongaarse Grand Prix|HON]] | [[1995 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1995 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1995 Portugese Grand Prix|POR]] | [[1995 Europese Grand Prix|EUR]] | [[1995 Pasifiese Grand Prix|PAS]] | [[1995 Japannese Grand Prix|JPN]] | [[1995 Australiese Grand Prix|AUS]] |rowspan="4" bgcolor=""|'''30''' |rowspan="4" bgcolor=""|'''4''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[Mark Blundell]] |bgcolor="#dfffdf"|6 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> | | |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"|11 |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#cfcfff"|9 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"|9 |bgcolor="#cfcfff"|7 |bgcolor="#dfffdf"|4 |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[Nigel Mansell]] | | |bgcolor="#cfcfff"|10 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> | | | | | | | | | | | | | |- |align="left"| {{FI-VLAG}} [[Mika Häkkinen]] |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"|7 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"|8 | |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#ffffff"|<small>DNS</small> |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1996 Formule Een-seisoen|1996]] | rowspan="3"| McLaren MP4/11 | rowspan="3"| [[Mercedes-Benz]] <br />FO 110 3.0 V10 | rowspan="3"| {{Goodyear}} | | [[1996 Australiese Grand Prix|AUS]] | [[1996 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1996 Argentynse Grand Prix|ARG]] | [[1996 Europese Grand Prix|EUR]] | [[1996 San Marino Grand Prix|SMR]] | [[1996 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1996 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1996 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1996 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1996 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1996 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1996 Hongaarse Grand Prix|HON]] | [[1996 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1996 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1996 Portugese Grand Prix|POR]] | [[1996 Japannese Grand Prix|JPN]] | |rowspan="3" bgcolor=""|'''49''' |rowspan="3" bgcolor=""|'''4''' |- |align="left"| {{FI-VLAG}} [[Mika Häkkinen]] |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"|8 |bgcolor="#cfcfff"|8 |bgcolor="#dfffdf"|6 |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"|3 | |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[David Coulthard]] |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"|7 |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#dfffdf"|6 |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"|13 |bgcolor="#cfcfff"|8 | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1997 Formule Een-seisoen|1997]] | rowspan="3"| McLaren MP4/12 | rowspan="3"| [[Mercedes-Benz]] <br />FO110E 3.0 V10 <br />FO110F 3.0 V10 | rowspan="3"| {{Goodyear}} | | [[1997 Australiese Grand Prix|AUS]] | [[1997 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1997 Argentynse Grand Prix|ARG]] | [[1997 San Marino Grand Prix|SMR]] | [[1997 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1997 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1997 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1997 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1997 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1997 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1997 Hongaarse Grand Prix|HON]] | [[1997 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1997 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1997 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1997 Luxemburgse Grand Prix|LUX]] | [[1997 Japannese Grand Prix|JPN]] | [[1997 Europese Grand Prix|EUR]] |rowspan="3"|'''63''' |rowspan="3"|'''4''' |- |align="left"| {{FI-VLAG}} [[Mika Häkkinen]] |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#dfffdf"|6 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"|7 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#000000" style="color: white"|<small>DSQ</small> |bgcolor="#cfcfff"|9{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#ffffbf"|1 |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[David Coulthard]] |bgcolor="#ffffbf"|1 |bgcolor="#cfcfff"|10 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"|6 |bgcolor="#cfcfff"|7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#cfcfff"|7 |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#ffffbf"|1 |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"|10 |bgcolor="#dfdfdf"|2 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1998 Formule Een-seisoen|1998]] | rowspan="3"| McLaren MP4/13 | rowspan="3"| [[Mercedes-Benz]] <br />FO110G 3.0 V10 | rowspan="3"| {{Bridgestone}} | | [[1998 Australiese Grand Prix|AUS]] | [[1998 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1998 Argentynse Grand Prix|ARG]] | [[1998 San Marino Grand Prix|SMR]] | [[1998 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1998 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1998 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1998 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1998 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1998 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1998 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1998 Hongaarse Grand Prix|HON]] | [[1998 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1998 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1998 Luxemburgse Grand Prix|LUX]] | [[1998 Japannese Grand Prix|JPN]] | |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''156''' |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''{{goud}}''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[David Coulthard]] |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#dfffdf"|6{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"|6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#cfcfff"|7 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#ffdf9f"|3 | |- |align="left"| {{FI-VLAG}} [[Mika Häkkinen]] |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"|3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"|1 |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"|6{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"|1 | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1999 Formule Een-seisoen|1999]] | rowspan="3"| McLaren MP4/14 | rowspan="3"| [[Mercedes-Benz]] <br />FO110H 3.0 V10 | rowspan="3"| {{Bridgestone}} | | [[1999 Australiese Grand Prix|AUS]] | [[1999 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1999 San Marino Grand Prix|SMR]] | [[1999 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1999 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1999 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1999 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1999 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1999 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1999 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1999 Hongaarse Grand Prix|HON]] | [[1999 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1999 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1999 Europese Grand Prix|EUR]] | [[1999 Maleisiese Grand Prix|MAL]] | [[1999 Japannese Grand Prix|JPN]] | |rowspan="3" bgcolor="#DFDFDF"|'''124''' |rowspan="3" bgcolor="#DFDFDF"|'''{{silwer}}''' |- |align="left"| {{FI-VLAG}} [[Mika Häkkinen]] |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffdf9f"|3{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"|1 |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffdf9f"|3{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"|2{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"|5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#ffffbf"|1 | |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[David Coulthard]] |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#cfcfff"|7 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small>{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"|1 |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#dfffdf"|5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"|1 |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> | |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! Jaar ! Onderstel ! Enjin ! Bande ! Bestuurders ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! 17 ! Punte ! Plek |} === 2000 − 2009 === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:75%;" |- ! Jaar ! Onderstel<br/>en bande ! Enjin ! Bestuurders ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! 17 ! 18 ! 19 ! Punte ! Plek |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[2000 Formule Een-seisoen|2000]] | rowspan="3"| MP4/15<br/><br/>{{Bridgestone}} | rowspan="3"| [[Mercedes-Benz]] <br /> FO110J 3.0 V10 | | [[2000 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{AU-VLAG}} | [[2000 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | [[2000 San Marino Grand Prix|SAN]] <br /> {{IT-VLAG}} | [[2000 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{GB-VLAG}} | [[2000 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{ES-VLAG}} | [[2000 Europese Grand Prix|EUR]] <br /> {{vlagikoon|EUR}} | [[2000 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{MC-VLAG}} | [[2000 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{CA-VLAG}} | [[2000 Franse Grand Prix|FRA]] <br /> {{FR-VLAG}} | [[2000 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{AU-VLAG}} | [[2000 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2000 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2000 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2000 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2000 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2000 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2000 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{MY-VLAG}} | | |rowspan="3" bgcolor="#DFDFDF"|'''152''' |rowspan="3" bgcolor="#DFDFDF"|'''{{silwer}}''' |- |align="left"| {{FI-VLAG}} [[Mika Häkkinen]] |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"|2{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfdfdf"|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#dfffdf"|6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"|4{{Pictogram vinnigste ronde}} | | |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[David Coulthard]] |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#000000" style="color: white;"|<small>DSQ</small> |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#ffffbf"|1 |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#ffdf9f"|3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"|1 |bgcolor="#cfcfff"|7 |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffdf9f"|3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"|5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#dfdfdf"|2 | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[2001 Formule Een-seisoen|2001]] | rowspan="3"| MP4-16<br/><br/>{{Bridgestone}} | rowspan="3"| [[Mercedes-Benz]] <br /> FO110K 3.0 V10 | | [[2001 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{AU-VLAG}} | [[2001 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{MY-VLAG}} | [[2001 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | [[2001 San Marino Grand Prix|SMR]] <br /> {{IT-VLAG}} | [[2001 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{ES-VLAG}} | [[2001 Oostenrykse Grand Prix|0OS]] <br /> {{AU-VLAG}} | [[2001 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{MC-VLAG}} | [[2001 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{CA-VLAG}} | [[2001 Europese Grand Prix|EUR]] <br /> {{vlagikoon|EUR}} | [[2001 Franse Grand Prix|FRA]] <br /> {{FR-VLAG}} | [[2001 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{GB-VLAG}} | [[2001 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2001 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2001 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2001 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2001 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2001 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | | |rowspan="3" bgcolor="#DFDFDF"|'''102''' |rowspan="3" bgcolor="#DFDFDF"|'''{{silwer}}''' |- |align="left"| {{FI-VLAG}} [[Mika Häkkinen]] |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#cfcfff"|9 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#dfffdf"|6 |bgcolor=""|<small>DNS</small> |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"|5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#ffffbf"|1 |bgcolor="#dfffdf"|4 | | |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[David Coulthard]] |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#ffffbf"|1 |bgcolor="#dfdfdf"|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"|5{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#dfffdf"|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#ffdf9f"|3 | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[2002 Formule Een-seisoen|2002]] | rowspan="3"| MP4-17<br/><br/>{{Michelin}} | rowspan="3"| [[Mercedes-Benz]] <br /> FO110M 3.0 V10 | | [[2002 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{AU-VLAG}} | [[2002 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{MY-VLAG}} | [[2002 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | [[2002 San Marino Grand Prix|SMR]] <br /> {{IT-VLAG}} | [[2002 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{ES-VLAG}} | [[2002 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{AU-VLAG}} | [[2002 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{MC-VLAG}} | [[2002 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{CA-VLAG}} | [[2002 Europese Grand Prix|EUR]] <br /> {{vlagikoon|EUR}} | [[2002 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{GB-VLAG}} | [[2002 Franse Grand Prix|FRA]] <br /> {{FR-VLAG}} | [[2002 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2002 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2002 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2002 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2002 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2002 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | | |rowspan="3" bgcolor="#FFDF9F"|'''65''' |rowspan="3" bgcolor="#FFDF9F"|'''{{brons}}''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[David Coulthard]] |bgcolor="#EFCFFF"|<small>DNF</small> |bgcolor="#EFCFFF"|<small>DNF</small> |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#EFCFFF"|<small>DNF</small> |bgcolor="#CFCFFF"| 10 |bgcolor="#FFDF9F"| 3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#CFCFFF"| 7 |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#EFCFFF"|<small>DNF</small> | | |- |align="left"| {{FI-VLAG}} [[Kimi Räikkönen]] |bgcolor="#FFDF9F"| 3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#EFCFFF"|<small>DNF</small> |bgcolor="#CFCFFF"| 12 |bgcolor="#EFCFFF"|<small>DNF</small> |bgcolor="#EFCFFF"|<small>DNF</small> |bgcolor="#EFCFFF"|<small>DNF</small> |bgcolor="#EFCFFF"|<small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#EFCFFF"|<small>DNF</small> |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#EFCFFF"|<small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#EFCFFF"|<small>DNF</small> |bgcolor="#EFCFFF"|<small>DNF</small> |bgcolor="#EFCFFF"|<small>DNF</small> |bgcolor="#FFDF9F"| 3 | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[2003 Formule Een-seisoen|2003]] | rowspan="3"| MP4-17D<br/><br/>{{Michelin}} | rowspan="3"| [[Mercedes-Benz]] <br /> FO110M 3.0 V10 <br /> FO110P 3.0 V10 | | [[2003 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{AU-VLAG}} | [[2003 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{MY-VLAG}} | [[2003 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | [[2003 San Marino Grand Prix|SMR]] <br /> {{IT-VLAG}} | [[2003 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{ES-VLAG}} | [[2003 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{AU-VLAG}} | [[2003 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{MC-VLAG}} | [[2003 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{CA-VLAG}} | [[2003 Europese Grand Prix|EUR]] <br /> {{vlagikoon|EUR}} | [[2003 Franse Grand Prix|FRA]] <br /> {{FR-VLAG}} | [[2003 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{GB-VLAG}} | [[2003 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2003 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2003 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2003 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2003 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | | | |rowspan="3" bgcolor="#FFDF9F"|'''142''' |rowspan="3" bgcolor="#FFDF9F"|'''{{brons}}''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[David Coulthard]] |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#CFCFFF"| 15 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#FFDF9F"| 3 | | | |- |align="left"| {{FI-VLAG}} [[Kimi Räikkönen]] |bgcolor="#FFDF9F"| 3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#DFDFDF"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small>{{Pictogram poleposition|p=1|f=1}} |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#DFDFDF"| 2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#DFDFDF"| 2 | | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[2004 Formule Een-seisoen|2004]] | rowspan="3"| MP4-19<br />MP4-19B<br/>{{Michelin}} | rowspan="3"| [[Mercedes-Benz]] <br /> FO 110Q 3.0 V10 | | [[2004 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{AU-VLAG}} | [[2004 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{MY-VLAG}} | [[2004 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | [[2004 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2004 San Marino Grand Prix|SMR]] <br /> {{IT-VLAG}} | [[2004 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{ES-VLAG}} | [[2004 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{MC-VLAG}} | [[2004 Europese Grand Prix|EUR]] <br /> {{vlagikoon|EUR}} | [[2004 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{CA-VLAG}} | [[2004 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2004 Franse Grand Prix|FRA]] <br /> {{FR-VLAG}} | [[2004 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{GB-VLAG}} | [[2004 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2004 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2004 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2004 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{vlagikoon|CHN}} | [[2004 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2004 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | |rowspan="3" bgcolor=""|'''69''' |rowspan="3" bgcolor=""|'''5''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[David Coulthard]] |bgcolor="#DFFFDF"| 8 |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#CFCFFF"| 12 |bgcolor="#CFCFFF"| 10 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#CFCFFF"| 9 |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#CFCFFF"| 9 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#CFCFFF"| 11 | |- |align="left"| {{FI-VLAG}} [[Kimi Räikkönen]] |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF"| 8 |bgcolor="#CFCFFF"| 11 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |bgcolor="#DFDFDF"| 2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small>{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="5"| [[2005 Formule Een-seisoen|2005]] | rowspan="5"| MP4-20<br/><br/>{{Michelin}} | rowspan="5"| [[Mercedes-Benz]] <br /> FO 110R 3.0 V10 | | [[2005 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{AU-VLAG}} | [[2005 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{MY-VLAG}} | [[2005 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{BH-VLAG}} | [[2005 San Marino Grand Prix|SMR]] <br /> {{vlagikoon|SMR}} | [[2005 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{ES-VLAG}} | [[2005 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{MC-VLAG}} | [[2005 Europese Grand Prix|EUR]] <br /> {{EU-VLAG}} | [[2005 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{CA-VLAG}} | [[2005 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{US-VLAG}} | [[2005 Franse Grand Prix|FRA]] <br /> {{FR-VLAG}} | [[2005 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{GB-VLAG}} | [[2005 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{DE-VLAG}} | [[2005 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{HU-VLAG}} | [[2005 Turkse Grand Prix|TUR]] <br /> {{TR-VLAG}} | [[2005 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{IT-VLAG}} | [[2005 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{BE-VLAG}} | [[2005 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{BR-VLAG}} | [[2005 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{JP-VLAG}} | [[2005 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{CN-VLAG}} |rowspan="5" bgcolor="#DFDFDF"|'''182''' |rowspan="5" bgcolor="#DFDFDF"|'''{{silwer}}''' |- |align="left"| {{FI-VLAG}} [[Kimi Räikkönen]] |bgcolor="#DFFFDF"| 8 |bgcolor="#CFCFFF"| 9{{Pictogram snelste ronde}} |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#CFCFFF"| 11 |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram snelste ronde}} |bgcolor=""| <small>DNS</small> |bgcolor="#DFDFDF"| 2{{Pictogram snelste ronde}} |bgcolor="#FFDF9F"| 3{{Pictogram snelste ronde}} |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small>{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram snelste ronde}} |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#DFFFDF"| 4{{Pictogram snelste ronde}} |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#DFDFDF"| 2{{Pictogram snelste ronde}} |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram snelste ronde}} |bgcolor="#DFDFDF"| 2{{Pictogram snelste ronde}} |- |align="left"| {{CO-VLAG}} [[Juan Pablo Montoya]] |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 | | |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |bgcolor="#000000"| <span style="color:white;"><small>DSQ</small></span> |bgcolor=""| <small>DNS</small> |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#FFDF9F"| 3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#CFCFFF"| 14{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |- |align="left"| {{ES-VLAG}} [[Pedro de la Rosa]] | | |bgcolor="#DFFFDF"| 5{{Pictogram snelste ronde}} | | | | | | | | | | | | | | | | |- |align="left"| {{AT-VLAG}} [[Alexander Wurz|A. Wurz]] | | | |bgcolor="#FFDF9F"| 3 | | | | | | | | | | | | | | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="4"| [[2006 Formule Een-seisoen|2006]] |rowspan="4"| McLaren MP4-21<br/><br/>{{Michelin}} |rowspan="4"| [[Mercedes-Benz|Mercedes<br />-Benz]]<br />FO 108S<br />2.4 [[V8-enjin|V8]] | | [[2006 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{BH-VLAG}} | [[2006 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{MY-VLAG}} | [[2006 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{AU-VLAG}} | [[2006 San Marino Grand Prix|SMR]] <br /> {{vlagikoon|SMR}} | [[2006 Europese Grand Prix|EUR]] <br /> {{vlagikoon|EUR}} | [[2006 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{ES-VLAG}} | [[2006 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{MC-VLAG}} | [[2006 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{GB-VLAG}} | [[2006 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{CA-VLAG}} | [[2006 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2006 Franse Grand Prix|FRA]] <br /> {{FR-VLAG}} | [[2006 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{DE-VLAG}} | [[2006 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2006 Turkse Grand Prix|TUR]] <br /> {{vlagikoon|TUR}} | [[2006 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2006 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{CN-VLAG}} | [[2006 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2006 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | |rowspan="4" bgcolor="#FFDF9F"|'''110''' |rowspan="4" bgcolor="#FFDF9F"|'''{{brons}}''' |- |align="left"| {{FI-VLAG}} [[Kimi Räikkönen]] |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFDFDF"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#FFDF9F"| 3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#FFDF9F"| 3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFDFDF"| 2{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 | |- |align="left"| {{CO-VLAG}} [[Juan Pablo Montoya]] |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> | | | | | | | | |- |align="left"| {{ES-VLAG}} [[Pedro de la Rosa]] | | | | | | | | | | |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#CFCFFF"| 11 |bgcolor="#DFFFDF"| 8 | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2007 Formule Een-seisoen|2007]] |rowspan="3"| McLaren MP4-22<br/><br/>{{Bridgestone}} |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes<br />-Benz]]<br />FO 108T<br />2.4 [[V8-enjin|V8]] | | [[2007 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{AU-VLAG}} | [[2007 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{MY-VLAG}} | [[2007 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{BH-VLAG}} | [[2007 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{ES-VLAG}} | [[2007 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{MC-VLAG}} | [[2007 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{CA-VLAG}} | [[2007 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2007 Franse Grand Prix|FRA]] <br /> {{FR-VLAG}} | [[2007 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{GB-VLAG}} | [[2007 Europese Grand Prix|EUR]] <br /> {{vlagikoon|EUR}} | [[2007 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2007 Turkse Grand Prix|TUR]] <br /> {{vlagikoon|TUR}} | [[2007 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2007 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2007 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2007 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{CN-VLAG}} | [[2007 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | | |rowspan="3" bgcolor="#000000"| {{Kleur|white|'''0'''}} |rowspan="3" bgcolor="#000000"| {{Kleur|white|'''<small>Uitge-<br />sluit</small>'''}} |- |align="left"|{{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#DFFFDF"| 7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#EFCFFF"| DNF |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#FFDF9F"| 3 | | |- |align="left"|{{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#DFDFDF"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#FFDF9F"| 3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#CFCFFF"| 9 |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#EFCFFF"| DNF{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#DFFFDF"| 7 | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2008 Formule Een-seisoen|2008]] |rowspan="3"| McLaren MP4-23<br/><br/>{{Bridgestone}} |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes<br />-Benz]]<br />FO108T<br />2.4 [[V8-enjin|V8]] | | [[2008 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2008 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br /> {{vlagikoon|MYS}} | [[2008 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2008 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2008 Turkse Grand Prix|TUR]]<br /> {{vlagikoon|TUR}} | [[2008 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{vlagikoon|MON}} | [[2008 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2008 Franse Grand Prix|FRA]] <br /> {{vlagikoon|FRA}} | [[2008 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2008 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2008 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2008 Europese Grand Prix|EUR]] <br /> {{vlagikoon|EUR}} | [[2008 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2008 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2008 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2008 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2008 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{CN-VLAG}} | [[2008 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | |rowspan="3" bgcolor="#DFDFDF"|'''151''' |rowspan="3" bgcolor="#DFDFDF"|'''{{silwer}}''' |- |align="left"|{{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#CFCFFF"| 13 |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#EFCFFF"| DNF{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#CFCFFF"| 10 |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#DFFFDF"| 5{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#FFDF9F"| 3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#CFCFFF"| 12{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#DFFFDF"| 5 | |- |align="left"|{{FI-VLAG}} [[Heikki Kovalainen]] |bgcolor="#DFFFDF"| 5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#DFFFDF"| 5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#EFCFFF"| DNF |bgcolor="#CFCFFF"| 12 |bgcolor="#DFFFDF"| 8 |bgcolor="#CFCFFF"| 9 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#DFFFDF"| 5{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#CFCFFF"| 10 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#CFCFFF"| 10 |bgcolor="#EFCFFF"| DNF |bgcolor="#EFCFFF"| DNF |bgcolor="#DFFFDF"| 7 | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2009 Formule Een-seisoen|2009]] |rowspan="3"| McLaren MP4-24<br/><br/>{{Bridgestone}} |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes<br />-Benz]]<br />FO 108W<br />2.4 [[V8-enjin|V8]] | | [[2009 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2009 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br /> {{vlagikoon|MYS}} | [[2009 Chinese Grand Prix|CHN]]<br /> {{vlagikoon|CHN}} | [[2009 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2009 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2009 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{vlagikoon|MON}} | [[2009 Turkse Grand Prix|TUR]]<br /> {{vlagikoon|TUR}} | [[2009 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2009 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2009 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2009 Europese Grand Prix|EUR]] <br /> {{vlagikoon|EUR}} | [[2009 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2009 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2009 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2009 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2009 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | [[2009 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> {{vlagikoon|UAE}} | | |rowspan="3" bgcolor="#FFDF9F"| '''71''' |rowspan="3" bgcolor="#FFDF9F"| '''{{brons}}''' |- |align="left"|{{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor="#000000"| {{Kleur|white|DSQ}} |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#CFCFFF"| 9 |bgcolor="#CFCFFF"| 12 |bgcolor="#CFCFFF"| 13 |bgcolor="#CFCFFF"| 16 |bgcolor="#CFCFFF"| 18 |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#DFDFDF"| 2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#EFCFFF"| DNF |bgcolor="#CFCFFF"| 12{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#EFCFFF"| DNF{{Pictogram poleposition}} | | |- |align="left"|{{FI-VLAG}} [[Heikki Kovalainen]] |bgcolor="#EFCFFF"| DNF |bgcolor="#EFCFFF"| DNF |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#CFCFFF"| 12 |bgcolor="#EFCFFF"| DNF |bgcolor="#EFCFFF"| DNF |bgcolor="#CFCFFF"| 14 |bgcolor="#EFCFFF"| DNF |bgcolor="#DFFFDF"| 8 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |bgcolor="#CFCFFF"| 11 |bgcolor="#CFCFFF"| 12 |bgcolor="#CFCFFF"| 11 | | |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! Jaar ! Onderstel<br/>en bande ! Enjin ! Bestuurders ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! 17 ! 18 ! 19 ! Punte ! Plek |} === 2010 − 2019 === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:75%;" |- ! Jaar ! Onderstel<br/>en bande ! Enjin ! Bestuurders ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! 17 ! 18 ! 19 ! 20 ! 21 ! Punte ! Plek |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2010 Formule Een-seisoen|2010]] |rowspan="3"| McLaren MP4-25<br/><br/>{{Bridgestone}} |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes<br />-Benz]]<br />FO 108X<br />2.4 [[V8-enjin|V8]] | | [[2010 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2010 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2010 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{vlagikoon|MYS}} | [[2010 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{CN-VLAG}} | [[2010 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2010 Monaco Grand Prix|MON]] <br />{{vlagikoon|MON}} | [[2010 Turkse Grand Prix|TUR]] <br /> {{vlagikoon|TUR}} | [[2010 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2010 Europese Grand Prix|EUR]] <br /> {{vlagikoon|EUR}} | [[2010 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2010 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2010 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2010 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2010 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2010 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2010 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2010 Koreaanse Grand Prix|KOR]] <br /> {{vlagikoon|KOR}} | [[2010 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | [[2010 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br />[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | |rowspan="3" bgcolor="#DFDFDF"|'''454''' |rowspan="3" bgcolor="#DFDFDF"|'''{{silwer}}''' |- |align="left"|{{GB-VLAG}} [[Jenson Button]] |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 | | |- |align="left"|{{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2011 Formule Een-seisoen|2011]] |rowspan="3"| McLaren MP4-26<br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes<br />-Benz]]<br />FO 108Y<br />2.4 [[V8-enjin|V8]] | | [[2011 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2011 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{vlagikoon|MYS}} | [[2011 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{CN-VLAG}} | [[2011 Turkse Grand Prix|TUR]] <br /> {{vlagikoon|TUR}} | [[2011 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2011 Monaco Grand Prix|MON]] <br />{{vlagikoon|MON}} | [[2011 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2011 Europese Grand Prix|EUR]] <br /> {{vlagikoon|EUR}} | [[2011 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2011 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2011 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2011 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2011 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2011 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2011 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2011 Koreaanse Grand Prix|KOR]] <br /> {{vlagikoon|KOR}} | [[2011 Indiese Grand Prix|IND]] <br /> {{vlagikoon|IND}} | [[2011 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | [[2011 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | | |rowspan="3" bgcolor="#dfdfdf"| '''497 ''' |rowspan="3" bgcolor="#dfdfdf"| '''{{silwer}} ''' |- |align="left"|{{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#efcfff"| DNF | | |- |align="left"|{{GB-VLAG}} [[Jenson Button]] |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2012 Formule Een-seisoen|2012]] |rowspan="3"| McLaren MP4-27<br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes<br />-Benz]]<br />FO 108Z<br />2.4 [[V8-enjin|V8]] | | [[2012 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2012 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{vlagikoon|MYS}} | [[2012 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{CN-VLAG}} | [[2012 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2012 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2012 Monaco Grand Prix|MON]] <br />{{vlagikoon|MON}} | [[2012 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2012 Europese Grand Prix|EUR]] <br /> {{vlagikoon|EUR}} | [[2012 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2012 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2012 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2012 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2012 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2012 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2012 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2012 Koreaanse Grand Prix|KOR]] <br /> {{vlagikoon|KOR}} | [[2012 Indiese Grand Prix|IND]] <br /> {{vlagikoon|IND}} | [[2012 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | [[2012 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2012 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | |rowspan="3" bgcolor="#FFDF9F"| '''378''' |rowspan="3" bgcolor="#FFDF9F"| {{brons}} |- |align="left"|{{GB-VLAG}} [[Jenson Button]] |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#cfcfff"| 18 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#ffffbf"| 1 | |- |align="left"|{{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#cfcfff"| 19 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#efcfff"| DNF | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2013 Formule Een-seisoen|2013]] |rowspan="3"| McLaren MP4-28<br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes<br />-Benz]]<br />FO 108F<br />2.4 [[V8-enjin|V8]] | | [[2013 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2013 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{vlagikoon|MYS}} | [[2013 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{CN-VLAG}} | [[2013 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2013 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2013 Monaco Grand Prix|MON]] <br />{{vlagikoon|MON}} | [[2013 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2013 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2013 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2013 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2013 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2013 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2013 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2013 Koreaanse Grand Prix|KOR]] <br /> {{vlagikoon|KOR}} | [[2013 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2013 Indiese Grand Prix|IND]] <br /> {{vlagikoon|IND}} | [[2013 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | [[2013 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2013 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | | |rowspan="3"| '''122''' |rowspan="3"| '''5''' |- |align="left"|{{GB-VLAG}} [[Jenson Button]] |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 17 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#dfffdf"| 4 | | |- |align="left"|{{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#cfcfff"| 20 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#dfffdf"| 6 | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2014 Formule Een-seisoen|2014]] |rowspan="3"| McLaren MP4-29<br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes<br />-Benz]]<br />PU106A Hybrid<br />1.6 [[V6-enjin|V6 turbo]] | | [[2014 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2014 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{vlagikoon|MYS}} | [[2014 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2014 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{CN-VLAG}} | [[2014 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2014 Monaco Grand Prix|MON]] <br />{{vlagikoon|MON}} | [[2014 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2014 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}} | [[2014 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2014 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2014 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2014 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2014 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2014 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2014 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2014 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}} | [[2014 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2014 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | [[2014 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br />[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | |rowspan="3"| '''181''' |rowspan="3"| '''5''' |- |align="left"|{{DK-VLAG}} [[Kevin Magnussen]] |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 11 | | |- |align="left"|{{GB-VLAG}} [[Jenson Button]] |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#cfcfff"| 17 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfffdf"| 5 | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="4"| [[2015 Formule Een-seisoen|2015]] |rowspan="4"| McLaren MP4-30<br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan="4"| [[Honda Racing F1|Honda]] RA615H<br />1.6 [[V6-enjin|V6 turbo]] | | [[2015 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2015 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{vlagikoon|MYS}} | [[2015 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{CN-VLAG}} | [[2015 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2015 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2015 Monaco Grand Prix|MON]] <br />{{vlagikoon|MON}} | [[2015 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2015 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}} | [[2015 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2015 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2015 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2015 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2015 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2015 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2015 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}} | [[2015 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2015 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] <br /> {{vlagikoon|MEX}} | [[2015 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | [[2015 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | |rowspan="4"| '''27''' |rowspan="4"| '''9''' |- |align="left"|{{DK-VLAG}} [[Kevin Magnussen]] |bgcolor="#ffffff"| DNS | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |- |align="left"|{{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 18 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#cfcfff"| 17 | | |- |align="left"|{{GB-VLAG}} [[Jenson Button]] |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#ffffff"| DNS |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#cfcfff"| 12 | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="4"| [[2016 Formule Een-seisoen|2016]] |rowspan="4"| McLaren MP4-31<br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan="4"| [[Honda Racing F1|Honda]] RA616H<br />1.6 [[V6-enjin|V6 turbo]] | | [[2016 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2016 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2016 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{CN-VLAG}} | [[2016 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}} | [[2016 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2016 Monaco Grand Prix|MON]] <br />{{vlagikoon|MON}} | [[2016 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2016 Europese Grand Prix|EUR]] <br /> {{vlagikoon|AZE}} | [[2016 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}} | [[2016 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2016 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2016 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2016 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2016 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2016 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2016 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{vlagikoon|MYS}} | [[2016 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2016 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2016 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] <br /> {{vlagikoon|MEX}} | [[2016 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | [[2016 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] |rowspan="4"| '''76''' |rowspan="4"| '''6''' |- |align="left"|{{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] |bgcolor="#efcfff"| DNF | |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 18 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#cfcfff"| 14{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |- |align="left"|{{BE-VLAG}} [[Stoffel Vandoorne]] | |bgcolor="#dfffdf"| 10 | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |- |align="left"|{{GB-VLAG}} [[Jenson Button]] |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 18 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#efcfff"| DNF |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2017 Formule Een-seisoen|2017]] |rowspan="3"| McLaren MCL32<br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| [[Honda Racing F1|Honda]] RA617H<br />1.6 [[V6-enjin|V6 turbo]] | |[[2017 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} |[[2017 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{vlagikoon|CHN}} |[[2017 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} |[[2017 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}} |[[2017 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} |[[2017 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{vlagikoon|MON}} |[[2017 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} |[[2017 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br /> {{vlagikoon|AZE}} |[[2017 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}} |[[2017 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} |[[2017 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} |[[2017 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} |[[2017 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} |[[2017 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} |[[2017 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{vlagikoon|MYS}} |[[2017 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} |[[2017 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} |[[2017 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] <br /> {{vlagikoon|MEX}} |[[2017 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} |[[2017 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | |rowspan="3" |'''30''' |rowspan="3" |'''9''' |- |align="left"|{{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#ffffff"| DNS |bgcolor="#cfcfff"| 12 |ND |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 17 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#dfffdf"| 9 | |- |align="left"|{{BE-VLAG}} [[Stoffel Vandoorne]] |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#ffffff"| DNS |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 12 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2018 Formule Een-seisoen|2018]] |rowspan="3"| McLaren MCL33<br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| [[Renault F1|Renault]] R.E.18<br />1.6 [[V6-enjin|V6 turbo]] | | [[2018 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2018 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2018 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{vlagikoon|CHN}} | [[2018 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br /> {{vlagikoon|AZE}} | [[2018 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2018 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{vlagikoon|MON}} | [[2018 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2018 Franse Grand Prix|FRA]] <br /> {{vlagikoon|FRA}} | [[2018 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}} | [[2018 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2018 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2018 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2018 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2018 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2018 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2018 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}} | [[2018 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2018 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2018 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] <br /> {{vlagikoon|MEX}} | [[2018 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | [[2018 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] |rowspan="3"| '''62''' |rowspan="3"| '''6''' |- |align="left"|{{vlagikoon|ESP}} [[Fernando Alonso]] |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 17 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |- |align="left"|{{vlagikoon|BEL}} [[Stoffel Vandoorne]] |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2019 Formule Een-seisoen|2019]] |rowspan="3"| McLaren MCL34<br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| [[Renault F1|Renault]] E.Tech19<br />1.6 [[V6-enjin|V6 turbo]] | | [[2019 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2019 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2019 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{vlagikoon|CHN}} | [[2019 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br /> {{vlagikoon|AZE}} | [[2019 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2019 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{vlagikoon|MON}} | [[2019 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2019 Franse Grand Prix|FRA]] <br /> {{vlagikoon|FRA}} | [[2019 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}} | [[2019 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2019 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2019 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2019 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2019 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2019 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2019 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}} | [[2019 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2019 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] <br /> {{vlagikoon|MEX}} | [[2019 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2019 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | [[2019 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br />[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] |rowspan="3"| '''145''' |rowspan="3"| '''4''' |- |align="left"|{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#cfcfff"| 18 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 11† |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |- |align="left"|{{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 19 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! Jaar ! Onderstel<br/>en bande ! Enjin ! Bestuurders ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! 17 ! 18 ! 19 ! 20 ! 21 ! Punte ! Plek |} === 2020 − hede === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:75%;" |- !Jaar !Onderstel<br/>en bande !Enjin !Renjaers !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Punte !Plek |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2020 Formule Een-seisoen|2020]] |rowspan="3"| MCL35<br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| [[Renault F1|Renault]] E.Tech20<br />1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2020 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>{{AT-VLAG}} | [[2020 Stiermarkse Grand Prix|STI]]<br/>[[Lêer:Flag of Steiermark.svg|20px]] | [[2020 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>{{HU-VLAG}} | [[2020 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>{{GB-VLAG}} | [[70ste Herdenking Grand Prix|70J]]<br/>[[Lêer:F1 70 Logo retraced.svg|20px|border|F1 70 Logo]] | [[2020 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>{{ES-VLAG}} | [[2020 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>{{BE-VLAG}} | [[2020 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>{{IT-VLAG}} | [[2020 Toskaanse Grand Prix|TOS]]<br/>{{IT-VLAG}} | [[2020 Russiese Grand Prix|RUS]]<br/>{{RU-VLAG}} | [[2020 Eifelse Grand Prix|EIF]]<br/>{{DE-VLAG}} | [[2020 Portugese Grand Prix|POR]]<br/>{{PT-VLAG}} | [[2020 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>[[Beeld:Flag of Emilia-Romagna (de facto).svg|20px|Vlag van Emilia-Romagna]] | [[2020 Turkse Grand Prix|TUR]]<br/>{{vlagikoon|TUR}} | [[2020 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>{{vlagikoon|BHR}} | [[2020 Sakhir Grand Prix|SAK]]<br/>{{vlagikoon|BHR}} | [[2020 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | | | | | | |rowspan="3" bgcolor="#FFDF9F"|'''202''' |rowspan="3" bgcolor="#FFDF9F"|'''{{brons}}''' |- |align="left"|{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] |bgcolor=ffdf9f| 3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| 5 |bgcolor=cfcfff| 13 |bgcolor=dfffdf| 5 |bgcolor=dfffdf| 9 |bgcolor=dfffdf| 10 |bgcolor=dfffdf| 7 |bgcolor=dfffdf| 4 |bgcolor=dfffdf| 6 |bgcolor=cfcfff| 15 |bgcolor=efcfff| <small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| 13 |bgcolor=dfffdf| 8 |bgcolor=dfffdf| 8{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| 4 |bgcolor=dfffdf| 10 |bgcolor=dfffdf| 5 | | | | | | | |- |align="left"|{{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] |bgcolor=dfffdf| 5 |bgcolor=dfffdf| 9{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| 9 |bgcolor=cfcfff| 13 |bgcolor=cfcfff| 13 |bgcolor=dfffdf| 6 |bgcolor=ffffff| <small>DNS</small> |bgcolor=dfdfdf| 2 |bgcolor=efcfff| <small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| <small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| 5 |bgcolor=dfffdf| 6 |bgcolor=dfffdf| 7 |bgcolor=dfffdf| 5 |bgcolor=dfffdf| 5 |bgcolor=dfffdf| 4 |bgcolor=dfffdf| 6 | | | | | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2021 Formule Een-seisoen|2021]] |rowspan="3"| MCL35M<br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes]] M12 E Performance<br />1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2021 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2021 Emilia Romagna Grand Prix|EMI]] <br /> [[Beeld:Flag of Emilia-Romagna (de facto).svg|20px|Vlag van Emilia-Romagna]] | [[2021 Portugese Grand Prix|POR]]<br/>{{PT-VLAG}} | [[2021 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2021 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{vlagikoon|MON}} | [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br /> {{vlagikoon|AZE}} | [[2021 Franse Grand Prix|FRA]] <br /> {{vlagikoon|FRA}} | [[2021 Stiermarkse Grand Prix|STI]] <br /> [[Lêer:Flag of Steiermark.svg|20px]] | [[2021 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}} | [[2021 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2021 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2021 Belgiese Grand Prix|BEL]]‡ <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2021 Nederlandse Grand Prix|NED]] <br /> {{vlagikoon|NED}} | [[2021 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2021 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}} | [[2021 Turkse Grand Prix|TUR]] <br /> {{vlagikoon|TUR}} | [[2021 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2021 Meksikostad Grand Prix|MXS]] <br /> {{vlagikoon|MEX}} | [[2021 São Paulo Grand Prix|SAP]] <br /> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2021 Katarse Grand Prix|KAT]] <br /> {{vlagikoon|QAT}} | [[2021 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]] <br /> {{vlagikoon|SAU}} | [[2021 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | |rowspan="3" bgcolor=efefef|'''275''' |rowspan="3" bgcolor=efefef|'''4''' |- |align="left"|{{AU-VLAG}} [[Daniel Ricciardo]] |bgcolor=dfffdf| 7 |bgcolor=dfffdf| 6 |bgcolor=dfffdf| 9 |bgcolor=dfffdf| 6 |bgcolor=cfcfff| 12 |bgcolor=dfffdf| 9 |bgcolor=dfffdf| 6 |bgcolor=cfcfff| 13 |bgcolor=dfffdf| 7 |bgcolor=dfffdf| 5 |bgcolor=cfcfff| 11 |bgcolor=dfffdf| 4 |bgcolor=cfcfff| 11 |bgcolor=ffffbf| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| 4 |bgcolor=cfcfff| 13 |bgcolor=dfffdf| 5 |bgcolor=cfcfff| 12 |bgcolor=efcfff| <small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| 12 |bgcolor=dfffdf| 5 |bgcolor=cfcfff| 12 | | |- |align="left"|{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] |bgcolor=dfffdf| 4 |bgcolor=ffdf9f| 3 |bgcolor=dfffdf| 5 |bgcolor=dfffdf| 8 |bgcolor=ffdf9f| 3 |bgcolor=dfffdf| 5 |bgcolor=dfffdf| 5 |bgcolor=dfffdf| 5 |bgcolor=ffdf9f| 3 |bgcolor=dfffdf| 4 |bgcolor=efcfff| <small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| 14 |bgcolor=dfffdf| 10 |bgcolor=dfdfdf| 2 |bgcolor=dfffdf| 7{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfffdf| 7 |bgcolor=dfffdf| 8 |bgcolor=dfffdf| 10 |bgcolor=dfffdf| 10 |bgcolor=dfffdf| 9 |bgcolor=dfffdf| 10 |bgcolor=dfffdf| 7 | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2022 Formule Een-seisoen|2022]] |rowspan="3"| MCL36<br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes]] M13 E Performance<br />1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2022 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{vlagikoon|BHR}} | [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/> {{vlagikoon|SAU}} | [[2022 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/> {{vlagikoon|AUS}} | [[2022 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/> [[Beeld:Flag of Emilia-Romagna (de facto).svg|20px|Vlag van Emilia-Romagna]] | [[2022 Miami Grand Prix|MIA]]<br/> [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2022 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2022 Monaco Grand Prix|MON]]<br/> {{vlagikoon|MON}} | [[2022 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/> {{vlagikoon|AZE}} | [[2022 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/> {{vlagikoon|CAN}} | [[2022 Britse Grand Prix|GBR]]<br/> {{vlagikoon|GBR}} | [[2022 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/> {{vlagikoon|AUT}} | [[2022 Franse Grand Prix|FRA]]<br/> {{vlagikoon|FRA}} | [[2022 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/> {{vlagikoon|HUN}} | [[2022 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/> {{vlagikoon|BEL}} | [[2022 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/> {{vlagikoon|NED}} | [[2022 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2022 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/> {{vlagikoon|SIN}} | [[2022 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/> {{vlagikoon|JPN}} | [[2022 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/> {{vlagikoon|VSA}} | [[2022 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/> {{vlagikoon|MEX}} | [[2022 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2022 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | |rowspan="3" bgcolor=efefef|'''159''' |rowspan="3" bgcolor=efefef|'''5''' |- |align="left"|{{AU-VLAG}} [[Daniel Ricciardo]] |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''18 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|9 | | |- |align="left"|{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|^'''5'''3 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|^'''7'''<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|6{{Pictogram vinnigste ronde}} | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2023 Formule Een-seisoen|2023]] |rowspan="3"| MCL60<br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes]] M14 E Performance<br />1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2023 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{vlagikoon|BHR}} | [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/> {{vlagikoon|SAU}} | [[2023 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/> {{vlagikoon|AUS}} | [[2023 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/> {{vlagikoon|AZE}} | [[2023 Miami Grand Prix|MIA]]<br/> [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2023 Monaco Grand Prix|MON]]<br/> {{vlagikoon|MON}} | [[2023 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2023 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/> {{vlagikoon|CAN}} | [[2023 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/> {{vlagikoon|AUT}} | [[2023 Britse Grand Prix|GBR]]<br/> {{vlagikoon|GBR}} | [[2023 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/> {{vlagikoon|HUN}} | [[2023 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/> {{vlagikoon|BEL}} | [[2023 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/> {{vlagikoon|NED}} | [[2023 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2023 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/> {{vlagikoon|SIN}} | [[2023 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/> {{vlagikoon|JPN}} | [[2023 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/> {{vlagikoon|QAT}} | [[2023 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/> {{vlagikoon|VSA}} | [[2023 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/> {{vlagikoon|MEX}} | [[2023 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2023 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/> [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2023 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | |rowspan=3 bgcolor=efefef| '''302''' |rowspan=3 bgcolor=efefef| '''4''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''3'''3 |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|^'''2'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|5 | | |- |align="left"|{{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|6 | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2024 Formule Een-seisoen|2024]] |rowspan="3"| [[McLaren MCL38|MCL38]]<br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes]] M15 E Performance<br />1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2024 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{vlagikoon|BHR}} | [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />{{vlagikoon|SAU}} | [[2024 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{vlagikoon|AUS}} | [[2024 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{vlagikoon|JPN}} | [[2024 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{vlagikoon|CHN}} | [[2024 Miami Grand Prix|MIA]]<br />[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />[[Beeld:Flag of Emilia-Romagna (de facto).svg|20px|Vlag van Emilia-Romagna]] | [[2024 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{vlagikoon|MON}} | [[2024 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{vlagikoon|CAN}} | [[2024 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{vlagikoon|ESP}} | [[2024 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{vlagikoon|AUT}} | [[2024 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{vlagikoon|GBR}} | [[2024 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{vlagikoon|HUN}} | [[2024 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{vlagikoon|BEL}} | [[2024 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />{{vlagikoon|NED}} | [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br />{{vlagikoon|ITA}} | [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />{{vlagikoon|AZE}} | [[2024 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{vlagikoon|SIN}} | [[2024 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{vlagikoon|VSA}} | [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />{{vlagikoon|MEX}} | [[2024 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2024 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br />[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2024 Katarse Grand Prix|KAT]]<br />{{vlagikoon|QAT}} | [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] |rowspan=3 bgcolor=ffffbf| '''666''' |rowspan=3 bgcolor=ffffbf| '''{{Goud}}''' |- |align="left"|{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|^'''6'''2 |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|^'''3'''20^† |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfffdf|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|^'''3'''4{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|^'''1'''6{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|^'''2'''10{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |- |align="left"|{{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''8 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''13{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfdfdf|^'''2'''2 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''8 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=ffdf9f|^'''1'''3 |bgcolor=dfffdf|10 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2025 Formule Een-seisoen|2025]] |rowspan="3"| MCL39<br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes]] M16 E Performance<br />1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/> {{vlagikoon|AUS}} | [[2025 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/> {{vlagikoon|CHN}} | [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/> {{vlagikoon|JPN}} | [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{vlagikoon|BHR}} | [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/> {{vlagikoon|SAU}} | [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]<br/> [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]<br/> {{vlagikoon|MON}} | [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/> {{vlagikoon|CAN}} | [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/> {{vlagikoon|AUT}} | [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]<br/> {{vlagikoon|GBR}} | [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/> {{vlagikoon|BEL}} | [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/> {{vlagikoon|HUN}} | [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/> {{vlagikoon|NED}} | [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/> {{vlagikoon|AZE}} | [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/> {{vlagikoon|SIN}} | [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/> {{vlagikoon|VSA}} | [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/> {{vlagikoon|MEX}} | [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2025 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/> [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/> {{vlagikoon|QAT}} | [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] |rowspan=3 bgcolor=ffffbf| '''833''' |rowspan=3 bgcolor=ffffbf| '''{{Goud}}''' |- |align="left"|{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfdfdf|^'''8'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=cfcfff|18 ^'''†''' |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=dfdfdf|^'''3'''2 |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''1'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=000000 style=color:white|{{Pictogram poleposition}}<br/><small>DSQ</small> |bgcolor=dfffdf|^'''3'''4 |bgcolor=ffdf9f|3 |- |align="left"|{{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=ffffbf|^'''2'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|v=1|p=1}} |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=ffffbf|^'''2'''1 |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|v=1|p=1}} |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|^'''2'''1 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|v=1|p=1}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=000000 style=color:white| <small>DSQ</small> |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2{{Pictogram poleposition|p=1|f=1}} |bgcolor=dfdfdf|2 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2026 Formule Een-seisoen|2026]]* |rowspan="3"| MCL40<br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes]] M17 E Performance<br/>1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t h]] | | [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/> {{vlagikoon|AUS}} | [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/> {{vlagikoon|CHN}} | [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/> {{vlagikoon|JPN}} | [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br/> [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/> {{vlagikoon|CAN}} | [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br/> {{vlagikoon|MON}} | [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br/> [[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]] | [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/> {{vlagikoon|AUT}} | [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br/> {{vlagikoon|GBR}} | [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/> {{vlagikoon|BEL}} | [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/> {{vlagikoon|HUN}} | [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/> {{vlagikoon|NED}} | [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/> {{vlagikoon|AZE}} | [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{MY-VLAG}} | [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/> {{vlagikoon|SIN}} | [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/> {{vlagikoon|VSA}} | [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/> {{vlagikoon|MEX}} | [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/> [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/> {{vlagikoon|QAT}} | [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | |rowspan=3 bgcolor=efefef| '''339*''' |rowspan=3 bgcolor=efefef| '''3*''' |- |align="left"|{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=|^'''4'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|^'''2'''<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''4 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''4 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |- |align="left"|{{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] |bgcolor=|<small>DNS</small> |bgcolor=|^'''6'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=cfcfff|^'''4'''11 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=cfcfff|^'''7'''11 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|^'''5'''6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! Jaar ! Onderstel<br />en bande ! Enjin ! Renjaers !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 ! Punte ! Plek |}</div> * ^'''†''' Die renjaer haal nie die einde nie, maar word wel geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die renafstand voltooi het. * ‡ Halwe punte is in België toegeken in 2021 omdat daar minder as 75% van die wedren afgelê is weens hewige reën. * '''*''' Seisoen nog aan die gang. == Galery == <gallery mode="packed" heights="120"> Lêer:ProstAlain McLarenMP4-2B 1985.jpg|[[Alain Prost]] in die McLaren MP4-2B (1985) Lêer:Ayrton Senna 1988 Canada.jpg|[[Ayrton Senna]] in 1988 in [[Kanadese Grand Prix|Kanada]] Lêer:Mika Hakkinen 1999 Canada.jpg|[[Mika Häkkinen]] wen die [[1999 Kanadese Grand Prix]] Lêer:Fernando Alonso 2007 2.jpg|[[Fernando Alonso]] in die [[2007 Maleisiese Grand Prix]] Lêer:Lewis hamilton - 2008 Melb GP.jpg|[[Lewis Hamilton]] in [[2008 Australiese Grand Prix|Melborne]], 2008 Lêer:Hamilton McLaren MP4-24.jpg|Hamilton in die McLaren MP4-24 Lêer:McLaren duo 2015 Malaysia Race.jpg|[[Fernando Alonso|Alonso]] gevolg deur [[Jenson Button|Button]] in die [[2015 Maleisiese Grand Prix]] Lêer:Stoffel_Vandoorne_2017_Catalonia_test_(27_Feb-2_Mar)_Day_4.jpg|[[Stoffel Vandoorne]] in die McLaren MCL32 (2017) </gallery> == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie}} * {{official website|https://www.mclaren.com/racing/}} [[Kategorie:Formule Een Wêreldvervaardigerskampioene]] [[Kategorie:Formule Een-vervaardigers]] nr21vkijayxb6yynb77vcpx6zlgbnwc 10 106230 2979188 2683652 2026-10-15T15:05:18Z Aliwal2012 39067 vervang met {{PAGENAME}} 2979188 wikitext text/x-wiki {| align=right class=toccolours width=300 border=0.2 cellpadding=1 cellspacing=0 style="margin-left:0.5em" |+<span style="font-size:large;">'''{{PAGENAME}}'''</span> |- ! colspan=2 bgcolor=LightBlue | '''Algemene eienskappe''' |- | Naam || {{{Naam|{{PAGENAME}}}}}{{#if:{{{IUPACNaam|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}} [[IUSTC]]-naam {{!}}{{!}} {{{IUPACNaam|}}}|}}{{#if:{{{SistematieseNaam|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}} Sistematiese naam {{!}}{{!}} {{{SistematieseNaam|}}}|}}{{#if:{{{AnderName|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}} Ander name {{!}}{{!}} {{{AnderName|}}}|}} |- |align=center {{#if: {{{struktuur12|}}}|colspan="2"|}} |{{#if: {{{struktuur12|}}}|[[Lêer:{{{struktuur12|}}}|260px|center|Struktuurformule van {{{Naam|}}}]]| {{#if: {{{struktuur|}}}| [[Lêer:{{{struktuur|}}}|130px|center|Struktuurformule van {{{Naam|}}}]]|&nbsp;}} {{!}}{{#if: {{{struktuur2|}}}|[[Lêer:{{{struktuur2|}}}|130px|center]]|}}}}{{#if: {{{teks2|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}} &nbsp; {{!}}{{!}} {{{teks2|}}} |}}{{#if: {{{teks12|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}} colspan="2" align="center" {{!}} {{{teks12|}}} |}} |- | [[Chemiese formule]] | {{{Formule|{{{formule|}}}}}} |- | [[Molêre massa]] || {{{MolereMassa|{{{mw|}}}}}} |- | [[CAS-registernommer|CAS-nommer]] || {{{CASNo|}}} {{#if: {{{Voorkoms|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}}Voorkoms{{!}}{{!}}{{{Voorkoms|}}}|}}{{#if: {{{Dipoolmoment|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}}[[Dipoolmoment]]{{!}}{{!}}{{{Dipoolmoment|}}}|}} {{#if: {{{Reuk|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}}Reuk{{!}}{{!}}{{{Reuk|}}}|}} {{#if: {{{Reukdrempel|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}}[[Reukdrempel]]{{!}}{{!}}{{{Reukdrempel|}}}|}} |- ! colspan=2 bgcolor=lightblue | '''Fasegedrag''' {{#if: {{{Kondisie|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}}bgcolor=#CCEEEE{{!}}Fase{{!}}{{!}}bgcolor=#CCEEEE{{!}}{{{Kondisie|}}}|}}{{#if: {{{Selparms|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}}[[Kristalstruktuur#Verskuiwingsimmetrie|Selkonstantes]]{{!}}{{!}}{{{Selparms|}}}|}} {{#if: {{{Ruimtegroep|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}}[[Ruimtegroep]]{{!}}{{!}}{{{Ruimtegroep|}}}|}}{{#if: {{{Ruimtegroepnommer|{{{Ruimtegroepnummer|}}}}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}}Nommer{{!}}{{!}}{{{Ruimtegroepnommer|{{{Ruimtegroepnummer|}}}}}}<includeonly>[[Kategorie:Kristalstruktuur met ruimtegroep {{{Ruimtegroepnommer|{{{Ruimtegroepnummer|}}}}}}]]</includeonly>|}} {{#if: {{{Schönfliess|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}}Schönfliess-simbool{{!}}{{!}}{{{Schönfliess|}}}|}}{{#if: {{{Strukturbericht|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}}[[strukturbericht-klassifikasie|Strukturbericht]]{{!}}{{!}}{{{Strukturbericht|}}}<includeonly>[[Kategorie:{{{Strukturbericht|}}}-strukture]]</includeonly>|}}<!--Vir allotroop 2-->{{#if: {{{Kondisie2|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}}bgcolor=#CCEEEE{{!}}Fase{{!}}{{!}}bgcolor=#CCEEEE{{!}}{{{Kondisie2|}}}|}}{{#if: {{{Selparms2|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}}[[Kristalstruktuur#Verskuiwingsimmetrie|Selkonstantes]]{{!}}{{!}}{{{Selparms2|}}}|}} {{#if: {{{Ruimtegroep2|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}}[[Ruimtegroep]]{{!}}{{!}}{{{Ruimtegroep2|}}}|}}{{#if: {{{Ruimtegroepnommer2|{{{Ruimtegroepnummer2|}}}}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}}Nommer{{!}}{{!}}{{{Ruimtegroepnommer2|{{{Ruimtegroepnummer2|}}}}}}<includeonly>[[Kategorie:Kristalstruktuur met ruimtegroep {{{Ruimtegroepnommer2|{{{Ruimtegroepnummer2|}}}}}}]]</includeonly>|}} {{#if: {{{Schönfliess2|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}}Schönfliess-simbool{{!}}{{!}}{{{Schönfliess2|}}}|}}{{#if: {{{Strukturbericht2|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}}Strukturbericht{{!}}{{!}}{{{Strukturbericht2|}}}<includeonly>[[Kategorie:{{{Strukturbericht2|}}}-strukture]]</includeonly>|}}<!--Vir allotroop 3-->{{#if: {{{Kondisie3|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}}bgcolor=#CCEEEE{{!}}Fase{{!}}{{!}}bgcolor=#CCEEEE{{!}}{{{Kondisie3|}}}|}}{{#if: {{{Selparms3|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}}[[Kristalstruktuur#Verskuiwingsimmetrie|Selkonstantes]]{{!}}{{!}}{{{Selparms3|}}}|}} {{#if: {{{Ruimtegroep3|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}}[[Ruimtegroep]]{{!}}{{!}}{{{Ruimtegroep3|}}}|}}{{#if: {{{Ruimtegroepnommer3|{{{Ruimtegroepnummer3|}}}}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}}Nommer{{!}}{{!}}{{{Ruimtegroepnommer3|{{{Ruimtegroepnummer3|}}}}}}<includeonly>[[Kategorie:Kristalstruktuur met ruimtegroep {{{Ruimtegroepnommer3|{{{Ruimtegroepnummer3|}}}}}}]]</includeonly>|}} {{#if: {{{Schönfliess3|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}}Schönfliess-simbool{{!}}{{!}}{{{Schönfliess3|}}}|}}{{#if: {{{Strukturbericht3|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}}Strukturbericht{{!}}{{!}}{{{Strukturbericht3|}}}<includeonly>[[Kategorie:{{{Strukturbericht3|}}}-strukture]]</includeonly>|}}<!--Vir allotroop 4-->{{#if: {{{Kondisie4|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}}bgcolor=#CCEEEE{{!}}Fase{{!}}{{!}}bgcolor=#CCEEEE{{!}}{{{Kondisie4|}}}|}}{{#if: {{{Selparms4|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}}[[Kristalstruktuur#Verskuiwingsimmetrie|Selkonstantes]]{{!}}{{!}}{{{Selparms4|}}}|}} {{#if: {{{Ruimtegroep4|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}}[[Ruimtegroep]]{{!}}{{!}}{{{Ruimtegroep4|}}}|}}{{#if: {{{Ruimtegroepnommer4|{{{Ruimtegroepnummer4|}}}}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}}Nommer{{!}}{{!}}{{{Ruimtegroepnommer4|{{{Ruimtegroepnummer4|}}}}}}<includeonly>[[Kategorie:Kristalstruktuur met ruimtegroep {{{Ruimtegroepnommer4|{{{Ruimtegroepnummer4|}}}}}}]]</includeonly>|}} {{#if: {{{Schönfliess4|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}}Schönfliess-simbool{{!}}{{!}}{{{Schönfliess4|}}}|}}{{#if: {{{Strukturbericht4|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}}Strukturbericht{{!}}{{!}}{{{Strukturbericht4|}}}<includeonly>[[Kategorie:{{{Strukturbericht4|}}}-strukture]]</includeonly>|}} |- | [[Smeltpunt]] | {{{Smeltpunt|}}} |- | [[Kookpunt]] || {{{Kookpunt|}}} |- style="background: #f4f4f4;" | [[Digtheid]] || {{{Digtheid|}}}{{#if:{{{Mengbaarheid|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}} [[Oplossing_(chemie)#Mengbaarheid|Mengbaarheid]] {{!}}{{!}} {{{Mengbaarheid|}}}|}} |- style="background: #f1f2f9;" | [[Oplossing_(chemie)#Oplosbaarheid|Oplosbaarheid]] || {{{Oplosbaarheid|}}}{{#if:{{{Ksp|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}} [[Oplosbaarheidsproduk|K{{sub|sp}}]] {{!}}{{!}} {{{Ksp|}}}|}}{{#if:{{{Viskositeit|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}} [[Viskositeit]] {{!}}{{!}} {{{Viskositeit|}}}|}}{{#if:{{{Dampdruk|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}} [[Dampdruk]] {{!}}{{!}} {{{Dampdruk|}}}|}}{{#if:{{{Brekingsindeks|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}} [[Brekingsindeks]] {{!}}{{!}} {{{Brekingsindeks|}}}|}}{{#if:{{{Hardheid|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}} [[Hardheid]] {{!}}{{!}} {{{Hardheid|}}}|}}{{#if:{{{Drievoudpunt|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}} [[Drievoudpunt]] {{!}}{{!}} {{{Drievoudpunt|}}}|}}{{#if:{{{KritiekeT|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}} [[Kritieke punt|Kritieke temperatuur]] {{!}}{{!}} {{{KritiekeT|}}}|}}{{#if:{{{KritiekeP|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}} [[Kritieke punt|Kritieke druk]] {{!}}{{!}} {{{KritiekeP|}}}|}}{{#if:{{{afdeling4|}}}|&nbsp; {{!}}- ! colspan=2 bgcolor=lightblue {{!}} '''Termodinamies''' |}}{{#if:{{{DeltaHvap|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}} [[Verdampingswarmte|Δ_vapH^ɵ]] {{!}}{{!}} {{{DeltaHvap|}}} |}}{{#if:{{{DeltaHsol|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}} [[Oplossingswarmte|Δ_solH^ɵ]] {{!}}{{!}} {{{DeltaHsol|}}} |}}{{#if:{{{DeltaHsub|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}} [[Sublimasiewarmte|Δ_sublH^ɵ]] {{!}}{{!}} {{{DeltaHsub|}}} |}}{{#if:{{{DeltaHfus|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}} [[Smeltingswarmte|Δ_fusH^ɵ]] {{!}}{{!}} {{{DeltaHfus|}}} |}}{{#if:{{{DeltaSfus|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}} Δ_fusS^ɵ {{!}}{{!}} {{{DeltaSfus|}}} |}}{{#if:{{{Cp_s|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}} [[Warmtekapasiteit|C_p]](s) {{!}}{{!}} {{{Cp_s|}}} |}}{{#if:{{{Cp_l|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}} [[Warmtekapasiteit|C_p]](l) {{!}}{{!}} {{{Cp_l|}}} |}}{{#if:{{{Cp_g|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}} [[Warmtekapasiteit|C_p]](g) {{!}}{{!}} {{{Cp_g|}}} |}}{{#if:{{{DeltaHf|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}} [[Vormingsentalpie|Δ_fH^ɵ]] {{!}}{{!}} {{{DeltaHf|}}} |}}{{#if:{{{DeltaHf_s|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}} [[Vormingsentalpie|Δ_fH^ɵ (s)]] {{!}}{{!}} {{{DeltaHf_s|}}} |}}{{#if:{{{DeltaHf_l|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}} [[Vormingsentalpie|Δ_fH^ɵ (l)]] {{!}}{{!}} {{{DeltaHf_l|}}} |}}{{#if:{{{DeltaHf_g|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}} [[Vormingsentalpie|Δ_fH^ɵ (g)]] {{!}}{{!}} {{{DeltaHf_g|}}} |}}{{#if:{{{DeltaHc|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}} [[Verbranding#Bepaling_van_hittewaarde|Δ_cH^ɵ]] {{!}}{{!}} {{{DeltaHc|}}} |}}{{#if:{{{Sf_s|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}} [[Vormingsentropie|S^ɵ_f]](s) {{!}}{{!}} {{{Sf_s|}}} |}}{{#if:{{{Sf_l|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}} [[Vormingsentropie|S^ɵ_f]](l) {{!}}{{!}} {{{Sf_l|}}} |}}{{#if:{{{Sf_g|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}} [[Vormingsentropie|S^ɵ_f]](g) {{!}}{{!}} {{{Sf_g|}}} |}}{{#if:{{{DeltaGf|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}} Δ_fG^ɵ {{!}}{{!}} {{{DeltaGf|}}} |}}{{#if:{{{DeltaGf_s|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}} Δ_fG^ɵ (s) {{!}}{{!}} {{{DeltaGf_s|}}} |}}{{#if:{{{DeltaGf_l|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}} Δ_fG^ɵ (l) {{!}}{{!}} {{{DeltaGf_l|}}} |}}{{#if:{{{DeltaGf_g|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}} Δ_fG^ɵ (g) {{!}}{{!}} {{{DeltaGf_g|}}} |}}{{#if:{{{HenryKonstante|}}}|&nbsp; {{!}}- style="background: #f2f2f2;" {{!}} [[Henry se wet|Henry se konstante]] {{!}}{{!}} {{{HenryKonstante}}} |}}{{#if:{{{Warmtekapasiteit|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}} [[Warmtekapasiteit]] {{!}}{{!}} {{{Warmtekapasiteit}}} |}}{{#if:{{{Young|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}} [[Young se modulus]] {{!}}{{!}} {{{Young}}} |}} |- ! colspan=2 bgcolor=lightblue | '''Suur-basis eienskappe''' |- | [[Suurheidskonstante|pKa]] || {{{pKa|}}} |- ! colspan=2 bgcolor=lightblue | '''Veiligheid''' |- | [[Flitspunt]] || {{{Flitspunt|}}}{{#if:{{{Selfontbrandingspunt|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}} [[Selfontbrandingspunt]] {{!}}{{!}} {{{Selfontbrandingspunt|}}} |}}{{#if:{{{Kroniese uitwerking|}}}|&nbsp; {{!}}- style="background: #f4f4f4;" {{!}} Kroniese uitwerking {{!}}{{!}} {{small|{{{Kroniese uitwerking|}}}}} |}}{{#if:{{{Akute uitwerking|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}} Akute uitwerking {{!}}{{!}} {{small|{{{Akute uitwerking|}}}}} |}}{{#if:{{{LD50|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}} LD₅₀ {{!}}{{!}} {{{LD50|}}} |}}{{#if:{{{LC50|}}}|&nbsp; {{!}}- {{!}} LC₅₀ {{!}}{{!}} {{{LC50|}}} |}} |- {{!}} align=center colspan=2 bgcolor=lightblue | {{small|Tensy anders vermeld is alle data vir [[standaardtemperatuur en -druk]] toestande.}} |- bgcolor=lightblue |align=center {{#if: {{{beeld12|}}}|colspan="2"|}} |{{#if: {{{beeld12|}}}|[[Lêer:{{{beeld12|}}}|260px]]| {{#if: {{{beeld1|}}}| [[Lêer:{{{beeld1|}}}|130px|center]]|&nbsp;}} {{!}}{{#if: {{{beeld2|}}}|[[Lêer:{{{beeld2|}}}|130px|center]]|}}}} {{!}}-bgcolor=lightblue align=center {{!}}colspan="2"{{!}} Portaal [[Lêer:Portal.svg|20px]] [[Portaal:Chemie|Chemie]] |}<noinclude>[[/Uitleg/]][[Kategorie:Chemiekas sjablone]]</noinclude> bmyju68yz2k8rdv5q8ue5v2oj4rs9it 0 107534 2979326 2892393 2026-10-16T09:12:14Z Amherst99 12867 /* */ 2979326 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Ring video doorbell.jpg|duimnael|'n Deurklokkie met videokamera en internetverbinding - 'n voorbeeld van slim huisbestuur]] Die sambreelterm '''Internet van Dinge''' ('n leenvertaling van die [[Engels]]e ''internet of things'', kort ''IoT'') verwys na bepaalde soorte tegnologieë wat interaksie tussen mens en elektroniese of huishoudelike toestelle, of outomatiese kommunikasie tussen hierdie toestelle. Hiervoor word gegewens deur sensors versamel. Die Internet van Dinge maak deel uit van 'n tegnologiese ontwikkeling in die laat 20ste en vroeë 21ste eeu waarby fisiese voorwerpe toenemend in 'n netwerk van [[internet]]agtige strukture met mekaar verbind word en as nie-menslike internet-deelnemers begin optree. 'n Voorbeeld hiervan is slim huisbestuur. Terwyl die belangrikheid van [[persoonlike rekenaar]]s geleidelik afneem, word elektroniese en huishoudelike toestelle, geboue, voertuie en ander voorwerpe, wat met geskikte elektronika soos byvoorbeeld sensore en sagteware toegerus is, danksy hul inbedding in netwerkstrukture self in staat gestel om bepaalde toestande te analiseer, met mekaar te kommuniseer en aksies te loods. Danksy die tegniese moontlikhede van die Internet van Dinge hoef huishoudings nie meer hul aandag aan alledaagse verrigtinge skenk nie. 'n Eenvoudige voorbeeld is 'n koelkas wat kosvoorrade self kan beheer en dophou om, wanneer nodig, aanlynbestellings te plaas. Die Internet van Dinge voorsien die basis waarop toenemend 'n samesmelting van tegnologieë gaan plaasvind wat die grense tussen die fisiese, digitale en biologiese sfere vervaag, waarna gesamentlik verwys word as [[kuber-fisiese stelsel]]s.<ref>{{cite web |url=https://www.weforum.org/agenda/2016/01/the-fourth-industrial-revolution-what-it-means-and-how-to-respond/ |title=The Fourth Industrial Revolution: what it means and how to respond |website=World Economic Forum |access-date=20 Maart 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200502110155/https://www.weforum.org/agenda/2016/01/the-fourth-industrial-revolution-what-it-means-and-how-to-respond |archive-date=2 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Op ekonomiese vlak het die Internet van Dinge 'n nuwe fase van gedigitaliseerde [[globalisering]] in die wêreldhandel ingelui waar die handel met en vervoer van fisiese goedere deur die handel met tegnologiese gegewens vervang word. Die massavervaardiging van gestandaardiseerde goedere, wat in houers verpak en oor groot afstande vervoer word, is minder doeltreffend as die uitruil van gedigitaliseerde bousketse waarmee nywerheidsrobotte en masjiene in die bestemmingsland geprogrammeer word om benodigde en individueel aangepaste goedere plaaslik te vervaardig.<ref>[http://www.welt.de/regionales/hamburg/article152294131/Der-Hafen-muss-sich-der-Digitalisierung-anpassen.html ''www.welt.de, 16 Februarie 2016: Hamburg - Der Hafen muss sich der Digitalisierung anpassen. Besoek op 16 Februarie 2016'']</ref> Daar is ramings van 200 miljard toestelle wat in die nabye toekoms verbind sal word. Die mark se waarde word geprojekteer teen 80 miljard dollar.<ref>[https://www.toptal.com/designers/interactive/smart-home-domestic-internet-of-things Toptal - Home Smart Home: Domineer die Internet van Dinge]</ref> == Suid-Afrikaanse mark vir slim huisbestuurtegnologie == Die getal Suid-Afrikaanse huishoudings, wat gebruik maak van slim huisbestuurtegnologie, is in 2020 op 700&nbsp;000 beraam wat gelykstaan aan 'n markpenetrasie van 5,3 persent (dit sal na verwagting styg tot 9,9 persent teen 2023). Die verwagte omset in 2020 beloop VS$366 miljoen.<ref>{{Cite web |url=https://www.statista.com/outlook/279/112/smart-home/south-africa |title=''Statista.com: Smart Home - South Africa. Besoek op 9 Mei 2020'' |access-date= 9 Mei 2020 |archive-date=20 Oktober 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181020220909/https://www.statista.com/outlook/279/112/smart-home/south-africa |url-status=dead }}</ref> ==Sien ook== * [[KadNap-botnetwerk]] == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Internet]] ophe0iyt9e8tx2rz7yse3kkx6ulkbrh 828 111372 2979276 2706706 2026-10-15T23:11:39Z Pynappel 70858 Werk by uit Engels 2979276 Scribunto text/plain -- This module implements {{documentation}}. -- Get required modules. local getArgs = require('Module:Arguments').getArgs -- Get the config table. local cfg = mw.loadData('Module:Documentation/config') local p = {} -- Often-used functions. local ugsub = mw.ustring.gsub local format = mw.ustring.format ---------------------------------------------------------------------------- -- Helper functions -- -- These are defined as local functions, but are made available in the p -- table for testing purposes. ---------------------------------------------------------------------------- local function message(cfgKey, valArray, expectType) --[[ -- Gets a message from the cfg table and formats it if appropriate. -- The function raises an error if the value from the cfg table is not -- of the type expectType. The default type for expectType is 'string'. -- If the table valArray is present, strings such as $1, $2 etc. in the -- message are substituted with values from the table keys [1], [2] etc. -- For example, if the message "foo-message" had the value 'Foo $2 bar $1.', -- message('foo-message', {'baz', 'qux'}) would return "Foo qux bar baz." --]] local msg = cfg[cfgKey] expectType = expectType or 'string' if type(msg) ~= expectType then error('message: type error in message cfg.' .. cfgKey .. ' (' .. expectType .. ' expected, got ' .. type(msg) .. ')', 2) end if not valArray then return msg end local function getMessageVal(match) match = tonumber(match) return valArray[match] or error('message: no value found for key $' .. match .. ' in message cfg.' .. cfgKey, 4) end return ugsub(msg, '$([1-9][0-9]*)', getMessageVal) end p.message = message local function makeWikilink(page, display) if display then return format('[[%s|%s]]', page, display) else return format('[[%s]]', page) end end p.makeWikilink = makeWikilink local function makeCategoryLink(cat, sort) local catns = mw.site.namespaces[14].name return makeWikilink(catns .. ':' .. cat, sort) end p.makeCategoryLink = makeCategoryLink local function makeUrlLink(url, display) return format('[%s %s]', url, display) end p.makeUrlLink = makeUrlLink local function makeToolbar(...) local ret = {} local lim = select('#', ...) if lim < 1 then return nil end for i = 1, lim do ret[#ret + 1] = select(i, ...) end -- 'documentation-toolbar' return format( '<span class="%s">(%s)</span>', message('toolbar-class'), table.concat(ret, ' &#124; ') ) end p.makeToolbar = makeToolbar ---------------------------------------------------------------------------- -- Argument processing ---------------------------------------------------------------------------- local function makeInvokeFunc(funcName) return function (frame) local args = getArgs(frame, { valueFunc = function (key, value) if type(value) == 'string' then value = value:match('^%s*(.-)%s*$') -- Remove whitespace. if key == 'heading' or value ~= '' then return value else return nil end else return value end end }) return p[funcName](args) end end ---------------------------------------------------------------------------- -- Entry points ---------------------------------------------------------------------------- function p.nonexistent(frame) if mw.title.getCurrentTitle().subpageText == 'testcases' then return frame:expandTemplate{title = 'module test cases notice'} else return p.main(frame) end end p.main = makeInvokeFunc('_main') function p._main(args) --[[ -- This function defines logic flow for the module. -- @args - table of arguments passed by the user --]] local env = p.getEnvironment(args) local root = mw.html.create() root :wikitext(p._getModuleWikitext(args, env)) :wikitext(p.protectionTemplate(env)) :wikitext(p.sandboxNotice(args, env)) :tag('div') -- 'documentation-container' :addClass(message('container')) :attr('role', 'complementary') :attr('aria-labelledby', args.heading ~= '' and 'documentation-heading' or nil) :attr('aria-label', args.heading == '' and 'Documentation' or nil) :newline() :tag('div') -- 'documentation' :addClass(message('main-div-classes')) :newline() :wikitext(p._startBox(args, env)) :wikitext(p._content(args, env)) :tag('div') -- 'documentation-clear' :addClass(message('clear')) :done() :newline() :done() :wikitext(p._endBox(args, env)) :done() :wikitext(p.addTrackingCategories(env)) -- 'Module:Documentation/styles.css' return mw.getCurrentFrame():extensionTag ( 'templatestyles', '', {src=cfg['templatestyles'] }) .. tostring(root) end ---------------------------------------------------------------------------- -- Environment settings ---------------------------------------------------------------------------- function p.getEnvironment(args) --[[ -- Returns a table with information about the environment, including title -- objects and other namespace- or path-related data. -- @args - table of arguments passed by the user -- -- Title objects include: -- env.title - the page we are making documentation for (usually the current title) -- env.templateTitle - the template (or module, file, etc.) -- env.docTitle - the /doc subpage. -- env.sandboxTitle - the /sandbox subpage. -- env.testcasesTitle - the /testcases subpage. -- -- Data includes: -- env.protectionLevels - the protection levels table of the title object. -- env.subjectSpace - the number of the title's subject namespace. -- env.docSpace - the number of the namespace the title puts its documentation in. -- env.docpageBase - the text of the base page of the /doc, /sandbox and /testcases pages, with namespace. -- env.compareUrl - URL of the Special:ComparePages page comparing the sandbox with the template. -- -- All table lookups are passed through pcall so that errors are caught. If an error occurs, the value -- returned will be nil. --]] local env, envFuncs = {}, {} -- Set up the metatable. If triggered we call the corresponding function in the envFuncs table. The value -- returned by that function is memoized in the env table so that we don't call any of the functions -- more than once. (Nils won't be memoized.) setmetatable(env, { __index = function (t, key) local envFunc = envFuncs[key] if envFunc then local success, val = pcall(envFunc) if success then env[key] = val -- Memoise the value. return val end end return nil end }) function envFuncs.title() -- The title object for the current page, or a test page passed with args.page. local title local titleArg = args.page if titleArg then title = mw.title.new(titleArg) else title = mw.title.getCurrentTitle() end return title end function envFuncs.templateTitle() --[[ -- The template (or module, etc.) title object. -- Messages: -- 'sandbox-subpage' --> 'sandbox' -- 'testcases-subpage' --> 'testcases' --]] local subjectSpace = env.subjectSpace local title = env.title local subpage = title.subpageText if subpage == message('sandbox-subpage') or subpage == message('testcases-subpage') or (subpage == message('doc-subpage') and mw.title.getCurrentTitle().namespace == env.docSpace) then return mw.title.makeTitle(subjectSpace, title.baseText) else return mw.title.makeTitle(subjectSpace, title.text) end end function envFuncs.docTitle() --[[ -- Title object of the /doc subpage. -- Messages: -- 'doc-subpage' --> 'doc' --]] local title = env.title local docname = args[1] -- User-specified doc page. local docpage if docname then docpage = docname else docpage = env.docpageBase .. '/' .. message('doc-subpage') end return mw.title.new(docpage) end function envFuncs.sandboxTitle() --[[ -- Title object for the /sandbox subpage. -- Messages: -- 'sandbox-subpage' --> 'sandbox' --]] return mw.title.new(env.docpageBase .. '/' .. message('sandbox-subpage')) end function envFuncs.testcasesTitle() --[[ -- Title object for the /testcases subpage. -- Messages: -- 'testcases-subpage' --> 'testcases' --]] return mw.title.new(env.docpageBase .. '/' .. message('testcases-subpage')) end function envFuncs.protectionLevels() -- The protection levels table of the title object. return env.title.protectionLevels end function envFuncs.subjectSpace() -- The subject namespace number. return mw.site.namespaces[env.title.namespace].subject.id end function envFuncs.docSpace() -- The documentation namespace number. For most namespaces this is the -- same as the subject namespace. However, pages in the Article, File, -- MediaWiki or Category namespaces must have their /doc, /sandbox and -- /testcases pages in talk space. local subjectSpace = env.subjectSpace if subjectSpace == 0 or subjectSpace == 6 or subjectSpace == 8 or subjectSpace == 14 then return subjectSpace + 1 else return subjectSpace end end function envFuncs.docpageBase() -- The base page of the /doc, /sandbox, and /testcases subpages. -- For some namespaces this is the talk page, rather than the template page. local templateTitle = env.templateTitle local docSpace = env.docSpace local docSpaceText = mw.site.namespaces[docSpace].name -- Assemble the link. docSpace is never the main namespace, so we can hardcode the colon. return docSpaceText .. ':' .. templateTitle.text end function envFuncs.compareUrl() -- Diff link between the sandbox and the main template using [[Special:ComparePages]]. local templateTitle = env.templateTitle local sandboxTitle = env.sandboxTitle if templateTitle.exists and sandboxTitle.exists then local compareUrl = mw.uri.canonicalUrl( 'Special:ComparePages', { page1 = templateTitle.prefixedText, page2 = sandboxTitle.prefixedText} ) return tostring(compareUrl) else return nil end end return env end ---------------------------------------------------------------------------- -- Auxiliary templates ---------------------------------------------------------------------------- p.getModuleWikitext = makeInvokeFunc('_getModuleWikitext') function p._getModuleWikitext(args, env) local currentTitle = mw.title.getCurrentTitle() if currentTitle.contentModel ~= 'Scribunto' then return end pcall(require, currentTitle.prefixedText) -- if it fails, we don't care local moduleWikitext = package.loaded["Module:Module wikitext"] if moduleWikitext then return moduleWikitext.main() end end function p.sandboxNotice(args, env) --[=[ -- Generates a sandbox notice for display above sandbox pages. -- @args - a table of arguments passed by the user -- @env - environment table containing title objects, etc., generated with p.getEnvironment -- -- Messages: -- 'sandbox-notice-image' --> '[[File:Sandbox.svg|50px|alt=|link=]]' -- 'sandbox-notice-blurb' --> 'This is the $1 for $2.' -- 'sandbox-notice-diff-blurb' --> 'This is the $1 for $2 ($3).' -- 'sandbox-notice-pagetype-template' --> '[[Wikipedia:Template test cases|template sandbox]] page' -- 'sandbox-notice-pagetype-module' --> '[[Wikipedia:Template test cases|module sandbox]] page' -- 'sandbox-notice-pagetype-other' --> 'sandbox page' -- 'sandbox-notice-compare-link-display' --> 'diff' -- 'sandbox-notice-testcases-blurb' --> 'See also the companion subpage for $1.' -- 'sandbox-notice-testcases-link-display' --> 'test cases' -- 'sandbox-category' --> 'Template sandboxes' -- 'module-sandbox-category' --> 'Module sandboxes' -- 'other-sandbox-category' --> 'Sandboxes outside of template or module namespace' --]=] local title = env.title local sandboxTitle = env.sandboxTitle local templateTitle = env.templateTitle local subjectSpace = env.subjectSpace if not (subjectSpace and title and sandboxTitle and templateTitle and mw.title.equals(title, sandboxTitle)) then return nil end -- Build the table of arguments to pass to {{ombox}}. We need just two fields, "image" and "text". local omargs = {} omargs.image = message('sandbox-notice-image') -- Get the text. We start with the opening blurb, which is something like -- "This is the template sandbox for [[Template:Foo]] (diff)." local text = '__EXPECTUNUSEDTEMPLATE__' local pagetype, sandboxCat if subjectSpace == 10 then pagetype = message('sandbox-notice-pagetype-template') sandboxCat = message('sandbox-category') elseif subjectSpace == 828 then pagetype = message('sandbox-notice-pagetype-module') sandboxCat = message('module-sandbox-category') else pagetype = message('sandbox-notice-pagetype-other') sandboxCat = message('other-sandbox-category') end local templateLink = makeWikilink(templateTitle.prefixedText) local compareUrl = env.compareUrl if compareUrl then local compareDisplay = message('sandbox-notice-compare-link-display') local compareLink = makeUrlLink(compareUrl, compareDisplay) text = text .. message('sandbox-notice-diff-blurb', {pagetype, templateLink, compareLink}) else text = text .. message('sandbox-notice-blurb', {pagetype, templateLink}) end -- Get the test cases page blurb if the page exists. This is something like -- "See also the companion subpage for [[Template:Foo/testcases|test cases]]." local testcasesTitle = env.testcasesTitle if testcasesTitle and testcasesTitle.exists then if testcasesTitle.contentModel == "Scribunto" then local testcasesLinkDisplay = message('sandbox-notice-testcases-link-display') local testcasesRunLinkDisplay = message('sandbox-notice-testcases-run-link-display') local testcasesLink = makeWikilink(testcasesTitle.prefixedText, testcasesLinkDisplay) local testcasesRunLink = makeWikilink(testcasesTitle.talkPageTitle.prefixedText, testcasesRunLinkDisplay) text = text .. '<br />' .. message('sandbox-notice-testcases-run-blurb', {testcasesLink, testcasesRunLink}) else local testcasesLinkDisplay = message('sandbox-notice-testcases-link-display') local testcasesLink = makeWikilink(testcasesTitle.prefixedText, testcasesLinkDisplay) text = text .. '<br />' .. message('sandbox-notice-testcases-blurb', {testcasesLink}) end end -- Add the sandbox to the sandbox category. omargs.text = text .. makeCategoryLink(sandboxCat) -- 'documentation-clear' return '<div class="' .. message('clear') .. '"></div>' .. require('Module:Message box').main('ombox', omargs) end function p.protectionTemplate(env) -- Generates the padlock icon in the top right. -- @env - environment table containing title objects, etc., generated with p.getEnvironment -- Messages: -- 'protection-template' --> 'pp-template' -- 'protection-template-args' --> {docusage = 'yes'} local protectionLevels = env.protectionLevels if not protectionLevels then return nil end local editProt = protectionLevels.edit and protectionLevels.edit[1] local moveProt = protectionLevels.move and protectionLevels.move[1] if editProt then -- The page is edit-protected. return require('Module:Protection banner')._main{ message('protection-reason-edit'), small = true } elseif moveProt and moveProt ~= 'autoconfirmed' then -- The page is move-protected but not edit-protected. Exclude move -- protection with the level "autoconfirmed", as this is equivalent to -- no move protection at all. return require('Module:Protection banner')._main{ action = 'move', small = true } else return nil end end ---------------------------------------------------------------------------- -- Start box ---------------------------------------------------------------------------- p.startBox = makeInvokeFunc('_startBox') function p._startBox(args, env) --[[ -- This function generates the start box. -- @args - a table of arguments passed by the user -- @env - environment table containing title objects, etc., generated with p.getEnvironment -- -- The actual work is done by p.makeStartBoxLinksData and p.renderStartBoxLinks which make -- the [view] [edit] [history] [purge] links, and by p.makeStartBoxData and p.renderStartBox -- which generate the box HTML. --]] env = env or p.getEnvironment(args) local links local content = args.content if not content or args[1] then -- No need to include the links if the documentation is on the template page itself. local linksData = p.makeStartBoxLinksData(args, env) if linksData then links = p.renderStartBoxLinks(linksData) end end -- Generate the start box html. local data = p.makeStartBoxData(args, env, links) if data then return p.renderStartBox(data) else -- User specified no heading. return nil end end function p.makeStartBoxLinksData(args, env) --[[ -- Does initial processing of data to make the [view] [edit] [history] [purge] links. -- @args - a table of arguments passed by the user -- @env - environment table containing title objects, etc., generated with p.getEnvironment -- -- Messages: -- 'view-link-display' --> 'view' -- 'edit-link-display' --> 'edit' -- 'history-link-display' --> 'history' -- 'purge-link-display' --> 'purge' -- 'module-preload' --> 'Template:Documentation/preload-module-doc' -- 'docpage-preload' --> 'Template:Documentation/preload' -- 'create-link-display' --> 'create' --]] local subjectSpace = env.subjectSpace local title = env.title local docTitle = env.docTitle if not title or not docTitle then return nil end if docTitle.isRedirect then docTitle = docTitle.redirectTarget end -- Create link if /doc doesn't exist. local preload = args.preload if not preload then if subjectSpace == 828 then -- Module namespace preload = message('module-preload') else preload = message('docpage-preload') end end return { title = title, docTitle = docTitle, -- View, display, edit, and purge links if /doc exists. viewLinkDisplay = message('view-link-display'), editLinkDisplay = message('edit-link-display'), historyLinkDisplay = message('history-link-display'), purgeLinkDisplay = message('purge-link-display'), preload = preload, createLinkDisplay = message('create-link-display') } end function p.renderStartBoxLinks(data) --[[ -- Generates the [view][edit][history][purge] or [create][purge] links from the data table. -- @data - a table of data generated by p.makeStartBoxLinksData --]] local docTitle = data.docTitle -- yes, we do intend to purge the template page on which the documentation appears local purgeLink = makeWikilink("Special:Purge/" .. data.title.prefixedText, data.purgeLinkDisplay) if docTitle.exists then local viewLink = makeWikilink(docTitle.prefixedText, data.viewLinkDisplay) local editLink = makeWikilink("Special:EditPage/" .. docTitle.prefixedText, data.editLinkDisplay) local historyLink = makeWikilink("Special:PageHistory/" .. docTitle.prefixedText, data.historyLinkDisplay) return viewLink .. editLink .. historyLink .. purgeLink else local createLink = makeUrlLink(docTitle:canonicalUrl{action = 'edit', preload = data.preload}, data.createLinkDisplay) return createLink .. purgeLink end return ret end function p.makeStartBoxData(args, env, links) --[=[ -- Does initial processing of data to pass to the start-box render function, p.renderStartBox. -- @args - a table of arguments passed by the user -- @env - environment table containing title objects, etc., generated with p.getEnvironment -- @links - a string containing the [view][edit][history][purge] links - could be nil if there's an error. -- -- Messages: -- 'documentation-icon-wikitext' --> '[[File:Test Template Info-Icon - Version (2).svg|50px|link=|alt=]]' -- 'template-namespace-heading' --> 'Template documentation' -- 'module-namespace-heading' --> 'Module documentation' -- 'file-namespace-heading' --> 'Summary' -- 'other-namespaces-heading' --> 'Documentation' -- 'testcases-create-link-display' --> 'create' --]=] local subjectSpace = env.subjectSpace if not subjectSpace then -- Default to an "other namespaces" namespace, so that we get at least some output -- if an error occurs. subjectSpace = 2 end local data = {} -- Heading local heading = args.heading -- Blank values are not removed. if heading == '' then -- Don't display the start box if the heading arg is defined but blank. return nil end if heading then data.heading = heading elseif subjectSpace == 10 then -- Template namespace data.heading = message('documentation-icon-wikitext') .. ' ' .. message('template-namespace-heading') elseif subjectSpace == 828 then -- Module namespace data.heading = message('documentation-icon-wikitext') .. ' ' .. message('module-namespace-heading') elseif subjectSpace == 6 then -- File namespace data.heading = message('file-namespace-heading') else data.heading = message('other-namespaces-heading') end -- Heading CSS local headingStyle = args['heading-style'] if headingStyle then data.headingStyleText = headingStyle else -- 'documentation-heading' data.headingClass = message('main-div-heading-class') end -- Data for the [view][edit][history][purge] or [create] links. if links then -- 'mw-editsection-like plainlinks' data.linksClass = message('start-box-link-classes') data.links = links end return data end function p.renderStartBox(data) -- Renders the start box html. -- @data - a table of data generated by p.makeStartBoxData. local sbox = mw.html.create('div') sbox -- 'documentation-startbox' :addClass(message('start-box-class')) :newline() :tag('span') :addClass(data.headingClass) :attr('id', 'documentation-heading') :cssText(data.headingStyleText) :wikitext(data.heading) local links = data.links if links then sbox:tag('span') :addClass(data.linksClass) :attr('id', data.linksId) :wikitext(links) end return tostring(sbox) end ---------------------------------------------------------------------------- -- Documentation content ---------------------------------------------------------------------------- p.content = makeInvokeFunc('_content') function p._content(args, env) -- Displays the documentation contents -- @args - a table of arguments passed by the user -- @env - environment table containing title objects, etc., generated with p.getEnvironment env = env or p.getEnvironment(args) local docTitle = env.docTitle local content = args.content if not content and docTitle and docTitle.exists then content = args._content or mw.getCurrentFrame():expandTemplate{title = docTitle.prefixedText} end -- The line breaks below are necessary so that "=== Headings ===" at the start and end -- of docs are interpreted correctly. return '\n' .. (content or '') .. '\n' end p.contentTitle = makeInvokeFunc('_contentTitle') function p._contentTitle(args, env) env = env or p.getEnvironment(args) local docTitle = env.docTitle if not args.content and docTitle and docTitle.exists then return docTitle.prefixedText else return '' end end ---------------------------------------------------------------------------- -- End box ---------------------------------------------------------------------------- p.endBox = makeInvokeFunc('_endBox') function p._endBox(args, env) --[=[ -- This function generates the end box (also known as the link box). -- @args - a table of arguments passed by the user -- @env - environment table containing title objects, etc., generated with p.getEnvironment -- --]=] -- Get environment data. env = env or p.getEnvironment(args) local subjectSpace = env.subjectSpace local docTitle = env.docTitle if not subjectSpace or not docTitle then return nil end -- Check whether we should output the end box at all. Add the end -- box by default if the documentation exists or if we are in the -- user, module or template namespaces. local linkBox = args['link box'] if linkBox == 'off' or not ( docTitle.exists or subjectSpace == 2 or subjectSpace == 828 or subjectSpace == 10 ) then return nil end -- Assemble the link box. local text = '' if linkBox then text = text .. linkBox else text = text .. (p.makeDocPageBlurb(args, env) or '') -- "This documentation is transcluded from [[Foo]]." if subjectSpace == 2 or subjectSpace == 10 or subjectSpace == 828 then -- We are in the user, template or module namespaces. -- Add sandbox and testcases links. -- "Editors can experiment in this template's sandbox and testcases pages." text = text .. (p.makeExperimentBlurb(args, env) or '') .. '<br />' if not args.content and not args[1] then -- "Please add categories to the /doc subpage." -- Don't show this message with inline docs or with an explicitly specified doc page, -- as then it is unclear where to add the categories. text = text .. (p.makeCategoriesBlurb(args, env) or '') end text = text .. ' ' .. (p.makeSubpagesBlurb(args, env) or '') --"Subpages of this template" end end local box = mw.html.create('div') -- 'documentation-metadata' box:attr('role', 'note') :addClass(message('end-box-class')) -- 'plainlinks' :addClass(message('end-box-plainlinks')) :wikitext(text) :done() return '\n' .. tostring(box) end function p.makeDocPageBlurb(args, env) --[=[ -- Makes the blurb "This documentation is transcluded from [[Template:Foo]] (edit, history)". -- @args - a table of arguments passed by the user -- @env - environment table containing title objects, etc., generated with p.getEnvironment -- -- Messages: -- 'edit-link-display' --> 'edit' -- 'history-link-display' --> 'history' -- 'transcluded-from-blurb' --> -- 'The above [[Wikipedia:Template documentation|documentation]] -- is [[Help:Transclusion|transcluded]] from $1.' -- 'module-preload' --> 'Template:Documentation/preload-module-doc' -- 'create-link-display' --> 'create' -- 'create-module-doc-blurb' --> -- 'You might want to $1 a documentation page for this [[Wikipedia:Lua|Scribunto module]].' --]=] local docTitle = env.docTitle if not docTitle then return nil end if docTitle.exists then -- /doc exists; link to it. local docLink = makeWikilink(docTitle.prefixedText) local editDisplay = message('edit-link-display') local editLink = makeWikilink("Special:EditPage/" .. docTitle.prefixedText, editDisplay) local historyDisplay = message('history-link-display') local historyLink = makeWikilink("Special:PageHistory/" .. docTitle.prefixedText, historyDisplay) return message('transcluded-from-blurb', {docLink}) .. ' ' .. makeToolbar(editLink, historyLink) .. '<br />' elseif env.subjectSpace == 828 then -- /doc does not exist; ask to create it. local createUrl = docTitle:canonicalUrl{action = 'edit', preload = message('module-preload')} local createDisplay = message('create-link-display') local createLink = makeUrlLink(createUrl, createDisplay) return message('create-module-doc-blurb', {createLink}) .. '<br />' end end function p.makeExperimentBlurb(args, env) --[[ -- Renders the text "Editors can experiment in this template's sandbox (edit | diff) and testcases (edit) pages." -- @args - a table of arguments passed by the user -- @env - environment table containing title objects, etc., generated with p.getEnvironment -- -- Messages: -- 'sandbox-link-display' --> 'sandbox' -- 'sandbox-edit-link-display' --> 'edit' -- 'compare-link-display' --> 'diff' -- 'module-sandbox-preload' --> 'Template:Documentation/preload-module-sandbox' -- 'template-sandbox-preload' --> 'Template:Documentation/preload-sandbox' -- 'sandbox-create-link-display' --> 'create' -- 'mirror-edit-summary' --> 'Create sandbox version of $1' -- 'mirror-link-display' --> 'mirror' -- 'mirror-link-preload' --> 'Template:Documentation/mirror' -- 'sandbox-link-display' --> 'sandbox' -- 'testcases-link-display' --> 'testcases' -- 'testcases-edit-link-display'--> 'edit' -- 'template-sandbox-preload' --> 'Template:Documentation/preload-sandbox' -- 'testcases-create-link-display' --> 'create' -- 'testcases-link-display' --> 'testcases' -- 'testcases-edit-link-display' --> 'edit' -- 'module-testcases-preload' --> 'Template:Documentation/preload-module-testcases' -- 'template-testcases-preload' --> 'Template:Documentation/preload-testcases' -- 'experiment-blurb-module' --> 'Editors can experiment in this module's $1 and $2 pages.' -- 'experiment-blurb-template' --> 'Editors can experiment in this template's $1 and $2 pages.' --]] local subjectSpace = env.subjectSpace local templateTitle = env.templateTitle local sandboxTitle = env.sandboxTitle local testcasesTitle = env.testcasesTitle local templatePage = templateTitle.prefixedText if not subjectSpace or not templateTitle or not sandboxTitle or not testcasesTitle then return nil end -- Make links. local sandboxLinks, testcasesLinks if sandboxTitle.exists then local sandboxPage = sandboxTitle.prefixedText local sandboxDisplay = message('sandbox-link-display') local sandboxLink = makeWikilink(sandboxPage, sandboxDisplay) local sandboxEditDisplay = message('sandbox-edit-link-display') local sandboxEditLink = makeWikilink("Special:EditPage/" .. sandboxPage, sandboxEditDisplay) local compareUrl = env.compareUrl local compareLink if compareUrl then local compareDisplay = message('compare-link-display') compareLink = makeUrlLink(compareUrl, compareDisplay) end sandboxLinks = sandboxLink .. ' ' .. makeToolbar(sandboxEditLink, compareLink) else local sandboxPreload if subjectSpace == 828 then sandboxPreload = message('module-sandbox-preload') else sandboxPreload = message('template-sandbox-preload') end local sandboxCreateUrl = sandboxTitle:canonicalUrl{action = 'edit', preload = sandboxPreload} local sandboxCreateDisplay = message('sandbox-create-link-display') local sandboxCreateLink = makeUrlLink(sandboxCreateUrl, sandboxCreateDisplay) local mirrorSummary = message('mirror-edit-summary', {makeWikilink(templatePage)}) local mirrorPreload = message('mirror-link-preload') local mirrorUrl = sandboxTitle:canonicalUrl{action = 'edit', preload = mirrorPreload, summary = mirrorSummary} if subjectSpace == 828 then mirrorUrl = sandboxTitle:canonicalUrl{action = 'edit', preload = templateTitle.prefixedText, summary = mirrorSummary} end local mirrorDisplay = message('mirror-link-display') local mirrorLink = makeUrlLink(mirrorUrl, mirrorDisplay) sandboxLinks = message('sandbox-link-display') .. ' ' .. makeToolbar(sandboxCreateLink, mirrorLink) end if testcasesTitle.exists then local testcasesPage = testcasesTitle.prefixedText local testcasesDisplay = message('testcases-link-display') local testcasesLink = makeWikilink(testcasesPage, testcasesDisplay) local testcasesEditUrl = testcasesTitle:canonicalUrl{action = 'edit'} local testcasesEditDisplay = message('testcases-edit-link-display') local testcasesEditLink = makeWikilink("Special:EditPage/" .. testcasesPage, testcasesEditDisplay) -- for Modules, add testcases run link if exists if testcasesTitle.contentModel == "Scribunto" and testcasesTitle.talkPageTitle and testcasesTitle.talkPageTitle.exists then local testcasesRunLinkDisplay = message('testcases-run-link-display') local testcasesRunLink = makeWikilink(testcasesTitle.talkPageTitle.prefixedText, testcasesRunLinkDisplay) testcasesLinks = testcasesLink .. ' ' .. makeToolbar(testcasesEditLink, testcasesRunLink) else testcasesLinks = testcasesLink .. ' ' .. makeToolbar(testcasesEditLink) end else local testcasesPreload if subjectSpace == 828 then testcasesPreload = message('module-testcases-preload') else testcasesPreload = message('template-testcases-preload') end local testcasesCreateUrl = testcasesTitle:canonicalUrl{action = 'edit', preload = testcasesPreload} local testcasesCreateDisplay = message('testcases-create-link-display') local testcasesCreateLink = makeUrlLink(testcasesCreateUrl, testcasesCreateDisplay) testcasesLinks = message('testcases-link-display') .. ' ' .. makeToolbar(testcasesCreateLink) end local messageName if subjectSpace == 828 then messageName = 'experiment-blurb-module' else messageName = 'experiment-blurb-template' end return message(messageName, {sandboxLinks, testcasesLinks}) end function p.makeCategoriesBlurb(args, env) --[[ -- Generates the text "Please add categories to the /doc subpage." -- @args - a table of arguments passed by the user -- @env - environment table containing title objects, etc., generated with p.getEnvironment -- Messages: -- 'doc-link-display' --> '/doc' -- 'add-categories-blurb' --> 'Please add categories to the $1 subpage.' --]] local docTitle = env.docTitle if not docTitle then return nil end local docPathLink = makeWikilink(docTitle.prefixedText, message('doc-link-display')) return message('add-categories-blurb', {docPathLink}) end function p.makeSubpagesBlurb(args, env) --[[ -- Generates the "Subpages of this template" link. -- @args - a table of arguments passed by the user -- @env - environment table containing title objects, etc., generated with p.getEnvironment -- Messages: -- 'template-pagetype' --> 'template' -- 'module-pagetype' --> 'module' -- 'default-pagetype' --> 'page' -- 'subpages-link-display' --> 'Subpages of this $1' --]] local subjectSpace = env.subjectSpace local templateTitle = env.templateTitle if not subjectSpace or not templateTitle then return nil end local pagetype if subjectSpace == 10 then pagetype = message('template-pagetype') elseif subjectSpace == 828 then pagetype = message('module-pagetype') else pagetype = message('default-pagetype') end local subpagesLink = makeWikilink( 'Special:PrefixIndex/' .. templateTitle.prefixedText .. '/', message('subpages-link-display', {pagetype}) ) return message('subpages-blurb', {subpagesLink}) end ---------------------------------------------------------------------------- -- Tracking categories ---------------------------------------------------------------------------- function p.addTrackingCategories(env) --[[ -- Check if {{documentation}} is transcluded on a /doc or /testcases page. -- @env - environment table containing title objects, etc., generated with p.getEnvironment -- Messages: -- 'display-strange-usage-category' --> true -- 'doc-subpage' --> 'doc' -- 'testcases-subpage' --> 'testcases' -- 'strange-usage-category' --> 'Wikipedia pages with strange ((documentation)) usage' -- -- /testcases pages in the module namespace are not categorised, as they may have -- {{documentation}} transcluded automatically. --]] local title = env.title local subjectSpace = env.subjectSpace if not title or not subjectSpace then return nil end local subpage = title.subpageText if message('display-strange-usage-category', nil, 'boolean') and ( subpage == message('doc-subpage') or subjectSpace ~= 828 and subpage == message('testcases-subpage') ) then return makeCategoryLink(message('strange-usage-category')) end return '' end return p bo74oekmmsj1xtpw7dlzkvkhc0k05g6 2979277 2979276 2026-10-15T23:12:06Z Pynappel 70858 Pynappel het bladsy [[Module:Dokumentasie]] na [[Module:Documentation]] geskuif: Hou bronkode in Engels sodat dit makliker is om in stand te hou 2979276 Scribunto text/plain -- This module implements {{documentation}}. -- Get required modules. local getArgs = require('Module:Arguments').getArgs -- Get the config table. local cfg = mw.loadData('Module:Documentation/config') local p = {} -- Often-used functions. local ugsub = mw.ustring.gsub local format = mw.ustring.format ---------------------------------------------------------------------------- -- Helper functions -- -- These are defined as local functions, but are made available in the p -- table for testing purposes. ---------------------------------------------------------------------------- local function message(cfgKey, valArray, expectType) --[[ -- Gets a message from the cfg table and formats it if appropriate. -- The function raises an error if the value from the cfg table is not -- of the type expectType. The default type for expectType is 'string'. -- If the table valArray is present, strings such as $1, $2 etc. in the -- message are substituted with values from the table keys [1], [2] etc. -- For example, if the message "foo-message" had the value 'Foo $2 bar $1.', -- message('foo-message', {'baz', 'qux'}) would return "Foo qux bar baz." --]] local msg = cfg[cfgKey] expectType = expectType or 'string' if type(msg) ~= expectType then error('message: type error in message cfg.' .. cfgKey .. ' (' .. expectType .. ' expected, got ' .. type(msg) .. ')', 2) end if not valArray then return msg end local function getMessageVal(match) match = tonumber(match) return valArray[match] or error('message: no value found for key $' .. match .. ' in message cfg.' .. cfgKey, 4) end return ugsub(msg, '$([1-9][0-9]*)', getMessageVal) end p.message = message local function makeWikilink(page, display) if display then return format('[[%s|%s]]', page, display) else return format('[[%s]]', page) end end p.makeWikilink = makeWikilink local function makeCategoryLink(cat, sort) local catns = mw.site.namespaces[14].name return makeWikilink(catns .. ':' .. cat, sort) end p.makeCategoryLink = makeCategoryLink local function makeUrlLink(url, display) return format('[%s %s]', url, display) end p.makeUrlLink = makeUrlLink local function makeToolbar(...) local ret = {} local lim = select('#', ...) if lim < 1 then return nil end for i = 1, lim do ret[#ret + 1] = select(i, ...) end -- 'documentation-toolbar' return format( '<span class="%s">(%s)</span>', message('toolbar-class'), table.concat(ret, ' &#124; ') ) end p.makeToolbar = makeToolbar ---------------------------------------------------------------------------- -- Argument processing ---------------------------------------------------------------------------- local function makeInvokeFunc(funcName) return function (frame) local args = getArgs(frame, { valueFunc = function (key, value) if type(value) == 'string' then value = value:match('^%s*(.-)%s*$') -- Remove whitespace. if key == 'heading' or value ~= '' then return value else return nil end else return value end end }) return p[funcName](args) end end ---------------------------------------------------------------------------- -- Entry points ---------------------------------------------------------------------------- function p.nonexistent(frame) if mw.title.getCurrentTitle().subpageText == 'testcases' then return frame:expandTemplate{title = 'module test cases notice'} else return p.main(frame) end end p.main = makeInvokeFunc('_main') function p._main(args) --[[ -- This function defines logic flow for the module. -- @args - table of arguments passed by the user --]] local env = p.getEnvironment(args) local root = mw.html.create() root :wikitext(p._getModuleWikitext(args, env)) :wikitext(p.protectionTemplate(env)) :wikitext(p.sandboxNotice(args, env)) :tag('div') -- 'documentation-container' :addClass(message('container')) :attr('role', 'complementary') :attr('aria-labelledby', args.heading ~= '' and 'documentation-heading' or nil) :attr('aria-label', args.heading == '' and 'Documentation' or nil) :newline() :tag('div') -- 'documentation' :addClass(message('main-div-classes')) :newline() :wikitext(p._startBox(args, env)) :wikitext(p._content(args, env)) :tag('div') -- 'documentation-clear' :addClass(message('clear')) :done() :newline() :done() :wikitext(p._endBox(args, env)) :done() :wikitext(p.addTrackingCategories(env)) -- 'Module:Documentation/styles.css' return mw.getCurrentFrame():extensionTag ( 'templatestyles', '', {src=cfg['templatestyles'] }) .. tostring(root) end ---------------------------------------------------------------------------- -- Environment settings ---------------------------------------------------------------------------- function p.getEnvironment(args) --[[ -- Returns a table with information about the environment, including title -- objects and other namespace- or path-related data. -- @args - table of arguments passed by the user -- -- Title objects include: -- env.title - the page we are making documentation for (usually the current title) -- env.templateTitle - the template (or module, file, etc.) -- env.docTitle - the /doc subpage. -- env.sandboxTitle - the /sandbox subpage. -- env.testcasesTitle - the /testcases subpage. -- -- Data includes: -- env.protectionLevels - the protection levels table of the title object. -- env.subjectSpace - the number of the title's subject namespace. -- env.docSpace - the number of the namespace the title puts its documentation in. -- env.docpageBase - the text of the base page of the /doc, /sandbox and /testcases pages, with namespace. -- env.compareUrl - URL of the Special:ComparePages page comparing the sandbox with the template. -- -- All table lookups are passed through pcall so that errors are caught. If an error occurs, the value -- returned will be nil. --]] local env, envFuncs = {}, {} -- Set up the metatable. If triggered we call the corresponding function in the envFuncs table. The value -- returned by that function is memoized in the env table so that we don't call any of the functions -- more than once. (Nils won't be memoized.) setmetatable(env, { __index = function (t, key) local envFunc = envFuncs[key] if envFunc then local success, val = pcall(envFunc) if success then env[key] = val -- Memoise the value. return val end end return nil end }) function envFuncs.title() -- The title object for the current page, or a test page passed with args.page. local title local titleArg = args.page if titleArg then title = mw.title.new(titleArg) else title = mw.title.getCurrentTitle() end return title end function envFuncs.templateTitle() --[[ -- The template (or module, etc.) title object. -- Messages: -- 'sandbox-subpage' --> 'sandbox' -- 'testcases-subpage' --> 'testcases' --]] local subjectSpace = env.subjectSpace local title = env.title local subpage = title.subpageText if subpage == message('sandbox-subpage') or subpage == message('testcases-subpage') or (subpage == message('doc-subpage') and mw.title.getCurrentTitle().namespace == env.docSpace) then return mw.title.makeTitle(subjectSpace, title.baseText) else return mw.title.makeTitle(subjectSpace, title.text) end end function envFuncs.docTitle() --[[ -- Title object of the /doc subpage. -- Messages: -- 'doc-subpage' --> 'doc' --]] local title = env.title local docname = args[1] -- User-specified doc page. local docpage if docname then docpage = docname else docpage = env.docpageBase .. '/' .. message('doc-subpage') end return mw.title.new(docpage) end function envFuncs.sandboxTitle() --[[ -- Title object for the /sandbox subpage. -- Messages: -- 'sandbox-subpage' --> 'sandbox' --]] return mw.title.new(env.docpageBase .. '/' .. message('sandbox-subpage')) end function envFuncs.testcasesTitle() --[[ -- Title object for the /testcases subpage. -- Messages: -- 'testcases-subpage' --> 'testcases' --]] return mw.title.new(env.docpageBase .. '/' .. message('testcases-subpage')) end function envFuncs.protectionLevels() -- The protection levels table of the title object. return env.title.protectionLevels end function envFuncs.subjectSpace() -- The subject namespace number. return mw.site.namespaces[env.title.namespace].subject.id end function envFuncs.docSpace() -- The documentation namespace number. For most namespaces this is the -- same as the subject namespace. However, pages in the Article, File, -- MediaWiki or Category namespaces must have their /doc, /sandbox and -- /testcases pages in talk space. local subjectSpace = env.subjectSpace if subjectSpace == 0 or subjectSpace == 6 or subjectSpace == 8 or subjectSpace == 14 then return subjectSpace + 1 else return subjectSpace end end function envFuncs.docpageBase() -- The base page of the /doc, /sandbox, and /testcases subpages. -- For some namespaces this is the talk page, rather than the template page. local templateTitle = env.templateTitle local docSpace = env.docSpace local docSpaceText = mw.site.namespaces[docSpace].name -- Assemble the link. docSpace is never the main namespace, so we can hardcode the colon. return docSpaceText .. ':' .. templateTitle.text end function envFuncs.compareUrl() -- Diff link between the sandbox and the main template using [[Special:ComparePages]]. local templateTitle = env.templateTitle local sandboxTitle = env.sandboxTitle if templateTitle.exists and sandboxTitle.exists then local compareUrl = mw.uri.canonicalUrl( 'Special:ComparePages', { page1 = templateTitle.prefixedText, page2 = sandboxTitle.prefixedText} ) return tostring(compareUrl) else return nil end end return env end ---------------------------------------------------------------------------- -- Auxiliary templates ---------------------------------------------------------------------------- p.getModuleWikitext = makeInvokeFunc('_getModuleWikitext') function p._getModuleWikitext(args, env) local currentTitle = mw.title.getCurrentTitle() if currentTitle.contentModel ~= 'Scribunto' then return end pcall(require, currentTitle.prefixedText) -- if it fails, we don't care local moduleWikitext = package.loaded["Module:Module wikitext"] if moduleWikitext then return moduleWikitext.main() end end function p.sandboxNotice(args, env) --[=[ -- Generates a sandbox notice for display above sandbox pages. -- @args - a table of arguments passed by the user -- @env - environment table containing title objects, etc., generated with p.getEnvironment -- -- Messages: -- 'sandbox-notice-image' --> '[[File:Sandbox.svg|50px|alt=|link=]]' -- 'sandbox-notice-blurb' --> 'This is the $1 for $2.' -- 'sandbox-notice-diff-blurb' --> 'This is the $1 for $2 ($3).' -- 'sandbox-notice-pagetype-template' --> '[[Wikipedia:Template test cases|template sandbox]] page' -- 'sandbox-notice-pagetype-module' --> '[[Wikipedia:Template test cases|module sandbox]] page' -- 'sandbox-notice-pagetype-other' --> 'sandbox page' -- 'sandbox-notice-compare-link-display' --> 'diff' -- 'sandbox-notice-testcases-blurb' --> 'See also the companion subpage for $1.' -- 'sandbox-notice-testcases-link-display' --> 'test cases' -- 'sandbox-category' --> 'Template sandboxes' -- 'module-sandbox-category' --> 'Module sandboxes' -- 'other-sandbox-category' --> 'Sandboxes outside of template or module namespace' --]=] local title = env.title local sandboxTitle = env.sandboxTitle local templateTitle = env.templateTitle local subjectSpace = env.subjectSpace if not (subjectSpace and title and sandboxTitle and templateTitle and mw.title.equals(title, sandboxTitle)) then return nil end -- Build the table of arguments to pass to {{ombox}}. We need just two fields, "image" and "text". local omargs = {} omargs.image = message('sandbox-notice-image') -- Get the text. We start with the opening blurb, which is something like -- "This is the template sandbox for [[Template:Foo]] (diff)." local text = '__EXPECTUNUSEDTEMPLATE__' local pagetype, sandboxCat if subjectSpace == 10 then pagetype = message('sandbox-notice-pagetype-template') sandboxCat = message('sandbox-category') elseif subjectSpace == 828 then pagetype = message('sandbox-notice-pagetype-module') sandboxCat = message('module-sandbox-category') else pagetype = message('sandbox-notice-pagetype-other') sandboxCat = message('other-sandbox-category') end local templateLink = makeWikilink(templateTitle.prefixedText) local compareUrl = env.compareUrl if compareUrl then local compareDisplay = message('sandbox-notice-compare-link-display') local compareLink = makeUrlLink(compareUrl, compareDisplay) text = text .. message('sandbox-notice-diff-blurb', {pagetype, templateLink, compareLink}) else text = text .. message('sandbox-notice-blurb', {pagetype, templateLink}) end -- Get the test cases page blurb if the page exists. This is something like -- "See also the companion subpage for [[Template:Foo/testcases|test cases]]." local testcasesTitle = env.testcasesTitle if testcasesTitle and testcasesTitle.exists then if testcasesTitle.contentModel == "Scribunto" then local testcasesLinkDisplay = message('sandbox-notice-testcases-link-display') local testcasesRunLinkDisplay = message('sandbox-notice-testcases-run-link-display') local testcasesLink = makeWikilink(testcasesTitle.prefixedText, testcasesLinkDisplay) local testcasesRunLink = makeWikilink(testcasesTitle.talkPageTitle.prefixedText, testcasesRunLinkDisplay) text = text .. '<br />' .. message('sandbox-notice-testcases-run-blurb', {testcasesLink, testcasesRunLink}) else local testcasesLinkDisplay = message('sandbox-notice-testcases-link-display') local testcasesLink = makeWikilink(testcasesTitle.prefixedText, testcasesLinkDisplay) text = text .. '<br />' .. message('sandbox-notice-testcases-blurb', {testcasesLink}) end end -- Add the sandbox to the sandbox category. omargs.text = text .. makeCategoryLink(sandboxCat) -- 'documentation-clear' return '<div class="' .. message('clear') .. '"></div>' .. require('Module:Message box').main('ombox', omargs) end function p.protectionTemplate(env) -- Generates the padlock icon in the top right. -- @env - environment table containing title objects, etc., generated with p.getEnvironment -- Messages: -- 'protection-template' --> 'pp-template' -- 'protection-template-args' --> {docusage = 'yes'} local protectionLevels = env.protectionLevels if not protectionLevels then return nil end local editProt = protectionLevels.edit and protectionLevels.edit[1] local moveProt = protectionLevels.move and protectionLevels.move[1] if editProt then -- The page is edit-protected. return require('Module:Protection banner')._main{ message('protection-reason-edit'), small = true } elseif moveProt and moveProt ~= 'autoconfirmed' then -- The page is move-protected but not edit-protected. Exclude move -- protection with the level "autoconfirmed", as this is equivalent to -- no move protection at all. return require('Module:Protection banner')._main{ action = 'move', small = true } else return nil end end ---------------------------------------------------------------------------- -- Start box ---------------------------------------------------------------------------- p.startBox = makeInvokeFunc('_startBox') function p._startBox(args, env) --[[ -- This function generates the start box. -- @args - a table of arguments passed by the user -- @env - environment table containing title objects, etc., generated with p.getEnvironment -- -- The actual work is done by p.makeStartBoxLinksData and p.renderStartBoxLinks which make -- the [view] [edit] [history] [purge] links, and by p.makeStartBoxData and p.renderStartBox -- which generate the box HTML. --]] env = env or p.getEnvironment(args) local links local content = args.content if not content or args[1] then -- No need to include the links if the documentation is on the template page itself. local linksData = p.makeStartBoxLinksData(args, env) if linksData then links = p.renderStartBoxLinks(linksData) end end -- Generate the start box html. local data = p.makeStartBoxData(args, env, links) if data then return p.renderStartBox(data) else -- User specified no heading. return nil end end function p.makeStartBoxLinksData(args, env) --[[ -- Does initial processing of data to make the [view] [edit] [history] [purge] links. -- @args - a table of arguments passed by the user -- @env - environment table containing title objects, etc., generated with p.getEnvironment -- -- Messages: -- 'view-link-display' --> 'view' -- 'edit-link-display' --> 'edit' -- 'history-link-display' --> 'history' -- 'purge-link-display' --> 'purge' -- 'module-preload' --> 'Template:Documentation/preload-module-doc' -- 'docpage-preload' --> 'Template:Documentation/preload' -- 'create-link-display' --> 'create' --]] local subjectSpace = env.subjectSpace local title = env.title local docTitle = env.docTitle if not title or not docTitle then return nil end if docTitle.isRedirect then docTitle = docTitle.redirectTarget end -- Create link if /doc doesn't exist. local preload = args.preload if not preload then if subjectSpace == 828 then -- Module namespace preload = message('module-preload') else preload = message('docpage-preload') end end return { title = title, docTitle = docTitle, -- View, display, edit, and purge links if /doc exists. viewLinkDisplay = message('view-link-display'), editLinkDisplay = message('edit-link-display'), historyLinkDisplay = message('history-link-display'), purgeLinkDisplay = message('purge-link-display'), preload = preload, createLinkDisplay = message('create-link-display') } end function p.renderStartBoxLinks(data) --[[ -- Generates the [view][edit][history][purge] or [create][purge] links from the data table. -- @data - a table of data generated by p.makeStartBoxLinksData --]] local docTitle = data.docTitle -- yes, we do intend to purge the template page on which the documentation appears local purgeLink = makeWikilink("Special:Purge/" .. data.title.prefixedText, data.purgeLinkDisplay) if docTitle.exists then local viewLink = makeWikilink(docTitle.prefixedText, data.viewLinkDisplay) local editLink = makeWikilink("Special:EditPage/" .. docTitle.prefixedText, data.editLinkDisplay) local historyLink = makeWikilink("Special:PageHistory/" .. docTitle.prefixedText, data.historyLinkDisplay) return viewLink .. editLink .. historyLink .. purgeLink else local createLink = makeUrlLink(docTitle:canonicalUrl{action = 'edit', preload = data.preload}, data.createLinkDisplay) return createLink .. purgeLink end return ret end function p.makeStartBoxData(args, env, links) --[=[ -- Does initial processing of data to pass to the start-box render function, p.renderStartBox. -- @args - a table of arguments passed by the user -- @env - environment table containing title objects, etc., generated with p.getEnvironment -- @links - a string containing the [view][edit][history][purge] links - could be nil if there's an error. -- -- Messages: -- 'documentation-icon-wikitext' --> '[[File:Test Template Info-Icon - Version (2).svg|50px|link=|alt=]]' -- 'template-namespace-heading' --> 'Template documentation' -- 'module-namespace-heading' --> 'Module documentation' -- 'file-namespace-heading' --> 'Summary' -- 'other-namespaces-heading' --> 'Documentation' -- 'testcases-create-link-display' --> 'create' --]=] local subjectSpace = env.subjectSpace if not subjectSpace then -- Default to an "other namespaces" namespace, so that we get at least some output -- if an error occurs. subjectSpace = 2 end local data = {} -- Heading local heading = args.heading -- Blank values are not removed. if heading == '' then -- Don't display the start box if the heading arg is defined but blank. return nil end if heading then data.heading = heading elseif subjectSpace == 10 then -- Template namespace data.heading = message('documentation-icon-wikitext') .. ' ' .. message('template-namespace-heading') elseif subjectSpace == 828 then -- Module namespace data.heading = message('documentation-icon-wikitext') .. ' ' .. message('module-namespace-heading') elseif subjectSpace == 6 then -- File namespace data.heading = message('file-namespace-heading') else data.heading = message('other-namespaces-heading') end -- Heading CSS local headingStyle = args['heading-style'] if headingStyle then data.headingStyleText = headingStyle else -- 'documentation-heading' data.headingClass = message('main-div-heading-class') end -- Data for the [view][edit][history][purge] or [create] links. if links then -- 'mw-editsection-like plainlinks' data.linksClass = message('start-box-link-classes') data.links = links end return data end function p.renderStartBox(data) -- Renders the start box html. -- @data - a table of data generated by p.makeStartBoxData. local sbox = mw.html.create('div') sbox -- 'documentation-startbox' :addClass(message('start-box-class')) :newline() :tag('span') :addClass(data.headingClass) :attr('id', 'documentation-heading') :cssText(data.headingStyleText) :wikitext(data.heading) local links = data.links if links then sbox:tag('span') :addClass(data.linksClass) :attr('id', data.linksId) :wikitext(links) end return tostring(sbox) end ---------------------------------------------------------------------------- -- Documentation content ---------------------------------------------------------------------------- p.content = makeInvokeFunc('_content') function p._content(args, env) -- Displays the documentation contents -- @args - a table of arguments passed by the user -- @env - environment table containing title objects, etc., generated with p.getEnvironment env = env or p.getEnvironment(args) local docTitle = env.docTitle local content = args.content if not content and docTitle and docTitle.exists then content = args._content or mw.getCurrentFrame():expandTemplate{title = docTitle.prefixedText} end -- The line breaks below are necessary so that "=== Headings ===" at the start and end -- of docs are interpreted correctly. return '\n' .. (content or '') .. '\n' end p.contentTitle = makeInvokeFunc('_contentTitle') function p._contentTitle(args, env) env = env or p.getEnvironment(args) local docTitle = env.docTitle if not args.content and docTitle and docTitle.exists then return docTitle.prefixedText else return '' end end ---------------------------------------------------------------------------- -- End box ---------------------------------------------------------------------------- p.endBox = makeInvokeFunc('_endBox') function p._endBox(args, env) --[=[ -- This function generates the end box (also known as the link box). -- @args - a table of arguments passed by the user -- @env - environment table containing title objects, etc., generated with p.getEnvironment -- --]=] -- Get environment data. env = env or p.getEnvironment(args) local subjectSpace = env.subjectSpace local docTitle = env.docTitle if not subjectSpace or not docTitle then return nil end -- Check whether we should output the end box at all. Add the end -- box by default if the documentation exists or if we are in the -- user, module or template namespaces. local linkBox = args['link box'] if linkBox == 'off' or not ( docTitle.exists or subjectSpace == 2 or subjectSpace == 828 or subjectSpace == 10 ) then return nil end -- Assemble the link box. local text = '' if linkBox then text = text .. linkBox else text = text .. (p.makeDocPageBlurb(args, env) or '') -- "This documentation is transcluded from [[Foo]]." if subjectSpace == 2 or subjectSpace == 10 or subjectSpace == 828 then -- We are in the user, template or module namespaces. -- Add sandbox and testcases links. -- "Editors can experiment in this template's sandbox and testcases pages." text = text .. (p.makeExperimentBlurb(args, env) or '') .. '<br />' if not args.content and not args[1] then -- "Please add categories to the /doc subpage." -- Don't show this message with inline docs or with an explicitly specified doc page, -- as then it is unclear where to add the categories. text = text .. (p.makeCategoriesBlurb(args, env) or '') end text = text .. ' ' .. (p.makeSubpagesBlurb(args, env) or '') --"Subpages of this template" end end local box = mw.html.create('div') -- 'documentation-metadata' box:attr('role', 'note') :addClass(message('end-box-class')) -- 'plainlinks' :addClass(message('end-box-plainlinks')) :wikitext(text) :done() return '\n' .. tostring(box) end function p.makeDocPageBlurb(args, env) --[=[ -- Makes the blurb "This documentation is transcluded from [[Template:Foo]] (edit, history)". -- @args - a table of arguments passed by the user -- @env - environment table containing title objects, etc., generated with p.getEnvironment -- -- Messages: -- 'edit-link-display' --> 'edit' -- 'history-link-display' --> 'history' -- 'transcluded-from-blurb' --> -- 'The above [[Wikipedia:Template documentation|documentation]] -- is [[Help:Transclusion|transcluded]] from $1.' -- 'module-preload' --> 'Template:Documentation/preload-module-doc' -- 'create-link-display' --> 'create' -- 'create-module-doc-blurb' --> -- 'You might want to $1 a documentation page for this [[Wikipedia:Lua|Scribunto module]].' --]=] local docTitle = env.docTitle if not docTitle then return nil end if docTitle.exists then -- /doc exists; link to it. local docLink = makeWikilink(docTitle.prefixedText) local editDisplay = message('edit-link-display') local editLink = makeWikilink("Special:EditPage/" .. docTitle.prefixedText, editDisplay) local historyDisplay = message('history-link-display') local historyLink = makeWikilink("Special:PageHistory/" .. docTitle.prefixedText, historyDisplay) return message('transcluded-from-blurb', {docLink}) .. ' ' .. makeToolbar(editLink, historyLink) .. '<br />' elseif env.subjectSpace == 828 then -- /doc does not exist; ask to create it. local createUrl = docTitle:canonicalUrl{action = 'edit', preload = message('module-preload')} local createDisplay = message('create-link-display') local createLink = makeUrlLink(createUrl, createDisplay) return message('create-module-doc-blurb', {createLink}) .. '<br />' end end function p.makeExperimentBlurb(args, env) --[[ -- Renders the text "Editors can experiment in this template's sandbox (edit | diff) and testcases (edit) pages." -- @args - a table of arguments passed by the user -- @env - environment table containing title objects, etc., generated with p.getEnvironment -- -- Messages: -- 'sandbox-link-display' --> 'sandbox' -- 'sandbox-edit-link-display' --> 'edit' -- 'compare-link-display' --> 'diff' -- 'module-sandbox-preload' --> 'Template:Documentation/preload-module-sandbox' -- 'template-sandbox-preload' --> 'Template:Documentation/preload-sandbox' -- 'sandbox-create-link-display' --> 'create' -- 'mirror-edit-summary' --> 'Create sandbox version of $1' -- 'mirror-link-display' --> 'mirror' -- 'mirror-link-preload' --> 'Template:Documentation/mirror' -- 'sandbox-link-display' --> 'sandbox' -- 'testcases-link-display' --> 'testcases' -- 'testcases-edit-link-display'--> 'edit' -- 'template-sandbox-preload' --> 'Template:Documentation/preload-sandbox' -- 'testcases-create-link-display' --> 'create' -- 'testcases-link-display' --> 'testcases' -- 'testcases-edit-link-display' --> 'edit' -- 'module-testcases-preload' --> 'Template:Documentation/preload-module-testcases' -- 'template-testcases-preload' --> 'Template:Documentation/preload-testcases' -- 'experiment-blurb-module' --> 'Editors can experiment in this module's $1 and $2 pages.' -- 'experiment-blurb-template' --> 'Editors can experiment in this template's $1 and $2 pages.' --]] local subjectSpace = env.subjectSpace local templateTitle = env.templateTitle local sandboxTitle = env.sandboxTitle local testcasesTitle = env.testcasesTitle local templatePage = templateTitle.prefixedText if not subjectSpace or not templateTitle or not sandboxTitle or not testcasesTitle then return nil end -- Make links. local sandboxLinks, testcasesLinks if sandboxTitle.exists then local sandboxPage = sandboxTitle.prefixedText local sandboxDisplay = message('sandbox-link-display') local sandboxLink = makeWikilink(sandboxPage, sandboxDisplay) local sandboxEditDisplay = message('sandbox-edit-link-display') local sandboxEditLink = makeWikilink("Special:EditPage/" .. sandboxPage, sandboxEditDisplay) local compareUrl = env.compareUrl local compareLink if compareUrl then local compareDisplay = message('compare-link-display') compareLink = makeUrlLink(compareUrl, compareDisplay) end sandboxLinks = sandboxLink .. ' ' .. makeToolbar(sandboxEditLink, compareLink) else local sandboxPreload if subjectSpace == 828 then sandboxPreload = message('module-sandbox-preload') else sandboxPreload = message('template-sandbox-preload') end local sandboxCreateUrl = sandboxTitle:canonicalUrl{action = 'edit', preload = sandboxPreload} local sandboxCreateDisplay = message('sandbox-create-link-display') local sandboxCreateLink = makeUrlLink(sandboxCreateUrl, sandboxCreateDisplay) local mirrorSummary = message('mirror-edit-summary', {makeWikilink(templatePage)}) local mirrorPreload = message('mirror-link-preload') local mirrorUrl = sandboxTitle:canonicalUrl{action = 'edit', preload = mirrorPreload, summary = mirrorSummary} if subjectSpace == 828 then mirrorUrl = sandboxTitle:canonicalUrl{action = 'edit', preload = templateTitle.prefixedText, summary = mirrorSummary} end local mirrorDisplay = message('mirror-link-display') local mirrorLink = makeUrlLink(mirrorUrl, mirrorDisplay) sandboxLinks = message('sandbox-link-display') .. ' ' .. makeToolbar(sandboxCreateLink, mirrorLink) end if testcasesTitle.exists then local testcasesPage = testcasesTitle.prefixedText local testcasesDisplay = message('testcases-link-display') local testcasesLink = makeWikilink(testcasesPage, testcasesDisplay) local testcasesEditUrl = testcasesTitle:canonicalUrl{action = 'edit'} local testcasesEditDisplay = message('testcases-edit-link-display') local testcasesEditLink = makeWikilink("Special:EditPage/" .. testcasesPage, testcasesEditDisplay) -- for Modules, add testcases run link if exists if testcasesTitle.contentModel == "Scribunto" and testcasesTitle.talkPageTitle and testcasesTitle.talkPageTitle.exists then local testcasesRunLinkDisplay = message('testcases-run-link-display') local testcasesRunLink = makeWikilink(testcasesTitle.talkPageTitle.prefixedText, testcasesRunLinkDisplay) testcasesLinks = testcasesLink .. ' ' .. makeToolbar(testcasesEditLink, testcasesRunLink) else testcasesLinks = testcasesLink .. ' ' .. makeToolbar(testcasesEditLink) end else local testcasesPreload if subjectSpace == 828 then testcasesPreload = message('module-testcases-preload') else testcasesPreload = message('template-testcases-preload') end local testcasesCreateUrl = testcasesTitle:canonicalUrl{action = 'edit', preload = testcasesPreload} local testcasesCreateDisplay = message('testcases-create-link-display') local testcasesCreateLink = makeUrlLink(testcasesCreateUrl, testcasesCreateDisplay) testcasesLinks = message('testcases-link-display') .. ' ' .. makeToolbar(testcasesCreateLink) end local messageName if subjectSpace == 828 then messageName = 'experiment-blurb-module' else messageName = 'experiment-blurb-template' end return message(messageName, {sandboxLinks, testcasesLinks}) end function p.makeCategoriesBlurb(args, env) --[[ -- Generates the text "Please add categories to the /doc subpage." -- @args - a table of arguments passed by the user -- @env - environment table containing title objects, etc., generated with p.getEnvironment -- Messages: -- 'doc-link-display' --> '/doc' -- 'add-categories-blurb' --> 'Please add categories to the $1 subpage.' --]] local docTitle = env.docTitle if not docTitle then return nil end local docPathLink = makeWikilink(docTitle.prefixedText, message('doc-link-display')) return message('add-categories-blurb', {docPathLink}) end function p.makeSubpagesBlurb(args, env) --[[ -- Generates the "Subpages of this template" link. -- @args - a table of arguments passed by the user -- @env - environment table containing title objects, etc., generated with p.getEnvironment -- Messages: -- 'template-pagetype' --> 'template' -- 'module-pagetype' --> 'module' -- 'default-pagetype' --> 'page' -- 'subpages-link-display' --> 'Subpages of this $1' --]] local subjectSpace = env.subjectSpace local templateTitle = env.templateTitle if not subjectSpace or not templateTitle then return nil end local pagetype if subjectSpace == 10 then pagetype = message('template-pagetype') elseif subjectSpace == 828 then pagetype = message('module-pagetype') else pagetype = message('default-pagetype') end local subpagesLink = makeWikilink( 'Special:PrefixIndex/' .. templateTitle.prefixedText .. '/', message('subpages-link-display', {pagetype}) ) return message('subpages-blurb', {subpagesLink}) end ---------------------------------------------------------------------------- -- Tracking categories ---------------------------------------------------------------------------- function p.addTrackingCategories(env) --[[ -- Check if {{documentation}} is transcluded on a /doc or /testcases page. -- @env - environment table containing title objects, etc., generated with p.getEnvironment -- Messages: -- 'display-strange-usage-category' --> true -- 'doc-subpage' --> 'doc' -- 'testcases-subpage' --> 'testcases' -- 'strange-usage-category' --> 'Wikipedia pages with strange ((documentation)) usage' -- -- /testcases pages in the module namespace are not categorised, as they may have -- {{documentation}} transcluded automatically. --]] local title = env.title local subjectSpace = env.subjectSpace if not title or not subjectSpace then return nil end local subpage = title.subpageText if message('display-strange-usage-category', nil, 'boolean') and ( subpage == message('doc-subpage') or subjectSpace ~= 828 and subpage == message('testcases-subpage') ) then return makeCategoryLink(message('strange-usage-category')) end return '' end return p bo74oekmmsj1xtpw7dlzkvkhc0k05g6 828 111373 2979279 1479381 2026-10-15T23:12:06Z Pynappel 70858 Pynappel het bladsy [[Module:Dokumentasie/config]] na [[Module:Documentation/config]] geskuif: Hou bronkode in Engels sodat dit makliker is om in stand te hou 1479381 Scribunto text/plain ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- -- Configuration for Module:Documentation -- -- Here you can set the values of the parameters and messages used in Module:Documentation to -- localise it to your wiki and your language. Unless specified otherwise, values given here -- should be string values. ---------------------------------------------------------------------------------------------------- local cfg = {} -- Do not edit this line. ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- Protection template configuration ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- cfg['protection-reason-edit'] -- The protection reason for edit-protected templates to pass to -- [[Module:Protection banner]]. cfg['protection-reason-edit'] = 'sjabloon' --[[ ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- Sandbox notice configuration -- -- On sandbox pages the module can display a template notifying users that the current page is a -- sandbox, and the location of test cases pages, etc. The module decides whether the page is a -- sandbox or not based on the value of cfg['sandbox-subpage']. The following settings configure the -- messages that the notices contains. ---------------------------------------------------------------------------------------------------- --]] -- cfg['sandbox-notice-image'] -- The image displayed in the sandbox notice. cfg['sandbox-notice-image'] = '[[Lêer:Sandbox.svg|50px|alt=|link=]]' --[[ -- cfg['sandbox-notice-pagetype-template'] -- cfg['sandbox-notice-pagetype-module'] -- cfg['sandbox-notice-pagetype-other'] -- The page type of the sandbox page. The message that is displayed depends on the current subject -- namespace. This message is used in either cfg['sandbox-notice-blurb'] or -- cfg['sandbox-notice-diff-blurb']. --]] cfg['sandbox-notice-pagetype-template'] = '[[Wikipedia:Sjabloonsandput en -toetsgevalle|Sjabloonsandput]]blad' cfg['sandbox-notice-pagetype-module'] = '[[Wikipedia:Sjabloonsandput en -toetsgevalle|modulesandput]]blad' cfg['sandbox-notice-pagetype-other'] = 'sandputblad' --[[ -- cfg['sandbox-notice-blurb'] -- cfg['sandbox-notice-diff-blurb'] -- cfg['sandbox-notice-diff-display'] -- Either cfg['sandbox-notice-blurb'] or cfg['sandbox-notice-diff-blurb'] is the opening sentence -- of the sandbox notice. The latter has a diff link, but the former does not. $1 is the page -- type, which is either cfg['sandbox-notice-pagetype-template'], -- cfg['sandbox-notice-pagetype-module'] or cfg['sandbox-notice-pagetype-other'] depending what -- namespace we are in. $2 is a link to the main template page, and $3 is a diff link between -- the sandbox and the main template. The display value of the diff link is set by -- cfg['sandbox-notice-compare-link-display']. --]] cfg['sandbox-notice-blurb'] = 'Dit is die $1 vir $2.' cfg['sandbox-notice-diff-blurb'] = 'Dit is die $1 vir $2 ($3).' cfg['sandbox-notice-compare-link-display'] = 'verskil' --[[ -- cfg['sandbox-notice-testcases-blurb'] -- cfg['sandbox-notice-testcases-link-display'] -- cfg['sandbox-notice-testcases-run-blurb'] -- cfg['sandbox-notice-testcases-run-link-display'] -- cfg['sandbox-notice-testcases-blurb'] is a sentence notifying the user that there is a test cases page -- corresponding to this sandbox that they can edit. $1 is a link to the test cases page. -- cfg['sandbox-notice-testcases-link-display'] is the display value for that link. -- cfg['sandbox-notice-testcases-run-blurb'] is a sentence notifying the user that there is a test cases page -- corresponding to this sandbox that they can edit, along with a link to run it. $1 is a link to the test -- cases page, and $2 is a link to the page to run it. -- cfg['sandbox-notice-testcases-run-link-display'] is the display value for the link to run the test -- cases. --]] cfg['sandbox-notice-testcases-blurb'] = 'Sien ook die meegaande subbladsy vir $1.' cfg['sandbox-notice-testcases-link-display'] = 'toetsgevalle' cfg['sandbox-notice-testcases-run-blurb'] = 'Sien ook die meegaande subbladsy vir $1 ($2).' cfg['sandbox-notice-testcases-run-link-display'] = 'loop' -- cfg['sandbox-category'] -- A category to add to all template sandboxes. cfg['sandbox-category'] = 'Sjabloonsandputte' ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- Start box configuration ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- cfg['documentation-icon-wikitext'] -- The wikitext for the icon shown at the top of the template. cfg['documentation-icon-wikitext'] = '[[Lêer:Test Template Info-Icon - Version (2).svg|50px|link=|alt=Dokumentasie-ikoon]]' -- cfg['template-namespace-heading'] -- The heading shown in the template namespace. cfg['template-namespace-heading'] = 'Sjabloondokumentasie' -- cfg['module-namespace-heading'] -- The heading shown in the module namespace. cfg['module-namespace-heading'] = 'Moduledokumentasie' -- cfg['file-namespace-heading'] -- The heading shown in the file namespace. cfg['file-namespace-heading'] = 'Samevatting' -- cfg['other-namespaces-heading'] -- The heading shown in other namespaces. cfg['other-namespaces-heading'] = 'Dokumentasie' -- cfg['view-link-display'] -- The text to display for "view" links. cfg['view-link-display'] = 'sien' -- cfg['edit-link-display'] -- The text to display for "edit" links. cfg['edit-link-display'] = 'wysig' -- cfg['history-link-display'] -- The text to display for "history" links. cfg['history-link-display'] = 'geskiedenis' -- cfg['purge-link-display'] -- The text to display for "purge" links. cfg['purge-link-display'] = 'wis kasgeheue' -- cfg['create-link-display'] -- The text to display for "create" links. cfg['create-link-display'] = 'skep' ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- Link box (end box) configuration ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- cfg['transcluded-from-blurb'] -- Notice displayed when the docs are transcluded from another page. $1 is a wikilink to that page. cfg['transcluded-from-blurb'] = 'Die bostaande [[Wikipedia:Sjabloondokumentasie|dokumentasie]] is [[Wikipedia:Transklusie|ingesluit]] vanaf $1.' --[[ -- cfg['create-module-doc-blurb'] -- Notice displayed in the module namespace when the documentation subpage does not exist. -- $1 is a link to create the documentation page with the preload cfg['module-preload'] and the -- display cfg['create-link-display']. --]] cfg['create-module-doc-blurb'] = 'Jy wil dalk \'n dokumentblad $1 vir hierdie [[Wikipedia:Lua|Scribunto-module]].' ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- Experiment blurb configuration ---------------------------------------------------------------------------------------------------- --[[ -- cfg['experiment-blurb-template'] -- cfg['experiment-blurb-module'] -- The experiment blurb is the text inviting editors to experiment in sandbox and test cases pages. -- It is only shown in the template and module namespaces. With the default English settings, it -- might look like this: -- -- Editors can experiment in this template's sandbox (edit | diff) and testcases (edit) pages. -- -- In this example, "sandbox", "edit", "diff", "testcases", and "edit" would all be links. -- -- There are two versions, cfg['experiment-blurb-template'] and cfg['experiment-blurb-module'], depending -- on what namespace we are in. -- -- Parameters: -- -- $1 is a link to the sandbox page. If the sandbox exists, it is in the following format: -- -- cfg['sandbox-link-display'] (cfg['sandbox-edit-link-display'] | cfg['compare-link-display']) -- -- If the sandbox doesn't exist, it is in the format: -- -- cfg['sandbox-link-display'] (cfg['sandbox-create-link-display'] | cfg['mirror-link-display']) -- -- The link for cfg['sandbox-create-link-display'] link preloads the page with cfg['template-sandbox-preload'] -- or cfg['module-sandbox-preload'], depending on the current namespace. The link for cfg['mirror-link-display'] -- loads a default edit summary of cfg['mirror-edit-summary']. -- -- $2 is a link to the test cases page. If the test cases page exists, it is in the following format: -- -- cfg['testcases-link-display'] (cfg['testcases-edit-link-display'] | cfg['testcases-run-link-display']) -- -- If the test cases page doesn't exist, it is in the format: -- -- cfg['testcases-link-display'] (cfg['testcases-create-link-display']) -- -- If the test cases page doesn't exist, the link for cfg['testcases-create-link-display'] preloads the -- page with cfg['template-testcases-preload'] or cfg['module-testcases-preload'], depending on the current -- namespace. --]] cfg['experiment-blurb-template'] = "Redigeerders kan eksperimenteer in hierdie sjabloon se $1 en $2 blaaie." cfg['experiment-blurb-module'] = "Redigeerders kan eksperimenteer in hierdie module se $1 en $2 blaaie." ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- Sandbox link configuration ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- cfg['sandbox-subpage'] -- The name of the template subpage typically used for sandboxes. cfg['sandbox-subpage'] = 'sandput' -- cfg['template-sandbox-preload'] -- Preload file for template sandbox pages. cfg['template-sandbox-preload'] = 'Sjabloon:Dokumentasie/vooraflaaisandput' -- cfg['module-sandbox-preload'] -- Preload file for Lua module sandbox pages. cfg['module-sandbox-preload'] = 'Sjabloon:Dokumentasie/vooraflaaimodulesandput' -- cfg['sandbox-link-display'] -- The text to display for "sandbox" links. cfg['sandbox-link-display'] = 'sandput' -- cfg['sandbox-edit-link-display'] -- The text to display for sandbox "edit" links. cfg['sandbox-edit-link-display'] = 'wysig' -- cfg['sandbox-create-link-display'] -- The text to display for sandbox "create" links. cfg['sandbox-create-link-display'] = 'skep' -- cfg['compare-link-display'] -- The text to display for "compare" links. cfg['compare-link-display'] = 'verskil' -- cfg['mirror-edit-summary'] -- The default edit summary to use when a user clicks the "mirror" link. $1 is a wikilink to the -- template page. cfg['mirror-edit-summary'] = 'Skep \'n sandputweergawe van $1' -- cfg['mirror-link-display'] -- The text to display for "mirror" links. cfg['mirror-link-display'] = 'spieël' -- cfg['mirror-link-preload'] -- The page to preload when a user clicks the "mirror" link. cfg['mirror-link-preload'] = 'Sjabloon:Dokumentasie/spieël' ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- Test cases link configuration ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- cfg['testcases-subpage'] -- The name of the template subpage typically used for test cases. cfg['testcases-subpage'] = 'toetsgevalle' -- cfg['template-testcases-preload'] -- Preload file for template test cases pages. cfg['template-testcases-preload'] = 'Sjabloon:Documentasie/vooraflaaitoetsgevalle' -- cfg['module-testcases-preload'] -- Preload file for Lua module test cases pages. cfg['module-testcases-preload'] = 'Sjabloon:Dokumentasie/vooraflaaimoduletoetsgevalle' -- cfg['testcases-link-display'] -- The text to display for "testcases" links. cfg['testcases-link-display'] = 'toetsgevalle' -- cfg['testcases-edit-link-display'] -- The text to display for test cases "edit" links. cfg['testcases-edit-link-display'] = 'wysig' -- cfg['testcases-run-link-display'] -- The text to display for test cases "run" links. cfg['testcases-run-link-display'] = 'loop' -- cfg['testcases-create-link-display'] -- The text to display for test cases "create" links. cfg['testcases-create-link-display'] = 'skep' ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- Add categories blurb configuration ---------------------------------------------------------------------------------------------------- --[[ -- cfg['add-categories-blurb'] -- Text to direct users to add categories to the /doc subpage. Not used if the "content" or -- "docname fed" arguments are set, as then it is not clear where to add the categories. $1 is a -- link to the /doc subpage with a display value of cfg['doc-link-display']. --]] cfg['add-categories-blurb'] = 'Plaas asseblief kategorieë op die $1-subbladsy.' -- cfg['doc-link-display'] -- The text to display when linking to the /doc subpage. cfg['doc-link-display'] = '/doc' ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- Subpages link configuration ---------------------------------------------------------------------------------------------------- --[[ -- cfg['subpages-blurb'] -- The "Subpages of this template" blurb. $1 is a link to the main template's subpages with a -- display value of cfg['subpages-link-display']. In the English version this blurb is simply -- the link followed by a period, and the link display provides the actual text. --]] cfg['subpages-blurb'] = '$1.' --[[ -- cfg['subpages-link-display'] -- The text to display for the "subpages of this page" link. $1 is cfg['template-pagetype'], -- cfg['module-pagetype'] or cfg['default-pagetype'], depending on whether the current page is in -- the template namespace, the module namespace, or another namespace. --]] cfg['subpages-link-display'] = 'Subbladsye vir die $1' -- cfg['template-pagetype'] -- The pagetype to display for template pages. cfg['template-pagetype'] = 'sjabloon' -- cfg['module-pagetype'] -- The pagetype to display for Lua module pages. cfg['module-pagetype'] = 'module' -- cfg['default-pagetype'] -- The pagetype to display for pages other than templates or Lua modules. cfg['default-pagetype'] = 'blad' ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- Doc link configuration ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- cfg['doc-subpage'] -- The name of the subpage typically used for documentation pages. cfg['doc-subpage'] = 'doc' -- cfg['file-docpage-preload'] -- Preload file for documentation page in the file namespace. cfg['file-docpage-preload'] = 'Sjabloon:Dokumentasie/vooraflaailêernaamruimte' -- cfg['docpage-preload'] -- Preload file for template documentation pages in all namespaces. cfg['docpage-preload'] = 'Sjabloon:Dokumentasie/vooraflaai' -- cfg['module-preload'] -- Preload file for Lua module documentation pages. cfg['module-preload'] = 'Sjabloon:Dokumentasie/vooraflaaimoduledoc' ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- Print version configuration ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- cfg['print-subpage'] -- The name of the template subpage used for print versions. cfg['print-subpage'] = 'Druk' -- cfg['print-link-display'] -- The text to display when linking to the /Print subpage. cfg['print-link-display'] = '/Druk' -- cfg['print-blurb'] -- Text to display if a /Print subpage exists. $1 is a link to the subpage with a display value of cfg['print-link-display']. cfg['print-blurb'] = '\'n [[Help:Books/for experts#Improving the book layout|drukweergawe]] van hierdie sjabloon bestaan by $1.' .. ' Indien jy \'n verandering aan hierdie sjabloon maak, werk asseblief die drukweergawe ook by.' -- cfg['display-print-category'] -- Set to true to enable output of cfg['print-category'] if a /Print subpage exists. -- This should be a boolean value (either true or false). cfg['display-print-category'] = true -- cfg['print-category'] -- Category to output if cfg['display-print-category'] is set to true, and a /Print subpage exists. cfg['print-category'] = 'Sjablone met drukweergawes' ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- HTML and CSS configuration ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- cfg['main-div-id'] -- The "id" attribute of the main HTML "div" tag. cfg['main-div-id'] = 'template-documentation' -- cfg['main-div-classes'] -- The CSS classes added to the main HTML "div" tag. cfg['main-div-classes'] = 'template-documentation iezoomfix' -- cfg['start-box-linkclasses'] -- The CSS classes used for the [view][edit][history] or [create] links in the start box. cfg['start-box-linkclasses'] = 'mw-editsection-like plainlinks' -- cfg['start-box-link-id'] -- The HTML "id" attribute for the links in the start box. cfg['start-box-link-id'] = 'doc_editlinks' ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- {{fmbox}} template configuration ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- cfg['fmbox-id'] -- The id sent to the "id" parameter of the {{fmbox}} template. cfg['fmbox-id'] = 'documentation-meta-data' -- cfg['fmbox-style'] -- The value sent to the style parameter of {{fmbox}}. cfg['fmbox-style'] = 'background-color: #ecfcf4; clear: both; margin: 0.2em 0; width: 100%; border: 1px solid #aaa;' -- cfg['fmbox-textstyle'] -- The value sent to the "textstyle parameter of {{fmbox}}. cfg['fmbox-textstyle'] = 'font-style: italic' ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- Tracking category configuration ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- cfg['display-strange-usage-category'] -- Set to true to enable output of cfg['strange-usage-category'] if the module is used on a /doc subpage -- or a /testcases subpage. This should be a boolean value (either true or false). cfg['display-strange-usage-category'] = true -- cfg['strange-usage-category'] -- Category to output if cfg['display-strange-usage-category'] is set to true and the module is used on a -- /doc subpage or a /testcases subpage. cfg['strange-usage-category'] = 'Wikipedia-blaaie met ongewone ((dokumentasie))gebruik' --[[ ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- End configuration -- -- Don't edit anything below this line. ---------------------------------------------------------------------------------------------------- --]] return cfg alvpz68ehlz0t3uqofzheu75qyaax5v 2979292 2979279 2026-10-15T23:35:06Z Pynappel 70858 Werk by uit Engels 2979292 Scribunto text/plain ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- -- Configuration for Module:Documentation -- -- Here you can set the values of the parameters and messages used in Module:Documentation to -- localise it to your wiki and your language. Unless specified otherwise, values given here -- should be string values. ---------------------------------------------------------------------------------------------------- local cfg = {} -- Do not edit this line. ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- Protection template configuration ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- cfg['protection-reason-edit'] -- The protection reason for edit-protected templates to pass to -- [[Module:Protection banner]]. cfg['protection-reason-edit'] = 'template' --[[ ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- Sandbox notice configuration -- -- On sandbox pages the module can display a template notifying users that the current page is a -- sandbox, and the location of test cases pages, etc. The module decides whether the page is a -- sandbox or not based on the value of cfg['sandbox-subpage']. The following settings configure the -- messages that the notices contains. ---------------------------------------------------------------------------------------------------- --]] -- cfg['sandbox-notice-image'] -- The image displayed in the sandbox notice. cfg['sandbox-notice-image'] = '[[File:Edit In Sandbox Icon - Color.svg|50px|alt=|link=]]' --[[ -- cfg['sandbox-notice-pagetype-template'] -- cfg['sandbox-notice-pagetype-module'] -- cfg['sandbox-notice-pagetype-other'] -- The page type of the sandbox page. The message that is displayed depends on the current subject -- namespace. This message is used in either cfg['sandbox-notice-blurb'] or -- cfg['sandbox-notice-diff-blurb']. --]] cfg['sandbox-notice-pagetype-template'] = '[[Wikipedia:Sjabloonsandput en -toetsgevalle|Sjabloonsandput]]blad' cfg['sandbox-notice-pagetype-module'] = '[[Wikipedia:Sjabloonsandput en -toetsgevalle|modulesandput]]blad' cfg['sandbox-notice-pagetype-other'] = 'sandputblad' --[[ -- cfg['sandbox-notice-blurb'] -- cfg['sandbox-notice-diff-blurb'] -- cfg['sandbox-notice-diff-display'] -- Either cfg['sandbox-notice-blurb'] or cfg['sandbox-notice-diff-blurb'] is the opening sentence -- of the sandbox notice. The latter has a diff link, but the former does not. $1 is the page -- type, which is either cfg['sandbox-notice-pagetype-template'], -- cfg['sandbox-notice-pagetype-module'] or cfg['sandbox-notice-pagetype-other'] depending what -- namespace we are in. $2 is a link to the main template page, and $3 is a diff link between -- the sandbox and the main template. The display value of the diff link is set by -- cfg['sandbox-notice-compare-link-display']. --]] cfg['sandbox-notice-blurb'] = 'Dit is die $1 vir $2.' cfg['sandbox-notice-diff-blurb'] = 'Dit is die $1 vir $2 ($3).' cfg['sandbox-notice-compare-link-display'] = 'verskil' --[[ -- cfg['sandbox-notice-testcases-blurb'] -- cfg['sandbox-notice-testcases-link-display'] -- cfg['sandbox-notice-testcases-run-blurb'] -- cfg['sandbox-notice-testcases-run-link-display'] -- cfg['sandbox-notice-testcases-blurb'] is a sentence notifying the user that there is a test cases page -- corresponding to this sandbox that they can edit. $1 is a link to the test cases page. -- cfg['sandbox-notice-testcases-link-display'] is the display value for that link. -- cfg['sandbox-notice-testcases-run-blurb'] is a sentence notifying the user that there is a test cases page -- corresponding to this sandbox that they can edit, along with a link to run it. $1 is a link to the test -- cases page, and $2 is a link to the page to run it. -- cfg['sandbox-notice-testcases-run-link-display'] is the display value for the link to run the test -- cases. --]] cfg['sandbox-notice-testcases-blurb'] = 'Sien ook die meegaande subbladsy vir $1.' cfg['sandbox-notice-testcases-link-display'] = 'toetsgevalle' cfg['sandbox-notice-testcases-run-blurb'] = 'Sien ook die meegaande subbladsy vir $1 ($2).' cfg['sandbox-notice-testcases-run-link-display'] = 'loop' -- cfg['sandbox-category'] - A category to add to all template sandboxes. -- cfg['module-sandbox-category'] - A category to add to all module sandboxes. -- cfg['module-sandbox-category'] - A category to add to all sandboxe not in templates or modules. cfg['sandbox-category'] = 'Sjabloonsandputte' cfg['module-sandbox-category'] = 'Modulesandputte' cfg['other-sandbox-category'] = 'Sandputte buite die sjabloon- of modulenaamruimte' ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- Start box configuration ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- cfg['documentation-icon-wikitext'] -- The wikitext for the icon shown at the top of the template. cfg['documentation-icon-wikitext'] = '[[File:Test Template Info-Icon - Version (2).svg|50px|link=|alt=]]' -- cfg['template-namespace-heading'] -- The heading shown in the template namespace. cfg['template-namespace-heading'] = 'Sjabloondokumentasie' -- cfg['module-namespace-heading'] -- The heading shown in the module namespace. cfg['module-namespace-heading'] = 'Moduledokumentasie' -- cfg['file-namespace-heading'] -- The heading shown in the file namespace. cfg['file-namespace-heading'] = 'Samevatting' -- cfg['other-namespaces-heading'] -- The heading shown in other namespaces. cfg['other-namespaces-heading'] = 'Dokumentasie' -- cfg['view-link-display'] -- The text to display for "view" links. cfg['view-link-display'] = 'sien' -- cfg['edit-link-display'] -- The text to display for "edit" links. cfg['edit-link-display'] = 'wysig' -- cfg['history-link-display'] -- The text to display for "history" links. cfg['history-link-display'] = 'geskiedenis' -- cfg['purge-link-display'] -- The text to display for "purge" links. cfg['purge-link-display'] = 'wis kasgeheue' -- cfg['create-link-display'] -- The text to display for "create" links. cfg['create-link-display'] = 'skep' ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- Link box (end box) configuration ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- cfg['transcluded-from-blurb'] -- Notice displayed when the docs are transcluded from another page. $1 is a wikilink to that page. cfg['transcluded-from-blurb'] = 'Die bostaande [[Wikipedia:Sjabloondokumentasie|dokumentasie]] is [[Wikipedia:Transklusie|ingesluit]] vanaf $1.' --[[ -- cfg['create-module-doc-blurb'] -- Notice displayed in the module namespace when the documentation subpage does not exist. -- $1 is a link to create the documentation page with the preload cfg['module-preload'] and the -- display cfg['create-link-display']. --]] cfg['create-module-doc-blurb'] = 'Jy wil dalk \'n dokumentblad $1 vir hierdie [[Wikipedia:Lua|Scribunto-module]].' ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- Experiment blurb configuration ---------------------------------------------------------------------------------------------------- --[[ -- cfg['experiment-blurb-template'] -- cfg['experiment-blurb-module'] -- The experiment blurb is the text inviting editors to experiment in sandbox and test cases pages. -- It is only shown in the template and module namespaces. With the default English settings, it -- might look like this: -- -- Editors can experiment in this template's sandbox (edit | diff) and testcases (edit) pages. -- -- In this example, "sandbox", "edit", "diff", "testcases", and "edit" would all be links. -- -- There are two versions, cfg['experiment-blurb-template'] and cfg['experiment-blurb-module'], depending -- on what namespace we are in. -- -- Parameters: -- -- $1 is a link to the sandbox page. If the sandbox exists, it is in the following format: -- -- cfg['sandbox-link-display'] (cfg['sandbox-edit-link-display'] | cfg['compare-link-display']) -- -- If the sandbox doesn't exist, it is in the format: -- -- cfg['sandbox-link-display'] (cfg['sandbox-create-link-display'] | cfg['mirror-link-display']) -- -- The link for cfg['sandbox-create-link-display'] link preloads the page with cfg['template-sandbox-preload'] -- or cfg['module-sandbox-preload'], depending on the current namespace. The link for cfg['mirror-link-display'] -- loads a default edit summary of cfg['mirror-edit-summary']. -- -- $2 is a link to the test cases page. If the test cases page exists, it is in the following format: -- -- cfg['testcases-link-display'] (cfg['testcases-edit-link-display'] | cfg['testcases-run-link-display']) -- -- If the test cases page doesn't exist, it is in the format: -- -- cfg['testcases-link-display'] (cfg['testcases-create-link-display']) -- -- If the test cases page doesn't exist, the link for cfg['testcases-create-link-display'] preloads the -- page with cfg['template-testcases-preload'] or cfg['module-testcases-preload'], depending on the current -- namespace. --]] cfg['experiment-blurb-template'] = "Redigeerders kan eksperimenteer in hierdie sjabloon se $1 en $2 blaaie." cfg['experiment-blurb-module'] = "Redigeerders kan eksperimenteer in hierdie module se $1 en $2 blaaie." ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- Sandbox link configuration ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- cfg['sandbox-subpage'] -- The name of the template subpage typically used for sandboxes. cfg['sandbox-subpage'] = 'sandput' -- cfg['template-sandbox-preload'] -- Preload file for template sandbox pages. cfg['template-sandbox-preload'] = 'Sjabloon:Dokumentasie/vooraflaaisandput' -- cfg['module-sandbox-preload'] -- Preload file for Lua module sandbox pages. cfg['module-sandbox-preload'] = 'Sjabloon:Dokumentasie/vooraflaaimodulesandput' -- cfg['sandbox-link-display'] -- The text to display for "sandbox" links. cfg['sandbox-link-display'] = 'sandput' -- cfg['sandbox-edit-link-display'] -- The text to display for sandbox "edit" links. cfg['sandbox-edit-link-display'] = 'wysig' -- cfg['sandbox-create-link-display'] -- The text to display for sandbox "create" links. cfg['sandbox-create-link-display'] = 'skep' -- cfg['compare-link-display'] -- The text to display for "compare" links. cfg['compare-link-display'] = 'verskil' -- cfg['mirror-edit-summary'] -- The default edit summary to use when a user clicks the "mirror" link. $1 is a wikilink to the -- template page. cfg['mirror-edit-summary'] = 'Skep \'n sandputweergawe van $1' -- cfg['mirror-link-display'] -- The text to display for "mirror" links. cfg['mirror-link-display'] = 'spieël' -- cfg['mirror-link-preload'] -- The page to preload when a user clicks the "mirror" link. cfg['mirror-link-preload'] = 'Sjabloon:Dokumentasie/spieël' ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- Test cases link configuration ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- cfg['testcases-subpage'] -- The name of the template subpage typically used for test cases. cfg['testcases-subpage'] = 'toetsgevalle' -- cfg['template-testcases-preload'] -- Preload file for template test cases pages. cfg['template-testcases-preload'] = 'Sjabloon:Dokumentasie/vooraflaaitoetsgevalle' -- cfg['module-testcases-preload'] -- Preload file for Lua module test cases pages. cfg['module-testcases-preload'] = 'Sjabloon:Dokumentasie/vooraflaaimoduletoetsgevalle' -- cfg['testcases-link-display'] -- The text to display for "testcases" links. cfg['testcases-link-display'] = 'toetsgevalle' -- cfg['testcases-edit-link-display'] -- The text to display for test cases "edit" links. cfg['testcases-edit-link-display'] = 'wysig' -- cfg['testcases-run-link-display'] -- The text to display for test cases "run" links. cfg['testcases-run-link-display'] = 'loop' -- cfg['testcases-create-link-display'] -- The text to display for test cases "create" links. cfg['testcases-create-link-display'] = 'skep' ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- Add categories blurb configuration ---------------------------------------------------------------------------------------------------- --[[ -- cfg['add-categories-blurb'] -- Text to direct users to add categories to the /doc subpage. Not used if the "content" or -- "docname fed" arguments are set, as then it is not clear where to add the categories. $1 is a -- link to the /doc subpage with a display value of cfg['doc-link-display']. --]] cfg['add-categories-blurb'] = 'Plaas asseblief kategorieë op die $1-subbladsy.' -- cfg['doc-link-display'] -- The text to display when linking to the /doc subpage. cfg['doc-link-display'] = '/doc' ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- Subpages link configuration ---------------------------------------------------------------------------------------------------- --[[ -- cfg['subpages-blurb'] -- The "Subpages of this template" blurb. $1 is a link to the main template's subpages with a -- display value of cfg['subpages-link-display']. In the English version this blurb is simply -- the link followed by a period, and the link display provides the actual text. --]] cfg['subpages-blurb'] = '$1.' --[[ -- cfg['subpages-link-display'] -- The text to display for the "subpages of this page" link. $1 is cfg['template-pagetype'], -- cfg['module-pagetype'] or cfg['default-pagetype'], depending on whether the current page is in -- the template namespace, the module namespace, or another namespace. --]] cfg['subpages-link-display'] = 'Subbladsye vir die $1' -- cfg['template-pagetype'] -- The pagetype to display for template pages. cfg['template-pagetype'] = 'sjabloon' -- cfg['module-pagetype'] -- The pagetype to display for Lua module pages. cfg['module-pagetype'] = 'module' -- cfg['default-pagetype'] -- The pagetype to display for pages other than templates or Lua modules. cfg['default-pagetype'] = 'blad' ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- Doc link configuration ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- cfg['doc-subpage'] -- The name of the subpage typically used for documentation pages. cfg['doc-subpage'] = 'doc' -- cfg['docpage-preload'] -- Preload file for template documentation pages in all namespaces. cfg['docpage-preload'] = 'Sjabloon:Dokumentasie/vooraflaai' -- cfg['module-preload'] -- Preload file for Lua module documentation pages. cfg['module-preload'] = 'Sjabloon:Dokumentasie/vooraflaaimoduledoc' ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- HTML and CSS configuration ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- cfg['templatestyles'] -- The name of the TemplateStyles page where CSS is kept. -- Sandbox CSS will be at Module:Documentation/sandbox/styles.css when needed. cfg['templatestyles'] = 'Module:Documentation/styles.css' -- cfg['container'] -- Class which can be used to set flex or grid CSS on the -- two child divs documentation and documentation-metadata cfg['container'] = 'documentation-container' -- cfg['main-div-classes'] -- Classes added to the main HTML "div" tag. cfg['main-div-classes'] = 'documentation' -- cfg['main-div-heading-class'] -- Class for the main heading for templates and modules and assoc. talk spaces cfg['main-div-heading-class'] = 'documentation-heading' -- cfg['start-box-class'] -- Class for the start box cfg['start-box-class'] = 'documentation-startbox' -- cfg['start-box-link-classes'] -- Classes used for the [view][edit][history] or [create] links in the start box. -- mw-editsection-like is per [[Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 117]] cfg['start-box-link-classes'] = 'mw-editsection-like plainlinks' -- cfg['end-box-class'] -- Class for the end box. cfg['end-box-class'] = 'documentation-metadata' -- cfg['end-box-plainlinks'] -- Plainlinks cfg['end-box-plainlinks'] = 'plainlinks' -- cfg['toolbar-class'] -- Class added for toolbar links. cfg['toolbar-class'] = 'documentation-toolbar' -- cfg['clear'] -- Just used to clear things. cfg['clear'] = 'documentation-clear' ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- Tracking category configuration ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- cfg['display-strange-usage-category'] -- Set to true to enable output of cfg['strange-usage-category'] if the module is used on a /doc subpage -- or a /testcases subpage. This should be a boolean value (either true or false). cfg['display-strange-usage-category'] = true -- cfg['strange-usage-category'] -- Category to output if cfg['display-strange-usage-category'] is set to true and the module is used on a -- /doc subpage or a /testcases subpage. cfg['strange-usage-category'] = 'Wikipedia-blaaie met ongewone ((dokumentasie))gebruik' ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- Keys still read by Module:Dokumentasie -- -- These keys are no longer in the English configuration, but [[Module:Dokumentasie]], which -- [[Sjabloon:Dokumentasie]] currently invokes, still reads them. Without them that module raises an -- error, because main-div-id is read on every render. Delete this section once Sjabloon:Dokumentasie -- has been switched to the verbatim [[Module:Documentation]]. ---------------------------------------------------------------------------------------------------- cfg['main-div-id'] = 'template-documentation' cfg['start-box-linkclasses'] = 'mw-editsection-like plainlinks' cfg['start-box-link-id'] = 'doc_editlinks' cfg['fmbox-id'] = 'documentation-meta-data' cfg['fmbox-style'] = 'background-color: #ecfcf4; clear: both; margin: 0.2em 0; width: 100%; border: 1px solid #aaa;' cfg['fmbox-textstyle'] = 'font-style: italic' cfg['file-docpage-preload'] = 'Sjabloon:Dokumentasie/vooraflaailêernaamruimte' cfg['print-subpage'] = 'Druk' cfg['print-link-display'] = '/Druk' cfg['print-blurb'] = '\'n [[Help:Books/for experts#Improving the book layout|drukweergawe]] van hierdie sjabloon bestaan by $1.' .. ' Indien jy \'n verandering aan hierdie sjabloon maak, werk asseblief die drukweergawe ook by.' cfg['display-print-category'] = true cfg['print-category'] = 'Sjablone met drukweergawes' --[[ ---------------------------------------------------------------------------------------------------- -- End configuration -- -- Don't edit anything below this line. ---------------------------------------------------------------------------------------------------- --]] return cfg 1peo972e9ui16x82r92kudoibj3yqzq 828 111454 2979283 1463470 2026-10-15T23:12:06Z Pynappel 70858 Pynappel het bladsy [[Module:Dokumentasie/toetsgevalle]] na [[Module:Documentation/toetsgevalle]] geskuif: Hou bronkode in Engels sodat dit makliker is om in stand te hou 1463470 Scribunto text/plain -- Test cases page for [[Module:Dokumentasie]]. See talk page to run tests. local doc = require('Module:Dokumentasie') local ScribuntoUnit = require('Module:ScribuntoUnit') local suite = ScribuntoUnit:new() -------------------------------------------------------------------------------------------- -- Test case helper functions -------------------------------------------------------------------------------------------- local function getEnv(page) -- Gets an env table using the specified page. return doc.getEnvironment{page = page} end -------------------------------------------------------------------------------------------- -- Test helper functions -------------------------------------------------------------------------------------------- function suite:testMessage() self:assertEquals('sandput', doc.message('sandbox-subpage')) self:assertEquals('Subblaaie vir die foobar', doc.message('subpages-link-display', {'foobar'})) self:assertEquals(true, doc.message('display-print-category', nil, 'boolean')) end function suite:testMakeToolbar() self:assertEquals(nil, doc.makeToolbar()) self:assertEquals('<small style="font-style: normal;">(Foo)</small>', doc.makeToolbar('Foo')) self:assertEquals('<small style="font-style: normal;">(Foo &#124; Bar)</small>', doc.makeToolbar('Foo', 'Bar')) end function suite:testMakeWikilink() self:assertEquals('[[Foo]]', doc.makeWikilink('Foo')) self:assertEquals('[[Foo|Bar]]', doc.makeWikilink('Foo', 'Bar')) end function suite:testMakeCategoryLink() self:assertEquals('[[Kategorie:Foo]]', doc.makeCategoryLink('Foo')) self:assertEquals('[[Kategorie:Foo|Bar]]', doc.makeCategoryLink('Foo', 'Bar')) end function suite:testMakeUrlLink() self:assertEquals('[Foo Bar]', doc.makeUrlLink('Foo', 'Bar')) end -------------------------------------------------------------------------------------------- -- Test env table -------------------------------------------------------------------------------------------- function suite:assertEnvFieldEquals(expected, page, field) local env = getEnv(page) self:assertEquals(expected, env[field]) end function suite:assertEnvTitleEquals(expected, page, titleField) local env = getEnv(page) local title = env[titleField] self:assertEquals(expected, title.prefixedText) end function suite:testEnvTitle() self:assertEnvTitleEquals('Wikipedia:Sandput', 'Wikipedia:Sandput', 'title') self:assertEnvTitleEquals('Sjabloon:Voorbeeld/sandput', 'Sjabloon:Voorbeeld/sandput', 'title') end function suite:testEnvBadTitle() local env = doc.getEnvironment{page = 'Bad[]Title'} local title = env.title self:assertEquals(nil, title) end function suite:testEnvTemplateTitle() self:assertEnvTitleEquals('Sjabloon:Voorbeeld', 'Sjabloon:Voorbeeld', 'templateTitle') self:assertEnvTitleEquals('Sjabloon:Voorbeeld', 'Sjabloonbespreking:Voorbeeld', 'templateTitle') self:assertEnvTitleEquals('Sjabloon:Voorbeeld', 'Sjabloon:Voorbeeld/sandput', 'templateTitle') self:assertEnvTitleEquals('Sjabloon:Voorbeeld', 'Sjabloonbespreking:Voorbeeld/sandput', 'templateTitle') self:assertEnvTitleEquals('Sjabloon:Voorbeeld', 'Sjabloon:Voorbeeld/toetsgevalle', 'templateTitle') self:assertEnvTitleEquals('Sjabloon:Voorbeeld/foo', 'Sjabloon:Voorbeeld/foo', 'templateTitle') self:assertEnvTitleEquals('Lêer:Voorbeeld', 'Lêerbespreking:Voorbeeld', 'templateTitle') self:assertEnvTitleEquals('Lêer:Voorbeeld', 'Lêerbespreking:Voorbeeld/sandput', 'templateTitle') end function suite:testEnvDocTitle() self:assertEnvTitleEquals('Sjabloon:Voorbeeld/doc', 'Sjabloon:Voorbeeld', 'docTitle') self:assertEnvTitleEquals('Sjabloon:Voorbeeld/doc', 'Sjabloonbespreking:Voorbeeld', 'docTitle') self:assertEnvTitleEquals('Sjabloon:Voorbeeld/doc', 'Sjabloon:Voorbeeld/sandput', 'docTitle') self:assertEnvTitleEquals('Bespreking:Voorbeeld/doc', 'Voorbeeld', 'docTitle') self:assertEnvTitleEquals('Lêerbespreking:Voorbeeld.png/doc', 'Lêer:Voorbeeld.png', 'docTitle') self:assertEnvTitleEquals('Lêerbespreking:Voorbeeld.png/doc', 'Lêerbespreking:Voorbeeld.png/sandput', 'docTitle') end function suite:testEnvSandboxTitle() self:assertEnvTitleEquals('Sjabloon:Voorbeeld/sandput', 'Sjabloon:Voorbeeld', 'sandboxTitle') self:assertEnvTitleEquals('Sjabloon:Voorbeeld/sandput', 'Sjabloonbespreking:Voorbeeld', 'sandboxTitle') self:assertEnvTitleEquals('Sjabloon:Voorbeeld/sandput', 'Sjabloon:Voorbeeld/sandput', 'sandboxTitle') self:assertEnvTitleEquals('Bespreking:Voorbeeld/sandput', 'Voorbeeld', 'sandboxTitle') self:assertEnvTitleEquals('Lêerbespreking:Voorbeeld.png/sandput', 'Lêer:Voorbeeld.png', 'sandboxTitle') end function suite:testEnvTestcasesTitle() self:assertEnvTitleEquals('Sjabloon:Voorbeeld/toetsgevalle', 'Sjabloon:Voorbeeld', 'testcasesTitle') self:assertEnvTitleEquals('Sjabloon:Voorbeeld/toetsgevalle', 'Sjabloonbespreking:Voorbeeld', 'testcasesTitle') self:assertEnvTitleEquals('Sjabloon:Voorbeeld/toetsgevalle', 'Sjabloon:Voorbeeld/toetsgevalle', 'testcasesTitle') self:assertEnvTitleEquals('Bespreking:Voorbeeld/toetsgevalle', 'Voorbeeld', 'testcasesTitle') self:assertEnvTitleEquals('Lêerbespreking:Voorbeeld.png/toetsgevalle', 'Lêer:Voorbeeld.png', 'testcasesTitle') end function suite:testEnvPrintTitle() self:assertEnvTitleEquals('Sjabloon:Voorbeeld/Druk', 'Sjabloon:Voorbeeld', 'printTitle') self:assertEnvTitleEquals('Sjabloon:Voorbeeld/Druk', 'Sjabloonbespreking:Voorbeeld', 'printTitle') self:assertEnvTitleEquals('Sjabloon:Voorbeeld/Druk', 'Sjabloon:Voorbeeld/sandput', 'printTitle') end function suite:testEnvProtectionLevels() local pipeEnv = getEnv('Sjabloon:!') self:assertEquals('sysop', pipeEnv.protectionLevels.edit[1]) local sandboxEnv = getEnv('Wikipedia:Sandput') local sandboxEditLevels = sandboxEnv.protectionLevels.edit if sandboxEditLevels then -- sandboxEditLevels may also be nil if the page is unprotected self:assertEquals(nil, sandboxEditLevels[1]) else self:assertEquals(nil, sandboxEditLevels) end end function suite:testEnvSubjectSpace() self:assertEnvFieldEquals(10, 'Sjabloon:Sandput', 'subjectSpace') self:assertEnvFieldEquals(10, 'Sjabloonbespreking:Sandput', 'subjectSpace') self:assertEnvFieldEquals(0, 'Foo', 'subjectSpace') self:assertEnvFieldEquals(0, 'Bespreking:Foo', 'subjectSpace') end function suite:testEnvDocSpace() self:assertEnvFieldEquals(10, 'Sjabloon:Sandput', 'docSpace') self:assertEnvFieldEquals(828, 'Module:Sandput', 'docSpace') self:assertEnvFieldEquals(1, 'Foo', 'docSpace') self:assertEnvFieldEquals(7, 'Lêer:Voorbeeld.png', 'docSpace') self:assertEnvFieldEquals(9, 'MediaWiki:Watchlist-details', 'docSpace') self:assertEnvFieldEquals(15, 'Kategorie:Wikipedians', 'docSpace') end function suite:testEnvDocpageBase() self:assertEnvFieldEquals('Sjabloon:Voorbeeld', 'Sjabloon:Voorbeeld', 'docpageBase') self:assertEnvFieldEquals('Sjabloon:Voorbeeld', 'Sjabloon:Voorbeeld/sandput', 'docpageBase') self:assertEnvFieldEquals('Sjabloon:Voorbeeld', 'Sjabloonbespreking:Voorbeeld', 'docpageBase') self:assertEnvFieldEquals('Lêerbespreking:Voorbeeld.png', 'Lêer:Voorbeeld.png', 'docpageBase') self:assertEnvFieldEquals('Lêerbespreking:Voorbeeld.png', 'Lêerbespreking:Voorbeeld.png', 'docpageBase') self:assertEnvFieldEquals('Lêerbespreking:Voorbeeld.png', 'Lêerbespreking:Voorbeeld.png/sandput', 'docpageBase') end function suite:testEnvCompareUrl() -- We use "Template:Edit protected" rather than "Template:Voorbeeld" here as it has a space in the title. local expected = '//af.wikipedia.org/w/index.php?title=Special%3AComparePages&page1=Sjabloon%3AEdit+protected&page2=Sjabloon%3AEdit+protected%2Fsandbox' self:assertEnvFieldEquals(expected, 'Sjabloon:Edit protected', 'compareUrl') self:assertEnvFieldEquals(expected, 'Sjabloon:Edit protected/sandput', 'compareUrl') self:assertEnvFieldEquals(nil, 'Sjabloon:Non-existent template adsfasdg', 'compareUrl') self:assertEnvFieldEquals(nil, 'Sjabloon:Fact', 'compareUrl') -- Exists but doesn't have a sandbox. end -------------------------------------------------------------------------------------------- -- Test sandbox notice -------------------------------------------------------------------------------------------- function suite.getSandboxNoticeTestData(page) local env = getEnv(page) local templatePage = page:match('^(.*)/sandput$') local image = '[[Image:Sandbox.svg|50px|alt=|link=]]' local templateBlurb = 'This is the [[Wikipedia:Template test cases|template sandbox]] page for [[' .. templatePage .. ']]' local moduleBlurb = 'This is the [[Wikipedia:Template test cases|module sandbox]] page for [[' .. templatePage .. ']]' local otherBlurb = 'This is the sandbox page for [[' .. templatePage .. ']]' local diff = '[//af.wikipedia.org/w/index.php?title=Special%3AComparePages&page1=' .. mw.uri.encode(templatePage) .. '&page2=' .. mw.uri.encode(page) .. ' diff]' local testcasesBlurb = 'See also the companion subpage for [[' .. templatePage .. '/toetsgevalle|test cases]].' local category = '[[Kategorie:Template sandboxes]]' local clear = '<div style="clear: both;"></div>' return env, image, templateBlurb, moduleBlurb, otherBlurb, diff, testcasesBlurb, category, clear end function suite:testSandboxNoticeNotSandbox() local env = getEnv('Sjabloon:Voorbeeld') local notice = doc.sandboxNotice({}, env) self:assertEquals(nil, notice) end function suite:testSandboxNoticeStaticVals() local env, image, templateBlurb, moduleBlurb, otherBlurb, diff, testcasesBlurb, category, clear = suite.getSandboxNoticeTestData('Sjabloon:Voorbeeld/sandput') local notice = doc.sandboxNotice({}, env) self:assertStringContains('^' .. clear, notice, false) self:assertStringContains(image, notice, true) self:assertStringContains(category, notice, true) end function suite:testSandboxNoticeTemplateBlurb() local env, image, templateBlurb, moduleBlurb, otherBlurb, diff, testcasesBlurb, category = suite.getSandboxNoticeTestData('Sjabloon:Voorbeeld/sandput') local notice = doc.sandboxNotice({}, env) self:assertStringContains(templateBlurb, notice, true) end function suite:testSandboxNoticeModuleBlurb() local env, image, templateBlurb, moduleBlurb, otherBlurb, diff, testcasesBlurb, category = suite.getSandboxNoticeTestData('Module:Math/sandput') local notice = doc.sandboxNotice({}, env) self:assertStringContains(moduleBlurb, notice, true) end function suite:testSandboxNoticeOtherBlurb() local env, image, templateBlurb, moduleBlurb, otherBlurb, diff, testcasesBlurb, category = suite.getSandboxNoticeTestData('User:Mr. Stradivarius/sandput') local notice = doc.sandboxNotice({}, env) self:assertStringContains(otherBlurb, notice, true) end function suite:testSandboxNoticeBlurbDiff() local env, image, templateBlurb, moduleBlurb, otherBlurb, diff, testcasesBlurb, category = suite.getSandboxNoticeTestData('Sjabloon:Voorbeeld/sandput') local notice = doc.sandboxNotice({}, env) if mw.title.getCurrentTitle().isTalk then -- This test doesn't work in the debug console due to the use of frame:preprocess({{REVISIONID}}). -- The frame test doesn't seem to be working for now, so adding a namespace hack. self:assertStringContains(diff, notice, true) end end function suite:testSandboxNoticeBlurbDiffNoBasePage() local env, image, templateBlurb, moduleBlurb, otherBlurb, diff, testcasesBlurb, category = suite.getSandboxNoticeTestData('Module:User:Mr. Stradivarius/sandput') local notice = doc.sandboxNotice({}, env) if mw.title.getCurrentTitle().isTalk then -- This test doesn't work in the debug console due to the use of frame:preprocess({{REVISIONID}}). -- The frame test doesn't seem to be working for now, so adding a namespace hack. self:assertNotStringContains(diff, notice, true) end end function suite:testSandboxNoticeTestcases() local env, image, templateBlurb, moduleBlurb, otherBlurb, diff, testcasesBlurb, category = suite.getSandboxNoticeTestData('Sjabloon:Edit protected/sandput') local notice = doc.sandboxNotice({}, env) self:assertStringContains(testcasesBlurb, notice, true) end function suite:testSandboxNoticeNoTestcases() local env, image, templateBlurb, moduleBlurb, otherBlurb, diff, testcasesBlurb, category = suite.getSandboxNoticeTestData('Sjabloon:Voorbeeld/sandput') local notice = doc.sandboxNotice({}, env) self:assertNotStringContains(testcasesBlurb, notice, true) end -------------------------------------------------------------------------------------------- -- Test protection template -- -- There's not much we can do with this until {{pp-meta}} gets rewritten in Lua. At the -- moment the protection detection only works for the current page, and the testcases pages -- will be unprotected. -------------------------------------------------------------------------------------------- function suite:testProtectionTemplateUnprotectedTemplate() local env = getEnv('Sjabloon:Voorbeeld') self:assertEquals(nil, doc.protectionTemplate(env)) end function suite:testProtectionTemplateProtectedTemplate() local env = getEnv('Sjabloon:Voorbladster') -- Test whether there is some content. We don't care what the content is, as the protection level -- detected will be for the current page, not the template. self:assertTrue(doc.protectionTemplate(env)) end function suite:testProtectionTemplateUnprotectedModule() local env = getEnv('Module:Bananas') self:assertEquals(nil, doc.protectionTemplate(env)) end function suite:testProtectionTemplateProtectedModule() local env = getEnv('Module:Yesno') -- Test whether there is some content. We don't care what the content is, as the protection level -- detected will be for the current page, not the template. self:assertTrue(doc.protectionTemplate(env)) end -------------------------------------------------------------------------------------------- -- Test _startBox -------------------------------------------------------------------------------------------- function suite:testStartBoxContentArg() local pattern = '<div style="padding%-bottom:3px;border%-bottom:1px solid #aaa;margin%-bottom:1ex;">\n<span style="font%-weight:bold;font%-size:125%%;">.-</span></div>' local startBox = doc._startBox({content = 'some documentation'}, getEnv('Sjabloon:Voorbeeld')) self:assertStringContains(pattern, startBox) end function suite:testStartBoxTemplateHtml() self:assertStringContains( '<div style="padding%-bottom:3px;border%-bottom:1px solid #aaa;margin%-bottom:1ex;">\n<span style="font%-weight:bold;font%-size:125%%;">.-</span><span class="mw%-editsection%-like plainlinks" id="doc_editlinks">.-</span></div>', doc._startBox({}, getEnv('Sjabloon:Voorbeeld')) ) end function suite:testStartBoxMainHtml() self:assertStringContains( '<div style="padding%-bottom:3px;border%-bottom:1px solid #aaa;margin%-bottom:1ex;">\n<span style="font%-size:150%%;">.-</span><span class="mw%-editsection%-like plainlinks" id="doc_editlinks">.-</span></div>', doc._startBox({}, getEnv('Foo')) ) end -------------------------------------------------------------------------------------------- -- Test makeStartBoxLinksData -------------------------------------------------------------------------------------------- function suite:testMakeStartBoxLinksData() local env = getEnv('Sjabloon:Voorbeeld') local data = doc.makeStartBoxLinksData({}, env) self:assertEquals('Sjabloon:Voorbeeld', data.title.prefixedText) self:assertEquals('Sjabloon:Voorbeeld/doc', data.docTitle.prefixedText) self:assertEquals('sien', data.viewLinkDisplay) self:assertEquals('edit', data.editLinkDisplay) self:assertEquals('history', data.historyLinkDisplay) self:assertEquals('purge', data.purgeLinkDisplay) self:assertEquals('create', data.createLinkDisplay) end function suite:testMakeStartBoxLinksDataFilePreload() local env = getEnv('Lêer:Voorbeeld.png') local data = doc.makeStartBoxLinksData({}, env) self:assertEquals('Sjabloon:Dokumentasietoets/vooraflaailêernaamruimte', data.preload) end function suite:testMakeStartBoxLinksDataTemplatePreload() local env = getEnv('Sjabloon:Voorbeeld') local data = doc.makeStartBoxLinksData({}, env) self:assertEquals('Sjabloon:Dokumentasietoets/vooraflaai', data.preload) end function suite:testMakeStartBoxLinksDataArgsPreload() local env = getEnv('Sjabloon:Voorbeeld') local data = doc.makeStartBoxLinksData({preload = 'My custom preload'}, env) self:assertEquals('My custom preload', data.preload) end -------------------------------------------------------------------------------------------- -- Test renderStartBoxLinks -------------------------------------------------------------------------------------------- function suite.makeExampleStartBoxLinksData(exists) -- Makes a data table to be used with testRenderStartBoxLinksExists and testRenderStartBoxLinksDoesntExist. local data = {} if exists then data.title = mw.title.new('Sjabloon:!') data.docTitle = mw.title.new('Sjabloon:!/doc') else data.title = mw.title.new('Sjabloon:NonExistentTemplate') data.docTitle = mw.title.new('Sjabloon:NonExistentTemplate/doc') end data.viewLinkDisplay = 'view' data.editLinkDisplay = 'edit' data.historyLinkDisplay = 'history' data.purgeLinkDisplay = 'purge' data.createLinkDisplay = 'create' data.preload = 'Sjabloon:MyPreload' return data end function suite:testRenderStartBoxLinksExists() local data = suite.makeExampleStartBoxLinksData(true) local expected = '&#91;[[Sjabloon:!/doc|view]]&#93; &#91;[//af.wikipedia.org/w/index.php?title=Sjabloon:!/doc&action=edit edit]&#93; &#91;[//af.wikipedia.org/w/index.php?title=Sjabloon:!/doc&action=history history]&#93; &#91;[//af.wikipedia.org/w/index.php?title=Sjabloon:!&action=purge purge]&#93;' self:assertEquals(expected, doc.renderStartBoxLinks(data)) end function suite:testRenderStartBoxLinksDoesntExist() local data = suite.makeExampleStartBoxLinksData(false) local expected = '&#91;[//af.wikipedia.org/w/index.php?title=Sjabloon:NonExistentTemplate/doc&action=edit&preload=Sjabloon%3AMyPreload create]&#93;' self:assertEquals(expected, doc.renderStartBoxLinks(data)) end -------------------------------------------------------------------------------------------- -- Test makeStartBoxData -------------------------------------------------------------------------------------------- function suite:testStartBoxDataBlankHeading() local data = doc.makeStartBoxData({heading = ''}, {}) self:assertEquals(nil, data) end function suite:testStartBoxDataHeadingTemplate() local env = getEnv('Sjabloon:Voorbeeld') local data = doc.makeStartBoxData({}, env) local expected = '[[Lêer:Test Template Info-Icon - Version (2).svg|50px|link=|alt=Documentation icon]] Template documentation' self:assertEquals(expected, data.heading) end function suite:testStartBoxDataHeadingModule() local env = getEnv('Module:Bananas') local data = doc.makeStartBoxData({}, env) local expected = '[[Lêer:Test Template Info-Icon - Version (2).svg|50px|link=|alt=Documentation icon]] Module documentation' self:assertEquals(expected, data.heading) end function suite:testStartBoxDataHeadingFile() local env = getEnv('Lêer:Voorbeeld.png') local data = doc.makeStartBoxData({}, env) local expected = 'Summary' self:assertEquals(expected, data.heading) end function suite:testStartBoxDataHeadingOther() local env = getEnv('User:Voorbeeld') local data = doc.makeStartBoxData({}, env) local expected = 'Dokumentasie' self:assertEquals(expected, data.heading) end function suite:testStartBoxDataHeadingStyle() local data = doc.makeStartBoxData({['heading-style'] = 'foo:bar'}, {}) self:assertEquals('foo:bar', data.headingStyleText) self:assertEquals(nil, data.headingFontSize) self:assertEquals(nil, data.headingFontWeight) end function suite:testStartBoxDataHeadingStyleTemplate() local env = getEnv('Sjabloon:Voorbeeld') local data = doc.makeStartBoxData({}, env) self:assertEquals('bold', data.headingFontWeight) self:assertEquals('125%', data.headingFontSize) self:assertEquals(nil, data.headingStyleText) end function suite:testStartBoxDataHeadingStyleOther() local env = getEnv('User:Voorbeeld') local data = doc.makeStartBoxData({}, env) self:assertEquals('150%', data.headingFontSize) self:assertEquals(nil, data.headingFontWeight) self:assertEquals(nil, data.headingStyleText) end function suite:testStartBoxDataLinks() local env = getEnv('Sjabloon:Voorbeeld') local data = doc.makeStartBoxData({}, env, 'some links') self:assertEquals('some links', data.links) self:assertEquals('mw-editsection-like plainlinks', data.linksClass) self:assertEquals('doc_editlinks', data.linksId) end function suite:testStartBoxDataNoLinks() local env = getEnv('Sjabloon:Voorbeeld') local data = doc.makeStartBoxData({}, env) self:assertEquals(nil, data.links) self:assertEquals(nil, data.linksClass) self:assertEquals(nil, data.linksId) end -------------------------------------------------------------------------------------------- -- Test renderStartBox -------------------------------------------------------------------------------------------- function suite:testRenderStartBox() local expected = '<div style="padding-bottom:3px;border-bottom:1px solid #aaa;margin-bottom:1ex">\n<span></span></div>' self:assertEquals(expected, doc.renderStartBox{}) end function suite:testRenderStartBoxHeadingStyleText() self:assertStringContains('\n<span style="foo:bar;">', doc.renderStartBox{headingStyleText = 'foo:bar'}, true) end function suite:testRenderStartBoxHeadingFontWeight() self:assertStringContains('\n<span style="font-weight:bold">', doc.renderStartBox{headingFontWeight = 'bold'}, true) end function suite:testRenderStartBoxHeadingFontSize() self:assertStringContains('\n<span style="font-size:120%">', doc.renderStartBox{headingFontSize = '120%'}, true) end function suite:testRenderStartBoxHeading() self:assertStringContains('\n<span>Foobar</span>', doc.renderStartBox{heading = 'Foobar'}, true) end function suite:testRenderStartBoxLinks() self:assertStringContains('<span>list of links</span>', doc.renderStartBox{links = 'list of links'}, true) end function suite:testRenderStartBoxLinksClass() self:assertStringContains('<span class="linksclass">list of links</span>', doc.renderStartBox{linksClass = 'linksclass', links = 'list of links'}, true) self:assertNotStringContains('linksclass', doc.renderStartBox{linksClass = 'linksclass'}, true) end function suite:testRenderStartBoxLinksId() self:assertStringContains('<span id="linksid">list of links</span>', doc.renderStartBox{linksId = 'linksid', links = 'list of links'}, true) self:assertNotStringContains('linksid', doc.renderStartBox{linksId = 'linksid'}, true) end -------------------------------------------------------------------------------------------- -- Test _content -------------------------------------------------------------------------------------------- function suite:testContentArg() self:assertEquals('\nsome documentation\n', doc._content({content = 'some documentation'}, {})) end function suite:testContentNoContent() local env = getEnv('Sjabloon:This is a non-existent template agauchvaiu') self:assertEquals('\n\n', doc._content({}, env)) end function suite:testContentExists() local env = doc.getEnvironment{'Sjabloon:Dokumentasietoets/toetsgevalle/toets3'} local docs = mw.getCurrentFrame():preprocess('{{Sjabloon:Dokumentasietoets/toetsgevalle/toets3}}') local expected = '\n' .. docs .. '\n' self:assertEquals(expected, doc._content({}, env)) end -------------------------------------------------------------------------------------------- -- Test _endBox -------------------------------------------------------------------------------------------- function suite:testEndBoxLinkBoxOff() local env = getEnv() self:assertEquals(nil, doc._endBox({['link box'] = 'off'}, env)) end function suite:testEndBoxNoDocsOtherNs() local env = { subjectSpace = 4, docTitle = { exists = false } } self:assertEquals(nil, doc._endBox({}, env)) end function suite:testEndBoxAlwaysShowNs() self:assertTrue(doc._endBox({}, getEnv('Sjabloon:Non-existent template asdfalsdhaw'))) self:assertTrue(doc._endBox({}, getEnv('Module:Non-existent module asdhewbydcyg'))) self:assertTrue(doc._endBox({}, getEnv('User:Non-existent user ahfliwebalisyday'))) end function suite:testEndBoxStyles() local env = getEnv('Sjabloon:Voorbeeld') local endBox = doc._endBox({}, env) self:assertStringContains('id="documentation-meta-data"', endBox, true) self:assertStringContains('style="background-color: #ecfcf4;"', endBox, true) self:assertStringContains('style="font-style: italic;">', endBox, true) self:assertNotStringContains('[[Lêer:', endBox, true) self:assertNotStringContains('[[Image:', endBox, true) end function suite:testEndBoxSandboxImage() local env = getEnv('Sjabloon:Voorbeeld/sandput') local endBox = doc._endBox({}, env) self:assertNotStringContains('[[Lêer:', endBox, true) self:assertNotStringContains('[[Image:', endBox, true) end function suite:testEndBoxLinkBoxArg() local env = getEnv() self:assertStringContains('Custom link box', doc._endBox({['link box'] = 'Custom link box'}, env)) end function suite:testEndBoxExperimentBlurbValidNs() local expected = 'Redigeerders kan eksperimenteer met hierdie.-<br />' self:assertStringContains(expected, doc._endBox({}, getEnv('Sjabloon:Voorbeeld'))) self:assertStringContains(expected, doc._endBox({}, getEnv('Module:Piesangs'))) self:assertStringContains(expected, doc._endBox({}, getEnv('Gebruiker:Voorbeeld'))) end function suite:testEndBoxExperimentBlurbInvalidNs() local expected = 'Redigeerders kan eksperimenteer met hierdie.-<br />' self:assertNotStringContains(expected, doc._endBox({}, getEnv('Wikipedia:Saadjie'))) -- Wikipedia:Twinkle has an existing /doc subpage end function suite:testEndBoxCategoriesBlurb() local expected = 'Voeg asseblief kategorieë by die %[%[.-|/doc%]%]%-subblad%.' self:assertStringContains(expected, doc._endBox({}, getEnv('Sjabloon:Voorbeeld'))) self:assertStringContains(expected, doc._endBox({}, getEnv('Module:Piesangs'))) self:assertStringContains(expected, doc._endBox({}, getEnv('Gebruiker:Voorbeeld'))) self:assertNotStringContains(expected, doc._endBox({[1] = 'Foo'}, getEnv('Sjabloon:Voorbeeld'))) self:assertNotStringContains(expected, doc._endBox({content = 'Bar'}, getEnv('Sjabloon:Voorbeeld'))) --self:assertNotStringContains(expected, doc._endBox({}, getEnv('Wikipedia:Sandput'))) end function suite:testEndBoxPrintBlurb() local expected = '<br />\'n %[%[Help:Books/for experts#Improving the book layout|drukweergawe%]%]' .. ' van hierdie sjabloon bestaan by %[%[.-|/Druk%]%]%.' .. ' Indien jy \'n verandering aan hierdie sjabloon maak, werk asseblief die drukweergawe ook by%.' self:assertStringContains(expected, doc._endBox({}, getEnv('Sjabloon:Dokumenttoets'))) -- Has a /Print subpage self:assertNotStringContains(expected, doc._endBox({}, getEnv('Sjabloon:!'))) -- Doesn't have a /Print subpage, and is not likely to. end -------------------------------------------------------------------------------------------- -- Test makeDocPageBlurb -------------------------------------------------------------------------------------------- function suite:testDocPageBlurbError() self:assertEquals(nil, doc.makeDocPageBlurb({}, {})) end function suite:testDocPageBlurbTemplateDocExists() local env = getEnv('Sjabloon:Dokumentasietoets') local expected = 'Die bostaande [[Wikipedia:Sjabloondokumentasie|dokumentasie]] is [[Wikipedia:Transklusie|oorgebring]] uit [[Sjabloon:Dokumentasietoets/doc]]. <small style="font-style: normal;">([//af.wikipedia.org/w/index.php?title=Sjabloon:Dokumentasietoets/doc&action=edit wysig] &#124; [//af.wikipedia.org/w/index.php?title=Sjabloon:Dokumentasietoets/doc&action=history geskiedenis])</small><br />' self:assertEquals(expected, doc.makeDocPageBlurb({}, env)) end function suite:testDocPageBlurbTemplateDocDoesntExist() local env = getEnv('Sjabloon:Non-existent template ajlkfdsa') self:assertEquals(nil, doc.makeDocPageBlurb({}, env)) end function suite:testDocPageBlurbModuleDocExists() local env = getEnv('Module:Piesangs') local expected = 'Die bostaande [[Wikipedia:Sjabloondokumentasie|dokumentasie]] is [[Wikipedia:Transklusie|oorgebring]] uit [[Module:Piesangs/doc]]. <small style="font-style: normal;">([//af.wikipedia.org/w/index.php?title=Module:Piesangs/doc&action=edit wysig] &#124; [//af.wikipedia.org/w/index.php?title=Module:Piesangs/doc&action=history geskiedenis])</small><br />' self:assertEquals(expected, doc.makeDocPageBlurb({}, env)) end function suite:testDocPageBlurbModuleDocDoesntExist() local env = getEnv('Module:Non-existent module ajlkfdsa') local expected = 'Jy wil dalk \'n dokumentblad [//af.wikipedia.org/w/index.php?title=Module:Non-existent_module_ajlkfdsa/doc&action=edit&preload=Sjabloon%3ADokumentasietoets%2Fvooraflaaimoduledoc skep] vir hierdie [[Wikipedia:Lua|Scribunto-module]].<br />' self:assertEquals(expected, doc.makeDocPageBlurb({}, env)) end -------------------------------------------------------------------------------------------- -- Test makeExperimentBlurb -------------------------------------------------------------------------------------------- function suite:testExperimentBlurbTemplate() local env = getEnv('Sjabloon:Voorbeeld') self:assertStringContains("Redigeerders kan eksperimenteer met hierdie sjabloon se .- en .- blaaie.", doc.makeExperimentBlurb({}, env)) end function suite:testExperimentBlurbModule() local env = getEnv('Module:Piesangs') self:assertStringContains("Redigeerders kan eksperimenteer met hierdie module se .- en .- blaaie.", doc.makeExperimentBlurb({}, env)) end function suite:testExperimentBlurbSandboxExists() local env = getEnv('Sjabloon:Edit protected') local pattern = '[[Sjabloon:Edit protected/sandput|sandput]] <small style="font-style: normal;">([//af.wikipedia.org/w/index.php?title=Sjabloon:Edit_protected/sandput&action=edit edit] &#124; [//af.wikipedia.org/w/index.php?title=Special%3AComparePages&page1=Sjabloon%3AEdit+protected&page2=Sjabloon%3AEdit+protected%2Fsandbox diff])</small>' self:assertStringContains(pattern, doc.makeExperimentBlurb({}, env), true) end function suite:testExperimentBlurbSandboxDoesntExist() local env = getEnv('Sjabloon:Non-existent template sajdfasd') local pattern = 'sandput <small style="font-style: normal;">([//af.wikipedia.org/w/index.php?title=Sjabloon:Non-existent_template_sajdfasd/sandput&action=edit&preload=Sjabloon%3ADocumentation%2Fpreload-sandbox create] &#124; [//af.wikipedia.org/w/index.php?title=Sjabloon:Non-existent_template_sajdfasd/sandput&preload=Sjabloon%3ANon-existent+template+sajdfasd&action=edit&summary=Create+sandbox+version+of+%5B%5BTemplate%3ANon-existent+template+sajdfasd%5D%5D spieël])</small>' self:assertStringContains(pattern, doc.makeExperimentBlurb({}, env), true) end function suite:testExperimentBlurbTestcasesExist() local env = getEnv('Sjabloon:Edit protected') local pattern = '[[Sjabloon:Edit protected/toetsgevalle|toetsgevalle]] <small style="font-style: normal;">([//af.wikipedia.org/w/index.php?title=Sjabloon:Edit_protected/toetsgevalle&action=edit edit])</small>' self:assertStringContains(pattern, doc.makeExperimentBlurb({}, env), true) end function suite:testExperimentBlurbTestcasesDontExist() local env = getEnv('Sjabloon:Non-existent template sajdfasd') local pattern = 'toetsgevalle <small style="font-style: normal;">([//af.wikipedia.org/w/index.php?title=Sjabloon:Non-existent_template_sajdfasd/toetsgevalle&action=edit&preload=Sjabloon%3ADocumentation%2Fpreload-testcases create])</small>' self:assertStringContains(pattern, doc.makeExperimentBlurb({}, env), true) end -------------------------------------------------------------------------------------------- -- Test makeCategoriesBlurb -------------------------------------------------------------------------------------------- function suite:testMakeCategoriesBlurb() local env = getEnv('Sjabloon:Voorbeeld') self:assertEquals('Voeg asseblief kategorieë by die [[Sjabloon:Voorbeeld/doc|/doc]]-subblad.', doc.makeCategoriesBlurb({}, env)) end -------------------------------------------------------------------------------------------- -- Test makeSubpagesBlurb -------------------------------------------------------------------------------------------- function suite:testMakeSubpagesBlurbTemplate() local env = getEnv('Sjabloon:Voorbeeld') self:assertEquals('[[Special:PrefixIndex/Sjabloon:Voorbeeld/|Subpages of this template]].', doc.makeSubpagesBlurb({}, env)) end function suite:testMakeSubpagesBlurbModule() local env = getEnv('Module:Bananas') self:assertEquals('[[Special:PrefixIndex/Module:Bananas/|Subpages of this module]].', doc.makeSubpagesBlurb({}, env)) end function suite:testMakeSubpagesBlurbOther() local env = getEnv('Lêer:Voorbeeld.png') self:assertEquals('[[Special:PrefixIndex/Lêer:Voorbeeld.png/|Subpages of this page]].', doc.makeSubpagesBlurb({}, env)) end -------------------------------------------------------------------------------------------- -- Test makePrintBlurb -------------------------------------------------------------------------------------------- function suite:testMakePrintBlurbExists() local env = { printTitle = { exists = true, prefixedText = 'Sjabloon:Voorbeeld/Druk' } } local expected = '\'n [[Help:Books/for experts#Improving the book layout|drukweergawe]]' .. ' van hierdie sjabloon bestaan by [[Sjabloon:Voorbeeld/Druk|/Druk]].' .. ' Indien jy \'n verandering aan hierdie sjabloon maak, werk asseblief die drukweergawe ook by.' .. '[[Kategorie:Sjablone met drukweergawes]]' self:assertEquals(expected, doc.makePrintBlurb({}, env)) end function suite:testMakePrintBlurbDoesntExist() local env = { printTitle = { exists = false, prefixedText = 'Sjabloon:Voorbeeld/Druk' } } self:assertEquals(nil, doc.makePrintBlurb({}, env)) end -------------------------------------------------------------------------------------------- -- Test addTrackingCategories -------------------------------------------------------------------------------------------- function suite.getStrangeUsageCat() return '[[Kategorie:Wikipedia-blaaie met ongewone ((dokumentasie))gebruik]]' end function suite:testAddTrackingCategoriesTemplatePage() local env = getEnv('Sjabloon:Voorbeeld') self:assertEquals('', doc.addTrackingCategories(env)) end function suite:testAddTrackingCategoriesDocPage() local env = getEnv('Sjabloon:Voorbeeld/doc') self:assertEquals(self.getStrangeUsageCat(), doc.addTrackingCategories(env)) end function suite:testAddTrackingCategoriesTestcasesPage() local env = getEnv('Sjabloon:Voorbeeld/toetsgevalle') self:assertEquals(self.getStrangeUsageCat(), doc.addTrackingCategories(env)) end function suite:testAddTrackingCategoriesModuleDoc() local env = getEnv('Module:Math/doc') self:assertEquals(self.getStrangeUsageCat(), doc.addTrackingCategories(env)) end function suite:testAddTrackingCategoriesModuleTestcases() local env = getEnv('Module:Math/toetsgevalle') self:assertEquals('', doc.addTrackingCategories(env)) end function suite:testAddTrackingCategoriesInvalidTitle() local env = getEnv('Sjabloon:Foo[]Bar') self:assertEquals(nil, doc.addTrackingCategories(env)) end -------------------------------------------------------------------------------------------- -- Whitespace tests -------------------------------------------------------------------------------------------- function suite:testNoTrailingWhitespace() self:assertStringContains('</table>$', doc.main{page = 'Sjabloon:Voorbeeld'}) end -------------------------------------------------------------------------------------------- -- Whole-module tests -------------------------------------------------------------------------------------------- function suite:testSandboxImageBug() self:assertNotStringContains('<table id="documentation%-meta%-data".-%[%[%w+:Sandbox.svg', doc.main{page = 'Sjabloon:Voorbeeld/sandput'}) end return suite g13a63xxkm25enfqpnpxnzz4hyo4pb1 829 111455 2979285 1461683 2026-10-15T23:12:06Z Pynappel 70858 Pynappel het bladsy [[Module talk:Dokumentasie/toetsgevalle]] na [[Module talk:Documentation/toetsgevalle]] geskuif: Hou bronkode in Engels sodat dit makliker is om in stand te hou 1461683 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Dokumentasie/toetsgevalle|run}} 7xgpd67uauduybafe9zfrj0qghlplli 828 111496 2979281 1462299 2026-10-15T23:12:06Z Pynappel 70858 Pynappel het bladsy [[Module:Dokumentasie/config/doc]] na [[Module:Documentation/config/doc]] geskuif: Hou bronkode in Engels sodat dit makliker is om in stand te hou 1462299 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 111629 2979343 2975685 2026-10-16T11:54:12Z Aliwal2012 39067 /* 2020 – hede */ 2979343 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Grosjean_Barcelona_testing_2016.jpg|duimnael|380px|[[Romain Grosjean]] toets 'n renmotor van Haas in [[2016]] by die [[Barcelona-Catalunya-renbaan]].]] Die '''Haas F1-span''' behels die [[Formule Een]]wedrenbedrywighede van die Haas-firma. Die span se ontwikkeling- en fabriekswerke is in Kannapolis in [[VSA|Amerika]] gesetel, maar hulle het fasiliteite vir wedrenvoorbereiding in Banbury, [[Verenigde Koninkryk]] asook [[Maranello]], [[Italië]]. Haas F1 Racing het in 2016 as 'n selfstandige span begin deelgeneem aan Formule Eenwedrenne. [[Ferrari]] verskaf en ondersteun tans die span met spesiaalontwerpte en doelgeboude renmotorenjins. ==Jaers== Op 29 September en 31 Oktober 2015 is aangekondig dat [[Romain Grosjean]] die span se eerste<ref>{{Cite web |url=https://nl.motorsport.com/f1/news/officieel-grosjean-racet-volgend-jaar-voor-haas-f1/3376597/ |title=Officieel: Grosjean racet volgend jaar voor Haas F1 |author=Erwin Jaeggi |language=Nederlands|work=Motorsport.com |date=29 September 2015 |access-date=4 September 2021}}</ref> en [[Esteban Gutiérrez]] die span se tweede renjaer<ref>{{Cite web |url=https://nl.motorsport.com/f1/news/officieel-gutierrez-teamgenoot-grosjean-bij-haas/3376909/ |language=Nederlands |title=Officieel: Gutierrez teamgenoot Grosjean bij Haas |author=Rahied Ishaak |work=Motorsport.com |date=31 Oktober 2015 |access-date=4 September 2021}}</ref> in die 2016-seisoen sal wees. Ondanks goeie voorbereiding van hul renmotors, het die span se jaers weinig sukses behaal, en hul eindig in die agtste plek met 29 kampioenskapspunte in 2016. Aan die einde van 2020 is beide Grosjean en [[Kevin Magnussen]] se kontrakte nie hernu nie. Die span het met twee nuwelinge in 2021 begin, [[Mick Schumacher]], seun van die sewemalige F1-wêreldkampioen [[Michael Schumacher]] en die [[Rusland|Rus]] [[Nikita Mazepin]], wie se vader se maatskappye ook borgskap aan die span verskaf het. Mazepin is in 2022 in die span vervang deur [[Kevin Magnussen]], weens politieke redes (die [[Russiese inval in Oekraïne, 2022]]). Sedert die [[2023 Formule Een-seisoen|2023-seisoen]] is [[Nico Hülkenberg]] as bestuurder gekontrakteer nadat die jong Schumacher nie goeie resultate in die Grand Prix-wedrenne kon lewer nie, en ook by 'n paar geleenthede sy Haas-renmotor verwoes het. == Renuitslae == [[Lêer:Antonio Giovinazzi 2017 Malaysia FP1.jpg|duimnael|450px|[[Antonio Giovinazzi]] toetsbestuur 'n Haas tydens die [[2017 Maleisiese Grand Prix]].]] {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} === 2016 – 2019 === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:80%;" |- ! Jaar ! Onderstel <br/>en bande ! Enjin ! Renjaers ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! 17 ! 18 ! 19 ! 20 ! 21 ! Punte ! Plek |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2016 Formule Een-seisoen|2016]] |rowspan="3"| VF-16<br />{{Pirelli}} |rowspan="3"| [[Ferrari]] 059/5<br />1.6 [[V6-enjin|V6 turbo]] | | [[2016 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2016 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2016 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{CN-VLAG}} | [[2016 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}} | [[2016 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2016 Monaco Grand Prix|MON]] <br />{{vlagikoon|MON}} | [[2016 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2016 Europese Grand Prix|EUR]] <br /> {{vlagikoon|AZE}} | [[2016 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}} | [[2016 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2016 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2016 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2016 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2016 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2016 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2016 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{vlagikoon|MYS}} | [[2016 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2016 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2016 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] <br /> {{vlagikoon|MEX}} | [[2016 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | [[2016 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] |rowspan="3" bgcolor=efefef| '''29''' |rowspan="3" bgcolor=efefef| '''8''' |- |align="left"| {{vlagikoon|FRA}} [[Romain Grosjean]] |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#cfcfff"| 19 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#FFFFFF"| DNS |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#CFCFFF"| 11 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#CFCFFF"| 20 |bgcolor="#FFFFFF"| DNS |bgcolor="#cfcfff"| 11 |- |align="left"| {{vlagikoon|MEX}} [[Esteban Gutiérrez]] |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#cfcfff"| 17 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#CFCFFF"| 20 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#CFCFFF"| 19 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 12 |- |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2017 Formule Een-seisoen|2017]] |rowspan="3"| VF-17<br />{{Pirelli}} |rowspan="3"| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] 062<br />1.6 [[V6-enjin|V6 turbo]] | |[[2017 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} |[[2017 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{vlagikoon|CHN}} |[[2017 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} |[[2017 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}} |[[2017 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} |[[2017 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{vlagikoon|MON}} |[[2017 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} |[[2017 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br /> {{vlagikoon|AZE}} |[[2017 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}} |[[2017 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} |[[2017 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} |[[2017 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} |[[2017 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} |[[2017 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} |[[2017 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{vlagikoon|MYS}} |[[2017 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} |[[2017 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} |[[2017 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] <br /> {{vlagikoon|MEX}} |[[2017 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} |[[2017 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | |rowspan="3" bgcolor=efefef|'''47''' |rowspan="3" bgcolor=efefef|'''8''' |- |align="left"| {{vlagikoon|FRA}} [[Romain Grosjean]] |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#cfcfff"| 11 | |- |align="left"|{{vlagikoon|DEN}} [[Kevin Magnussen]] |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 13 | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"|[[2018 Formule Een-seisoen|2018]] |rowspan="3"| VF-18 <br />{{Pirelli}} |rowspan="3"|[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] 062 EVO<br /> 1.6 [[V6-enjin|V6 Turbo]] | | [[2018 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2018 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2018 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{vlagikoon|CHN}} | [[2018 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br /> {{vlagikoon|AZE}} | [[2018 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2018 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{vlagikoon|MON}} | [[2018 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2018 Franse Grand Prix|FRA]] <br /> {{vlagikoon|FRA}} | [[2018 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}} | [[2018 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2018 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2018 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2018 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2018 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2018 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2018 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}} | [[2018 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2018 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2018 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] <br /> {{vlagikoon|MEX}} | [[2018 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | [[2018 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] |rowspan="3" bgcolor=efefef|'''93''' |rowspan="3" bgcolor=efefef|'''5''' |- |align="left"| {{vlagikoon|FRA}} [[Romain Grosjean]] |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 17 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#000000" style="color:white"| DSQ |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |- |align="left"|{{vlagikoon|DEN}} [[Kevin Magnussen]] |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#cfcfff"| 18{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#000000" style="color:white"| DSQ |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"|[[2019 Formule Een-seisoen|2019]] |rowspan="3"| VF-19 <br />{{Pirelli}} |rowspan="3"|[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] 064<br /> 1.6 [[V6-enjin|V6 turbo]] | | [[2019 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2019 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2019 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{vlagikoon|CHN}} | [[2019 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br /> {{vlagikoon|AZE}} | [[2019 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2019 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{vlagikoon|MON}} | [[2019 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2019 Franse Grand Prix|FRA]] <br /> {{vlagikoon|FRA}} | [[2019 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}} | [[2019 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2019 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2019 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2019 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2019 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2019 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2019 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}} | [[2019 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2019 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] <br /> {{vlagikoon|MEX}} | [[2019 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2019 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | [[2019 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] |rowspan="3" bgcolor=efefef| '''28''' |rowspan="3" bgcolor=efefef| '''9''' |- |align="left"| {{FR-VLAG}} [[Romain Grosjean]] |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 17 |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 15 |- |align="left"| {{DK-VLAG}} [[Kevin Magnussen]] |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#cfcfff"| 17 |bgcolor="#cfcfff"| 17 |bgcolor="#cfcfff"| 19 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| ''17'' |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#cfcfff"| 18 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |- |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! Jaar ! Onderstel <br/>en bande ! Enjin ! Renjaers ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! 17 ! 18 ! 19 ! 20 ! 21 ! Punte ! Plek |} === 2020 – hede === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:80%;" |- !Jaar !Onderstel <br/>en bande !Enjin !Renjaers !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Punte !Plek |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="4"| [[2020 Formule Een-seisoen|2020]] |rowspan="4"| VF-20 <br />{{Pirelli}} |rowspan="4"| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] 065<br /> 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2020 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>{{AT-VLAG}} | [[2020 Stiermarkse Grand Prix|STI]]<br/>[[Lêer:Flag of Steiermark.svg|20px]] | [[2020 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>{{HU-VLAG}} | [[2020 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>{{GB-VLAG}} | [[70ste Herdenking Grand Prix|70J]]<br/>[[Lêer:F1 70 Logo retraced.svg|28px]] | [[2020 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>{{ES-VLAG}} | [[2020 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>{{BE-VLAG}} | [[2020 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>{{IT-VLAG}} | [[2020 Toskaanse Grand Prix|TOS]]<br/>[[Beeld:Flag of Tuscany.svg|20px]] | [[2020 Russiese Grand Prix|RUS]]<br/>{{RU-VLAG}} | [[2020 Eifelse Grand Prix|EIF]]<br/>{{DE-VLAG}} | [[2020 Portugese Grand Prix|POR]]<br/>{{PT-VLAG}} | [[2020 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>[[Beeld:Flag of Emilia-Romagna (de facto).svg|20px|Vlag van Emilia-Romagna]] | [[2020 Turkse Grand Prix|TUR]]<br /> {{vlagikoon|TUR}} | [[2020 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2020 Sakhir Grand Prix|SAK]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2020 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | | | | | | |rowspan="4" bgcolor=efefef| '''3''' |rowspan="4" bgcolor=efefef| '''9''' |- |align="left"| {{FR-VLAG}} [[Romain Grosjean]] |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#cfcfff"| 19 |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#cfcfff"| 17 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 17 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#efcfff"| DNF | | | | | | | | | |- |align="left"| {{BR-VLAG}} Pietro Fittipaldi | | | | | | | | | | | | | | | |bgcolor="#cfcfff"| 17 |bgcolor="#cfcfff"| 19 | | | | | | | |- |align="left"| {{DK-VLAG}} [[Kevin Magnussen]] |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#cfcfff"| 17 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 17 |bgcolor="#cfcfff"| 17 |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#cfcfff"| 17 | | | | | | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2021 Formule Een-seisoen|2021]] |rowspan="3"| VF-21 <br />{{Pirelli}} |rowspan=3|[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] 065/6<br/> 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2021 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2021 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>[[Beeld:Flag of Emilia-Romagna (de facto).svg|20px|Vlag van Emilia-Romagna]] | [[2021 Portugese Grand Prix|POR]]<br/>{{vlagikoon|POR}} | [[2021 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2021 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{vlagikoon|MON}} | [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br /> {{vlagikoon|AZE}} | [[2021 Franse Grand Prix|FRA]] <br /> {{vlagikoon|FRA}} | [[2021 Stiermarkse Grand Prix|STI]] <br /> [[Lêer:Flag of Steiermark.svg|20px]] | [[2021 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}} | [[2021 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2021 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2021 Belgiese Grand Prix|BEL]]‡ <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2021 Nederlandse Grand Prix|NED]] <br /> {{vlagikoon|NED}} | [[2021 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2021 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}} | [[2021 Turkse Grand Prix|TUR]] <br /> {{vlagikoon|TUR}} | [[2021 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2021 Meksikostad Grand Prix|MXS]] <br /> {{vlagikoon|MEX}} | [[2021 São Paulo Grand Prix|SAP]] <br /> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2021 Katarse Grand Prix|KAT]] <br /> {{vlagikoon|QAT}} | [[2021 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]] <br /> {{vlagikoon|SAU}} | [[2021 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | |rowspan="3" bgcolor=efefef| '''0''' |rowspan="3" bgcolor=efefef| '''10''' |- |align="left"| {{vlagikoon|RUS}} [[Nikita Mazepin]] |bgcolor=efcfff| DNF |bgcolor=cfcfff| 17 |bgcolor=cfcfff| 19 |bgcolor=cfcfff| 19 |bgcolor=cfcfff| 17 |bgcolor=cfcfff| 14 |bgcolor=cfcfff| 20 |bgcolor=cfcfff| 18 |bgcolor=cfcfff| 19 |bgcolor=cfcfff| 17 |bgcolor=efcfff| DNF |bgcolor=cfcfff| 17 |bgcolor=efcfff| DNF |bgcolor=efcfff| DNF |bgcolor=cfcfff| 18 |bgcolor=cfcfff| 20 |bgcolor=cfcfff| 17 |bgcolor=cfcfff| 18 |bgcolor=cfcfff| 17 |bgcolor=cfcfff| 18 |bgcolor=efcfff| DNF |bgcolor=ffffff| DNS | | |- |align="left"| {{vlagikoon|GER}} [[Mick Schumacher]] |bgcolor=cfcfff| 16 |bgcolor=cfcfff| 16 |bgcolor=cfcfff| 17 |bgcolor=cfcfff| 18 |bgcolor=cfcfff| 18 |bgcolor=cfcfff| 13 |bgcolor=cfcfff| 19 |bgcolor=cfcfff| 16 |bgcolor=cfcfff| 18 |bgcolor=cfcfff| 18 |bgcolor=cfcfff| 12 |bgcolor=cfcfff| 16 |bgcolor=cfcfff| 18 |bgcolor=cfcfff| 15 |bgcolor=efcfff| DNF |bgcolor=cfcfff| 19 |bgcolor=cfcfff| 16 |bgcolor=efcfff| DNF |bgcolor=cfcfff| 18 |bgcolor=cfcfff| 16 |bgcolor=efcfff| DNF |bgcolor=cfcfff| 14 | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2022 Formule Een-seisoen|2022]] |rowspan="3"| VF-22<br />{{Pirelli}} |rowspan=3|[[Ferrari]] 066/7<br />1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2022 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{vlagikoon|BHR}} | [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/> {{vlagikoon|SAU}} | [[2022 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/> {{vlagikoon|AUS}} | [[2022 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/> [[Beeld:Flag of Emilia-Romagna (de facto).svg|20px|Vlag van Emilia-Romagna]] | [[2022 Miami Grand Prix|MIA]]<br/> [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2022 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2022 Monaco Grand Prix|MON]]<br/> {{vlagikoon|MON}} | [[2022 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/> {{vlagikoon|AZE}} | [[2022 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/> {{vlagikoon|CAN}} | [[2022 Britse Grand Prix|GBR]]<br/> {{vlagikoon|GBR}} | [[2022 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/> {{vlagikoon|AUT}} | [[2022 Franse Grand Prix|FRA]]<br/> {{vlagikoon|FRA}} | [[2022 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/> {{vlagikoon|HUN}} | [[2022 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/> {{vlagikoon|BEL}} | [[2022 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/> {{vlagikoon|NED}} | [[2022 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2022 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/> {{vlagikoon|SIN}} | [[2022 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/> {{vlagikoon|JPN}} | [[2022 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/> {{vlagikoon|VSA}} | [[2022 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/> {{vlagikoon|MEX}} | [[2022 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2022 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | |rowspan="3" bgcolor=efefef| '''37''' |rowspan="3" bgcolor=efefef| '''8''' |- |align="left"| {{vlagikoon|DEN}} [[Kevin Magnussen]] |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|^'''8''' 9 |bgcolor=cfcfff|16† |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|^'''7''' 8 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 | | |- |align="left"| {{vlagikoon|GER}} [[Mick Schumacher]] |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|^'''10'''17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|^'''9'''6 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|16 | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2023 Formule Een-seisoen|2023]] |rowspan="3"| VF-23<br />{{Pirelli}} |rowspan=3|[[Ferrari]] 066/10<br />1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2023 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{vlagikoon|BHR}} | [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/> {{vlagikoon|SAU}} | [[2023 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/> {{vlagikoon|AUS}} | [[2023 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/> {{vlagikoon|AZE}} | [[2023 Miami Grand Prix|MIA]]<br/> [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2023 Monaco Grand Prix|MON]]<br/> {{vlagikoon|MON}} | [[2023 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2023 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/> {{vlagikoon|CAN}} | [[2023 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/> {{vlagikoon|AUT}} | [[2023 Britse Grand Prix|GBR]]<br/> {{vlagikoon|GBR}} | [[2023 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/> {{vlagikoon|HUN}} | [[2023 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/> {{vlagikoon|BEL}} | [[2023 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/> {{vlagikoon|NED}} | [[2023 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2023 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/> {{vlagikoon|SIN}} | [[2023 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/> {{vlagikoon|JPN}} | [[2023 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/> {{vlagikoon|QAT}} | [[2023 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/> {{vlagikoon|VSA}} | [[2023 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/> {{vlagikoon|MEX}} | [[2023 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2023 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/> [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2023 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | |rowspan=3 bgcolor=efefef| '''12''' |rowspan=3 bgcolor=efefef| '''10''' |- |align="left"| {{vlagikoon|DEN}} [[Kevin Magnussen]] |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|17† |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|19† |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|20 | | |- |align="left"| {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|15 | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="4"| [[2024 Formule Een-seisoen|2024]] |rowspan="4"| VF-24<br />{{Pirelli}} |rowspan="4"|[[Ferrari]] 066/12<br />1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2024 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{vlagikoon|BHR}} | [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />{{vlagikoon|SAU}} | [[2024 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{vlagikoon|AUS}} | [[2024 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{vlagikoon|JPN}} | [[2024 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{vlagikoon|CHN}} | [[2024 Miami Grand Prix|MIA]]<br />[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />[[Beeld:Flag of Emilia-Romagna (de facto).svg|20px|Vlag van Emilia-Romagna]] | [[2024 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{vlagikoon|MON}} | [[2024 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{vlagikoon|CAN}} | [[2024 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{vlagikoon|ESP}} | [[2024 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{vlagikoon|AUT}} | [[2024 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{vlagikoon|GBR}} | [[2024 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{vlagikoon|HUN}} | [[2024 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{vlagikoon|BEL}} | [[2024 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />{{vlagikoon|NED}} | [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br />{{vlagikoon|ITA}} | [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />{{vlagikoon|AZE}} | [[2024 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{vlagikoon|SIN}} | [[2024 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{vlagikoon|VSA}} | [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />{{vlagikoon|MEX}} | [[2024 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2024 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br />[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2024 Katarse Grand Prix|KAT]]<br />{{vlagikoon|QAT}} | [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] |rowspan=4 bgcolor=efefef| '''58''' |rowspan=4 bgcolor=efefef| '''7''' |- |align="left"| {{vlagikoon|DEN}} [[Kevin Magnussen]] |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|19† |bgcolor=cfcfff|^'''7'''11 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=|<small>WD</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|16 |- |align="left"| {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|^'''7'''11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=000000 style="color:white"|<small>DSQ</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |- |align=left|{{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=f0f8ff|<small>Toets</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=f0f8ff|<small>Toets</small> |bgcolor=| |bgcolor=f0f8ff|<small>Toets</small> |bgcolor=f0f8ff|<small>Toets</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan=3| [[2025 Formule Een-seisoen|2025]] |rowspan=3| VF-25<br />{{Pirelli}} |rowspan=3|[[Ferrari]] 066/15<br />1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/> {{vlagikoon|AUS}} | [[2025 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/> {{vlagikoon|CHN}} | [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/> {{vlagikoon|JPN}} | [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{vlagikoon|BHR}} | [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/> {{vlagikoon|SAU}} | [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]<br/> [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]<br/> {{vlagikoon|MON}} | [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/> {{vlagikoon|CAN}} | [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/> {{vlagikoon|AUT}} | [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]<br/> {{vlagikoon|GBR}} | [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/> {{vlagikoon|BEL}} | [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/> {{vlagikoon|HUN}} | [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/> {{vlagikoon|NED}} | [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/> {{vlagikoon|AZE}} | [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/> {{vlagikoon|SIN}} | [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/> {{vlagikoon|VSA}} | [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/> {{vlagikoon|MEX}} | [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2025 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/> [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/> {{vlagikoon|QAT}} | [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] |rowspan=3 bgcolor=efefef|'''79''' |rowspan=3 bgcolor=efefef|'''8''' |- |align=left|{{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|^'''5'''15 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|7 |- |align=left|{{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|^'''7'''11 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2026 Formule Een-seisoen|2026]] |rowspan=3| VF-26<br />{{Pirelli}} |rowspan=3|[[Ferrari]] 067/6 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/> {{vlagikoon|AUS}} | [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/> {{vlagikoon|CHN}} | [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/> {{vlagikoon|JPN}} | [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br/> [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/> {{vlagikoon|CAN}} | [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br/> {{vlagikoon|MON}} | [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br/> [[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]] | [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/> {{vlagikoon|AUT}} | [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br/> {{vlagikoon|GBR}} | [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/> {{vlagikoon|BEL}} | [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/> {{vlagikoon|HUN}} | [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/> {{vlagikoon|NED}} | [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/> {{vlagikoon|AZE}} | [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{MY-VLAG}} | [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/> {{vlagikoon|SIN}} | [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/> {{vlagikoon|VSA}} | [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/> {{vlagikoon|MEX}} | [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/> [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/> {{vlagikoon|QAT}} | [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | |rowspan=3 bgcolor=efefef| '''30*''' |rowspan=3 bgcolor=efefef| '''7*''' |- |align=left|{{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |- |align=left|{{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 ^† |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''12 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !Jaar !Onderstel<br/>en bande !Enjin !Renjaers !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Punte !Plek |} * ‡ Halwe punte is in België toegeken in 2021 omdat daar minder as 75% van die wedren afgelê is weens hewige reën. * ^'''†''' Renjaer haal nie die eindstreep nie, maar word wel geklassifiseer, omdat hy meer as 90% van die renafstand afgelê het. * '''*''' Seisoen nog aan die gang. ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Formule Een-vervaardigers]] i5ks4kul6dha56xk3r8x1emuxfnad0k 0 112821 2979152 2975565 2026-10-15T14:10:38Z Aliwal2012 39067 /* 2020 – hede */ 2979152 wikitext text/x-wiki :''Nota:'' Hierdie artikel handel slegs oor Mercedes-Benz se geskiedenis as Formule Een-renspan. Vir die verskaffer van Mercedes renmotorenjins, sien ''[[:en:Mercedes AMG High Performance Powertrains|Mercedes AMG High Performance Powertrains]]'' op die Engelse wikipedia. [[Lêer:Remagen Caracciola 20060806.jpg|duimnael|links|220px|Monument ter ere aan Rudolf Caracciola en Mercedes-renmotors]] [[Lêer:Mercedes-Benz AMG Petronas Formula One Team Logo Wheelsology.JPG|regs|200px]] [[Lêer:KlingK-MB-W196-1976.jpg|duimnael|240px|Karl Kling in 'n antieke Mercedes-Benz W196]] Die '''Mercedes AMG Petronas Formule Een-span''' (voorheen ''Mercedes Grand Prix'') is 'n Duits-Britse [[Formule Een]]-motorrenspan wat by Brackley, Northamptonshire, in [[Engeland]] gebaseer is. Hulle neem aan die Formule Een wêreldkampioenskap deel en maak ook gebruik van [[Mercedes-Benz|Mercedes]] F1-enjins in hulle renmotors. Die span se renjaers vir die [[2014 Formule Een-seisoen|2014]] tot [[2016 Formule Een-seisoen]]e was die Brit [[Lewis Hamilton]] en die [[Duitsers|Duitser]] [[Nico Rosberg]]. In 2017 het die [[Finland|Finse]] renjaer [[Valtteri Bottas]] die 2016-wêreldkampioen Rosberg, wie uitgetree het, in die span vervang. Die Britse jaer [[George Russell]] het in [[2022 Formule Een-seisoen|2022]] by die Mercedes-fabriekspan aangesluit nadat Bottas na [[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] verskuif het. In [[2025 Formule Een-seisoen|2025]] het die bloedjong [[Kimi Antonelli]] by Mercedes F1 aangesluit, nadat Lewis Hamilton [[Carlos Sainz jr.]] by [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] vervang het. == Geskiedenis == Mercedes-Benz, 'n Duitse motorhandelsmerk van die [[Daimler|Mercedes-Benz Groep]], is sedert 1954 vir verskeie tydperke by Formule Een betrokke as beide span-eienaar en enjinvervaardiger. Die huidige Mercedes-Benz Grand Prix Beperk, wat as Mercedes-AMG Petronas Formule Een-span meeding, is in Brackley, Engeland,<ref>{{Cite web |date=18 December 2020 |title=INEOS becomes equal Mercedes owner, Wolff signs new deal |url=https://the-race.com/formula-1/ineos-becomes-equal-mercedes-owner-wolff-signs-new-deal/ |access-date=15 February 2021 |website=The Race |language=en |archive-date=20 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201220205006/https://the-race.com/formula-1/ineos-becomes-equal-mercedes-owner-wolff-signs-new-deal/ |url-status=live }}</ref> gebaseer en besit 'n Duitse renlisensie.<ref>{{cite news |url=http://fia.com/en-GB/mediacentre/pressreleases/f1releases/2010/Pages/f1_2010_entry.aspx |title=2010 Formula One World Championship Entry list |work=fia.com |publisher=[[Fédération Internationale de l'Automobile]] |date=3 March 2010 |access-date=31 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120302060256/http://fia.com/en-GB/mediacentre/pressreleases/f1releases/2010/Pages/f1_2010_entry.aspx |archive-date=2 March 2012 |url-status= dead}}</ref> 'n Aankondiging is in Desember 2020 gemaak dat Ineos beplan het om 'n gelyke belang van een derde saam met die Mercedes-Benz Groep en Toto Wolff te neem;<ref>{{Cite web|date=18 December 2020|title=The Team Welcomes INEOS as a One Third Equal Shareholder Alongside Daimler and Toto Wolff|url=https://www.mercedesamgf1.com/en/news/2020/12/formula-one-mercedes-amg-petronas-f1-team-announcement/|access-date=13 January 2022|website=Mercedes-AMG Petronas Formula One Team|language=en|archive-date=30 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230222915/https://www.mercedesamgf1.com/en/news/2020/12/formula-one-mercedes-amg-petronas-f1-team-announcement/|url-status=live}}</ref> dit het op 25 Januarie 2022 in werking getree.<ref>{{Cite web|title=Mercedes-Benz Grand Prix LTD|url=https://find-and-update.company-information.service.gov.uk/company/00787446/persons-with-significant-control|access-date=13 January 2022|website=Companies House|archive-date=15 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211215214823/https://find-and-update.company-information.service.gov.uk/company/00787446/persons-with-significant-control|url-status=live}}</ref> Mercedes-handelsmerk-spanne word dikwels na verwys met die bynaam "Silwer Pyle" ([[Duits]]: Silberpfeile). Voor die [[Tweede Wêreldoorlog]] het Mercedes-Benz aan die Europese Kampioenskap deelgeneem en drie titels gewen. Die handelsmerk het sy debuut in 1954 in Formule Een gemaak. Nadat hulle hul eerste wedren by die 1954 [[Franse Grand Prix]] gewen het, het die renjaer [[Juan Manuel Fangio]] nog drie Grands Prix gewen om die 1954 Bestuurderskampioenskap in te palm en hierdie sukses in 1955 herhaal. Ten spyte van die oorwinning in twee Bestuurderskampioenskappe, het Mercedes-Benz ná 1955 aan motorwedrenne onttrek in reaksie op die 1955 Le Mans-ramp. Mercedes het in 1994 na Formule Een teruggekeer as 'n enjinvervaardiger in samewerking met Ilmor, 'n Britse onafhanklike hoëprestasie-motorsport-ingenieursmaatskappy, wat hul enjins ontwikkel het. Die maatskappy het een vervaardigerstitel en drie bestuurderstitels gewen in 'n werkvennootskap met [[McLaren]] wat tot 2009 geduur het. In 2005 is Ilmor hernoem as Mercedes AMG High Performance Powertrains. In 2010 het die maatskappy die Brawn GP-span gekoop en dit as Mercedes hernoem. Sedert 'n groot reëlverandering in 2014, wat die gebruik van [[turboaanjaer]]s en hibriede elektriese enjins vereis het, het Mercedes een van die suksesvolste spanne in Formule Een-geskiedenis geword, met sewe agtereenvolgende bestuurderstitels van 2014 tot 2020 en agt agtereenvolgende vervaardigerstitels van 2014 tot 2021, beide rekords. Die vervaardiger het ook meer as 200 oorwinnings as 'n enjinverskaffer behaal en is tweede in Formule Een-geskiedenis. Twaalf vervaardigerskampioenskappe en veertien bestuurderskampioenskappe is met Mercedes-Benz-enjins gewen. ===Grand Prix-wedrenne voor Formule Een (1930's)=== [[Mercedes-Benz]] het voorheen in die 1930's aan Grand Prix-motorwedrenne deelgeneem, toe die Silver Arrows die wedrenne saam met mededingers [[Auto Union]] oorheers het. Beide spanne is swaar befonds deur die [[Nazi-Duitsland|Nazi-regime]] en het ná 1934 alle [[Europese Grand Prix]]-kampioenskappe gewen, waarvan Rudolf Caracciola drie vir Mercedes-Benz gewen het.<ref>{{nl}}{{cite news |url=http://www.motorracingblog.nl/?p=338 |title=De geschiedenis van Mercedes-Benz in de Grand Prix-racerij |work=MotorRacingBlog.nl |date=20 November 2009 |access-date=30 November 2009 |archive-date=7 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180707143831/http://www.motorracingblog.nl/?p=338 |url-status=live }}</ref> ===Daimler-Benz AG (1954–1955)=== [[File:Großer Preis von Europa -1954 Nürburgring, Juan Manuel Fangio, Mercedes (3)x.JPG|duimnael|links|[[Juan Manuel Fangio]] bestuur die Mercedes-Benz W196 by die [[Nürburgring]] gedurende die [[Duitse Grand Prix]] in 1954.]] In 1954 het Mercedes-Benz teruggekeer na wat nou bekend was as [[Formule Een]] (’n Wêreldkampioenskap wat in 1950 gestig is) onder leiding van Alfred Neubauer, met behulp van die tegnologiesgevorderde Mercedes-Benz W196.<ref name=MBP>{{cite web |title=Mercedes-Benz profile |url=http://www.grandprix.com/gpe/con-merce.html |work=Grandprix.com |publisher=Inside F1 |access-date=20 February 2012 |archive-date=4 March 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120304115536/http://www.grandprix.com/gpe/con-merce.html |url-status=live }}</ref> Die motor is in beide die konvensionele oopwielkonfigurasie en ’n vaartbelynde vorm gebruik, wat bedekte wiele en ’n breër bakwerk gehad het. Juan Manuel Fangio, die 1951-kampioen, het middel-seisoen van Maserati na Mercedes-Benz oorgeskakel vir hul debuut by die [[Franse Grand Prix]] op 4 Julie 1954. Die span het onmiddellike sukses behaal en ’n 1-2 oorwinning met Fangio en Karl Kling behaal, sowel as die vinnigste rondte (Hans Herrmann). Fangio het in 1954 nog drie wedrenne gewen en die kampioenskap verower. Die sukses het tot in die 1955 seisoen voortgeduur, met Mercedes-Benz wat die W196 deur die jaar ontwikkel het. Mercedes-Benz het weer die seisoen oorheers,<ref name=MBP/> met Fangio wat vier wedrenne gewen het, en sy nuwe spanmaat Stirling Moss wat die Britse Grand Prix gewen het. Fangio en Moss het eerste en tweede in daardie jaar se kampioenskap geëindig. Die 1955-ramp tydens die 24-uur van Le Mans op 11 Junie, wat die Mercedes-Benz- sportmotorbestuurder Pierre Levegh en meer as 80 toeskouers gedood het, het gelei tot die kansellasies van die Franse, Duitse, Spaanse en Switserse Grands Prix.<ref>{{cite book |last=Lang |first=Mike |title=Grand Prix! Vol 1 |publisher=Haynes Publishing Group |year=1981 |isbn=0-85429-276-4 |page=82}}</ref> Aan die einde van die seisoen het die span hom aan motorsport, insluitend Formule Een, onttrek.<ref name=MBP/> Gedurende hierdie eerste periode van die span se deelname aan Formule Een het Mercedes altesaam 9 wedrenne gewen, insluitend drie Grands Prix (die 1954 Franse Grand Prix, die 1954 en die 1955 [[Italiaanse Grand Prix]]) wat deur die vaartbelynde "Type Monza" gewen is, wat hulle die enigste drie wedrenne maak wat deur 'n geslotewielmotor in Formule Een-geskiedenis gewen is.<ref>{{cite web |url=https://www.ultimatecarpage.com/spec/2051/Mercedes-Benz-W196-Streamliner.html |title=Mercedes-Benz W196 Streamliner - Images, Specifications and Information |date=22 February 2020 |publisher=Ultimatecarpage.com |access-date=9 August 2011 |archive-date=10 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510142429/https://www.ultimatecarpage.com//spec/2051/Mercedes-Benz-W196-Streamliner.html |url-status=live }}</ref> == Mercedes-AMG Petronas Formule Een-span (2010–hede) == Voor die begin van die [[2010 Formule Een-seisoen|2010-seisoen]] het Mercedes-Benz se moedermaatskappy [[Daimler AG]] 'n minderheidsbelang (45.1%) in die Brawn GP-span gekoop, met Aabar Investments wat 30% op 16 November 2009 gekoop het.<ref name="Mercedes GP">{{cite news |title=Mercedes takes over Brawn |url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/80174 |last=Straw |first=Edd |work=Autosport.com |publisher=Haymarket Media |date=16 November 2009 |access-date=16 November 2009 |archive-date=19 November 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091119031821/http://www.autosport.com/news/report.php/id/80174 |url-status=live }}</ref><ref name=MBMc /> Ná die aankoop van die span, sowel as 'n borgskapooreenkoms met Petronas,<ref>{{cite news |url=http://www.formula1.com/news/headlines/2009/12/10299.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20091224101413/http://www.formula1.com/news/headlines/2009/12/10299.html |archive-date=24 December 2009 |title=February debut, Petronas backing for Mercedes |work=Formula1.com |publisher=Formula One Administration |date=21 December 2009 |access-date=22 February 2012}}</ref> is die span hernoem na '''Mercedes GP Petronas Formule Een-span''', en Mercedes sou nou vir die eerste keer in die vervaardigerskampioenskap meeding.<ref>{{cite news |title=Mercedes takes over Brawn F1 team |url=https://news.bbc.co.uk/sport1/hi/motorsport/formula_one/8362295.stm |work=BBC News |date=16 November 2009 |access-date=16 November 2009 |archive-date=12 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190912150900/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/motorsport/formula_one/8362295.stm |url-status=live }}</ref> Ross Brawn het sy pligte as spanhoof voortgesit en die span het sy basis en werksmag in die 60&nbsp;000 vk meter behou. Brackley- fasiliteit,<ref>{{Cite web|url=https://www.mercedesamgf1.com/team/location/brackley |title=Brackley |website=Mercedes-AMG Petronas Formula One Team |access-date=14 July 2023}}</ref> naby die Mercedes-Benz Formule Een-enjinaanleg (voorheen Ilmor Engineering) in Brixworth..<ref name=MBMc>{{cite web |title=Mercedes-Benz to take over Brawn GP |url=https://www.theguardian.com/sport/2009/nov/16/brawn-mercedes-formula-one |work=The Guardian |publisher=Guardian News and Media |date=16 November 2009 |access-date=20 February 2012 |archive-date=16 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190416121033/https://www.theguardian.com/sport/2009/nov/16/brawn-mercedes-formula-one |url-status=live }}</ref> [[Lêer:Nico Rosberg 2010 Malaysia race.jpg|duimnael|regs|[[Nico Rosberg]] het Mercedes se eerste podiumplek as 'n fabriekspan sedert 1955 by die [[2010 Maleisiese Grand Prix]] behaal.]] Die span het 'n komplekse geskiedenis en hul toetrede kan teruggevoer word na [[Tyrrell Racing]], wat van 1970 tot 1998 as 'n vervaardiger meegeding het, totdat dit aan die einde van 1997 deur British American Tobacco gekoop is, sodat hul toetrede in [[1999 Formule Een-seisoen|1999]] na die destydse nuwe vervaardiger [[British American Racing]] (BAR) oorgedra kon word.<ref>{{cite news |first=Kevin |last=Eason |title=Tyrrell prepare to embark on final lap |work=The Times |publisher=Times Newspapers |date=27 October 1998}}</ref><ref>{{cite news |first=Alan |last=Henry |title=Tyrrell sold off to new team |work=The Guardian |publisher=Guardian Newspapers |page=27 |date=3 December 1997}}</ref> BAR, wat 'n vennootskap met Honda gevorm het, het uiteindelik in 2006 die Honda Racing F1-span geword toe British American Tobacco uit die sport onttrek het. Dit het weer in 2008 van eienaar verwissel, toe [[Honda Racing F1|Honda]] onttrek het, en is deur die span se bestuur gekoop, wat dit Brawn GP vernoem het na spanhoof Ross Brawn.<ref>{{cite web |title=F1 Teams: Brawn GP |url=http://www.f1fanatic.co.uk/f1-information/f1-teams/brawn-gp/ |work=F1 Fanatic.co.uk |date=6 March 2009 |access-date=20 February 2012 |archive-date=7 March 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120307025258/http://www.f1fanatic.co.uk/f1-information/f1-teams/brawn-gp/ |url-status=live }}</ref> Brawn het enjins van Mercedes-Benz High Performance Engines gebruik, en ten spyte daarvan dat hulle op 'n lae begroting gehardloop het, het [[Jenson Button]] ses van die eerste sewe wedrenne en uiteindelik die [[2009 Formule Een-seisoen|2009-bestuurderskampioenskap]] gewen, terwyl Brawn die vervaardigerskampioenskap gewen het. Dit was die eerste keer in die sport se sestigjarige geskiedenis dat 'n span albei titels in sy nooiensseisoen gewen het. Span Mercedes GP het die Duitse jaers [[Nico Rosberg]] en die sewemalige wêreldkampioen [[Michael Schumacher]],<ref>{{cite news |url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/motorsport/formula_one/8427552.stm |title=Michael Schumacher signs up for F1 return with Mercedes |work=[[BBC Sport]] |publisher=BBC |date=23 December 2009 |access-date=1 October 2010 |archive-date=21 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521183103/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/motorsport/formula_one/8427552.stm |url-status=live }}</ref> wat na 'n afwesigheid van drie jaar na Formule Een teruggekeer het, asook [[Nick Heidfeld]] as die toets- en reserwejaer aangestel. Van Brawn se 2009-jaers het Jenson Button vir McLaren geteken, terwyl [[Rubens Barrichello]] vir 2010 na Rosberg se voormalige setel by die Williams- span verskuif het. Met die verkryging van Brawn het die span sy betrokkenheid by [[McLaren]] beëindig, en die moedermaatskappy Daimler AG het sy 40%-aandeelhouding in die McLaren-groep terugverkoop,<ref name=MBMc /> terwyl hulle voortgegaan het om enjins aan die span te verskaf.<ref>{{cite news |last=Benson |first=Andrew |url=https://news.bbc.co.uk/sport1/hi/motorsport/formula_one/8362295.stm |title=Mercedes takes over Brawn F1 team |work=BBC News |date=16 November 2009 |access-date=15 December 2009 |archive-date=12 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190912150900/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/motorsport/formula_one/8362295.stm |url-status=live }}</ref> Die span se prestasie gedurende 2010 was nie so mededingend soos onder Brawn nie, met die span agter die voorste drie spanne van Ferrari, McLaren en [[Red Bull Racing|Red Bull]]. Hul beste resultate het gekom van Rosberg wat drie keer op die podium geëindig het en derde plekke by [[2010 Maleisiese Grand Prix|Sepang]], [[2010 Chinese Grand Prix|Shanghai]] en [[2010 Britse Grand Prix|Silverstone]] behaal het. Rosberg het uiteindelik sewende geëindig, maar Schumacher het 'n teleurstellende terugkeer gemaak, om deur sy spanmaat geklop te word en die seisoen vir die eerste keer sedert sy [[1991 Formule Een-seisoen|debuutseisoen in 1991]] sonder 'n enkele wedrenoorwinning, podiumplek, voorwegspringposisie of vinnigste rondte af te sluit. Hy was ook betrokke by 'n kontroversie in [[2010 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]] nadat hy sy voormalige Ferrari-spanmaat Rubens Barrichello byna teen die muur vasgedruk het teen 290 km/h. Uiteindelik het die span vierde in die Vervaardigerskampioenskap geëindig, met 214 punte. == Formule Een-uitslae == * Tussen 1956 en 2009 het Mercedes nie as vervaardiger aan die Formule Een-kampioenskap deelgeneem nie. [[Lêer:Mercedes AMG F1 W04 - Lewis Hamilton (8493461760).jpg|duimnael|300px|Lewis Hamilton het vir etlike jare groot welslae behaal in die Mercedes AMG F1.]] {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} === 2010 – 2019 === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%" |- ! Jaar ! Onderstel<br />en bande ! Enjin ! Renjaers ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! 17 ! 18 ! 19 ! 20 ! 21 ! Punte ! Plek |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2010 Formule Een-seisoen|2010]] |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br />MGP W01<br />{{Bridgestone}} |rowspan="3"| Mercedes FO 108X [[V8-enjin|V8]] | | [[2010 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2010 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2010 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{vlagikoon|MYS}} | [[2010 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{CN-VLAG}} | [[2010 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2010 Monaco Grand Prix|MON]] <br />{{vlagikoon|MON}} | [[2010 Turkse Grand Prix|TUR]] <br /> {{vlagikoon|TUR}} | [[2010 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2010 Europese Grand Prix|EUR]] <br /> {{vlagikoon|EUR}} | [[2010 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2010 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2010 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2010 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2010 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2010 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2010 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2010 Koreaanse Grand Prix|KOR]] <br /> {{vlagikoon|KOR}} | [[2010 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | [[2010 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | |rowspan="3" | '''214''' |rowspan="3" | '''4de''' |- |align="left"| {{DE-VLAG}} [[Michael Schumacher]] |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#DFFFDF"| 10 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF"| 10 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#DFFFDF"| 9 |bgcolor="#DFFFDF"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#DFFFDE"| 7 |bgcolor="#DFFFDE"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#DFFFDE"| 6 |bgcolor="#DFFFDE"| 4 |bgcolor="#DFFFDE"| 7 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> | | |- |align="left"| {{DE-VLAG}} [[Nico Rosberg]] |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#DFFFDF"| 10 |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#DFFFDF"| 8 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDE"| 6 |bgcolor="#DFFFDE"| 5 |bgcolor="#DFFFDE"| 5 |bgcolor="#CFCFFF"| 17 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDE"| 6 |bgcolor="#DFFFDE"| 4 | | |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2011 Formule Een-seisoen|2011]] |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br />MGP W02<br />{{Pirelli}} |rowspan="3"| Mercedes FO 108Y [[V8-enjin|V8]] | | [[2011 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2011 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{vlagikoon|MYS}} | [[2011 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{CN-VLAG}} | [[2011 Turkse Grand Prix|TUR]] <br /> {{vlagikoon|TUR}} | [[2011 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2011 Monaco Grand Prix|MON]] <br />{{vlagikoon|MON}} | [[2011 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2011 Europese Grand Prix|EUR]] <br /> {{vlagikoon|EUR}} | [[2011 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2011 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2011 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2011 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2011 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2011 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2011 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2011 Koreaanse Grand Prix|KOR]] <br /> {{vlagikoon|KOR}} | [[2011 Indiese Grand Prix|IND]] <br /> {{vlagikoon|IND}} | [[2011 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | [[2011 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | | |rowspan="3"| '''165''' |rowspan="3"| '''4de''' |- |align="left"| {{DE-VLAG}} [[Michael Schumacher]] |bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF" | 9 |bgcolor="#DFFFDF" | 8 |bgcolor="#CFCFFF" | 12 |bgcolor="#DFFFDF" | 6 |bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF" | 4 |bgcolor="#CFCFFF" | 17 |bgcolor="#DFFFDF" | 9 |bgcolor="#DFFFDF" | 8 |bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF" | 5 |bgcolor="#DFFFDF" | 5 |bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF" | 6 |bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF" | 5 |bgcolor="#DFFFDF" | 7 |bgcolor="#CFCFFF" | 15 | | |- |align="left"| {{DE-VLAG}} [[Nico Rosberg]] | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#CFCFFF" | 12 | bgcolor="#DFFFDF" | 5 | bgcolor="#DFFFDF" | 5 | bgcolor="#DFFFDF" | 7 | bgcolor="#CFCFFF" | 11 | bgcolor="#CFCFFF" | 11 | bgcolor="#DFFFDF" | 7 | bgcolor="#DFFFDF" | 6 | bgcolor="#DFFFDF" | 7 | bgcolor="#DFFFDF" | 9 | bgcolor="#DFFFDF" | 6 | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#DFFFDF" | 7 | bgcolor="#DFFFDF" | 10 | bgcolor="#DFFFDF" | 8 | bgcolor="#DFFFDF" | 6 | bgcolor="#DFFFDF" | 6 | bgcolor="#DFFFDF" | 7 | | |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2012 Formule Een-seisoen|2012]] |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes]] W03<br />{{Pirelli}} |rowspan="3"| FO 108Z [[V8-enjin|V8]] | | [[2012 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2012 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{vlagikoon|MYS}} | [[2012 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{CN-VLAG}} | [[2012 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2012 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2012 Monaco Grand Prix|MON]] <br />{{vlagikoon|MON}} | [[2012 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2012 Europese Grand Prix|EUR]] <br /> {{vlagikoon|EUR}} | [[2012 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2012 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2012 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2012 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2012 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2012 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2012 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2012 Koreaanse Grand Prix|KOR]] <br /> {{vlagikoon|KOR}} | [[2012 Indiese Grand Prix|IND]] <br /> {{vlagikoon|IND}} | [[2012 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | [[2012 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2012 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | |rowspan="3"| '''142''' |rowspan="3"| '''5de''' |- |align="left"| {{DE-VLAG}} [[Michael Schumacher]] |bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF" | 10 |bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF" | 10 |bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> |bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> |bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f" | 3 |bgcolor="#dfffdf" | 7 |bgcolor="#dfffdf" | 7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf" | 7 |bgcolor="#dfffdf" | 6 |bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff" | 11 |bgcolor="#cfcfff" | 13 |bgcolor="#cfcfff" | 22 |bgcolor="#cfcfff" | 11 |bgcolor="#cfcfff" | 16 |bgcolor="#dfffdf" | 7 | |- |align="left"| {{DE-VLAG}} [[Nico Rosberg]] |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#dfffdf"| 7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 15 | |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2013 Formule Een-seisoen|2013]] |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes]] W04<br />{{Pirelli}} |rowspan="3"| FO 108Z [[V8-enjin|V8]] | | [[2013 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2013 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{vlagikoon|MYS}} | [[2013 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{CN-VLAG}} | [[2013 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2013 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2013 Monaco Grand Prix|MON]] <br />{{vlagikoon|MON}} | [[2013 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2013 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2013 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2013 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2013 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2013 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2013 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2013 Koreaanse Grand Prix|KOR]] <br /> {{vlagikoon|KOR}} | [[2013 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2013 Indiese Grand Prix|IND]] <br /> {{vlagikoon|IND}} | [[2013 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | [[2013 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2013 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | | |rowspan="3" bgcolor="#dfdfdf"| '''360''' |rowspan="3" bgcolor="#dfdfdf"| '''{{silwer}}''' |- |align="left"| {{DE-VLAG}} [[Nico Rosberg]] |bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDE" | 4 |bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDE" | 9{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#DFFFDE" | 4{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf" | 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#DFFFDE" | 5 |bgcolor="#ffffbf" | 1 |bgcolor="#DFFFDE" | 9 |bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDE" | 4 |bgcolor="#DFFFDE" | 6 |bgcolor="#DFFFDE" | 4 |bgcolor="#DFFFDE" | 7 |bgcolor="#DFFFDE" | 8 |bgcolor="#dfdfdf" | 2 |bgcolor="#ffdf9f" | 3 |bgcolor="#DFFFDE" | 9 |bgcolor="#DFFFDE" | 5 | | |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor="#DFFFDE" | 5 |bgcolor="#ffdf9f" | 3 |bgcolor="#ffdf9f" | 3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#DFFFDE" | 5 |bgcolor="#CFCFFF" | 12 |bgcolor="#DFFFDE" | 4 |bgcolor="#ffdf9f" | 3 |bgcolor="#DFFFDE" | 4{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#DFFFDE" | 5{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf" | 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#DFFFDE" | 3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#DFFFDE" | 9{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#DFFFDE" | 5 |bgcolor="#DFFFDE" | 5 |bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDE" | 6 |bgcolor="#DFFFDE" | 7 |bgcolor="#DFFFDE" | 4 |bgcolor="#DFFFDE" | 9 | | |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2014 Formule Een-seisoen|2014]] |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes]] W05<br />{{Pirelli}} |rowspan="3"| PU106A Hybrid [[V6-enjin|V6 turbo]] | | [[2014 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2014 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{vlagikoon|MYS}} | [[2014 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2014 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{CN-VLAG}} | [[2014 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2014 Monaco Grand Prix|MON]] <br />{{vlagikoon|MON}} | [[2014 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2014 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}} | [[2014 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2014 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2014 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2014 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2014 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2014 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2014 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2014 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}} | [[2014 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2014 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | [[2014 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''701''' |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''{{goud}}''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffdf9f"| 3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"| 1 | |- |align="left"| {{DE-VLAG}} [[Nico Rosberg]] |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| 4{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#cfcfff"| 14{{Pictogram poleposition}} | | |- |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2015 Formule Een-seisoen|2015]] |rowspan="3"| [[Mercedes F1 W06 Hybrid|Mercedes F1 W06]]<br />{{Pirelli}} |rowspan="3"| PU106B Hybrid [[V6-enjin|V6 turbo]] | | [[2015 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2015 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{vlagikoon|MYS}} | [[2015 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{CN-VLAG}} | [[2015 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2015 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2015 Monaco Grand Prix|MON]] <br />{{vlagikoon|MON}} | [[2015 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2015 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}} | [[2015 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2015 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2015 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2015 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2015 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2015 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2015 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}} | [[2015 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2015 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] <br /> {{vlagikoon|MEX}} | [[2015 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | [[2015 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''703''' |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''{{goud}}''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfffdf|6{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram vinnigste ronde}} | | |- |align="left"| {{DE-VLAG}} [[Nico Rosberg]] |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} | | |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2016 Formule Een-seisoen|2016]] |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes F1 W07]]<br />{{Pirelli}} |rowspan="3"| PU106C Hybrid [[V6-enjin|V6 turbo]] | | [[2016 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{AU-VLAG}} | [[2016 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{BH-VLAG}} | [[2016 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{CN-VLAG}} | [[2016 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{RU-VLAG}} | [[2016 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{ES-VLAG}} | [[2016 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{MC-VLAG}} | [[2016 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{CA-VLAG}} | [[2016 Europese Grand Prix|EUR]] <br /> {{AZ-VLAG}} | [[2016 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{AT-VLAG}} | [[2016 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{GB-VLAG}} | [[2016 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{HU-VLAG}} | [[2016 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{DE-VLAG}} | [[2016 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{BE-VLAG}} | [[2016 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{IT-VLAG}} | [[2016 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{SG-VLAG}} | [[2016 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{MY-VLAG}} | [[2016 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{JP-VLAG}} | [[2016 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{US-VLAG}} | [[2016 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] <br /> {{MX-VLAG}} | [[2016 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{BR-VLAG}} | [[2016 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf|'''765''' |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf|'''{{goud}}''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |- |align="left"| {{DE-VLAG}} [[Nico Rosberg]] |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|4{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfdfdf|2 |- |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2017 Formule Een-seisoen|2017]] |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes F1 W08]]<br />{{Pirelli}} |rowspan="3"| EQ Power+ [[V6-enjin|V6 turbo]] | |[[2017 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} |[[2017 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{vlagikoon|CHN}} |[[2017 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} |[[2017 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}} |[[2017 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} |[[2017 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{vlagikoon|MON}} |[[2017 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} |[[2017 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br /> {{vlagikoon|AZE}} |[[2017 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}} |[[2017 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} |[[2017 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} |[[2017 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} |[[2017 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} |[[2017 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} |[[2017 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{vlagikoon|MYS}} |[[2017 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} |[[2017 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} |[[2017 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] <br /> {{vlagikoon|MEX}} |[[2017 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} |[[2017 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''668''' |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''{{goud}}''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfffdf"| 5{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| 4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 | |- |align="left"| {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#ffdf9f"| 3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#ffffbf"| 2 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} | |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2018 Formule Een-seisoen|2018]] |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes F1 W09]]<br />{{Pirelli}} |rowspan="3"| EQ Power+ [[V6-enjin|V6 turbo]] | | [[2018 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2018 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2018 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{vlagikoon|CHN}} | [[2018 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br /> {{vlagikoon|AZE}} | [[2018 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2018 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{vlagikoon|MON}} | [[2018 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2018 Franse Grand Prix|FRA]] <br /> {{vlagikoon|FRA}} | [[2018 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}} | [[2018 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2018 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2018 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2018 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2018 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2018 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2018 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}} | [[2018 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2018 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2018 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] <br /> {{vlagikoon|MEX}} | [[2018 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | [[2018 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''655''' |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''{{goud}}''' |- |align="left"|{{vlagikoon|GBR}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffdf9f"| 3{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |- |align="left"|{{vlagikoon|FIN}} [[Valtteri Bottas]] |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#cfcfff"| 14{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 4{{Pictogram snelste ronde}} |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"| 5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"| 5 |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2019 Formule Een-seisoen|2019]] |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes F1 W10]]<br />{{Pirelli}} |rowspan="3"| EQ Power+ [[V6-enjin|V6 turbo]] | | [[2019 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2019 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2019 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{vlagikoon|CHN}} | [[2019 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br /> {{vlagikoon|AZE}} | [[2019 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2019 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{vlagikoon|MON}} | [[2019 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2019 Franse Grand Prix|FRA]] <br /> {{vlagikoon|FRA}} | [[2019 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}} | [[2019 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2019 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2019 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2019 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2019 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2019 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2019 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}} | [[2019 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2019 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] <br /> {{vlagikoon|MEX}} | [[2019 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2019 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | [[2019 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''739''' |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''{{goud}}''' |- |align="left"|{{vlagikoon|GBR}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffdf9f"| 9{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#ffdf9f"| 3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffdf9f"| 3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |- |align="left"|{{vlagikoon|FIN}} [[Valtteri Bottas]] |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfffdf"| 4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"| 8 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small>{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffdf9f"| 4 |- |- ! Jaar ! Onderstel<br />en bande ! Enjin ! Renjaers ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! 17 ! 18 ! 19 ! 20 ! 21 ! Punte ! Plek |} === 2020 – hede === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%" |- ! Jaar ! Onderstel en bande ! Enjin ! Renjaers ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! 17 ! 18 ! 19 ! 20 ! 21 ! 22 ! 23 ! 24 ! Punte ! Plek |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="4"| [[2020 Formule Een-seisoen|2020]] |rowspan="4"| Mercedes F1 W11<br/>{{Pirelli}} |rowspan="4"| Mercedes-AMG F1 M11 EQ Performance 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2020 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>{{AT-VLAG}} | [[2020 Steiermarkse Grand Prix|STI]]<br/>[[Lêer:Flag of Steiermark.svg|20px]] | [[2020 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>{{HU-VLAG}} | [[2020 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>{{GB-VLAG}} | [[70ste Herdenking Grand Prix|70J]]<br/>[[Lêer:F1 70 Logo retraced.svg|28px]] | [[2020 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>{{ES-VLAG}} | [[2020 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>{{BE-VLAG}} | [[2020 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>{{IT-VLAG}} | [[2020 Toskaanse Grand Prix|TOS]]<br/>[[Lêer:Flag of Tuscany.svg|22px]] | [[2020 Russiese Grand Prix|RUS]]<br/>{{RU-VLAG}} | [[2020 Eifelse Grand Prix|EIF]]<br/>{{DE-VLAG}} | [[2020 Portugese Grand Prix|POR]]<br/>{{PT-VLAG}} | [[2020 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>[[Beeld:Flag of Emilia-Romagna (de facto).svg|20px|Vlag van Emilia-Romagna]] | [[2020 Turkse Grand Prix|TUR]]<br/> {{vlagikoon|TUR}} | [[2020 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{vlagikoon|BHR}} | [[2020 Sakhir Grand Prix|SAK]]<br/> {{vlagikoon|BHR}} | [[2020 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | | | | | | |rowspan="4" bgcolor="#ffffbf"| '''573''' |rowspan="4" bgcolor="#ffffbf"| '''{{goud}}''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#DFFFDE"| 7{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffdf9f"| 3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |Siek |bgcolor="#ffdf9f"| 3 | | | | | | | |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | | | | | | | | | | | | | | | |bgcolor="#DFFFDE"| 9{{Pictogram vinnigste ronde}} § | | | | | | | | |- |align="left"| {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#ffdf9f"| 3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffdf9f"| 3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#DFFFDE"| 5 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#DFFFDE"| 8 |bgcolor="#DFFFDE"| 8{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2 | | | | | | | |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2021 Formule Een-seisoen|2021]] |rowspan="3"| Mercedes F1 W12<br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| Mercedes-AMG F1 M12 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2021 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2021 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />[[Beeld:Flag of Emilia-Romagna (de facto).svg|20px|Vlag van Emilia-Romagna]] | [[2021 Portugese Grand Prix|POR]]<br/>{{vlagikoon|POR}} | [[2021 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2021 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{vlagikoon|MON}} | [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br /> {{vlagikoon|AZE}} | [[2021 Franse Grand Prix|FRA]] <br /> {{vlagikoon|FRA}} | [[2021 Stiermarkse Grand Prix|STI]] <br /> [[Lêer:Flag of Steiermark.svg|20px]] | [[2021 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}} | [[2021 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2021 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2021 Belgiese Grand Prix|BEL]]‡ <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2021 Nederlandse Grand Prix|NED]] <br /> {{vlagikoon|NED}} | [[2021 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2021 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}} | [[2021 Turkse Grand Prix|TUR]] <br /> {{vlagikoon|TUR}} | [[2021 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2021 Meksikostad Grand Prix|MXS]] <br /> {{vlagikoon|MEX}} | [[2021 São Paulo Grand Prix|SAP]] <br /> [[Lêer:Bandeira da cidade de São Paulo.svg|20px]] | [[2021 Katarse Grand Prix|KAT]] <br /> {{vlagikoon|QAT}} | [[2021 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]] <br /> {{vlagikoon|SAU}} | [[2021 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''613½''' |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''{{goud}}''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffde|7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffde|4 |bgcolor=ffffbf|^'''2'''1 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfdfdf|2 | | |- |align="left"| {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''3'''3 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=ffdf9f|^'''1'''3 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|15{{Pictogram poleposition|p=1|f=1}} |bgcolor=ffdf9f|^'''1'''3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|6 | | |- |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2022 Formule Een-seisoen|2022]] |rowspan="3"| Mercedes F1 W13<br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| Mercedes-AMG F1 M13 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2022 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{vlagikoon|BHR}} | [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/> {{vlagikoon|SAU}} | [[2022 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/> {{vlagikoon|AUS}} | [[2022 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/> [[Beeld:Flag of Emilia-Romagna (de facto).svg|20px|Vlag van Emilia-Romagna]] | [[2022 Miami Grand Prix|MIA]]<br/> [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2022 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2022 Monaco Grand Prix|MON]]<br/> {{vlagikoon|MON}} | [[2022 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/> {{vlagikoon|AZE}} | [[2022 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/> {{vlagikoon|CAN}} | [[2022 Britse Grand Prix|GBR]]<br/> {{vlagikoon|GBR}} | [[2022 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/> {{vlagikoon|AUT}} | [[2022 Franse Grand Prix|FRA]]<br/> {{vlagikoon|FRA}} | [[2022 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/> {{vlagikoon|HUN}} | [[2022 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/> {{vlagikoon|BEL}} | [[2022 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/> {{vlagikoon|NED}} | [[2022 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2022 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/> {{vlagikoon|SIN}} | [[2022 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/> {{vlagikoon|JPN}} | [[2022 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/> {{vlagikoon|VSA}} | [[2022 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/> {{vlagikoon|MEX}} | [[2022 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2022 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | |rowspan="3" bgcolor=ffdf9f|'''515''' |rowspan="3" bgcolor=ffdf9f|'''{{brons}}''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffdf9f|^'''8'''3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfdfdf|^'''3''' 2 |bgcolor=cfcfff|18 † | | |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[George Russell]] |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|^'''4'''4 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=cfcfff|14{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffffbf|^'''1'''1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|5 | | |- |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2023 Formule Een-seisoen|2023]] |rowspan="3"| Mercedes F1 W14<br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| Mercedes-AMG F1 M14 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2023 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{vlagikoon|BHR}} | [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/> {{vlagikoon|SAU}} | [[2023 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/> {{vlagikoon|AUS}} | [[2023 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/> {{vlagikoon|AZE}} | [[2023 Miami Grand Prix|MIA]]<br/> [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2023 Monaco Grand Prix|MON]]<br/> {{vlagikoon|MON}} | [[2023 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2023 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/> {{vlagikoon|CAN}} | [[2023 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/> {{vlagikoon|AUT}} | [[2023 Britse Grand Prix|GBR]]<br/> {{vlagikoon|GBR}} | [[2023 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/> {{vlagikoon|HUN}} | [[2023 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/> {{vlagikoon|BEL}} | [[2023 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/> {{vlagikoon|NED}} | [[2023 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2023 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/> {{vlagikoon|SIN}} | [[2023 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/> {{vlagikoon|JPN}} | [[2023 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/> {{vlagikoon|QAT}} | [[2023 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/> {{vlagikoon|VSA}} | [[2023 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/> {{vlagikoon|MEX}} | [[2023 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2023 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/> [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2023 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | |rowspan=3 bgcolor=dfdfdf| '''409''' |rowspan=3 bgcolor=dfdfdf|'''{{silwer}}''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|4{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|^'''7'''4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=efcfff|^'''5'''<small>DNF</small> |bgcolor=000000 style="color:white"|^'''2'''<small>DSQ</small> |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|^'''7'''8 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|9 | | |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[George Russell]] |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|^'''4'''8{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|^'''8'''7 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''6 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=cfcfff|16† |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''4'''4 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''5 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=efcfff|^'''4'''<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=ffdf9f|3 | | |- |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2024 Formule Een-seisoen|2024]] |rowspan="3"| Mercedes F1 W15<br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| Mercedes-AMG F1 M15 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2024 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{vlagikoon|BHR}} | [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />{{vlagikoon|SAU}} | [[2024 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{vlagikoon|AUS}} | [[2024 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{vlagikoon|JPN}} | [[2024 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{vlagikoon|CHN}} | [[2024 Miami Grand Prix|MIA]]<br />[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />[[Beeld:Flag of Emilia-Romagna (de facto).svg|20px|Vlag van Emilia-Romagna]] | [[2024 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{vlagikoon|MON}} | [[2024 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{vlagikoon|CAN}} | [[2024 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{vlagikoon|ESP}} | [[2024 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{vlagikoon|AUT}} | [[2024 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{vlagikoon|GBR}} | [[2024 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{vlagikoon|HUN}} | [[2024 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{vlagikoon|BEL}} | [[2024 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />{{vlagikoon|NED}} | [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br />{{vlagikoon|ITA}} | [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />{{vlagikoon|AZE}} | [[2024 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{vlagikoon|SIN}} | [[2024 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{vlagikoon|VSA}} | [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />{{vlagikoon|MEX}} | [[2024 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2024 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br />[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2024 Katarse Grand Prix|KAT]]<br />{{vlagikoon|QAT}} | [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] |rowspan=3 bgcolor=efefef| '''468''' |rowspan=3 bgcolor=efefef| '''4''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''9 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''6'''4 |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=efcfff|^'''6'''<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''12 |bgcolor=dfffdf|4 |- |align=left|{{GB-VLAG}} [[George Russell]] |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|17^† |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''6 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffffbf|^'''1'''1 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|8{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=000000 style="color:white"|<small>DSQ</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|^'''6'''4 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|^'''4'''3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|5 |- |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2025 Formule Een-seisoen|2025]] |rowspan="3"| Mercedes F1 W16<br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| Mercedes-AMG F1 M16 TurboMax E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/> {{vlagikoon|AUS}} | [[2025 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/> {{vlagikoon|CHN}} | [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/> {{vlagikoon|JPN}} | [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{vlagikoon|BHR}} | [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/> {{vlagikoon|SAU}} | [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]<br/> [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]<br/> {{vlagikoon|MON}} | [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/> {{vlagikoon|CAN}} | [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/> {{vlagikoon|AUT}} | [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]<br/> {{vlagikoon|GBR}} | [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/> {{vlagikoon|BEL}} | [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/> {{vlagikoon|HUN}} | [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/> {{vlagikoon|NED}} | [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/> {{vlagikoon|AZE}} | [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/> {{vlagikoon|SIN}} | [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/> {{vlagikoon|VSA}} | [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/> {{vlagikoon|MEX}} | [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2025 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/> [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/> {{vlagikoon|QAT}} | [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] |rowspan=3 bgcolor=dfdfdf| '''469''' |rowspan=3 bgcolor=dfdfdf| '''{{silwer}}''' |- |align=left|{{GB-VLAG}} [[George Russell]] |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=ffdf9f|^'''4'''3 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|^'''4'''3 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|^'''2'''6 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|^'''3'''4 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''4 |bgcolor=dfffdf|5 |- |align=left|{{IT-VLAG}}<br/>[[Kimi Antonelli]] |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''6 |bgcolor=dfffdf|6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''6 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=cfcfff|^'''8'''13{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfdfdf|^'''2'''2 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''6'''5 |bgcolor=cfcfff|15 |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2026 Formule Een-seisoen|2026]]* |rowspan="3"| Mercedes F1 W17<br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes]] M17 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/> {{vlagikoon|AUS}} | [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/> {{vlagikoon|CHN}} | [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/> {{vlagikoon|JPN}} | [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br/> [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/> {{vlagikoon|CAN}} | [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br/> {{vlagikoon|MON}} | [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br/> [[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]] | [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/> {{vlagikoon|AUT}} | [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br/> {{vlagikoon|GBR}} | [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/> {{vlagikoon|BEL}} | [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/> {{vlagikoon|HUN}} | [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/> {{vlagikoon|NED}} | [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/> {{vlagikoon|AZE}} | [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{MY-VLAG}} | [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/> {{vlagikoon|SIN}} | [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/> {{vlagikoon|VSA}} | [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/> {{vlagikoon|MEX}} | [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/> [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/> {{vlagikoon|QAT}} | [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | |rowspan="3"|'''578*''' |rowspan="3"|'''1*''' |- |align=left|{{GB-VLAG}} [[George Russell]] |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|^'''4'''4 |bgcolor=efcfff|^'''1'''<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=ffdf9f|^'''1'''3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|20^† |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |- |align=left|{{IT-VLAG}}<br/>[[Kimi Antonelli]] |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|^'''6'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=cfcfff|^'''1'''15{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''4'''3 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! Jaar ! Onderstel en bande ! Enjin ! Renjaers !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 ! Punte ! Plek |} * ''§'' [[George Russell]] vervang Hamilton wat voor die ren Covid-19 positief getoets het. * ^'''†''' Die renjaer het nie die wedren voltooi nie, maar is nogtans geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die ren voltooi het. * ‡ Halwe punte is in België toegeken in 2021 omdat daar minder as 75% van die wedren afgelê is weens hewige reën. * '''*''' Seisoen is nog aan die gang. == Verwysings == {{Verwysings|3}} [[Kategorie:Formule Een Wêreldvervaardigerskampioene]] [[Kategorie:Formule Een-vervaardigers]] ghc0hdrs831v50rfez9wl2yelyzt2qb 0 113980 2979341 2975683 2026-10-16T11:49:04Z Aliwal2012 39067 /* Formule 1-uitslae */ 2979341 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas renjaer | name = Esteban Ocon | image = Esteban Ocon 2017 Malaysia 1.jpg | imagesize = | caption = Ocon in 2017 | nationality = {{vlagikoon|FRA}} Fransman | birth_date = {{Geboortedatum en ouderdom|1996|09|17|df=y}} | birth_place = Évreux, [[Frankryk]] | Years = 2012–hede | Old Team = [[Manor F1-span|Manor Racing]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br />[[Lotus F1-span|Lotus]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br />[[Force India]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br />[[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Renault]] | 2026 Team = [[Haas F1-span|Haas]]<ref name="contract"/> | Car number = 31 | Races = {{F1stat|OCO|entries}} ({{F1stat|OCO|starts}} begin) | Championships = 0 | Wins = {{F1stat|OCO|wins}} | Podiums = {{F1stat|OCO|podiums}} | Points = {{F1stat|OCO|careerpoints}} | Poles = {{F1stat|OCO|poles}} | Fastest laps = {{F1stat|OCO|fastestlaps}} | First race = [[2016 Belgiese Grand Prix]] | First win = [[2021 Hongaarse Grand Prix]] | Last win = | Last race = {{Laaste F1GP}} | Last season = 2025 | Last position = 15 (38 punte) }} '''Esteban Ocon''' (Évreux, [[17 September]] [[1996]]) is 'n [[Frankryk|Franse]] Formule 1-renjaer wat tans vir die [[Haas F1-span|Haasrenspan]] deelneem. Hy word in 2014 as kampioen van die Europese Formule 3-kampioenskap gekroon en in 2015 as die GP3-kampioen. Halfpad deur die [[2016 Formule Een-seisoen]] maak hy sy debuut as bestuurder vir die Manor F1-span, tydens die [[2016 Belgiese Grand Prix|Belgiese Grand Prix]]. Hy was in 2019 onder kontrak by die [[Mercedes AMG Petronas F1-span]] as toetsbestuurder en reserwejaer tot sy skuif na Renault vir 2020. Hy het sy eerste Formule Een-podium by die 2020 Sakhir Grand Prix en eerste oorwinning by die [[2021 Hongaarse Grand Prix]] behaal. Ten spyte daarvan dat hy nie 'n wedren of 'n podium in 2022 gewen het nie, het hy sy beste posisie op die jaers se punteleer in die agtste plek verseker met 92 punte, 11 punte voor spanmaat [[Fernando Alonso]], wat Alpine gehelp het om die vierde plek in die vervaardigerskampioenskap te verseker. Ocon het die volgende jaar sy derde podium by die [[2023 Monaco Grand Prix]] behaal, al het hy die seisoen in die twaalfde plek op die punteleer afgesluit met 58 punte. Hy sal Alpine ná die 2024-seisoen verlaat. [[Lêer:2014 F3 HockenheimringII Esteban Ocon by 2eight 8SC1548.jpg|duimnael|links|350px|Esteban Ocon in F3 op die [[Hockenheimring]] in 2014]] == Formule 1-loopbaan == Ocon se eerste ervaring van 'n Formule Een-motor was op 22 Oktober 2014 toe hy die Lotus E20 by Circuit Ricardo Tormo bestuur het as deel van 'n tweedaagse toets vir [[Lotus F1-span]].<ref>{{cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/esteban-ocon-completes-lotus-f1-test/457880/|title=Esteban Ocon completes Lotus F1 test|website=motorsport.com|date=23 October 2014|access-date=6 January 2020|archive-date=10 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220210030815/https://www.motorsport.com/f1/news/esteban-ocon-completes-lotus-f1-test/457880/|url-status=live}}</ref> 'n Week later het hy 'n toets in die Ferrari F10 by die Fiorano-renbaan voltooi as 'n prys vir sy FIA Formule 3 Europese titel.<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/headlines/2014/10/Ferrari-impressed-by-Ocon-after-Fiorano-test.html|title=Ferrari impressed by Ocon after Fiorano test|website=formula1.com|date=30 October 2014|accessdate=7 August 2023|archive-date=7 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230807074922/https://www.formula1.com/en/latest/headlines/2014/10/Ferrari-impressed-by-Ocon-after-Fiorano-test.html|url-status=live}}</ref> In November het hy sy Grand Prix-naweek-debuut vir Lotus gemaak tydens die eerste oefensessie by die [[2014 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi Grand Prix]].<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/results.html/2014/races/916/abu-dhabi/practice-1.html|title=2014 Formula 1 Etihad Airways Abu Dhabi Grand Prix – Practice 1|website=formula1.com|date=21 November 2014|access-date=6 January 2020|archive-date=22 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190622154701/https://www.formula1.com/en/results.html/2014/races/916/abu-dhabi/practice-1.html|url-status=live}}</ref> In Mei 2015 is Ocon deur [[Force India]] opgeroep om by die na-rentoets in Barcelona te ry, nadat [[Pascal Wehrlein]] gedwing is om te onttrek weens siekte.<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/headlines/2015/5/ocon-to-get-force-india-test-outing-on-wednesday.html|title=Ocon to get Force India test outing on Wednesday|website=formula1.com|date=12 May 2015|access-date=6 January 2020|archive-date=11 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200811043906/https://www.formula1.com/en/latest/headlines/2015/5/ocon-to-get-force-india-test-outing-on-wednesday.html|url-status=live}}</ref> Voordat hy met die GP3-titel bekroon is, is aangekondig dat Ocon by die Mercedes Junior-span sou aansluit. In Februarie 2016 is aangekondig dat Ocon ook as reserwejaer vir die [[Renault F1|Renault Sport F1-span]] vir die 2016-seisoen sal optree.<ref>{{cite web|url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/122669|title=Esteban Ocon set to get Renault Formula 1 reserve role for 2016|last=Parkes|first=Ian|work=Autosport|date=2 February 2016|access-date=2 February 2016|archive-date=18 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161018134301/http://www.autosport.com/news/report.php/id/122669|url-status=live}}</ref> Hy het Vrydag se oefensessies tydens vier Grands Prix vir die span deelgeneem. === Alpine (2021–2024) === ==== 2021: Eerste oorwinning ==== [[Lêer:FIA F1 Austria 2021 Nr. 31 Ocon.jpg|duimnael|Ocon by die [[2021 Oostenrykse Grand Prix]]]] Renault herloods as die [[Alpine F1-span]] vir die [[2021 Formule Een-seisoen|2021-seisoen]]. Die span het die tweemalige wêreldkampioen [[Fernando Alonso]] as spanlid van Ocon onderteken nadat [[Daniel Ricciardo]] na [[McLaren]] vertrek het.<ref>{{Cite web|title=Fernando Alonso to make sensational return to F1 with Renault in 2021|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.fernando-alonso-to-make-sensational-return-to-f1-with-renault-in-2021.70HoQCymKIElIDzHFXkaBB.html|access-date=20 September 2020|website=Formula 1|language=en|archive-date=2 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201002160207/https://www.formula1.com/en/latest/article.fernando-alonso-to-make-sensational-return-to-f1-with-renault-in-2021.70HoQCymKIElIDzHFXkaBB.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=McLaren Racing - Daniel Ricciardo to drive for McLaren from 2021|url=https://www.mclaren.com/racing/team/daniel-ricciardo-drive-mclaren-2021/|access-date=20 September 2020|website=www.mclaren.com|language=en|archive-date=25 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200925100451/https://www.mclaren.com/racing/team/daniel-ricciardo-drive-mclaren-2021/|url-status=live}}</ref> In die span se eerste wedren as Alpine, die [[2021 Bahreinse Grand Prix|Bahreinse Grand Prix]], word Ocon van agter gestamp deur [[Sebastian Vettel]] in sy [[Aston Martin F1|Aston Martin]]. Ocon het die wedren dertiende geëindig en Vettel het later om verskoning gevra vir die voorval.<ref>{{Cite web|title=Ocon confirms Vettel apologised for collision|url=https://www.msn.com/en-gb/sport/formula1/ocon-confirms-vettel-apologised-for-collision/ar-BB1f5ZEt|access-date=29 April 2021|website=www.msn.com|language=en|archive-date=29 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429082942/https://www.msn.com/en-gb/sport/formula1/ocon-confirms-vettel-apologised-for-collision/ar-BB1f5ZEt|url-status=live}}</ref> Ocon is negende geklassifiseer tydens die [[2021 Emilia Romagna Grand Prix]] voor Alonso in tiende plek.<ref>{{Cite web|title=Esteban Ocon 'maximised' Alpine's potential in Imola qualifying|url=https://www.formula1.com/en/video/2021/4/Esteban_Ocon_%27maximised%27_Alpine%27s_potential_in_Imola_qualifying.html|access-date=29 April 2021|website=Formula 1|language=en|archive-date=29 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429082942/https://www.formula1.com/en/video/2021/4/Esteban_Ocon_%27maximised%27_Alpine%27s_potential_in_Imola_qualifying.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=Raikkonen loses points after post-race penalty at Imola|url=https://www.motorsport.com/f1/news/raikkonen-loses-points-after-post-race-imola-penalty/6334393/|access-date=29 April 2021|website=Motorsport.com|date=18 April 2021 |language=en|archive-date=25 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210525021858/https://www.motorsport.com/f1/news/raikkonen-loses-points-after-post-race-imola-penalty/6334393/|url-status=live}}</ref> Sy eerste onttrekking van die 2021-seisoen was by die [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix|Azerbeidjanse Grand Prix]] met 'n geblaasde turboaanjaer.<ref>{{Cite web|last=Collantine|first=Keith|date=8 June 2021|title=2021 Azerbaijan Grand Prix F1 Star Performers|url=https://www.racefans.net/2021/06/08/2021-azerbaijan-grand-prix-star-performers/|access-date=21 February 2022|website=RaceFans|language=en|archive-date=21 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220221102830/https://www.racefans.net/2021/06/08/2021-azerbaijan-grand-prix-star-performers/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=Formula 1 Azerbaijan Grand Prix 2021 - Race Result|url=https://www.formula1.com/en/results.html/2021/races/1068/azerbaijan/race-result.html|access-date=29 May 2023|website=Formula 1|language=en|archive-date=29 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210329084450/https://www.formula1.com/en/results.html/2021/races/1068/azerbaijan/race-result.html|url-status=live}}</ref> Hy het gesukkel met erge bandslytasie en eindig veertiende by die [[2021 Franse Grand Prix|Franse Grand Prix]],<ref>{{Cite news |url= https://www.reuters.com/article/uk-motor-f1-france-analysis-idINKCN2DW0MC |title= Motor racing-Team by team analysis of the French Grand Prix |date= 20 June 2021 |access-date= 29 June 2021 |work= [[Reuters]] |last1= Baldwin |first1= Alan |last2= Osmond |first2= Ed |archive-date= 29 July 2021 |archive-url= https://web.archive.org/web/20210729150318/https://www.reuters.com/article/uk-motor-f1-france-analysis-idINKCN2DW0MC |url-status= live }}</ref> het sewentiende gekwalifiseer vir beide die [[2021 Stiermarkse Grand Prix|Stiermarkse]] en [[2021 Oostenrykse Grand Prix|Oostenrykse Grands Prix]] en het uit laasgenoemde geval na 'n eerste rondte botsing met [[Antonio Giovinazzi]].<ref>{{Cite web|title=Ocon relieved 'painful' Red Bull Ring double is over after Austrian GP Lap 1 exit extends point-less streak|date=5 July 2021|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.ocon-relieved-painful-red-bull-ring-double-is-over-after-austrian-gp-lap-1.2IOBOamvi1uKuKSr28VWI8.html|access-date=29 May 2023|website=Formula 1|language=en|archive-date=28 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230528193034/https://www.formula1.com/en/latest/article.ocon-relieved-painful-red-bull-ring-double-is-over-after-austrian-gp-lap-1.2IOBOamvi1uKuKSr28VWI8.html|url-status=live}}</ref> Voor die Franse Grand Prix is ​​aangekondig dat Ocon 'n kontrakverlenging met Alpine onderteken het wat tot die einde van 2024 strek.<ref>{{Cite web|date=16 June 2021|title=Esteban Ocon signs bumper three-year contract extension with Alpine|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-esteban-ocon-signs-bumper-three-year-contract-extension-with-alpine.5nWR2pWD1COJzdyB73g8NM.html|url-status=live|access-date=18 June 2021|website=Formula1|language=en|archive-date=16 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210616145008/https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-esteban-ocon-signs-bumper-three-year-contract-extension-with-alpine.5nWR2pWD1COJzdyB73g8NM.html}}</ref> === Haas (2025 – hede) === Ocon het vanaf 2025 'n meerjarige ooreenkoms met [[Haas F1-span|Haas]] gesluit, saam met die nuweling [[Oliver Bearman]].<ref name="contract">{{Cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cv2gzp0v0z7o |title=Haas sign Alpine's Ocon for 2025 season |date=25 July 2024 |work=[[BBC Sport]] |publisher=[[BBC]] |access-date=22 March 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240829182841/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cv2gzp0v0z7o |archive-date=29 August 2024 |url-status=live}}</ref> Nadat Haas aan die begin van die seisoen gesukkel het vir prestasie by die [[2025 Australiese Grand Prix]],<ref>{{Cite web |url=https://www.autosport.com/f1/news/inside-the-aero-problems-that-will-keep-haas-near-the-back-of-the-f1-field/10705192/ |title=Inside the aero problems that will keep Haas near the back of the F1 field |last1=Boxall-Legge |first1=Jake |last2=Karpov |first2=Oleg |date=20 March 2025 |website=Autosport |publisher=Motorsport Network |access-date=26 March 2025 |issn=0269-946X |archive-url=https://web.archive.org/web/20250322221329/https://www.autosport.com/f1/news/inside-the-aero-problems-that-will-keep-haas-near-the-back-of-the-f1-field/10705192/ |archive-date=22 March 2025 |url-status=live}}</ref> het hy vyfde geëindig by die [[2025 Chinese Grand Prix|Chinese Grand Prix]] na diskwalifikasie van beide Ferrari-jaers, en sy eerste punte in die VF-25 behaal.<ref>{{Cite web |url=https://www.autosport.com/f1/news/leclerc-hamilton-and-gasly-disqualified-from-chinese-gp/10706422/ |title=Leclerc, Hamilton and Gasly disqualified from Chinese GP |last=Cleeren |first=Filip |date=23 March 2025 |website=Autosport |publisher=Motorsport Network |access-date=23 March 2025 |issn=0269-946X |archive-url=https://web.archive.org/web/20250323122436/https://www.autosport.com/f1/news/leclerc-hamilton-and-gasly-disqualified-from-chinese-gp/10706422/ |archive-date=23 March 2025 |url-status=live}}</ref> == Formule 1-uitslae == {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size: 85%; margin-bottom: 10px;" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! rowspan="2" | [[2016 Formule Een-seisoen|2016]] | [[Renault F1|Renault Sport F1]] | [[Renault F1|Renault]] RS16 | [[Renault]] RE16 [[V6-enjin|V6 turbo]] | [[2016 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}}<br/>{{0}} | [[2016 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}}<br/>{{0}} | [[2016 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{vlagikoon|CHN}}<br/>{{0}} | [[2016 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}}<br/>{{0}} | [[2016 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}}<br />{{Small|Toets}} | [[2016 Monaco Grand Prix|MON]] <br />{{vlagikoon|MON}}<br/>{{0}} | [[2016 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}}<br/>{{0}} | [[2016 Europese Grand Prix|EUR]] <br /> {{vlagikoon|AZE}}<br/>{{0}} | [[2016 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}}<br/>{{0}} | [[2016 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}}<br />{{Small|Toets}} | [[2016 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}}<br />{{Small|Toets}} | [[2016 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}}<br />{{Small|Toets}} | | | | | | | | | | | | ! rowspan="2" | 24 ! rowspan="2" | 0 |- | [[Manor F1-span|Manor Racing]] | [[Manor F1-span|Manor]] MRT05 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]] PU106C<br />Hybrid 1.6 [[V6-enjin|V6 t]] | | | | | | | | | | | | | bgcolor="#cfcfff" | [[2016 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}}<br />16 | bgcolor="#cfcfff" | [[2016 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}}<br />18 | bgcolor="#cfcfff" | [[2016 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}}<br />18 | bgcolor="#cfcfff" | [[2016 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{vlagikoon|MYS}}<br />16 | bgcolor="#cfcfff" | [[2016 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}}<br />21 | bgcolor="#cfcfff" | [[2016 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}}<br />18 | bgcolor="#cfcfff" | [[2016 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] <br /> {{vlagikoon|MEX}}<br />21 | bgcolor="#cfcfff" | [[2016 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}}<br />12 | bgcolor="#cfcfff" | [[2016 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> {{vlagikoon|UAE}}<br />13 | | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2017 Formule Een-seisoen|2017]] | [[Force India|Sahara Force India F1]] | [[Force India]] VJM10 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]] M08 EQ Power+ [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=dfffdf| [[2017 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}}<br /><small>10</small> |bgcolor=dfffdf| [[2017 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{vlagikoon|CHN}}<br /><small>10</small> |bgcolor=dfffdf| [[2017 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}}<br /><small>10</small> |bgcolor=dfffdf| [[2017 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}}<br /><small>7</small> |bgcolor=dfffdf| [[2017 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}}<br /><small>5</small> |bgcolor=cfcfff| [[2017 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{vlagikoon|MON}}<br /><small>12</small> |bgcolor=dfffdf| [[2017 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}}<br /><small>6</small> |bgcolor=dfffdf| [[2017 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br /> {{vlagikoon|AZE}}<br /><small>6</small> |bgcolor=dfffdf| [[2017 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}}<br /><small>8</small> |bgcolor=dfffdf| [[2017 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}}<br /><small>8</small> |bgcolor=dfffdf| [[2017 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}}<br /><small>9</small> |bgcolor=dfffdf| [[2017 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}}<br /><small>9</small> |bgcolor=dfffdf| [[2017 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}}<br /><small>6</small> |bgcolor=dfffdf| [[2017 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}}<br /><small>10</small> |bgcolor=dfffdf| [[2017 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{vlagikoon|MYS}}<br /><small>10</small> |bgcolor=dfffdf| [[2017 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}}<br /><small>6</small> |bgcolor=dfffdf| [[2017 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}}<br /><small>6</small> |bgcolor=dfffdf| [[2017 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] <br /> {{vlagikoon|MEX}}<br /><small>5</small> |bgcolor=efcfff| [[2017 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}}<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2017 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> {{vlagikoon|UAE}}<br /><small>8</small> | | | | ! 8 ! 87 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2018 Formule Een-seisoen|2018]] | [[Force India|Force India/<br/>Racing Point]] | [[Force India]] VJM11 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]] M08 EQ Power+ [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |style="background:#CFCFFF"| [[2018 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|12}} |style="background:#DFFFDF"| [[2018 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{small|10}} |style="background:#CFCFFF"| [[2018 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{small|11}} |style="background:#EFCFFF"| [[2018 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#EFCFFF"| [[2018 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#DFFFDF"| [[2018 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|6}} |style="background:#DFFFDF"| [[2018 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|9}} |style="background:#EFCFFF"| [[2018 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#DFFFDF"| [[2018 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|6}} |style="background:#DFFFDF"| [[2018 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|7}} |style="background:#DFFFDF"| [[2018 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|8}} |style="background:#CFCFFF"| [[2018 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|13}} |style="background:#DFFFDF"| [[2018 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|6}} |style="background:#DFFFDF"| [[2018 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|6}} |style="background:#EFCFFF"| [[2018 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#DFFFDF"| [[2018 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />{{small|9}} |style="background:#DFFFDF"| [[2018 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|9}} |bgcolor="#000000" style="color: #ffffff"|[[2018 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/><small>DSQ</small> |style="background:#CFCFFF"| [[2018 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />{{small|11}} |style="background:#CFCFFF"| [[2018 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|14}} |style="background:#EFCFFF"| [[2018 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{small|DNF}} | | | ! 12 ! 49 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2020 Formule Een-seisoen|2020]] | [[Renault F1-span|Renault]] | [[Renault F1-span|Renault]] R.S.20 | [[Renault]] E-Tech 20 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=dfffdf| [[2020 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br /><small>8</small> |bgcolor=efcfff| [[2020 Stiermarkse Grand Prix|STI]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2020 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br /><small>14</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Britse Grand Prix|GBR]]<br /><small>6</small> |bgcolor=dfffdf| [[70ste Herdenking Grand Prix|70J]]<br /><small>8</small> |bgcolor=cfcfff| [[2020 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br /><small>13</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><small>5</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br /><small>8</small> |bgcolor=efcfff| [[2020 Toskaanse Grand Prix|TOS]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Russiese Grand Prix|RUS]]<br /><small>7</small> |bgcolor=efcfff| [[2020 Eifelse Grand Prix|EIF]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Portugese Grand Prix|POR]]<br /><small>8</small> |bgcolor=efcfff| [[2020 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2020 Turkse Grand Prix|TUR]]<br /><small>11</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Bahreinse Grand Prix|BAH]]<br /><small>9</small> |bgcolor=dfdfdf| [[2020 Sakhir Grand Prix|SAK]]<br /><small>2</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br /><small>9</small> | | | | | | | ! 12 ! 62 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2021 Formule Een-seisoen|2021]] | [[Alpine F1-span|Alpine]] | Alpine A521 | [[Renault]] E-Tech 20B [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=cfcfff| [[2021 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /><small>13</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/><small>9</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Portugese Grand Prix|POR]]<br/><small>7</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /><small>9</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Monaco Grand Prix|MON]] <br /><small>9</small> |bgcolor=efcfff| [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Franse Grand Prix|FRA]] <br /><small>14</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Stiermarkse Grand Prix|STI]] <br /><small>14</small> |bgcolor=efcfff| [[2021 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Britse Grand Prix|GBR]] <br /><small>9</small> |bgcolor=ffffbf| [[2021 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /><small>1</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /><small>7 ‡</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Nederlandse Grand Prix|NED]] <br /><small>9</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /><small>10</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /><small>14</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Turkse Grand Prix|TUR]] <br /><small>10</small> |bgcolor=efcfff| [[2021 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Meksikostad Grand Prix|MXS]] <br /><small>13</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 São Paulo Grand Prix|SAP]] <br /><small>8</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Katarse Grand Prix|KAT]] <br /><small>5</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]] <br /><small>4</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /><small>9</small> | | ! 11 ! 74 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2022 Formule Een-seisoen|2022]] | [[Alpine F1-span|Alpine]] | Alpine A522 | [[Renault]] E-Tech RE22 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=dfffdf| [[2022 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>7 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>6 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>7 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>14 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>7 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>12 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>10 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>6 |bgcolor=efcfff| [[2022 Britse Grand Prix|GBR]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2022 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>^'''6'''5 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Franse Grand Prix|FRA]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>7 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>9 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>11 |bgcolor=efcfff| [[2022 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2022 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>4 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>11 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2022 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>^'''6''' 8 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>8 | | ! 7 ! 92 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2023 Formule Een-seisoen|2023]] | [[Alpine F1-span|Alpine]] | Alpine A523 | [[Renault]] E-Tech RE23 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=efcfff| [[2023 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>8 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>14^† |bgcolor=cfcfff| [[2023 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>15 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>9 |bgcolor=ffdf9f| [[2023 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>3 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>8 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>14 |bgcolor=efcfff| [[2023 Britse Grand Prix|GBR]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2023 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2023 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>10 |bgcolor=efcfff| [[2023 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2023 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2023 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>7 |bgcolor=efcfff| [[2023 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2023 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>10 |bgcolor=dfffdf| [[2023 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>10 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>4 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>12 | | |bgcolor=efefef|'''12''' |bgcolor=efefef|'''58''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2024 Formule Een-seisoen|2024]] |[[Alpine F1-span|Alpine]] |Alpine A524 |Renault E-Tech RE24 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=cfcfff| [[2024 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>17 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>16 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>15 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>11 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>14 |bgcolor=efcfff| [[2024 Monaco Grand Prix|MON]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2024 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>10 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>16 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>18 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>9 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>15 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>18{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=cfcfff| [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>13 |bgcolor=dfdfdf| [[2024 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>2 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>17 |bgcolor=efcfff| [[2024 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=| [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>{{0}} |bgcolor=efefef|'''14''' |bgcolor=efefef|'''23''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2025 Formule Een-seisoen|2025]] |[[Haas F1-span|Haas]] |Haas VF-25 |[[Ferrari]] 066/15<br />1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=efcfff| [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>13 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>5 |bgcolor=efcfff| [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>18 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>8 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>12 |bgcolor=efcfff| [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>7 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>16 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>^'''5'''15 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>16 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>15 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>18 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>15 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>9 |bgcolor=cfcfff| [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>12 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>9 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>15 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>7 |bgcolor=efefef|'''15''' |bgcolor=efefef|'''38''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2026 Formule Een-seisoen|2026]] |[[Haas F1-span|Haas]] |[[Haas F1-span|Haas]] <br/>VF-26 |Ferrari 067/6 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=cfcfff| [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>14 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>16 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>9 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>16 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>17 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>16 |bgcolor=efcfff| [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>16 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>11 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>8 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>15 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>13 |bgcolor=| [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>{{0}} | |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|OCO|seasonposition}}'''* |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|OCO|seasonpoints}}'''* |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |} * ^'''†''' Jaer kon nie die ren voltooi nie, maar is geklassifiseer omrede hy meer as 90% van die wedrenafstand afgelê het. * ‡ Halwe punte is in België toegeken in 2021 omdat daar minder as 75% van die wedren afgelê is weens hewige reën. * '''*''' Seisoen is nog aan die gang. == Verwysings == {{Verwysings|2}} {{DEFAULTSORT:Ocon, Esteban}} [[Kategorie:Formule Een-renjaers]] [[Kategorie:Franse renjaers]] [[Kategorie:Geboortes in 1996]] [[Kategorie:Lewende mense]] rrduoa3ybd9vnaank1b3m537704uwqq 0 118594 2979211 2976064 2026-10-15T18:11:13Z JMK 649 nobelprys 2979211 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Example of optogenetic activation of prefrontal cortex.jpg|duimnael|regs|250px|Voorbeeld van optogenetiese aktivering van die [[frontale lob]]]] '''Optogenetika''' (van [[Grieks]] ''optikós'', d.i. sigbaar, waargenome) is 'n biologiese tegniek wat lig aanwend om selle in lewende weefsel, tipies [[neuron]]e wat geneties gemodifiseer word om uitdrukking te gee aan ligsensitiewe ioonkanale, te beheer. Dit is 'n metode van neuromodulasie wat in [[neurowetenskap]] gebruik word, wat [[optika|optiese]] en [[genetika|genetiese]] tegnieke kombineer om die aktiwiteite van indiwiduele neurone ''in vivo'' te moniteer en beheer — selfs in vrylik bewegende diere — en wat hierdie gemanipuleerde effekte deurlopend kan registreer.<ref name="Deisseroth 2006">{{cite journal|doi=10.1523/JNEUROSCI.3863-06.2006 |title=Next-Generation Optical Technologies for Illuminating Genetically Targeted Brain Circuits |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-neuroscience_2006-10-11_26_41/page/10380 |year=2006 |last1=Deisseroth |first1=K. |last2=Feng |first2=G. |last3=Majewska |first3=A. K. |last4=Miesenbock |first4=G. |last5=Ting |first5=A. |last6=Schnitzer |first6=M. J. |journal=Journal of Neuroscience |volume=26 |issue=41 |pages=10380–6 |pmid=17035522 |pmc=2820367}}</ref> ==Reagente en implementering== Die sleutelreagente van optogenetika is ligsensitiewe proteïene. Neuronale beheer word bewerkstellig deur die gebruik van '''optogenetiese aktuatore''' soos kanaalrhodopsien (ligsensitiewe ioonkanale), halorhodopsien (ioonpomp) en mikrobiese oftewel archaerhodopsien, terwyl die optiese waarneming van neuronale aktiwiteit deur '''optogenetiese sensore''' vir kalsium (GCaMP), vesikulêre vrystelling (sinaptopHluorien), neurosenders (GluSnFRs), of membraanspanning (ASAP1) gefasiliteer word.<ref>{{Cite journal | last1 = Mancuso | first1 = J. J. | last2 = Kim | first2 = J. | last3 = Lee | first3 = S. | last4 = Tsuda | first4 = S. | last5 = Chow | first5 = N. B. H. | last6 = Augustine | first6 = G. J. | doi = 10.1113/expphysiol.2010.055731 | title = Optogenetic probing of functional brain circuitry | journal = Experimental Physiology | volume = 96 | issue = 1 | pages = 26–33 | year = 2010 | pmid = 21056968 | pmc = }}</ref><ref>{{cite journal|last1= Treger |first1= Jeremy |title= Single-molecule fluorimetry and gating currents inspire an improved optical voltage indicator |journal=eLife |date=2015 |volume=4 |page=e10482 |doi=10.7554/eLife.10482 |pmid=26599732 |pmc=4658195}}</ref> Beheer en effekbepaling is beperk tot die geneties gedefinieerde neurone, en word ruimtelik-temporaal deur lig bewerkstellig. Dit word uitgevoer deur geen-ekspressie van ligsensitiewe ioonkanale, ioonpompe of lig-geaktiveerde ensieme wat op die teikenselle inwerk. Lig-geaktiveerde ensieme en transskripsiefaktore fasiliteer op enkelselvlak presiese beheer oor biochemiese seinweë.<ref name=":4">{{cite journal | vauthors = Shimizu-Sato S, Huq E, Tepperman JM, Quail PH | title = A light-switchable gene promoter system | url = https://archive.org/details/sim_nature-biotechnology_2002-10_20_10/page/1041 | journal = Nature Biotechnology | volume = 20 | issue = 10 | pages = 1041–1044 | date = October 2002 | pmid = 12219076 | doi = 10.1038/nbt734 | s2cid = 24914960 }}</ref> In stelselneurowetenskap is die vermoë om aktiwiteitsbeheer te implementeer oor 'n geneties-gedefinieerde stel neurone aangewend om hul bydrae tot besluitneming,<ref>{{cite journal | vauthors = Guo ZV, Li N, Huber D, Ophir E, Gutnisky D, Ting JT, Feng G, Svoboda K | display-authors = 6 | title = Flow of cortical activity underlying a tactile decision in mice | journal = Neuron | volume = 81 | issue = 1 | pages = 179–194 | date = January 2014 | pmid = 24361077 | pmc = 3984938 | doi = 10.1016/j.neuron.2013.10.020 }}</ref> leervaardigheid,<ref>{{cite journal | vauthors = Lak A, Okun M, Moss MM, Gurnani H, Farrell K, Wells MJ, Reddy CB, Kepecs A, Harris KD, Carandini M | display-authors = 6 | title = Dopaminergic and Prefrontal Basis of Learning from Sensory Confidence and Reward Value | journal = Neuron | volume = 105 | issue = 4 | pages = 700–711.e6 | date = February 2020 | pmid = 31859030 | pmc = 7031700 | doi = 10.1016/j.neuron.2019.11.018 }}</ref> vreesgeheue,<ref>{{cite journal | vauthors = Liu X, Ramirez S, Pang PT, Puryear CB, Govindarajan A, Deisseroth K, Tonegawa S | title = Optogenetic stimulation of a hippocampal engram activates fear memory recall | url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_2012-04-19_484_7394/page/381 | journal = Nature | volume = 484 | issue = 7394 | pages = 381–385 | date = March 2012 | pmid = 22441246 | pmc = 3331914 | doi = 10.1038/nature11028 }}</ref> paringsgedrag<ref>{{cite journal | vauthors = Tanaka R, Higuchi T, Kohatsu S, Sato K, Yamamoto D | title = Optogenetic Activation of the ''fruitless''-Labeled Circuitry in ''Drosophila subobscura'' Males Induces Mating Motor Acts | journal = The Journal of Neuroscience | volume = 37 | issue = 48 | pages = 11662–11674 | date = November 2017 | pmid = 29109241 | pmc = 6705751 | doi = 10.1523/JNEUROSCI.1943-17.2017 }}</ref> en verslawing<ref>{{cite journal | vauthors = Stamatakis AM, Stuber GD | title = Optogenetic strategies to dissect the neural circuits that underlie reward and addiction | journal = Cold Spring Harbor Perspectives in Medicine | volume = 2 | issue = 11 | pages = a011924–a011924 | date = November 2012 | pmid = 23043156 | pmc = 3543095 | doi = 10.1101/cshperspect.a011924 }}</ref> te verstaan. In 'n eerste mediese toepassing van optogenetiese tegnologie is die sig van 'n blinde pasiënt deels herstel.<ref name=":13">{{cite journal | vauthors = Sahel JA, Boulanger-Scemama E, Pagot C, Arleo A, Galluppi F, Martel JN, Esposti SD, Delaux A, de Saint Aubert JB, de Montleau C, Gutman E, Audo I, Duebel J, Picaud S, Dalkara D, Blouin L, Taiel M, Roska B | display-authors = 6 | title = Partial recovery of visual function in a blind patient after optogenetic therapy | journal = Nature Medicine | volume = 27 | issue = 7 | pages = 1223–1229 | date = July 2021 | pmid = 34031601 | doi = 10.1038/s41591-021-01351-4 | doi-access = free }}</ref> In 'n breër opsig sluit optogenetika ook metodes in wat sellulêre aktiwiteit meet deur middel van geneties geënkodeerde indikatore. ==Ontwikkeling== Die vroegste benaderings tot optogenetiese beheer is deur Boris Zemelman en Gero Miesenböck ontwerp en toegepas<ref name="Zemelman 2002">{{Cite journal | doi = 10.1016/S0896-6273(01)00574-8 | last1 = Zemelman | first1 = B. V. | last2 = Lee | first2 = G. A. | last3 = Ng | first3 = M. | last4 = Miesenböck | first4 = G. | title = Selective photostimulation of genetically chARGed neurons | journal = Neuron | volume = 33 | issue = 1 | pages = 15–22 | year = 2002 | pmid = 11779476}}</ref><ref name="ReferenceA">{{cite journal | last1 = Zemelman | first1 = B. V. | last2 = Nesnas | first2 = N. | last3 = Lee | first3 = G.A. | last4 = Miesenböck | first4 = G. | year = 2003 | title = Photochemical gating of heterologous ion channels: Remote control over genetically designated populations of neurons | url = | journal = PNAS | volume = 100 | pages = 1352–7 | doi = 10.1073/pnas.242738899 | pmid = 12540832| PMC=298776 }}</ref> by die Sloan-Kettering-kankersentrum in [[New York Stad]], en Dirk Trauner, Richard Kramer en Ehud Isacoff by die [[Universiteit van Kalifornië, Berkeley]]. Hierdie metodes het wel ligsensitiwiteit verleen, maar ander laboratoria het weens die etlike essensiële komponente van hierdie benaderings nie opvolgwerk gedoen nie. 'n Daaropvolgende enkelkomponent-benadering wat mikrobiese opsiengene benut, is in 2005 van stapel gestuur en het wyd byval gevind. Optogenetika is bekend vir die hoë hoek- of ruimtelike resolusie sowel as die temporale resolusie wat dit bied om die aktiwiteit van spesifieke soorte neurone te verander en sodoende 'n subjek se gedrag te beheer. In 2010 is optogenetika uit al die studievelde in wetenskap en ingenieurswese gekies as die "metode van die jaar" deur die interdisiplinêre navorsingsjoernaal ''Nature Methods''.<ref>Inleiding tot Optogenetika: {{Cite journal |doi= 10.1038/nmeth.f.323 |title= Optogenetics: Controlling cell function with light|year=2010|last1=Pastrana|first1=Erika|journal=Nature Methods |volume=8|pages=24–25 |issue=1 |url=http://www.nature.com/nmeth/journal/v8/n1/full/nmeth.f.323.html}}<br /> Redaksie: {{Cite journal |doi=10.1038/nmeth.f.321 |title= Method of the Year 2010 |year=2010|journal=Nature Methods |volume=8 |pages=1|issue=1 |url= http://www.nature.com/nmeth/journal/v8/n1/full/nmeth.f.321.html}}<br /> Kommentaar: {{Cite journal |doi=10.1038/nmeth.f.324 |title= Optogenetics |year=2010 |last1=Deisseroth |first1=Karl |journal=Nature Methods |volume=8 |pages=26–9 |pmid=21191368 |issue=1 |url= http://www.nature.com/nmeth/journal/v8/n1/full/nmeth.f.324.html}}</ref> Terseldertyd is optogenetika uitgelig in 'n artikel oor deurbrake van die dekade in die akademiese navorsingsjoernaal ''Science''.<ref>{{Cite journal |pmid=21163985 |year=2010 |last1=News |first1=Staff|title=Insights of the decade. Stepping away from the trees for a look at the forest. Introduction |url=https://archive.org/details/sim_science_2010-12-17_330_6011/page/1612 |volume=330 |issue=6011 |pages=1612–3 |doi=10.1126/science.330.6011.1612|journal=Science|bibcode = 2010Sci...330.1612. }}</ref> Hierdie joernale het ook verwysings na 'n onlangse algemeen beskikbare video ([https://www.youtube.com/watch?v=I64X7vHSHOE Metode van die jaar video]) van algemene belang ingesluit, benewens tekstuele ([http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=optogenetics-controlling SciAm]) opsommings van optogenetika. ==Nobelprys== Die 2026-[[Nobelprys vir Fisiologie of Geneeskunde]] is gesamentlik aan drie wetenskaplikes toegeken vir hul baanbrekerswerk oor optogenetika. Dit was naamlik [[Karl Deisseroth]], Amerikaanse psigiater en bio-ingenieur aan die Stanford-universiteit en Howard Hughes- Mediese Instituut, [[Peter Hegemann]], Duitse biofisikus aan die Humboldt-universiteit van Berlyn, en [[Georg Nagel]], Duitse fisioloog aan die Universiteit van Würzburg. Peter Hegemann en Georg Nagel het [[fotochemie|liggeaktiveerde]] ioonkanaalproteïene (kanaalrhodopsien) in eensellige groen[[alg]]e ontdek wat op lig reageer, terwyl Karl Deisseroth die ligbeheerde [[skakelaar]] ontwikkel het. Deisseroth het alge-proteïene aangepas sodat dit as presiese, ligbeheerde skakelaar kon dien om enkele senuweeselle in lewende [[brein]]e aan of af te skakel. Deur die gekombineerde tegniek word neurale [[stroombaan|stroombane]] in kaart gebring en kan waargeneem word hoe spesifieke breinselle herinneringe, [[gevoel]]ens en [[gedrag]] vorm. ==Kyk ook== * [https://www.tuwien.ac.at/en/news/news_detail/article/126340/ Hoëresolusie-ultramikroskopie] by die Tegniese Universiteit Wene, 2018 == Verwysings == {{Verwysings}} [[Kategorie:Mikrobiologie]] 6niumrdjn98wualaow5aatuxntlgqj0 2979212 2979211 2026-10-15T18:15:13Z JMK 649 /* Nobelprys */ skakel 2979212 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Example of optogenetic activation of prefrontal cortex.jpg|duimnael|regs|250px|Voorbeeld van optogenetiese aktivering van die [[frontale lob]]]] '''Optogenetika''' (van [[Grieks]] ''optikós'', d.i. sigbaar, waargenome) is 'n biologiese tegniek wat lig aanwend om selle in lewende weefsel, tipies [[neuron]]e wat geneties gemodifiseer word om uitdrukking te gee aan ligsensitiewe ioonkanale, te beheer. Dit is 'n metode van neuromodulasie wat in [[neurowetenskap]] gebruik word, wat [[optika|optiese]] en [[genetika|genetiese]] tegnieke kombineer om die aktiwiteite van indiwiduele neurone ''in vivo'' te moniteer en beheer — selfs in vrylik bewegende diere — en wat hierdie gemanipuleerde effekte deurlopend kan registreer.<ref name="Deisseroth 2006">{{cite journal|doi=10.1523/JNEUROSCI.3863-06.2006 |title=Next-Generation Optical Technologies for Illuminating Genetically Targeted Brain Circuits |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-neuroscience_2006-10-11_26_41/page/10380 |year=2006 |last1=Deisseroth |first1=K. |last2=Feng |first2=G. |last3=Majewska |first3=A. K. |last4=Miesenbock |first4=G. |last5=Ting |first5=A. |last6=Schnitzer |first6=M. J. |journal=Journal of Neuroscience |volume=26 |issue=41 |pages=10380–6 |pmid=17035522 |pmc=2820367}}</ref> ==Reagente en implementering== Die sleutelreagente van optogenetika is ligsensitiewe proteïene. Neuronale beheer word bewerkstellig deur die gebruik van '''optogenetiese aktuatore''' soos kanaalrhodopsien (ligsensitiewe ioonkanale), halorhodopsien (ioonpomp) en mikrobiese oftewel archaerhodopsien, terwyl die optiese waarneming van neuronale aktiwiteit deur '''optogenetiese sensore''' vir kalsium (GCaMP), vesikulêre vrystelling (sinaptopHluorien), neurosenders (GluSnFRs), of membraanspanning (ASAP1) gefasiliteer word.<ref>{{Cite journal | last1 = Mancuso | first1 = J. J. | last2 = Kim | first2 = J. | last3 = Lee | first3 = S. | last4 = Tsuda | first4 = S. | last5 = Chow | first5 = N. B. H. | last6 = Augustine | first6 = G. J. | doi = 10.1113/expphysiol.2010.055731 | title = Optogenetic probing of functional brain circuitry | journal = Experimental Physiology | volume = 96 | issue = 1 | pages = 26–33 | year = 2010 | pmid = 21056968 | pmc = }}</ref><ref>{{cite journal|last1= Treger |first1= Jeremy |title= Single-molecule fluorimetry and gating currents inspire an improved optical voltage indicator |journal=eLife |date=2015 |volume=4 |page=e10482 |doi=10.7554/eLife.10482 |pmid=26599732 |pmc=4658195}}</ref> Beheer en effekbepaling is beperk tot die geneties gedefinieerde neurone, en word ruimtelik-temporaal deur lig bewerkstellig. Dit word uitgevoer deur geen-ekspressie van ligsensitiewe ioonkanale, ioonpompe of lig-geaktiveerde ensieme wat op die teikenselle inwerk. Lig-geaktiveerde ensieme en transskripsiefaktore fasiliteer op enkelselvlak presiese beheer oor biochemiese seinweë.<ref name=":4">{{cite journal | vauthors = Shimizu-Sato S, Huq E, Tepperman JM, Quail PH | title = A light-switchable gene promoter system | url = https://archive.org/details/sim_nature-biotechnology_2002-10_20_10/page/1041 | journal = Nature Biotechnology | volume = 20 | issue = 10 | pages = 1041–1044 | date = October 2002 | pmid = 12219076 | doi = 10.1038/nbt734 | s2cid = 24914960 }}</ref> In stelselneurowetenskap is die vermoë om aktiwiteitsbeheer te implementeer oor 'n geneties-gedefinieerde stel neurone aangewend om hul bydrae tot besluitneming,<ref>{{cite journal | vauthors = Guo ZV, Li N, Huber D, Ophir E, Gutnisky D, Ting JT, Feng G, Svoboda K | display-authors = 6 | title = Flow of cortical activity underlying a tactile decision in mice | journal = Neuron | volume = 81 | issue = 1 | pages = 179–194 | date = January 2014 | pmid = 24361077 | pmc = 3984938 | doi = 10.1016/j.neuron.2013.10.020 }}</ref> leervaardigheid,<ref>{{cite journal | vauthors = Lak A, Okun M, Moss MM, Gurnani H, Farrell K, Wells MJ, Reddy CB, Kepecs A, Harris KD, Carandini M | display-authors = 6 | title = Dopaminergic and Prefrontal Basis of Learning from Sensory Confidence and Reward Value | journal = Neuron | volume = 105 | issue = 4 | pages = 700–711.e6 | date = February 2020 | pmid = 31859030 | pmc = 7031700 | doi = 10.1016/j.neuron.2019.11.018 }}</ref> vreesgeheue,<ref>{{cite journal | vauthors = Liu X, Ramirez S, Pang PT, Puryear CB, Govindarajan A, Deisseroth K, Tonegawa S | title = Optogenetic stimulation of a hippocampal engram activates fear memory recall | url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_2012-04-19_484_7394/page/381 | journal = Nature | volume = 484 | issue = 7394 | pages = 381–385 | date = March 2012 | pmid = 22441246 | pmc = 3331914 | doi = 10.1038/nature11028 }}</ref> paringsgedrag<ref>{{cite journal | vauthors = Tanaka R, Higuchi T, Kohatsu S, Sato K, Yamamoto D | title = Optogenetic Activation of the ''fruitless''-Labeled Circuitry in ''Drosophila subobscura'' Males Induces Mating Motor Acts | journal = The Journal of Neuroscience | volume = 37 | issue = 48 | pages = 11662–11674 | date = November 2017 | pmid = 29109241 | pmc = 6705751 | doi = 10.1523/JNEUROSCI.1943-17.2017 }}</ref> en verslawing<ref>{{cite journal | vauthors = Stamatakis AM, Stuber GD | title = Optogenetic strategies to dissect the neural circuits that underlie reward and addiction | journal = Cold Spring Harbor Perspectives in Medicine | volume = 2 | issue = 11 | pages = a011924–a011924 | date = November 2012 | pmid = 23043156 | pmc = 3543095 | doi = 10.1101/cshperspect.a011924 }}</ref> te verstaan. In 'n eerste mediese toepassing van optogenetiese tegnologie is die sig van 'n blinde pasiënt deels herstel.<ref name=":13">{{cite journal | vauthors = Sahel JA, Boulanger-Scemama E, Pagot C, Arleo A, Galluppi F, Martel JN, Esposti SD, Delaux A, de Saint Aubert JB, de Montleau C, Gutman E, Audo I, Duebel J, Picaud S, Dalkara D, Blouin L, Taiel M, Roska B | display-authors = 6 | title = Partial recovery of visual function in a blind patient after optogenetic therapy | journal = Nature Medicine | volume = 27 | issue = 7 | pages = 1223–1229 | date = July 2021 | pmid = 34031601 | doi = 10.1038/s41591-021-01351-4 | doi-access = free }}</ref> In 'n breër opsig sluit optogenetika ook metodes in wat sellulêre aktiwiteit meet deur middel van geneties geënkodeerde indikatore. ==Ontwikkeling== Die vroegste benaderings tot optogenetiese beheer is deur Boris Zemelman en Gero Miesenböck ontwerp en toegepas<ref name="Zemelman 2002">{{Cite journal | doi = 10.1016/S0896-6273(01)00574-8 | last1 = Zemelman | first1 = B. V. | last2 = Lee | first2 = G. A. | last3 = Ng | first3 = M. | last4 = Miesenböck | first4 = G. | title = Selective photostimulation of genetically chARGed neurons | journal = Neuron | volume = 33 | issue = 1 | pages = 15–22 | year = 2002 | pmid = 11779476}}</ref><ref name="ReferenceA">{{cite journal | last1 = Zemelman | first1 = B. V. | last2 = Nesnas | first2 = N. | last3 = Lee | first3 = G.A. | last4 = Miesenböck | first4 = G. | year = 2003 | title = Photochemical gating of heterologous ion channels: Remote control over genetically designated populations of neurons | url = | journal = PNAS | volume = 100 | pages = 1352–7 | doi = 10.1073/pnas.242738899 | pmid = 12540832| PMC=298776 }}</ref> by die Sloan-Kettering-kankersentrum in [[New York Stad]], en Dirk Trauner, Richard Kramer en Ehud Isacoff by die [[Universiteit van Kalifornië, Berkeley]]. Hierdie metodes het wel ligsensitiwiteit verleen, maar ander laboratoria het weens die etlike essensiële komponente van hierdie benaderings nie opvolgwerk gedoen nie. 'n Daaropvolgende enkelkomponent-benadering wat mikrobiese opsiengene benut, is in 2005 van stapel gestuur en het wyd byval gevind. Optogenetika is bekend vir die hoë hoek- of ruimtelike resolusie sowel as die temporale resolusie wat dit bied om die aktiwiteit van spesifieke soorte neurone te verander en sodoende 'n subjek se gedrag te beheer. In 2010 is optogenetika uit al die studievelde in wetenskap en ingenieurswese gekies as die "metode van die jaar" deur die interdisiplinêre navorsingsjoernaal ''Nature Methods''.<ref>Inleiding tot Optogenetika: {{Cite journal |doi= 10.1038/nmeth.f.323 |title= Optogenetics: Controlling cell function with light|year=2010|last1=Pastrana|first1=Erika|journal=Nature Methods |volume=8|pages=24–25 |issue=1 |url=http://www.nature.com/nmeth/journal/v8/n1/full/nmeth.f.323.html}}<br /> Redaksie: {{Cite journal |doi=10.1038/nmeth.f.321 |title= Method of the Year 2010 |year=2010|journal=Nature Methods |volume=8 |pages=1|issue=1 |url= http://www.nature.com/nmeth/journal/v8/n1/full/nmeth.f.321.html}}<br /> Kommentaar: {{Cite journal |doi=10.1038/nmeth.f.324 |title= Optogenetics |year=2010 |last1=Deisseroth |first1=Karl |journal=Nature Methods |volume=8 |pages=26–9 |pmid=21191368 |issue=1 |url= http://www.nature.com/nmeth/journal/v8/n1/full/nmeth.f.324.html}}</ref> Terseldertyd is optogenetika uitgelig in 'n artikel oor deurbrake van die dekade in die akademiese navorsingsjoernaal ''Science''.<ref>{{Cite journal |pmid=21163985 |year=2010 |last1=News |first1=Staff|title=Insights of the decade. Stepping away from the trees for a look at the forest. Introduction |url=https://archive.org/details/sim_science_2010-12-17_330_6011/page/1612 |volume=330 |issue=6011 |pages=1612–3 |doi=10.1126/science.330.6011.1612|journal=Science|bibcode = 2010Sci...330.1612. }}</ref> Hierdie joernale het ook verwysings na 'n onlangse algemeen beskikbare video ([https://www.youtube.com/watch?v=I64X7vHSHOE Metode van die jaar video]) van algemene belang ingesluit, benewens tekstuele ([http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=optogenetics-controlling SciAm]) opsommings van optogenetika. ==Nobelprys== Die 2026-[[Nobelprys vir Fisiologie of Geneeskunde]] is gesamentlik aan drie wetenskaplikes vir hul baanbrekerswerk oor optogenetika toegeken. Dit was naamlik [[Karl Deisseroth]], Amerikaanse [[psigiater]] en bio-ingenieur aan die Stanford-universiteit en Howard Hughes- Mediese Instituut, [[Peter Hegemann]], Duitse biofisikus aan die Humboldt-universiteit van Berlyn, en [[Georg Nagel]], Duitse fisioloog aan die Universiteit van Würzburg. Peter Hegemann en Georg Nagel het [[fotochemie|liggeaktiveerde]] ioonkanaalproteïene (kanaalrhodopsien) in eensellige groen[[alg]]e ontdek wat op lig reageer, terwyl Karl Deisseroth die ligbeheerde [[skakelaar]] ontwikkel het. Deisseroth het alge-proteïene aangepas sodat dit as presiese, ligbeheerde skakelaar kon dien om enkele [[neuron|senuweesel]]le in lewende [[brein]]e aan of af te skakel. Deur die gekombineerde tegniek word neurale [[stroombaan|stroombane]] in kaart gebring en kan waargeneem word hoe spesifieke breinselle herinneringe, [[gevoel]]ens en [[gedrag]] vorm. ==Kyk ook== * [https://www.tuwien.ac.at/en/news/news_detail/article/126340/ Hoëresolusie-ultramikroskopie] by die Tegniese Universiteit Wene, 2018 == Verwysings == {{Verwysings}} [[Kategorie:Mikrobiologie]] 04j96uugjjogxeknf1qzpk018oewrsd 0 120255 2979151 2958397 2026-10-15T14:10:11Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.6 2979151 wikitext text/x-wiki [[Beeld:This-Is-The-Army gals (Broadway).jpg|duimnael|300px|Irving Berlin se "This Is the Army, Mr. Jones", uitgevoer deur kruiskleders (1942).]] '''Kruiskleding''' ([[Engels]]: ''cross-dressing'') is die dra van klere en bykomstighede wat gewoonlik in ’n spesifieke gemeenskap met die teenoorgestelde [[geslag]], of [[gender]], verbind word.<ref>"cross-dress." ''The American Heritage Dictionary of the English Language, 4de uitg.'' Houghton Mifflin Company, 2004.</ref> Dit word gebruik vir vermomming, gerief of selfuitdrukking.<ref>{{Cite journal |date=2004 |title=Clothing Sex, Sexing Clothes: Transvestism, Material Culture and the Sex and Gender Debate |url=http://dx.doi.org/10.2752/9781847888952/unzipgend0005 |journal=Unzipping Gender |pages=13–30 |doi=10.2752/9781847888952/unzipgend0005|isbn=9781847888952 }}</ref> Die term kruiskleding dui op ’n daad of gedrag sonder om ’n rede daarvoor te impliseer, terwyl '''fopdossery''' ’n "enigsins neerhalende"<ref>[http://www.woordeboek.co.za/ Elektroniese WAT]</ref> aanduiding kan wees van [[fetisjisme]] of [[gay]] gedrag. Ook die term '''transvestiet''' word as verouderd en neerhalend beskou.<ref name="Vaccaro"/> Kruiskleding is nie sinoniem met [[transgender]]isme nie. Byna elke gemeenskap regdeur die [[geskiedenis]] het algemeen aanvaarde verwagtings vir elke geslag wat betref die styl, kleur of soort klere wat hulle dra, en net so het elke gemeenskap ’n stel riglyne, sienings of selfs wette wat bepaal watter drag vir elke gender aanvaarbaar is. Kruiskleding laat individue dus toe om hulleself uit te druk deur op te tree buite die riglyne, menings of selfs wette wat bepaal watter klere vir elke gender toelaatbaar is.<ref>{{Citation |last1=Bicchieri |first1=Cristina |title=Social Norms |date=2018 |url=https://plato.stanford.edu/archives/win2018/entries/social-norms/ |encyclopedia=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |editor-last=Zalta |editor-first=Edward N. |edition=Winter 2018 |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2022-12-01 |last2=Muldoon |first2=Ryan |last3=Sontuoso |first3=Alessandro}}</ref> In die geskiedenis is daar talle voorbeelde van kruiskleding, asook in die [[Griekse mitologie|Griekse]], [[Germaanse mitologie|Noorse]] en [[Hindoemitologie]]. Dit kom voor in [[teater]] en [[godsdiens]], sowel as in [[folklore]], [[letterkunde]] en [[musiek]]. In Europese verband het teatergroepe in die vroeë jare net uit mans bestaan, en die rolle van vroue is deur jong seuns vertolk. Verskeie historiese figure het gekruisklee. Baie vroue het ontdek hulle kan hulleself soos mans vermom om gesogter loopbane te kan volg, omdat hulle van baie poste uitgesluit was. Daar is al voorgestel die Engels-Ierse skryfster Margaret King het in die 19de eeu soos 'n man aangetrek om 'n mediese skool by te woon, want net mans is toe op universiteit toegelaat. In baie lande is kruiskleding met wette verbied omdat dit as onbetaamlik of immoreel beskou is. Baie sulke wette is in die 1900's verander, maar kruiskleding het eers in die 20ste en 21ste eeu aanvaarbaar geword in liberaler gemeenskappe, deels omdat dit al hoe moeiliker geword het om te onderskei tussen wat kruiskleding is en wat nie namate modes verander het. Sommige mans, gewoonlik heteroseksueel, dra soms vroulike klere-items as deel van ’n seksuele fetisj. Dit is dikwels beperk tot onderklere. Ander gebruik kruiskleding om ’n algehele indruk te wek dat hulle ’n lid van die teenoorgstelde geslag is, insluitende mannerismes, spraak en seksuele eienskappe. Party mense span ’n gemengde voorkoms in, met manlike én vroulike eienskappe, byvoorbeeld ’n rok en baard. [[Cosplay]]ers kan ook van kruiskleding gebruik maak, want sommige vroue kan die rolle van mans wil vertolk, en andersom. Kruiskleding is vandag baie algemener en normaler danksy die optrede van mode-ontwerpers en glanssterre, asook neigings soos kamp styl en androgene modes. ==Terminologie== Die verskynsel kruiskleding kom deur die hele aangetekende geskiedenis voor, tot so ver terug as die [[Hebreeuse Bybel]].<ref name="aggrawal_2009_16_3">{{cite journal |author=Aggrawal, Anil. |title=References to the paraphilias and sexual crimes in the Bible |journal=J Forensic Leg Med |volume=16 |issue=3 |pages=109–14 |date=April 2009 |pmid=19239958 |doi=10.1016/j.jflm.2008.07.006 }}</ref> Die terme waarmee dit beskryf word, het deur die geskiedenis verander. Die term van [[Angelsaksers|Angelsaksiese]] oorsprong, "kruiskleder", het in sommige kringe 'n gunstiger betekenis as die term van [[Latyn]]se oorsprong, "transvestiet". Laasgenoemde word meestel as verouderd en neerhalend beskou.<ref name="Vaccaro">{{cite book|authors=Annemarie Vaccaro, Gerri August, Megan S. Kennedy|title=Safe Spaces: Making Schools and Communities Welcoming to LGBT Youth|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-0313393686|year=2011|page=142|access-date=October 21, 2016|url=https://books.google.com/books?id=ZkxjSnI2e0UC&pg=PA142}}</ref><ref name="Capuzza">{{cite book|authors=Jamie C. Capuzza, Leland G. Spencer|title=Transgender Communication Studies: Histories, Trends, and Trajectories|publisher=Lexington Books|isbn=978-1498500067|year=2015|page=174|access-date=October 21, 2016|url=https://books.google.com/books?id=A1emBgAAQBAJ&pg=PA174}}</ref> Die eerste gebruik van laasgenoemde term dateer uit 1910 in Magnus Hirschfeld se ''Die Transvestiten'' ("Die Transvestiete"), waar kruiskleding met nieheteroseksuele gedrag of seksuele afwykings verbind word. Die verbintenisse van die term het in die 20ste eeu in 'n groot mate verander en dit is meer dikwels gebruik in verband met seksuele opwinding, wat andersins bekend is as trasvestitiese verstoring.<ref>{{Cite web |title=transvestism {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/transvestism |access-date=2022-12-01 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> Dié term is histories gebruik om psigiatriese verstorings (soos transvestitiese [[Seksuele fetisjisme|fetisjisme]]) te beskryf, maar die term "kruiskleding" is deur die [[transgender]] gemeenskap uitgedink.<ref name="Vaccaro"/><ref name="Gerstner">{{cite book|author=David A. Gerstner|title=Routledge International Encyclopedia of Queer Culture|publisher=Routledge|isbn=978-0313393686|year=2006|page=568|access-date=October 21, 2016|url=https://books.google.com/books?id=XS_SnVPixE8C&pg=PA568}}</ref> Die vroegste gebruik van "cross-dress" en "cross-dresser" in Engels is onderskeidelik in 1966 en 1976.<ref>{{Cite web|url=http://www.oed.com/;jsessionid=54290019DADF286E3311933DC816B7ED?authRejection=true&url=%2Fview%2FEntry%2F44812%3FredirectedFrom%3Dcross-dress|title=Home : Oxford English Dictionary|website=www.oed.com|language=en|access-date=2019-02-17}}</ref> [[Beeld:Crossdressing circa 1890 Frances Benjamin Johnston (right).jpg|thumb|190px|Die Amerikaanse fotograaf Frances Benjamin Johnston (regs) poseer saam met twee kruiskledervriende; hy identifiseer die "dame" as die illustreerder Mills Thompson. Omstreeks 1890.]] ==Geskiedenis== ===Nie-Westerse geskiedenis=== Kruiskleding is deur die aangetekende geskiedenis algemeen beoefen, in baie gemeenskappe en om baie redes. Voorbeelde bestaan in die [[Griekse mitologie|Griekse]], [[Germaanse mitologie|Noorse]] en [[Hindoemitologie]]. Dit kom voor in [[teater]] en [[godsdiens]], sowel as in [[folklore]], [[letterkunde]] en [[musiek]]. In [[Japan]] se edo-tydperk is kruiskleding nie net vir teaterdoeleindes gebruik nie, maar ook in die gemeenskap self: Kruiskleding en die omruil van geslagsrolle was algemeen onder die Japannese van die tyd.<ref>{{Cite web |title=Cross-dressers in Ukiyo-e {{!}} 太田記念美術館 Ota Memorial Museum of Art |url=http://www.ukiyoe-ota-muse.jp/exhibition-eng/crossdressors |access-date=2022-12-01 |language=ja}}</ref> Dit was veral algemeen in die vertellings van antieke stories. Gemeenskapstandaarde in dié tyd het grense tussen geslagte verbreek. So het antieke Japannese portrette van aristokrate geen duidelike onderskeid in die voorkoms van manlike en vroulike skoonheid getref nie. Die kruiskleding van akteurs was ook algemeen, veral aangesien dit maklik was om biologiese geslag weg te steek onder maskers en swaar kleding.<ref>{{Cite web |title=Intersections: Children in Late Sixteenth and Early Seventeenth Century Lowland Philippine Societies |url=http://intersections.anu.edu.au/issue16/saeki.htm |access-date=2022-12-01 |website=intersections.anu.edu.au}}</ref> In 'n nievermaaksopset is kruiskleding ook in [[Korea]]anse [[sjamanisme]] aangetref vir godsdienstige doeleindes. Hier het dit verskeie doele gedien: Die sjamaan, gewoonlik 'n vrou, het verskillende klere aangetrek omdat 'n manlike of vroulike gees haar kon beset. ===Westerne geskiedenis=== In [[Europa|Europese]] verband het teatergroepe in die vroeë jare net uit mans bestaan, en die rolle van vroue is deur jong seuns vertolk. Die Rebekka-opstande het tussen 1839 en 1843 in die weste en sentrale deel van [[Wallis]] plaasgevind.<ref name="Welsh Academy">{{cite book |last=Davies |first=John |author2=Jenkins, Nigel |title=The Welsh Academy Encyclopaedia of Wales |url=https://archive.org/details/welshacademyency0000unse |year=2008 |publisher=University of Wales Press |location=Cardiff|page=[https://archive.org/details/welshacademyency0000unse/page/730 730] |isbn=978-0-7083-1953-6}}</ref> Dit was 'n reeks opstande deur boere en plaaswerkers teen onregverdige belastingheffing. [[Beeld:RebeccaRiots.gif|thumb|290px|links|'n Uitbeelding van [[Wallis|Walliese]] werkers in vroueklere in die Rebekka-opstande, ''Illustrated London News'' 1843.]] Die mans, wat dikwels soos vroue aangetrek het, het hulle aksie teen tolhekke gemik, aangesien dit verteenwoordigend van hoë belasting en tolgeld was. Die opstande het voor 1844 opgehou, deels vanweë meer soldate wat orde gehandhaaf het, die besluit van betorgers om geweld te vermy en die verskyning van misdaadgroepe wat die vermomming van die [[Bybel]]se karakter [[Rebekka]] vir hulle eie doeleindes gebruik het.<ref>{{cite book |last=Gross|first=David M.|year=2014|title=99 Tactics of Successful Tax Resistance Campaigns|publisher=Picket Line Press|isbn=978-1490572741|pages=68–69}}</ref> In 1844 is 'n wet in die parlement goedgekeur om die wette oor belasting en tolgeld in Wallis te konsolideer en verander. Verskeie historiese figure het in wisselende mates gekruisklee. Baie vroue het ontdek hulle kan hulleself soos mans vermom om in die groter wêreld te kan deelneem. Daar is al voorgestel die Engels-Ierse skryfster Margaret King het in die 19de eeu soos 'n man aangetrek om 'n mediese skool by te woon, want universiteite het destyds net mans toegelaat. Die verbod op vroue wat mansklere dra, iets wat eens streng toegepas is, vind vandag nog weerklank in sommige Westerse gemeenskappe wat van vroue en meisies verwag om rokke en rompe te dra, byvoorbeeld as deel van skool- of kantoordrag.<ref>{{cite news |last1=Doig |first1=Liz |title=Who's wearing the trousers? |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/505095.stm |access-date=12 December 2018 |work= BBC News UK |agency=BBC |date=November 4, 1999}}</ref> In party lande word vroue steeds verbied om mansklere te dra, selfs in informele situasies. Soms word broeke, ongeag hoe los en lank hulle is, steeds beskou as onbehoorlik. Dit kan lei tot swaar strawwe, soos in die geval van die joernalis Lubna al-Hussein in 2009 in [[Soedan]]. ==Regskwessies== In baie lande is kruiskleding met wette verbied omdat dit as onbetaamlik of immoreel beskou is. Baie sulke wette is in die 1900's verander om mense die reg van vryheid tot genderuitdrukking te gee wat hulle klere betref.<ref>{{Cite web |title=Chapter seven: Gender Expression and Cross-dressing |url=https://www.icj.org/sogi-casebook-introduction/chapter-seven-gender-expression-and-cross-dressing/ |access-date=2022-11-14 |website=International Commission of Jurists |language=en-US}}</ref> Van 1840 af het staats- en stadswette in die [[VSA]] mense verbied om in die openbaar te verskyn met klere wat onvanpas vir hulle geslag was. Die doel daarvan was om 'n gendernormatief af te dwing wat ingedruis het teen talle genderidentiteite. Met die verloop van tyd het dit al hoe moeiliker geword om te onderskei tussen wat kruiskleding is en wat nie. Dié wette het eers onlangs verander. Tot in 2011 was dit nog moontlik dat 'n man in hegtenis geneem kon word vir die "nabootsing van 'n vrou" – 'n oorblyfsel van 19de-eeuse wette.<ref name="pbs.org">{{Cite web |date=2015-05-31 |title=Arresting dress: A timeline of anti-cross-dressing laws in the United States |url=https://www.pbs.org/newshour/nation/arresting-dress-timeline-anti-cross-dressing-laws-u-s |access-date=2022-12-01 |website=PBS NewsHour |language=en-us}}</ref> Regsvoorvalle het egter nog deur die 20ste eeu voorgekom, en polisiemanne het dikwels onbestaande wette of herroepte wette aangehaal om die [[LGBT|LGBTQ]]-gemeenskap te teiken.<ref>{{Cite web |last=Ryan |first=Hugh |title=How Dressing in Drag Was Labeled a Crime in the 20th Century |url=https://www.history.com/news/stonewall-riots-lgbtq-drag-three-article-rule |access-date=2022-12-01 |website=HISTORY |date=28 June 2019 |language=en}}</ref> Dit was nie tot die VSA beperk nie. Daar is steeds 13 lidlande van die [[VN]] wat [[transgender]] individue eksplisiet kriminaliseer, en meer lande gebruik uiteenlopende wette om hulle te teiken, veral wette teen kruiskleding, soos bevind deur die Trans Legal Mapping Report van die International Lesbian, Gay, Bisexual, Trans and Intersex Association.<ref>{{Cite web |last=Srikanth |first=Anagha |date=2020-09-30 |title=It is still illegal to be transgender in these countries |url=https://thehill.com/changing-america/respect/equality/519060-it-is-still-illegal-to-be-transgender-in-these-countries/ |access-date=2022-12-01 |website=The Hill |language=en-US}}</ref> In [[Maleisië]] is 'n wet byvoorbeeld eers in 2014 herroep wat [[Moslem]]mans verbied het om as 'n vrou te kruisklee.<ref name="pbs.org"/> In die [[Australië|Australiese]] deelstaat [[Tasmanië]] is kruiskleding in 1935 'n misdaadoortreding gemaak, en dit is eers in 2000 herroep.<ref>{{Cite news |last=Delaney |first=Martine |date=2019-04-08 |title=How Tasmania is going from worst to best on transgender human rights |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2019/apr/08/how-tasmania-is-going-from-worst-to-best-on-transgender-human-rights |access-date=2023-06-15 |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |title=Evening Cross-Dressing Legal in Tasmania |url=https://abcnews.go.com/International/story?id=82131&page=1 |access-date=2023-06-15 |website=ABC News |language=en}}</ref> ==Verskeidenheid== Daar is ’n groot verskeidenheid maniere van kruiskleding en baie verskillende redes waarom mense dit doen.<ref name = "eucwqo">''Rainbow Reader'', Fort Wayne, Indiana</ref> Sommige doen dit as ’n stylkeuse of vanweë ’n persoonlike voorkeur vir klere van die teenoorgestelde geslag. Soms word dit gedoen om die sosiale norme uit te daag. ===Geslagsvermomming=== Geslagsvermomming is al deur lede van albei geslagte toegepas om hulself as iemand anders voor te doen, en word dikwels in die letterkunde, toneelstukke, [[rolprent]]e en ballades<ref name="child106">{{cite book|last=Child|first=Francis James |title=The English and Scottish Popular Ballads|publisher=Dover Publications Inc|volume=II|pages=428–432|isbn=978-0-486-43146-8}}</ref> as tema gebruik. Histories het vroue hulle al as mans vermom om poste te kry wat deur mans oorheers is of uitsluitlik vir hulle was, soos in die weermag. Mans het hulle weer soos vroue aangetrek om byvoorbeeld militêre diensplig vry te spring. [[Beeld:Lady Bunny and Sherry Vine by David Shankbone.JPG|duimnael|225px|''Drag queens'' gebruik fopdossery om te vermaak.]] Kruiskleding, veral mans wat vroueklere dra, word dikwels vir komiese effek op die verhoog en die grootskerm gebruik. Veral [[fopdosser]]y is ’n spesiale vorm van vermaak wat op kruiskleding geskoei is. ’n ''Drag queen'' is gewoonlik ’n man wat as ’n oordrewe vroulike karakter optree, met oordadige klere, hoëhakskoene, baie grimering en ’n pruik. Soms boots hulle spesifieke film- of popsterre na. ’n ''Faux queen'' is ’n vrou wat dieselfde tegniek gebruik. ’n Vrou wat soos ’n manlike ster aantrek en optree, is ’n ''drag king''. Sommige mans, gewoonlik heteroseksueel, dra soms vroulike klere-items as deel van ’n seksuele fetisj. Dit is dikwels beperk tot net vroue-onderklere. Ander gebruik kruiskleding om ’n algehele indruk te skep dat hulle ’n lid van die teenoorgstelde geslag is, insluitende mannerismes, spraak en seksuele eienskappe. Party mense span ’n gemengde voorkoms in, met manlike én vroulike eienskappe, byvoorbeeld ’n rok en baard. Een beroemde geval van gendervermommimg was toe Bernard Boursicot, 'n Franse diplomaat, betrap is in 'n "heuningpot"-lokval (waarin hy verlei is om aan Chinese spioenasie deel te neem deur Shi Pei Pu, 'n manlike sanger van Beijing wat vroulike rolle vertolk het; Boursicot het gedink hy is 'n vrou.) Dié geval het in 1986 'n soort [[cause célèbre]] in Frankryk geword, want Boursicot en Shi is verhoor vanweë die ongewone seksuele slenterslag wat beweer is.<ref>Hawthorne, Melanie C. "Du Du That Voodoo": M. Venus en M. Butterfly. Gepubliseer in L'Esprit Créateur Volume 37, Number 4, Winter 1997 E-{{ISSN|1931-0234}} Druk {{ISSN|0014-0767}} pp. 58-66. Besoek op 14 November 2011.</ref> Sommige meisies in [[Afganistan]] is selfs ná die val van die [[Taliban]] deur hulle families as seuns vermom. Dit is bekend as ''bacha posh''.<ref>{{cite news |last1=Sethi |first1=Anita |title=The Underground Girls of Kabul: The Hidden Lives of Afghan Girls Disguised As Boys by Jenny Nordberg – review |url=https://www.theguardian.com/books/2014/nov/02/underground-girls-of-kabul-review-afghan-disguised-boys-nordberg-bacha-posh |access-date=24 December 2018 |work=The Guardian |date=2 November 2014}}</ref> ===Teater en vermaak=== Teatergroepe wat net uit lede van een geslag bestaan, gebruik dikwels kruiskleding om die rolle van die teenoorgestelde geslag te vertolk. Fopdossery, veral mans in vroueklere, word dikwles vir komiese effek gebruik. [[Beeld:1896 DanLeno-WidowTwankey.jpg|thumb|180px|links|Dan Leno as Widow Twankey in die pantomime ''Aladdin'' van 1896 in [[Londen]].]] Seunsakteurs verwys na kinders wat in die [[Middeleeue]] en Britse [[renaissance]] die rolle van vroulike karakters vertolk het, want vroue is nie destyds op die verhoog toegelaat nie. Ander het in kindergroepe gewerk waar al die rolle deur seuns vertolk is, nie net dié van vroue nie.<ref name=Chambers-1923>{{cite book |last=Chambers |first=E.K. |year=1923 |title=The Elizabethan Stage |volume=2 |place=Oxford, UK |publisher=Clarendon Press }}</ref><ref name=Halliday-1964>{{cite book |last=Halliday |first=F.E. |year=1964 |title=A Shakespeare Companion 1564–1964 |url=https://archive.org/details/shakespearecompa0000hall_w8v9 |place=Baltimore, MD |publisher=Penguin Books |pages=[https://archive.org/details/shakespearecompa0000hall_w8v9/page/35 35], 71, 98–101}}</ref> In 'n poging om die [[Japan]]nese teaterstyl ''kabuki'' minder gewild te maak is vroue in 1629 verbied om daaraan deel te neem omdat hulle glo te eroties was.<ref name="An Outline History of the Japanese Drama">{{cite book | url=http://www.theatrehistory.com/asian/kabuki001.html | title=An Outline History of the Japanese Drama | publisher=George Allen & Unwin LTD | author=Lombard, Frank Alanson | year=1928 | location=London | pages=287–295 | isbn=978-1-138-91983-9 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220320073931/http://theatrehistory.com/asian/kabuki001.html | archive-date=20 Maart 2022 | access-date=16 Augustus 2023 | url-status=dead}}</ref> Daarna het jong seuns daarin gespeel, maar dit is ook verbied.<ref name="An Outline History of the Japanese Drama" /> Eindelik het mans die vroulike rolle in ''kabuki'' vertolk. Vroue is dikwels ook van die Japannese dansdrama ''noh'' uitgesluit en mans het dikwels die vroulike rolle vertolk.<ref name="Nohauto">{{Cite web|url=https://thetheatretimes.com/living-breathing-history-noh/|title=Living And Breathing History, Through Noh|date=March 24, 2018}}</ref> ''Dan'' is die algemene naam vir vroulike rolle in [[China|Chinese]] opera, en verwys dikwels na hoofrolle. Dit kan deur mans óf vroue vertolk word. In die vroeë jare van [[Beijing|Pekingse]] opera is alle ''dan''-rolle deur mans vertolk, maar dit is nie meer die geval nie. ''Wigging'' verwys na die praktyk van mans wat waagtoertjies namens aktrises doen.<ref>{{cite news |last1=Robb |first1=David |title=Stuntwomen Panel: Evangeline Lilly Says She Was Intentionally Injured While Filming 'Lost' |url=https://deadline.com/2018/05/stuntwomen-panel-evangeline-lilly-deven-macnair-1202393558/ |access-date=12 December 2018 |work=Deadline |date=17 May 2018 |language=en}}</ref> Vroulike waagartieste het begin beswaar maak teen dié vorm van historiese [[seksisme]] omdat dit hulle reeds beperkte loopbaangeleenthede verder knou.<ref>{{cite news |last1=Carroll |first1=Rory |title='It's historical sexism' – the fight to end stuntmen doubling for women |url=https://www.theguardian.com/film/2018/feb/10/wigging-stuntmen-doubling-for-women-lawsuit |access-date=12 December 2018 |work=The Guardian |date=10 February 2018}}</ref><ref>{{cite news |last1=Lavelle |first1=Daniel |title=Why stuntwomen are angry about 'wigging' – and are changing the industry from within |url=https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2018/nov/27/why-stuntwomen-are-angry-about-wigging-and-are-changing-the-industry-from-within |access-date=12 December 2018 |work=The Guardian |date=27 November 2018}}</ref> Kruiskleding is 'n tradisionele, gewilde tegniek in Britse komedie.<ref>{{cite news |title=The Brits and Cross-Dressing: A History |url=http://www.bbcamerica.com/anglophenia/2014/11/brits-cross-dressing-history |access-date=26 April 2019 |agency=BBC America}}</ref> Die pantomime-dame in Britse [[pantomime]]s dateer van die 19de eeu en is deel van die teatertradisie van vroulike karakters wat deur mans in vroueklere vertolk word. Widow Twankey ([[Aladdin]] se ma) is 'n gewilde pantomime-dame: In 2004 het [[Ian McKellen]] die rol vertolk. ===Seksuele fetisje=== [[Beeld:Transvestite in latex clothes.JPG|thumb|180px|'n Transvestitiese fetisjis in lateksklere.]] 'n Transvestitiese fetisjis is iemand wat kruisklee as deel van 'n [[seksuele fetisj]]. Volgens die vierde uitgawe van die ''[[Diagnostiese en Statistiese Handleiding van Geestesteurings]]'' is dié fetisj beperk tot [[Heteroseksualiteit|heteroseksuele]] mans. Die DSM-5 het egter nie dié beperking nie; dit geld vir mans en vroue, ongeag hulle [[seksuele oriëntasie]].<ref>http://www.dsm5.org/Documents/Paraphilic%20Disorders%20Fact%20Sheet.pdf DSM-5 Documents: Paraphilic Disorders Fact Sheet</ref> Soms sal een lid van 'n paartjie kruisklee om die ander een [[Seksuele opwekking|te prikkel]]. Die man kan byvoorbeeld 'n romp of vroueonderklere dra en die vrou 'n bokserbroekie of mansonderklere. ===Om 'deur te gaan'=== Sommige mense wat kruisklee, kan probeer om ten volle voor te gee hulle behoort tot die ander geslag, insluitende mannerismes, spraakpatrone en geslagseienskappe. Dit word genoem "om deur te gaan" of "probeer deurgaan", na gelang van hoe suksesvol die persoon is. Daar is video's, boeke en tydskrifte vir mans oor hoe om meer soos 'n vrou te lyk.<ref>''Transformation'' magazine; interviews for ''Rainbow Reader'', Fort Wayne, Indiana</ref> Ander kies dalk om vroulike en manlike eienskappe te kombineer, soos om 'n [[baard]] en rok te dra. Dit word soms "genderfuck" genoem. In 'n breër sin kan kruiskleding ook verwys na ander maniere om as die ander geslag deur te gaan, soos om iets te dra wat die vorm van 'n manlike penis het of die manlike penis wegsteek.<ref>Rankin, Sue, and Genny Beemyn. "Beyond a binary: The lives of gender‐nonconforming youth." About Campus 17.4 (2012): 2-10</ref> [[Beeld:vanessatv.jpg|thumb|180px|Sommige manlike kruiskleders verkies 'n subtieler vroulike voorkoms.]] ==Klere== Die bepaling van kruiskleding is grootliks sosiaal van aard. In die Westerse kultuur word die dra van broeke byvoorbeeld lank reeds vir vroue aanvaar en word dit nie meer as kruiskleding beskou nie. In kulture waar mans tradisioneel rompe of rokke soos [[kilt]]s of [[sarong]]s gedra het, word dit nie as vroueklere beskou nie. Namate gemeenskppe globaler van aard raak, neem mans- en vroueklere style aan wat met ander kulture verbind word. [[Cosplay]]ers kan ook van kruiskleding gebruik maak, want sommige vroue kan die rolle van mans wil vertolk, en andersom. Die vasbind van borste vir vroue is nie ongewoon wanneer hulle 'n manlike karakter vertolk nie. Mans kan weer kunsmatige borste gebruik om hulle soos vroue te laat lyk. ==Sosiale kwessies== [[Beeld:A Morning Frolic, or the Transmutation of the Sexes.jpg|thumb|180px|''A Morning Frolic'', of ''Transmutation of the Sexes'' (omstreeks 1780, kunstenaar onbekend) beeld 'n man en vrou uit wat klere uitruil in 'n [[parodie]] op die satiriese tekeninge van John Collet, wat destyds as vulgêr beskou is.]] Kruiskleders kan as kinders klere van die teenoorgestelde geslag begin dra deur die klere van 'n [[sibbe]], ouer of vriend aan te trek. Sommige ouers erken hulle het hulle kinders toegelaat om te kruisklee. Soms hou die kind op sodra hy ouer word. Dit hou egter soms tot in die volwasse lewe aan en dan kan daar probleme met 'n gade, lewensmaat of familielid wees. Getroude kruiskleders kan wroeging ervaar en skuldig voel as hulle lewensmaat daarteen beswaar maak. Skuldige gevoelens kan daartoe lei dat iemand van al sy klere van die teenoorgestelde geslag ontslae raak, maar dikwels begin hulle daarna weer om dié klere te versamel.<ref name = "eucwqo"/> ==Ontleding== Die bepleiting van sosiale verandering het daartoe gelei dat beperkings op die genderrolle van mans en vroue verslap het, maar sommige mense het steeds vooroordele daaroor.<ref>Butler, Judith, Gender Trouble: Feminism and the Subversion of Identity, Routledge, New York, 2008</ref><ref>Halberstam, Judith, Female Masculinity, Duke University Press, Durham en London, 1998</ref><ref>Epstein, Julia, Straub, Kristina; Eds, Body Guards: The Cultural Politics of Gender Ambiguity, Routledge, London, 1991</ref> Dit is opmerklik dat dié vooroordele vinnig afneem namate [[transgender]]isme al hoe aanvaarbaarder word as 'n normale menslike toestand, nes die vooroordele teenoor [[gay]]s in die laaste dekades vinnig verander het.<ref>{{Cite news|url=http://www.pewsocialtrends.org/2013/06/13/chapter-2-social-acceptance/|title=A Survey of LGBT Americans - Chapter 2: Social Acceptance|date=2013-06-13|work=Pew Research Center's Social & Demographic Trends Project|access-date=2018-03-07|language=en-US}}</ref> Die rede dat dit so moeilik is om statistieke vir vroulike kruiskleders te kry is dat dit moeilik is om te bepaal waar kruiskleding vir hulle begin en eindig, terwyl dit vir mans duideliker bepaal is. Dit is een van die kwessies wat hanteer word deur moderne [[Maskulisme|maskuliste]]. Uiteenlopende menings bestaan oor kruiskleding. [[Marlene Dietrich]] in 'n tuxedo is as eroties beskou, maar [[Jack Lemmon]] in 'n rok as belaglik.<ref>Blechner, M. J. (2009) ''Sex Changes: Transformations in Society and Psychoanalysis.'' New York: Routledge.</ref> Dit kan die gevolg wees dat menings oor mans se kleredrag rigieder is. Vanweë die heersende genderdinamika in die wêreld ervaar mans dikwels diskriminasie wanneer hulle afwyk van manlike gendernorme.<ref>{{cite web |url=http://steinhardt.nyu.edu/scmsAdmin/media/users/lec321/Sirin_Articles/Sirin_McCriery__Mahalik_2004.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20140418220633/http://steinhardt.nyu.edu/scmsAdmin/media/users/lec321/Sirin_Articles/Sirin_McCriery__Mahalik_2004.pdf |archive-date=2014-04-18 |url-status=live |title=Differential Reactions to Men and Women's Gender Role Transgressions: Perceptions of Social Status, Sexual Orientation, and Value Dissimilarity |publisher=NYU |access-date=1 June 2013 }}</ref> Psigoanaliste beskou kruiskleding self vandag nie as 'n sielkundige probleem nie, tensy dit inmeng met die kruiskleder se lewe. "Byvoorbeeld," sê Joseph Merlino, senior redakteur van ''Freud at 150: 21st Century Essays on a Man of Genius'', "[veronderstel]...ek is 'n kruiskleder en ek wil dit nie tot my vriendekring beperk nie, of tot my partytjiekring nie, en ek wil dit aan my vrou onthul en ek verstaan nie hoekom sy dit nie aanvaar nie, of ek onthul dit aan my kollegas en verstaan nie hoekom hulle dit nie aanvaar nie, dan word dit 'n probleem omdat dit inmeng in my verhoudings en omgewing."<ref>Shankbone, David. "Onderhoud met dr. Joseph Merlino", ''Wikinews'' (5 Oktober 2007)</ref> ==Kruiskleding in die 21ste eeu== ===Modeneigings=== [[Beeld:Camp - Notes on Fashion at the Met (73835).jpg|thumb|200px|Kamp modes met die tema "Camp: Notes on Fashion" is op die Met Gala van 2019 vertoon. 'n Uitstalling met dieselfde naam is later by die Met Fifth Avenue gehou.]] Kruiskleding is vandag baie algemener en normaler danksy neigings soos kamp styl en [[Androgeen|androgene]] modes. Dié neigings kom 'n ver pad, maar is onlangs gewild gemaak deur groot ontwerpers, die modemedia en glanssterre. [[Beeld:RuPaul at Dragcon 2019 by dvsross (cropped).jpg|190px|thumb|links|Die kruisklederikoon [[RuPaul]] praat in 2019 op RuPaul's DragCon in Los Angeles.]] '''Kamp''' is 'n styl met 'n lang geskiedenis wat strek van die [[Victoriaanse tydperk]] tot die moderne era. Gedurende die Victoriaanse tydperk, tot in die middel van die 20ste eeu, is dit gedefinieer as 'n buitensporige en flambojante klerestyl.<ref name=":0">{{Cite web |last=Chaturvedi |first=Muskaan |date=2022-11-30 |title=What is Camp Fashion? Great Examples and 3 Major Elements - usatales.com |url=https://usatales.com/what-is-camp-fashion-examples-and-elements/ |access-date=2022-12-01 |language=en-US |archive-date=2022-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221201064448/https://usatales.com/what-is-camp-fashion-examples-and-elements/ |url-status=dead }}</ref> Dit is algemeen verbind met idees van verwyfdheid, demaskulisasie en homoseksualiteit.<ref>{{Cite web |last=Smith |first=Erika W. |title=Ahead Of The Met Gala, Remember: 'You Can't Have Camp Without Queer' |url=https://www.refinery29.com/en-us/2019/05/231016/camp-fashion-gay-culture-drag-lgbtq-history |access-date=2022-12-01 |website=www.refinery29.com |date=18 April 2019 |language=en}}</ref> Aan die begin van die 20ste eeu is dit ook verbind met 'n gebrek aan behoorlike gedrag en is geglo mense wat kamp aantrek, is onverfyn, onbetaamlik, smaakloos en veral sonder trots. Kamp het egter nou 'n nuwe rol in die modebedryf. Dit word beskou as 'n modestyl wat voorheen nie as ernstig beskou is nie, maar nou 'n prettige manier van selfuitdrukking is. Dansky die insluiting daarvan in hoogmode en uitspattigheid word kamp nou beskou as 'n hoë kunsvorm van absurditeit: insluitende luide, helder, prettige en leë onbesonnenheid.<ref name=":0" /> Kamp word dikwels in die kruisklederkultuur gebruik as 'n metode om tradisionele begrippe van wat dit beteken om vroulik te wees, te oordryf en verander. Die [[LGBT]]-gemeenskap het in werklikheid 'n groot invloed op kamp gehad. Dit kom voor in die baldanskultuur, kamp en glansqueens, Black '70s funk, Caribbean Carnival-kostuums, Blaxploitation-flieks, "pimp/player-modes", ensovoorts. Dié idee word ook uitgeleef deur kamp ikone soos [[Josephine Baker]] en [[RuPaul]].<ref name=":0" /> [[Beeld:Harry Styles - St. Paul, MN 7 1 2018 (41393943120).jpg|thumb|280px|Die musikant [[Harry Styles]] dra 'n blink bloes met 'n vroulike strik op 'n konsert in 2018 in Saint Paul, [[Minnesota]].]] '''Androgene modes''' word beskryf as nóg manlik nóg vroulik. Dit is die vergestalting van 'n genderinklusiewe en seksueel neutrale modeuitdrukking. Onder die term word verstaan die menging van manlike en vroulike kledingstukke met die doel om 'n voorkoms te skep wat geen sigbare onderskeid tussen genders tref nie. Die voorkoms word verkry deur die liggaam so te bedek dat 'n mens nie die persoon se biologiese geslag kan sien nie en 'n sihoeët van die kledingstukke kry: Die androgene voorkoms sluit dus los klere in wat die kurwes van die vroulike liggaam bedek, asook "vrouliker" materiale en afdrukke vir mans.<ref name=":1">{{Cite web |date=2022-09-30 |title=Androgynous Fashion GUIDE - History, Trends & Top Brands (2022) |url=https://thevou.com/fashion/androgynous-fashion-androgynous-clothing/ |access-date=2022-12-01 |language=en-US}}</ref> Albei dié stylvorme is genormaliseer en gewild gemaak deur sterre soos [[Harry Styles]], [[Timothée Chalamet]], [[Billie Eilish]], [[Diana, Prinses van Wallis|prinses Diana]] en ander.<ref>{{Cite web |date=2022-11-01 |title=The iconic Princess Diana fashion moment that changed the lives of two fashion designers |url=https://www.hellomagazine.com/fashion/royal-style/20221101155704/princess-diana-sheep-jumper-designers/ |access-date=2022-12-01 |website=HELLO! |language=en}}</ref><ref name=":1" /> Dit word ook in ontwerpe gebruik deur Telfar, One DNA, Toogood, ensovoorts.<ref name=":1" /> ==In media== [[Beeld:Bundesarchiv Bild 183-U0920-507, Lucie Höflich.jpg|thumb|180px|Diie aktrise [[Lucie Höflich]] vertolk in 1907 die rol van Viola in 'n Berlynse opvoering van ''Twaalfde Nag''.]] Vroue wat soos mans aangetrek is, en minder dikwels andersom, word algemeen in [[fiksie]]<ref name="C&G 395">Clute & Grant 1997, p. 395</ref> en [[folklore]] uitgebeeld. In die [[Germaanse mitologie|Noorse mitologie]] vermom [[Thor]] hom byvoorbeeld as [[Freya]].<ref name="C&G 395" /> Sulke vermommimgs was ook gewild in Gotiese fiksie, soos in die werk van [[Charles Dickens]], Alexandre Dumas, père en Eugène Sue,<ref name="C&G 395" /> asook in 'n paar van [[William Shakespeare|Shakespeare]] se toneelstukke, soos ''Twaalfde Nag''. In ''The Wind in the Willows'' trek Toad soos 'n wasvrou aan en in ''[[The Lord of the Rings]]'' gee Éowyn voor sy is 'n man. In [[wetenskapsfiksie]] en [[fantasie]] word dié letterkundemotief soms verder gevoer, met die letterlike transformasie van 'n man in 'n vrou en andersom. [[Virginia Woolf]] se ''Orlando: A Biography'' fokus op 'n man wat 'n vrou word, en so ook 'n vegter in Peter S. Beagle se ''The Innkeeper's Song'';<ref name="C&G 396">Clute & Grant 1997, p. 396</ref> in Geoff Ryman se ''The Warrior Who Carried Life'' verander Cara haar wonderbaarlik in 'n man.<ref name="C&G 396" /> Ander gewilde voorbeelde sluit in die boek ''Madame Doubtfire'' en sy fliekweergawe, ''Mrs. Doubtfire'', oor 'n man wat hom as 'n vrou vermom.<ref>Anita Silvey [https://books.google.com/books?id=8GUNHGutszEC&dq=characters+disguised+as+human&pg=PA284 The essential guide to children's books and their creators] p.155</ref> Ook in die fliek ''Tootsie'' is [[Dustin Hoffman]] 'n man wat hom as 'n vrou vermom, terwyl [[Whoopi Goldberg]] in ''The Associate'' die rol speel van 'n vrou vermom as 'n man. ==Mediese sienings== Die 10de uitgawe van die [[Internasionale Statistiese Klassifikasie van Siektes en Verwante Gesondheidsprobleme]] lys "dubbelrol-transvestisme" (nieseksuele kruiskleding)<ref>{{Cite web |url=https://icd.who.int/browse10/2016/en#/F64.1 |title=ICD-10 Version:2016 |website=icd.who.int |access-date=2019-10-11}}</ref> en "fetsjistiese transvestisme" (kruiskleding vir seksuele genot) as verstorings.<ref>{{Cite web |url=https://icd.who.int/browse10/2016/en#/F65.1 |title=ICD-10 Version:2016 |website=icd.who.int |access-date=2019-10-11}}</ref> Albei is uit die 11de uitgawe verwyder.<ref name="lgbtq">{{Cite web |url=https://www.lgbtqnation.com/2019/05/world-health-organization-will-no-longer-classify-transgender-mental-disorder/ |title=The World Health Organization will no longer classify being transgender as a 'mental disorder' |last=Bollinger |first=Alex |date=2019-05-28 |website=LGBTQ Nation |access-date=2019-10-11}}</ref> "Transvestitiese fetisjisme" is 'n [[parafilie]] en 'n sielkundige diagnose in die DSM-5-uitgawe van die ''[[Diagnostiese en Statistiese Handleiding van Geestesteurings]]''.<ref name="DSM-5-paraphillic">{{Cite book| last=American Psychiatric Association| year=2013| title=Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders| edition=Fifth| publisher=American Psychiatric Publishing| location=Arlington, VA| pages=[https://archive.org/details/diagnosticstatis0005unse/page/685 685–705]| isbn=978-0-89042-555-8| url=https://archive.org/details/diagnosticstatis0005unse/page/685}}</ref> ==Sien ook== * [[Androginie]] * [[Fopdosser]]y * [[Genderidentiteit]] == Verwysings == {{Verwysings|2}} ==Nog leesstof== * Anders, Charles. ''The Lazy Crossdresser'', Greenery Press, 2002. {{ISBN|1-890159-37-9}}. * Boyd, Helen. ''My Husband Betty'', Thunder's Mouth Press, 2003 * {{citation |last=Chesser |first=Lucy Sarah |title=Parting with My Sex: Cross-dressing, Inversion and Sexuality in Australian Cultural Life |url=https://books.google.com/books?id=CKRE6-CWLAoC |year=2008 |publisher=Sydney University Press |isbn=978-1-920898-31-1 |oclc=488863093}} * Clute, John & Grant, John. ''The Encyclopedia of Fantasy'', Orbit Books, 1997. {{ISBN|978-1-85723-368-1}} * {{citation |last1=Dekker |first1=Rudolf M |last2=van de Pol |first2=Lotte C |author3=Kazi Maruful Islam |title=The Tradition Of Female Cross-Dressing In Early Modern Europe |url=https://books.google.com/books?id=buewCwAAQBAJ |date=8 February 1989 |publisher=Palgrave Macmillan UK |isbn=978-1-349-19752-1}} * {{citation |last=Hauk |first=Savannah |title=Living with Crossdressing: Defining a New Normal |url=https://books.google.com/books?id=CJ8uDwAAQBAJ |date=1 September 2017 |isbn=978-1-5378-6529-4 |oclc=1013928885}} * "Lynne". [https://web.archive.org/web/20160305000529/https://gendercentre.org.au/resources/polare-archive/archived-articles/a-cross-dressing-perspective.htm "A Cross-Dressing-Perspective"] == Eksterne skakels == * [http://www.gendercentre.org.au/ The Gender Centre (Australië)] * [http://www.xdresser.ca/ Crossdressing Support Group (Kanada)] *{{Commons-kategorie inlyn|Cross-dressing}} *[[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is vertaal uit die [[:en:Cross-dressing|Engelse Wikipedia]] {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Kleding]] [[Kategorie:Menslike gedrag]] tsxkhmrxtrx3yz8syt2yslg9booihqv 0 120441 2979176 2975620 2026-10-15T14:37:54Z Aliwal2012 39067 /* Formule 1-uitslae */ 2979176 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas renjaer | name = Lance Stroll | image = 2025 Japan GP - Aston Martin - Lance Stroll - Fanzone Stage (cropped).jpg | caption = Stroll by die [[2025 Japannese Grand Prix]] | nationality = {{vlagikoon|CAN}} Kanadees | birth_date = {{GDEO|1998|10|29}} | birth_place = [[Montreal]], [[Quebec]], Kanada | Old Team = [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]<ref name="Williams">{{cite web |url=http://www.williamsf1.com/racing/news/williamsconfirmsdriverlineupfor2017season |title=Williams Confirms Driver Line Up for the 2017 Season |publisher=Williams Martini Racing |date=3 November 2016 |access-date=7 Desember 2016 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20170427080724/http://www.williamsf1.com/racing/news/williamsconfirmsdriverlineupfor2017season |archive-date=27 April 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><br/>[[Racing Point F1-span|Racing Point]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]<ref name="RacingPoint">{{cite web |last=Benson |first=Andrew |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/46342907 |title=Force India: Lance Stroll confirms switch from Williams |publisher=BBC Sport |date=30 November 2018 |access-date=30 November 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20181208125100/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/46342907 |archive-date=8 Desember 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | 2026 Team = [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | Car number = 18 | Races = {{F1stat|STR|entries}} ({{F1stat|STR|starts}} begin) | Championships = 0 | Wins = {{F1stat|STR|wins}} | Podiums = {{F1stat|STR|podiums}} | Points = {{F1stat|STR|careerpoints}} | Poles = {{F1stat|STR|poles}} | Fastest laps = {{F1stat|STR|fastestlaps}} | First race = [[2017 Australiese Grand Prix]] | First win = | Last win = | Last race = {{laaste F1GP}} | Last season = 2025 | Last position = 16de (33 punte) }} '''Lance Stroll''' (gebore 29 Oktober 1998) is 'n [[België|Belgies]]-[[Kanada|Kanadese]] renjaer, wat tans aan [[Formule Een]]renne vir [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] deelneem onder die Kanadese vlag. Hy was die Italiaanse Formule 4-kampioen in 2014, Toyota Racing-reekskampioen in 2015 en 2016 FIA Europese Formule 3-kampioen. Hy was deel van die Ferrari Bestuurdersakademie van 2010 tot 2015. [[Lêer:Lance Stroll, Formel 3 2015.JPG|duimnael|links|Stroll jaag in 'n Formule 3-wedren]] == Jong lewe == Stroll is die seun van die Kanadese miljardêr sakeman Lawrence Stroll en Belgiese mode-ontwerper Claire-Anne Callens.<ref>{{Webaanhaling|url=http://www.dhnet.be/sports/f1/f1-la-maman-de-lance-stroll-est-belge-58220c0acd70fb896a66d27c|titel= F1: La maman de Lance Stroll est Belge!|taal=Frans|datum= 8 November 2016|toegangsdatum= 11 Januarie 2021}}</ref> Soos baie jong renjaers, het die Genève-gebaseerde Kanadees sy motorsportloopbaan in karting begin en talle ren- en kampioenskapwenne in sy geboorteland, Kanada en Noord-Amerika behaal. == Formule 1-loopbaan == In 2016 het Stroll die Ferrari Bestuurdersakademie verlaat en 'n toetsbestuurder vir die [[Williams Grand Prix Engineering|Williams Formule 1-span]] geword. In [[2017 Formule Een-seisoen|2017]] het hy sy Formule 1-rendebuut vir hierdie span gemaak<ref>[http://www.gpupdate.net/nl/f1-nieuws/346464/williams-bevestigt-line-up-voor-2017-bottas-en-stroll/ Williams bevestigt line-up voor 2017: Bottas en Stroll]</ref> langs [[Felipe Massa]].<ref>[http://www.gpupdate.net/nl/f1-nieuws/348568/williams-bevestigt-terugkeer-massa-contract-voor-een-jaar/ Williams bevestigt terugkeer Massa: contract voor één jaar]</ref> Sy eerste punte in Formule 1 was by sy [[2017 Kanadese Grand Prix|tuisren]] in Kanada, met 'n negende plek. Stroll kon derde eindig by die [[2017 Azerbeidjanse Grand Prix|Azerbeidjanse Grand Prix]] en het sodoende sy eerste podiumplek behaal. Dit het hom die tweede jongste jaer ooit gemaak om 'n podium te behaal en die jongste wat dit in sy debuutseisoen kon behaal. Stroll het 'n gemengde eerste seisoen in Formule 1 gehad en is aan die begin van die seisoen hewig gekritiseer. Op die ou end het hy 40 punte behaal, wat hom in die twaalfde plek op die rangleer geplaas het. Stroll bly steeds by Williams in [[2018 Formule Een-seisoen|2018]], maar die uitgetrede Massa word deur [[Sergej Sirotkin|Sergei Sirotkin]] vervang. Die Williams was nie ’n goeie motor nie en albei jaers het gesukkel om goeie resultate te kry. Stroll kon net twee keer daarin geslaag om punte aan te teken, en het agtste geëindig in [[2018 Azerbeidjanse Grand Prix|Azerbeidjan]] en negende in [[2018 Italiaanse Grand Prix|Italië]]. Met ses punte het hy agtiende in die kampioenskap geëindig en net voor spanmaat Sirotkin en [[Scuderia Toro Rosso|Toro Rosso]] jaer [[Brendon Hartley]] in die finale puntestand. In [[2019 Formule Een-seisoen|2019]] sluit Stroll by die [[Racing Point F1-span|Racing Point]]-span aan nadat 'n konsortium sakemanne onder leiding van sy pa Lawrence die sukkelende span in die somer van 2018 oorgeneem het. Hy was die plaasvervanger vir [[Esteban Ocon]] en die spanmaat van [[Sergio Pérez]] gewees.<ref>{{Cite web |url=https://nl.motorsport.com/f1/news/force-india-lance-stroll-2019-teamgenoot-perez/4303233/ |title=Force India bevestigt: Stroll in 2019 teamgenoot van Perez |access-date= 9 Mei 2023 |archive-date= 1 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210901162442/https://nl.motorsport.com/f1/news/force-india-lance-stroll-2019-teamgenoot-perez/4303233/ |url-status=dead }}</ref> Stroll jaag sedert 2020 met 'n Amerikaanse lisensie nadat Kanada se nasionale sportowerheid hul lidmaatskap van die FIA ​​opgegee het. Stroll sal egter steeds tydens enige amptelike erkenning en tydens rennaweke as 'n Kanadees aangedui word.<ref>{{Cite web|url=https://www.racefans.net/2020/02/11/canadian-f1-pair-stroll-and-latifi-to-race-under-american-licenses/|title=Canadian F1 pair Stroll and Latifi to race under American licenses|accessdate=27 Februarie 2020|publisher=Racefans.net|taal=en}}</ref> Tydens die [[2020 Turkse Grand Prix]] het Lance Stroll sy eerste voorwegspringplek ingeneem. By die [[2020 Italiaanse Grand Prix|Monza Grand Prix]] slaag hy daarin om derde te eindig. In 2020 het hy 11de in die renjaerskampioenskap geëindig, en 75 van die span se 210 punte aangeteken.{{efn|Racing Point-jaers het in 2020 'n totaal van 210 punte aangeteken, maar die span is met 15 punte beboet in die vervaardigerskampioenskap weens 'n beslissing oor die wettigheid van hul motor, wat die span op 195 punte laat. Hierdie aftrekking het nie punte wat in die bestuurderskampioenskap verdien is, beïnvloed nie.}} Sedert 2021 jaag Stroll vir [[Aston Martin F1]], die opvolger van Racing Point F1-span. ;Nota {{notelist}} == Formule 1-uitslae== {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} {| class="wikitable" border="1" style="text-align:center; font-size:80%;" |- !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! [[2017 Formule Een-seisoen|2017]] | [[Williams F1|Williams Martini Racing]] | [[Williams F1|Williams]] FW40 | [[Mercedes-AMG]] M08 EQ Power+ 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |style="background:#EFCFFF;"| [[2017 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#EFCFFF;"| [[2017 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#EFCFFF;"| [[2017 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2017 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />{{small|11}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2017 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|16}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2017 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|15^†}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2017 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|9}} |style="background:#FFDF9F;"| [[2017 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />{{small|3}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2017 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|10}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2017 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|16}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2017 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|14}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2017 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|11}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2017 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|7}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2017 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{small|8}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2017 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />{{small|8}} |style="background:#EFCFFF;"| [[2017 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2017 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|11}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2017 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />{{small|6}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2017 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|16}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2017 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{small|18}} | | | | |bgcolor=efefef|'''12''' |bgcolor=efefef|'''40''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2018 Formule Een-seisoen|2018]] | [[Williams F1|Williams Martini Racing]] | [[Williams F1|Williams]] FW41 | [[Mercedes-AMG]] M09 EQ Power+ 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|14}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{small|14}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{small|14}} |style="background:#DFFFDF; | [[2018 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />{{small|8}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|11}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|17}} |style="background:#EFCFFF;"| [[2018 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|17^†}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|14}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|12}} |style="background:#EFCFFF;"| [[2018 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|17}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|13}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2018 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|9}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{small|14}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />{{small|15}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|17}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|14}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />{{small|12}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|18}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{small|13}} | | | |bgcolor=efefef|'''18''' |bgcolor=efefef|'''6''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2019 Formule Een-seisoen|2019]] | SportPesa [[Racing Point F1-span]] | [[Racing Point F1-span|Racing Point RP19]] | [[Mercedes-AMG]] M11 EQ Power+ 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |style="background:#DFFFDF;"| [[2019 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|9}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2019 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{small|14}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2019 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{small|12}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2019 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />{{small|9}} |style="background:#EFCFFF;"| [[2019 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2019 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|16}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2019 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|9}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2019 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|13}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2019 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|14}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2019 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|13}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2019 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|4}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2019 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|17}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2019 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|10}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2019 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|12}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2019 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{small|13}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2019 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />{{small|11}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2019 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|9}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2019 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />{{small|12}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2019 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|13}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2019 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|19^†}} |style="background:#EFCFFF;"| [[2019 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{small|DNF}} | | | |bgcolor=efefef|'''15''' |bgcolor=efefef|'''21''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2020 Formule Een-seisoen|2020]] |BWT [[Racing Point F1-span]] |[[Racing Point F1-span|Racing Point RP20]] |[[Mercedes-AMG]] M11 EQ Performance 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=efcfff| [[2020 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Stiermarkse Grand Prix|STI]]<br /><small>7</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br /><small>4</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Britse Grand Prix|GBR]]<br /><small>9</small> |bgcolor=dfffdf| [[70ste Herdenking Grand Prix|70J]]<br /><small>6</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br /><small>4</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><small>9</small> |bgcolor=ffdf9f| [[2020 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br /><small>3</small> |bgcolor=efcfff| [[2020 Toskaanse Grand Prix|TOS]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2020 Russiese Grand Prix|RUS]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=white | [[2020 Eifelse Grand Prix|EIF]]<br /><small>WD</small> |bgcolor=efcfff| [[2020 Portugese Grand Prix|POR]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2020 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br /><small>13</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Turkse Grand Prix|TUR]]<br /><small>9</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=efcfff| [[2020 Bahreinse Grand Prix|BAH]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f| [[2020 Sakhir Grand Prix|SAK]]<br /><small>3</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br /><small>10</small> | | | | | | | |bgcolor=efefef|'''11''' |bgcolor=efefef|'''75''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2021 Formule Een-seisoen|2021]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin Racing]] | Aston Martin AMR21 | [[Mercedes-AMG]] F1 M12 E Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=dfffdf| [[2021 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>10 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>7 |bgcolor=cfcfff| [[2021 Portugese Grand Prix|POR]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2021 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>11 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>8 |bgcolor=efcfff| [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Franse Grand Prix|FRA]]<br/>10 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Stiermarkse Grand Prix|STI]]<br/>8 |bgcolor=cfcfff| [[2021 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>13 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>8 |bgcolor=efcfff| [[2021 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>20 |bgcolor=cfcfff| [[2021 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>12 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>7 |bgcolor=cfcfff| [[2021 Russiese Grand Prix|RUS]]<br/>11 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Turkse Grand Prix|TUR]]<br/>9 |bgcolor=cfcfff| [[2021 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2021 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>14 |bgcolor=efcfff| [[2021 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>6 |bgcolor=cfcfff| [[2021 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2021 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>13 | | |bgcolor=efefef|'''13''' |bgcolor=efefef|'''34''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2022 Formule Een-seisoen|2022]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin Racing]] | Aston Martin AMR22 | [[Mercedes-AMG]] F1 M13 E Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=cfcfff| [[2022 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>12 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>10 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>15 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>16 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>13 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Franse Grand Prix|FRA]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>11 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>10 |bgcolor=efcfff| [[2022 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2022 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>6 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>12 |bgcolor=efcfff| [[2022 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2022 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>15 |bgcolor=dfffdf| [[2022 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>10 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>8 | | |bgcolor=efefef| '''15''' |bgcolor=efefef| '''18''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2023 Formule Een-seisoen|2023]] |[[Aston Martin F1|Aston Martin]] |Aston Martin AMR23 |[[Mercedes-AMG]] F1 M14 E Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=dfffdf| [[2023 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>6 |bgcolor=efcfff| [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2023 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>^'''8'''7 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>12 |bgcolor=efcfff| [[2023 Monaco Grand Prix|MON]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2023 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>6 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>^'''4'''9 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>12 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>10 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>9 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/>16 |bgcolor=| [[2023 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>WD |bgcolor=efcfff| [[2023 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2023 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>11 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>7 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>17^† |bgcolor=dfffdf| [[2023 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>5 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>5 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>10 | | |bgcolor=efefef|'''10''' |bgcolor=efefef|'''74''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2024 Formule Een-seisoen|2024]] |[[Aston Martin F1|Aston Martin]] |Aston Martin AMR24 |[[Mercedes-AMG]]<br/>F1 M15 E<br/> Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=dfffdf| [[2024 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>10 |bgcolor=efcfff| [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2024 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>6 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>15 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>17 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>9 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>14 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>7 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>13 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>7 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>19 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>19'''†''' |bgcolor=cfcfff| [[2024 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>15 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>11 |bgcolor=ffffff| [[2024 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/><small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff| [[2024 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>15 |bgcolor=efcfff| [[2024 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>14 |bgcolor=efefef| 13 |bgcolor=efefef| 24 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2025 Formule Een-seisoen|2025]] |[[Aston Martin F1|Aston Martin]] |Aston Martin AMR25 |[[Mercedes-AMG]]<br/>F1 M16 E<br/> Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=dfffdf| [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>6 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>9 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>20 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>17 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>16 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>^'''5'''16 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>15 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>15 |bgcolor=ffffff| [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/><small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff| [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>17 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>14 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>7 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>14 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>7 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>7 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>18 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>17 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>16 |bgcolor=efcfff| [[2025 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>17^† |bgcolor=dfffdf| [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>10 |bgcolor=efefef|'''16''' |bgcolor=efefef|'''33''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2026 Formule Een-seisoen|2026]]* |[[Aston Martin F1|Aston Martin]] |Aston Martin AMR26 |[[Mercedes-AMG]]<br/>F1 M17 E<br/> Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=cfcfff| [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/><small>NC</small> |bgcolor=efcfff| [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>17 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>15 |bgcolor=efcfff| [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>19 |bgcolor=efcfff| [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>13 |bgcolor=efcfff| [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>12 |bgcolor=efcfff| [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=| [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>{{0}} | |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|STR|seasonposition}}*''' |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|STR|seasonpoints}}*''' |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |} ^† Jaer kon nie die ren voltooi nie, maar is geklassifiseer omrede hy meer as 90% van die wedrenafstand afgelê het.<br/> ‡ Halwe punte is in België toegeken in 2021 omdat daar minder as 75% van die wedren afgelê is weens hewige reën.<br/> '''*''' Seisoen is nog aan die gang. == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Stroll, Lance}} [[Kategorie:Belgiese renjaers]]<!-- sy moeder is 'n Belg --> [[Kategorie:Kanadese renjaers]] [[Kategorie:Formule Een-renjaers]] [[Kategorie:Geboortes in 1998]] [[Kategorie:Lewende mense]] b1mz1stwpgqmh107t87xj5v6pk4had0 828 121581 2979256 2919443 2026-10-15T22:08:39Z Pynappel 70858 Vervang bladsyinhoud met 'require('Module:File link')' 2979256 Scribunto text/plain require('Module:File link') r6wlqobth2rzqouei1hcffjnupc1b43 2979264 2979256 2026-10-15T22:29:22Z Pynappel 70858 Fout 2979264 Scribunto text/plain require('Module:Listen') kqf5dd4cszlw0ed92pktge7jqwbne37 2979269 2979264 2026-10-15T22:49:45Z Pynappel 70858 Skuif vertaling van parameters van sjabloon na module 2979269 Scribunto text/plain -- Die Afrikaanse koppelvlak vir [[Module:Listen]], wat {{Luister}} implementeer. -- -- Dit vertaal Afrikaanse parametername en -waardes na die Engelse name wat -- Module:Listen verwag, en laat Engelse name onveranderd deur, sodat bladsye -- wat die sjabloon al met Engelse parameters roep, bly werk. Genommerde -- parameters word nie geenumereer nie: die syfer agter 'n naam word net -- behou, dus werk lêernaam2, titel17 en wat ook al sonder 'n boonste perk. local mListen = require('Module:Listen') local p = {} -- Afrikaanse parameternaam -> Engelse parameternaam. local names = { ['lêernaam'] = 'filename', ['titel'] = 'title', ['beskrywing'] = 'description', ['altteks'] = 'alt', ['begin'] = 'start', ['duur'] = 'length', ['speel'] = 'play', ['opskrif'] = 'header', ['soort'] = 'type', ['beeld'] = 'image', ['posisie'] = 'pos', ['eenvoudig'] = 'plain', ['inbed'] = 'embed', ['styl'] = 'style', ['hulp'] = 'help', } -- Afrikaanse waarde -> Engelse waarde, per Engelse parameternaam. -- Module:Listen vergelyk dié waardes letterlik (args.plain == 'yes', -- args.help ~= 'no', images[args.type]), so die waardes moet saam met die -- name vertaal word. 'n Waarde wat nie hier staan nie, gaan onveranderd deur. local values = { type = { musiek = 'music', spraak = 'speech', klank = 'sound' }, image = { geen = 'none' }, pos = { links = 'left', senter = 'center', middel = 'center', regs = 'right' }, plain = { ja = 'yes' }, length = { ja = 'yes' }, play = { nee = 'no' }, help = { nee = 'no' }, } -- 'n Afrikaanse naam kry voorkeur bo die Engelse naam vir dieselfde slot. local ENGELS, AFRIKAANS = 1, 2 function p.translate(args) local out, rank = {}, {} -- Sorteer die sleutels, sodat die uitkoms nie van pairs() se orde afhang -- wanneer dieselfde slot twee keer gevul word nie. local keys = {} for key in pairs(args) do if type(key) == 'string' then keys[#keys + 1] = key end end table.sort(keys) for _, key in ipairs(keys) do local value = args[key] if value ~= nil then value = tostring(value):match('^%s*(.-)%s*$') end if value and value ~= '' then local base, number = key:match('^(.-)(%d*)$') local english = names[base] local name = english or base -- Module:Listen oorskryf filename1 met die ongenommerde filename, -- waardeur 'n eerste lêer wat as lêernaam1 gegee is, verlore sou -- gaan. Vou die 1 dus in die ongenommerde naam in. if number == '1' then number = '' end local slot = name .. number local priority = english and AFRIKAANS or ENGELS if not rank[slot] or priority > rank[slot] then local map = values[name] if map then value = map[mw.ustring.lower(value)] or value end out[slot] = value rank[slot] = priority end end end return out end function p._main(args) return mListen._main(p.translate(args)) end function p.main(frame) return p._main(frame:getParent().args) end return p 0qc6r3gxwzpucwkgxck7rmovh8j8lo6 2979273 2979269 2026-10-15T22:55:44Z Pynappel 70858 Herfaktoriseer na [[Module:Parametervertaling]] 2979273 Scribunto text/plain -- Die Afrikaanse koppelvlak vir [[Module:Listen]], wat {{Luister}} implementeer. -- Die vertaallogika sit in [[Module:Parametervertaling]]; hier staan net die -- name en waardes wat vir hierdie sjabloon geld. return require('Module:Parametervertaling').koppelvlak{ module = 'Module:Listen', names = { ['lêernaam'] = 'filename', ['titel'] = 'title', ['beskrywing'] = 'description', ['altteks'] = 'alt', ['begin'] = 'start', ['duur'] = 'length', ['speel'] = 'play', ['opskrif'] = 'header', ['soort'] = 'type', ['beeld'] = 'image', ['posisie'] = 'pos', ['eenvoudig'] = 'plain', ['inbed'] = 'embed', ['styl'] = 'style', ['hulp'] = 'help', }, -- Module:Listen vergelyk dié waardes letterlik: args.plain == 'yes', -- args.help ~= 'no', play ~= 'no', images[args.type]. values = { type = { musiek = 'music', spraak = 'speech', klank = 'sound' }, image = { geen = 'none' }, pos = { links = 'left', senter = 'center', middel = 'center', regs = 'right' }, plain = { ja = 'yes' }, length = { ja = 'yes' }, play = { nee = 'no' }, help = { nee = 'no' }, }, -- Module:Listen oorskryf filename1 met die ongenommerde filename. eerste_is_ongenommer = true, } m77qje2ulnuoxryx9yielgk41trr9r1 0 122258 2979237 2955273 2026-10-15T20:20:33Z Pynappel 70858 Brei uit n.a.v. die Engels 2979237 wikitext text/x-wiki {{Kort beskrywing|Italiaanse komponis van die Renaissance (c. 1525-1594)}} {{Inligtingskas Musikale kunstenaar | naam = Giovanni Pierluigi da Palestrina | beeld = Giovanni Pierluigi da Palestrina.jpg | beeldgrootte = | dwarsformaat = | beeldbeskrywing = Portret van Giovanni Pierluigi da Palestrina | beeldonderskrif = Portret van Giovanni Pierluigi da Palestrina deur 'n onbekende Italiaanse skilder (c. 1590) | agtergrondkleur = klassiek | geboortenaam = | alias = | geboortedatum = c. [[1525]] | geboorteplek = Palestrina, Kerkstaat | oorsprong = <!-- Slegs as geen geboorteplek beskikbaar of indien oorsprong van geboorteplek verskil --> | sterfdatum = {{sterfjaar en ouderdom|1525|1594|2|2}} | sterfplek = [[Rome]] | genre = [[Renaissance]] | beroep = [[Komponis]] | instrument = | jare_aktief = | etiket = | assosiasies = | webwerf = | huidige_lede = | gewese_lede = }} '''Giovanni Pierluigi da Palestrina''' (c. [[1525]] – [[2 Februarie]] [[1594]]) was 'n [[Italië|Italiaanse]] [[komponis]] uit die [[Renaissance]]-tydperk. Hy was die sentrale figuur van die Romeinse Skool en word saam met [[Orlando di Lasso]] en [[Tomás Luis de Victoria]] as die voorste komponis van die laat 16de eeu in Europa beskou.<ref name="Grove">{{Cite encyclopaedia |last1=Lockwood |first1=Lewis |last2=O'Regan |first2=Noel |last3=Owens |first3=Jessie Ann |year=2001 |title=Palestrina [Prenestino, etc.], Giovanni Pierluigi da |encyclopedia=Grove Music Online |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |doi=10.1093/gmo/9781561592630.article.20749 |isbn=978-1-56159-263-0 |url=https://www.oxfordmusiconline.com/grovemusic/view/10.1093/gmo/9781561592630.001.0001/omo-9781561592630-e-0000020749 |url-access=subscription}}</ref> Palestrina is een van die min Renaissance-komponiste wat nooit heeltemal vergeet is nie, maar dit was eerder die sogenaamde "Palestrina-styl" van [[kontrapunt]], soos Johann Joseph Fux dit gekodifiseer het, as sy afsonderlike komposisies wat die grootste invloed uitgeoefen het.<ref name="Wolff1991">{{Cite book |last=Wolff |first=Christoph |year=1991 |title=Bach: Essays on his Life and Music |publisher=Harvard University Press |isbn=978-0-674-05926-9 |page=84}}</ref> Palestrina is in die dorp Palestrina in die Kerkstaat gebore en het as kind na [[Rome]] verhuis, waar hy sy musiekopleiding ontvang en byna sy hele loopbaan deurgebring het. [[Pous Julius III]] het hom in 1551 as ''maestro di cappella'' van die Cappella Giulia in die [[Sint Pieterskerk]] aangestel, maar onder [[Pous Paulus IV|Paulus IV]] moes hy dié pos as leek prysgee en het hy daarna soortgelyke poste by die [[Aartsbasiliek van Sint Johannes Lateraan|Sint-Jan van Lateraan]] en by Santa Maria Maggiore beklee. Van 1571 tot sy dood in 1594 was hy weer aan die Sint Pieterskerk verbonde. Hy is hoofsaaklik vir sy [[Mis (musiek)|misse]] en motette bekend en het 'n blywende invloed op die ontwikkeling van die kerkmusiek en die wêreldlike musiek in Europa gehad, veral op dié van die kontrapunt.<ref name="Stevens">{{Cite encyclopaedia |last=Stevens |first=Denis William |date=29 Januarie 2021 |title=Giovanni Pierluigi da Palestrina |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |publisher=Encyclopædia Britannica, Inc. |location=Chicago |url=https://www.britannica.com/biography/Giovanni-Pierluigi-da-Palestrina |archive-url=https://web.archive.org/web/20210723162514/https://www.britannica.com/biography/Giovanni-Pierluigi-da-Palestrina |archive-date=23 Julie 2021 |url-status=live}}</ref><ref name="Roche">{{Cite book |last=Roche |first=Jerome |year=1970 |title=Palestrina |series=Oxford Studies of Composers |volume=7 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |isbn=978-0-19-314117-9}}</ref> Volgens ''Grove Music Online'' het Palestrina se "sukses om die funksionele en die estetiese doelwitte van die Katolieke kerkmusiek in die tyd ná die Konsilie van [[Trente]] te verenig, hom 'n blywende reputasie as die ideale Katolieke komponis besorg en het dit aan sy styl, of meer presies aan latere geslagte se selektiewe beskouing daarvan, 'n ikoniese statuur as model van volmaakte prestasie gegee".<ref name="Grove" /> == Lewe == [[Lêer:Giovanni Palestrina and Pope Julius III.jpg|duimnael|Palestrina bied sy misse in 1554 aan pous Julius III aan.]] Palestrina is in 1525, moontlik op 3 Februarie, in die dorp Palestrina oos van Rome gebore, wat toe deel van die Kerkstaat was; sy ouers, Santo en Palma Pierluigi, was van Napolitaanse herkoms. 'n Lykrede gee sy ouderdom as 68 aan, en op grond daarvan plaas ''Grove Music Online'' sy geboorte "byna sekerlik tussen 3 Februarie 1525 en 2 Februarie 1526".<ref name="Grove" /> Sy moeder is op 16 Januarie 1536 oorlede, toe hy tien jaar oud was. Dokumente dui daarop dat hy Rome die eerste keer in 1537 besoek het, toe hy as koorsanger by die basiliek van Santa Maria Maggiore, een van die pouslike basilieke van die bisdom Rome, aangeteken is; dit het hom in staat gestel om letterkunde en musiek te leer.<ref name="Ferris">{{Cite book |last=Ferris |first=George T. |year=2007 |title=Great Italian and French Composers |publisher=Dodo Press |isbn=978-1-4065-2375-1 |pages=3-4}}</ref> Hy het in 1540 na Rome verhuis, waar hy in die skool van die [[Hugenoot]] Claude Goudimel gestudeer het, en hy het ook by Robin Mallapert en Firmin Lebel gestudeer.<ref name="Ferris" /> Die grootste deel van sy loopbaan het hy in die stad deurgebring. As musikant het Palestrina onder die invloed van die Noord-Europese styl van polifonie grootgeword, wat sy oorheersing in Italië hoofsaaklik aan twee invloedryke Nederlandse komponiste, Guillaume Du Fay en Josquin des Prez, te danke gehad het, wat lang tydperke van hul loopbane daar deurgebring het. Italië self het nog niemand van vergelykbare bekendheid of vaardigheid in die polifonie opgelewer nie.<ref name="Roche" /> Orlando di Lasso, wat hom in sy vroeë jare begelei het, het as raadgewer ook 'n belangrike rol in die vorming van sy styl gespeel.<ref name="Ferris" /> Van 1544 tot 1551 was Palestrina die orrelis van die katedraal van San Agapito, die hoofkerk van sy geboortedorp. In 1551 het pous Julius III, voorheen die biskop van Palestrina, hom as ''maestro di cappella'' of musiekdirekteur van die Cappella Giulia aangestel, die koor van die kapittel van kanonikke van die Sint Pieterskerk.<ref name="Bianchi">Lino Bianchi, ''Giovanni Pierluigi da Palestrina''.</ref> Palestrina het sy eerste gepubliseerde komposisies, 'n boek misse van 1554, aan Julius III opgedra. Dit was die eerste boek misse deur 'n inheemse komponis, want in die Italiaanse state van sy tyd was die meeste komponiste van gewyde musiek uit die [[Lae Lande]], Frankryk of Spanje.<ref name="Perry">{{Cite web |last=Perry |first=John |title=Giovanni Pierluigi da Palestrina › Tunes |url=https://hymnary.org/person/Palestrina?tab=tunes |website=hymnary.org}}</ref> Die boek is op een van Cristóbal de Morales geskoei: die houtsnee voorin is byna 'n presiese kopie van dié uit die Spaanse komponis se boek. Pous Paulus IV het in 1555 beveel dat alle pouslike koorsangers geestelikes moes wees. Omdat Palestrina vroeg in sy lewe getrou het en vier kinders gehad het, kon hy nie as leek in die kapel aanbly nie.<ref name="Ferris" /> [[Lêer:San Giovanni Laterano Rom.jpg|duimnael|links|Die voorgewel van die Aartsbasiliek van Sint Johannes Lateraan in Rome, waar Palestrina musiekdirekteur was.]] In die volgende dekade het Palestrina poste beklee wat soortgelyk aan sy aanstelling by die Cappella Giulia was, veral by die Aartsbasiliek van Sint Johannes Lateraan van 1555 tot 1560, 'n pos wat Lasso voorheen beklee het, en by Santa Maria Maggiore van 1561 tot 1566. In 1571 het hy na die Cappella Giulia teruggekeer en vir die res van sy lewe by die Sint Pieterskerk gebly. Die sewentigerjare van die 16de eeu was vir hom persoonlik swaar: hy het sy broer, twee van sy seuns en sy vrou, Lucrezia Gori, in drie afsonderlike pesuitbrake in 1572, 1575 en 1580 verloor. Dit lyk of hy in dié tyd daaraan gedink het om priester te word, maar hy is eerder weer getroud, dié keer met 'n welgestelde weduwee, Virginia Dormoli. Dit het hom uiteindelik finansiële onafhanklikheid gegee, aangesien hy as koorleier swak betaal is, en het hom in staat gestel om tot sy dood vrugbaar te komponeer. Hy is op 2 Februarie 1594 in Rome aan pleuritis oorlede. Soos gebruiklik was, is Palestrina op dieselfde dag begrawe, in 'n eenvoudige kis met 'n loodplaat waarop ''Ioannes Petrus Aloysius Praenestinus Musicæ Princeps'' gegraveer was.<ref name="Cascioli">{{Cite book |last=Cascioli |first=Giuseppe |year=1894 |title=La Vita e le Opere di Giovanni Pierluigi da Palestrina |page=98 |language=it}}</ref> By die begrafnis, wat in die Sint Pieterskerk gehou is, is 'n vyfstemmige ''Libera me Domine'' vir drie kore gesing.<ref name="Pyne">Zoe Kendrick Pyne, ''Giovanni Pierluigi da Palestrina: His Life and Times'' (Londen: Bodley Head, 1922).</ref> Hy is onder die vloer van die basiliek begrawe, maar sy graf is later deur nuwe bouwerk oordek, en pogings om dit op te spoor, was onsuksesvol. == Musiek == === Oorsig === Palestrina het honderde komposisies nagelaat, waarvan die grootste deel kerkmusiek is.<ref name="Roche" /> {| class="wikitable" ! Genre !! Aantal |- | [[Mis (musiek)|Misse]] || 105 |- | Motette || meer as 300 |- | Madrigale || minstens 140 |- | Himnes || minstens 72 |- | [[Offertorium|Offertoria]] || 68 |- | Magnificats || 35 |- | Litanieë || 11 |- | Stelle klaagliedere || vier of vyf |} Die ''[[Gloria]]''-melodie uit sy ''Magnificat Tertii Toni'' van 1591 word vandag wyd in die opstandingsgesang ''Victory'' (''The Strife Is O'er'') gebruik.<ref name="PsalterHymnal">{{Cite book |editor-last1=Brink |editor-first1=Emily |editor-last2=Polman |editor-first2=Bert |year=1998 |title=The Psalter Hymnal Handbook |url=https://www.hymnary.org/hymn/PsH/391 |access-date=26 Januarie 2015}}</ref> Palestrina se misse wys hoe sy komposisiestyl met verloop van tyd ontwikkel het.<ref name="Roche" /> Die meeste daarvan het in dertien bundels verskyn wat tussen 1554 en 1601 gedruk is, waarvan die laaste sewe na sy dood gepubliseer is.<ref name="Roche" /><ref name="Garratt">James Garratt, ''Palestrina and the German Romantic Imagination'' (New York: Cambridge University Press, 2002).</ref> [[Lêer:Palestrina missa papae macelli kyrie.PNG|duimnael|Die Kyrie van die ''Missa Papae Marcelli''.]] Een van sy belangrikste werke, die ''Missa Papae Marcelli'' of mis van [[Pous Marcellus II|pous Marcellus]], word histories met foutiewe inligting oor die Konsilie van Trente verbind. Volgens dié oorlewering, waarop Hans Pfitzner se opera ''Palestrina'' gebou is, is die mis gekomponeer om die konsilie te oortuig dat 'n drakoniese verbod op die polifoniese behandeling van die teks in gewyde musiek, teenoor 'n meer onmiddellik verstaanbare homofoniese behandeling, onnodig was.<ref name="Bokina">John Bokina, ''Opera and Politics'' (New York: Yale University Press, 1997), pp. 129-131.</ref> Nuwer navorsing wys egter dat die mis in werklikheid gekomponeer is voordat die kardinale byeengekom het om die verbod te bespreek, moontlik soveel as tien jaar vroeër.<ref name="Bokina" /> Historiese gegewens dui daarop dat die konsilie as amptelike liggaam nooit enige kerkmusiek verbied het nie en dat dit geen beslissing of amptelike verklaring daaroor gemaak het nie. Die verhale het uit die onamptelike menings van sommige konsiliegangers ontstaan wat hul idees met mense buite die beraadslaginge bespreek het, en dié menings en gerugte is oor eeue heen in verdigsels omgeskakel, in druk gegee en dikwels verkeerdelik as historiese feit onderrig. Palestrina se eie motiewe is nie bekend nie, maar hy was moontlik deeglik bewus van die behoefte aan 'n verstaanbare teks; dit was egter nie om aan 'n leerstelling van die [[Teenhervorming]] te voldoen nie, want so 'n leerstelling bestaan nie.<ref name="Bokina" /> Sy kenmerkende styl het van die 1560's tot die einde van sy lewe konsekwent gebly. Jerome Roche het voorgestel dat Palestrina se skynbaar onaangedane benadering tot ekspressiewe of emotiewe tekste uit die noodsaak kon voortgevloei het om baie werke op bestelling te lewer, of uit 'n doelbewuste besluit dat enige intensiteit van uitdrukking in kerkmusiek onvanpas was.<ref name="Roche" /> Daar is twee volledige uitgawes van Palestrina se werke: een in 33 bande wat Franz Xaver Haberl tussen 1862 en 1894 by Breitkopf & Härtel in [[Leipzig]] besorg het, en een in 34 bande wat R. Casimiri en ander in die middel van die 20ste eeu by Fratelli Scalera in Rome besorg het. === Kerkmusiek === [[Lêer:Palestrina-Missa-Sanctorum-Meritis-Kyrie-II-1594.png|duimnael|links|Die mis ''Sanctorum Meritis'', 1594.]] Palestrina het 'n omvangryke oeuvre op die gebied van die kerkmusiek nagelaat.<ref name="Roche" /> Sy vroeë werke is sterk deur die Franco-Vlaamse skool beïnvloed, wat die opleiding van sy leermeesters weerspieël. Sy estetiese ontwikkeling het egter gou na 'n toenemende vereenvoudiging van die polifonie verskuif. Dit het nie 'n vermindering van tegniese kompleksiteit beteken nie, maar eerder 'n strewe om die oordaad van vryheid wat 'n groot deel van die Vlaamse geslag se teksbehandeling gekenmerk het, te dissiplineer: hy het ekspressiewe helderheid en 'n deursigtige musikale weefsel bevoordeel en het terselfdertyd bepaalde betekenisse deur musikale middele uitgelig. Die teks kry in sy werke sulke groot gewig dat dit dikwels die hele struktuur van die komposisie bepaal.<ref name="Stevens" /> Die melodielyn is die belangrikste werktuig van Palestrina se musiek,<ref name="Jeppesen">{{Cite book |last=Jeppesen |first=Knud |year=1946 |title=The Style of Palestrina and the Dissonance |edition=2de |pages=48-52}}</ref> en dit is altyd polifonies binne die ou modale stelsel opgevat. Die [[Gregoriaanse gelyksang]] het 'n sentrale verwysingspunt gebly en het hom 'n enorme repertoire melodieë gebied wat hy volgens sy eie maatstawwe aangepas en verryk het, dikwels tot 'n haas onherkenbare punt. Dit was in sy tyd algemene praktyk om melodieë van ander as vertrekpunt vir nuwe werke te ontleen, en naas die gelyksang het hy ook idees van verskeie ander komponiste, uit die verlede sowel as uit sy eie tyd, aangepas. 'n Aansienlike korpus stukke het nietemin oorleef, veral motette, waarin hy sy verbeelding vrye loop gegee het.<ref name="Stevens" /> Daar is geen bewys dat hy suiwer instrumentale werke gekomponeer het nie, maar volgens die gebruik van die tyd kon die vokale partye dikwels deur die [[orrel]] of deur 'n wisselende kombinasie van [[Blaasinstrument|blaas-]] en [[Snaarinstrument|snaarinstrumente]] verdubbel word.<ref name="Busch">Hermann Busch (red.), ''Giovanni Francesco Anerio and Francesco Soriano: Two Settings of Palestrina's Missa Papae Marcelli'' (AR Editions, 1972), p. 7.</ref><ref name="Jackson">Christopher Newlyn Jackson, ''An Examination, Reinterpretation and Application of Selected Performance Practices in Four Motets of Luca Marenzio (1553-1599): Implications for a Modern Choral Performance Context'' (Universiteit van Arizona, 2005), pp. 35-36.</ref> Volgens Knud Jeppesen is "eweredigheid en sereniteit die hooftendense in Palestrina se musiek, en in miskien geen ander styl word die passievolle impuls, verstaan as heftige en uiterste opgewondenheid, so gedissiplineer en selfs so doelbewus weggelaat nie". Dié beheersing blyk uit die uiters sorgvuldige hantering van elemente wat binne die musikale frases te veel aandag kon trek, soos sillabiese en metriese beklemtoning, ritme, melodiese spronge en dissonansie.<ref name="Jeppesen" /> Palestrina se werk toon 'n konserwatiewe sowel as 'n progressiewe kant. Dit is konserwatief omdat hy die gewoonte van blomryke ornamentasie laat vaar het, aan die grondslae van die Gregoriaanse gelyksang getrou gebly het, Manieristiese kunsmatigheid verwerp het en die vryheid in die polifonie gedissiplineer het. So het hy na 'n sintetiese standaard beweeg wat vanweë die ekonomie van middele en die groot formele balans daarvan klassiek genoem kan word: 'n model van orde, dissipline en eerbied vir die verlede en die tradisie, en 'n simbool van alles wat die [[Rooms-Katolieke Kerk|Kerk]] in 'n tyd van wanorde en konflik wou vestig. Aan die ander kant maak verskeie eienskappe hom 'n vernuwer, 'n voorloper van die tonale stelsel en die stigter van 'n hoogs invloedryke skool wat tot vandag voortduur: sy aandag aan die verstaanbaarheid van die teks, sy gebruik van homofoniese passasies binne 'n polifoniese verband, sy empiriese begrip van harmoniese verbande, sy sorg vir klank en kleur, sy beheer van dissonansie, sy uitgebreide gebruik van meerkorigheid, klankgroeperings en kontraste, en 'n uitgesproke klassieke estetika in 'n tyd toe die klassisisme aan die kwyn was.<ref name="Cunningham">Lawrence S. Cunningham & John J. Reich, ''Culture and Values: A Survey of the Humanities'', Comprehensive Edition (Cengage Learning, 2009), p. 318.</ref><ref name="Marvin">{{Cite book |last=Marvin |first=Clara |year=2002 |title=Giovanni Pierluigi da Palestrina: A Research Guide |publisher=Routledge |isbn=978-0-8153-2351-8}}</ref> === Wêreldlike musiek === Palestrina is van die grootste belang in die musiekgeskiedenis, veral weens die groot invloed wat hy op die kerkmusiek gehad het, maar sy wêreldlike werk, wat van besondere gehalte is, is deur kritici grotendeels oor die hoof gesien.<ref name="Tibaldi">{{Cite encyclopaedia |last=Tibaldi |first=Rodobaldo |year=2015 |title=Pierluigi da Palestrina, Giovanni, detto anche il Palestrina |encyclopedia=Dizionario Biografico degli Italiani |volume=83 |publisher=Treccani |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/pierluigi-da-palestrina-giovanni-detto-anche-il-palestrina_(Dizionario-Biografico)/ |language=it}}</ref> Dit bestaan hoofsaaklik uit madrigale, waarvan minstens 140 oorgelewer is.<ref name="Roche" /> Sy houding teenoor die madrigaal was ietwat raaiselagtig: in die voorwoord tot sy bundel ''Canticum canticorum''-motette van 1584 het hy die toonsetting van profane tekste afgesweer, maar net twee jaar later was hy met die tweede boek van sy wêreldlike madrigale weer in druk, waarvan sommige onder die beste komposisies in die medium tel.<ref name="Roche" /> Hy het net twee bundels madrigale met profane tekste gepubliseer, een in 1555 en een in 1586; die ander twee bundels was geestelike madrigale, 'n genre waarvan die voorstanders van die Teenhervorming baie gehou het.<ref name="Roche" /> Dié stukke word oor die algemeen deur groot vaardigheid gekenmerk om die inhoud van die teks met suiwer musikale middele te illustreer, gewoonlik die natuur, maar soms ook liefdes- of erotiese poësie. Hy word veral onthou as een van die eerstes wat [[sonnet]]te getoonset het en vir die uitsonderlike gehalte van die stukke met tekste van [[Francesco Petrarca|Petrarca]].<ref name="Stevens" /> Dié werke het nietemin nie veel tot die ontwikkeling van die genre in die 16de eeu bygedra nie, hoofsaaklik weens hul gebrek aan eksperimentele aard en hul neiging om die uiterste emosionele uitdrukkings te beheer, beperkinge wat die voorste madrigaliste van die tyd nie nagekom het nie.<ref name="Crocker">Richard L. Crocker, ''A History of Musical Style'' (Dover Publications, 1966), p. 209.</ref><ref name="Thomson">James C. Thomson, ''Music through the Renaissance'' (W.C. Brown Publishers, 1984), p. 210.</ref><ref name="Harman">Alec Harman & Anthony Milner, ''Man and his Music'', deel 2 (Barrie & Jenkins, 1988), p. 225.</ref> 'n Noemenswaardige uitsondering is ''Vestiva i colli'' van 1566, wat destyds uiters gewild was en in die vyftig jaar na die publikasie daarvan honderde navolgings opgelewer het.<ref name="Harman" /> Ten spyte van die beperkinge op die ekspressiwiteit meen sommige kritici dat die intrinsieke gehalte van die stukke met die beste komposisies van die tydperk vergelyk.<ref name="Friedman">Emanuel Friedman & Bernard Johnston, ''Collier's Encyclopedia: With Bibliography and Index'' (Macmillan Educational, 1984), p. 371.</ref> === Die "Palestrina-styl" === Een van die kenmerke van Palestrina se musiek is dat dissonansies gewoonlik tot die "swak" slae in 'n maat beperk word.<ref name="JeppesenCounterpoint">Knud Jeppesen, ''Counterpoint: The Polyphonic Vocal Style of the Sixteenth Century'', vert. Glen Haydon (New York: Prentice-Hall, 1939; herdruk New York: Dover, 1992).</ref> Dit het 'n gladder en meer konsonante soort polifonie opgelewer wat vandag as bepalend vir die laat Renaissance-musiek beskou word, gegewe die posisie wat hy na die dood van Josquin des Prez in 1521 in Europa ingeneem het. Die "Palestrina-styl" wat in universiteitskursusse oor die kontrapunt van die Renaissance onderrig word, is dikwels op die kodifikasie van die 18de-eeuse komponis en teoretikus Johann Joseph Fux gebaseer, wat in 1725 as ''Gradus ad Parnassum'' (Trappe na die Parnassus) gepubliseer is. Fux, wat Palestrina as sy model aangehaal het, het die kontrapunt in vyf ''species'' verdeel, vandaar die term "spesiekontrapunt". Dit is as oefeninge vir die student opgestel wat toenemend ingewikkelder ritmiese kombinasies van stemme inspan en terselfdertyd aan streng harmoniese en melodiese vereistes voldoen.<ref name="Fux">{{Cite book |last=Fux |first=Johann Joseph |translator-last=Mann |translator-first=Alfred |year=1965 |orig-year=1725 |title=The Study of Counterpoint (Gradus ad Parnassum) |publisher=W. W. Norton & Company |location=New York |isbn=978-0-393-00277-5}}</ref> Die metode is wyd aanvaar en was die hoofgrondslag van die kontrapuntiese opleiding van die 19de eeu, maar Fux het 'n aantal vereenvoudigings in die Palestrina-styl ingevoer, veral die verpligte gebruik van 'n ''cantus firmus'' in heelnote, wat latere skrywers soos Knud Jeppesen en R. O. Morris weer regstel het. Palestrina se musiek voldoen in baie opsigte aan Fux se reëls, veral in die vyfde species, maar dit pas nie by sy didaktiese vorm nie. Volgens Fux het Palestrina die volgende basiese riglyne neergelê en gevolg:<ref name="Fux" /> * Die vloei van die musiek is dinamies, nie styf of staties nie. * 'n Melodie behoort min spronge tussen note te bevat. Jeppesen stel dit so: "Die lyn is die vertrekpunt van Palestrina se styl."<ref name="JeppesenCounterpoint" /> * As 'n sprong wel voorkom, moet dit klein wees en moet trapsgewyse beweging in die teenoorgestelde rigting onmiddellik daarop volg. * Dissonansies moet tot voorhoudings, deurgangsnote en swak slae beperk bly. Val een in 'n voorhouding op 'n sterk slag, moet dit onmiddellik opgelos word. Fux vermeld nie hoe Palestrina se musikale frasering die sintaksis van die sinne wat hy getoonset het, gevolg het nie, iets wat vroeëre komponiste nie altyd in ag geneem het nie. Palestrina maak ook heelwat van toonskildering gebruik. Eenvoudige voorbeelde daarvan is dalende musikale beweging by Latynse woorde soos ''descendit'' (neerdaal), of 'n statiese musikale of kadensiële oomblik by die woorde ''de coelis'' (uit die hemel).<ref name="Georgiades">{{Cite book |last=Georgiades |first=Thrasybulos |year=1974 |title=Music and Language: The Rise of Western Music as Exemplified in Settings of the Mass |publisher=Cambridge University Press}}</ref> == Nalatenskap == Palestrina was in sy eie tyd buitengewoon bekend, en sy reputasie en invloed het na sy dood eerder toegeneem. [[Johann Sebastian Bach]] het sy eerste boek misse gestudeer en met die hand afgeskryf, en het in 1742 sy eie verwerking van die Kyrie en die Gloria van die ''Missa sine nomine'' geskryf.<ref name="Leaver">{{Cite book |last=Leaver |first=Robin A. |date=25 November 2016 |title=The Routledge Research Companion to Johann Sebastian Bach |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-1-315-45280-7 |url=https://books.google.com/books?id=SCklDwAAQBAJ&q=palestrina&pg=PA252}}</ref> Hy het dieselfde mis ook gestudeer en uitgevoer terwyl hy aan die Mis in B mineur gewerk het,<ref name="Wolff1968">Christoph Wolff, ''Der Stile Antico in der Musik Johann Sebastian Bachs: Studien zu Bachs Spätwerk'' (Wiesbaden: Franz Steiner Verlag, 1968), pp. 224-225.</ref> en hy het twee van Palestrina se misse vir uitvoering verwerk. [[Felix Mendelssohn]] het hom in die panteon van die grootste musici geplaas en het geskryf: "Ek raak altyd ontsteld wanneer sommige net [[Ludwig van Beethoven|Beethoven]] ophemel, ander net Palestrina en nog ander net [[Wolfgang Amadeus Mozart|Mozart]] of Bach. Al vier van hulle, sê ek, of nie een nie."<ref name="Zannos">{{Cite book |last=Zannos |first=Susan |date=Maart 2004 |title=The Life and Times of Felix Mendelssohn |publisher=Mitchell Lane Publishers |isbn=978-1-61228-916-8 |page=40 |url=https://archive.org/details/lifetimesoffelix0000zann |url-access=registration}}</ref> Studente van hom soos Giovanni Maria Nanino, Ruggiero Giovanelli, Arcangelo Crivelli, Teofilo Gargari, Francesco Soriano en [[Gregorio Allegri]] het die konserwatiewe musiek van die Romeinse Skool in Palestrina se styl, wat in die 17de eeu as die ''prima prattica'' bekend geword het, voortgesit.<ref name="Pyne" /><ref name="Ferris" /> Nog so laat as die 1750's was sy styl steeds die maatstaf vir komponiste wat in die motetvorm gewerk het, soos Francesco Barsanti se ''Sei Antifones'' "in die styl van Palestrina" van omstreeks 1750 wys, wat Peter Welcker omstreeks 1762 gepubliseer het. Giuseppe Baini het in die 19de eeu baie navorsing oor Palestrina gedoen en het in 1828 'n monografie gepubliseer wat Palestrina weer bekend gemaak het en die reeds bestaande legende versterk het dat hy tydens die hervormings van die Konsilie van Trente die "redder van die kerkmusiek" was.<ref name="Garratt" /> Die wetenskap van die 20ste en die 21ste eeu behou grotendeels die beskouing dat Palestrina 'n sterk en verfynde komponis was wie se musiek 'n toppunt van tegniese volmaaktheid verteenwoordig.<ref name="Roche" /> Hedendaagse ontledings lig juis dié moderne kante van sy werk uit, en dit is hulle wat, saam met 'n moeitelose aanbod en 'n ondefinieerbare "andersheid", tot vandag die aantrekkingskrag daarvan vorm.<ref name="Marvin" /> Die musiekkonservatorium van [[Cagliari]] in Italië is na hom vernoem. In 2009 het die Duitse televisiestasies [[ZDF]] en Arte 'n film oor die komponis, ''Palestrina - Prince of Music'', vervaardig, met Georg Brintrup as regisseur.<ref name="IMDb">[https://www.imdb.com/title/tt1611965/ ''Palestrina - Prince of Music''] op die Internet Movie Database.</ref> == Sien ook == * [[Lys van komponiste]] == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn}} * {{International Music Score Library Project|id=Palestrina, Giovanni Pierluigi|cname=Giovanni Pierluigi da Palestrina}} * [https://www.fondazionepierluigipalestrina.it/ Fondazione Giovanni Pierluigi da Palestrina] (in Italiaans) {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Palestrina, Giovanni Pierluigi da}} [[Kategorie:Italiaanse komponiste]] [[Kategorie:Geboortes in 1525]] [[Kategorie:Sterftes in 1594]] ddet8mve9ww6lwr41glrpmr5dwrjkul 0 129396 2979138 2956877 2026-10-15T13:44:43Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.6 2979138 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Krieketwêreldbeker | naam = Krieketwêreldbeker 1999 | beeld = Krieketwêreldbeker 1999.png | beeldgrote = 200px | onderskrif = Kenteken van die Krieketwêreldbeker 1999 | vanafdatum = 14 Mei | totdatum = 20 Junie | bestuurder = [[Internasionale Krieketraad]] (IKR) | krieketformaat = [[Internasionale eendagwedstryd|Internasionale eendagkrieket]] (EDI) | toernooiformaat = Groepfase, Super Ses en uitklopfase | gashere = {{vlagland|Engeland}} (nominale gasheer)<br />{{vlagland|Ierland|krieket}}<br />{{vlagland|Nederland}}<br />{{vlagland|Skotland}}<br />{{vlagland|Wallis}} | kampioen = {{Cr-AU}} | naaswenner = {{Cr-PK}} | getal = 2 | deelnemers = 12 (34 kwalifiseer) | wedstryde gespeel = 42 | bywoning = | speler van die reeks = {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Lance Klusener]] | meeste lopies = {{vlagikoon|Indië}} [[Rahul Dravid]] (461)<ref name="Most_Runs">{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=787;type=tournament |title=Records / ICC World Cup, 1999 / Most Runs |publisher=ESPNcricinfo |date=20 Junie 1999 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> | meeste paaltjies = {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Geoff Allott]]<br />{{vlagikoon|Australië}} [[Shane Warne]] (20 elk)<ref name="Most_Wickets">{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?id=787;type=tournament |title=Records / ICC World Cup, 1999 / Most Wickets |publisher=ESPNcricinfo |date=20 Junie 1999 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> | vorige jaar = 1996 | vorige toernooi = Krieketwêreldbeker 1996 | volgende jaar = 2003 | volgende toernooi = Krieketwêreldbeker 2003 }} Die '''Krieketwêreldbeker 1999''' ([[Engels]]: ''1999 Cricket World Cup''; [[Nederlands]]: ''Wereldkampioenschap cricket 1999'') is van 14 Mei tot 20 Junie 1999 in [[Engeland]] (nominale gasheer), [[Ierland]], [[Nederland]], [[Skotland]] en [[Wallis]] beslis. Dit was die sewende [[krieketwêreldbeker]]toernooi van die vierjaarlikse krieketwêreldkampioenskap in [[Internasionale eendagwedstryd|internasionale eendagkrieket]] (EDI) wat deur die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR) aangebied word en die vierde in Engeland. Dié land het voorheen die toernooie van [[Krieketwêreldbeker 1975|1975]], [[Krieketwêreldbeker 1979|1979]] en [[Krieketwêreldbeker 1983|1983]] gehuisves.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/england-awarded-2019-world-cup-245814 |title=England awarded 2019 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |date=30 April 2006 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> Die toernooi is drie jaar ná die vorige krieketwêreldbekertoernooi aangebied, waarmee dit van die gewone periode van vier jaar afgewyk het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.outlookindia.com/website/story/sports-news-sourav-ganguly-doubtful-about-iccs-plans-to-host-cricket-world-cup-every-three-years/340587/ |title=Sourav Ganguly Doubtful About ICC's Plans To Host Cricket World Cup Every Three Years |publisher=Outlook India |date=16 Oktober 2019 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> [[Lêer:Icc cricket world cup trophy.jpg|duimnael|links|upright|Die Krieketwêreldbekertrofee waarom meegeding is]] Twaalf nasionale [[krieket]]spanne het aan die Krieketwêreldbeker 1999 deelgeneem: Die destydse nege [[toetskrieket]]lande ([[Australiese nasionale krieketspan|Australië]], [[Engelse nasionale krieketspan|Engeland]], [[Indiese nasionale krieketspan|Indië]], [[Nieu-Seelandse nasionale krieketspan|Nieu-Seeland]], [[Pakistanse nasionale krieketspan|Pakistan]], [[Sri Lankaanse nasionale krieketspan|Sri Lanka]], [[Proteas|Suid-Afrika]], [[Wes-Indiese nasionale krieketspan|Wes-Indië]] en [[Zimbabwiese nasionale krieketspan|Zimbabwe]]), saam met die drie beste spanne van die IKK-trofee 1997 ([[Bengaalse nasionale krieketspan|Bangladesj]], [[Keniaanse nasionale krieketspan|Kenia]] en [[Skotse nasionale krieketspan|Skotland]]). Beide Bangladesj en Skotland het vir die eerste keer vir ’n krieketwêreldbekertoernooi gekwalifiseer. Tydens die Krieketwêreldbeker 1999 is 42 wedstryde gespeel, waaronder 30 tydens die groepfase, nege in die Super Ses, en drie in die uitklopfase, insluitende die eindstryd. Die spanne is in twee groepe van ses spanne elk verdeel, waarvan elke span een keer teen al die ander spanne in die groep gespeel het. Die drie beste spanne van elke groep het hierna vir die Super Ses gekwalifiseer, waarvandaan die vier beste spanne vir die halfeindrondte gekwalifiseer en die wenners mekaar in die eindstryd ontmoet het. Elke wedstryd het uit 50 boulbeurte per span bestaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC_HISTORY/WC99_HISTORY.html |title=The 1999 World Cup in England – Australia win anti-climactic final |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> Australië, Nieu-Seeland, Pakistan en Suid-Afrika het vir die halfeindrondte gekwalifiseer. Australië het Suid-Afrika geklop en Pakistan vir Nieu-Seeland, voordat Australië die eindstryd op [[Lord’s]] in [[Londen]] teen Pakistan met agt paaltjies gewen en sodoende sy tweede titel ingepalm het. Australië het daarmee die eerste land geword wat die nuwe permanente krieketwêreldbekertrofee verower het; vir die vorige toernooie is verskeie trofeë oorhandig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.cricket-worldcup2015.net/2015/02/trophy-is-first-permanent-prize-in-cricket-world-cup.html |publisher=cricket-worldcup2015.net |title=Trophy is first permanent prize in Cricket World Cup's history |accessdate=7 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150907181704/http://www.cricket-worldcup2015.net/2015/02/trophy-is-first-permanent-prize-in-cricket-world-cup.html |archive-date=7 September 2015 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Daarbenewens het hulle ná Wes-Indië (in 1975 en 1979) die tweede krieketland geword wat die titel vir ’n tweede keer ingepalm het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/cricket/9444277.stm |title=India power past Sri Lanka to Cricket World Cup triumph |publisher=[[BBC]] |author=Sam Sheringham |date=2 April 2011 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> Die verdedigende kampioen Sri Lanka is reeds in die groepfase uitgeskakel: die eerste verdedigende kampioen in die Krieketwêreldbekergeskiedenis wat nie tot die uitklopfase deurgedring het nie. Zimbabwe het ná ’n verrassende oorwinning oor die buurland Suid-Afrika pleks van Engeland vir die eerste keer die tweede rondte van ’n IKR-toernooi gehaal. Interessant genoeg is die [[Rugbywêreldbeker 1999]] op ’n soortgelyke manier deur vyf Europese lande aangebied (met [[Frankryk]] pleks van Nederland) en ook deur [[Wallabies|Australië]] gewen, die eerste land wat dit tot dusver vermaak het om albei [[wêreldbeker]]toernooie in dieselfde jaar te wen. == Toewysing == [[Lêer:A6-EKQ 2 A330-243 EK WCup Crick MAN 22MAY99 (5905910445).jpg|duimnael|’n [[Emirates]] [[Airbus A330|A330-243]] adverteer vir die Krieketwêreldbeker 1999]] Die Krieketwêreldbeker 1999 is deur die IKR toegewys aan Engeland. Van die medegashere was Ierland, Nederland, Skotland en Wallis. Met uitsondering van die [[toetskrieket]]land Engeland was die medegashere nie regstreeks vir die toernooi gekwalifiseer nie en hulle moes aan die IRK-trofee 1997 deelneem. Beide [[Ierse nasionale krieketspan|Ierland]] en [[Nederlandse nasionale krieketspan|Nederland]] het egter nie vir die toernooi gekwalifiseer nie. == Deelnemers == Die volgende twaalf spanne het vir die Krieketwêreldbeker 1999 gekwalifiseer: Australië, Engeland (nominale gasheer), Indië, Nieu-Seeland, Pakistan, Sri Lanka, Suid-Afrika, Wes-Indië en Zimbabwe het as volle lede van die Internasionale Krieketraad met [[toetskrieket]]status regstreeks vir die Krieketwêreldbeker 1999 gekwalifiseer. Bangladesj, Kenia en Skotland was spanne sonder toetsstatus en het tydens die IKR-trofee 1997 gekwalifiseer. Beide Bangladesj en Skotland het vir die eerste keer aan ’n krieketwêreldbekertoernooi deelgeneem. [[Lêer:1999 Cricket World Cup participating nations.svg|duimnael|400px|Uitslag van die kwalifisering; altesaam 34 spanne het deelgeneem. {{sleutel|#00f|Gekwalifiseer as ’n volle lid van die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR)}} {{sleutel|#0c0|Gekwalifiseer tydens die IKR-trofee 1997}} {{sleutel|#fc0|Nie gekwalifiseer nie}} {{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}]] {| class="wikitable sortable" !Span !Kwalifiseringmetode !Verskynings by eindstryde !Laaste verskyning !Vorige beste prestasie !Groep |- |{{Cr-EN}} |'''Nominale gasheer''' |Sewende |[[Krieketwêreldbeker 1996|1996]] |Naaswenner <small>([[Krieketwêreldbeker 1979|1979]], [[Krieketwêreldbeker 1987|1987]], [[Krieketwêreldbeker 1992|1992]])</small> |A |- |{{Cr-AU}} | rowspan="8" |'''Volle lede''' |Sewende |[[Krieketwêreldbeker 1996|1996]] |'''Kampioen''' <small>([[Krieketwêreldbeker 1987|1987]])</small> |B |- |{{Cr-IN}} |Sewende |[[Krieketwêreldbeker 1996|1996]] |'''Kampioen''' <small>([[Krieketwêreldbeker 1983|1983]])</small> |A |- |{{Cr-NZ}} |Sewende |[[Krieketwêreldbeker 1996|1996]] |Halfeindrondte <small>([[Krieketwêreldbeker 1975|1975]], [[Krieketwêreldbeker 1979|1979]], [[Krieketwêreldbeker 1992|1992]])</small> |B |- |{{Cr-PK}} |Sewende |[[Krieketwêreldbeker 1996|1996]] |'''Kampioen''' <small>([[Krieketwêreldbeker 1992|1992]])</small> |B |- |{{Cr-LK}} |Sewende |[[Krieketwêreldbeker 1996|1996]] |'''Kampioen''' <small>([[Krieketwêreldbeker 1996|1996]])</small> |A |- |{{Cr-ZA}} |Derde |[[Krieketwêreldbeker 1996|1996]] |Halfeindrondte <small>([[Krieketwêreldbeker 1992|1992]])</small> |A |- |{{Cr-WI-1927}} |Sewende |[[Krieketwêreldbeker 1996|1996]] |'''Kampioen''' <small>([[Krieketwêreldbeker 1975|1975]], [[Krieketwêreldbeker 1979|1979]])</small> |B |- |{{Cr-ZW}} |Vyfde |[[Krieketwêreldbeker 1996|1996]] |Groepfase <small>([[Krieketwêreldbeker 1983|1983]], [[Krieketwêreldbeker 1987|1987]], [[Krieketwêreldbeker 1992|1992]], [[Krieketwêreldbeker 1996|1996]])</small> |A |- |{{Cr-BD}} | rowspan="3" |IKR-trofee 1997 |Eerste |– |Debuut |B |- |{{Cr-KE}} |Tweede |[[Krieketwêreldbeker 1996|1996]] |Groepfase <small>([[Krieketwêreldbeker 1996|1996]])</small> |A |- |{{Cr-XS}} |Eerste |– |Debuut |B |} == Stadions == Engeland het 37 wedstryde op 17 verskeie plekke gehuisves, terwyl Ierland, Nederland en Wallis elk een en Skotland twee wedstryde aangebied het. Skotland het twee van sy Groep B-wedstryde tuis gespeel en sodoende die eerste assosiaatlid geword wat wedstryde tydens ’n wêreldbekertoernooi aangebied het. Een Groep B-wedstryd elk is in Ierland en Wallis beslis, terwyl een Groep A-wedstryd in Nederland gespeel is. Die nasionale krieketspanne van [[Ierse nasionale krieketspan|Ierland]] en [[Nederlandse nasionale krieketspan|Nederland]] het egter nie aan hierdie toernooi deelgeneem nie. <center> {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !colspan=5|{{vlagland|Engeland}} |- ! [[Birmingham]], [[Wes-Midlands]] ! [[Bristol]], City of Bristol ! [[Canterbury]], [[Kent]] ! [[Chelmsford]], [[Essex]] ! [[Chester-le-Street]], [[Durham (graafskap)|Durham]] |- | [[Edgbaston-krieketveld|Edgbaston]] | [[Bristol-krieketveld]] | [[St Lawrence Ground]] | [[County-krieketveld, Chelmsford|County-krieketveld]] | [[Riverside Ground]] |- | <small>{{Koördinate|52|27|20.93|N|1|54|08.96|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Edgbaston}}</small> | <small>{{Koördinate|51|28|38.01|N|2|35|02.96|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Bristol-krieketveld}}</small> | <small>{{Koördinate|51|16|1.2|N|1|5|31.2|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=St Lawrence Ground}}</small> | <small>{{Koördinate|51|43|53.60|N|0|28|08.63|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Chelmsford}}</small> | <small>{{Koördinate|54|50|58.72|N|1|33|38.54|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Riverside Ground}}</small> |- | Kapasiteit: '''21&nbsp;000''' | Kapasiteit: '''8&nbsp;000''' | Kapasiteit: '''15&nbsp;000''' | Kapasiteit: '''6&nbsp;500''' | Kapasiteit: '''15&nbsp;000''' |- | [[Lêer:Edgbaston---close-of-play.jpg|150px]] | [[Lêer:Bristol County Ground.jpg|150px]] | [[Lêer:St Lawrence Ground, Canterbury - Kent vs Gloucestershire 2017 (33085310154).jpg|150px]] | [[Lêer:Essex CCC vs Gloucestershire CCC 2008.jpg|150px]] | [[Lêer:Riverside-ground.jpg|150px]] |- ! ! [[Derby, Engeland|Derby]], [[Derbyshire]] ! [[Hove]], [[Sussex]] ! [[Leeds]], [[Wes-Yorkshire]] ! |- | | [[County-krieketveld, Derby|County-krieketveld]] | [[County-krieketveld, Hove|County-krieketveld]] | [[Headingley-krieketveld|Headingley]] | |- | | <small>{{Koördinate|52|55|39.02|N|1|27|39.97|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Derby}}</small> | <small>{{Koördinate|50|49|51|N|0|09|49|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Hove}}</small> | <small>{{Koördinate|53|49|3.58|N|1|34|55.12|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Headingley}}</small> | |- | | Kapasiteit: '''9&nbsp;500''' | Kapasiteit: '''7&nbsp;000''' | Kapasiteit: '''17&nbsp;500''' | |- | | [[Lêer:Photo from Racecourse end.JPG|150px]] | [[Lêer:The County Ground, Hove - geograph.org.uk - 2406336.jpg|150px]] | [[Lêer:Headingley Cricket Stadium.jpg|150px]] | |- ! [[Leicester]], [[Leicestershire]] !colspan=2|[[Londen]], [[Groter Londen]] ! [[Manchester]], [[Groter Manchester]] ! [[Northampton]], [[Northamptonshire]] |- | [[Grace Road]] | [[Lord’s]] | [[The Oval (Londen)|The Oval]] | [[Old Trafford-krieketveld|Old Trafford]] | [[County-krieketveld, Northampton|County-krieketveld]] |- | <small>{{Koördinate|52|36|28.13|N|1|08|33.67|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Grace Road}}</small> | <small>{{Koördinate|51|31|45.84|N|0|10|21.72|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Lord’s}}</small> | <small>{{Koördinate|51|29|1|N|0|6|54|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=The Oval}}</small> | <small>{{Koördinate|53|27|22.85|N|2|17|12.34|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Old Trafford}}</small> | <small>{{Koördinate|52|14|53.37|N|0|52|16.34|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Northampton}}</small> |- | Kapasiteit: '''12&nbsp;000''' | Kapasiteit: '''28&nbsp;000''' | Kapasiteit: '''23&nbsp;500''' | Kapasiteit: '''22&nbsp;000''' | Kapasiteit: '''6&nbsp;500''' |- | [[Lêer:Grace Road Pavilion.jpg|150px]] | [[Lêer:Lords-Cricket-Ground-Pavilion-06-08-2017.jpg|150px]] | [[Lêer:The Oval Pavilion.jpg|150px]] | [[Lêer:Old Trafford Pavilion.JPG|150px]] | [[Lêer:Northants 780.JPG|150px]] |- ! ! [[Nottingham]], [[Nottinghamshire]] ! [[Southampton]], [[Hampshire]] ! [[Taunton]], [[Somerset]] ! |- | | [[Trent Bridge]] | [[County-krieketveld, Southampton|County-krieketveld]] | [[County-krieketveld, Taunton|County-krieketveld]] | |- | | <small>{{Koördinate|52|56|12.78|N|1|07|55.78|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Trent Bridge}}</small> | <small>{{Koördinate|50|55|10.18|N|1|24|35.95|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Southampton}}</small> | <small>{{Koördinate|51|1|8.4|N|3|6|2.88|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Taunton}}</small> | |- | | Kapasiteit: '''17&nbsp;500''' | Kapasiteit: '''6&nbsp;500''' | Kapasiteit: '''6&nbsp;500''' | |- | | [[Lêer:Trent Bridge MMB 01 England vs New Zealand.jpg|150px]] | | [[Lêer:The County Ground, Taunton.jpg|150px]] | |- ! {{vlagland|Engeland}} ! {{vlagland|Nederland}} ! {{vlagland|Wallis}} ! {{vlagland|Ierland|krieket}} ! {{vlagland|Skotland}} |- ! [[Worcester, Engeland|Worcester]], [[Worcestershire]] ! [[Amstelveen]], [[Noord-Holland]] ! [[Cardiff]], Suid-Glamorgan ! [[Dublin]], [[Leinster]] ! [[Edinburg]], Midlothian |- | [[New Road, Worcester|New Road]] | [[VRA-krieketveld]] | [[Sophia Gardens (krieketveld)|Sophia Gardens]] | [[Clontarf Cricket Club Ground|Castle Avenue]] | [[The Grange Club]] |- | <small>{{Koördinate|52|11|21.21|N|2|13|36.93|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=New Road}}</small> | <small>{{Koördinate|52|19|10.00|N|4|50|56.61|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=VRA-krieketveld}}</small> | <small>{{Koördinate|51|29|14|N|3|11|29|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Sophia Gardens}}</small> | <small>{{Koördinate|53|22|04.97|N|6|12|25.75|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Castle Avenue}}</small> | <small>{{Koördinate|55|57|39.6|N|3|12|46.8|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=The Grange Club}}</small> |- | Kapasiteit: '''4&nbsp;500''' | Kapasiteit: '''4&nbsp;500''' | Kapasiteit: '''15&nbsp;653''' | Kapasiteit: '''3&nbsp;200''' | Kapasiteit: '''3&nbsp;000''' |- | [[Lêer:New Road Worcester - 2 - aerial - geograph-1609995.jpg|150px]] | | [[Lêer:Stadiwm SWALEC.JPG|150px]] | | [[Lêer:The Grange - geograph.org.uk - 177673.jpg|150px]] |} {| cellpadding="0" style="border:0 solid darkgrey;" |- style="text-align:center;" |style="border:0 solid blue;"| {{location map+|Engeland|float=left|width=280|caption=Plekke in Engeland|places= {{Location map~|Engeland|lat_deg=51|lat_min=31|lon_deg=0|lon_min=-10|position=left|background=|label=[[Lord’s]]}} {{Location map~|Engeland|lat_deg=51|lat_min=29|lon_deg=0|lon_min=-7|position=right|background=|label=[[The Oval (Londen)|The Oval]]}} {{Location map~|Engeland|lat_deg=50|lat_min=49|lon_deg=0|lon_min=-10|position=bottom|background=|label=[[Hove]]}} {{Location map~|Engeland|lat_deg=51|lat_min=1|lon_deg=-3|lon_min=-6|position=bottom|background=|label=[[Taunton]]}} {{Location map~|Engeland|lat_deg=51|lat_min=16|lon_deg=1|lon_min=5|position=bottom|background=|label=[[Canterbury]]}} {{Location map~|Engeland|lat_deg=52|lat_min=36|lon_deg=-1|lon_min=-8|position=right|background=|label=[[Leicester]]}} {{Location map~|Engeland|lat_deg=52|lat_min=14|lon_deg=0|lon_min=-52|position=right|background=|label=[[Northampton]]}} {{Location map~|Engeland|lat_deg=52|lat_min=11|lon_deg=-2|lon_min=-13|position=left|background=|label=[[Worcester]]}} {{Location map~|Engeland|lat_deg=51|lat_min=28|lon_deg=-2|lon_min=-35|position=left|background=|label=[[Bristol]]}} {{Location map~|Engeland|lat_deg=52|lat_min=56|lon_deg=-1|lon_min=-7|position=right|background=|label=[[Nottingham]]}} {{Location map~|Engeland|lat_deg=52|lat_min=27|lon_deg=-1|lon_min=-54|position=left|background=|label=[[Birmingham]]}} {{Location map~|Engeland|lat_deg=51|lat_min=43|lon_deg=0|lon_min=28|position=top|background=|label=[[Chelmsford]]}} {{Location map~|Engeland|lat_deg=50|lat_min=55|lon_deg=-1|lon_min=-24|position=top|background=|label=[[Southampton]]}} {{Location map~|Engeland|lat_deg=54|lat_min=50|lon_deg=-1|lon_min=-33|position=right|background=|label=[[Chester-le-Street]]}} {{Location map~|Engeland|lat_deg=53|lat_min=49|lon_deg=-1|lon_min=-34|position=left|background=|label=[[Leeds]]}} {{Location map~|Engeland|lat_deg=52|lat_min=55|lon_deg=-1|lon_min=-27|position=left|background=|label=[[Derby, Engeland|Derby]]}} {{Location map~|Engeland|lat_deg=53|lat_min=27|lon_deg=-2|lon_min=-17|position=left|background=|label=[[Manchester]]}} }} |style="border:0 solid #777;"| {{Location map+|Verenigde Koninkryk|width=220|float=center|caption=Plekke in Wallis, Skotland en Ierland|places= {{Location map~|Verenigde Koninkryk|lat=51.487222|long=-3.191389|position=left|background=|label=[[Cardiff]]}} {{Location map~|Verenigde Koninkryk|lat=53.368047|long=-6.207153|position=left|background=|label=[[Dublin]]}} {{Location map~|Verenigde Koninkryk|lat=55.959843|long=-3.214295|position=right|background=|label=[[Edinburg]]}} }} |style="border:0 solid #2a5;"| {{Location map+|Nederland|width=300|float=right|caption=Plekke in Nederland|places= {{Location map~|Nederland|lat=52.319444|long=4.849058|position=left|background=|label=[[Amstelveen]]}} }} |}</center> == Formaat == Die Krieketwêreldbeker 1999 is oor 38 dae tussen twaalf verskillende spanne oor 42 wedstryde beslis. Dit het op 14 Mei 1999 op Lord’s in Londen met die openingswedstryd tussen die nominale gasheer Engeland en die verdedigende kampioen Sri Lanka begin. Die toernooi het geëindig by dieselfde stadion op 20 Junie met die eindstryd tussen Australië en Pakistan, waartydens Australië die Krieketwêreldbekertrofee ingepalm het. === Kalender === Die volgende tabel dui die Krieketwêreldbeker 1999 se daaglikse program aan. ’n Rooi blokkie dui op die openingseremonie, ’n pers blokkie op wedstryde tydens die groepfase, ’n siaan blokkie op die Super Ses, ’n groen blokkie op wedstryde tydens die uitklopfase en ’n geel blokkie op die eindstryd. {| | {| class="wikitable left center" "style=margin:0.5em auto;font-size:95%;line-height:1.25em" |+ Aantal daaglikse wedstryde tydens die toernooi |- ! scope=col |Groepfase<br />Mei ! scope=col |Vr<br />14 ! scope=col |Sa<br />15 ! scope=col |So<br />16 ! scope=col |Ma<br />17 ! scope=col |Di<br />18 ! scope=col |Wo<br />19 ! scope=col |Do<br />20 ! scope=col |Vr<br />21 ! scope=col |Sa<br />22 ! scope=col |So<br />23 ! scope=col |Ma<br />24 ! scope=col |Di<br />25 ! scope=col |Wo<br />26 ! scope=col |Do<br />27 ! scope=col |Vr<br />28 ! scope=col |Sa<br />29 ! scope=col |So<br />30 ! scope=col |Ma<br />31 |- align=center |align=left|Seremonies <!-- 14 -->| bgcolor=#d6325b | '''{{Afkorting|OS|Openingseremonie}}''' <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| <!-- 23 -->| <!-- 24 -->| <!-- 25 -->| <!-- 26 -->| <!-- 27 -->| <!-- 28 -->| <!-- 29 -->| <!-- 30 -->| <!-- 31 -->| |- align=center | align=left|Groep A <!-- 14 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 15 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| <!-- 18 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 19 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 23 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 24 -->| <!-- 25 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 26 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 27 -->| <!-- 28 -->| <!-- 29 -->| bgcolor=#c364f3| 1,5 <!-- 30 -->| bgcolor=#c364f3| 1,5 <!-- 31 -->| |- align=center |align=left| Groep B <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 17 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 21 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 22 -->| <!-- 23 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 24 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 25 -->| <!-- 26 -->| <!-- 27 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 28 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 29 -->| <!-- 30 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 31 -->| bgcolor=#c364f3| 2 |- ! scope=col |Super Ses<br />Junie ! scope=col |Di<br />1 ! scope=col |Wo<br />2 ! scope=col |Do<br />3 ! scope=col |Vr<br />4 ! scope=col |Sa<br />5 ! scope=col |So<br />6 ! scope=col |Ma<br />7 ! scope=col |Di<br />8 ! scope=col |Wo<br />9 ! scope=col |Do<br />10 ! scope=col |Vr<br />11 ! scope=col |Sa<br />12 ! scope=col |So<br />13 |- align=center |align=left|Super Ses <!-- 1 -->| <!-- 2 -->| <!-- 3 -->| <!-- 4 -->| bgcolor=#7DF9FF| 1 <!-- 5 -->| bgcolor=#7DF9FF| 1 <!-- 6 & 7 -->|colspan="2" bgcolor=#7DF9FF| 1 <!-- 8 -->| bgcolor=#7DF9FF| 1 <!-- 9 -->| bgcolor=#7DF9FF| 1 <!-- 10 -->| bgcolor=#7DF9FF| 1 <!-- 11 -->| bgcolor=#7DF9FF| 1 <!-- 12 -->| bgcolor=#7DF9FF| 1 <!-- 13 -->| bgcolor=#7DF9FF| 1 |- ! scope=col |Uitklopfase<br />Junie ! scope=col |Ma<br />14 ! scope=col |Di<br />15 ! scope=col |Wo<br />16 ! scope=col |Do<br />17 ! scope=col |Vr<br />18 ! scope=col |Sa<br />19 ! scope=col |So<br />20 |- align=center |align=left|Uitklopfase <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| bgcolor=#00cc33| 1 <!-- 17 -->| bgcolor=#00cc33| 1 <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| bgcolor=#ffcc00| '''1''' |} | {| style="margin:0.5em auto;" wikitable right | colspan=2 |'''Verklaring''' |- | {{sleutel|#d6325b|Seremonies}} |- | {{sleutel|#c364f3|Groepwedstryde}} |- | {{sleutel|#7DF9FF|Super Ses}} |- | {{sleutel|#00cc33|Uitklopfase}} |- | {{sleutel|#ffcc00|Eindstryd}} |} |} === Groepe === {| class="wikitable" style="width:98%;" !width=25%|[[#Groep A|Groep A]] !width=25%|[[#Groep B|Groep B]] |- | {{Cr-AU}}<br /> {{Cr-IN}}<br /> {{Cr-KE}}<br /> {{Cr-LK}}<br /> {{Cr-WI-1927}}<br /> {{Cr-ZW}} | {{Cr-EN}}<br /> {{Cr-NL}}<br /> {{Cr-NZ}}<br /> {{Cr-PK}}<br /> {{Cr-ZA}}<br /> {{Cr-AE}} |} === Groepfase en Super Ses === Die Krieketwêreldbeker 1999 is deur twaalf nasionale krieketspanne beslis. Vir die groepfase is die twaalf deelnemende spanne in twee groepe van ses elk verdeel; elke span het een wedstryd teen elk van die ander spanne in dieselfde groep gespeel, dus het elke span vyf wedstryde in die groepfase gespeel. Twee punte is vir ’n oorwinning toegeken, een vir ’n gelykop of onbesliste wedstryd en geen punte vir ’n nederlaag: spanne wat met dieselfde aantal punte geëindig het, is volgens lopietempo, dan boultempo en dan die uitslag van die direkte ontmoeting gerangskik. Die drie beste spanne van albei groepe het na die Super Ses deurgedring. In die Super Ses-rondte het elke span teen die spanne gespeel, waarteen in die groepfase geen wedstryde gespeel is nie. Spanne wat alreeds in die groepfase ontmoet het, het nie teen mekaar gespeel nie en die punte van dié wedstryde is na die Super Ses-rondte se tabel oorgedra. Die kwalifisering was gegrond op dieselfde kriterias as in die groepfase. === Uitklopfase === Van die begin van dié fase af het die toernooi ’n uitklopformaat aangeneem wat uit drie wedstryde bestaan het: twee halfeindstryde en die eindstryd. Die vier beste spanne van die Super Ses het na die uitklopfase deurgedring. Die eerste span het teen die vierde span en die tweede span teen die derde span in die halfeindstryde gespeel. Elke wedstryd in die uitklopfase moes met ’n oorwinning vir een van die spanne eindig. As daar ná albei kolfbeurte ’n gelykopuitslag was, is die wedstryd die volgende dag herhaal. == Skeidsregters == ’n Paneel van twaalf skeidsregters is vir die toernooi gebruik. {| |- style="vertical-align:top" || * {{vlagikoon|Australië}} Darrell Hair <small>([[Krieket Australië|Australië]])</small> * {{vlagikoon|Engeland}} David Shepherd <small>([[Engelse en Walliese Krieketraad|Engeland]])</small> * {{vlagikoon|Engeland}} Peter Willey <small>([[Engelse en Walliese Krieketraad|Engeland]])</small> * {{vlagikoon|Indië}} Srinivasaraghavan Venkataraghavan <small>([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Indië]])</small> * {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Doug Cowie <small>([[Nieu-Seeland Krieket|Nieu-Seeland]])</small> * {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Steve Dunne <small>([[Nieu-Seeland Krieket|Nieu-Seeland]])</small> || * {{vlagikoon|Pakistan}} Javed Akhtar <small>([[Pakistanse Krieketraad|Pakistan]])</small> * {{vlagikoon|Sri Lanka}} K. T. Francis <small>([[Sri Lanka Krieket|Sri Lanka]])</small> * {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Rudi Koertzen]] <small>([[Krieket Suid-Afrika|Suid-Afrika]])</small> * {{vlagikoon|Suid-Afrika}} Dave Orchard <small>([[Krieket Suid-Afrika|Suid-Afrika]])</small> * {{vlagikoon|Wes-Indië|1927}} Steve Bucknor <small>([[Krieket Wes-Indië|Wes-Indië]])</small> * {{vlagikoon|Zimbabwe}} Ian Robinson <small>([[Zimbabwe Krieket|Zimbabwe]])</small> |} == Wedstryde == Die wedstryde is in drie fases opgedeel, naamlik die groepfase, die Super Ses en die uitklopfase. === Groepfase === {| class="infobox bordered" | style="background:#cfc;"|Kwalifiseer vir die Super Ses. |- | style="background:;"|Uit die toernooi geskakel. |} Twaalf spanne het aan die groepfase deelgeneem. Die drie beste spanne in elke groep het na die Super Ses deurgedring. ==== Groep A ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" !width=175|Span !width=20|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|O|Onbeslis}} !width=20|{{Afkorting|G|Gelykop}} !width=20|{{Afkorting|LT|Lopietempo}} !width=20|{{Afkorting|P|Punte}} !width=20|{{Afkorting|P/o|Punte oorgedra (na Super Ses)}} |- style="background:#cfc;" |style="text-align:left;"|{{Cr-ZA}} |5||4||1||0||0||+0.86||'''8'''||2 |- style="background:#cfc;" |style="text-align:left;"|{{Cr-IN}} |5||3||2||0||0||+1.28||'''6'''||0 |- style="background:#cfc;" |style="text-align:left;"|{{Cr-ZW}} |5||3||2||0||0||+0.02||'''6'''||4 |- |style="text-align:left;"|{{Cr-EN}} |5||3||2||0||0||−0.33||'''6'''||– |- |style="text-align:left;"|{{Cr-LK}} |5||2||3||0||0||−0.81||'''4'''||– |- |style="text-align:left;"|{{Cr-KE}} |5||0||5||0||0||−1.20||'''0'''||– |} {{Krieketwedstryd | datum = 14 Mei 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-LK}} | telling1 = 204 (48.4 boulbeurte) | span2 = {{Cr-EN}} | telling2 = 207/2 (46.5 boulbeurte) | lopies1 = [[Romesh Kaluwitharana]] 57 (66) | paaltjies1 = [[Alan Mullally]] 4/37 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Alec Stewart]] 88 (146) | paaltjies2 = [[Chaminda Vaas]] 1/27 (10 boulbeurte) | uitslag = Engeland wen met agt paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/england-vs-sri-lanka-1st-match-65193/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Lord’s]], [[Londen]], [[Engeland]] | skeidsregters = [[Rudi Koertzen]] ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en Srinivasaraghavan Venkataraghavan ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]]) | speler van die wedstryd = [[Alec Stewart]] (Eng) | rondte = | loot = Engeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = }} {{Krieketwedstryd | datum = 15 Mei 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-IN}} | telling1 = 253/5 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-ZA}} | telling2 = 254/6 (47.2 boulbeurte) | lopies1 = [[Sourav Ganguly]] 97 (142) | paaltjies1 = [[Lance Klusener]] 3/66 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Jacques Kallis]] 96 (128) | paaltjies2 = [[Javagal Srinath]] 2/69 (10 boulbeurte) | uitslag = Suid-Afrika wen met vier paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/india-vs-south-africa-2nd-match-65194/full-scorecard Telkaart] | plek = [[County-krieketveld, Hove|County-krieketveld]], [[Hove]], [[Engeland]] | skeidsregters = Steve Bucknor ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) en David Shepherd ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Jacques Kallis]] (RSA) | rondte = | loot = Indië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = }} {{Krieketwedstryd | datum = 15 Mei 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-KE}} | telling1 = 229/7 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-ZW}} | telling2 = 231/5 (41 boulbeurte) | lopies1 = [[Alpesh Vadher]] 54 (90) | paaltjies1 = [[Neil Johnson]] 4/42 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Neil Johnson]] 59 (70) | paaltjies2 = [[Maurice Odumbe]] 2/39 (7 boulbeurte) | uitslag = Zimbabwe wen met vyf paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/kenya-vs-zimbabwe-3rd-match-65195/full-scorecard Telkaart] | plek = [[County Ground, Taunton|County Ground]], [[Taunton]], [[Engeland]] | skeidsregters = Doug Cowie ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Javed Akhtar ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]]) | speler van die wedstryd = [[Neil Johnson]] (Zim) | rondte = | loot = Zimbabwe het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Jimmy Kamande]] (Ken) het sy EDI-debuut gemaak. }} {{Krieketwedstryd | datum = 18 Mei 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-KE}} | telling1 = 203 (49.4 boulbeurte) | span2 = {{Cr-EN}} | telling2 = 204/1 (39 boulbeurte) | lopies1 = [[Steve Tikolo]] 71 (107) | paaltjies1 = [[Darren Gough]] 4/34 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Nasser Hussain]] 88* (127) | paaltjies2 = [[Thomas Odoyo]] 1/65 (10 boulbeurte) | uitslag = Engeland wen met nege paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/england-vs-kenya-7th-match-65199/full-scorecard Telkaart] | plek = [[St Lawrence Ground]], [[Canterbury]], [[Engeland]] | skeidsregters = K. T. Francis ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) en [[Rudi Koertzen]] ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) | speler van die wedstryd = [[Steve Tikolo]] (Ken) | rondte = | loot = Engeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = Begin van die wedstryd vertraag weens ’n nat grond met 90 minute. Die herskeduleerde tye van die spel was 12:15 tot 15:45 en 16:30 tot 20:00.'' * ''Verdere reën vertraag die speel van 17:57 tot 18:39 met Engeland op 98/1 in 20 boulbeurte. | notas = }} {{Krieketwedstryd | datum = 19 Mei 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-ZW}} | telling1 = 252/9 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-IN}} | telling2 = 249 (45 boulbeurte) | lopies1 = [[Andy Flower]] 68* (85) | paaltjies1 = [[Javagal Srinath]] 2/35 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Sadagoppan Ramesh]] 55 (77) | paaltjies2 = [[Henry Olonga]] 3/22 (4 boulbeurte) | uitslag = Zimbabwe wen met drie lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/india-vs-zimbabwe-8th-match-65200/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Grace Road]], [[Leicester]], [[Engeland]] | skeidsregters = Dave Orchard ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en Peter Willey ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Grant Flower]] (Zim) | rondte = | loot = Indië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = Indië is weens ’n stadige boultempo met vier boulbeurte beboet. }} {{Krieketwedstryd | datum = 19 Mei 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-ZA}} | telling1 = 199/9 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-LK}} | telling2 = 110 (35.2 boulbeurte) | lopies1 = [[Lance Klusener]] 52* (45) | paaltjies1 = [[Muttiah Muralitharan]] 3/25 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Roshan Mahanama]] 36 (71) | paaltjies2 = [[Lance Klusener]] 3/21 (5.2 boulbeurte) | uitslag = Suid-Afrika wen met 89 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/south-africa-vs-sri-lanka-9th-match-65201/full-scorecard Telkaart] | plek = [[County-krieketveld, Northampton|County-krieketveld]], [[Northampton]], [[Engeland]] | skeidsregters = Steve Bucknor ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) en Steve Dunne ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) | speler van die wedstryd = [[Lance Klusener]] (RSA) | rondte = | loot = Sri Lanka het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = }} {{Krieketwedstryd | datum = 22 Mei 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-ZA}} | telling1 = 225/7 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-EN}} | telling2 = 103 (41 boulbeurte) | lopies1 = [[Herschelle Gibbs]] 60 (94) | paaltjies1 = [[Alan Mullally]] 2/28 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Neil Fairbrother]] 21 (44) | paaltjies2 = [[Allan Donald]] 4/17 (8 boulbeurte) | uitslag = Suid-Afrika wen met 122 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/england-vs-south-africa-13th-match-65205/full-scorecard Telkaart] | plek = [[The Oval (Londen)|The Oval]], [[Londen]], [[Engeland]] | skeidsregters = Steve Dunne ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Srinivasaraghavan Venkataraghavan ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]]) | speler van die wedstryd = [[Lance Klusener]] (RSA) | rondte = | loot = Engeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = }} {{Krieketwedstryd | datum = 22 Mei 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-ZW}} | telling1 = 197/9 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-LK}} | telling2 = 198/6 (46 boulbeurte) | lopies1 = [[Grant Flower]] 42 (69) | paaltjies1 = [[Pramodya Wickramasinghe]] 3/30 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Marvan Atapattu]] 54 (90) | paaltjies2 = [[Guy Whittall]] 3/35 (10 boulbeurte) | uitslag = Sri Lanka wen met vier paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/sri-lanka-vs-zimbabwe-14th-match-65206/full-scorecard Telkaart] | plek = [[New Road, Worcester|New Road]], [[Worcester]], [[Engeland]] | skeidsregters = Steve Bucknor ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) en David Shepherd ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Marvan Atapattu]] (SL) | rondte = | loot = Sri Lanka het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = }} {{Krieketwedstryd | datum = 23 Mei 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-IN}} | telling1 = 329/2 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-KE}} | telling2 = 235/7 (50 boulbeurte) | lopies1 = [[Sachin Tendulkar]] 140* (101) | paaltjies1 = [[Martin Suji]] 1/26 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Steve Tikolo]] 58 (75) | paaltjies2 = [[Debashish Mohanty]] 4/56 (10 boulbeurte) | uitslag = Indië wen met 94 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/india-vs-kenya-15th-match-65207/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Bristol County Ground]], [[Bristol]], [[Engeland]] | skeidsregters = Doug Cowie ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Ian Robinson ([[Zimbabwe Krieket|Zim]]) | speler van die wedstryd = [[Sachin Tendulkar]] (Ind) | rondte = | loot = Kenia het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Nayan Mongia]] verlaat die veld ná nege boulbeurte. [[Rahul Dravid]] hou die paaltjies terwyl [[Robin Singh]] die plaasvervanger is.'' * ''Beide [[Rahul Dravid]] en [[Sachin Tendulkar]] (albei Ind) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.<ref name="Batting">{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?class=2;filter=advanced;orderby=start;runsmin1=100;runsval1=runs;template=results;type=batting;view=innings |title=Statistics / Statsguru / One-Day Internationals/ Batting Records |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 25 Mei 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-ZW}} | telling1 = 167/8 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-EN}} | telling2 = 168/3 (38.3 boulbeurte) | lopies1 = [[Grant Flower]] 35 (90) | paaltjies1 = [[Alan Mullally]] 2/16 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Graham Thorpe]] 62 (80) | paaltjies2 = [[Pommie Mbangwa]] 2/28 (7 boulbeurte) | uitslag = Engeland wen met sewe paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/england-vs-zimbabwe-19th-match-65211/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Trent Bridge]], [[Nottingham]], [[Engeland]] | skeidsregters = Steve Bucknor ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) en Darrell Hair ([[Krieket Australië|Aus]]) | speler van die wedstryd = [[Alan Mullally]] (Eng) | rondte = | loot = Engeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = }} {{Krieketwedstryd | datum = 26 Mei 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-KE}} | telling1 = 152 (44.3 boulbeurte) | span2 = {{Cr-ZA}} | telling2 = 153/3 (41 boulbeurte) | lopies1 = [[Ravindu Shah]] 50 (64) | paaltjies1 = [[Lance Klusener]] 5/21 (8.3 boulbeurte) | lopies2 = [[Jacques Kallis]] 44* (81) | paaltjies2 = [[Maurice Odumbe]] 1/15 (7 boulbeurte) | uitslag = Suid-Afrika wen met sewe paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/kenya-vs-south-africa-20th-match-65212/full-scorecard Telkaart] | plek = [[VRA-krieketveld]], [[Amstelveen]], [[Nederland]] | skeidsregters = Doug Cowie ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Peter Willey ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Lance Klusener]] (RSA) | rondte = | loot = Suid-Afrika het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Lance Klusener]] (RSA) neem ’n vyf-paaltjie-oes.''<ref name="Bowling">{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?class=2;filter=advanced;orderby=start;qualmin1=5;qualval1=wickets;size=100;template=results;type=bowling;view=innings |title=Statistics / Statsguru / One-Day Internationals / Bowling Records |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> * <span style="color:green">''Suid-Afrika vorder hiermee tot die Super Ses.''</span> * <span style="color:red">''Kenia is hiermee uit die toernooi geskakel.</span> }} {{Krieketwedstryd | datum = 26 Mei 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-IN}} | telling1 = 373/6 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-LK}} | telling2 = 216 (42.3 boulbeurte) | lopies1 = [[Sourav Ganguly]] 183 (158) | paaltjies1 = [[Pramodya Wickramasinghe]] 3/65 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Aravinda de Silva]] 56 (74) | paaltjies2 = [[Robin Singh]] 5/31 (9.3 boulbeurte) | uitslag = Indië wen met 157 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/india-vs-sri-lanka-21st-match-65213/full-scorecard Telkaart] | plek = [[County Ground, Taunton|County Ground]], [[Taunton]], [[Engeland]] | skeidsregters = Steve Dunne ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en David Shepherd ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Sourav Ganguly]] (Ind) | rondte = | loot = Sri Lanka het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = Beide [[Sourav Ganguly]] en [[Rahul Dravid]] (albei Ind) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" /> * ''Rahul Dravid en Sourav Ganguly teken met 318 lopies om die tweede paaltjie die hoogste EDI-paaltjievennootskap in dié tyd aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/news/this-day-that-year-tendulkar-186-dravid-153-331-run-stand/articleshow/61556180.cms |title=This day, that year: Tendulkar 186*, Dravid 153; 331-run stand |publisher=Times of India |date=8 November 2017 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/highest-partnerships-for-any-wicket-283574 |title=Highest partnerships for any wicket in ODIs – Highest partnerships by runs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> * ''[[Robin Singh]] (Ind) neem ’n vyf-paaltjie-oes.<ref name="Bowling" /> }} {{Krieketwedstryd | datum = 29–30 Mei 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-IN}} | telling1 = 232/8 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-EN}} | telling2 = 169 (45.2 boulbeurte) | lopies1 = [[Rahul Dravid]] 53 (82) | paaltjies1 = [[Mark Ealham]] 2/28 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Graham Thorpe]] 36 (57) | paaltjies2 = [[Sourav Ganguly]] 3/27 (8 boulbeurte) | uitslag = Indië wen met 63 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/england-vs-india-25th-match-65217/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Edgbaston-krieketveld|Edgbaston]], [[Birmingham]], [[Engeland]] | skeidsregters = Darrell Hair ([[Krieket Australië|Aus]]) en Javed Akhtar ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]]) | speler van die wedstryd = [[Sourav Ganguly]] (Ind) | rondte = | loot = Engeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = Reserwedag op 30 Mei gebruik. | notas = <span style="color:green">Indië vorder hiermee tot die Super Ses.''</span> * <span style="color:red">''Sri Lanka is hiermee uit die toernooi geskakel.</span> }} {{Krieketwedstryd | datum = 29 Mei 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-ZW}} | telling1 = 233/6 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-ZA}} | telling2 = 185 (47.2 boulbeurte) | lopies1 = [[Neil Johnson]] 76 (117) | paaltjies1 = [[Allan Donald]] 3/41 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Lance Klusener]] 52* (58) | paaltjies2 = [[Neil Johnson]] 3/27 (8 boulbeurte) | uitslag = Zimbabwe wen met 48 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/south-africa-vs-zimbabwe-26th-match-65218/full-scorecard Telkaart] | plek = [[County-krieketveld, Chelmsford|County Ground]], [[Chelmsford]], [[Engeland]] | skeidsregters = David Shepherd ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Srinivasaraghavan Venkataraghavan ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]]) | speler van die wedstryd = [[Neil Johnson]] (Zim) | rondte = | loot = Zimbabwe het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = Begin van die Suid-Afrikaanse kolfbeurt vertraag weens reën vir 25 minute tot 15:25. | notas = Dit is Zimbabwe se eerste EDI-oorwinning oor Suid-Afrika ooit.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/headtohead/team-match-results/south-africa-zimbabwe-3vs9/one-day-internationals-2 |title=Match results for South Africa vs Zimbabwe in ODIs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> * <span style="color:green">''Zimbabwe vorder hiermee tot die Super Ses.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/south-africa-flunk-the-neil-johnson-test-794819 |title=South Africa flunk the Johnson test |publisher=ESPNcricinfo |date=3 November 2014 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> * ''Zimbabwe haal vir die eerste keer die tweede rondte van ’n krieketwêreldbekertoernooi.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/10174821/icc-world-t20-zimbabwes-former-glories-and-greatest-upsets |title=ICC World T20: Zimbabwe's former glories and greatest upsets |publisher=Sky Sports |author=David Currie |date=6 Maart 2016 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> * <span style="color:red">''Engeland is hiermee uit die toernooi geskakel.</span> }} {{Krieketwedstryd | datum = 30 Mei 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-LK}} | telling1 = 275/8 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-KE}} | telling2 = 230/6 (50 boulbeurte) | lopies1 = [[Marvan Atapattu]] 52 (67) | paaltjies1 = [[Thomas Odoyo]] 3/56 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Maurice Odumbe]] 82 (95) | paaltjies2 = [[Chaminda Vaas]] 2/26 (7 boulbeurte) | uitslag = Sri Lanka wen met 45 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/kenya-vs-sri-lanka-27th-match-65219/full-scorecard Telkaart] | plek = [[County Ground, Southampton|County Ground]], [[Southampton]], [[Engeland]] | skeidsregters = Dave Orchard ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en Peter Willey ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Maurice Odumbe]] (Ken) | rondte = | loot = Kenia het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = }} ==== Groep B ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" !width=175|Span !width=20|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|O|Onbeslis}} !width=20|{{Afkorting|G|Gelykop}} !width=20|{{Afkorting|LT|Lopietempo}} !width=20|{{Afkorting|P|Punte}} !width=20|{{Afkorting|P/o|Punte oorgedra (na Super Ses)}} |- style="background:#cfc;" |style="text-align:left;"|{{Cr-PK}} |5||4||1||0||0||+0.51||'''8'''||4 |- style="background:#cfc;" |style="text-align:left;"|{{Cr-AU}} |5||3||2||0||0||+0.73||'''6'''||0 |- style="background:#cfc;" |style="text-align:left;"|{{Cr-NZ}} |5||3||2||0||0||+0.58||'''6'''||2 |- |style="text-align:left;"|{{Cr-WI-1927}} |5||3||2||0||0||+0.50||'''6'''||– |- |style="text-align:left;"|{{Cr-BD}} |5||2||3||0||0||−0.52||'''4'''||– |- |style="text-align:left;"|{{Cr-XS}} |5||0||5||0||0||−1.93||'''0'''||– |} {{Krieketwedstryd | datum = 16 Mei 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-XS}} | telling1 = 181/7 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-AU}} | telling2 = 182/4 (44.5 boulbeurte) | lopies1 = [[Gavin Hamilton]] 34 (42) | paaltjies1 = [[Shane Warne]] 3/39 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Mark Waugh]] 67 (114) | paaltjies2 = [[Nick Dyer]] 2/43 (10 boulbeurte) | uitslag = Australië wen met ses paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/australia-vs-scotland-4th-match-65196/full-scorecard Telkaart] | plek = [[New Road, Worcester|New Road]], [[Worcester]], [[Engeland]] | skeidsregters = Steve Dunne ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Peter Willey ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Mark Waugh]] (Aus) | rondte = | loot = Australië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Bruce Patterson]], [[Ian Philip]], [[Mike Allingham]], [[Mike Smith]], [[George Salmond]], [[Gavin Hamilton]], [[James Brinkley]], [[Alec Davies]], [[John Blain]], [[Asim Butt]] en [[Nick Dyer]] (almal Sco) het hul EDI-debuut gemaak. }} {{Krieketwedstryd | datum = 16 Mei 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-PK}} | telling1 = 229/8 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-WI-1927}} | telling2 = 202 (48.5 boulbeurte) | lopies1 = [[Wasim Akram]] 43 (29) | paaltjies1 = [[Courtney Walsh]] 3/28 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Shivnarine Chanderpaul]] 77 (96) | paaltjies2 = [[Abdul Razzaq]] 3/32 (10 boulbeurte) | uitslag = Pakistan wen met 27 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/pakistan-vs-west-indies-5th-match-65197/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Bristol County Ground]], [[Bristol]], [[Engeland]] | skeidsregters = Darrell Hair ([[Krieket Australië|Aus]]) en Dave Orchard ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) | speler van die wedstryd = [[Azhar Mahmood]] (Pak) | rondte = | loot = Pakistan het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Ricardo Powell]] (WI) het sy EDI-debuut gemaak. }} {{Krieketwedstryd | datum = 17 Mei 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-BD}} | telling1 = 116 (37.4 boulbeurte) | span2 = {{Cr-NZ}} | telling2 = 117/4 (33 boulbeurte) | lopies1 = [[Enamul Haque]] 19 (41) | paaltjies1 = [[Chris Cairns]] 3/19 (7 boulbeurte) | lopies2 = [[Matt Horne]] 35 (86) | paaltjies2 = [[Naimur Rahman]] 1/5 (2 boulbeurte) | uitslag = Nieu-Seeland wen met ses paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/bangladesh-vs-new-zealand-6th-match-65198/full-scorecard Telkaart] | plek = [[County-krieketveld, Chelmsford|County Ground]], [[Chelmsford]], [[Engeland]] | skeidsregters = Ian Robinson ([[Zimbabwe Krieket|Zim]]) en Srinivasaraghavan Venkataraghavan ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]]) | speler van die wedstryd = [[Gavin Larsen]] (NZ) | rondte = | loot = Nieu-Seeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = }} {{Krieketwedstryd | datum = 20 Mei 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-AU}} | telling1 = 213/8 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-NZ}} | telling2 = 214/5 (45.2 boulbeurte) | lopies1 = [[Darren Lehmann]] 76 (94) | paaltjies1 = [[Geoff Allott]] 4/37 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Roger Twose]] 80* (99) | paaltjies2 = [[Damien Fleming]] 2/43 (8.2 boulbeurte) | uitslag = Nieu-Seeland wen met vyf paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/australia-vs-new-zealand-10th-match-65202/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Sophia Gardens (krieketveld)|Sophia Gardens]], [[Cardiff]], [[Wallis]] | skeidsregters = Javed Akhtar ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]]) en David Shepherd ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Roger Twose]] (NZ) | rondte = | loot = Australië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = Reën onderbreek die speel tussen 12:00 tot 12:37. Middagete is tot ’n lengte van 30 minute herskeduleer en is op 14:55 ingeneem, met die Nieu-Seelandse kolfbeurt wat van 15:25 tot 18:55 geskeduleer is. | notas = }} {{Krieketwedstryd | datum = 20 Mei 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-PK}} | telling1 = 261/6 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-XS}} | telling2 = 167 (38.5 boulbeurte) | lopies1 = [[Mohammad Yousuf]] 81* (119) | paaltjies1 = [[Gavin Hamilton]] 2/36 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Gavin Hamilton]] 76 (111) | paaltjies2 = [[Shoaib Akhtar]] 3/11 (6 boulbeurte) | uitslag = Pakistan wen met 94 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/pakistan-vs-scotland-11th-match-65203/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Riverside Ground]], [[Chester-le-Street]], [[Engeland]] | skeidsregters = Doug Cowie ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Ian Robinson ([[Zimbabwe Krieket|Zim]]) | speler van die wedstryd = [[Mohammad Yousuf]] (Pak) | rondte = | loot = Skotland het het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Ian Stanger]] (Sco) het sy EDI-debuut gemaak.'' * ''Skotland is vir ’n stadige boultempo met een kolfbeurt beboet. }} {{Krieketwedstryd | datum = 21 Mei 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-BD}} | telling1 = 182 (49.2 boulbeurte) | span2 = {{Cr-WI-1927}} | telling2 = 183/3 (46.3 boulbeurte) | lopies1 = [[Mehrab Hossain]] 64 (129) | paaltjies1 = [[Courtney Walsh]] 4/25 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Jimmy Adams]] 53* (82) | paaltjies2 = [[Minhajul Abedin]] 1/28 (7 boulbeurte) | uitslag = Wes-Indië wen met sewe paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/bangladesh-vs-west-indies-12th-match-65204/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Clontarf Cricket Club Ground]], [[Dublin]], [[Ierland]] | skeidsregters = K. T. Francis ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) en Darrell Hair ([[Krieket Australië|Aus]]) | speler van die wedstryd = [[Courtney Walsh]] (WI) | rondte = | loot = Bangladesj het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = Wedstrydbegin weens reën vertraag tot 11:30. Middagete met 15 minute verkort en sluiting van speel met 30 minute tot 19:00 verleng. | notas = }} {{Krieketwedstryd | datum = 23 Mei 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-PK}} | telling1 = 275/8 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-AU}} | telling2 = 265 (49.5 boulbeurte) | lopies1 = [[Inzamam-ul-Haq]] 81 (104) | paaltjies1 = [[Damien Fleming]] 2/37 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Michael Bevan]] 61 (80) | paaltjies2 = [[Wasim Akram]] 4/40 (9.5 boulbeurte) | uitslag = Pakistan wen met tien lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/australia-vs-pakistan-16th-match-65208/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Headingley-krieketveld|Headingley]], [[Leeds]], [[Engeland]] | skeidsregters = [[Rudi Koertzen]] ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en Peter Willey ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Inzamam-ul-Haq]] (Pak) | rondte = | loot = Australië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = Dit is die laaste keer wat Australië ’n krieketwêreldbekerlopiejaagtog verloor totdat hulle in die [[Krieketwêreldbeker 2019|2019-toernooi]] deur Indië geklop word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/108413/icc-cricket-world-cup-2019-indian-cricket-team-australia-virat-kohli |title=India make their World Cup statement |publisher=Cricbuzz |author=Ganesh Chandrasekaran |date=9 Junie 2019 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/australia-vs-india-14th-match-1144496/match-report |title=Dhawan 117 and Bhuvneshwar's three for secure India's victory |publisher=ESPNcricinfo |author=Alagappan Muthu |date=9 Junie 2019 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 24 Mei 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-BD}} | telling1 = 185/9 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-XS}} | telling2 = 163 (46.2 boulbeurte) | lopies1 = [[Minhajul Abedin]] 68* (116) | paaltjies1 = [[John Blain]] 4/37 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Gavin Hamilton]] 63 (71) | paaltjies2 = [[Hasibul Hossain]] 2/26 (8 boulbeurte) | uitslag = Bangladesj wen met 22 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/scotland-vs-bangladesh-17th-match-65209/full-scorecard Telkaart] | plek = [[The Grange Club]], [[Edinburg]], [[Skotland]] | skeidsregters = K. T. Francis ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) en Dave Orchard ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) | speler van die wedstryd = [[Minhajul Abedin]] (Ban) | rondte = | loot = Skotland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = Skotland is vir ’n stadige boultempo met een kolfbeurt beboet. }} {{Krieketwedstryd | datum = 24 Mei 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-NZ}} | telling1 = 156 (48.1 boulbeurte) | span2 = {{Cr-WI-1927}} | telling2 = 158/3 (44.2 boulbeurte) | lopies1 = [[Craig McMillan]] 32 (78) | paaltjies1 = [[Mervyn Dillon]] 4/46 (9.1 boulbeurte) | lopies2 = [[Ridley Jacobs]] 80* (131) | paaltjies2 = [[Chris Harris]] 1/19 (8 boulbeurte) | uitslag = Wes-Indië wen met sewe paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/new-zealand-vs-west-indies-18th-match-65210/full-scorecard Telkaart] | plek = [[County Ground, Southampton|County Ground]], [[Southampton]], [[Engeland]] | skeidsregters = Javed Akhtar ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]]) en Srinivasaraghavan Venkataraghavan ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]]) | speler van die wedstryd = [[Ridley Jacobs]] (WI) | rondte = | loot = Wes-Indië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = }} {{Krieketwedstryd | datum = 27 Mei 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-BD}} | telling1 = 178/7 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-AU}} | telling2 = 181/3 (19.5 boulbeurte) | lopies1 = [[Minhajul Abedin]] 53* (99) | paaltjies1 = [[Tom Moody]] 3/25 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Adam Gilchrist]] 63 (39) | paaltjies2 = [[Enamul Haque]] 2/40 (5 boulbeurte) | uitslag = Australië wen met sewe paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/australia-vs-bangladesh-22nd-match-65214/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Riverside Ground]], [[Chester-le-Street]], [[Engeland]] | skeidsregters = Steve Bucknor ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) en Dave Orchard ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) | speler van die wedstryd = [[Tom Moody]] (Aus) | rondte = | loot = Australië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = }} {{Krieketwedstryd | datum = 27 Mei 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-XS}} | telling1 = 68 (31.3 boulbeurte) | span2 = {{Cr-WI-1927}} | telling2 = 70/2 (10.1 boulbeurte) | lopies1 = [[Gavin Hamilton]] 24* (43) | paaltjies1 = [[Courtney Walsh]] 3/7 (7 boulbeurte) | lopies2 = [[Shivnarine Chanderpaul]] 30* (30) | paaltjies2 = [[John Blain]] 2/36 (5.1 boulbeurte) | uitslag = Wes-Indië wen met agt paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/scotland-vs-west-indies-23rd-match-65215/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Grace Road]], [[Leicester]], [[Engeland]] | skeidsregters = Javed Akhtar ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]]) en Ian Robinson ([[Zimbabwe Krieket|Zim]]) | speler van die wedstryd = [[Courtney Walsh]] (WI) | rondte = | loot = Skotland het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Greig Williamson]] (Sco) het sy EDI-debuut gemaak.'' * <span style="color:red">''Skotland is hiermee uit die toernooi geskakel.</span> }} {{Krieketwedstryd | datum = 28 Mei 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-PK}} | telling1 = 269/8 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-NZ}} | telling2 = 207/8 (50 boulbeurte) | lopies1 = [[Inzamam-ul-Haq]] 73* (61) | paaltjies1 = [[Geoff Allott]] 4/64 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Stephen Fleming]] 69 (100) | paaltjies2 = [[Azhar Mahmood]] 3/38 (10 boulbeurte) | uitslag = Pakistan wen met 62 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/new-zealand-vs-pakistan-24th-match-65216/full-scorecard Telkaart] | plek = [[County-krieketveld, Derby|County Ground]], [[Derby, Engeland|Derby]], [[Engeland]] | skeidsregters = K. T. Francis ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) en [[Rudi Koertzen]] ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) | speler van die wedstryd = [[Inzamam-ul-Haq]] (Pak) | rondte = | loot = Nieu-Seeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = <span style="color:green">Pakistan vorder hiermee tot die Super Ses.</span> }} {{Krieketwedstryd | datum = 30 Mei 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-WI-1927}} | telling1 = 110 (46.4 boulbeurte) | span2 = {{Cr-AU}} | telling2 = 111/4 (40.4 boulbeurte) | lopies1 = [[Ridley Jacobs]] 49* (142) | paaltjies1 = [[Glenn McGrath]] 5/14 (8.4 boulbeurte) | lopies2 = [[Adam Gilchrist]] 21 (36) | paaltjies2 = [[Curtly Ambrose]] 3/31 (10 boulbeurte) | uitslag = Australië wen met ses paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/australia-vs-west-indies-28th-match-65220/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Old Trafford-krieketveld|Old Trafford]], [[Manchester]], [[Engeland]] | skeidsregters = Steve Dunne ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en K. T. Francis ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) | speler van die wedstryd = [[Glenn McGrath]] (Aus) | rondte = | loot = Australië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Glenn McGrath]] (Aus) neem ’n vyf-paaltjie-oes.''<ref name="Bowling" /> * ''[[Ridley Jacobs]] (WI) word die eerste krieketspeler wat deurkolf in ’n krieketwêreldbekerwedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketcountry.com/news/icc-cricket-world-cup-2019-ferguson-henry-skittle-sri-lanka-for-136-850586 |title=Cricket World Cup 2019: Ferguson, Henry skittle Sri Lanka for 136 |publisher=Cricket Country |author=Jamie Alter |date=1 Junie 2019 |accessdate=20 Oktober 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190626230232/https://www.cricketcountry.com/news/icc-cricket-world-cup-2019-ferguson-henry-skittle-sri-lanka-for-136-850586 |archive-date=26 Junie 2019 |url-status=dead}}</ref> * ''Australië moes 111 lopies in 47.2 boulbeurte aanteken om vir die Super Ses te kwalifiseer.'' * <span style="color:green">''Australië vorder hiermee tot die Super Ses.''</span> * <span style="color:red">''Bangladesj is hiermee uit die toernooi geskakel.</span> }} {{Krieketwedstryd | datum = 31 Mei 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-BD}} | telling1 = 223/9 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-PK}} | telling2 = 161 (44.3 boulbeurte) | lopies1 = [[Akram Khan]] 42 (66) | paaltjies1 = [[Saqlain Mushtaq]] 5/35 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Wasim Akram]] 29 (52) | paaltjies2 = [[Khaled Mahmud]] 3/31 (10 boulbeurte) | uitslag = Bangladesj wen met 62 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/bangladesh-vs-pakistan-29th-match-65221/full-scorecard Telkaart] | plek = [[County-krieketveld, Northampton|County Ground]], [[Northampton]], [[Engeland]] | skeidsregters = Doug Cowie ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Darrell Hair ([[Krieket Australië|Aus]]) | speler van die wedstryd = [[Khaled Mahmud]] (Ban) | rondte = | loot = Pakistan het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = Pakistan is vir ’n stadige boultempo met een kolfbeurt beboet.'' * ''[[Saqlain Mushtaq]] (Pak) neem ’n vyf-paaltjie-oes.''<ref name="Bowling" /> * ''Dit is Bangladesj se eerste oorwinning oor Pakistan in enige krieket ooit.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/bangladesh-v-pakistan-reliving-the-1999-miracle-1192490 |title=Bangladesh v Pakistan - Reliving the 1999 miracle |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=3 Julie 2019 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 31 Mei 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-XS}} | telling1 = 121 (42.1 boulbeurte) | span2 = {{Cr-NZ}} | telling2 = 123/4 (17.5 boulbeurte) | lopies1 = [[Ian Stanger]] 27 (58) | paaltjies1 = [[Chris Harris]] 4/7 (3.1 boulbeurte) | lopies2 = [[Roger Twose]] 54* (49) | paaltjies2 = [[John Blain]] 3/53 (7 boulbeurte) | uitslag = Nieu-Seeland wen met ses paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/scotland-vs-new-zealand-30th-match-65222/full-scorecard Telkaart] | plek = [[The Grange Club]], [[Edinburg]], [[Skotland]] | skeidsregters = [[Rudi Koertzen]] ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en Ian Robinson ([[Zimbabwe Krieket|Zim]]) | speler van die wedstryd = [[Geoff Allott]] (NZ) | rondte = | loot = Nieu-Seeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = Nieu-Seeland moes 122 lopies in 21.2 boulbeurte aanteken om vir die Super Ses te kwalifiseer.'' * <span style="color:green">''Nieu-Seeland vorder hiermee tot die Super Ses.''</span> * <span style="color:red">''Wes-Indië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span> }} === Super Ses === {| class="infobox bordered" | style="background:#cfc;"|Kwalifiseer vir die uitklopfase. |- | style="background:;"|Uit die toernooi geskakel. |} Hierdie fase was van die mees gesiene dele van die toernooi, aangesien Indië en Pakistan amptelik in oorlog (Kargil-konflik) was tydens hul krieketwedstryd, die eerste keer wat dit in die geskiedenis van die sport gebeur het. Punte wat oorgedra is, is slegs toegepas op die ses spanne wat uit die groepfase van die toernooi gevorder het. Die punte was die aantal punte wat hul mede-kwalifiseerders van hul onderskeie groepe aangeteken het. Die punte wat oorgedra is, is nie een keer in die Super Ses verander nie. {| class="wikitable" style="text-align:center;" !width=175|Span !width=20|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|O|Onbeslis}} !width=20|{{Afkorting|G|Gelykop}} !width=20|{{Afkorting|LT|Lopietempo}} !width=20|{{Afkorting|P|Punte}} !width=20|{{Afkorting|P/o|Punte oorgedra (vanaf groepfase)}} |- style="background:#cfc;" |style="text-align:left;"|{{Cr-PK}} |5||3||2||0||0||+0.65||'''6'''||4 |- style="background:#cfc;" |style="text-align:left;"|{{Cr-AU}} |5||3||2||0||0||+0.36||'''6'''||0 |- style="background:#cfc;" |style="text-align:left;"|{{Cr-ZA}} |5||3||2||0||0||+0.17||'''6'''||2 |- style="background:#cfc;" |style="text-align:left;"|{{Cr-NZ}} |5||2||2||1||0||−0.52||'''5'''||2 |- |style="text-align:left;"|{{Cr-ZW}} |5||2||2||1||0||−0.79||'''5'''||4 |- |style="text-align:left;"|{{Cr-IN}} |5||1||4||0||0||−0.15||'''2'''||0 |} {{Krieketwedstryd | datum = 4 Junie 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-AU}} | telling1 = 282/6 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-IN}} | telling2 = 205 (48.2 boulbeurte) | lopies1 = [[Mark Waugh]] 83 (99) | paaltjies1 = [[Robin Singh]] 2/43 (7 boulbeurte) | lopies2 = [[Ajay Jadeja]] 100* (138) | paaltjies2 = [[Glenn McGrath]] 3/34 (10 boulbeurte) | uitslag = Australië wen met 77 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/australia-vs-india-1st-super-65223/full-scorecard Telkaart] | plek = [[The Oval (Londen)|The Oval]], [[Londen]], [[Engeland]] | skeidsregters = Steve Bucknor ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) en Peter Willey ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Glenn McGrath]] (Aus) | rondte = | loot = Indië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Ajay Jadeja]] (Ind) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.<ref name="Batting" /> }} {{Krieketwedstryd | datum = 5 Junie 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-PK}} | telling1 = 220/7 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-ZA}} | telling2 = 221/7 (49 boulbeurte) | lopies1 = [[Moin Khan]] 63 (56) | paaltjies1 = [[Steve Elworthy]] 2/23 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Jacques Kallis]] 54 (98) | paaltjies2 = [[Azhar Mahmood]] 3/24 (10 boulbeurte) | uitslag = Suid-Afrika wen met drie paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/pakistan-vs-south-africa-2nd-super-65224/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Trent Bridge]], [[Nottingham]], [[Engeland]] | skeidsregters = Darrell Hair ([[Krieket Australië|Aus]]) en David Shepherd ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Lance Klusener]] (RSA) | rondte = | loot = Pakistan het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = }} {{Krieketwedstryd | datum = 6–7 Junie 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-ZW}} | telling1 = 175 (49.3 boulbeurte) | span2 = {{Cr-NZ}} | telling2 = 70/3 (15 boulbeurte) | lopies1 = [[Murray Goodwin]] 57 (90) | paaltjies1 = [[Chris Cairns]] 3/24 (6.3 boulbeurte) | lopies2 = [[Matt Horne]] 35 (35) | paaltjies2 = [[Guy Whittall]] 1/9 (3 boulbeurte) | uitslag = Onbeslis | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/new-zealand-vs-zimbabwe-3rd-super-65225/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Headingley-krieketveld|Headingley]], [[Leeds]], [[Engeland]] | skeidsregters = Dave Orchard ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en Srinivasaraghavan Venkataraghavan ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]]) | speler van die wedstryd = nie toegeken nie | rondte = | loot = Zimbabwe het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = Reën het die spel onderbreek toe 36 boulbeurte van Zimbabwe se kolfbeurt geboul is. Op reserwedag was geen speel moontlik nie. | notas = }} {{Krieketwedstryd | datum = 8 Junie 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-IN}} | telling1 = 227/6 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-PK}} | telling2 = 180 (45.3 boulbeurte) | lopies1 = [[Rahul Dravid]] 61 (89) | paaltjies1 = [[Wasim Akram]] 2/27 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Inzamam-ul-Haq]] 41 (93) | paaltjies2 = [[Venkatesh Prasad]] 5/27 (9.3 boulbeurte) | uitslag = Indië wen met 47 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/india-vs-pakistan-4th-super-65226/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Old Trafford-krieketveld|Old Trafford]], [[Manchester]], [[Engeland]] | skeidsregters = Steve Bucknor ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) en David Shepherd ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Venkatesh Prasad]] (Ind) | rondte = | loot = Indië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Venkatesh Prasad]] (Ind) neem ’n vyf-paaltjie-oes.<ref name="Bowling" /> }} {{Krieketwedstryd | datum = 9 Junie 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-AU}} | telling1 = 303/4 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-ZW}} | telling2 = 259/6 (50 boulbeurte) | lopies1 = [[Mark Waugh]] 104 (120) | paaltjies1 = [[Neil Johnson]] 2/43 (8 boulbeurte) | lopies2 = [[Neil Johnson]] 132* (144) | paaltjies2 = [[Paul Reiffel]] 3/55 (10 boulbeurte) | uitslag = Australië wen met 44 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/australia-vs-zimbabwe-5th-super-65227/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Lord’s]], [[Londen]], [[Engeland]] | skeidsregters = Doug Cowie ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en [[Rudi Koertzen]] ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) | speler van die wedstryd = [[Neil Johnson]] (Zim) | rondte = | loot = Zimbabwe het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = Beide [[Mark Waugh]] (Aus) en [[Neil Johnson]] (Zim) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.<ref name="Batting" /> }} {{Krieketwedstryd | datum = 10 Junie 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-ZA}} | telling1 = 287/5 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-NZ}} | telling2 = 213/8 (50 boulbeurte) | lopies1 = [[Herschelle Gibbs]] 91 (118) | paaltjies1 = [[Nathan Astle]] 1/29 (6 boulbeurte) | lopies2 = [[Stephen Fleming]] 42 (64) | paaltjies2 = [[Jacques Kallis]] 2/15 (6 boulbeurte) | uitslag = Suid-Afrika wen met 74 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/new-zealand-vs-south-africa-6th-super-65228/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Edgbaston-krieketveld|Edgbaston]], [[Birmingham]], [[Engeland]] | skeidsregters = Ian Robinson ([[Zimbabwe Krieket|Zim]]) en Srinivasaraghavan Venkataraghavan ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]]) | speler van die wedstryd = [[Jacques Kallis]] (RSA) | rondte = | loot = Suid-Afrika het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = <span style="color:green">Suid-Afrika vorder hiermee tot die halfeindrondte.</span> }} {{Krieketwedstryd | datum = 11 Junie 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-PK}} | telling1 = 271/9 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-ZW}} | telling2 = 123 (40.3 boulbeurte) | lopies1 = [[Saeed Anwar]] 103 (144) | paaltjies1 = [[Henry Olonga]] 2/38 (5 boulbeurte) | lopies2 = [[Neil Johnson]] 54 (94) | paaltjies2 = [[Saqlain Mushtaq]] 3/16 (6.3 boulbeurte) | uitslag = Pakistan wen met 148 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/pakistan-vs-zimbabwe-7th-super-65229/full-scorecard Telkaart] | plek = [[The Oval (Londen)|The Oval]], [[Londen]], [[Engeland]] | skeidsregters = Steve Bucknor ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) en Dave Orchard ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) | speler van die wedstryd = [[Saeed Anwar]] (Pak) | rondte = | loot = Pakistan het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Saeed Anwar]] (Pak) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" /> * ''[[Saqlain Mushtaq]] (Pak) word ná [[Chetan Sharma]] (Ind) in 1987 die tweede bouler wat ’n driekuns tydens ’n krieketwêreldbekerwedstryd neem, toe hy [[Henry Olonga]], [[Adam Huckle]] en [[Pommie Mbangwa]] (almal Zim) in drie agtereenvolgende aflewerings uitboul.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/magazine/content/story/149394.html |title=Saqlain's hat-trick |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> * <span style="color:green">''Pakistan vorder hiermee tot die halfeindrondte.</span> }} {{Krieketwedstryd | datum = 12 Junie 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-IN}} | telling1 = 251/6 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-NZ}} | telling2 = 253/5 (48.2 boulbeurte) | lopies1 = [[Ajay Jadeja]] 76 (103) | paaltjies1 = [[Chris Cairns]] 2/44 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Matt Horne]] 74 (116) | paaltjies2 = [[Debashish Mohanty]] 2/41 (10 boulbeurte) | uitslag = Nieu-Seeland wen met vyf paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/india-vs-new-zealand-8th-super-65230/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Trent Bridge]], [[Nottingham]], [[Engeland]] | skeidsregters = Darrell Hair ([[Krieket Australië|Aus]]) en David Shepherd ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Roger Twose]] (NZ) | rondte = | loot = Indië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = <span style="color:green">Nieu-Seeland vorder hiermee tot die halfeindrondte.''</span> * <span style="color:red">''Indië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span> }} {{Krieketwedstryd | datum = 13 Junie 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-ZA}} | telling1 = 271/7 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-AU}} | telling2 = 272/5 (49.4 boulbeurte) | lopies1 = [[Herschelle Gibbs]] 101 (134) | paaltjies1 = [[Damien Fleming]] 3/57 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Steve Waugh]] 120* (110) | paaltjies2 = [[Steve Elworthy]] 2/46 (10 boulbeurte) | uitslag = Australië wen met vyf paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/australia-vs-south-africa-9th-super-65231/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Headingley-krieketveld|Headingley]], [[Leeds]], [[Engeland]] | skeidsregters = Srinivasaraghavan Venkataraghavan ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]]) en Peter Willey ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Steve Waugh]] (Aus) | rondte = | loot = Suid-Afrika het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = Beide [[Herschelle Gibbs]] (RSA) en [[Steve Waugh]] (Aus) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" /> * <span style="color:green">''Australië vorder hiermee tot die halfeindrondte.''</span> * <span style="color:red">''Zimbabwe is hiermee uit die toernooi geskakel.</span> }} === Uitklopfase === Die uitklopfase het bestaan uit twee halfeindstryde, waarvan die twee wenners mekaar in die eindstryd op Lord’s in Londen ontmoet het. [[Lêer:Lord's Pavilion.jpg|duimnael|Die eindstryd tussen Australië en Pakistan is op 20 Junie op Lord’s in Londen beslis]] {{Tabel Beker 4 | RD1 = Halfeindrondte | RD2 = Eindrondte | RD1-hofie01 = 16 Junie – Manchester | RD1-span01 = {{Cr-NZ}} | RD1-telling01 = 241/7 | RD1-span02 = '''{{Cr-PK}}''' | RD1-telling02 = '''242/1''' | RD1-hofie02 = 17 Junie – Birmingham | RD1-span03 = '''{{Cr-AU}}''' | RD1-telling03 = '''213''' | RD1-span04 = {{Cr-ZA}} | RD1-telling04 = 213 | RD2-hofie01 = 20 Junie – Londen | RD2-span01 = {{Cr-PK}} | RD2-telling01 = 132 | RD2-span02 = '''{{Cr-AU}}''' | RD2-telling02 = '''133/2''' }} ==== Halfeindrondte ==== {{Krieketwedstryd | datum = 16 Junie 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-NZ}} | telling1 = 241/7 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-PK}} | telling2 = 242/1 (47.3 boulbeurte) | lopies1 = [[Roger Twose]] 46 (83) | paaltjies1 = [[Shoaib Akhtar]] 3/55 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Saeed Anwar]] 113* (148) | paaltjies2 = [[Chris Cairns]] 1/33 (8 boulbeurte) | uitslag = Pakistan wen met nege paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/new-zealand-vs-pakistan-1st-sf-65232/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Old Trafford-krieketveld|Old Trafford]], [[Manchester]], [[Engeland]]<br />Bywoning: 22&nbsp;022 | skeidsregters = Darrell Hair ([[Krieket Australië|Aus]]) en Peter Willey ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Shoaib Akhtar]] (Pak) | rondte = | loot = Nieu-Seeland het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Saeed Anwar]] (Pak) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" /> * ''[[Wajahatullah Wasti]] en Saeed Anwar (albei Pak) teken met 194 lopies die hoogste eerste paaltjievennootskap in dié tyd tydens ’n krieketwêreldbekerwedstryd en die hoogste Pakistanse paaltjievennootskap in dié tyd tydens ’n krieketwêreldbekerwedstryd aan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/fow-highest-partnerships-for-any-wicket/world-cup-12 |title=Highest partnerships for World Cup – Highest partnerships by runs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 17 Junie 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-AU}} | telling1 = 213 (49.2 boulbeurte) | span2 = {{Cr-ZA}} | telling2 = 213 (49.4 boulbeurte) | lopies1 = [[Michael Bevan]] 65 (101) | paaltjies1 = [[Shaun Pollock]] 5/36 (9.2 boulbeurte) | lopies2 = [[Jacques Kallis]] 53 (92) | paaltjies2 = [[Shane Warne]] 4/29 (10 boulbeurte) | uitslag = Gelykop | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/australia-vs-south-africa-2nd-sf-65233/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Edgbaston-krieketveld|Edgbaston]], [[Birmingham]], [[Engeland]]<br />Bywoning: 19&nbsp;639 | skeidsregters = David Shepherd ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Srinivasaraghavan Venkataraghavan ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]]) | speler van die wedstryd = [[Shane Warne]] (Aus) | rondte = | loot = Suid-Afrika het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Shaun Pollock]] (RSA) neem ’n vyf-paaltjie-oes.''<ref name="Bowling" /> * ''Dit is die eerste krieketwêreldbekerwedstryd wat in ’n gelykop geëindig het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/wc2007/engine/records/team/smallest_margins.html?id=12;type=trophy |title=Smallest Victories – World Cup |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> * ''Australië vorder tot die eindstryd omdat hulle as gevolg van ’n beter nettolopietempo in die Super Ses-tabel bo Suid-Afrika was.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/151525.html |title=Wisden – Australia v South Africa |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> * ''Hierdie wedstryd word as een van die beste in die krieketgeskiedenis beskou.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/724735 |title=On this day in 1999: The greatest game of all time |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=17 Junie 2018 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> }} ==== Eindstryd ==== {{Krieketwedstryd | datum = 20 Junie 1999 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-PK}} | telling1 = 132 (39 boulbeurte) | span2 = {{Cr-AU}} | telling2 = 133/2 (20.1 boulbeurte) | lopies1 = [[Ijaz Ahmed]] 22 (46) | paaltjies1 = [[Shane Warne]] 4/33 (9 boulbeurte) | lopies2 = [[Adam Gilchrist]] 54 (36) | paaltjies2 = [[Saqlain Mushtaq]] 1/21 (4.1 boulbeurte) | uitslag = Australië wen met agt paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/australia-vs-pakistan-final-65234/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Lord’s]], [[Londen]], [[Engeland]]<br />Bywoning: 30&nbsp;000 | skeidsregters = Steve Bucknor ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) en David Shepherd ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Shane Warne]] (Aus) | rondte = | loot = Pakistan het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = }} <br /> {| class="wikitable" style="text-align: center; margin: 0 auto;" !Krieketwêreldkampioen 1999 |- |align=center|'''{{Cr-AU}}''' |} == Statistiek == === Finale puntestand === Hierdie tabel toon die finale puntestand van al twaalf deelnemende nasionale krieketspanne in die Krieketwêreldbeker 1999. [[Lêer:1999 Cricket World Cup results.svg|duimnael|400px|Uitslag van die Krieketwêreldbeker 1999: {{columns-list|2| {{sleutel|#fd0|Kampioen}} {{sleutel|#777|Naaswenner}} {{sleutel|#c96|Halfeindrondte}} {{sleutel|#7ae|Super Ses}} {{sleutel|#c46|Groepfase}} {{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}}}]] {| class="wikitable" style="text-align:center" !width=25|Rang !width=165|Span !width=25|Groep !width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}} !width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}} !width=25|{{Afkorting|O|Onbeslis}} !width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}} !width=25|{{Afkorting|LV|Lopies vir}} !width=25|{{Afkorting|LT|Lopies teen}} !width=25|{{Afkorting|LD|Lopieverskil}} !width=25|{{Afkorting|LT|Lopietempo}} !width=25|{{Afkorting|P|Punte}} |- | colspan="12"| '''Finaliste''' |- style="background:#fd0" | 1 || style="text-align:left;"|{{Cr-AU}} || B || 12 || 8 || 1 || 3 || 2155 || 2038 || +117 || || 17 |- style="background:#777;" | 2 || style="text-align:left;"|{{Cr-PK}} || B || 12 || 8 || 0 || 4 || 2240 || 2009 || +231 || || 16 |- | colspan="12"| '''In die halfeindrondte uitgeskakel''' |- style="background:#c96;" | 3 || style="text-align:left;"|{{Cr-ZA}} || A || 11 || 7 || 1 || 3 || 2008 || 1769 || +239 || || 15 |- style="background:#c96;" | 4 || style="text-align:left;"|{{Cr-NZ}} || B || 11 || 5 || 1 || 5 || 1594 || 1832 || –238 || || 11 |- | colspan="12"| '''In die Super Ses uitgeskakel''' |- style="background:#7ae;" | 5 || style="text-align:left;"|{{Cr-ZW}} || A || 10 || 5 || 1 || 4 || 1637 || 1673 || –36 || || 11 |- style="background:#7ae;" | 6 || style="text-align:left;"|{{Cr-IN}} || A || 10 || 4 || 0 || 6 || 2119 || 1841 || +278 || || 8 |- | colspan="12"| '''In die groepfase uitgeskakel''' |- style="background:#c46;" | 7 || style="text-align:left;"|{{Cr-WI-1927}} || B || 5 || 3 || 0 || 2 || 723 || 746 || –23 || +0.50 || 6 |- style="background:#c46;" | 8 || style="text-align:left;"|{{Cr-EN}} || A || 5 || 3 || 0 || 2 || 851 || 1031 || –180 || −0.33 || 6 |- style="background:#c46;" | 9 || style="text-align:left;"|{{Cr-BD}} || B || 5 || 2 || 0 || 3 || 884 || 805 || –79 || −0.52 || 4 |- style="background:#c46;" | 10 || style="text-align:left;"|{{Cr-LK}} || A || 5 || 2 || 0 || 3 || 1003 || 1206 || –203 || −0.81 || 4 |- style="background:#c46;" | 11 || style="text-align:left;"|{{Cr-KE}} || A || 5 || 0 || 0 || 5 || 1049 || 1192 || –143 || −1.20 || 0 |- style="background:#c46;" | 12 || style="text-align:left;"|{{Cr-XS}} || B || 5 || 0 || 0 || 5 || 700 || 821 || –121 || −1.93 || 0 |} === Meeste lopies en paaltjies === {| class="toptextcells" | Meeste lopies aangeteken:<ref name="Most_Runs" /> {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! ! Naam ! Lopies |- | 1 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Indië}} [[Rahul Dravid]] | 461 |- | 2 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Steve Waugh]] | 398 |- | 3 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Indië}} [[Sourav Ganguly]] | 379 |- | 4 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Mark Waugh]] | 375 |- | 5 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Pakistan}} [[Saeed Anwar]] | 368 |} | Meeste paaltjies geneem:<ref name="Most_Wickets" /> {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! ! Naam ! Paaltjies |- |rowspan="2"| 1 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Geoff Allott]] |rowspan="2"| 20 |- |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Shane Warne]] |- | 3 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Glenn McGrath]] | 18 |- |rowspan="2"| 4 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Lance Klusener]] |rowspan="2"| 17 |- |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Pakistan}} [[Saqlain Mushtaq]] |} |} == Sien ook == {{Portaal|Krieket|Cricket ball.svg}} * [[Rugbywêreldbeker 1999]] == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == * {{en}} {{cite book |author=Peter Murray |title=World Cup Cricket – A Complete History |year=2019 |publisher=G2 Entertainment |isbn=978-1-78281-491-7}} * {{en}} {{cite book |author=Andrew Roberts |title=A History & Guide to the Cricket World Cup |year=2019 |publisher=Pen & Sword Books Limited |isbn=978-1-5267-5361-8}} * {{en}} {{cite book |authors=Phil Walker, Reynolds Harman |title=The Official History of the ICC Cricket World Cup |year=2019 |url=https://books.google.de/books?id=pnMyxQEACAAJ&dq=The+Official+History+of+the+ICC+Cricket+World+Cup&hl=de&sa=X&ved=0ahUKEwieoeHQw_riAhUIa1AKHQIOD3kQ6AEIKDAA |publisher=Jellyfish Publishing Solutions |isbn=978-1-909811-47-8}} * {{en}} {{cite book |authors=Mark Browning, James Grapsas |title=A Complete History of World Cup Cricket |year=2014 |url=https://books.google.de/books?id=mQnXoAEACAAJ&dq=World+Cup+Cricket+-+A+Complete+History&hl=de&sa=X&ved=0ahUKEwjCgpDaxPriAhU94aYKHQEpDokQ6AEIKDAA |publisher=New Holland Publishers}} * {{en}} {{cite book |author=James Alter |title=The History of World Cup Cricket |url=https://archive.org/details/historyofworldcu0000alte |year=2011 |publisher=Roli Books |isbn=978-8174368416}} * {{en}} {{cite book |author=Mark Browning |title=A complete history of World Cup Cricket 1975–1999 |url=https://archive.org/details/completehistoryo0000brow |publisher=Simon & Schuster |year=1999 |isbn=0-7318-0833-9}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Cricket World Cup 1999|Krieketwêreldbeker 1999}} * {{en}} [https://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC99/ ''1999 World Cup in Australia and New Zealand''] * {{en}} [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046 ''ICC World Cup, 1999''] * {{en}} [https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/151486.html ''ICC World Cup, 1999''] * {{en}} [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-1999-61046/match-schedule-fixtures-and-results ''ICC World Cup 1999 – Fixtures and Results''] * {{en}} {{IMDb-titel|0432467|Cricket World Cup '99}} {{Proteas (1999 Krieketwêreldbeker)}} {{Navigasie Krieketwêreldbeker}} {{Normdata}} [[Kategorie:Geskiedenis van Engeland]] [[Kategorie:Geskiedenis van Ierland]] [[Kategorie:Geskiedenis van Skotland]] [[Kategorie:Geskiedenis van Wallis]] [[Kategorie:Krieket in Nederland]] [[Kategorie:Krieketkompetisies in Engeland]] [[Kategorie:Krieketkompetisies in Ierland]] [[Kategorie:Krieketkompetisies in Skotland]] [[Kategorie:Krieketkompetisies in Wallis]] [[Kategorie:Sportkompetisies in Nederland]] [[Kategorie:Krieketwêreldbeker|1999]] [[Kategorie:Sport in 1999]] scx6lhtdjmxr6kr1dgxyi24tq4xp4y0 0 129397 2979139 2978639 2026-10-15T13:44:57Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.6 2979139 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Krieketwêreldbeker | naam = Krieketwêreldbeker 2003 | beeld = Krieketwêreldbeker 2003.svg | beeldgrote = 150px | onderskrif = Kenteken van die Krieketwêreldbeker 2003 | vanafdatum = 9 Februarie | totdatum = 23 Maart | bestuurder = [[Internasionale Krieketraad]] (IKR) | krieketformaat = [[Internasionale eendagwedstryd|Internasionale eendagkrieket]] (EDI) | toernooiformaat = Groepfase, Super Ses en uitklopfase | gashere = {{vlagland|Suid-Afrika}}<br />{{vlagland|Kenia}}<br />{{vlagland|Zimbabwe}} | kampioen = {{Cr-AU}} | naaswenner = {{Cr-IN}} | getal = 3 | deelnemers = 14 (38 kwalifiseer) | wedstryde gespeel = 54 | bywoning = 626845 | speler van die reeks = {{vlagikoon|Indië}} [[Sachin Tendulkar]] | meeste lopies = {{vlagikoon|Indië}} [[Sachin Tendulkar]] (673)<ref name="Most_Runs">{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=865;type=tournament |title=Records / ICC World Cup, 2002/03 / Most runs |publisher=ESPNcricinfo |date=23 Maart 2003 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> | meeste paaltjies = {{vlagikoon|Sri Lanka}} [[Chaminda Vaas]] (23)<ref name="Most_Wickets">{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?id=865;type=tournament |title=Records / ICC World Cup, 2002/03 / Most wickets |publisher=ESPNcricinfo |date=23 Maart 2003 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> | vorige jaar = 1999 | vorige toernooi = Krieketwêreldbeker 1999 | volgende jaar = 2007 | volgende toernooi = Krieketwêreldbeker 2007 }} Die '''Krieketwêreldbeker 2003''' ([[Engels]]: ''2003 Cricket World Cup''; [[Swahili]]: ''Kombe la Dunia la Kriketi wa 2003'') is van 9 Februarie tot 23 Maart 2003 in [[Suid-Afrika]], [[Zimbabwe]] en [[Kenia]] beslis. Dit was die agtste [[krieketwêreldbeker]]toernooi van die vierjaarlikse krieketwêreldkampioenskap in [[Internasionale eendagwedstryd|internasionale eendagkrieket]] (EDI) wat deur die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR) aangebied word en die eerste in [[Afrika]]. Ná die [[Rugbywêreldbeker 1995]] was dit die tweede [[wêreldbeker]]toernooi in een van Suid-Afrika se gewildste sportsoorte; later het dié land ook die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010]] aangebied. Beide Kenia en Zimbabwe het vir die eerste keer ’n wêreldbekertoernooi aangebied. Suid-Afrika sou vier jaar later ook die [[T20I-wêreldbeker 2007]] en daarna die [[Kampioenetrofee 2009]] aanbied, waarmee dit as die eerste land al drie vername kriekettoernooie gehuisves het. [[Lêer:Icc cricket world cup trophy.jpg|duimnael|links|upright|Die Krieketwêreldbekertrofee waarom meegeding is]] 14 nasionale [[krieket]]spanne het aan die Krieketwêreldbeker 2003 deelgeneem: Die destydse tien [[toetskrieket]]lande ([[Australiese nasionale krieketspan|Australië]], [[Bengaalse nasionale krieketspan|Bangladesj]], [[Engelse nasionale krieketspan|Engeland]], [[Indiese nasionale krieketspan|Indië]], [[Nieu-Seelandse nasionale krieketspan|Nieu-Seeland]], [[Pakistanse nasionale krieketspan|Pakistan]], [[Sri Lankaanse nasionale krieketspan|Sri Lanka]], [[Proteas|Suid-Afrika]], [[Wes-Indiese nasionale krieketspan|Wes-Indië]] en [[Zimbabwiese nasionale krieketspan|Zimbabwe]]), saam met die vier beste spanne van die IKK-trofee 2001 ([[Kanadese nasionale krieketspan|Kanada]], [[Keniaanse nasionale krieketspan|Kenia]], [[Namibiese nasionale krieketspan|Namibië]] en [[Nederlandse nasionale krieketspan|Nederland]]). Namibië het vir die eerste keer vir ’n krieketwêreldbekertoernooi gekwalifiseer, waardeur vir die eerste keer vier Afrikaspanne aan ’n internationale kriekettoernooi deelgeneem het. Tydens die Krieketwêreldbeker 2003 is 54 wedstryde gespeel, waaronder 42 tydens die groepfase, nege in die Super Ses, en drie in die uitklopfase, insluitende die eindstryd. Die spanne is in twee groepe van sewe elk verdeel, waarvan elke span een keer teen al die ander spanne in die groep gespeel het. Die drie beste spanne van elke groep het hierna vir die Super Ses gekwalifiseer, waarvandaan die vier beste spanne vir die halfeindrondte gekwalifiseer en die wenners mekaar in die eindstryd ontmoet het. Elke wedstryd het uit 50 boulbeurte per span bestaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC_HISTORY/WC03_HISTORY.html |title=The 2003 World Cup in South Africa – Superb Australia leave others trailing |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> Die toernooi het talle ontwrigtings ondervind, soos die uitskakeling van Suid-Afrika, Pakistan, Wes-Indië en Engeland in die groepfase (Suid-Afrika het met slegs een lopie verloor nadat hulle die [[Duckworth-Lewis-Stern-metode|Duckworth-Lewis-metode]] misgelees het).<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/155875.html |title=Wisden – South Africa v Sri Lanka |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rediff.com/wc2003/2003/mar/03sa.htm |title=Rain pushes S Africa out of World Cup |publisher=Rediff |date=4 Maart 2003 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> Engeland het die wedstryd teen Zimbabwe weens die politieke onrus in dié land verbeur, waardeur Zimbabwe eindelik vir die Super Ses gekwalifiseer het.<ref name="ENGvZIM">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/155838.html |title=Wisden Cricketers' Almanack 2004 |publisher=ESPNcricinfo |author=Matthew Engel |date=13 Februarie 2003 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> Net só het Nieu-Seeland sy wedstryd teen Kenia om sekuriteitsredes verbeur, waardeur Kenia as die eerste assosiaatlid in dié tyd die halfeindrondte gehaal het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/cricket/6484211.stm |title=What happened to Kenya? |publisher=[[BBC]] |author=Martin Gough |date=23 Maart 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> Daarbenewens was Kenia ná Suid-Afrika die tweede Afrikaspan wat in ’n uitklopwedstryd verskyn het. Nog ’n skokgolf het twee dae ná die toernooi se begin gevolg, toe [[Shane Warne]], destyds een van die spel se voorste draaiers, in skande huis toe gestuur is ná ’n positiewe toets vir ’n verbode middel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/rewind-shane-warne-s-world-cup-shame-830541 |title=Warne's world cup disgrace |publisher=ESPNcricinfo |author=Martin Williamson |date=14 Februarie 2015 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> Tydens die eerste wedstryd teen Namibië het beide die Zimbabwiese speler [[Andy Flower]] en die snelbouler [[Henry Olonga]] swart armbande in “rou oor die dood van demokrasie” in Zimbabwe gedra. Albei spelers is onmiddellik uit die span geskors en het oorsee om politieke asiel gevra. Hierdie openbare politieke protes het ’n aansienlike verleentheid met die medegashere veroorsaak en ook die spanharmonie ontwrig.<ref name="Protes">{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.com/cricket/story/_/id/22473068/henry-olonga-andy-flower-mourn-death-democracy |title=Zimbabwe's black armband protest |publisher=ESPNscrum |author=Martin Williamson |date=26 Februarie 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/statement-of-andy-flower-and-henry-olonga-126517 |title=Statement of Andy Flower and Henry Olonga |publisher=ESPNcricinfo |date=27 April 2007 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> Australië, Indië, Kenia en Sri Lanka het vir die halfeindrondte gekwalifiseer. Australië het Sri Lanka geklop en Indië vir Kenia, voordat die verdedigende kampioen Australië die eindstryd op [[Wanderersstadion|Wanderers]] in [[Johannesburg]] teen Indië met 125 lopies gewen en sodoende sy derde titel ingepalm het, die eerste land wat daarin kon slaag. Hulle het tydens die toernooi al hul elf wedstryde gewen.<ref name=espncricinfo>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/australia-rout-india-to-win-third-world-cup-130611 |title=Australia rout India to win third World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Anand Vasu |date=14 Mei 2020 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> Die Pakistanse speler [[Shoaib Akhtar]] het tydens die toernooi ’n wêreldrekord opgestel en die vinnigste bouler in die krieketgeskiedenis geword, toe hy in ’n groepwedstryd teen Engeland ’n aflewering met 161,3&nbsp;km/h gestuur het.<ref name="Akhtar">{{en}} {{cite web |url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/fastest-bowl-of-a-cricket-ball/ |title=Fastest delivery of a cricket ball (male) |publisher=[[Guinness World Records]] |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://tribune.com.pk/article/25921/shoaib-akhtar-the-legend-the-sensation-the-enigma/ |title=Shoaib Akhtar – the legend, the sensation, the enigma |publisher=The Express Tribune |author=Uzair Hasan Rizvi |date=11 April 2015 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.purbat.com/most-feared-fast-bowlers-cricket/ |title=10 Most feared fast bowlers in Cricket history |publisher=Purbat |author=Sardar Muhammad Rowais |date=1 Oktober 2016 |accessdate=12 Oktober 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181012073913/http://www.purbat.com/most-feared-fast-bowlers-cricket/ |archive-date=12 Oktober 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> [[Rudie van Vuuren]], wat vir Namibië gespeel het, het later met [[Namibiese nasionale rugbyspan|dié land se nasionale rugbyspan]] ook aan die [[Rugbywêreldbeker 2003]] in Australië deelgeneem, waardeur hy die eerste sportlui geword het wat in dieselfde jaar in twee verskillende sportkodes aan wêreldbekertoernooie deelgeneem het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/observer/osm/story/0,,1383621,00.html |title=The ten greatest sporting all-rounders |publisher=[[The Guardian]] |author=Alex Gibbons |date=9 Januarie 2005 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> == Toewysing == [[Lêer:Civic Centre-2003 CWC.jpg|duimnael|Die [[Kaapstad]]se Burgersentrum adverteer vir die Krieketwêreldbeker 2003]] Die Krieketwêreldbeker 2003 is deur die IKR toegewys aan Suid-Afrika. Van die medegashere was Kenia en Zimbabwe.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/kenya-to-stage-two-matches-in-2003-world-cup-109158 |title=Kenya to stage two matches in 2003 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Bloomberg |date=19 Oktober 2001 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> Terwyl die toetskrieketlande Suid-Afrika en Zimbabwe regstreeks vir die toernooi gekwalifiseer het, moes Kenia tydens die IKR-trofee 2001 vir die toernooi kwalifiseer. Saam met die [[T20I-wêreldbeker 2007]] en die [[Kampioenetrofee 2009]] was dit een van drie groot kriekettoernooie wat in die 2000’s in Suid-Afrika aangebied is. == Deelnemers == Die volgende 14 spanne het vir die Krieketwêreldbeker 2003 gekwalifiseer: Australië, Bangladesj, Engeland, Indië, Nieu-Seeland, Pakistan, Sri Lanka, Suid-Afrika (medegasheer), Wes-Indië en Zimbabwe (medegasheer) het as volle lede van die Internasionale Krieketraad met [[toetskrieket]]status regstreeks vir die Krieketwêreldbeker 2003 gekwalifiseer. Kanada, Kenia, Namibië en Nederland was spanne sonder toetsstatus en het tydens die IKR-trofee 2001 gekwalifiseer. Namibië het vir die eerste keer aan ’n krieketwêreldbekertoernooi deelgeneem, waarmee dit die eerste internationale kriekettoernooi met vier Afrikaspanne was. [[Lêer:2003 Cricket World Cup participating nations.svg|duimnael|400px|Uitslag van die kwalifisering; altesaam 38 spanne het deelgeneem. {{sleutel|#00f|Gekwalifiseer as ’n volle lid van die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR)}} {{sleutel|#0c0|Gekwalifiseer tydens die IKR-trofee 2001}} {{sleutel|#fc0|Nie gekwalifiseer nie}} {{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}]] {| class="wikitable sortable" !Span !Kwalifiseringmetode !Verskynings by eindstryde !Laaste verskyning !Vorige beste prestasie !Groep |- |{{Cr-ZA}} | rowspan="2" |'''Gashere''' |Vierde |[[Krieketwêreldbeker 1999|1999]] |Halfeindrondte <small>([[Krieketwêreldbeker 1992|1992]], [[Krieketwêreldbeker 1999|1999]])</small> |B |- |{{Cr-ZW}} |Sesde |[[Krieketwêreldbeker 1999|1999]] |Super Ses <small>([[Krieketwêreldbeker 1999|1999]])</small> |A |- |{{Cr-AU}} | rowspan="8" |'''Volle lede''' |Agtste |[[Krieketwêreldbeker 1999|1999]] |'''Kampioen''' <small>([[Krieketwêreldbeker 1987|1987]], [[Krieketwêreldbeker 1999|1999]])</small> |A |- |{{Cr-BD}} |Tweede |[[Krieketwêreldbeker 1999|1999]] |Groepfase |B |- |{{Cr-EN}} |Agtste |[[Krieketwêreldbeker 1999|1999]] |Naaswenner <small>([[Krieketwêreldbeker 1979|1979]], [[Krieketwêreldbeker 1987|1987]], [[Krieketwêreldbeker 1992|1992]])</small> |A |- |{{Cr-IN}} |Agtste |[[Krieketwêreldbeker 1999|1999]] |'''Kampioen''' <small>([[Krieketwêreldbeker 1983|1983]])</small> |A |- |{{Cr-NZ}} |Agtste |[[Krieketwêreldbeker 1999|1999]] |Halfeindrondte <small>([[Krieketwêreldbeker 1975|1975]], [[Krieketwêreldbeker 1979|1979]], [[Krieketwêreldbeker 1992|1992]], [[Krieketwêreldbeker 1999|1999]])</small> |B |- |{{Cr-PK}} |Agtste |[[Krieketwêreldbeker 1999|1999]] |'''Kampioen''' <small>([[Krieketwêreldbeker 1992|1992]])</small> |A |- |{{Cr-LK}} |Agtste |[[Krieketwêreldbeker 1999|1999]] |'''Kampioen''' <small>([[Krieketwêreldbeker 1996|1996]])</small> |B |- |{{Cr-WI}} |Agtste |[[Krieketwêreldbeker 1999|1999]] |'''Kampioen''' <small>([[Krieketwêreldbeker 1975|1975]], [[Krieketwêreldbeker 1979|1979]])</small> |B |- |{{Cr-CA}} | rowspan="4" |IKR-trofee 2001 |Tweede |[[Krieketwêreldbeker 1979|1979]] |Groepfase <small>([[Krieketwêreldbeker 1979|1979]])</small> |B |- |{{Cr-KE}} |Derde |[[Krieketwêreldbeker 1999|1999]] |Groepfase <small>([[Krieketwêreldbeker 1996|1996]], [[Krieketwêreldbeker 1999|1999]])</small> |B |- |{{Cr-NA}} |Eerste |– |Debuut |A |- |{{Cr-NL}} |Tweede |[[Krieketwêreldbeker 1996|1996]] |Groepfase <small>([[Krieketwêreldbeker 1996|1996]])</small> |B |} == Stadions == Suid-Afrika het 46 wedstryde op twaalf verskeie plekke gehuisves, terwyl Kenia twee wedstryde op een plek en Zimbabwe ses wedstryde op twee plekke aangebied het. In stadions buite Suid-Afrika was enkele wedstryde van die groepfase met die betrokke tuisspan beplan. Van Zimbabwe se Groep A-wedstryde is tuis gespeel en Kenia het twee van sy ses Groep B-wedstryde tuis gespeel. Daarmee het Kenia ná [[Skotland]] in 1999 die tweede assosiaatlid geword wat wedstryde tydens ’n krieketwêreldbekertoernooi aangebied het. Die Engelse nasionale krieketspan het egter die wedstryd in Harare en die Nieu-Seelandse nasionale krieketspan die wedstryd in Nairobi om beweerde veiligheidsrisiko’s verbeur. <center> {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !colspan=5|{{vlagland|Suid-Afrika}} |- ! [[Johannesburg]], [[Gauteng]] ! [[Durban]], [[KwaZulu-Natal]] ! [[Kaapstad]], [[Wes-Kaap]] ! [[Centurion]], Gauteng ! [[Bloemfontein]], [[Vrystaat]] |- | [[Wanderersstadion]] | [[Kingsmead-stadion|Saharastadion Kingsmead]] | [[Nuweland-krieketveld]] | [[SuperSport-park|Centurionpark]] | [[Mangaung-ovaal|Goodyear-park]] |- | <small>{{Koördinate|26|7|52.17|S|28|3|26.69|O|region:ZA_source:enwiki_type:landmark|aansig=inlyn|name=Wanderersstadion}}</small> | <small>{{Koördinate|29|51|0.21|S|31|1|40.13|O|region:ZA_source:enwiki_type:landmark|aansig=inlyn|name=Saharastadion Kingsmead}}</small> | <small>{{Koördinate|33|58|25.32|S|18|28|8.16|O|region:ZA_source:enwiki_type:landmark|aansig=inlyn|name=Nuweland-krieketveld}}</small> | <small>{{Koördinate|25|51|35.69|S|28|11|43.35|O|region:ZA_source:enwiki_type:landmark|aansig=inlyn|name=Centurionpark}}</small> | <small>{{Koördinate|29|7|0.04|S|26|12|18.97|O|region:ZA_source:enwiki_type:landmark|aansig=inlyn|name=Goodyear-park}}</small> |- | Kapasiteit: '''34&nbsp;000''' | Kapasiteit: '''25&nbsp;000''' | Kapasiteit: '''25&nbsp;000''' | Kapasiteit: '''23&nbsp;000''' | Kapasiteit: '''20&nbsp;000''' |- | [[Lêer:The Wanderers 2.jpg|200px]] | [[Lêer:Kingsmead2009.jpg|200px]] | [[Lêer:Newlands.jpg|200px]] | [[Lêer:SS park.jpg|200px]] | [[Lêer:Mangaung Oval 3.jpg|200px]] |- ! [[Benoni]], Gauteng ! [[Gqeberha|Port Elizabeth]], [[Oos-Kaap]] ! [[Potchefstroom]], [[Noordwes]] ! [[Oos-Londen]], Oos-Kaap ! [[Kimberley]], [[Noord-Kaap]] |- | [[Willowmoore-park]] | [[St. Georgespark, Port Elizabeth|St. Georgespark]] | [[JB Marks-ovaal|Noordwes-krieketstadion]] | [[Buffalopark]] | [[De Beers Diamond-ovaal]] |- | <small>{{Koördinate|26|11|42.82|S|28|19|04.70|O|region:ZA_source:enwiki_type:landmark|aansig=inlyn|name=Willowmoore-park}}</small> | <small>{{Koördinate|33|57|59.35|S|25|36|36|O|region:ZA_source:enwiki_type:landmark|aansig=inlyn|name=St. Georgespark}}</small> | <small>{{Koördinate|26|41|44.37|S|27|06|2.78|O|region:ZA_source:enwiki_type:landmark|aansig=inlyn|name=Noordwes-krieketstadion}}</small> | <small>{{Koördinate|33|0|24.14|S|27|55|09.72|O|region:ZA_source:enwiki_type:landmark|aansig=inlyn|name=Buffalopark}}</small> | <small>{{Koördinate|28|44|32.75|S|24|47|51.80|O|region:ZA_source:enwiki_type:landmark|aansig=inlyn|name=De Beers Diamond-ovaal}}</small> |- | Kapasiteit: '''20&nbsp;000''' | Kapasiteit: '''43&nbsp;472''' | Kapasiteit: '''43&nbsp;713''' | Kapasiteit: '''43&nbsp;319''' | Kapasiteit: '''41&nbsp;685''' |- | | [[Lêer:Sahara Oval St George's, uploaded 2005.jpg|200px]] | | | |- !colspan=2|{{vlagland|Suid-Afrika}} !colspan=2|{{vlagland|Zimbabwe}} !colspan=1|{{vlagland|Kenia}} |- ! [[Paarl]], Wes-Kaap ! [[Pietermaritzburg]], KwaZulu-Natal ! [[Harare]] ! [[Bulawayo]] ! [[Nairobi]] |- | [[Bolandpark]] | [[Pietermaritzburg-ovaal]] | [[Harare Sportklub]] | [[Queens Sportklub]] | [[Gymkhana Klubveld]] |- | <small>{{Koördinate|33|44|28.61|S|18|59|53.69|O|region:ZA_source:enwiki_type:landmark|aansig=inlyn|name=Bolandpark}}</small> | <small>{{Koördinate|29|36|37.17|S|30|22|50.97|O|region:ZA_source:enwiki_type:landmark|aansig=inlyn|name=Pietermaritzburg-ovaal}}</small> | <small>{{Koördinate|17|48|50.67|S|31|3|2.08|O|region:ZW_type:landmark|aansig=inlyn|name=Harare Sportklub}}</small> | <small>{{Koördinate|20|08|42.39|S|28|35|20.20|O|region:ZW_type:landmark|aansig=inlyn|name=Queens Sportklub}}</small> | <small>{{Koördinate|1|16|12|S|36|49|38.5|O|type:landmark|aansig=inlyn|name=Gymkhana Klubveld}}</small> |- | Kapasiteit: '''33&nbsp;061''' | Kapasiteit: '''33&nbsp;973''' | Kapasiteit: '''10&nbsp;000''' | Kapasiteit: '''9&nbsp;000''' | Kapasiteit: '''8&nbsp;000''' |- | [[Lêer:Boland Park Cricket Ground.jpg|200px]] | [[Lêer:CityOval Pietermaritzburg.jpg|200px]] | [[Lêer:Harare sports club.jpg|200px]] | | |} {| cellpadding="0" style="border:0 solid darkgrey;" |- style="text-align:center;" |style="border:0 solid blue;"| {{Location map+|Suid-Afrika|width=280|float=left|caption=Plekke in Suid-Afrika|places= {{Location map~|Suid-Afrika|lat_deg=-26|lat_min=-7|lon_deg=28|lon_min=3|position=bottom|background=|label=[[Johannesburg]]}} {{Location map~|Suid-Afrika|lat_deg=-29|lat_min=-51|lon_deg=31|lon_min=1|position=bottom|background=|label=[[Durban]]}} {{Location map~|Suid-Afrika|lat_deg=-33|lat_min=-58|lon_deg=18|lon_min=28|position=bottom|background=|label=[[Kaapstad]]}} {{Location map~|Suid-Afrika|lat_deg=-25|lat_min=-51|lon_deg=28|lon_min=11|position=top|background=|label=[[Centurion]]}} {{Location map~|Suid-Afrika|lat_deg=-29|lat_min=-7|lon_deg=26|lon_min=12|position=bottom|background=|label=[[Bloemfontein]]}} {{Location map~|Suid-Afrika|lat_deg=-26|lat_min=-11|lon_deg=28|lon_min=19|position=right|background=|label=[[Benoni]]}} {{Location map~|Suid-Afrika|lat_deg=-33|lat_min=-58|lon_deg=25|lon_min=36|position=right|background=|label=[[Gqeberha|Port Elizabeth]]}} {{Location map~|Suid-Afrika|lat_deg=-26|lat_min=-41|lon_deg=24|lon_min=4|position=bottom|background=|label=[[Potchefstroom]]}} {{Location map~|Suid-Afrika|lat_deg=-33|lat_min=-0|lon_deg=27|lon_min=55|position=right|background=|label=[[Oos-Londen]]}} {{Location map~|Suid-Afrika|lat_deg=-29|lat_min=-36|lon_deg=30|lon_min=22|position=top|background=|label=[[Pietermaritzburg]]}} {{Location map~|Suid-Afrika|lat_deg=-28|lat_min=-44|lon_deg=24|lon_min=47|position=left|background=|label=[[Kimberley]]}} {{Location map~|Suid-Afrika|lat_deg=-33|lat_min=-44|lon_deg=18|lon_min=59|position=right|background=|label=[[Paarl]]}} }} |style="border:0 solid #777;"| {{Location map+|Kenia|width=220|float=center|caption=Plekke in Kenia|places= {{Location map~|Kenia|lat_deg=-1|lat_min=-17|lon_deg=36|lon_min=49|position=left|background=|label=[[Nairobi]]}} }} |style="border:0 solid #2a5;"| {{Location map+|Zimbabwe|width=250|float=right|caption=Plekke in Zimbabwe|places= {{Location map~|Zimbabwe|lat_deg=-17|lat_min=-50|lon_deg=31|lon_min=04|position=left|background=|label=[[Harare]]}} {{Location map~|Zimbabwe|lat_deg=-20|lat_min=-10|lon_deg=28|lon_min=34|position=right|background=|label=[[Bulawayo]]}} }} |}</center> == Formaat == Die Krieketwêreldbeker 2003 is oor 44 dae tussen 14 verskillende spanne oor 54 wedstryde beslis. Dit het op 9 Februarie 2003 op Nuweland in Kaapstad met die openingswedstryd tussen die medegasheer Suid-Afrika en Wes-Indië begin. Die toernooi het geëindig op Wanderers in Johannesburg op 23 Maart met die eindstryd tussen Australië en Indië, waartydens Australië die Krieketwêreldbekertrofee verdedig het. === Kalender === Die volgende tabel dui die Krieketwêreldbeker 2003 se daaglikse program aan. ’n Rooi blokkie dui op beide die openings- en sluitingseremonie, ’n pers blokkie op wedstryde tydens die groepfase, ’n siaan blokkie op die Super Ses, ’n groen blokkie op wedstryde tydens die uitklopfase en ’n geel blokkie op die eindstryd. {| | {| class="wikitable left center" "style=margin:0.5em auto;font-size:95%;line-height:1.25em" |+ Aantal daaglikse wedstryde tydens die toernooi |- ! scope=col |Groepfase<br />Februarie/Maart ! scope=col |Sa<br />8 ! scope=col |So<br />9 ! scope=col |Ma<br />10 ! scope=col |Di<br />11 ! scope=col |Wo<br />12 ! scope=col |Do<br />13 ! scope=col |Vr<br />14 ! scope=col |Sa<br />15 ! scope=col |So<br />16 ! scope=col |Ma<br />17 ! scope=col |Di<br />18 ! scope=col |Wo<br />19 ! scope=col |Do<br />20 ! scope=col |Vr<br />21 ! scope=col |Sa<br />22 ! scope=col |So<br />23 ! scope=col |Ma<br />24 ! scope=col |Di<br />25 ! scope=col |Wo<br />26 ! scope=col |Do<br />27 ! scope=col |Vr<br />28 ! scope=col |Sa<br />1 ! scope=col |So<br />2 ! scope=col |Ma<br />3 ! scope=col |Di<br />4 |- align=center |align=left|Seremonies <!-- 8 -->| bgcolor=#d6325b | '''{{Afkorting|OS|Openingseremonie}}''' <!-- 9 -->| <!-- 10 -->| <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| <!-- 23 -->| <!-- 24 -->| <!-- 25 -->| <!-- 26 -->| <!-- 27 -->| <!-- 28 -->| <!-- 1 -->| <!-- 2 -->| <!-- 3 -->| <!-- 4 -->| |- align=center | align=left|Groep A <!-- 8 -->| <!-- 9 -->| <!-- 10 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 11 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 12 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 13 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 16 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 17 -->| <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 20 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 23 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 24 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 25 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 26 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 27 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 28 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 1 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 2 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 3 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 4 -->| bgcolor=#c364f3| 1 |- align=center |align=left| Groep B <!-- 8 -->| <!-- 9 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 10 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 11 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 12 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 13 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 14 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 15 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 16 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 17 -->| <!-- 18 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 19 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 22 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 23 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 24 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 25 -->| <!-- 26 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 27 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 28 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 1 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 2 -->| <!-- 3 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 4 -->| bgcolor=#c364f3| 1 |- ! scope=col |Super Ses<br />Maart ! scope=col |Wo<br />5 ! scope=col |Do<br />6 ! scope=col |Vr<br />7 ! scope=col |Sa<br />8 ! scope=col |So<br />9 ! scope=col |Ma<br />10 ! scope=col |Di<br />11 ! scope=col |Wo<br />12 ! scope=col |Do<br />13 ! scope=col |Vr<br />14 ! scope=col |Sa<br />15 ! scope=col |So<br />16 ! scope=col |Ma<br />17 |- align=center |align=left|Super Ses <!-- 5 -->| <!-- 6 -->| <!-- 7 -->| bgcolor=#7DF9FF| 2 <!-- 8 -->| bgcolor=#7DF9FF| 1 <!-- 9 -->| <!-- 10 -->| bgcolor=#7DF9FF| 1 <!-- 11 -->| bgcolor=#7DF9FF| 1 <!-- 12 -->| bgcolor=#7DF9FF| 1 <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| bgcolor=#7DF9FF| 1 <!-- 15 -->| bgcolor=#7DF9FF| 2 <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| |- ! scope=col |Uitklopfase<br />Maart ! scope=col |Di<br />18 ! scope=col |Wo<br />19 ! scope=col |Do<br />20 ! scope=col |Vr<br />21 ! scope=col |Sa<br />22 ! scope=col |So<br />23 |- align=center |align=left|Seremonies <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| <!-- 23 -->| bgcolor=#d6325b | '''{{Afkorting|SS|Sluitingseremonie}}''' |- align=center |align=left|Uitklopfase <!-- 18 -->| bgcolor=#00cc33| 1 <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| bgcolor=#00cc33| 1 <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| <!-- 23 -->| bgcolor=#ffcc00| '''1''' |} | {| style="margin:0.5em auto;" wikitable right | colspan=2 |'''Verklaring''' |- | {{sleutel|#d6325b|Seremonies}} |- | {{sleutel|#c364f3|Groepwedstryde}} |- | {{sleutel|#7DF9FF|Super Ses}} |- | {{sleutel|#00cc33|Uitklopfase}} |- | {{sleutel|#ffcc00|Eindstryd}} |} |} === Groepe === {| class="wikitable" style="width:98%;" !width=25%|[[#Groep A|Groep A]] !width=25%|[[#Groep B|Groep B]] |- | {{Cr-AU}}<br /> {{Cr-EN}}<br /> {{Cr-IN}}<br /> {{Cr-NA}}<br /> {{Cr-NL}}<br /> {{Cr-PK}}<br /> {{Cr-ZW}} | {{Cr-BD}}<br /> {{Cr-CA}}<br /> {{Cr-KE}}<br /> {{Cr-NZ}}<br /> {{Cr-LK}}<br /> {{Cr-ZA}}<br /> {{Cr-WI}} |} Elke land moes teen 31 Desember 2002 ’n finale lys van 15 spelers vir die toernooi aan die Internasionale Krieketraad voorlê. ’n Beseerde speler kon enige tyd tot aan die einde van die toernooi vervang word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-explains-procedure-for-replacing-injured-players-at-icc-cricket-world-cup-2003-113163 |title=ICC explains procedure for replacing injured players at ICC Cricket World Cup 2003 |publisher=ESPNcricinfo |date=16 Desember 2002 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> === Groepfase en Super Ses === Die Krieketwêreldbeker 2003 is deur 14 nasionale krieketspanne beslis. Vir die groepfase is die 14 deelnemende spanne in twee groepe van sewe elk verdeel; elke span het een wedstryd teen elk van die ander spanne in dieselfde groep gespeel, dus het elke span ses wedstryde in die groepfase gespeel. Vier punte is vir ’n oorwinning toegeken, twee vir ’n gelykop of onbesliste wedstryd en geen punte vir ’n nederlaag: spanne wat met dieselfde aantal punte geëindig het, is volgens lopietempo, dan boultempo en dan die uitslag van die direkte ontmoeting gerangskik. Die drie beste spanne van albei groepe het na die Super Ses deurgedring. In die Super Ses-rondte het elke span teen die spanne gespeel, waarteen in die groepfase geen wedstryde gespeel is nie. Spanne wat alreeds in die groepfase ontmoet het, het nie teen mekaar gespeel nie en die punte van dié wedstryde is na die Super Ses-rondte se tabel oorgedra. Die kwalifisering was gegrond op dieselfde kriterias as in die groepfase. === Uitklopfase === Van die begin van dié fase af het die toernooi ’n uitklopformaat aangeneem wat uit drie wedstryde bestaan het: twee halfeindstryde en die eindstryd. Die vier beste spanne van die Super Ses het na die uitklopfase deurgedring. Die eerste span het teen die vierde span en die tweede span teen die derde span in die halfeindstryde gespeel. Elke wedstryd in die uitklopfase moes met ’n oorwinning vir een van die spanne eindig. As daar ná albei kolfbeurte ’n gelykopuitslag was, is die wedstryd die volgende dag herhaal. == Skeidsregters en wedstrydbeamptes == ’n Paneel van 19 skeidsregters en vyf wedstrydbeamptes is vir die toernooi gebruik.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-confirms-umpires-and-referees-for-icc-cricket-world-cup-2003-113027 |title=ICC confirms Umpires and Referees for ICC Cricket World Cup 2003 |publisher=ESPNcricinfo |date=11 Desember 2002 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> === Skeidsregters === {| |- style="vertical-align:top" || * {{vlagikoon|Australië}} Darrell Hair <small>([[Krieket Australië|Australië]])</small> * {{vlagikoon|Australië}} Daryl Harper <small>([[Krieket Australië|Australië]])</small> * {{vlagikoon|Australië}} Simon Taufel <small>([[Krieket Australië|Australië]])</small> * {{vlagikoon|Engeland}} Neil Mallender <small>([[Engelse en Walliese Krieketraad|Engeland]])</small> * {{vlagikoon|Engeland}} David Shepherd <small>([[Engelse en Walliese Krieketraad|Engeland]])</small> * {{vlagikoon|Engeland}} Peter Willey <small>([[Engelse en Walliese Krieketraad|Engeland]])</small> * {{vlagikoon|Indië}} Srinivasaraghavan Venkataraghavan <small>([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Indië]])</small> * {{vlagikoon|Indië}} Arani Jayaprakash <small>([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Indië]])</small> * {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Billy Bowden <small>([[Nieu-Seeland Krieket|Nieu-Seeland]])</small> * {{vlagikoon|Pakistan}} Aleem Dar <small>([[Pakistanse Krieketraad|Pakistan]])</small> || * {{vlagikoon|Pakistan}} Nadeem Ghauri <small>([[Pakistanse Krieketraad|Pakistan]])</small> * {{vlagikoon|Sri Lanka}} Asoka de Silva <small>([[Sri Lanka Krieket|Sri Lanka]])</small> * {{vlagikoon|Sri Lanka}} Tyron Wijewardene <small>([[Sri Lanka Krieket|Sri Lanka]])</small> * {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Rudi Koertzen]] <small>([[Krieket Suid-Afrika|Suid-Afrika]])</small> * {{vlagikoon|Suid-Afrika}} Brian Jerling <small>([[Krieket Suid-Afrika|Suid-Afrika]])</small> * {{vlagikoon|Suid-Afrika}} Dave Orchard <small>([[Krieket Suid-Afrika|Suid-Afrika]])</small> * {{vlagikoon|Wes-Indië}} Steve Bucknor <small>([[Krieket Wes-Indië|Wes-Indië]])</small> * {{vlagikoon|Zimbabwe}} Kevan Barbour <small>([[Zimbabwe Krieket|Zimbabwe]])</small> * {{vlagikoon|Zimbabwe}} Russell Tiffin <small>([[Zimbabwe Krieket|Zimbabwe]])</small> |} === Wedstrydbeamptes === {| |- style="vertical-align:top" || * {{vlagikoon|Indië}} Gundappa Viswanath <small>([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Indië]])</small> * {{vlagikoon|Pakistan}} Wasim Raja <small>([[Pakistanse Krieketraad|Pakistan]])</small> * {{vlagikoon|Sri Lanka}} Ranjan Madugalle <small>([[Sri Lanka Krieket|Sri Lanka]])</small> || * {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Mike Procter]] <small>([[Krieket Suid-Afrika|Suid-Afrika]])</small> * {{vlagikoon|Wes-Indië}} Clive Lloyd <small>([[Krieket Wes-Indië|Wes-Indië]])</small> |} == Wedstryde == Die wedstryde is in drie fases opgedeel, naamlik die groepfase, die Super Ses en die uitklopfase. === Groepfase === {| class="infobox bordered" | style="background:#cfc;"|Kwalifiseer vir die Super Ses. |- | style="background:;"|Uit die toernooi geskakel. |} 14 spanne het aan die groepfase deelgeneem. Die drie beste spanne in elke groep het na die Super Ses deurgedring. ==== Groep A ==== [[Lêer:Cricket ground (1).jpg|duimnael|Wedstryd tussen Engeland en Namibië op St. Georgespark]] {| class="wikitable" style="text-align:center;" !width=175|Span !width=20|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|O|Onbeslis}} !width=20|{{Afkorting|G|Gelykop}} !width=20|{{Afkorting|LT|Lopietempo}} !width=20|{{Afkorting|P|Punte}} !width=20|{{Afkorting|P/o|Punte oorgedra (na Super Ses)}} |- style="background:#cfc;" |style="text-align:left;"|{{Cr-AU}} |6||6||0||0||0||+2.05||'''24'''||12 |- style="background:#cfc;" |style="text-align:left;"|{{Cr-IN}} |6||5||1||0||0||+1.11||'''20'''||8 |- style="background:#cfc;" |style="text-align:left;"|{{Cr-ZW}} |6||3||2||1||0||+0.50||'''14'''||3.5 |- |style="text-align:left;"|{{Cr-EN}} |6||3||3||0||0||+0.82||'''12'''||– |- |style="text-align:left;"|{{Cr-PK}} |6||2||3||1||0||+0.23||'''10'''||– |- |style="text-align:left;"|{{Cr-NL}} |6||1||5||0||0||−1.45||'''4'''||– |- |style="text-align:left;"|{{Cr-NA}} |6||0||6||0||0||−2.96||'''0'''||– |} {{Krieketwedstryd | datum = 10 Februarie 2003 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-ZW}} | telling1 = 340/2 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-NA}} | telling2 = 104/5 (25.1 boulbeurte) | lopies1 = [[Craig Wishart]] 172* (151) | paaltjies1 = [[Lennie Louw]] 1/60 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Danie Keulder]] 27 (46) | paaltjies2 = [[Guy Whittall]] 2/20 (5 boulbeurte) | uitslag = Zimbabwe wen met 86 lopies ([[Duckworth-Lewis-Stern-metode|D/L-metode]]) | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/zimbabwe-vs-namibia-2nd-match-65236/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Harare Sportklub]], [[Harare]], [[Zimbabwe]]<br />Bywoning: 3&nbsp;889 | skeidsregters = Dave Orchard ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en Simon Taufel ([[Krieket Australië|Aus]]) | speler van die wedstryd = [[Craig Wishart]] (Zim) | rondte = | loot = Namibië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = Wedstryd verkort weens reën; [[Duckworth-Lewis-Stern-metode|Duckworth-Lewis-metode]] hersien die teiken om te wen: 191 lopies in 25.1 boulbeurte vir Namibië. | notas = [[Jan-Berry Burger]], [[Björn Kotzé]], [[Danie Keulder]], [[Deon Kotzé]], [[Gerrie Snyman (krieketspeler)|Gerrie Snyman]], [[Gavin Murgatroyd]], [[Lennie Louw]], [[Louis Burger]], [[Morné Karg]], [[Riaan Walters]] en [[Stephan Swanepoel]] (almal Nam) het hul EDI-debuut gemaak.'' * ''Die Zimbabwiese spelers [[Andy Flower]] en [[Henry Olonga]] het tydens die wedstryd swart armbande in “rou oor die dood van demokrasie” in Zimbabwe gedra.''<ref name="Protes" /> * ''[[Craig Wishart]] (Zim) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting">{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?class=2;filter=advanced;orderby=start;runsmin1=100;runsval1=runs;template=results;type=batting;view=innings |title=Statistics / Statsguru / One-Day Internationals / Batting Records |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> * ''Craig Wishart en Grant Flower teken met 166 lopies om die derde paaltjie die hoogste Zimbabwiese paaltjievennootskap in dié tyd tydens ’n krieketwêreldbekerwedstryd aan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/fow-highest-partnerships-for-any-wicket/world-cup-12 |title=Highest partnerships for World Cup – Highest partnerships by runs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 11 Februarie 2003 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-AU}} | telling1 = 310/8 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-PK}} | telling2 = 228 (44.3 boulbeurte) | lopies1 = [[Andrew Symonds]] 143* (125) | paaltjies1 = [[Wasim Akram]] 3/64 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Rashid Latif]] 33 (23) | paaltjies2 = [[Ian Harvey]] 4/58 (9.3 boulbeurte) | uitslag = Australië wen met 82 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/australia-vs-pakistan-4th-match-65238/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Wanderersstadion|Wanderers]], [[Johannesburg]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 27&nbsp;075 | skeidsregters = Asoka de Silva ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) en David Shepherd ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Andrew Symonds]] (Aus) | rondte = | loot = Pakistan het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Andrew Symonds]] (Aus) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.<ref name="Batting" /> }} {{Krieketwedstryd | datum = 12 Februarie 2003 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-IN}} | telling1 = 204 (48.5 boulbeurte) | span2 = {{Cr-NL}} | telling2 = 136 (48.1 boulbeurte) | lopies1 = [[Sachin Tendulkar]] 52 (72) | paaltjies1 = [[Tim de Leede]] 4/35 (9.5 boulbeurte) | lopies2 = [[Daan van Bunge]] 62 (116) | paaltjies2 = [[Javagal Srinath]] 4/30 (9.1 boulbeurte) | uitslag = Indië wen met 68 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/india-vs-netherlands-7th-match-65241/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Bolandpark]], [[Paarl]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 3&nbsp;674 | skeidsregters = Daryl Harper ([[Krieket Australië|Aus]]) en Peter Willey ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Tim de Leede]] (Ned) | rondte = | loot = Indië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Tim de Leede]] (Ned) het sy EDI-debuut gemaak. }} {{Krieketwedstryd | datum = 13 Februarie 2003 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-ZW}} | telling1 = | span2 = {{Cr-EN}} | telling2 = | lopies1 = | paaltjies1 = | lopies2 = | paaltjies2 = | uitslag = Zimbabwe wen die wedstryd sonder ’n teenstander (sonder dat ’n bal geboul is) | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/zimbabwe-vs-england-8th-match-66427/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Harare Sportklub]], [[Harare]], [[Zimbabwe]] | skeidsregters = Steve Bucknor ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) en David Orchard ([[Krieket Australië|Aus]]) | speler van die wedstryd = nie toegeken nie | rondte = | loot = geen loot nie | reën = | notas = Engeland verbeur die wedstryd weens veiligheidskwessies.<ref name="ENGvZIM" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2003/feb/11/cricketworldcup2003.cricketworldcup2 |title=England snub Zimbabwe |publisher=[[The Guardian]] |author=Sean Ingle |date=11 Februarie 2003 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 15 Februarie 2003 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-IN}} | telling1 = 125 (41.4 boulbeurte) | span2 = {{Cr-AU}} | telling2 = 128/1 (22.2 boulbeurte) | lopies1 = [[Sachin Tendulkar]] 36 (59) | paaltjies1 = [[Jason Gillespie]] 3/13 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Matthew Hayden]] 45* (49) | paaltjies2 = [[Anil Kumble]] 1/24 (7 boulbeurte) | uitslag = Australië wen met nege paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/australia-vs-india-11th-match-65244/full-scorecard Telkaart] | plek = [[SuperSport-park|Centurionpark]], [[Centurion]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 17&nbsp;730 | skeidsregters = Asoka de Silva ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) en David Shepherd ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Jason Gillespie]] (Aus) | rondte = | loot = Indië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = Indië teken hul laagste krieketwêreldbekertelling in dié tyd aan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/australia-romp-home-by-nine-wickets-at-centurion-126694 |title=Australia romp home by nine wickets at Centurion |publisher=ESPNcricinfo |author=Samanth Subramanian |date=15 Februarie 2003 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref><ref name="Lowest_totals">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-lowest-innings-totals/world-cup-12 |title=Lowest totals For World Cup |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 16 Februarie 2003 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-NL}} | telling1 = 142/9 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-EN}} | telling2 = 144/4 (23.2 boulbeurte) | lopies1 = [[Tim de Leede]] 58* (96) | paaltjies1 = [[James Anderson]] 4/25 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Michael Vaughan]] 51 (47) | paaltjies2 = [[Daan van Bunge]] 3/16 (3 boulbeurte) | uitslag = Engeland wen met ses paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/england-vs-netherlands-13th-match-65246/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Buffalopark]], [[Oos-Londen]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 4&nbsp;840 | skeidsregters = [[Rudi Koertzen]] ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en Darrell Hair ([[Krieket Australië|Aus]]) | speler van die wedstryd = [[James Anderson]] (Eng) | rondte = | loot = Engeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Nick Statham]] (Ned) het sy EDI-debuut gemaak. }} {{Krieketwedstryd | datum = 16 Februarie 2003 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-PK}} | telling1 = 255/9 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-NA}} | telling2 = 84 (17.4 boulbeurte) | lopies1 = [[Saleem Elahi]] 63 (100) | paaltjies1 = [[Gerrie Snyman (krieketspeler)|Gerrie Snyman]] 2/51 (8 boulbeurte) | lopies2 = [[Bjorn Kotze]] 24* (29) | paaltjies2 = [[Wasim Akram]] 5/28 (9 boulbeurte) | uitslag = Pakistan wen met 171 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/namibia-vs-pakistan-14th-match-65247/full-scorecard Telkaart] | plek = [[De Beers Diamond-ovaal]], [[Kimberley]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 2&nbsp;943 | skeidsregters = Neil Mallender ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en David Orchard ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) | speler van die wedstryd = [[Wasim Akram]] (Pak) | rondte = | loot = Pakistan het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = Beide [[Melt van Schoor]] en [[Rudie van Vuuren]] (albei Nam) het hul EDI-debuut gemaak.'' * ''[[Wasim Akram]] (Pak) neem ’n vyf-paaltjie-oes.<ref name="Bowling">{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?class=2;filter=advanced;orderby=start;qualmin1=5;qualval1=wickets;size=100;template=results;type=bowling;view=innings |title=Statistics / Statsguru / One-Day Internationals / Bowling Records |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 19 Februarie 2003 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-IN}} | telling1 = 255/7 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-ZW}} | telling2 = 172 (44.4 boulbeurte) | lopies1 = [[Sachin Tendulkar]] 81 (91) | paaltjies1 = [[Grant Flower]] 2/14 (6 boulbeurte) | lopies2 = [[Guy Whittall]] 28 (26) | paaltjies2 = [[Sourav Ganguly]] 3/22 (5 boulbeurte) | uitslag = Indië wen met 83 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/zimbabwe-vs-india-17th-match-65250/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Harare Sportklub]], [[Harare]], [[Zimbabwe]]<br />Bywoning: 5&nbsp;800 | skeidsregters = [[Rudi Koertzen]] ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en Asoka de Silva ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) | speler van die wedstryd = [[Sachin Tendulkar]] (Ind) | rondte = | loot = Zimbabwe het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = }} {{Krieketwedstryd | datum = 19 Februarie 2003 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-EN}} | telling1 = 272 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-NA}} | telling2 = 217/9 (50 boulbeurte) | lopies1 = [[Alec Stewart]] 60 (77) | paaltjies1 = [[Rudie van Vuuren]] 5/43 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Jan-Berrie Burger]] 85 (86) | paaltjies2 = [[Ronnie Irani]] 3/30 (8 boulbeurte) | uitslag = Engeland wen met 55 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/england-vs-namibia-19th-match-65252/full-scorecard Telkaart] | plek = [[St. Georgespark, Port Elizabeth|St. Georgespark]], [[Gqeberha|Port Elizabeth]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 9&nbsp;511 | skeidsregters = Srinivas Venkataraghavan ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]]) en Simon Taufel ([[Krieket Australië|Aus]]) | speler van die wedstryd = [[Jan-Berrie Burger]] (Nam) | rondte = | loot = Namibië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Sarel Burger]] (Nam) het sy EDI-debuut gemaak.'' * ''[[Rudie van Vuuren]] word die eerste Namibiese bouler wat ’n vyf-paaltjie-oes neem.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/best_figures_innings.html?class=2;id=28;type=team |title=Records / Namibia / One-Day Internationals / Best bowling figures in an innings |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref><ref name="Bowling" /> * <span style="color:red">''Namibië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span> }} {{Krieketwedstryd | datum = 20 Februarie 2003 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-AU}} | telling1 = 170/2 (36 boulbeurte) | span2 = {{Cr-NL}} | telling2 = 122 (30.2 boulbeurte) | lopies1 = [[Damien Martyn]] 67* (76) | paaltjies1 = [[Tim de Leede]] 2/34 (7 boulbeurte) | lopies2 = [[Tim de Leede]] 24 (38) | paaltjies2 = [[Ian Harvey]] 3/25 (4.2 boulbeurte) | uitslag = Australië wen met 75 lopies ([[Duckworth-Lewis-Stern-metode|D/L-metode]]) | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/australia-vs-netherlands-20th-match-65253/full-scorecard Telkaart] | plek = [[JB Marks-ovaal|Noordwes-krieketstadion]], [[Potchefstroom]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 4&nbsp;376 | skeidsregters = Peter Willey ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en David Orchard ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) | speler van die wedstryd = [[Damien Martyn]] (Aus) | rondte = | loot = Nederland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = Wedstryd verkort weens reën tot 36 boulbeurte per span. | notas = Nederland teken hul laagste krieketwêreldbekertelling in dié tyd aan.''<ref name="Lowest_totals" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/potchefstroom-ground-staff-help-australia-to-four-points-126848 |title=Potchefstroom ground staff help Australia to four points |publisher=ESPNcricinfo |author=Keith Lane |date=20 Februarie 2003 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> * <span style="color:red">''Nederland is hiermee uit die toernooi geskakel.</span> }} {{Krieketwedstryd | datum = 22 Februarie 2003 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-EN}} | telling1 = 246/8 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-PK}} | telling2 = 134 (31 boulbeurte) | lopies1 = [[Paul Collingwood]] 66* (73) | paaltjies1 = [[Waqar Younis]] 2/37 (7 boulbeurte) | lopies2 = [[Shoaib Akhtar]] 43 (16) | paaltjies2 = [[James Anderson]] 4/29 (10 boulbeurte) | uitslag = Engeland wen met 112 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/england-vs-pakistan-23rd-match-65255/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Nuweland-krieketveld|Nuweland]], [[Kaapstad]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 22&nbsp;823 | skeidsregters = [[Rudi Koertzen]] en Brian Jerling ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) | speler van die wedstryd = [[James Anderson]] (Eng) | rondte = | loot = Engeland het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = Die Pakistanse bouler [[Shoaib Akhtar]] boul die vinnigste aflewering in dié tyd met 161,3&nbsp;km/h (100,23&nbsp;mph).<ref name="Akhtar" /> }} {{Krieketwedstryd | datum = 23 Februarie 2003 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-IN}} | telling1 = 311/2 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-NA}} | telling2 = 130 (42.3 boulbeurte) | lopies1 = [[Sachin Tendulkar]] 152 (151) | paaltjies1 = [[Rudie van Vuuren]] 2/53 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Jan-Berrie Burger]] 29 (30) | paaltjies2 = [[Yuvraj Singh]] 4/6 (4.3 boulbeurte) | uitslag = Indië wen met 181 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/india-vs-namibia-25th-match-65257/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Pietermaritzburg-ovaal]], [[Pietermaritzburg]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 4&nbsp;805 | skeidsregters = Aleem Dar ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]]) en David Shepherd ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Sachin Tendulkar]] (Ind) | rondte = | loot = Namibië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Burton van Rooi]] (Nam) het sy EDI-debuut gemaak.'' * ''Beide [[Sachin Tendulkar]] en [[Sourav Ganguly]] (albei Ind) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" /> * <span style="color:green">''Indië vorder hiermee tot die Super Ses.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/clinical-bowling-carries-india-towards-super-sixes-127000 |title=Clinical bowling carries India towards Super Sixes |publisher=ESPNcricinfo |author=Stephen Lamb |date=26 Februarie 2003 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 24 Februarie 2003 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-ZW}} | telling1 = 246/9 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-AU}} | telling2 = 248/3 (47.3 boulbeurte) | lopies1 = [[Andy Flower]] 62 (91) | paaltjies1 = [[Brad Hogg]] 3/46 (8 boulbeurte) | lopies2 = [[Adam Gilchrist]] 61 (64) | paaltjies2 = [[Dougie Marillier]] 1/32 (10 boulbeurte) | uitslag = Australië wen met sewe paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/zimbabwe-vs-australia-27th-match-65259/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Queens Sportklub]], [[Bulawayo]], [[Zimbabwe]]<br />Bywoning: 5&nbsp;000 | skeidsregters = Billy Bowden ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en David Orchard ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) | speler van die wedstryd = [[Andy Blignaut]] (Zim) | rondte = | loot = Zimbabwe het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = <span style="color:green">Australië vorder hiermee tot die Super Ses.</span> }} {{Krieketwedstryd | datum = 25 Februarie 2003 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-PK}} | telling1 = 253/9 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-NL}} | telling2 = 156 (39.3 boulbeurte) | lopies1 = [[Mohammad Yousuf]] 58 (59) | paaltjies1 = [[Daan van Bunge]] 2/27 (4 boulbeurte) | lopies2 = [[Daan van Bunge]] 31 (60) | paaltjies2 = [[Wasim Akram]] 3/24 (8.3 boulbeurte) | uitslag = Pakistan wen met 97 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/netherlands-vs-pakistan-28th-match-65260/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Bolandpark]], [[Paarl]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 5&nbsp;508 | skeidsregters = Steve Bucknor ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) en Srinivas Venkataraghavan ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]]) | speler van die wedstryd = [[Mohammad Yousuf]] (Pak) | rondte = | loot = Nederland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = }} {{Krieketwedstryd | datum = 26 Februarie 2003 | tyd = | dagnag = ja | span1 = {{Cr-IN}} | telling1 = 250/9 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-EN}} | telling2 = 168 (45.3 boulbeurte) | lopies1 = [[Rahul Dravid]] 62 (72) | paaltjies1 = [[Andy Caddick]] 3/69 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Andrew Flintoff]] 64 (73) | paaltjies2 = [[Ashish Nehra]] 6/23 (10 boulbeurte) | uitslag = Indië wen met 82 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/england-vs-india-30th-match-65262/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Kingsmead-stadion|Saharastadion Kingsmead]], [[Durban]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 18&nbsp;358 | skeidsregters = [[Rudi Koertzen]] ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en Simon Taufel ([[Krieket Australië|Aus]]) | speler van die wedstryd = [[Ashish Nehra]] (Ind) | rondte = | loot = Indië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Ashish Nehra]] word die eerste Indiese bouler wat ses paaltjies in ’n krieketwêreldbekerwedstryd neem; dit is ook sy beste EDI-boulsyfer in dié tyd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/best_figures_innings.html?id=12;team=6;type=trophy |title=Records / World Cup / Best bowling figures in an innings |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref><ref name="Bowling" /> }} {{Krieketwedstryd | datum = 27 Februarie 2003 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-AU}} | telling1 = 301/6 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-NA}} | telling2 = 45 (14 boulbeurte) | lopies1 = [[Matthew Hayden]] 88 (73) | paaltjies1 = [[Louis Burger]] 3/39 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Deon Kotze]] 10 (14) | paaltjies2 = [[Glenn McGrath]] 7/15 (7 boulbeurte) | uitslag = Australië wen met 256 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/australia-vs-namibia-31st-match-65263/full-scorecard Telkaart] | plek = [[JB Marks-ovaal|Noordwes-krieketstadion]], [[Potchefstroom]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 5&nbsp;966 | skeidsregters = Billy Bowden ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Russell Tiffin ([[Zimbabwe Krieket|Zim]]) | speler van die wedstryd = [[Glenn McGrath]] (Aus) | rondte = | loot = Australië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Michael Bevan]] (Aus) speel in sy 200ste EDI.'' * ''[[Glenn McGrath]] (Aus) behaal die beste boulsyfer in dié tyd tydens ’n krieketwêreldbekerwedstryd.''<ref name="Bowling" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/records/engine/records/bowling/best_figures_innings.html?id=12;type=trophy |title=World Cup / Records / Best bowling figures in an innings |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> * ''[[Darren Lehmann]] (Aus) teken die meeste lopies (28) in dié tyd tydens ’n krieketwêreldbekerboulbeurt aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rediff.com/wc2003/2003/feb/27margin.htm |title=Highest Victory Margins |publisher=Rediff |date=27 Februarie 2003 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/most-runs-off-one-over-278847 |title=Most runs off one over in ODIs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> * ''[[Adam Gilchrist]] (Aus) behaal die meeste paaltjiewagterstompe (6) in dié tyd tydens ’n krieketwêreldbekerkolfbeurt.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/records/engine/records/keeping/most_dismissals_innings.html?id=12;type=trophy |title=World Cup / Records / Most dismissals in an innings |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> * ''Namibië teken hul laagste EDI-telling in dié tyd aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/team/team-lowest-innings-totals/namibia-28/one-day-internationals-2 |title=Lowest totals by Namibia in ODIs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> * ''Australië teken die grootste krieketwêreldbekeroorwinning in dié tyd aan.<ref name="Largest">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-largest-margins/world-cup-12 |title=Largest margins by Innings, runs & wickets for World Cup |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 28 Februarie 2003 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-ZW}} | telling1 = 301/8 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-NL}} | telling2 = 202/9 (50 boulbeurte) | lopies1 = [[Andy Flower]] 71 (72) | paaltjies1 = [[Feiko Kloppenburg]] 2/40 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Daan van Bunge]] 37 (47) | paaltjies2 = [[Brian Murphy]] 3/44 (10 boulbeurte) | uitslag = Zimbabwe wen met 99 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/zimbabwe-vs-netherlands-33rd-match-65265/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Queens Sportklub]], [[Bulawayo]], [[Zimbabwe]]<br />Bywoning: 4&nbsp;850 | skeidsregters = Steve Bucknor ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) en Tyron Wijewardene ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) | speler van die wedstryd = [[Heath Streak]] (Zim) | rondte = | loot = Nederland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = }} {{Krieketwedstryd | datum = 1 Maart 2003 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-PK}} | telling1 = 273/7 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-IN}} | telling2 = 276/4 (45.4 boulbeurte) | lopies1 = [[Saeed Anwar]] 101 (126) | paaltjies1 = [[Ashish Nehra]] 2/74 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Sachin Tendulkar]] 98 (75) | paaltjies2 = [[Waqar Younis]] 2/71 (8.4 boulbeurte) | uitslag = Indië wen met ses paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/india-vs-pakistan-36th-match-65268/full-scorecard Telkaart] | plek = [[SuperSport-park|Centurionpark]], [[Centurion]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 19&nbsp;697 | skeidsregters = [[Rudi Koertzen]] ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en David Shepherd ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Sachin Tendulkar]] (Ind) | rondte = | loot = Pakistan het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Saeed Anwar]] (Pak) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.<ref name="Batting" /> }} {{Krieketwedstryd | datum = 2 Maart 2003 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-EN}} | telling1 = 204/8 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-AU}} | telling2 = 208/8 (49.4 boulbeurte) | lopies1 = [[Alec Stewart]] 46 (92) | paaltjies1 = [[Andy Bichel]] 7/20 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Michael Bevan]] 74* (126) | paaltjies2 = [[Andy Caddick]] 4/35 (9 boulbeurte) | uitslag = Australië wen met twee paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/australia-vs-england-37th-match-65269/full-scorecard Telkaart] | plek = [[St. Georgespark, Port Elizabeth|St. Georgespark]], [[Gqeberha|Port Elizabeth]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 15&nbsp;803 | skeidsregters = Russell Tiffin ([[Zimbabwe Krieket|Zim]]) en Aleem Dar ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]]) | speler van die wedstryd = [[Andy Bichel]] (Aus) | rondte = | loot = Engeland het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Andy Bichel]] (Aus) neem ’n vyf-paaltjie-oes.<ref name="Bowling" /> }} {{Krieketwedstryd | datum = 3 Maart 2003 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-NL}} | telling1 = 314/4 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-NA}} | telling2 = 250 (46.5 boulbeurte) | lopies1 = [[Klaas-Jan van Noortwijk]] 134* (129) | paaltjies1 = [[Louis Burger]] 2/49 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Danie Keulder]] 52 (67) | paaltjies2 = [[Adeel Raja]] 4/42 (8.5 boulbeurte) | uitslag = Nederland wen met 64 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/namibia-vs-netherlands-39th-match-65271/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Mangaung-ovaal|Goodyear-park]], [[Bloemfontein]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 2&nbsp;939 | skeidsregters = Daryl Harper ([[Krieket Australië|Aus]]) en Nadeem Ghauri ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]]) | speler van die wedstryd = [[Feiko Kloppenburg]] (Ned) | rondte = | loot = Nederland het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = Beide [[Feiko Kloppenburg]] en [[Klaas-Jan van Noortwijk]] (albei Ned) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" /> * ''Nederland teken hul hoogste EDI-telling in dié tyd aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/team/team-highest-innings-totals/netherlands-15/one-day-internationals-2 |title=Highest totals by Netherlands in ODIs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> * ''Namibië teken ook hul hoogste EDI-telling in dié tyd aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/team/team-highest-innings-totals/namibia-28/one-day-internationals-2 |title=Highest totals by Namibia in ODIs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> * ''Dit is Nederland se eerste EDI-oorwinning ooit.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/dutch-prove-to-be-too-strong-for-brave-namibia-130169 |title=Dutch prove to be too strong for brave Namibia |publisher=ESPNcricinfo |author=Ralph Dellor |date=3 Maart 2003 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 4 Maart 2003 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-PK}} | telling1 = 73/3 (14 boulbeurte) | span2 = {{Cr-ZW}} | telling2 = | lopies1 = [[Saeed Anwar]] 40* (45) | paaltjies1 = [[Douglas Hondo]] 1/22 (4 boulbeurte) | lopies2 = | paaltjies2 = | uitslag = Onbeslis | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/zimbabwe-vs-pakistan-41st-match-65273/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Queens Sportklub]], [[Bulawayo]], [[Zimbabwe]]<br />Bywoning: 3&nbsp;964 | skeidsregters = Billy Bowden ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Asoka de Silva ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) | speler van die wedstryd = nie toegeken nie | rondte = | loot = Pakistan het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = Die wedstryd se begin is weens reën vertraag en twee keer gestaak, waarna dit tot 38 boulbeurte per span verkort is.'' * ''Ná verdere reën is die wedstryd ná 14 boulbeurte afgelas. | notas = <span style="color:green">Zimbabwe vorder hiermee tot die Super Ses.''</span><ref name="PAKvZIM">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/rain-seals-pakistan-s-exit-130201 |title=Rain seals Pakistan's exit |publisher=ESPNcricinfo |author=Agha Akbar |date=4 Maart 2003 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> * <span style="color:red">''Engeland en Pakistan is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref name="PAKvZIM" /> }} ==== Groep B ==== {| class="wikitable" style="text-align:center;" !width=175|Span !width=20|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|O|Onbeslis}} !width=20|{{Afkorting|G|Gelykop}} !width=20|{{Afkorting|LT|Lopietempo}} !width=20|{{Afkorting|P|Punte}} !width=20|{{Afkorting|P/o|Punte oorgedra (na Super Ses)}} |- style="background:#cfc;" |style="text-align:left;"|{{Cr-LK}} |6||4||1||0||1||+1.20||'''18'''||7.5 |- style="background:#cfc;" |style="text-align:left;"|{{Cr-KE}} |6||4||2||0||0||–0.69||'''16'''||10 |- style="background:#cfc;" |style="text-align:left;"|{{Cr-NZ}} |6||4||2||0||0||+0.99||'''16'''||4 |- |style="text-align:left;"|{{Cr-ZA}} |6||3||2||0||1||+1.73||'''14'''||– |- |style="text-align:left;"|{{Cr-WI}} |6||3||2||1||0||+1.10||'''14'''||– |- |style="text-align:left;"|{{Cr-CA}} |6||1||5||0||0||−1.99||'''4'''||– |- |style="text-align:left;"|{{Cr-BD}} |6||0||5||1||0||−2.05||'''2'''||– |} {{Krieketwedstryd | datum = 9 Februarie 2003 | tyd = | dagnag = ja | span1 = {{Cr-WI}} | telling1 = 278/5 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-ZA}} | telling2 = 275/9 (49 boulbeurte) | lopies1 = [[Brian Lara]] 116 (134) | paaltjies1 = [[Makhaya Ntini]] 2/37 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Gary Kirsten]] 69 (92) | paaltjies2 = [[Vasbert Drakes]] 2/33 (8 boulbeurte) | uitslag = Wes-Indië wen met drie lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/south-africa-vs-west-indies-1st-match-65235/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Nuweland-krieketveld|Nuweland]], [[Kaapstad]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 24&nbsp;222 | skeidsregters = Daryl Harper ([[Krieket Australië|Aus]]) en Srinivasaraghavan Venkataraghavan ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]]) | speler van die wedstryd = [[Brian Lara]] (WI) | rondte = | loot = Wes-Indië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Brian Lara]] (WI) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" /> * ''Wes-Indië teken die hoogste krieketwêreldbekertelling in dié tyd teen Suid-Afrika aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-highest-innings-totals/world-cup-12?opposition=3 |title=Highest totals For World Cup – vs South Africa |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> * ''Suid-Afrika is vir ’n stadige boultempo met een boulbeurt beboet. }} {{Krieketwedstryd | datum = 10 Februarie 2003 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-LK}} | telling1 = 272/7 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-NZ}} | telling2 = 225 almal uit (45.3 boulbeurte) | lopies1 = [[Sanath Jayasuriya]] 120 (125) | paaltjies1 = [[Nathan Astle]] 3/34 (7 boulbeurte) | lopies2 = [[Scott Styris]] 141 (125) | paaltjies2 = [[Russel Arnold]] 3/47 (8.3 boulbeurte) | uitslag = Sri Lanka wen met 47 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/new-zealand-vs-sri-lanka-3rd-match-65237/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Mangaung-ovaal|Goodyear-park]], [[Bloemfontein]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 3&nbsp;766 | skeidsregters = Steve Bucknor ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) en Neil Mallender ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Sanath Jayasuriya]] (SL) | rondte = | loot = Nieu-Seeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = Beide [[Sanath Jayasuriya]] (SL) en [[Scott Styris]] (NZ) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.<ref name="Batting" /> }} {{Krieketwedstryd | datum = 11 Februarie 2003 | tyd = | dagnag = ja | span1 = {{Cr-CA}} | telling1 = 180 (49.1 boulbeurte) | span2 = {{Cr-BD}} | telling2 = 120 (28 boulbeurte) | lopies1 = [[Ian Billcliff]] 42 (63) | paaltjies1 = [[Sanwar Hossain]] 2/26 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Sanwar Hossain]] 25 (24) | paaltjies2 = [[Austin Codrington]] 5/27 (9 boulbeurte) | uitslag = Kanada wen met 60 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/bangladesh-vs-canada-5th-match-65239/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Kingsmead-stadion|Saharastadion Kingsmead]], [[Durban]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 10&nbsp;482 | skeidsregters = Aleem Dar ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]]) en Brian Jerling ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) | speler van die wedstryd = [[Austin Codrington]] (Can) | rondte = | loot = Kanada het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Ashish Bagai]], [[Austin Codrington]], [[Davis Joseph]], [[Desmond Chumney]], [[Ishwar Maraj]], [[Ian Billcliff]], [[John Davison]], [[Joe Harris]], [[Nicholas de Groot]] en [[Sanjayan Thuraisingam]] (almal Can), asook [[Fazil Sattaur]] (WI) het hul EDI-debuut gemaak.'' * ''Kanada teken hul hoogste EDI-telling in dié tyd aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/team/team-highest-innings-totals/canada-17/one-day-internationals-2 |title=Highest totals by Canada in ODIs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> * ''[[Austin Codrington]] (Can) neem ’n vyf-paaltjie-oes.''<ref name="Bowling" /> * ''Bangladesj ly hul ergste krieketwêreldbekernederlaag in dié tyd.''<ref name="Largest" /> * ''Dit is Kanada se eerste EDI-oorwinning ooit.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/canada-overwhelm-bangladesh-in-durban-upset-126573 |title=Canada overwhelm Bangladesh in Durban upset |publisher=ESPNcricinfo |author=Samanth Subramanian |date=12 Februarie 2003 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 12 Februarie 2003 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-KE}} | telling1 = 140 (38 boulbeurte) | span2 = {{Cr-ZA}} | telling2 = 142/0 (21.2 boulbeurte) | lopies1 = [[Ravindu Shah]] 60 (87) | paaltjies1 = [[Lance Klusener]] 4/16 (8 boulbeurte) | lopies2 = [[Herschelle Gibbs]] 87* (66) | paaltjies2 = [[Martin Suji]] 0/21 (4 boulbeurte) | uitslag = Suid-Afrika wen met tien paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/south-africa-vs-kenya-6th-match-65240/full-scorecard Telkaart] | plek = [[JB Marks-ovaal|Noordwes-krieketstadion]], [[Potchefstroom]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 7&nbsp;364 | skeidsregters = Kevan Barbour ([[Zimbabwe Krieket|Zim]]) en Tyron Wijewardene ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) | speler van die wedstryd = [[Lance Klusener]] (RSA) | rondte = | loot = Kenia het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = }} {{Krieketwedstryd | datum = 13 Februarie 2003 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-NZ}} | telling1 = 241/7 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-WI}} | telling2 = 221 (49.4 boulbeurte) | lopies1 = [[Nathan Astle]] 46 (70) | paaltjies1 = [[Wavell Hinds]] 3/35 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Ramnaresh Sarwan]] 75 (99) | paaltjies2 = [[Andre Adams]] 4/44 (9.4 boulbeurte) | uitslag = Nieu-Seeland wen met 20 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/new-zealand-vs-west-indies-9th-match-65242/full-scorecard Telkaart] | plek = [[St. Georgespark, Port Elizabeth|St. Georgespark]], [[Gqeberha|Port Elizabeth]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 9&nbsp;427 | skeidsregters = [[Rudi Koertzen]] ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en Darrell Hair ([[Krieket Australië|Aus]]) | speler van die wedstryd = [[Andre Adams]] (NZ) | rondte = | loot = Wes-Indië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Ramnaresh Sarwan]] en [[Ridley Jacobs]] (albei WI) teken met 98 lopies die hoogste sewende paaltjievennootskap in dié tyd tydens ’n krieketwêreldbekerwedstryd aan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/highest-partnership-for-the-seventh-wicket-283566 |title=Highest partnership for the seventh wicket in ODIs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 14 Februarie 2003 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-BD}} | telling1 = 124 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-LK}} | telling2 = 126/0 (21.1 boulbeurte) | lopies1 = [[Alok Kapali]] 32 (38) | paaltjies1 = [[Chaminda Vaas]] 6/25 (9.1 boulbeurte) | lopies2 = [[Marvan Atapattu]] 69* (71) | paaltjies2 = [[Mohammad Manjural Islam]] 0/22 (6 boulbeurte) | uitslag = Sri Lanka wen met tien paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/bangladesh-vs-sri-lanka-10th-match-65243/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Pietermaritzburg-ovaal]], [[Pietermaritzburg]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 2&nbsp;900 | skeidsregters = Billy Bowden ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Russell Tiffin ([[Zimbabwe Krieket|Zim]]) | speler van die wedstryd = [[Chaminda Vaas]] (SL) | rondte = | loot = Sri Lanka het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Chaminda Vaas]] (SL) neem ’n driekuns – die eerste tydens die 2003-toernooi – toe hy [[Hannan Sarkar]], [[Mohammad Ashraful]] en [[Ehsanul Haque]] (almal Ban) in drie agtereenvolgende aflewerings uitboul.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketcountry.com/articles/chaminda-vaas-takes-hat-trick-off-the-first-three-deliveries-in-an-odi-23055 |title=Chaminda Vaas takes hat-trick off the first three deliveries in an ODI |publisher=Cricket Country |author=Nishad Pai Vaidya |date=30 Junie 2014 |accessdate=20 Oktober 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701221859/https://www.cricketcountry.com/articles/chaminda-vaas-takes-hat-trick-off-the-first-three-deliveries-in-an-odi-23055 |archive-date= 1 Julie 2020 |url-status=dead}}</ref> * ''Chaminda Vaas neem ’n vyf-paaltjie-oes.''<ref name="Bowling" /> * ''[[Marvan Atapattu]] word ná [[Aravinda de Silva]], [[Sanath Jayasuriya]] en Arjuna Ranatunga die vierde Sri Lankaanse kolwer wat sy 6&nbsp;000ste EDI-lopie aanteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/bangladesh-v-sri-lanka-155861 |title=Bangladesh v Sri Lanka |publisher=ESPNcricinfo |date=15 April 2004 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 15 Februarie 2003 | tyd = | dagnag = ja | span1 = {{Cr-CA}} | telling1 = 197 (49 boulbeurte) | span2 = {{Cr-KE}} | telling2 = 198/6 (48.3 boulbeurte) | lopies1 = [[Ian Billcliff]] 71 (100) | paaltjies1 = [[Thomas Odoyo]] 4/28 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Ravindu Shah]] 61 (95) | paaltjies2 = [[John Davison]] 3/15 (6 boulbeurte) | uitslag = Kenia wen met vier paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/canada-vs-kenya-12th-match-65245/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Nuweland-krieketveld|Nuweland]], [[Kaapstad]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 12&nbsp;291 | skeidsregters = Arani Jayaprakash ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]]) en Nadeem Ghauri ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]]) | speler van die wedstryd = [[Thomas Odoyo]] (Ken) | rondte = | loot = Kanada het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = }} {{Krieketwedstryd | datum = 16 Februarie 2003 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-ZA}} | telling1 = 306/6 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-NZ}} | telling2 = 229/1 (36.5 boulbeurte) | lopies1 = [[Herschelle Gibbs]] 143 (141) | paaltjies1 = [[Jacob Oram]] 2/52 (8 boulbeurte) | lopies2 = [[Stephen Fleming]] 134* (132) | paaltjies2 = [[Allan Donald]] 1/52 (5.5 boulbeurte) | uitslag = Nieu-Seeland wen met nege paaltjies ([[Duckworth-Lewis-Stern-metode|D/L-metode]]) | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/south-africa-vs-new-zealand-15th-match-65248/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Wanderersstadion|Wanderers]], [[Johannesburg]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 31&nbsp;326 | skeidsregters = Steve Bucknor ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) en Peter Willey ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Stephen Fleming]] (NZ) | rondte = | loot = Suid-Afrika het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = Wedstryd verkort weens reën; [[Duckworth-Lewis-Stern-metode|Duckworth-Lewis-metode]] hersien die teiken om te wen: 226 lopies in 39 boulbeurte vir Nieu-Seeland. | notas = Beide [[Herschelle Gibbs]] (RSA) en [[Stephen Fleming]] (NZ) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.<ref name="Batting" /> }} {{Krieketwedstryd | datum = 18 Februarie 2003 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-WI}} | telling1 = 244/9 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-BD}} | telling2 = 32/2 (8.1 boulbeurte) | lopies1 = [[Ricardo Powell]] 50 (31) | paaltjies1 = [[Mohammad Manjural Islam]] 3/62 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Ehsanul Haque]] 12 (24) | paaltjies2 = [[Mervyn Dillon]] 1/13 (4.1 boulbeurte) | uitslag = Onbeslis | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/bangladesh-vs-west-indies-16th-match-65249/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Willowmoore-park]], [[Benoni]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 4&nbsp;323 | skeidsregters = Russell Tiffin ([[Zimbabwe Krieket|Zim]]) en Brian Jerling ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) | speler van die wedstryd = nie toegeken nie | rondte = | loot = Bangladesj het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = Slegs 8.1 boulbeurte van Bangladesj se kolfbeurt is gespeel voordat reën ingesak het. | notas = }} {{Krieketwedstryd | datum = 19 Februarie 2003 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-CA}} | telling1 = 36 (18.4 boulbeurte) | span2 = {{Cr-LK}} | telling2 = 37/1 (4.4 boulbeurte) | lopies1 = [[Joseph Harris]] 9 (13) | paaltjies1 = [[Prabath Nissanka]] 4/12 (7 boulbeurte) | lopies2 = [[Marvan Atapattu]] 24* (14) | paaltjies2 = [[Sanjayan Thuraisingam]] 1/22 (2.4 boulbeurte) | uitslag = Sri Lanka wen met nege paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/canada-vs-sri-lanka-18th-match-65251/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Bolandpark]], [[Paarl]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 3&nbsp;298 | skeidsregters = Neil Mallender en David Shepherd ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Prabath Nissanka]] (SL) | rondte = | loot = Sri Lanka het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Barry Seebaran]] (Can) het sy EDI-debuut gemaak.'' * ''Kanada teken die laagste krieketwêreldbekertelling in dié tyd aan.''<ref name="Lowest_totals" /><ref name="Sricanrec">{{en}} {{cite web |url=https://www.rediff.com/wc2003/2003/feb/19stats1.htm |title=Statistical highlights: Sri Lanka v/s Canada |publisher=Rediff |author=Mohandas Menon |date=19 Februarie 2003 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> * ''Kanada teken ook die laagste EDI-telling in dié tyd aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/lowest-innings-totals-283987 |title=Lowest innings totals in ODIs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> * ''Zimbabwe teken die grootste krieketwêreldbekeroorwinning in dié tyd volgens aantal oorblywende aflewerings aan (272 balle).''<ref name="Sricanrec" /><ref name="Largest" /> * ''[[Prabath Nissanka]] (SL) behaal sy beste EDI-boulsyfer in dié tyd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/sri-lanka-boost-nrr-with-crushing-victory-126809 |title=Sri Lanka boost NRR with crushing victory |publisher=ESPNcricinfo |author=Charlie Austin |date=19 Februarie 2003 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 21 Februarie 2003 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-KE}} | telling1 = | span2 = {{Cr-NZ}} | telling2 = | lopies1 = | paaltjies1 = | lopies2 = | paaltjies2 = | uitslag = Kenia wen die wedstryd sonder ’n teenstander (sonder dat ’n bal geboul is) | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/kenya-vs-new-zealand-21st-match-66428/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Gymkhana Klubveld]], [[Nairobi]], [[Kenia]] | skeidsregters = Russell Tiffin ([[Zimbabwe Krieket|Zim]]) en Daryl Harper ([[Krieket Australië|Aus]]) | speler van die wedstryd = nie toegeken nie | rondte = | loot = geen loot nie | reën = | notas = Nieu-Seeland verbeur die wedstryd weens veiligheidskwessies.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2003/jan/31/cricket.cricketworldcup20031 |title=New Zealand refuse to play in Kenya |publisher=[[The Guardian]] |date=31 Januarie 2003 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 22 Februarie 2003 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-BD}} | telling1 = 108 (35.1 boulbeurte) | span2 = {{Cr-ZA}} | telling2 = 109/0 (12 boulbeurte) | lopies1 = [[Khaled Mashud]] 29 (67) | paaltjies1 = [[Makhaya Ntini]] 4/24 (7.1 boulbeurte) | lopies2 = [[Gary Kirsten]] 52* (32) | paaltjies2 = [[Mohammad Manjural Islam]] 0/26 (4 boulbeurte) | uitslag = Suid-Afrika wen met tien paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/south-africa-vs-bangladesh-22nd-match-65254/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Mangaung-ovaal|Goodyear-park]], [[Bloemfontein]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 7&nbsp;672 | skeidsregters = Billy Bowden ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Srinivas Venkataraghavan ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]]) | speler van die wedstryd = [[Makhaya Ntini]] (RSA) | rondte = | loot = Suid-Afrika het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = <span style="color:red">Bangladesj is hiermee uit die toernooi geskakel.</span> }} {{Krieketwedstryd | datum = 23 Februarie 2003 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-CA}} | telling1 = 202 (42.5 boulbeurte) | span2 = {{Cr-WI}} | telling2 = 206/3 (20.3 boulbeurte) | lopies1 = [[John Davison]] 111 (76) | paaltjies1 = [[Vasbert Drakes]] 5/44 (9.5 boulbeurte) | lopies2 = [[Brian Lara]] 73 (40) | paaltjies2 = [[John Davison]] 1/36 (5 boulbeurte) | uitslag = Wes-Indië wen met sewe paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/canada-vs-west-indies-24th-match-65256/full-scorecard Telkaart] | plek = [[SuperSport-park|Centurionpark]], [[Centurion]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 11&nbsp;630 | skeidsregters = Asoka de Silva ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) en Darrell Hair ([[Krieket Australië|Aus]]) | speler van die wedstryd = [[John Davison]] (Can) | rondte = | loot = Wes-Indië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Nicholas Ifill]] (Can) het sy EDI-debuut gemaak.'' * ''[[Brian Lara]] (WI) teken die vinnigste krieketwêreldbekervyftigtal in dié tyd aan (in 23 aflewerings).''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/cricket-world-cup-fastest-fifties-1401377 |title=Cricket World Cup – Fastest fifties in ODIs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> * ''[[John Davison]] (Can) teken die vinnigste krieketwêreldbekerhondertal in dié tyd aan (in 67 aflewerings).''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/top-world-cup-performances-john-davison-s-111-flattens-west-indies-496674 |title=Davison on the rampage |publisher=ESPNcricinfo |author=Sriram Veera |date=14 Januarie 2011 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/cricket-world-cup-fastest-hundreds-1401412 |title=Cricket World Cup – Fastest Hundreds in ODIs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> * ''[[Vasbert Drakes]] (WI) neem ’n vyf-paaltjie-oes.''<ref name="Bowling" /> * <span style="color:red">''Kanada is hiermee uit die toernooi geskakel.</span> }} {{Krieketwedstryd | datum = 24 Februarie 2003 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-KE}} | telling1 = 210/9 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-LK}} | telling2 = 157 (45 boulbeurte) | lopies1 = [[Kennedy Otieno]] 60 (88) | paaltjies1 = [[Muttiah Muralitharan]] 4/28 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Aravinda de Silva]] 41 (53) | paaltjies2 = [[Collins Obuya]] 5/24 (10 boulbeurte) | uitslag = Kenia wen met 53 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/kenya-vs-sri-lanka-26th-match-65258/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Gymkhana Klubveld]], [[Nairobi]], [[Kenia]]<br />Bywoning: 8&nbsp;218 | skeidsregters = Russell Tiffin ([[Zimbabwe Krieket|Zim]]) en Daryl Harper ([[Krieket Australië|Aus]]) | speler van die wedstryd = [[Collins Obuya]] (Ken) | rondte = | loot = Sri Lanka het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Collins Obuya]] (Ken) neem ’n vyf-paaltjie-oes.''<ref name="Bowling" /> * ''Dit is Kenia se eerste EDI-oorwinning oor Sri Lanka ooit.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/kenya-stun-sri-lanka-with-electric-fielding-display-126932 |title=Kenya stun Sri Lanka with electric fielding display |publisher=ESPNcricinfo |date=24 Februarie 2003 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 26 Februarie 2003 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-BD}} | telling1 = 198/7 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-NZ}} | telling2 = 199/3 (33.3 boulbeurte) | lopies1 = [[Mohammad Ashraful]] 56 (82) | paaltjies1 = [[Jacob Oram]] 3/32 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Craig McMillan]] 75 (83) | paaltjies2 = [[Khaled Mahmud]] 3/46 (10 boulbeurte) | uitslag = Nieu-Seeland wen met sewe paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/bangladesh-vs-new-zealand-29th-match-65261/full-scorecard Telkaart] | plek = [[De Beers Diamond-ovaal]], [[Kimberley]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 3&nbsp;712 | skeidsregters = Darrell Hair ([[Krieket Australië|Aus]]) en David Shepherd ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Craig McMillan]] (NZ) | rondte = | loot = Bangladesj het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = }} {{Krieketwedstryd | datum = 27 Februarie 2003 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-ZA}} | telling1 = 254/8 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-CA}} | telling2 = 136/5 (50 boulbeurte) | lopies1 = [[Boeta Dippenaar]] 80 (118) | paaltjies1 = [[Ashish Patel]] 3/41 (7 boulbeurte) | lopies2 = [[Ishwar Maraj]] 53* (155) | paaltjies2 = [[Makhaya Ntini]] 2/19 (10 boulbeurte) | uitslag = Suid-Afrika wen met 118 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/south-africa-vs-canada-32nd-match-65264/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Buffalopark]], [[Oos-Londen]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 9&nbsp;279 | skeidsregters = Daryl Harper ([[Krieket Australië|Aus]]) en Kevan Barbour ([[Zimbabwe Krieket|Zim]]) | speler van die wedstryd = [[Boeta Dippenaar]] (RSA) | rondte = | loot = Kanada het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Ashish Patel]] (Can) het sy EDI-debuut gemaak. }} {{Krieketwedstryd | datum = 28 Februarie 2003 | tyd = | dagnag = ja | span1 = {{Cr-LK}} | telling1 = 228/6 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-WI}} | telling2 = 222/9 (50 boulbeurte) | lopies1 = [[Sanath Jayasuriya]] 66 (99) | paaltjies1 = [[Vasbert Drakes]] 1/32 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Shivnarine Chanderpaul]] 65 (90) | paaltjies2 = [[Chaminda Vaas]] 4/22 (10 boulbeurte) | uitslag = Sri Lanka wen met ses lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/sri-lanka-vs-west-indies-34th-match-65266/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Nuweland-krieketveld|Nuweland]], [[Kaapstad]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 19&nbsp;148 | skeidsregters = Srinivas Venkataraghavan ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]]) en David Orchard ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) | speler van die wedstryd = [[Chaminda Vaas]] (SL) | rondte = | loot = Sri Lanka het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Aravinda de Silva]] (SL) neem sy 100ste EDI-paaltjie. }} {{Krieketwedstryd | datum = 1 Maart 2003 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-KE}} | telling1 = 217/7 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-BD}} | telling2 = 185 (47.2 boulbeurte) | lopies1 = [[Maurice Odumbe]] 52* (46) | paaltjies1 = [[Sanwar Hossain]] 3/49 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Tushar Imran]] 48 (81) | paaltjies2 = [[Maurice Odumbe]] 4/38 (10 boulbeurte) | uitslag = Kenia wen met 32 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/bangladesh-vs-kenya-35th-match-65267/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Wanderersstadion|Wanderers]], [[Johannesburg]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 17&nbsp;897 | skeidsregters = Asoka de Silva ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) en Neil Mallender ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Maurice Odumbe]] (Ken) | rondte = | loot = Kenia het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = }} {{Krieketwedstryd | datum = 3 Maart 2003 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-CA}} | telling1 = 196 (47 boulbeurte) | span2 = {{Cr-NZ}} | telling2 = 197/5 (23 boulbeurte) | lopies1 = [[John Davison]] 75 (62) | paaltjies1 = [[Jacob Oram]] 4/52 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Scott Styris]] 54* (38) | paaltjies2 = [[John Davison]] 3/61 (10 boulbeurte) | uitslag = Nieu-Seeland wen met vyf paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/canada-vs-new-zealand-38th-match-65270/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Willowmoore-park]], [[Benoni]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 5&nbsp;114 | skeidsregters = Arani Jayaprakash ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]]) en Brian Jerling ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) | speler van die wedstryd = [[John Davison]] (Can) | rondte = | loot = Nieu-Seeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Abdool Samad]] (Can) het sy EDI-debuut gemaak. }} {{Krieketwedstryd | datum = 3 Maart 2003 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-LK}} | telling1 = 268/9 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-ZA}} | telling2 = 229/6 (45 boulbeurte) | lopies1 = [[Marvan Atapattu]] 124 (129) | paaltjies1 = [[Jacques Kallis]] 3/41 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Herschelle Gibbs]] 73 (88) | paaltjies2 = [[Aravinda de Silva]] 2/36 (8 boulbeurte) | uitslag = Gelykop ([[Duckworth-Lewis-Stern-metode|D/L-metode]]) | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/south-africa-vs-sri-lanka-40th-match-65272/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Kingsmead-stadion|Saharastadion Kingsmead]], [[Durban]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 19&nbsp;744 | skeidsregters = Steve Bucknor ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) en Srinivasaraghavan Venkataraghavan ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]]) | speler van die wedstryd = [[Marvan Atapattu]] (SL) | rondte = | loot = Sri Lanka het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = Wedstryd verkort weens reën; [[Duckworth-Lewis-Stern-metode|Duckworth-Lewis-metode]] hersien die teiken om te wen: 230 lopies in 45 boulbeurte vir Suid-Afrika. | notas = [[Marvan Atapattu]] (SL) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" /> * ''Dit is slegs die tweede krieketwêreldbekerwedstryd wat in ’n gelykop geëindig het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/wc2007/engine/records/team/smallest_margins.html?id=12;type=trophy |title=World Cup / Records / Smallest Victories |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> * <span style="color:green">''Kenia, Nieu-Seeland en Sri Lanka vorder hiermee tot die Super Ses.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/joy-for-sri-lanka-despair-for-south-africa-130177 |title=Joy for Sri Lanka, despair for South Africa |publisher=ESPNcricinfo |author=Charlie Austin |date=3 Maart 2003 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> * ''Kenia word die eerste assosiaatlid wat die tweede rondte van ’n krieketwêreldbekertoernooi haal.''<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport3/cwc2003/low/newsid_2870000/newsid_2876000/2876055.stm |title=Kenya return to heroes' welcome |publisher=[[BBC]] |date=22 Maart 2003 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> * <span style="color:red">''Suid-Afrika en Wes-Indië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2003/mar/03/cricketworldcup2003.cricketworldcup7 |title=South Africa eliminated from World Cup |publisher=[[The Guardian]] |date=3 Maart 2003 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 4 Maart 2003 | tyd = | dagnag = | span1 = {{Cr-WI}} | telling1 = 246/7 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-KE}} | telling2 = 104 (35.5 boulbeurte) | lopies1 = [[Chris Gayle]] 119 (151) | paaltjies1 = [[Maurice Odumbe]] 2/62 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Peter Ongondo]] 24 (43) | paaltjies2 = [[Vasbert Drakes]] 5/33 (10 boulbeurte) | uitslag = Wes-Indië wen met 142 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/kenya-vs-west-indies-42nd-match-65274/full-scorecard Telkaart] | plek = [[De Beers Diamond-ovaal]], [[Kimberley]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 4&nbsp;587 | skeidsregters = David Shepherd ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Simon Taufel ([[Krieket Australië|Aus]]) | speler van die wedstryd = [[Vasbert Drakes]] (WI) | rondte = | loot = Wes-Indië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Chris Gayle]] (WI) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" /> * ''[[Vasbert Drakes]] (WI) neem sy tweede vyf-paaltjie-oes.<ref name="Bowling" /> }} === Super Ses === {| class="infobox bordered" | style="background:#cfc;"|Kwalifiseer vir die uitklopfase. |- | style="background:;"|Uit die toernooi geskakel. |} Australië, Indië, Zimbabwe, Sri Lanka, Kenia en Nieu-Seeland het die Super Ses-fase gehaal. Die punte wat oorgedra is, is soos volg bereken: Vier punte vir ’n oorwinning oor ’n ander kwalifiseerder, een vir ’n oorwinning oor ’n niekwalifiseerder, twee vir ’n afgelaste of onbesliste wedstryd teen ’n ander kwalifiseerder, 0.5 vir ’n afgelaste of onbesliste wedstryd teen ’n niekwalifiseerder. {| class="wikitable" style="text-align:center;" !width=175|Span !width=20|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|O|Onbeslis}} !width=20|{{Afkorting|G|Gelykop}} !width=20|{{Afkorting|LT|Lopietempo}} !width=20|{{Afkorting|P|Punte}} !width=20|{{Afkorting|P/o|Punte oorgedra (vanaf groepfase)}} |- style="background:#cfc;" |style="text-align:left;"|{{Cr-AU}} |3||3||0||0||0||+1.85||'''24'''||12 |- style="background:#cfc;" |style="text-align:left;"|{{Cr-IN}} |3||3||0||0||0||+0.89||'''20'''||8 |- style="background:#cfc;" |style="text-align:left;"|{{Cr-KE}} |3||1||2||0||0||+0.35||'''14'''||10 |- style="background:#cfc;" |style="text-align:left;"|{{Cr-LK}} |3||1||2||0||0||−0.84||'''11.5'''||7.5 |- |style="text-align:left;"|{{Cr-NZ}} |3||1||2||0||0||−0.90||'''8'''||4 |- |style="text-align:left;"|{{Cr-ZW}} |3||0||3||0||0||−1.25||'''3.5'''||3.5 |} {{Krieketwedstryd | datum = 7 Maart 2003 | tyd = 10:00 | dagnag = | span1 = {{Cr-AU}} | telling1 = 319/5 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-LK}} | telling2 = 223 (47.4 boulbeurte) | lopies1 = [[Ricky Ponting]] 114 (109) | paaltjies1 = [[Dilhara Fernando]] 3/47 (9 boulbeurte) | lopies2 = [[Aravinda de Silva]] 92 (94) | paaltjies2 = [[Brett Lee]] 3/52 (10 boulbeurte) | uitslag = Australië wen met 96 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/australia-vs-sri-lanka-1st-super-65275/full-scorecard Telkaart] | plek = [[SuperSport-park|Centurionpark]], [[Centurion]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 14&nbsp;273 | skeidsregters = Billy Bowden ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en David Shepherd ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Ricky Ponting]] (Aus) | rondte = | loot = Australië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Ricky Ponting]] (Aus) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.<ref name="Batting" /> }} {{Krieketwedstryd | datum = 7 Maart 2003 | tyd = 14:30 | dagnag = ja | span1 = {{Cr-KE}} | telling1 = 225/6 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-IN}} | telling2 = 226/4 (47.5 boulbeurte) | lopies1 = [[Kennedy Otieno]] 79 (134) | paaltjies1 = [[Harbhajan Singh]] 2/41 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Sourav Ganguly]] 107* (120) | paaltjies2 = [[Thomas Odoyo]] 2/27 (7 boulbeurte) | uitslag = Indië wen met ses paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/india-vs-kenya-2nd-super-65276/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Nuweland-krieketveld|Nuweland]], [[Kaapstad]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 17&nbsp;866 | skeidsregters = Daryl Harper ([[Krieket Australië|Aus]]) en Peter Willey ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Sourav Ganguly]] (Ind) | rondte = | loot = Kenia het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Sourav Ganguly]] (Ind) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" /> * ''[[Ravi Shah]] (Ind) teken sy 1&nbsp;000ste EDI-lopie aan. }} {{Krieketwedstryd | datum = 8 Maart 2003 | tyd = 10:00 | dagnag = | span1 = {{Cr-ZW}} | telling1 = 252/7 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-NZ}} | telling2 = 253/4 (47.2 boulbeurte) | lopies1 = [[Heath Streak]] 72* (84) | paaltjies1 = [[Chris Cairns]] 2/16 (4 boulbeurte) | lopies2 = [[Nathan Astle]] 102* (122) | paaltjies2 = [[Andy Blignaut]] 2/41 (10 boulbeurte) | uitslag = Nieu-Seeland wen met ses paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/new-zealand-vs-zimbabwe-3rd-super-65277/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Mangaung-ovaal|Goodyear-park]], [[Bloemfontein]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 3&nbsp;551 | skeidsregters = Darrell Hair ([[Krieket Australië|Aus]]) en [[Rudi Koertzen]] ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) | speler van die wedstryd = [[Nathan Astle]] (NZ) | rondte = | loot = Zimbabwe het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Nathan Astle]] (NZ) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.<ref name="Batting" /> }} {{Krieketwedstryd | datum = 10 Maart 2003 | tyd = 10:00 | dagnag = | span1 = {{Cr-IN}} | telling1 = 292/6 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-LK}} | telling2 = 109 (23 boulbeurte) | lopies1 = [[Sachin Tendulkar]] 97 (120) | paaltjies1 = [[Muttiah Muralitharan]] 3/46 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Kumar Sangakkara]] 30 (33) | paaltjies2 = [[Javagal Srinath]] 4/35 (9 boulbeurte) | uitslag = Indië wen met 183 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/india-vs-sri-lanka-4th-super-65278/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Wanderersstadion|Wanderers]], [[Johannesburg]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 23&nbsp;050 | skeidsregters = David Shepherd ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Simon Taufel ([[Krieket Australië|Aus]]) | speler van die wedstryd = [[Javagal Srinath]] (Ind) | rondte = | loot = Sri Lanka het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Mohammad Kaif]] (Ind) word die eerste veldwerker wat vier vangskote tydens ’n krieketwêreldbekerkolfbeurt benut.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/records/engine/records/fielding/most_catches_innings.html?id=12;type=trophy |title=World Cup / Records / Most catches in an innings |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> * <span style="color:green">''Australië en Indië vorder hiermee tot die halfeindrondte.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/india-cruise-into-semi-finals-against-abject-sri-lanka-130340 |title=India cruise into semi-finals against abject Sri Lanka |publisher=ESPNcricinfo |author=Charlie Austin |date=10 Maart 2003 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 11 Maart 2003 | tyd = 10:00 | dagnag = | span1 = {{Cr-AU}} | telling1 = 208/9 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-NZ}} | telling2 = 112 (30.1 boulbeurte) | lopies1 = [[Andy Bichel]] 64 (83) | paaltjies1 = [[Shane Bond]] 6/23 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Stephen Fleming]] 48 (70) | paaltjies2 = [[Brett Lee]] 5/42 (9.1 boulbeurte) | uitslag = Australië wen met 96 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/australia-vs-new-zealand-5th-super-65279/full-scorecard Telkaart] | plek = [[St. Georgespark, Port Elizabeth|St. Georgespark]], [[Gqeberha|Port Elizabeth]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 11&nbsp;104 | skeidsregters = Steve Bucknor ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) en Asoka de Silva ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) | speler van die wedstryd = [[Shane Bond]] (NZ) | rondte = | loot = Nieu-Seeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = Beide [[Shane Bond]] (NZ) en [[Brett Lee]] (Aus) neem ’n vyf-paaltjie-oes.''<ref name="Bowling" /> * ''Nieu-Seeland teken hul laagste krieketwêreldbekertelling in dié tyd aan.<ref name="Lowest_totals" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/lee-s-bowling-blitz-scuppers-new-zealand-for-record-cup-low-130362 |title=Lee's bowling blitz scuppers New Zealand for record Cup low |publisher=ESPNcricinfo |author=Lynn McConnell |date=12 Maart 2003 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 12 Maart 2003 | tyd = 10:00 | dagnag = | span1 = {{Cr-ZW}} | telling1 = 133 (44.1 boulbeurte) | span2 = {{Cr-KE}} | telling2 = 135/3 (26 boulbeurte) | lopies1 = [[Andy Flower]] 63 (101) | paaltjies1 = [[Martin Suji]] 3/19 (8 boulbeurte) | lopies2 = [[Thomas Odoyo]] 43* (60) | paaltjies2 = [[Andy Blignaut]] 1/36 (9 boulbeurte) | uitslag = Kenia wen met sewe paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/kenya-vs-zimbabwe-6th-super-65280/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Mangaung-ovaal|Goodyear-park]], [[Bloemfontein]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 2&nbsp;727 | skeidsregters = Aleem Dar ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]]) en Srinivasaraghavan Venkataraghavan ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]]) | speler van die wedstryd = [[Martin Suji]] (Ken) | rondte = | loot = Zimbabwe het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = Dit is Kenia se eerste EDI-oorwinning oor Zimbabwe ooit.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/fantastic-kenya-through-after-zimbabwe-wilt-130386 |title=Fantastic Kenya through after Zimbabwe wilt |publisher=ESPNcricinfo |author=Stephen Lamb |date=5 Februarie 2008 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> * <span style="color:green">''Kenia vorder hiermee tot die halfeindrondte.''</span><ref name="ZIMvKEN">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/fantastic-kenya-through-after-zimbabwe-wilt-130386 |title=Fantastic Kenya through after Zimbabwe wilt |publisher=ESPNcricinfo |author=Stephen Lamb |date=5 Maart 2003 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> * ''Kenia word die eerste assosiaatlid wat ’n krieketwêreldbekerhalfeindstryd haal.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.sundaytimes.lk/190512/sports/when-kenya-reached-the-semifinal-of-a-world-cup-348732.html |title=When Kenya reached the Semifinal of a World Cup |publisher=The Sunday Times |date=12 Mei 2019 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> * <span style="color:red">''Zimbabwe is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref name="ZIMvKEN" /> }} {{Krieketwedstryd | datum = 14 Maart 2003 | tyd = 10:00 | dagnag = | span1 = {{Cr-NZ}} | telling1 = 146 (45.1 boulbeurte) | span2 = {{Cr-IN}} | telling2 = 150/3 (40.4 boulbeurte) | lopies1 = [[Stephen Fleming]] 30 (59) | paaltjies1 = [[Zaheer Khan]] 4/42 (8 boulbeurte) | lopies2 = [[Mohammad Kaif]] 68* (129) | paaltjies2 = [[Shane Bond]] 2/23 (8 boulbeurte) | uitslag = Indië wen met sewe paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/india-vs-new-zealand-7th-super-65281/full-scorecard Telkaart] | plek = [[SuperSport-park|Centurionpark]], [[Centurion]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 16&nbsp;124 | skeidsregters = Daryl Harper ([[Krieket Australië|Aus]]) en Peter Willey ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Zaheer Khan]] (Ind) | rondte = | loot = Indië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = }} {{Krieketwedstryd | datum = 15 Maart 2003 | tyd = 10:00 | dagnag = | span1 = {{Cr-LK}} | telling1 = 256/5 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-ZW}} | telling2 = 182 (41.5 boulbeurte) | lopies1 = [[Marvan Atapattu]] 103* (127) | paaltjies1 = [[Heath Streak]] 2/40 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Craig Wishart]] 43 (71) | paaltjies2 = [[Sanath Jayasuriya]] 3/30 (6 boulbeurte) | uitslag = Sri Lanka wen met 74 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/sri-lanka-vs-zimbabwe-8th-super-65282/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Buffalopark]], [[Oos-Londen]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 6&nbsp;380 | skeidsregters = Brian Jerling en [[Rudi Koertzen]] ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) | speler van die wedstryd = [[Marvan Atapattu]] (SL) | rondte = | loot = Sri Lanka het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Marvan Atapattu]] (SL) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" /> * <span style="color:green">''Sri Lanka vorder hiermee tot die halfeindrondte.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/sri-lanka-book-themselves-semi-final-date-with-australia-130450 |title=Sri Lanka book themselves semi-final date with Australia |publisher=ESPNcricinfo |author=Charlie Austin |date=15 Maart 2003 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> * <span style="color:red">''Nieu-Seeland is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/india-s-seventh-win-in-a-row-achieved-with-ease-over-nz-130427 |title=India's seventh win in a row achieved with ease over NZ |publisher=ESPNcricinfo |author=Lynn McConnell |date=14 Maart 2003 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 15 Maart 2003 | tyd = 14:30 | dagnag = ja | span1 = {{Cr-KE}} | telling1 = 174/8 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-AU}} | telling2 = 178/5 (31.2 boulbeurte) | lopies1 = [[Steve Tikolo]] 51 (100) | paaltjies1 = [[Brett Lee]] 3/14 (8 boulbeurte) | lopies2 = [[Adam Gilchrist]] 67 (43) | paaltjies2 = [[Aasif Karim]] 3/7 (8.2 boulbeurte) | uitslag = Australië wen met vyf paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/australia-vs-kenya-9th-super-65283/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Kingsmead-stadion|Saharastadion Kingsmead]], [[Durban]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 14&nbsp;769 | skeidsregters = Billy Bowden ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Steve Bucknor ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) | speler van die wedstryd = [[Aasif Karim]] (Ken) | rondte = | loot = Australië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Brett Lee]] (Aus) neem ’n driekuns – die tweede ná [[Chaminda Vaas]] (SL) tydens die 2003-toernooi – toe hy [[Kennedy Otieno]], [[Brijal Patel]] en [[David Obuya]] (almal Ken) in drie agtereenvolgende aflewerings uitboul.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.sportskeeda.com/cricket/sk-flashback-brett-lee-s-hat-trick-karim-s-bag-of-tricks-in-the-2003-world-cup-super-six |title=SK Flashback: Brett Lee’s hat-trick, Karim’s bag of tricks in the 2003 World Cup Super-Six |publisher=Sportskeeda |author=Indra Vikram Singh |date=15 Mei 2019 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> }} === Uitklopfase === Die uitklopfase het bestaan uit twee halfeindstryde, waarvan die twee wenners mekaar in die eindstryd op Wanderers in Johannesburg ontmoet het. [[Lêer:Wanderers Stadium 2024.jpg|duimnael|Die eindstryd tussen Australië en Indië is op 23 Maart op Wanderers in Johannesburg beslis]] {{Tabel Beker 4 | RD1 = Halfeindrondte | RD2 = Eindrondte | RD1-hofie01 = 18 Maart – Port Elizabeth | RD1-span01 = '''{{Cr-AU}}''' | RD1-telling01 = '''212/7''' | RD1-span02 = {{Cr-LK}} | RD1-telling02 = 123/7 | RD1-hofie02 = 20 Maart – Durban | RD1-span03 = '''{{Cr-IN}}''' | RD1-telling03 = '''270/4''' | RD1-span04 = {{Cr-KE}} | RD1-telling04 = 179 | RD2-hofie01 = 23 Maart – Johannesburg | RD2-span01 = '''{{Cr-AU}}''' | RD2-telling01 = '''359/2''' | RD2-span02 = {{Cr-IN}} | RD2-telling02 = 234 }} ==== Halfeindrondte ==== {{Krieketwedstryd | datum = 18 Maart 2003 | tyd = 10:00 | dagnag = | span1 = {{Cr-AU}} | telling1 = 212/7 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-LK}} | telling2 = 123/7 (38.1 boulbeurte) | lopies1 = [[Andrew Symonds]] 91* (118) | paaltjies1 = [[Chaminda Vaas]] 3/34 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Kumar Sangakkara]] 39* (70) | paaltjies2 = [[Brett Lee]] 3/35 (8 boulbeurte) | uitslag = Australië wen met 48 lopies ([[Duckworth-Lewis-Stern-metode|D/L-metode]]) | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/australia-vs-sri-lanka-1st-sf-65284/full-scorecard Telkaart] | plek = [[St. Georgespark, Port Elizabeth|St. Georgespark]], [[Gqeberha|Port Elizabeth]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 14&nbsp;458 | skeidsregters = [[Rudi Koertzen]] ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en David Shepherd ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Andrew Symonds]] (Aus) | rondte = | loot = Australië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = Reën onderbreek die Sri Lankaanse kolfbeurt by 38.1 boulbeurte.'' * ''Ná voortgesette reën is die wedstryd eindelik afgelas en aan Australië toegeken.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport3/cwc2003/hi/newsid_2860000/newsid_2860400/2860455.stm |title=Rampant Australia through to final |publisher=[[BBC]] |date=18 Maart 2003 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> | notas = }} {{Krieketwedstryd | datum = 20 Maart 2003 | tyd = 14:30 | dagnag = ja | span1 = {{Cr-IN}} | telling1 = 270/4 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-KE}} | telling2 = 179 (46.2 boulbeurte) | lopies1 = [[Sourav Ganguly]] 111* (114) | paaltjies1 = [[Thomas Odoyo]] 1/45 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Steve Tikolo]] 56 (83) | paaltjies2 = [[Zaheer Khan]] 3/14 (9.2 boulbeurte) | uitslag = Indië wen met 91 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/india-vs-kenya-2nd-sf-65285/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Kingsmead-stadion|Saharastadion Kingsmead]], [[Durban]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 14&nbsp;458 | skeidsregters = Steve Bucknor ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) en Daryl Harper ([[Krieket Australië|Aus]]) | speler van die wedstryd = [[Sourav Ganguly]] (Ind) | rondte = | loot = Indië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = Ná Suid-Afrika in [[Krieketwêreldbeker 1992|1992]] en [[Krieketwêreldbeker 1999|1999]] het Kenia die tweede Afrikaspan en die eerste assosiaatlid ooit geword wat in ’n halfeindstryd verskyn het.'' * ''[[Sourav Ganguly]] (Ind) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.<ref name="Batting" /> }} ==== Eindstryd ==== {{Krieketwedstryd | datum = 23 Maart 2003 | tyd = 10:00 | dagnag = | span1 = {{Cr-AU}} | telling1 = 359/2 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-IN}} | telling2 = 234 (39.2 boulbeurte) | lopies1 = [[Ricky Ponting]] 140* (121) | paaltjies1 = [[Harbhajan Singh]] 2/49 (8 boulbeurte) | lopies2 = [[Virender Sehwag]] 82 (81) | paaltjies2 = [[Glenn McGrath]] 3/52 (8.2 boulbeurte) | uitslag = Australië wen met 125 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/australia-vs-india-final-65286/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Wanderersstadion|Wanderers]], [[Johannesburg]], [[Suid-Afrika]]<br />Bywoning: 31&nbsp;779 | skeidsregters = Steve Bucknor ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) en David Shepherd ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Ricky Ponting]] (Aus) | rondte = | loot = Indië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = Australië teken die hoogste telling in dié tyd tydens ’n krieketwêreldbekereindstryd aan.''<ref name="espncricinfo" /> * ''[[Ricky Ponting]] teken ook die hoogste individuele telling in dié tyd tydens ’n krieketwêreldbekereindwedstryd aan.''<ref name="espncricinfo" /><ref name="Batting" /> * ''Ricky Ponting teken ook die hoogste individuelle telling in dié tyd deur ’n [[Kaptein (sport)|kaptein]] tydens ’n krieketwêreldbekereindstryd aan.''<ref name="espncricinfo" /> * ''Ricky Ponting word die eerste kolwer wat agt sesse in ’n enkele krieketwêreldbekerkolfbeurt aanteken.''<ref name="espncricinfo" /> * ''[[Sachin Tendulkar]] teken die meeste krieketwêreldbekerlopies in dié tyd aan (673).''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/batting-most-runs-series/world-cup-12 |title=Most runs in a series For World Cup |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> * ''Adam Gilchrist word die eerste [[paaltjiewagter]] wat 21 stompe in ’n enkele krieketwêreldbekertoernooi neem.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/records/engine/records/keeping/most_dismissals_series.html?id=12;type=trophy |title=World Cup / Records / Most dismissals in a series |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> * ''Ricky Ponting (Aus) word die eerste veldwerker wat elf vangskote tydens ’n enkele krieketwêreldbekertoernooi benut.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/records/engine/records/fielding/most_catches_series.html?id=12;type=trophy |title=World Cup / Records / Most catches in a series |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> * ''Australië wen die Krieketwêreldbeker 2003 sonder ’n verlore wedstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport3/cwc2003/hi/newsid_2870000/newsid_2878600/2878647.stm |title=Cracks show in World Cup |publisher=[[BBC]] |author=Martin Gough |date=23 Maart 2003 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/great-world-cup-moments-gilchrist-walking-in-the-2003-semi-final-500697 |title=The Aussie who walked |publisher=ESPNcricinfo |date=13 Februarie 2011 |accessdate=20 Oktober 2024}}</ref> }} <br /> {| class="wikitable" style="text-align: center; margin: 0 auto;" !Krieketwêreldkampioen 2003 |- |align=center|'''{{Cr-AU}}''' |} == Statistiek == === Finale puntestand === Hierdie tabel toon die finale puntestand van al 14 deelnemende nasionale krieketspanne in die Krieketwêreldbeker 2003. [[Lêer:2003 Cricket World Cup results.svg|duimnael|400px|Uitslag van die Krieketwêreldbeker 2003: {{columns-list|2| {{sleutel|#fd0|Kampioen}} {{sleutel|#777|Naaswenner}} {{sleutel|#c96|Halfeindrondte}} {{sleutel|#7ae|Super Ses}} {{sleutel|#c46|Groepfase}} {{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}}}]] {| class="wikitable" style="text-align:center" !width=25|Rang !width=165|Span !width=25|Groep !width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}} !width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}} !width=25|{{Afkorting|O|Onbeslis}} !width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}} !width=25|{{Afkorting|LV|Lopies vir}} !width=25|{{Afkorting|LT|Lopies teen}} !width=25|{{Afkorting|LD|Lopieverskil}} !width=25|{{Afkorting|LT|Lopietempo}} !width=25|{{Afkorting|P|Punte}} |- | colspan="12"| '''Finaliste''' |- style="background:#fd0" | 1 || style="text-align:left;"|{{Cr-AU}} || A || 11 || 11 || 0 || 0 || 2641 || 1836 || +805 || || 44 |- style="background:#777;" | 2 || style="text-align:left;"|{{Cr-IN}} || A || 11 || 9 || 0 || 2 || 2593 || 2025 || +568 || || 36 |- | colspan="12"| '''In die halfeindrondte uitgeskakel''' |- style="background:#c96;" | 3 || style="text-align:left;"|{{Cr-LK}} || B || 10 || 5 || 1 || 4 || 1799 || 2051 || +252 || || 21.5 |- style="background:#c96;" | 4 || style="text-align:left;"|{{Cr-KE}} || B || 10 || 5 || 0 || 5 || 1582 || 1734 || –152 || || 20 |- | colspan="12"| '''In die Super Ses uitgeskakel''' |- style="background:#7ae;" | 5 || style="text-align:left;"|{{Cr-NZ}} || B || 9 || 5 || 0 || 4 || 1602 || 1803 || –201 || || 20 |- style="background:#7ae;" | 6 || style="text-align:left;"|{{Cr-ZW}} || A || 9 || 3 || 1 || 5 || 1626 || 1526 || +100 || || 17.5 |- | colspan="12"| '''In die groepfase uitgeskakel''' |- style="background:#c46;" | 7 || style="text-align:left;"|{{Cr-ZA}} || B || 6 || 3 || 1 || 2 || 1315 || 1159 || +156 || +1.73 || 14 |- style="background:#c46;" | 8 || style="text-align:left;"|{{Cr-WI}} || B || 6 || 3 || 1 || 2 || 1417 || 1082 || +335 || +1.10 || 14 |- style="background:#c46;" | 9 || style="text-align:left;"|{{Cr-EN}} || A || 6 || 3 || 0 || 3 || 1034 || 951 || +83 || +0.82 || 12 |- style="background:#c46;" | 10 || style="text-align:left;"|{{Cr-PK}} || A || 6 || 2 || 1 || 3 || 1216 || 1072 || +144 || +0.23 || 10 |- style="background:#c46;" | 11 || style="text-align:left;"|{{Cr-NL}} || A || 6 || 1 || 0 || 5 || 1072 || 1322 || –250 || −1.45 || 4 |- style="background:#c46;" | 12 || style="text-align:left;"|{{Cr-CA}} || B || 6 || 1 || 0 || 5 || 947 || 1012 || –65 || −1.99 || 4 |- style="background:#c46;" | 13 || style="text-align:left;"|{{Cr-BD}} || B || 6 || 0 || 1 || 5 || 767 || 1075 || –308 || −2.05 || 2 |- style="background:#c46;" | 14 || style="text-align:left;"|{{Cr-NA}} || A || 6 || 0 || 0 || 6 || 830 || 1793 || –963 || −2.96 || 0 |} === Meeste lopies en paaltjies === {| class="toptextcells" | Meeste lopies aangeteken:<ref name="Most_Runs" /> {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! ! Naam ! Lopies |- | 1 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Indië}} [[Sachin Tendulkar]] | 673 |- | 2 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Indië}} [[Sourav Ganguly]] | 465 |- | 3 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Ricky Ponting]] | 415 |- | 4 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Adam Gilchrist]] | 408 |- | 5 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Herschelle Gibbs]] | 384 |} | Meeste paaltjies geneem:<ref name="Most_Wickets" /> {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! ! Naam ! Paaltjies |- | 1 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Sri Lanka}} [[Chaminda Vaas]] | 23 |- | 2 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Brett Lee]] | 22 |- | 3 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Glenn McGrath]] | 21 |- | 4 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Indië}} [[Zaheer Khan]] | 18 |- |rowspan="2"| 5 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Shane Bond]] |rowspan="2"| 17 |- |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Sri Lanka}} [[Muttiah Muralitharan]] |} |} == Sien ook == {{Portaal|Krieket|Cricket ball.svg}} * [[Rugbywêreldbeker 2003]] == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == * {{en}} {{cite book |author=Peter Murray |title=World Cup Cricket – A Complete History |year=2019 |publisher=G2 Entertainment |isbn=978-1-78281-491-7}} * {{en}} {{cite book |author=Andrew Roberts |title=A History & Guide to the Cricket World Cup |year=2019 |publisher=Pen & Sword Books Limited |isbn=978-1-5267-5361-8}} * {{en}} {{cite book |authors=Phil Walker, Reynolds Harman |title=The Official History of the ICC Cricket World Cup |year=2019 |url=https://books.google.de/books?id=pnMyxQEACAAJ&dq=The+Official+History+of+the+ICC+Cricket+World+Cup&hl=de&sa=X&ved=0ahUKEwieoeHQw_riAhUIa1AKHQIOD3kQ6AEIKDAA |publisher=Jellyfish Publishing Solutions |isbn=978-1-909811-47-8}} * {{en}} {{cite book |authors=Mark Browning, James Grapsas |title=A Complete History of World Cup Cricket |year=2014 |url=https://books.google.de/books?id=mQnXoAEACAAJ&dq=World+Cup+Cricket+-+A+Complete+History&hl=de&sa=X&ved=0ahUKEwjCgpDaxPriAhU94aYKHQEpDokQ6AEIKDAA |publisher=New Holland Publishers}} * {{en}} {{cite book |author=James Alter |title=The History of World Cup Cricket |url=https://archive.org/details/historyofworldcu0000alte |year=2011 |publisher=Roli Books |isbn=978-8174368416}} * {{en}} {{cite book |author=Boria Majumdar |title=Cricketing Cultures in Conflict: World Cup 2003 |url=https://books.google.de/books?id=yX-CjX2qrzoC&redir_esc=y |year=2004 |publisher=Psychology Press |isbn=978-0-7146-8407-9}} * {{en}} {{cite book |author=K. R. Wadhwaney |title=Scandals, Controversies & World Cup-2003|url=https://books.google.de/books?id=nfKRiqtS6eEC&pg=PA3&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false |publisher=Diamond Pocket Books (P) Ltd. |year=2003 |isbn=978-81-288-0366-6}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Cricket World Cup 2003|Krieketwêreldbeker 2003}} * {{en}} [https://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC2003/ ''Australia rout India to retain World Cup''] * {{en}} [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124 ''ICC World Cup 2002/03''] * {{en}} [https://www.espncricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/155834.html ''The 2003 World Cup''] * {{en}} [https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2002-03-61124/match-schedule-fixtures-and-results ''ICC World Cup 2003 – Fixtures and Results''] * {{en}} {{IMDb-titel|0421317|Cricket World Cup 2003}} {{Proteas (2003 Krieketwêreldbeker)}} {{Navigasie Krieketwêreldbeker}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} {{DEFAULTSORT:Krieketwereldbeker 2003}} [[Kategorie:Geskiedenis van Kenia]] [[Kategorie:Geskiedenis van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Geskiedenis van Zimbabwe]] [[Kategorie:Krieketkompetisies in Kenia]] [[Kategorie:Krieketkompetisies in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Krieketkompetisies in Zimbabwe]] [[Kategorie:Krieketwêreldbeker|2003]] [[Kategorie:Sport in 2003]] lh9nv427u1ov49wi6e0usqliqfebrh7 0 129400 2979141 2976392 2026-10-15T13:51:05Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 1 as dood.) #IABot (v2.0.9.6 2979141 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Krieketwêreldbeker | naam = Krieketwêreldbeker 2019 | beeld = Krieketwêreldbeker 2019.svg | beeldgrote = 250px | onderskrif = Kenteken van die Krieketwêreldbeker 2019 | vanafdatum = 30 Mei | totdatum = 14 Julie | bestuurder = [[Internasionale Krieketraad]] (IKR) | krieketformaat = [[Internasionale eendagwedstryd|Internasionale eendagkrieket]] (EDI) | toernooiformaat = Groep- en uitklopfase | gashere = {{vlagland|Engeland}}<br />{{vlagland|Wallis}} | kampioen = {{Cr-EN}} | naaswenner = {{Cr-NZ}} | getal = 1 | deelnemers = 10 (24 kwalifiseer) | wedstryde gespeel = 48 | bywoning = 752000 | speler van die reeks = {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Kane Williamson]] | meeste lopies = {{vlagikoon|Indië}} [[Rohit Sharma]] (648)<ref name="Most_Runs">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/tournament/batting-most-runs-career/icc-cricket-world-cup-2019-12357 |title=Records in ICC Cricket World Cup, 2019 – Most runs |publisher=ESPNcricinfo |date=14 Julie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> | meeste paaltjies = {{vlagikoon|Australië}} [[Mitchell Starc]] (27)<ref name="Most_Wickets">{{en}} {{cite web |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?id=12357;type=tournament |title=Records in ICC Cricket World Cup, 2019 – Most wickets |publisher=ESPNcricinfo |date=14 Julie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> | vorige jaar = 2015 | vorige toernooi = Krieketwêreldbeker 2015 | volgende jaar = 2023 | volgende toernooi = Krieketwêreldbeker 2023 }} Die '''Krieketwêreldbeker 2019''' ([[Engels]]: ''2019 Cricket World Cup'') is van 30 Mei tot 14 Julie 2019 in [[Engeland]] en [[Wallis]] beslis.<ref name="Krieketwêreldbeker_Engeland">{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/cricket/4956010.stm |title=England lands Cricket World Cup |publisher=[[BBC]] |date=30 April 2016 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Dit was die twaalfde [[krieketwêreldbeker]]toernooi van die vierjaarlikse krieketwêreldkampioenskap in [[Internasionale eendagwedstryd|internasionale eendagkrieket]] (EDI) wat deur die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR) aangebied word en die vyfde in Engeland. Dié land het voorheen die toernooie van [[Krieketwêreldbeker 1975|1975]], [[Krieketwêreldbeker 1979|1979]], [[Krieketwêreldbeker 1983|1983]] en [[Krieketwêreldbeker 1999|1999]] gehuisves, meer as enige ander land.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/england-awarded-2019-world-cup-245814 |title=England awarded 2019 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |date=30 April 2006 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> [[Lêer:Icc cricket world cup trophy.jpg|duimnael|links|upright|Die Krieketwêreldbekertrofee waarom meegeding is]] Tien nasionale [[krieket]]spanne het aan die Krieketwêreldbeker 2019 deelgeneem: Die gasheer [[Engelse nasionale krieketspan|Engeland]], die sewe beste spanne van die IKR EDI-kampioenskap ([[Australiese nasionale krieketspan|Australië]], [[Bengaalse nasionale krieketspan|Bangladesj]], [[Indiese nasionale krieketspan|Indië]], [[Nieu-Seelandse nasionale krieketspan|Nieu-Seeland]], [[Pakistanse nasionale krieketspan|Pakistan]], [[Sri Lankaanse nasionale krieketspan|Sri Lanka]] en [[Proteas|Suid-Afrika]]), saam met die twee beste spanne van die Krieketwêreldbekerkwalifisering 2018 ([[Afghaanse nasionale krieketspan|Afghanistan]] en [[Wes-Indiese nasionale krieketspan|Wes-Indië]]). Tydens die Krieketwêreldbeker 2019 is 48 wedstryde gespeel, waaronder 45 tydens die groepfase en drie in die uitklopfase, insluitende die eindstryd. Die toernooi het op 30 Mei met die openingswedstryd tussen die gasheer Engeland en Suid-Afrika op die [[Londen]]se [[The Oval (Londen)|The Oval]] begin. Al die spanne het in een groep gespeel en 45 wedstryde is gespeel, waarvan elke span een keer teen al die ander spanne in die groep gespeel het. Die vier beste spanne het hierna vir die halfeindrondte gekwalifiseer en die eindstryd is op 14 Julie op [[Lord’s]] in Londen gehou.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/overview-2019-world-cup-1355342 |title=England win the ODI World Cup for the first time |publisher=ESPNcricinfo |date=31 Januarie 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> ’n Soortgelyke formaat is voorheen in die [[Krieketwêreldbeker 1992|1992-toernooi]] in [[Australië]] en [[Nieu-Seeland]] en ook in die daaropvolgende [[Krieketwêreldbeker 2023|2023-toernooi]] in [[Indië]] gebruik. Australië, Engeland, Indië en Nieu-Seeland het vir die halfeindrondte gekwalifiseer. Nieu-Seeland het Indië geklop en Engeland vir die verdedigende kampioen Australië, voordat die gasheer Engeland die eindstryd op Lord’s in Londen teen die [[Krieketwêreldbeker 2015|2015-naaswenner]] Nieu-Seeland gewen het deur meer grenshoue in die beslissende Superboulbeurt aan te teken en sodoende hul eerste titel ingepalm het. Dit is die eerste keer sedert die 1992-toernooi dat twee spanne mekaar in die eindstryd ontmoet het wat nog nie ’n titel ingepalm het nie. Engeland het ná Indië in [[Krieketwêreldbeker 2011|2011]] en Australië in 2015 die derde agtereenvolgende gasheer geword wat die krieketwêreldbekertoernooi tuis gewen het. Daarbenewens is dit ná [[sokker]] in [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1966|1966]] en [[rugby]] in [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]] die derde wêreldbekertrofee in een van Engeland se gewildste sportsoorte wat die onderskeidelike nasionale span ingepalm het. Lord’s het vir die vyfde keer ’n krieketwêreldbekereindstryd gehuisves, meer as enige ander krieketveld.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatvnews.com/sports/cricket/lords-to-host-record-5th-world-cup-final-in-2019-world-cup-14474.html |title=Lord's to host record 5th final in 2019 World Cup |publisher=India TV |date=19 Desember 2014 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Suid-Afrika kon vir die eerste keer sedert die [[Krieketwêreldbeker 2003|2003-toernooi]] – wat onder andere in Suid-Afrika aangebied is – nie tot die uitklopfase deurdring nie. Die Internasionale Krieketraad het voor die Krieketwêreldbeker 2015 aangekondig dat slegs tien van die vernaamste krieketlande aan die volgende toernooie van 2019 en 2023 sal kan deelneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-news-full-members-opposed-10-team-world-cup-says-haroon-lorgat-541846 |title=Full Members opposed 10-team World Cup – Lorgat |publisher=ESPNcricinfo |author=Nagraj Gollapudi |date=24 November 2011 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Dit het groot kritiek uitgelok, omdat veral die assosiaatlede van die IKR gevrees het dat die afstand in kwaliteit tussen hulle en die voorste [[toetskrieket]]lande groter sou word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2015/mar/26/icc-dave-richardson-2019-cricket-world-cup-associate-nations |title=ICC will still cut 2019 World Cup to 10 teams, says chief executive |publisher=[[The Guardian]] |date=26 Maart 2015 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/anger-as-10-team-world-cup-not-up-for-debate-892955 |title=Anger as 10-team World Cup not up for debate |publisher=ESPNcricinfo |author=Tim Wigmore |date=1 Julie 2015 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.abc.net.au/news/2019-06-05/cricket-world-cup-minnows-where-have-they-gone/11176128 |title=The Cricket World Cup 2019 has shrunk to exclude the minnows, but why? And how come it's still so long? |publisher=ABC News |date=4 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Die IKR se redenasie vir hierdie stap is egter ’n beter bemarkingsmoontlikheid van die kompetisie, want al die spanne sou dan mededingend wees.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/russell-degnan-does-a-ten-team-world-cup-make-financial-sense-843807 |title=Does a ten-team World Cup make financial sense? |publisher=ESPNcricinfo |author=Russell Degnan |date=6 Maart 2015 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Buitendien het die opgradering van Afghanistan en Irland tot [[Toetskrieket|toetslande]] beteken dat vir die eerste keer volle lede van die IKR nie aan ’n krieketwêreldbekertoernooi kon deelneem nie. [[Zimbabwiese nasionale krieketspan|Zimbabwe]] het vir die eerste keer sedert 1979 nie vir ’n krieketwêreldbekertoernooi gekwalifiseer nie. Vir die eerste keer in die toernooi se geskiedenis was die helfte van die deelnemende spanne uit [[Suid-Asië]]. Van al die ander vastelande ([[Afrika]], [[Amerikas]], [[Australië (kontinent)|Australië]], [[Europa]] en [[Oseanië]]) het slegs een span elk deelgeneem. Met sowat 1,6 miljard televisiekykers wêreldwyd was die Krieketwêreldbeker 2019 die destyds mees gesiene krieketwêreldbekertoernooi.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2019-mens-cricket-world-cup-most-watched-ever |title=2019 Men's Cricket World Cup most watched ever |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=16 September 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Die wedstryd tussen die aartsvyande Indië en Pakistan op 16 Junie 2019 te [[Old Trafford-krieketveld|Old Trafford]] in [[Manchester]] het sowat een miljard televisiekykers gelok.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.mirror.co.uk/sport/cricket/one-billion-watch-crickets-biggest-16528033 |title=One billion watch cricket's biggest rivals India and Pakistan at Old Trafford |publisher=[[Daily Mirror]] |author=Jeremy Armstrong |date=16 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Altesaam het 752&nbsp;000 toeskouers die 48 wedstryde bygewoon, die derde meeste tydens ’n krieketwêreldbekertoernooi net ná die 2023-toernooi en die [[Krieketwêreldbeker 2015|2015-toernooi]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/2023-odi-world-cup-shatters-viewership-records-1410361 |title=2023 ODI World Cup shatters viewership records |publisher=ESPNcricinfo |date=24 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> == Toewysing == Op 30 April 2006 het die IKR die drie krieketwêreldbekertoernooie van 2011, 2015 en 2019 toegewys. Die gemeenskaplike bod van [[Bangladesj]], [[Indië]], [[Pakistan]] en [[Sri Lanka]] vir die Krieketwêreldbeker 2011 is met tien teenoor drie stemme bo [[Australië]] en [[Nieu-Seeland]] s’n verkies.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/boards-disappointed-with-2011-world-cup-snub-245809 |title=Boards 'disappointed' with 2011 World Cup snub |publisher=ESPNcricinfo |date=30 April 2016 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/asia-to-host-2011-world-cup-245789 |title=Asia to host 2011 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |date=30 April 2016 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Vervolgens is die Krieketwêreldbeker 2015 aan Australië en Nieu-Seeland toegewys, nadat Engeland slegs vir die Krieketwêreldbeker 2019 aansoek gedoen het.<ref name="Krieketwêreldbeker_Engeland" /> Die Krieketwêreldbeker 2019 het tot die [[Verenigde Koninkryk]] se “Dekade van Sport” met groot sporttoernooie soos die [[Olimpiese Somerspele 2012]] en [[Paralimpiese Somerspele 2012]] in [[Londen]], [[Statebondspele]] 2014 in [[Glasgow]], [[Rugbywêreldbeker 2015]] in Engeland en [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018]] (wat egter aan Rusland toegewys is) behoort.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.telegraph.co.uk/sport/rugbyunion/rugby-world-cup/5926689/England-2015-will-be-best-Rugby-World-Cup-ever-says-RFU-chief-Francis-Baron.html |title=England 2015 will be best Rugby World Cup ever, says RFU chief Francis Baron |publisher=[[Daily Telegraph]] |date=28 Julie 2009 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/olympics/8881266/World-Athletics-Championships-2017-the-latest-addition-to-Britains-golden-decade-of-sport.html |title=World Athletics Championships 2017 the latest addition to Britain's golden decade of sport |publisher=[[Daily Telegraph]] |author=Josie Ensor |date=11 November 2011 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/olympics/london-2012/5926942/Golden-decade-of-sport-in-Britain-starts-now.html |title=Golden decade of sport in Britain starts now |publisher=[[Daily Telegraph]] |author=Andrew Baker |date=28 Julie 2009 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> == Deelnemers == === Kwalifisering === Tien krieketspanne het aan die Krieketwêreldbeker 2019 deelgeneem, ’n afname teenoor die Krieketwêreldbeker 2011 en 2015 se 14.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/33296828 |title=Cricket World Cup 2019 to stay at only 10 teams |publisher=[[BBC]] |author=Stephan Shemilt |date=26 Junie 2015 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.the42.ie/icc-limit-2019-cricket-world-cup-to-10-teams-419358-Apr2012/ |title=ICC limit 2019 Cricket World Cup to 10 teams |publisher=TheJournal.ie |author=Niall Kelly |date=16 April 2012 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Die gasheer Engeland en die beste sewe spanne op die IKR se EDI-ranglys, soos op 30 September 2017, het regstreeks vir die krieketwêreldbeker gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/ireland-afghanistan-in-mix-for-2019-world-cup-824791 |title=Ireland, Afghanistan in mix for 2019 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |date=28 Januarie 2015 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Australië, Bangladesj, Engeland (gasheer), Indië, Nieu-Seeland, Pakistan, Sri Lanka en Suid-Afrika het gevolglik regstreeks vir die Krieketwêreldbeker 2019 gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/650164 |title=Cricket World Cup: The Final 10 |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=23 Maart 2018 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Beide [[Afghaanse nasionale krieketspan|Afghanistan]] en [[Ierse nasionale krieketspan|Ierland]] is op 22 Junie 2017 toetskrieketstatus deur die IKR toegeken,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/422449 |title=Ireland and Afghanistan ICC newest full members amid wide-ranging governance reform |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=22 Junie 2017 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> maar hulle moes as gevolg van die kwalifiseringsproses nog steeds aan die kwalifisering vir die Krieketwêreldbeker 2019 deelneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.icc-cricket.com/news/2015/media-releases/84879/afghanistan-and-ireland-receive-opportunity-to-qualify-for-the-icc-cricket-world-cup-2019-with-full-members |title=Afghanistan and Ireland receive opportunity to qualify for the ICC Cricket World Cup 2019 with Full Members |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=2 Julie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160702164323/http://www.icc-cricket.com/news/2015/media-releases/84879/afghanistan-and-ireland-receive-opportunity-to-qualify-for-the-icc-cricket-world-cup-2019-with-full-members |archive-date=2 Julie 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> As gevolg van sy lae posisie op die IKR se EDI-ranglys moes Wes-Indië egter ook vir die Krieketwêreldbeker 2019 kwalifiseer en kon tydens die IKR EDI-kampioenskap wel daarin slaag.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/650767 |title=ICC congratulates Afghanistan and the Windies for qualifying for the ICC Cricket World Cup 2019 |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=26 Maart 2018 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> 83 nasionale krieketspanne het om die twee oorblywende plekke by die Krieketwêreldbeker 2019 meegeding, waarvan die finale tien aan die uiteindelike kwalifiserende rondte in [[Zimbabwe]] deelgeneem het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/595210 |title=ICC Cricket World Cup Qualifier 2018 schedule announced |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=15 Januarie 2018 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Wes-Indië het die eerste kwalifiserende span geword nadat hulle [[Skotse nasionale krieketspan|Skotland]] met vyf lopies volgens die [[Duckworth-Lewis-Stern-metode]] geklop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/43485231 |title=West Indies reach 2019 Cricket World Cup as Scotland are denied by rain in Qualifier |publisher=[[BBC]] |date=21 Maart 2018 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Afghanistan het by Wes-Indië aangesluit nadat hulle Ierland in met vyf paaltjies verslaan en sodoende beide Ierland en [[Zimbabwiese nasionale krieketspan|Zimbabwe]] uitgeskakel het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/650033 |title=Afghanistan qualify for CWC19 |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=23 Maart 2018 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Vir Zimbabwe was dit die eerste Krieketwêreldbeker sedert 1983 wat hulle misgeloop het. Vervolgens kon twee spanne met toetskrieketstatus – Ierland en Zimbabwe – vir die eerste keer nie vir ’n krieketwêreldbeker kwalifiseer nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/live-cricket-score-zimbabwe-vs-uae-icc-world-cup-qualifiers-2018-super-six-harare/story-v0K4NDjN5pGSvu4Ccu539N.html |title=UAE stun Zim |publisher=[[Hindustan Times]] |date=22 Maart 2018 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Daarbenewens was die Krieketwêreldbeker 2019 die eerste toernooi sonder assosiaatlede.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2018/mar/23/afghanistan-ireland-cricket-world-cup-qualifier |title=Afghanistan hold nerve to beat Ireland and reach Cricket World Cup |publisher=[[The Guardian]] |date=23 Maart 2018 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-s-dave-richardson-wants-to-expand-world-t20-first-round-to-18-teams-have-super-12-phase-994995 |title=ICC's Richardson wants more teams in World T20 |publisher=ESPNcricinfo |date=3 April 2016 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> === Kwalifiserende spanne === Die volgende tien spanne het vir die Krieketwêreldbeker 2019 gekwalifiseer. Al die deelnemende spanne het ook aan die vorige Krieketwêreldbeker 2015 deelgeneem, vervolgens was daar geen debutante nie. [[Lêer:2019 Cricket World Cup participating nations.svg|duimnael|400px|Uitslag van die kwalifisering; altesaam 24 spanne het deelgeneem. {{sleutel|#003|Gekwalifiseer as gasheer}} {{sleutel|#00f|Gekwalifiseer tydens die IKR EDI-kampioenskap}} {{sleutel|#0c0|Gekwalifiseer tydens die Krieketwêreldbekerkwalifisering}} {{sleutel|#fc0|Nie gekwalifiseer nie}} {{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}]] {| class="wikitable sortable" !Span !Kwalifiseringmetode !Verskynings by eindstryde !Laaste verskyning !Vorige beste prestasie |- |{{Cr-EN}} |'''Gasheer''' |Twaalfde |[[Krieketwêreldbeker 2015|2015]] |Naaswennner <small>([[Krieketwêreldbeker 1979|1979]], [[Krieketwêreldbeker 1987|1987]], [[Krieketwêreldbeker 1992|1992]])</small> |- |{{Cr-AU}} | rowspan="7" |IKR EDI-kampioenskap |Twaalfde |[[Krieketwêreldbeker 2015|2015]] |'''Kampioen''' <small>([[Krieketwêreldbeker 1987|1987]], [[Krieketwêreldbeker 1999|1999]], [[Krieketwêreldbeker 2003|2003]], [[Krieketwêreldbeker 2007|2007]], [[Krieketwêreldbeker 2015|2015]])</small> |- |{{Cr-BD}} |Sesde |[[Krieketwêreldbeker 2015|2015]] |Kwarteindrondte <small>([[Krieketwêreldbeker 2015|2015]])</small> |- |{{Cr-IN}} |Twaalfde |[[Krieketwêreldbeker 2015|2015]] |'''Kampioen''' <small>([[Krieketwêreldbeker 1983|1983]], [[Krieketwêreldbeker 2011|2011]])</small> |- |{{Cr-NZ}} |Twaalfde |[[Krieketwêreldbeker 2015|2015]] |Naaswenner <small>([[Krieketwêreldbeker 2015|2015]])</small> |- |{{Cr-PK}} |Twaalfde |[[Krieketwêreldbeker 2015|2015]] |'''Kampioen''' <small>([[Krieketwêreldbeker 1992|1992]])</small> |- |{{Cr-LK}} |Twaalfde |[[Krieketwêreldbeker 2015|2015]] |'''Kampioen''' <small>([[Krieketwêreldbeker 1996|1996]])</small> |- |{{Cr-ZA}} |Agste |[[Krieketwêreldbeker 2015|2015]] |Halfeindrondte <small>([[Krieketwêreldbeker 1992|1992]], [[Krieketwêreldbeker 1999|1999]], [[Krieketwêreldbeker 2007|2007]], [[Krieketwêreldbeker 2015|2015]])</small> |- |{{Cr-AF}} | rowspan="2" |Krieketwêreldbekerkwalifisering |Tweede |[[Krieketwêreldbeker 2015|2015]] |Groepfase <small>([[Krieketwêreldbeker 2015|2015]])</small> |- |{{Cr-WI}} |Twaalfde |[[Krieketwêreldbeker 2015|2015]] |'''Kampioen''' <small>([[Krieketwêreldbeker 1975|1975]], [[Krieketwêreldbeker 1979|1979]])</small> |} == Stadions == [[Lêer:FloodlitLondonStadium.jpg|duimnael|Anders as oorspronklik beplan kon die [[Londen]]se [[Olimpiese Stadion (Londen)|Olimpiese Stadion]] tydens die Krieketwêreldbeker 2019 nie gebruik word nie]] Die Engelse beheerliggaam [[Engelse en Walliese Krieketraad|ECB]] het in sy 2014-beplanning vir die toernooi elf stadions gelys.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/30519129 |title=Ashes 2019: Edgbaston & Old Trafford awarded Australia Tests |publisher=[[BBC]] |date=17 Desember 2014 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Daarbenewens het hulle beplan om die [[Olimpiese Stadion (Londen)|Londen-stadion]] vir enkele wedstryde te gebruik, indien die wêreldbeheerliggam sou instem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/38228798 |title=London Stadium could stage 2019 Cricket World Cup matches |publisher=[[BBC]] |date=6 Desember 2016 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Die IKR het in Jannuarie 2017 ingestem, ’n finale besluit, wat in Julie 2017 moes plaasvind, is egter verder vertraag.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/london-olympic-stadium-gets-approval-for-2019-world-cup-1079160 |title=London Olympic Stadium gets approval for 2019 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Tim Wigmore |date=23 Januarie 2017 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2017/may/02/london-stadium-cricket-world-cup-2019-games |title=London Stadium set for ‘festival of cricket’ weekend at 2019 World Cup |publisher=[[The Guardian]] |author=Tim Wigmore |date=2 Mei 2017 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Tydens die bevestiging van die skedule op 25 April 2018 is ook aangekondig, dat die ECB weens onsekerhede (die eerste gebruik van inloopkolfblaaie in Engeland, veranderinge van spreilighoeke, hoë koste vir die omskepping van die buiteveld, insolasiehoek) van wedstryde op die Londen-stadion afstand gedoen het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/cricket/2018/04/25/olympic-stadium-miss-hosting-2019-cricket-world-cup-matches/ |title=Olympic Stadium to miss out on hosting 2019 Cricket World Cup matches |publisher=[[Daily Telegraph]] |author=Nick Hoult |date=25 April 2018 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/setting-sun-sealed-fate-of-olympic-stadium-as-london-venue-is-omitted-from-world-cup-plans-1144480 |title='Setting sun' sealed fate of Olympic Stadium as London venue is omitted from World Cup plans |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Miller |date=26 April 2018 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Hieronder die stadions soos op 26 April 2018 deur die [[Internasionale Krieketraad]] bekendgestel. Engeland het 44 wedstryde op tien verskeie plekke gehuisves, terwyl Wallis vier wedstryde op een plek aangebied het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/news/icc-world-cup-2019-full-schedule-date-and-venue/articleshow/63928774.cms |title=ICC World Cup 2019: Full Schedule, dates and venues |publisher=[[The Times of India]] |date=17 Mei 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> <center> {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! [[Birmingham]], [[Wes-Midlands]] ! [[Bristol]], City of Bristol ! [[Cardiff]], [[Wallis]] ! [[Chester-le-Street]], [[Durham (graafskap)|Durham]] |- | [[Edgbaston-krieketveld|Edgbaston]] | [[Bristol-krieketveld]] | [[Sophia Gardens (krieketveld)|Sophia Gardens]] | [[Riverside Ground]] |- | <small>{{Koördinate|52|27|20.93|N|1|54|08.96|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Edgbaston}}</small> | <small>{{Koördinate|51|28|38.01|N|2|35|02.96|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Bristol-krieketveld}}</small> | <small>{{Koördinate|51|29|14|N|3|11|29|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Sophia Gardens}}</small> | <small>{{Koördinate|54|50|58.72|N|1|33|38.54|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Riverside Ground}}</small> |- | Kapasiteit: '''25&nbsp;000'''<ref name="Kapasiteit">{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/extra/vjVnELf6Ih/shapes_cricket_stadiums |title=The many shapes of England’s cricket stadiums |publisher=[[BBC]] |author=Shadab Nazmi |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> | Kapasiteit: '''17&nbsp;500'''<ref name="Kapasiteit" /> | Kapasiteit: '''15&nbsp;643'''<ref name="Kapasiteit" /> | Kapasiteit: '''17&nbsp;000'''<ref name="Kapasiteit" /> |- | [[Lêer:Edgbaston---close-of-play.jpg|150px]] | [[Lêer:Bristol County Ground.jpg|150px]] | [[Lêer:Cathedral Road end, SWALEC Stadium, Cardiff, Wales.jpg|150px]] | [[Lêer:Riverside-ground.jpg|150px]] |- ! [[Leeds]], [[Wes-Yorkshire]] !colspan=2| [[Londen]], [[Groter Londen]] !rowspan=5|{{Location map+|Engeland|width=300|float=right|places= {{Location map~|Engeland|lat=52.455814|long=-1.902489|position=left|background=|label=[[Birmingham]]}} {{Location map~|Engeland|lat=51.477174|long=-2.584097|position=right|background=|label=[[Bristol]]}} {{Location map~|Engeland|lat=51.487334|long=-3.191416|position=left|background=|label=[[Cardiff]]}} {{Location map~|Engeland|lat=54.849512|long=-1.560952|position=left|background=|label=[[Chester-le-Street]]}} {{Location map~|Engeland|lat=53.817686|long=-1.582070|position=left|background=|label=[[Leeds]]}} {{Location map~|Engeland|lat=53.003280|long=-1.144573|position=left|background=|label=[[Nottingham]]}} {{Location map~|Engeland|lat=53.479251|long=-2.247926|position=left|background=|label=[[Manchester]]}} {{Location map~|Engeland|lat=51.529420|long=-0.172822|position=left|background=|label=[[Lord’s]]}} {{Location map~|Engeland|lat=51.483769|long=-0.114850|position=right|background=|label=[[The Oval (Londen)|The Oval]]}} {{Location map~|Engeland|lat=50.924000|long=-1.321900|position=right|background=|label=[[Southampton]]}} {{Location map~|Engeland|lat=51.018905|long=-3.100891|position=right|background=|label=[[Taunton]]}}}} |- | [[Headingley-krieketveld|Headingley]] | [[Lord’s]] | [[The Oval (Londen)|The Oval]] |- | <small>{{Koördinate|53|49|3.58|N|1|34|55.12|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Headingley}}</small> | <small>{{Koördinate|51|31|45.84|N|0|10|21.72|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Lord’s}}</small> | <small>{{Koördinate|51|29|1|N|0|6|54|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=The Oval}}</small> |- | Kapasiteit: '''18&nbsp;350'''<ref name="Kapasiteit" /> | Kapasiteit: '''30&nbsp;000'''<ref name="Kapasiteit" /> | Kapasiteit: '''24&nbsp;500'''<ref name="Kapasiteit" /> |- | [[Lêer:Headingley Cricket Stadium.jpg|150px]] | [[Lêer:Nat West media centre cropped.jpg|150px]] | [[Lêer:OCS Stand (Surrey v Yorkshire in foreground).JPG|150px]] |- ! [[Manchester]], [[Groter Manchester]] ! [[Nottingham]], [[Nottinghamshire]] ! [[Southampton]], [[Hampshire]] ! [[Taunton]], [[Somerset]] |- | [[Old Trafford-krieketveld|Old Trafford]] | [[Trent Bridge]] | [[Rose Bowl (krieketveld)|Rose Bowl]] | [[County Ground, Taunton|County Ground]] |- | <small>{{Koördinate|53|27|22.85|N|2|17|12.34|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Old Trafford}}</small> | <small>{{Koördinate|52|56|12.78|N|1|07|55.78|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Trent Bridge}}</small> | <small>{{Koördinate|50|55|26.4|N|1|19|18.8|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Rose Bowl}}</small> | <small>{{Koördinate|51|1|8.4|N|3|6|2.9|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=County Ground}}</small> |- | Kapasiteit: '''26&nbsp;000'''<ref name="Kapasiteit" /> | Kapasiteit: '''17&nbsp;500'''<ref name="Kapasiteit" /> | Kapasiteit: '''25&nbsp;000'''<ref name="Kapasiteit" /> | Kapasiteit: '''12&nbsp;500'''<ref name="Kapasiteit" /> |- | [[Lêer:Old Trafford Cricket Ground August 2014 (cropped).jpg|150px]] | [[Lêer:Cricket-EngNZ-08-T3-D4-1.JPG|150px]] | [[Lêer:Pavilion stands.JPG|150px]] | [[Lêer:County Ground, Taunton panorama.jpg|150px]] |}</center> == Formaat == Die Krieketwêreldbeker 2019 is oor 47 dae tussen tien verskillende spanne oor 46 wedstryde beslis. Dit het op 30 Mei 2019 op The Oval in Londen met die openingswedstryd tussen die gasheer Engeland en Suid-Afrika begin. Die toernooi het geëindig op Lord’s in Londen op 14 Julie met die eindstryd tussen Engeland en Nieu-Seeland, waartydens die gasheer die Krieketwêreldbekertrofee ingepalm het. ’n Soortgelyke formaat is voorheen in die Krieketwêreldbeker 1992 gebruik, maar destyds het nege in plaas van tien nasionale krieketspanne deelgeneem. === Kalender === Die Internasionale Krieketraad het die wedstrydskedule op 26 April 2018 bekendgestel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/story/2019-cricket-world-cup-icc-to-announce-full-schedule-on-thursday-1219938-2018-04-25 |title=2019 Cricket World Cup to begin on May 30, final on July 14: ICC to confirm full schedule on Thursday |publisher=India Today |date=25 April 2018 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> Die volgende tabel dui die Krieketwêreldbeker 2019 se daaglikse program aan. ’n Rooi blokkie dui op beide die openings- en sluitingseremonie, ’n pers blokkie op wedstryde tydens die groepfase, ’n groen blokkie op wedstryde tydens die uitklopfase en ’n geel blokkie op die eindstryd. {| class="wikitable left center" "style=margin:0.5em auto;font-size:95%;line-height:1.25em" |+ Aantal daaglikse wedstryde tydens die toernooi |- ! scope=col |Groepfase<br />Mei/Junie/Julie ! scope=col |Wo<br />29 ! scope=col |Do<br />30 ! scope=col |Vr<br />31 ! scope=col |Sa<br />1 ! scope=col |So<br />2 ! scope=col |Ma<br />3 ! scope=col |Di<br />4 ! scope=col |Wo<br />5 ! scope=col |Do<br />6 ! scope=col |Vr<br />7 ! scope=col |Sa<br />8 ! scope=col |So<br />9 ! scope=col |Ma<br />10 ! scope=col |Di<br />11 ! scope=col |Wo<br />12 ! scope=col |Do<br />13 ! scope=col |Vr<br />14 ! scope=col |Sa<br />15 ! scope=col |So<br />16 ! scope=col |Ma<br />17 ! scope=col |Di<br />18 ! scope=col |Wo<br />19 ! scope=col |Do<br />20 ! scope=col |Vr<br />21 ! scope=col |Sa<br />22 ! scope=col |So<br />23 ! scope=col |Ma<br />24 ! scope=col |Di<br />25 ! scope=col |Wo<br />26 ! scope=col |Do<br />27 ! scope=col |Vr<br />28 ! scope=col |Sa<br />29 ! scope=col |So<br />30 ! scope=col |Ma<br />1 ! scope=col |Di<br />2 ! scope=col |Wo<br />3 ! scope=col |Do<br />4 ! scope=col |Vr<br />5 ! scope=col |Sa<br />6 |- align=center |align=left|Seremonies <!-- 29 -->| bgcolor=#d6325b|'''{{Afkorting|OS|Openingseremonie}}''' <!-- 30 -->| <!-- 31 -->| <!-- 1 -->| <!-- 2 -->| <!-- 3 -->| <!-- 4 -->| <!-- 5 -->| <!-- 6 -->| <!-- 7 -->| <!-- 8 -->| <!-- 9 -->| <!-- 10 -->| <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| <!-- 23 -->| <!-- 24 -->| <!-- 25 -->| <!-- 26 -->| <!-- 27 -->| <!-- 28 -->| <!-- 29 -->| <!-- 30 -->| <!-- 1 -->| <!-- 2 -->| <!-- 3 -->| <!-- 4 -->| <!-- 5 -->| <!-- 6 -->| |- align=center | align=left|Groepfase <!-- 29 -->| <!-- 30 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 31 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 1 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 2 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 3 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 4 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 5 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 6 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 7 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 8 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 9 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 10 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 11 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 12 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 13 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 14 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 15 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 16 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 17 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 18 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 19 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 20 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 21 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 22 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 23 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 24 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 25 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 26 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 27 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 28 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 29 -->| bgcolor=#c364f3| 2 <!-- 30 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 1 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 2 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 3 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 4 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 5 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 6 -->| bgcolor=#c364f3| 2 |- ! scope=col |Uitklopfase<br />Julie ! scope=col |So<br />7 ! scope=col |Ma<br />8 ! scope=col |Di<br />9 ! scope=col |Wo<br />10 ! scope=col |Do<br />11 ! scope=col |Vr<br />12 ! scope=col |Sa<br />13 ! scope=col |So<br />14 |- align=center |align=left|Seremonies <!-- 7 -->| <!-- 8 -->| <!-- 9 -->| <!-- 10 -->| <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| bgcolor=#d6325b|'''{{Afkorting|SS|Sluitingseremonie}}''' |- align=center |align=left|Uitklopfase <!-- 7 -->| <!-- 8 -->| <!-- 9 & 10 -->|colspan="2" bgcolor=#00cc33 | 1 <!-- 11 -->| bgcolor=#00cc33| 1 <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| bgcolor=#ffcc00| '''1''' |} {| | colspan=2 |'''Verklaring''' |- | {{sleutel|#d6325b|Seremonies}} |- | {{sleutel|#c364f3|Groepwedstryde}} |- | {{sleutel|#00cc33|Uitklopfase}} |- | {{sleutel|#ffcc00|Eindstryd}} |} === Groepfase === Die Krieketwêreldbeker 2019 is deur tien nasionale krieketspanne beslis. Vir die groepfase is die tien deelnemende spanne in een enkele groep geplaas; elke span het een wedstryd teen elk van die ander spanne in dieselfde groep gespeel, dus het elke span nege wedstryde in die groepfase gespeel. Twee punte is vir ’n oorwinning toegeken, een vir ’n gelykop of onbesliste wedstryd en geen punte vir ’n nederlaag: spanne wat met dieselfde aantal punte geëindig het, is volgens lopietempo, dan boultempo en dan die uitslag van die direkte ontmoeting gerangskik. Die vier beste spanne het na die uitklopfase deurgedring. === Uitklopfase === Van die begin van dié fase af het die toernooi ’n uitklopformaat aangeneem wat uit drie wedstryde bestaan het: twee halfeindstryde en die eindstryd. Die vier beste spanne van die groep het na die uitklopfase deurgedring. Die eerste span het teen die vierde span en die tweede span teen die derde span in die halfeindstryde gespeel. Elke wedstryd in die uitklopfase moes met ’n oorwinning vir een van die spanne eindig. As daar ná albei kolfbeurte ’n gelykopuitslag was, is die wedstryd deur ’n Superboulbeurt beslis. == Betrokkenes == === Skeidsregters en wedstrydbeamptes === ’n Paneel van 16 skeidsregters en ses wedstrydbeamptes is vir die toernooi gebruik.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/1198051 |title=Match officials for ICC Men’s Cricket World Cup 2019 announced |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=26 April 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> ==== Skeidsregters ==== {| |- style="vertical-align:top" || * {{vlagikoon|Australië}} Bruce Oxenford <small>([[Krieket Australië|Australië]])</small> * {{vlagikoon|Australië}} Paul Reiffel <small>([[Krieket Australië|Australië]])</small> * {{vlagikoon|Australië}} Rod Tucker <small>([[Krieket Australië|Australië]])</small> * {{vlagikoon|Australië}} Paul Wilson <small>([[Krieket Australië|Australië]])</small> * {{vlagikoon|Engeland}} Ian Gould <small>([[Engelse en Walliese Krieketraad|Engeland]])</small> * {{vlagikoon|Engeland}} Richard Illingworth <small>([[Engelse en Walliese Krieketraad|Engeland]])</small> * {{vlagikoon|Engeland}} Richard Kettleborough <small>([[Engelse en Walliese Krieketraad|Engeland]])</small> * {{vlagikoon|Engeland}} [[Nigel Llong]] <small>([[Engelse en Walliese Krieketraad|Engeland]])</small> || * {{vlagikoon|Engeland}} Michael Gough <small>([[Engelse en Walliese Krieketraad|Engeland]])</small> * {{vlagikoon|Indië}} Sundaram Ravi <small>([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Indië]])</small> * {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Chris Gaffaney <small>([[Nieu-Seeland Krieket|Nieu-Seeland]])</small> * {{vlagikoon|Pakistan}} Aleem Dar <small>([[Pakistanse Krieketraad|Pakistan]])</small> * {{vlagikoon|Sri Lanka}} Kumar Dharmasena <small>([[Sri Lanka Krieket|Sri Lanka]])</small> * {{vlagikoon|Sri Lanka}} Ruchira Palliyaguruge <small>([[Sri Lanka Krieket|Sri Lanka]])</small> * {{vlagikoon|Suid-Afrika}} Marais Erasmus <small>([[Krieket Suid-Afrika|Suid-Afrika]])</small> * {{vlagikoon|Wes-Indië}} Joel Wilson <small>([[Krieket Wes-Indië|Wes-Indië]])</small> |} ==== Wedstrydbeamptes ==== {| |- style="vertical-align:top" || * {{vlagikoon|Australië}} David Boon <small>([[Krieket Australië|Australië]])</small> * {{vlagikoon|Engeland}} Chris Broad <small>([[Engelse en Walliese Krieketraad|Engeland]])</small> * {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Jeff Crowe <small>([[Nieu-Seeland Krieket|Nieu-Seeland]])</small> || * {{vlagikoon|Sri Lanka}} Ranjan Madugalle <small>([[Sri Lanka Krieket|Sri Lanka]])</small> * {{vlagikoon|Zimbabwe}} Andy Pycroft <small>([[Zimbabwe Krieket|Zimbabwe]])</small> * {{vlagikoon|Wes-Indië}} Richie Richardson <small>([[Krieket Wes-Indië|Wes-Indië]])</small> |} === Spanne === [[Lêer:Total Number of ODI Caps for 2019 Cricket World Cup.svg|duimnael|Aantal EDI-wedstryde van al die spanne van die Krieketwêreldbeker teen toernooibegin op 30 Mei 2019 rakende die spelers van die oorspronklike spanlys wat op 23 April 2019 aan die IKR voorgelê is.]] Elke land het ’n voorlopige span van 30 spelers gekies, wat dan tot 15 verminder is. Elke land moes teen 23 April 2019 ’n voorlopige lys van 15 spelers vir die toernooi aan die Internasionale Krieketraad voorlê.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.smh.com.au/sport/cricket/world-cup-squad-puzzle-bloody-hard-finch-20190329-p518rt.html |title=World Cup squad puzzle bloody hard: Finch |publisher=The Sydney Morning Herald |author=Rob Forsaith |date=29 Maart 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.crictracker.com/icc-world-cup-2019-teams-dont-have-to-name-the-probable-30-for-the-tournament/ |title=ICC World Cup 2019: Teams don’t have to name the probable 30 for the tournament |publisher=CricTracker |date=18 Februarie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> ’n Beseerde speler kon tot op sewe dae voor die toernooi se begin vervang word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/47435883 |title=Cricket World Cup 2019: Jofra Archer in contention for England call-up |publisher=[[BBC]] |date=3 Maart 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> == Wedstryde == Die wedstryde is in twee fases opgedeel, naamlik die groep- en die uitklopfase. === Groepfase === {| class="infobox bordered" | style="background:#cfc;"|Kwalifiseer vir die uitklopfase. |- | style="background:;"|Uit die toernooi geskakel. |} [[Lêer:Starc and Holder.jpg|duimnael|Wedstryd tussen Australië en Wes-Indië op 6 Junie]] Tien spanne het aan die groepfase deelgeneem. Die vier beste spanne in die groep het na die uitklopfase deurgedring. Vir wedstryde tydens die groepfase is geen reserwedae in die geval van slegte weer opsy gesit nie. Nadat vier wedstryde binne sewe dae weens reën afgelas en oor die gebrek aan reserwedae gekla is, het die IKR se uitvoerende hoof, David Richardson, beweer dat die poging om reserwedae in te sluit “die tydperk van die toernooi aansienlik sou verleng en prakties uiters kompleks sou wees om aan te bied”.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/world-cup-weather-watch-your-guide-to-the-soggy-scenario-1188359 |title=World Cup weather watch: your guide to the soggy scenario |publisher=ESPNcricinfo |author=Alan Gardner |date=11 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center;" !width=175|Span !width=20|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}} !width=20|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}} !width=20|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}} !width=20|{{Afkorting|O|Onbeslis}} !width=20|{{Afkorting|G|Gelykop}} !width=20|{{Afkorting|LD|Lopieverskil}} !width=20|{{Afkorting|LT|Lopietempo}} !width=20|{{Afkorting|P|Punte}} |- style="background:#cfc;" |style="text-align:left;"|{{Cr-IN}} |9||7||1||1||0||0||+0.809||'''15''' |- style="background:#cfc;" |style="text-align:left;"|{{Cr-AU}} |9||7||2||0||0||0||+0.868||'''14''' |- style="background:#cfc;" |style="text-align:left;"|{{Cr-EN}} |9||6||3||0||0||0||+1.152||'''12''' |- style="background:#cfc;" |style="text-align:left;"|{{Cr-NZ}} |9||5||3||1||0||0||+0.175||'''11''' |- style="background:#f9f9f9;" |style="text-align:left;"|{{Cr-PK}} |9||5||3||1||0||0||–0.430||'''11''' |- style="background:#f9f9f9;" |style="text-align:left;"|{{Cr-LK}} |9||3||4||2||0||0||–0.919||'''8''' |- style="background:#f9f9f9;" |style="text-align:left;"|{{Cr-ZA}} |9||3||5||1||0||0||–0.030||'''7''' |- style="background:#f9f9f9;" |style="text-align:left;"|{{Cr-BD}} |9||3||5||1||0||0||–0.410||'''7''' |- style="background:#f9f9f9;" |style="text-align:left;"|{{Cr-WI}} |9||2||6||1||0||0||–0.225||'''5''' |- style="background:#f9f9f9;" |style="text-align:left;"|{{Cr-AF}} |9||0||9||0||0||0||−1.322||'''0''' |} {{Krieketwedstryd | datum = 30 Mei 2019 | tyd = 10:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-EN}} | telling1 = 311/8 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-ZA}} | telling2 = 207 (39.5 boulbeurte) | lopies1 = [[Ben Stokes]] 89 (79) | paaltjies1 = [[Lungi Ngidi]] 3/66 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Quinton de Kock]] 68 (74) | paaltjies2 = [[Jofra Archer]] 3/27 (7 boulbeurte) | uitslag = Engeland wen met 104 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/england-vs-south-africa-1st-match-1144483/full-scorecard Telkaart] | plek = [[The Oval (Londen)|The Oval]], [[Londen]] | skeidsregters = Kumar Dharmasena ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) en Bruce Oxenford ([[Krieket Australië|Aus]]) | speler van die wedstryd = [[Ben Stokes]] (Eng) | rondte = | loot = Suid-Afrika het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Eoin Morgan]] (Eng) speel in sy 200ste EDI-wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2019/may/29/eoin-morgan-low-key-england-world-cup-south-africa |title=Eoin Morgan warns England against ‘blind belief’ as World Cup bid begins |publisher=[[The Guardian]] |author=Ali Martin |date=29 Mei 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''Hy teken ook sy 7&nbsp;000ste EDI-lopie aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.latestly.com/sports/cricket/eoin-morgan-completes-7000-odi-runs-in-eng-vs-sa-icc-cricket-world-cup-2019-match-at-the-oval-887582.html |title=Eoin Morgan Completes 7000 ODI Runs in ENG vs SA ICC Cricket World Cup 2019 Match at The Oval |publisher=LatestLY |author=Abhishek Yadav |date=30 Mei 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Imran Tahir]] (RSA) word op 40 jaar en 64 dae in dié tyd die oudste Suid-Afrikaner wat in ’n krieketwêreldbekerwedstryd verskyn.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.wionews.com/sports/imran-tahir-creates-two-records-in-world-cup-match-against-england-222856 |title=Imran Tahir creates two records in World Cup match against England |publisher=Wio News |date=30 Mei 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 31 Mei 2019 | tyd = 10:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-PK}} | telling1 = 105 (21.4 boulbeurte) | span2 = {{Cr-WI}} | telling2 = 108/3 (13.4 boulbeurte) | lopies1 = [[Fakhar Zaman]] 22 (16) | paaltjies1 = [[Oshane Thomas]] 4/27 (5.4 boulbeurte) | lopies2 = [[Chris Gayle]] 50 (34) | paaltjies2 = [[Mohammad Amir]] 3/26 (6.0 boulbeurte) | uitslag = Wes-Indië wen met sewe paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/pakistan-vs-west-indies-2nd-match-1144484/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Trent Bridge]], [[Nottingham]] | skeidsregters = Marais Erasmus ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en Chris Gaffaney ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) | speler van die wedstryd = [[Oshane Thomas]] (WI) | rondte = | loot = Wes-Indië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Hasan Ali]] (Pak) speel in sy 50ste EDI-wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/pak-vs-wi-icc-world-cup-statistical-preview-of-match-2/story-5gVtbsJdG0n35e9HJ1y0wM.html |title=Pak vs WI, ICC World Cup: Statistical preview of Match 2 |publisher=[[Hindustan Times]] |date=31 Mei 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * '' [[Shai Hope]] (WI) benut sy 100ste EDI-vangskoot as [[paaltjiewagter]].''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://wwos.nine.com.au/videos/cricket/hope-gets-horizontal-for-catch/cjwc0uqeb000q0gpe21tk3y52 |title=Shai Hope takes a stunner to reach 100 ODI catches |publisher=[[The Times of India]] |date=31 Mei 2019 |accessdate=1 Junie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190601053704/https://wwos.nine.com.au/videos/cricket/hope-gets-horizontal-for-catch/cjwc0uqeb000q0gpe21tk3y52 |archive-date=1 Junie 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> * ''[[Chris Gayle]] (WI) word die eerste kolwer wat sy 40ste ses in krieketwêreldbekertoernooie aanteken.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-world-cup/icc-world-cup-chris-gayle-records-most-number-of-sixes-in-world-cup-history/articleshow/69599941.cms |title=Chris Gayle creates new record for hitting the most number of sixes at the World Cups |publisher=[[The Times of India]] |date=31 Mei 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?class=2;filter=advanced;orderby=sixes;template=results;trophy=12;type=batting |title=Statistics / Statsguru / One-Day Internationals / Batting records |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''Pakistan ly hul elfde agtereenvolgende EDI-neerlaag, hul ergste EDI-reeks in dié tyd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.timesnownews.com/sports/cricket/article/pakistan-register-their-longest-winless-streak-in-odis-with-icc-world-cup-2019-defeat-vs-west-indies/429165 |title=Pakistan register their longest winless streak in ODIs with World Cup 2019 defeat vs West Indies |publisher=Times Now News |date=31 Mei 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''Pakistan ly hul ergste krieketwêreldbekernederlaag in dié tyd volgens oorblywende aflewerings (218).<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/stats-pakistan-crash-to-their-biggest-world-cup-defeat-1186339 |title=Pakistan crash to their biggest World Cup defeat |publisher=ESPNcricinfo |author=Bharath Seervi |date=31 Mei 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 1 Junie 2019 | tyd = 10:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-LK}} | telling1 = 136 (29.2 boulbeurte) | span2 = {{Cr-NZ}} | telling2 = 137/0 (16.1 boulbeurte) | lopies1 = [[Dimuth Karunaratne]] 52* (84) | paaltjies1 = [[Lockie Ferguson]] 3/22 (6.2 boulbeurte) | lopies2 = [[Martin Guptill]] 73* (51) | paaltjies2 = [[Suranga Lakmal]] 0/28 (4 boulbeurte) | uitslag = Nieu-Seeland wen met tien paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/new-zealand-vs-sri-lanka-3rd-match-1144485/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Sophia Gardens (krieketveld)|Sophia Gardens]], [[Cardiff]] | skeidsregters = Ian Gould ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Rod Tucker ([[Krieket Australië|Aus]]) | speler van die wedstryd = [[Matt Henry]] (NZ) | rondte = | loot = Nieu-Seeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[James Neesham]] (NZ) speel in sy 50ste EDI-wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://cricketaddictor.com/cricket/icc-cricket-world-cup-2019-match-3-new-zealand-vs-sri-lanka-statistical-preview/ |title=ICC Cricket World Cup 2019 (Match 3): New Zealand vs Sri Lanka – Statistical Preview |publisher=Cricket Addictor |author=Sandipan Ghosh |date=26 September 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Dimuth Karunaratne]] (SL) word ná [[Ridley Jacobs]] (Aus) tydens die [[Krieketwêreldbeker 1999|1999-toernooi]] die tweede krieketspeler wat deurkolf in ’n krieketwêreldbekerwedstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketcountry.com/news/icc-cricket-world-cup-2019-ferguson-henry-skittle-sri-lanka-for-136-850586 |title=Cricket World Cup 2019: Ferguson, Henry skittle Sri Lanka for 136 |publisher=Cricket Country |author=Jamie Alter |date=1 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190626230232/https://www.cricketcountry.com/news/icc-cricket-world-cup-2019-ferguson-henry-skittle-sri-lanka-for-136-850586 |archive-date=26 Junie 2019 |url-status=dead}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 1 Junie 2019 | tyd = 13:30 (BST) | dagnag = ja | span1 = {{Cr-AF}} | telling1 = 207 (38.2 boulbeurte) | span2 = {{Cr-AU}} | telling2 = 209/3 (34.5 boulbeurte) | lopies1 = [[Najibullah Zadran]] 51 (49) | paaltjies1 = [[Pat Cummins]] 3/40 (8.2 boulbeurte) | lopies2 = [[David Warner]] 89* (114) | paaltjies2 = [[Gulbadin Naib]] 1/32 (5 boulbeurte) | uitslag = Australië wen met sewe paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/afghanistan-vs-australia-4th-match-1144486/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Bristol County Ground|County Ground]], [[Bristol]] | skeidsregters = Aleem Dar ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]]) en Richard Illingworth ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[David Warner]] (Aus) | rondte = | loot = Afghanistan het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = }} {{Krieketwedstryd | datum = 2 Junie 2019 | tyd = 10:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-BD}} | telling1 = 330/6 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-ZA}} | telling2 = 309/8 (50 boulbeurte) | lopies1 = [[Mushfiqur Rahim]] 78 (80) | paaltjies1 = [[Andile Phehlukwayo]] 2/52 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Faf du Plessis]] 62 (53) | paaltjies2 = [[Mustafizur Rahman]] 3/67 (10 boulbeurte) | uitslag = Bangladesj wen met 21 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/bangladesh-vs-south-africa-5th-match-1144487/full-scorecard Telkaart] | plek = [[The Oval (Londen)|The Oval]], [[Londen]] | skeidsregters = Paul Reiffel ([[Krieket Australië|Aus]]) en Joel Wilson ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) | speler van die wedstryd = [[Shakib Al Hasan]] (Ban) | rondte = | loot = Suid-Afrika het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Imran Tahir]] (RSA) speel in sy 100ste EDI-wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/imran-tahir-reflects-on-amazing-journey-as-he-prepares-for-100th-cap-1186580 |title=Imran Tahir reflects on 'amazing journey' as he prepares for 100th cap |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Miller |date=1 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Shakib Al Hasan]] en [[Mushfiqur Rahim]] teken met 142 lopies om die derde paaltjie die hoogste Bengaalse paaltjievennootskap in dié tyd tydens ’n krieketwêreldbekerwedstryd aan.''<ref name="Reuters">{{en}} {{cite web |url=https://www.reuters.com/article/idUSL8N2390HF/ |title=Record partnership spurs Bangladesh to score their highest ODI total |publisher=[[Reuters]] |date=2 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref name="Partnership">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/fow-highest-partnerships-for-any-wicket/world-cup-12 |title=Highest partnerships for World Cup – Highest partnerships by runs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''Bangladesj teken hul hoogste EDI-telling in dié tyd aan.''<ref name="Reuters" /><ref name="Ban_Highest">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/team/team-highest-innings-totals/bangladesh-25/one-day-internationals-2 |title=Highest totals by Bangladesh in ODIs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''Shakib Al Hasan (Ban) word die vinnigste krieketspeler in dié tyd volgens EDI-wedstryde (199) wat sy 250ste paaltjie neem en sy 5&nbsp;000ste lopie aanteken.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thedailystar.net/icc-cricket-world-cup-2019/news/shakib-al-hasan-fastest-5k-runs-250-wickets-double-1752502 |title=Shakib fastest to 5k runs, 250 wickets double |publisher=The Daily Star (Bangladesj) |date=2 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''Dit is Bangladesj se tweede krieketwêreldbekeroorwinning oor Suid-Afrika ná die [[Krieketwêreldbeker 2007|2007-toernooi]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/bangladesh-vs-south-africa-5th-match-1144487/match-report |title=Shakib, Mustafizur, Mushfiqur beat South Africa |publisher=ESPNcricinfo |author=Liam Brickhill |date=2 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 3 Junie 2019 | tyd = 10:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-PK}} | telling1 = 348/8 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-EN}} | telling2 = 334/9 (50 boulbeurte) | lopies1 = [[Mohammad Hafeez]] 84 (62) | paaltjies1 = [[Moeen Ali]] 3/50 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Joe Root]] 107 (104) | paaltjies2 = [[Wahab Riaz]] 3/82 (10 boulbeurte) | uitslag = Pakistan wen met 14 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/england-vs-pakistan-6th-match-1144488/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Trent Bridge]], [[Nottingham]] | skeidsregters = Marais Erasmus ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en Sundaram Ravi ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]]) | speler van die wedstryd = [[Mohammad Hafeez]] (Pak) | rondte = | loot = Engeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = Beide [[Joe Root]] en [[Jos Buttler]] (albei Eng) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting">{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?class=2;filter=advanced;orderby=start;runsmin1=100;runsval1=runs;template=results;type=batting;view=innings |title=Statistics / Statsguru / One-Day Internationals / Batting Records |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Jason Roy]] (Eng) teken sy 3&nbsp;000ste EDI-lopie aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.timesnownews.com/sports/cricket/article/jason-roy-achieves-special-feat-during-england-vs-pakistan-icc-world-cup-2019-fixture-at-trent-bridge/430596 |title=Jason Roy achieves special feat during England vs Pakistan World Cup fixture at Trent Bridge |publisher=Times Now News |date=3 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''Engeland verloor vir die eerste keer sedert 2015 ’n EDI-lopiejaagtog tuis, wat ’n reeks van 16 agtereenvolgende oorwinnings beëindig nadat hulle tweede gekolf het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.crictracker.com/icc-world-cup-2019-match-6-england-vs-pakistan-englands-300-totals-pakistans-rare-win-and-more-stats/ |title=ICC World Cup 2019: Match 6, England vs Pakistan – England’s 300+ totals, Pakistan’s rare win and more stats |publisher=Crictracker |author=Sampath Bandarupalli |date=3 Junie 2019 |accessdate=22 Junie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190622004645/https://www.crictracker.com/icc-world-cup-2019-match-6-england-vs-pakistan-englands-300-totals-pakistans-rare-win-and-more-stats/ |archive-date=22 Junie 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> * ''Engeland word die eerste span wat ’n krieketwêreldbekerwedstryd verloor nadat twee spelers honderdtalle aangeteken het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.news.com.au/sport/cricket/cricket-world-cup-2019-jason-roys-horror-show-sets-up-record-england-run-chase/news-story/18cac8a0f5770e05b98b6a185d15deb5 |title=Cricket World Cup 2019 – Pakistan stun England |publisher=News Corp Australia |date=4 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?class=2;filter=advanced;groupby=innings;orderby=hundreds;qualmax2=2;qualmin2=2;qualval2=hundreds;result=2;template=results;trophy=12;type=batting |title=Statistics / Statsguru / One-Day Internationals / Batting Records |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 4 Junie 2019 | tyd = 10:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-LK}} | telling1 = 201 (36.5 boulbeurte) | span2 = {{Cr-AF}} | telling2 = 152 (32.4 boulbeurte) | lopies1 = [[Kusal Perera]] 78 (81) | paaltjies1 = [[Mohammad Nabi]] 4/30 (9 boulbeurte) | lopies2 = [[Najibullah Zadran]] 43 (56) | paaltjies2 = [[Nuwan Pradeep]] 4/31 (9 boulbeurte) | uitslag = Sri Lanka wen met 34 lopies ([[Duckworth-Lewis-Stern-metode|DLS-metode]]) | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/afghanistan-vs-sri-lanka-7th-match-1144489/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Sophia Gardens (krieketveld)|Sophia Gardens]], [[Cardiff]] | skeidsregters = [[Nigel Llong]] ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Paul Wilson ([[Krieket Australië|Aus]]) | speler van die wedstryd = [[Nuwan Pradeep]] (SL) | rondte = | loot = Afghanistan het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = Afghanistan se teiken is weens reën tot 187 lopies in 41 boulbeurte hersien. | notas = [[Rashid Khan]] (Afg) speel in sy 100ste internasionale wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://cricketaddictor.com/cricket/icc-cricket-world-cup-2019-match-7-afghanistan-vs-sri-lanka-stats-preview/ |title=ICC Cricket World Cup 2019 (Match 7): Afghanistan vs Sri Lanka – Stats Preview |publisher=Cricket Addictor |author=Sandipan Ghosh |date=4 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Lahiru Thirimanne]] (SL) teken sy 3&nbsp;000ste EDI-lopie aan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.dnaindia.com/cricket/report-afghanistan-vs-sri-lanka-live-cricket-score-world-cup-2019-from-1441-to-1828-rain-interrupts-sri-lanka-s-slide-2757106 |title=Lahiru Thirimanne achieves special feat during Afghanistan vs Sri Lanka World Cup fixture |publisher=DNA India news |date=20 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 5 Junie 2019 | tyd = 10:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-ZA}} | telling1 = 227/9 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-IN}} | telling2 = 230/4 (47.3 boulbeurte) | lopies1 = [[Chris Morris]] 42 (34) | paaltjies1 = [[Yuzvendra Chahal]] 4/51 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Rohit Sharma]] 122* (144) | paaltjies2 = [[Kagiso Rabada]] 2/39 (10 boulbeurte) | uitslag = Indië wen met ses paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/india-vs-south-africa-8th-match-1144490/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Rose Bowl (krieketveld)|Rose Bowl]], [[Southampton]] | skeidsregters = Michael Gough en Richard Kettleborough ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Rohit Sharma]] (Ind) | rondte = | loot = Suid-Afrika het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Jasprit Bumrah]] (Ind) speel in sy 50ste EDI-wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/india-vs-south-africa-8th-match-1144490/match-preview |title=Teetering South Africa hope not to capsize |publisher=ESPNcricinfo |author=Liam Brickhill |date=4 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Rohit Sharma]] (Ind) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" /> * ''Rohit Sharma (Ind) teken sy 12&nbsp;000ste internasionale lopie aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/icc-world-cup-2019-india-vs-south-africa-rohit-sharma-hits-23rd-odi-ton-joins-elite-list/story-ZFbizV3Ow2xfxXHAy2hK2N.html |title=ICC World Cup 2019,India vs South Africa: Rohit Sharma hits 23rd ODI ton, joins elite list |publisher=[[Hindustan Times]] |date=20 Mei 2020 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Virat Kohli]] behaal sy 50ste EDI-oorwinning as Indiese [[Kaptein (sport)|kaptein]].''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/icc-world-cup-2019-india-vs-south-africa-virat-kohli-on-verge-of-joining-ms-dhoni-sourav-ganguly-in-elite-list-ahead-of-opener/story-VHbhHjfm9K0rGKGTgrPjkL.html |title=ICC World Cup 2019, India vs South Africa: Virat Kohli on verge of joining MS Dhoni, Sourav Ganguly in elite list ahead of opener |publisher=[[Hindustan Times]] |date=5 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''Dit is Indië se tweede krieketwêreldbekeroorwinning oor Suid-Afrika ná die [[Krieketwêreldbeker 2015|2015-toernooi]].''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket-world-cup-2019/story/india-vs-south-africa-world-cup-2019-cwc19-team-india-south-africa-cricket-1542884-2019-06-05 |title=World Cup 2019: History favours India over South Africa in recent ICC events |publisher=India Today |author=Rohan Sen |date=5 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''Met drie agtereenvolgende nederlae is dit Suid-Afrika se swakste begin in dié tyd tydens ’n krieketwêreldbekertoernooi.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/cricket/cricket-world-cup/113275216/cricket-world-cup-2019-third-loss-leaves-south-africa-facing-a-knockout-scenario |title=Cricket World Cup 2019: Third loss leaves South Africa facing a knockout scenario |publisher=Stuff |author=John Pye |date=6 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 5 Junie 2019 | tyd = 13:30 (BST) | dagnag = ja | span1 = {{Cr-BD}} | telling1 = 244 (49.2 boulbeurte) | span2 = {{Cr-NZ}} | telling2 = 248/8 (47.1 boulbeurte) | lopies1 = [[Shakib Al Hasan]] 64 (68) | paaltjies1 = [[Matt Henry]] 4/47 (9.2 boulbeurte) | lopies2 = [[Ross Taylor]] 82 (91) | paaltjies2 = [[Mosaddek Hossain Saikat|Mosaddek Hossain]] 2/33 (8 boulbeurte) | uitslag = Neu-Seeland wen met twee paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/bangladesh-vs-new-zealand-9th-match-1144491/full-scorecard Telkaart] | plek = [[The Oval (Londen)|The Oval]], [[Londen]] | skeidsregters = Bruce Oxenford en Paul Reiffel ([[Krieket Australië|Aus]]) | speler van die wedstryd = [[Ross Taylor]] (NZ) | rondte = | loot = Nieu-Seeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Shakib Al Hasan]] (Ban) speel in sy 200ste EDI-wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thedailystar.net/icc-cricket-world-cup-2019/bangladesh-vs-new-zealand-interesting-facts-1753495 |title=Interesting facts ahead of Tigers' game against New Zealand |publisher=The Daily Star (Bangladesh) |date=5 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Mushfiqur Rahim]] (Ban) speel in sy 350ste internasionale wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://cricketaddictor.com/cricket/icc-cricket-world-cup-2019-match-9-bangladesh-vs-new-zealand-stats-preview/ |title=ICC Cricket World Cup 2019 (Match 9): Bangladesh vs New Zealand – Stats Preview |publisher=Cricket Addictor |author=Sandipan Ghosh |date=5 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Ross Taylor]] (NZ) speel in sy 400ste internasionale wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.crictracker.com/icc-world-cup-2019-match-9-bangladesh-vs-new-zealand-statistical-preview/ |title=ICC World Cup 2019: Match 9, Bangladesh vs New Zealand – Statistical Preview |publisher=CricTracker |author=Sampath Bandarupalli |date=5 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Lockie Ferguson]] (NZ) neem sy 50ste EDI-paaltjie.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket-world-cup-2019/story/bangladesh-vs-new-zealand-world-cup-2019-match-report-ross-taylor-matt-henry-shakib-al-hasan-1543484-2019-06-05 |title=World Cup 2019: Ross Taylor, Matt Henry script New Zealand's 2-wicket win over Bangladesh |publisher=India Today |date=5 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Trent Boult]] (NZ) neem sy 150ste EDI-paaltjie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/1236905 |title=Taylor fifty, Henry burst help New Zealand secure nervy win over Bangladesh |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=5 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 6 Junie 2019 | tyd = 10:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-AU}} | telling1 = 288 (49 boulbeurte) | span2 = {{Cr-WI}} | telling2 = 273/9 (50 boulbeurte) | lopies1 = [[Nathan Coulter-Nile]] 92 (60) | paaltjies1 = [[Carlos Brathwaite]] 3/67 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Shai Hope]] 68 (105) | paaltjies2 = [[Mitchell Starc]] 5/46 (10 boulbeurte) | uitslag = Australië wen met 15 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/australia-vs-west-indies-10th-match-1144492/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Trent Bridge]], [[Nottingham]] | skeidsregters = Chris Gaffaney ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Ruchira Palliyaguruge ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) | speler van die wedstryd = [[Nathan Coulter-Nile]] (Aus) | rondte = | loot = Wes-Indië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = Wes-Indië speel in hul 800ste EDI-wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://english.newsnationtv.com/sports-news/icc-world-cup/west-indies-800th-odi-vs-australia-icc-cricket-world-cup-2019-clash-trent-bridge-article-226655.html |title=West Indies play 800th ODI in ICC Cricket World Cup clash against Australia in Trent Bridge |publisher=News Nation |author=Siddharth Vishwanathan |date=6 Junie 2019 |accessdate=25 Junie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625180051/https://english.newsnationtv.com/sports-news/icc-world-cup/west-indies-800th-odi-vs-australia-icc-cricket-world-cup-2019-clash-trent-bridge-article-226655.html |archive-date=25 Junie 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> * ''[[Pat Cummins]] (Aus) speel in sy 50ste EDI-wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.crictracker.com/icc-world-cup-2019-match-10-australia-vs-windies-preview-caribbean-flair-locks-horns-with-the-aussie-spirit-on-a-high-scoring-ground/ |title=ICC World Cup 2019: Match 10, Australia vs Windies, Preview – Caribbean flair locks horns with the Aussie spirit on a high-scoring ground |publisher=CricTracker |date=5 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Nathan Coulter-Nile]] (Aus) teken die hoogste krieketwêreldbekertelling in dié tyd deur ’n No. 8-kolwer aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.crictracker.com/icc-world-cup-2019-match-10-australia-vs-windies-starcs-record-5-fer-coulter-niles-rescue-act-and-more-stats/ |title=A gutsy effort with the bat by Coulter-Nile: |publisher=Crictracker |author=Sampath Bandarupalli |date=7 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Chris Gayle]] (WI) teken sy 1&nbsp;000ste krieketwêreldbekerlopie aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://english.newsnationtv.com/sports-news/icc-world-cup/chris-gayle-mitchell-starc-two-times-drs-survive-australia-vs-west-indies-icc-cricket-world-cup-2019-trent-bridge-article-226650.html |title=Chris Gayle survives not once but twice to Mitchell Starc – All thanks to DRS |publisher=News Nation |author=Siddharth Vishwanathan |date=6 Junie 2019 |accessdate=1 Mei 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501040246/https://english.newsnationtv.com/sports-news/icc-world-cup/chris-gayle-mitchell-starc-two-times-drs-survive-australia-vs-west-indies-icc-cricket-world-cup-2019-trent-bridge-article-226650.html |archive-date=1 Mei 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> * ''[[Mitchell Starc]] (Aus) neem ’n vyf-paaltjie-oes.''<ref name="Bowling">{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?class=2;filter=advanced;orderby=start;qualmin1=5;qualval1=wickets;size=100;template=results;type=bowling;view=innings |title=Statistics / Statsguru / One-Day Internationals / Bowling Records |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''Mitchell Starc word die vinnigste bouler in dié tyd volgens EDI-wedstryde (77) wat sy 150ste paaltjie neem.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket-world-cup-2019/story/icc-cricket-world-cup-2019-australia-vs-west-indies-1544076-2019-06-06 |title=World Cup 2019: Smith, Coulter-Nile, Starc shine as Australia beat West Indies |publisher=India Today |date=6 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Andre Russell]] (WI) word die vinnigste kolwer in dié tyd volgens EDI-wedstryde (767) wat sy 1&nbsp;000ste lopie aanteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.firstpost.com/firstcricket/sports-news/highlights-australia-vs-west-indies-icc-cricket-world-cup-2019-match-full-cricket-score-aaron-finch-and-co-register-15-runs-win-6760861.html |title=Highlights, Australia vs West Indies, ICC Cricket World Cup 2019 Match, Full Cricket Score: Aaron Finch and Co register 15 runs win |publisher=First Cricket |date=6 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 7 Junie 2019 | tyd = 10:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-PK}} | telling1 = | span2 = {{Cr-LK}} | telling2 = | lopies1 = | paaltjies1 = | lopies2 = | paaltjies2 = | uitslag = Wedstryd afgelas sonder dat ’n bal geboul is. | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/pakistan-vs-sri-lanka-11th-match-1144493/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Bristol County Ground|County Ground]], [[Bristol]] | skeidsregters = Ian Gould ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en [[Nigel Llong]] ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = nie toegeken nie | rondte = | loot = Geen loot nie | reën = Wedstryd om 15:46 afgelas weens swaar reën. | notas = Dit is slegs die derde krieketwêreldbekerwedstryd, en die eerste tydens die Krieketwêreldbeker 2019, wat afgelas is sonder dat ’n bal geboul is. }} {{Krieketwedstryd | datum = 8 Junie 2019 | tyd = 10:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-EN}} | telling1 = 386/6 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-BD}} | telling2 = 280 (48.5 boulbeurte) | lopies1 = [[Jason Roy]] 153 (121) | paaltjies1 = [[Mehedi Hasan]] 2/67 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Shakib Al Hasan]] 121 (119) | paaltjies2 = [[Ben Stokes]] 3/23 (6 boulbeurte) | uitslag = Engeland wen met 106 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/england-vs-bangladesh-12th-match-1144494/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Sophia Gardens (krieketveld)|Sophia Gardens]], [[Cardiff]] | skeidsregters = Kumar Dharmasena ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) en Joel Wilson ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) | speler van die wedstryd = [[Jason Roy]] (Eng) | rondte = | loot = Bangladesj het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Mashrafe Mortaza]] (Ban) speel in sy 300ste internasionale wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://cricketaddictor.com/cricket/icc-cricket-world-cup-2019-match-12-england-vs-bangladesh-stats-preview/ |title=ICC Cricket World Cup 2019 (Match 12): England vs Bangladesh – Stats Preview |publisher=Cricket Addictor |author=Sandipan Ghosh |date=8 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''Beide [[Jason Roy]] (Eng) en [[Shakib Al Hasan]] (Ban) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" /> * ''Engeland word die eerste span wat sewe agtereenvolgende EDI-tellings van 300 of meer aanteken.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://cricketaddictor.com/cricket/icc-world-cup-2019-twitter-reacts-as-england-post-386-runs-against-bangladesh/ |title=ICC World Cup 2019: Twitter Reacts as England Post 386 Runs Against Bangladesh |publisher=Cricket Addictor |author=Ankush Das |date=8 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''Engeland teken ook hul hoogste krieketwêreldbekertelling in dié tyd aan.<ref name="Largest">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-largest-margins/world-cup-12 |title=Largest margins by Innings, runs & wickets for World Cup |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 8 Junie 2019 | tyd = 13:30 (BST) | dagnag = ja | span1 = {{Cr-AF}} | telling1 = 172 (41.1 boulbeurte) | span2 = {{Cr-NZ}} | telling2 = 173/3 (32.1 boulbeurte) | lopies1 = [[Hashmatullah Shahidi]] 59 (99) | paaltjies1 = [[James Neesham]] 5/31 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Kane Williamson]] 79* (99) | paaltjies2 = [[Aftab Alam]] 3/45 (8.1 boulbeurte) | uitslag = Nieu-Seeland wen met sewe paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/afghanistan-vs-new-zealand-13th-match-1144495/full-scorecard Telkaart] | plek = [[County Ground, Taunton|County Ground]], [[Taunton]] | skeidsregters = Aleem Dar ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]]) en Michael Gough ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[James Neesham]] (NZ) | rondte = | loot = Nieu-Seeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[James Neesham]] (NZ) neem sy eerste vyf-paaltjie-oes en sy 50ste EDI-paaltjie.<ref name="Bowling" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketcountry.com/news/icc-cricket-world-cup-2019-new-zealand-vs-afghanistan-james-neeshams-maiden-five-wicket-haul-leaves-afghanistan-in-ruins-854075 |title=Neesham, Ferguson leaves Afghanistan in ruins |publisher=Cricket Country |author=Aditya Bhattacharya |date=8 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190608163900/https://www.cricketcountry.com/news/icc-cricket-world-cup-2019-new-zealand-vs-afghanistan-james-neeshams-maiden-five-wicket-haul-leaves-afghanistan-in-ruins-854075 |archive-date= 8 Junie 2019 |url-status=dead}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 9 Junie 2019 | tyd = 10:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-IN}} | telling1 = 352/5 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-AU}} | telling2 = 316 (50 boulbeurte) | lopies1 = [[Shikhar Dhawan]] 117 (109) | paaltjies1 = [[Marcus Stoinis]] 2/62 (7 boulbeurte) | lopies2 = [[Steve Smith]] 69 (70) | paaltjies2 = [[Bhuvneshwar Kumar]] 3/50 (10 boulbeurte) | uitslag = Indië wen met 36 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/australia-vs-india-14th-match-1144496/full-scorecard Telkaart] | plek = [[The Oval (Londen)|The Oval]], [[Londen]] | skeidsregters = Chris Gaffaney ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Ian Gould ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Shikhar Dhawan]] (Ind) | rondte = | loot = Indië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Rohit Sharma]] (Ind) word die vinnigste kolwer in dié tyd volgens aantal wedstryde (77) wat sy 2&nbsp;000ste EDI-lopie teen dieselfde teenstander aanteken.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/stats-australia-leak-runs-and-rohit-dhawan-topple-greenidge-haynes-1188024 |title=Australia leak runs, and Rohit-Dhawan topple Greenidge-Haynes |publisher=ESPNcricinfo |date=9 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Shikhar Dhawan]] (Ind) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" /> * ''Australië verloor vir die eerste keer sedert hul nederlaag teen Pakistan tydens die 1999-toernooi ’n krieketwêreldbekerlopiejaagtog, wat ’n reeks van 19 agtereenvolgende oorwinnings beëindig nadat hulle tweede gekolf het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/108413/icc-cricket-world-cup-2019-indian-cricket-team-australia-virat-kohli |title=India make their World Cup statement |publisher=Cricbuzz |author=Ganesh Chandrasekaran |date=9 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/australia-vs-india-14th-match-1144496/match-report |title=Dhawan 117 and Bhuvneshwar's three for secure India's victory |publisher=ESPNcricinfo |author=Alagappan Muthu |date=9 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 10 Junie 2019 | tyd = 10:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-ZA}} | telling1 = 29/2 (7.3 boulbeurte) | span2 = {{Cr-WI}} | telling2 = | lopies1 = [[Quinton de Kock]] 17* (21) | paaltjies1 = [[Sheldon Cottrell]] 2/18 (4 boulbeurte) | lopies2 = | paaltjies2 = | uitslag = Onbeslis | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/south-africa-vs-west-indies-15th-match-1144497/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Rose Bowl (krieketveld)|Rose Bowl]], [[Southampton]] | skeidsregters = Rod Tucker en Paul Wilson ([[Krieket Australië|Aus]]) | speler van die wedstryd = nie toegeken nie | rondte = | loot = Wes-Indië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = Reën tydens Suid-Afrika se kolfbeurt verhoed verdere verrigtinge. | notas = }} {{Krieketwedstryd | datum = 11 Junie 2019 | tyd = 10:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-BD}} | telling1 = | span2 = {{Cr-LK}} | telling2 = | lopies1 = | paaltjies1 = | lopies2 = | paaltjies2 = | uitslag = Wedstryd afgelas sonder dat ’n bal geboul is. | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/bangladesh-vs-sri-lanka-16th-match-1144498/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Bristol County Ground|County Ground]], [[Bristol]] | skeidsregters = Richard Illingworth en Richard Kettleborough ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = nie toegeken nie | rondte = | loot = Geen loot nie | reën = Wedstryd om 13:57 afgelas weens swaar reën. | notas = Dit is slegs die vierde krieketwêreldbekerwedstryd, en die tweede tydens die Krieketwêreldbeker 2019, wat afgelas is sonder dat ’n bal geboul is. }} {{Krieketwedstryd | datum = 12 Junie 2019 | tyd = 10:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-AU}} | telling1 = 307 (49 boulbeurte) | span2 = {{Cr-PK}} | telling2 = 266 (45.4 boulbeurte) | lopies1 = [[David Warner]] 107 (111) | paaltjies1 = [[Mohammad Amir]] 5/30 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Imam-ul-Haq]] 53 (75) | paaltjies2 = [[Pat Cummins]] 3/33 (10 boulbeurte) | uitslag = Australië wen met 41 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/australia-vs-pakistan-17th-match-1144499/full-scorecard Telkaart] | plek = [[County Ground, Taunton|County Ground]], [[Taunton]] | skeidsregters = [[Nigel Llong]] ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Ruchira Palliyaguruge ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) | speler van die wedstryd = [[David Warner]] (Aus) | rondte = | loot = Pakistan het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[David Warner]] (Aus) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" /> * ''[[Mohammad Amir]] (Pak) neem sy eerste EDI-vyf-paaltjie-oes.''<ref name="Bowling" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket-world-cup-2019/story/mohammad-amir-5-wicket-haul-australia-vs-pakistan-world-cup-2019-leading-bowling-charts-1547463-2019-06-12 |title=Mohammad Amir 1st Pakistan bowler to pick up 5-wicket haul vs Australia in World Cup history |publisher=India Today |author=Akshay Ramesh |date=12 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Nathan Coulter-Nile]] (Aus) neem sy 50ste EDI-paaltjie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.dawn.com/news/1487778/pakistan-see-shaky-start-with-early-dismissals |title=Pakistan see shaky start with early dismissals |publisher=Dawn |date=12 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 13 Junie 2019 | tyd = 10:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-IN}} | telling1 = | span2 = {{Cr-NZ}} | telling2 = | lopies1 = | paaltjies1 = | lopies2 = | paaltjies2 = | uitslag = Wedstryd afgelas sonder dat ’n bal geboul is. | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/india-vs-new-zealand-18th-match-1144500/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Trent Bridge]], [[Nottingham]] | skeidsregters = Marais Erasmus ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en Paul Reiffel ([[Krieket Australië|Aus]]) | speler van die wedstryd = nie toegeken nie | rondte = | loot = Geen loot nie | reën = Wedstryd afgelas weens reën. | notas = Dit is slegs die vyfde krieketwêreldbekerwedstryd, en die derde tydens die Krieketwêreldbeker 2019, wat afgelas is sonder dat ’n bal geboul is. }} {{Krieketwedstryd | datum = 14 Junie 2019 | tyd = 10:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-WI}} | telling1 = 212 (44.4 boulbeurte) | span2 = {{Cr-EN}} | telling2 = 213/2 (33.1 boulbeurte) | lopies1 = [[Nicholas Pooran]] 63 (78) | paaltjies1 = [[Mark Wood]] 3/18 (6.4 boulbeurte) | lopies2 = [[Joe Root]] 100* (94) | paaltjies2 = [[Shannon Gabriel]] 2/49 (7 boulbeurte) | uitslag = Engeland wen met agt paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/england-vs-west-indies-19th-match-1144501/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Rose Bowl (krieketveld)|Rose Bowl]], [[Southampton]] | skeidsregters = Kumar Dharmasena ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) en Sundaram Ravi ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]]) | speler van die wedstryd = [[Joe Root]] (Eng) | rondte = | loot = Engeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Eoin Morgan]] (Eng) speel in sy 300ste internasionale wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://cricketaddictor.com/cricket/icc-cricket-world-cup-2019-match-19-england-vs-windies-stats-preview/ |title=ICC Cricket World Cup 2019 (Match 19): England vs Windies – Stats Preview |publisher=Cricket Addictor |author=Sandipan Ghosh |date=14 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Mark Wood]] (Eng) neem sy 50ste EDI-paaltjie.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.socialnews.xyz/2019/06/14/wood-archer-steal-show-as-windies-fold-up-for-212/ |title=Wood & Archer steal show as Windies fold up for 212 |publisher=Social News |author=Gopi Adusumilli |date=14 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Joe Root]] (Eng) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.<ref name="Batting" /> }} {{Krieketwedstryd | datum = 15 Junie 2019 | tyd = 10:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-AU}} | telling1 = 334/7 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-LK}} | telling2 = 247 (45.5 boulbeurte) | lopies1 = [[Aaron Finch]] 153 (132) | paaltjies1 = [[Dhananjaya de Silva]] 2/40 (8 boulbeurte) | lopies2 = [[Dimuth Karunaratne]] 97 (108) | paaltjies2 = [[Mitchell Starc]] 4/55 (10 boulbeurte) | uitslag = Australië wen met 87 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/australia-vs-sri-lanka-20th-match-1144502/full-scorecard Telkaart] | plek = [[The Oval (Londen)|The Oval]], [[Londen]] | skeidsregters = Aleem Dar ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]]) en Richard Illingworth ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Aaron Finch]] (Aus) | rondte = | loot = Sri Lanka het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Aaron Finch]] (Aus) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.<ref name="Batting" /> }} {{Krieketwedstryd | datum = 15 Junie 2019 | tyd = 13:30 (BST) | dagnag = ja | span1 = {{Cr-AF}} | telling1 = 125 (34.1 boulbeurte) | span2 = {{Cr-ZA}} | telling2 = 131/1 (28.4 boulbeurte) | lopies1 = [[Rashid Khan]] 35 (25) | paaltjies1 = [[Imran Tahir]] 4/29 (7 boulbeurte) | lopies2 = [[Quinton de Kock]] 68 (72) | paaltjies2 = [[Gulbadin Naib]] 1/29 (6 boulbeurte) | uitslag = Suid-Afrika wen met nege paaltjies ([[Duckworth-Lewis-Stern-metode|DLS-metode]]) | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/afghanistan-vs-south-africa-21st-match-1144503/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Sophia Gardens (krieketveld)|Sophia Gardens]], [[Cardiff]] | skeidsregters = Chris Gaffaney ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Ruchira Palliyaguruge ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) | speler van die wedstryd = [[Imran Tahir]] (RSA) | rondte = | loot = Suid-Afrika het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = Wedstryd verkort weens reën tot 48 boulbeurte per span. Suid-Afrika se teiken is hersien tot 127 lopies. | notas = Dit is die eerste EDI-wedstryd tussen Afghanistan en Suid-Afrika ooit.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/afghanistan-vs-south-africa-21st-match-1144503/match-preview |title=Afghanistan look to escape last place as South Africa eye turnaround |publisher=ESPNcricinfo |author=Liam Brickhill |date=14 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 16 Junie 2019 | tyd = 10:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-IN}} | telling1 = 336/5 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-PK}} | telling2 = 212/6 (40 boulbeurte) | lopies1 = [[Rohit Sharma]] 140 (113) | paaltjies1 = [[Mohammad Amir]] 3/47 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Fakhar Zaman]] 62 (75) | paaltjies2 = [[Vijay Shankar]] 2/22 (5.2 boulbeurte) | uitslag = Indië wen met 89 lopies ([[Duckworth-Lewis-Stern-metode|DLS-metode]]) | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/india-vs-pakistan-22nd-match-1144504/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Old Trafford-krieketveld|Old Trafford]], [[Manchester]] | skeidsregters = Marais Erasmus ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en Bruce Oxenford ([[Krieket Australië|Aus]]) | speler van die wedstryd = [[Rohit Sharma]] (Ind) | rondte = | loot = Pakistan het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = Wedstryd verkort weens reën; [[Duckworth-Lewis-Stern-metode]] hersien teiken om te wen: 302 lopies in 40 boulbeurte vir Pakistan. | notas = [[Rohit Sharma]] (Ind) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" /> * ''[[Virat Kohli]] (Ind) word die negende kolwer en die vinnigste in dié tyd volgens aantal kolfbeurte (222) wat sy 11&nbsp;000ste EDI-lopie aanteken.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket-world-cup-2019/story/world-cup-2019-india-vs-pakistan-virat-kohli-sachin-tendulkar-11000-odi-runs-fastest-1550053-2019-06-16 |title=India vs Pakistan: Virat Kohli fastest to 11,000 ODI runs |publisher=India Today |author=Rajarshi Gupta |date=16 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''Indië teken die hoogste krieketwêreldbekertelling in dié tyd teen Pakistan aan.''<ref name="INDvPAK">{{en}} {{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/108520/stats-virat-kohli-rohit-sharma-sizzle-on-the-biggest-stage |title=STATS: Virat Kohli, Rohit Sharma sizzle on the biggest stage |publisher=Cricbuzz |author=Deepu Narayanan |date=16 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Hasan Ali]] staan met 84 lopies die meeste in dié tyd deur ’n Pakistanse bouler tydens ’n krieketwêreldbekerwedstryd af.''<ref name="INDvPAK" /> * ''[[Vijay Shankar]] (Ind) word die derde bouler in ’n krieketwêreldbekerwedstryd wat ’n paaltjie met sy eerste aflewering neem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket-world-cup-2019/story/india-vs-pakistan-vijay-shankar-joins-elite-list-with-wicket-off-first-ball-in-world-cups-1550139-2019-06-16 |title=India vs Pakistan: Vijay Shankar joins elite list with wicket off first ball in World Cups |publisher=India Today |author=Saurabh Kumar |date=16 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 17 Junie 2019 | tyd = 10:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-WI}} | telling1 = 321/8 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-BD}} | telling2 = 322/3 (41.3 boulbeurte) | lopies1 = [[Shai Hope]] 96 (121) | paaltjies1 = [[Mustafizur Rahman]] 3/59 (9 boulbeurte) | lopies2 = [[Shakib Al Hasan]] 124* (99) | paaltjies2 = [[Andre Russell]] 1/42 (6 boulbeurte) | uitslag = Bangladesj wen met sewe paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/bangladesh-vs-west-indies-23rd-match-1144505/full-scorecard Telkaart] | plek = [[County Ground, Taunton|County Ground]], [[Taunton]] | skeidsregters = Sundaram Ravi ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]]) en Rod Tucker ([[Krieket Australië|Aus]]) | speler van die wedstryd = [[Shakib Al Hasan]] (Ban) | rondte = | loot = Bangladesj het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Mustafizur Rahman]] (Ban) speel in sy 50ste EDI-wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.sportingnews.com/au/cricket/news/bangladesh-west-indies-cricket-world-cup-strugglers-target-momentum-in-taunton-showdown-odi/1eidha3sqsibk15yny9804lab3 |title=Cricket World Cup: Bangladesh and Windies target momentum boost from Taunton showdown |publisher=Sporting News |author=John Skilbeck |date=17 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Jason Holder]] (WI) speel in sy 100ste EDI-wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.crictracker.com/icc-world-cup-2019-match-23-windies-vs-bangladesh-statistical-preview/ |title=ICC World Cup 2019: Match 23, Windies vs Bangladesh – Statistical Preview |publisher=CricTracker |author=Sampath Bandarupalli |date=24 November 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Shai Hope]] (WI) speel in sy 100ste internasionale wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://cricketaddictor.com/cricket/icc-cricket-world-cup-2019-match-23-bangladesh-vs-windies-stats-preview/ |title=ICC Cricket World Cup 2019 (Match 23): Bangladesh vs Windies – Stats Preview |publisher=Cricket Addictor |author=Sandipan Ghosh |date=17 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Shimron Hetmyer]] (WI) teken sy 1&nbsp;000ste EDI-lopie aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/news/shimron-hetmyer-joint-fastest-fifty-west-indies-bangladesh-world-cup-2019-taunton/article28008721.ece# |title=World Cup 2019: Hetmyer smashes joint-fastest fifty, crosses 1000 ODI runs |publisher=The Hindu |date=17 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Shakib Al Hasan]] (Ban) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" /> * ''Shakib Al Hasan word ná [[Tamim Iqbal]] die tweede Bengaalse kolwer wat sy 6&nbsp;000ste EDI-lopie aanteken en die vinnigste speler in dié tyd volgens aantal EDI-kolfbeurte (202) wat sy 6&nbsp;000ste lopie aanteken en sy 250ste paaltjie neem.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://archive.dhakatribune.com/sport/2019/06/17/shakib-gets-past-6-000-odi-runs |title=Shakib gets past 6,000 ODI runs |publisher=Dhaka Tribune |date=17 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''Bangladesj teken hul hoogste suksesvolle EDI-lopiejaagtog in dié tyd tydens ’n krieketwêreldbekerwedstryd aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://scroll.in/field/927394/world-cup-2019-shakib-al-hasan-liton-das-power-bangladesh-past-west-indies-in-record-chase |title=World Cup 2019: Shakib Al Hasan, Liton Das power Bangladesh past West Indies in record chase |publisher=Scroll India |date=17 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Shakib Al Hasan]] en [[Liton Das]] teken met 189 lopies om die vierde paaltjie die hoogste Bengaalse paaltjievennootskap in dié tyd tydens ’n krieketwêreldbekerwedstryd en die hoogste Bengaalse vierde EDI-paaltjievennootskap in dié tyd aan.<ref name="Partnership" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/bangladesh-vs-west-indies-23rd-match-1144505/match-report |title=Shakib, Liton the stars in Bangladesh's record chase |publisher=ESPNcricinfo |author=Varun Shetty |date=17 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 18 Junie 2019 | tyd = 10:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-EN}} | telling1 = 397/6 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-AF}} | telling2 = 247/8 (50 boulbeurte) | lopies1 = [[Eoin Morgan]] 148 (71) | paaltjies1 = [[Gulbadin Naib]] 3/68 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Hashmatullah Shahidi]] 76 (100) | paaltjies2 = [[Jofra Archer]] 3/52 (10 boulbeurte) | uitslag = Engeland wen met 150 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/england-vs-afghanistan-24th-match-1144506/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Old Trafford-krieketveld|Old Trafford]], [[Manchester]] | skeidsregters = Paul Reiffel ([[Krieket Australië|Aus]]) en Joel Wilson ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) | speler van die wedstryd = [[Eoin Morgan]] (Eng) | rondte = | loot = Engeland het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Eoin Morgan]] (Eng) teken die vinnigste krieketwêreldbekerhonderdtal in dié tyd vir Engeland aan (in 57 aflewerings).''<ref name="Batting" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/cricket-world-cup-fastest-hundreds-1401412 |title=Cricket World Cup – Fastest Hundreds in ODIs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''Hy word ook die eerste kolwer wat sy 17de ses tydens ’n EDI-kolfbeurt aanteken.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.sportinglife.com/cricket/news/morgan-makes-history-with-17-sixes/167907 |title=Eoin Morgan makes 148 off 71 balls including 17 sixes – a new ODI record |publisher=Sporting Life |date=18 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''Engeland word die eerste span wat 25 sesse tydens ’n EDI-kolfbeurt aanteken.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/48679823 |title=England v Afghanistan: Eoin Morgan hits record 17 sixes in World Cup win |publisher=[[BBC]] |author=Stephan Shemilt |date=18 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''Engeland teken ook hul hoogste krieketwêreldbekertelling in dié tyd aan.''<ref name="Largest" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://uk.news.yahoo.com/morgans-17-sixes-highlights-england-145011449.html |title=Morgan's 17 sixes highlights England World Cup record day |publisher=Yahoo News |author=John Pye |date=18 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Rashid Khan]] (Afg) boul die duurste spel in dié tyd tydens ’n krieketwêreldbekerwedstryd en staan 110 lopies in sy nege boulbeurte af.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket-world-cup-2019/story/england-vs-afghanistan-world-cup-2019-most-expensive-spell-rashid-khan-goes-for-110-runs-off-9-overs-1551365-2019-06-18 |title=Most expensive spell in a World Cup: Rashid Khan goes for 110 runs off 9 overs |publisher=India Today |author=Rajarshi Gupta |date=18 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Hashmatullah Shahidi]] (Afg) teken sy 1&nbsp;000ste EDI-lopie aan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/1251911 |title=Demoralised Afghanistan face daunting task against upbeat India |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=21 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 19 Junie 2019 | tyd = 10:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-ZA}} | telling1 = 241/6 (49 boulbeurte) | span2 = {{Cr-NZ}} | telling2 = 245/6 (48.3 boulbeurte) | lopies1 = [[Rassie van der Dussen]] 67* (64) | paaltjies1 = [[Lockie Ferguson]] 3/59 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Kane Williamson]] 106* (138) | paaltjies2 = [[Chris Morris]] 3/49 (10 boulbeurte) | uitslag = Nieu-Seeland wen met vier paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/new-zealand-vs-south-africa-25th-match-1144507/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Edgbaston-krieketveld|Edgbaston]], [[Birmingham]] | skeidsregters = Ian Gould en [[Nigel Llong]] ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Kane Williamson]] (NZ) | rondte = | loot = Nieu-Seeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = ’n Vertraagde begin weens ’n nat buiteveld verkort die wedstryd tot 49 boulbeurte per span.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2019/jun/19/new-zealand-south-africa-cricket-world-cup-match-report |title=Kane Williamson guides New Zealand to narrow World Cup win over South Africa |publisher=[[The Guardian]] |author=Ali Martin |date=19 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> | notas = [[Hashim Amla]] (RSA) word ná [[Jacques Kallis]], [[AB de Villiers]] en [[Herschelle Gibbs]] die vierde Suid-Afrikaanse kolwer wat sy 8&nbsp;000ste EDI-lopie aanteken.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/world-cup-2019-hashim-amla-8000-odi-runs-south-africa-new-zealand/article28074879.ece# |title=World Cup 2019: Hashim Amla second fastest to 8000 ODI runs |publisher=The Hindu |date=19 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[David Miller]] (RSA) teken sy 3&nbsp;000ste EDI-lopie aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.timesandstar.co.uk/sport/national/17717312.kane-williamson-century-leads-new-zealand-thrilling-win-south-africa/ |title=Kane Williamson century leads New Zealand to thrilling win over South Africa |publisher=Times and Star |date=19 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Kane Williamson]] (NZ) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" /> * ''Kane Williamson teken sy 3&nbsp;000ste EDI-lopie as Nieu-Seelandse kaptein aan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.loopnewsbarbados.com/content/masterful-williamson-nudges-south-africa-closer-world-cup-exit-1 |title=Masterful Williamson nudges South Africa closer to World Cup exit |publisher=Loop News Barbados |date=19 Junie 2019 |accessdate=30 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200930104850/http://www.loopnewsbarbados.com/content/masterful-williamson-nudges-south-africa-closer-world-cup-exit-1 |archive-date=30 September 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 20 Junie 2019 | tyd = 10:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-AU}} | telling1 = 381/5 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-BD}} | telling2 = 333/8 (50 boulbeurte) | lopies1 = [[David Warner]] 166 (147) | paaltjies1 = [[Soumya Sarkar]] 3/58 (8 boulbeurte) | lopies2 = [[Mushfiqur Rahim]] 102* (97) | paaltjies2 = [[Marcus Stoinis]] 2/54 (8 boulbeurte) | uitslag = Australië wen met 48 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/australia-vs-bangladesh-26th-match-1144508/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Trent Bridge]], [[Nottingham]] | skeidsregters = Michael Gough en Richard Kettleborough ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[David Warner]] (Aus) | rondte = | loot = Australië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[David Warner]] (Aus) word die eerste kolwer wat twee krieketwêreldbekertellings van meer as 150 lopies aanteken.''<ref name="Batting" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket-world-cup/david-warner-record-world-cup-2019-equals-virat-kohlis-record-5791207/ |title=David Warner blasts highest score in World Cup 2019, equals Virat Kohli's record |publisher=The Indian Express |date=21 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''Australië teken hul hoogste EDI-telling in dié tyd teen Bangladesj aan.''<ref name="stats">{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/stats-david-warner-clobbers-his-sixth-150-plus-score-1189884 |title=Stats – Warner clobbers his sixth 150-plus score |publisher=ESPNcricinfo |date=20 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Mushfiqur Rahim]] (Ban) teken ook ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" /> * ''Bangladesj teken hul hoogste EDI-telling in dié tyd aan.''<ref name="Ban_Highest" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://bdnews24.com/cricket/2019/06/21/bangladesh-lose-to-australia-despite-their-highest-odi-total-in-high-scoring-wc-match |title=Bangladesh lose to Australia despite their highest ODI total in high-scoring WC match |publisher=bdnews24.com |author=Ariful Islam Roney |date=20 Junie 2019 |accessdate=20 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231120170136/https://bdnews24.com/cricket/2019/06/21/bangladesh-lose-to-australia-despite-their-highest-odi-total-in-high-scoring-wc-match |archive-date=20 November 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> * ''Die 714 aangetekende lopies is die meeste in dié tyd tydens ’n krieketwêreldbekerwedstryd.<ref name="stats" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-highest-match-aggregates/world-cup-12 |title=Highest match aggregates For World Cup |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 21 Junie 2019 | tyd = 10:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-LK}} | telling1 = 232/9 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-EN}} | telling2 = 212 (47 boulbeurte) | lopies1 = [[Angelo Mathews]] 85* (115) | paaltjies1 = [[Mark Wood]] 3/40 (8 boulbeurte) | lopies2 = [[Ben Stokes]] 82* (89) | paaltjies2 = [[Lasith Malinga]] 4/43 (10 boulbeurte) | uitslag = Sri Lanka wen met 20 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/england-vs-sri-lanka-27th-match-1144509/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Headingley-krieketveld|Headingley]], [[Leeds]] | skeidsregters = Marais Erasmus ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en Paul Wilson ([[Krieket Australië|Aus]]) | speler van die wedstryd = [[Lasith Malinga]] (SL) | rondte = | loot = Sri Lanka het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Moeen Ali]] (Eng) speel in sy 100ste EDI-wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thecricketer.com/Topics/england/moeen_ali_england_man_for_all_seasons_100th_odi_cap_sri_lanka.html |title=Moeen Ali: England's man for all seasons closes in on his 100th ODI cap |publisher=The Cricketer |author=Nick Friend |date=20 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Adil Rashid]] (Eng) speel in sy 150ste internasionale wedstryd.''<ref name="ARJR">{{en}} {{cite web |url=https://cricketaddictor.com/cricket/icc-cricket-world-cup-2019-match-27-england-vs-sri-lanka-stats-preview/ |title=ICC Cricket World Cup 2019 (Match 27): England vs Sri Lanka – Stats Preview |publisher=Cricket Addictor |author=Sandipan Ghosh |date=21 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Joe Root]] (Eng) speel in sy 250ste internasionale wedstryd.''<ref name="ARJR" /> * ''[[Angelo Mathews]] (SL) teken sy 12&nbsp;000ste internasionale lopie aan.''<ref name="AMEM">{{en}} {{cite web |url=https://www.crictracker.com/icc-world-cup-2019-match-27-england-vs-sri-lanka-malingas-magic-roots-form-and-more-stats/ |title=ICC World Cup 2019: Match 27, England vs Sri Lanka – Malinga’s magic, Root's form and more stats |publisher=CricTracker |author=Sampath Bandarupalli |date=21 November 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Eoin Morgan]] (Eng) teken sy 9&nbsp;000ste internasionale lopie aan.''<ref name="AMEM" /> * ''[[Lasith Malinga]] (SL) word ná [[Muttiah Muralitharan]] die tweede Sri Lankaanse bouler wat sy 50ste krieketwêreldbekerpaaltjie neem<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/lasith-malinga-50-wickets-world-cup-2019-sri-lanka-england/article28102425.ece# |title=Malinga becomes second Sri Lankan to pick 50 wickets in World Cup |publisher=The Hindu |date=21 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> en die vinnigste in dié tyd wat dié mylpaal bereik.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket-world-cup/lasith-malinga-england-vs-sri-lanka-stats-records-5793905/ |title=Lasith Malinga breaks record for fewest matches to 50 World Cup wickets |publisher=Indian Express |date=22 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 22 Junie 2019 | tyd = 10:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-IN}} | telling1 = 224/8 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-AF}} | telling2 = 213 (49.5 boulbeurte) | lopies1 = [[Virat Kohli]] 67 (63) | paaltjies1 = [[Mohammad Nabi]] 2/33 (9 boulbeurte) | lopies2 = [[Mohammad Nabi]] 52 (55) | paaltjies2 = [[Mohammed Shami]] 4/40 (9.5 boulbeurte) | uitslag = Indië wen met elf lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/afghanistan-vs-india-28th-match-1144510/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Rose Bowl (krieketveld)|Rose Bowl]], [[Southampton]] | skeidsregters = Aleem Dar ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]]) en Richard Illingworth ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Jasprit Bumrah]] (Ind) | rondte = | loot = Indië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Mohammed Shami]] word ná [[Chetan Sharma]] in 1987 die tweede Indiese bouler wat ’n driekuns tydens ’n krieketwêreldbekerwedstryd neem – die eerste tydens die 2019-toernooi – toe hy [[Mohammad Nabi]], [[Aftab Alam]] en [[Mujeeb Ur Rahman]] (almal Afg) in drie agtereenvolgende aflewerings uitboul.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.independent.co.uk/sport/cricket/india-afghanistan-cricket-world-cup-result-scorecard-report-mohammed-shami-a8970571.html |title=Cricket World Cup 2019: Mohammed Shami hat-trick sees India through final-over drama with Afghanistan |publisher=The Independent |author=Nick Purewal |date=22 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/world-cup-2019-mohammed-shami-creates-history-becomes-2nd-indian-to-take-world-cup-hat-trick/story-j18hSw3anyFHHXusxK2USL.html |title=World Cup 2019: Mohammed Shami creates history, becomes 2nd Indian to take World Cup hat-trick |publisher=[[Hindustan Times]] |date=23 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''Dit is Indië se 50ste krieketwêreldbekeroorwinning.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket-world-cup-2019/story/icc-cricket-world-cup-2019-india-vs-afghanistan-match-report-southampton-1554327-2019-06-22 |title=World Cup 2019: Mohammed Shami hat-trick seals thrilling win for India over Afghanistan |publisher=India Today |author=Rajarshi Gupta |date=23 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * <span style="color:red">''Afghanistan is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/48731754 |title=Shami's hat-trick helps India beat Afghanistan; Kohli top scores |publisher=[[BBC]] |author=Marc Higginson |date=22 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 22 Junie 2019 | tyd = 13:30 (BST) | dagnag = ja | span1 = {{Cr-NZ}} | telling1 = 291/8 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-WI}} | telling2 = 286 (49 boulbeurte) | lopies1 = [[Kane Williamson]] 148 (154) | paaltjies1 = [[Sheldon Cottrell]] 4/56 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Carlos Brathwaite]] 101 (82) | paaltjies2 = [[Trent Boult]] 4/30 (10 boulbeurte) | uitslag = Nieu-Seeland wen met vyf lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/new-zealand-vs-west-indies-29th-match-1144511/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Old Trafford-krieketveld|Old Trafford]], [[Manchester]] | skeidsregters = Ian Gould ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Ruchira Palliyaguruge ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) | speler van die wedstryd = [[Kane Williamson]] (NZ) | rondte = | loot = Wes-Indië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Kane Williamson]] (NZ) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" /> * ''[[Carlos Brathwaite]] (WI) teken sy eerste EDI-honderdtal aan.<ref name="Batting" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/live/2019/jun/22/new-zealand-v-west-indies-cricket-world-cup-live |title=New Zealand beat West Indies by five runs: Cricket World Cup 2019 – as it happened |publisher=[[The Guardian]] |author=Simon Burnton en Rob Smyth |date=22 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 23 Junie 2019 | tyd = 10:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-PK}} | telling1 = 308/7 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-ZA}} | telling2 = 259/9 (50 boulbeurte) | lopies1 = [[Haris Sohail]] 89 (59) | paaltjies1 = [[Lungi Ngidi]] 3/64 (9 boulbeurte) | lopies2 = [[Faf du Plessis]] 63 (79) | paaltjies2 = [[Wahab Riaz]] 3/46 (10 boulbeurte) | uitslag = Pakistan wen met 49 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/pakistan-vs-south-africa-30th-match-1144512/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Lord’s]], [[Londen]] | skeidsregters = Kumar Dharmasena ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) en Joel Wilson ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) | speler van die wedstryd = [[Haris Sohail]] (Pak) | rondte = | loot = Pakistan het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Andile Phehlukwayo]] (RSA) speel in sy 50ste EDI-wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://cricketaddictor.com/cricket/icc-cricket-world-cup-2019-match-30-pakistan-vs-south-africa-stats-preview/ |title=ICC Cricket World Cup 2019 (Match 30): Pakistan vs South Africa – Stats Preview |publisher=Cricket Addictor |author=Sandipan Ghosh |date=22 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Shadab Khan]] (Pak) neem sy 50ste EDI-paaltjie.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket-world-cup-2019/story/pakistan-vs-south-africa-world-cup-2019-match-report-haris-sohail-shadab-khan-1554798-2019-06-23 |title=World Cup 2019: Pakistan eliminate South Africa from semi-finals race with 49-run win |publisher=India Today |date=24 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * <span style="color:red">''Suid-Afrika is hiermee uit die toernooi geskakel.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketcountry.com/news/cricket-world-cup-butter-fingered-pakistan-stay-alive-south-africa-eliminated-after-lords-scrap-860951 |title=Cricket World Cup: Butter-fingered Pakistan stay alive, South Africa eliminated after Lord's scrap |publisher=Cricket Country |author=Jamie Alter |date=23 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190623174048/https://www.cricketcountry.com/news/cricket-world-cup-butter-fingered-pakistan-stay-alive-south-africa-eliminated-after-lords-scrap-860951 |archive-date=23 Junie 2019 |url-status=dead}}</ref> * ''Suid-Afrika versuim vir die eerste keer sedert die [[Krieketwêreldbeker 2003|2003-toernooi]] – onder andere in Suid-Afrika aangebied – om die krieketwêreldbekerhalfeindrondte te haal.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/pakistan-vs-south-africa-30th-match-1144512/match-report |title=Haris blitz ends South Africa's World Cup dream |publisher=ESPNcricinfo |author=Liam Brickhill |date=23 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 24 Junie 2019 | tyd = 10:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-BD}} | telling1 = 262/7 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-AF}} | telling2 = 200 (47 boulbeurte) | lopies1 = [[Mushfiqur Rahim]] 83 (87) | paaltjies1 = [[Mujeeb Ur Rahman]] 3/39 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Samiullah Shinwari]] 49 (51) | paaltjies2 = [[Shakib Al Hasan]] 5/29 (10 boulbeurte) | uitslag = Bangladesj wen met 62 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/afghanistan-vs-bangladesh-31st-match-1144513/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Rose Bowl (krieketveld)|Rose Bowl]], [[Southampton]] | skeidsregters = Michael Gough en Richard Kettleborough ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Shakib Al Hasan]] (Ban) | rondte = | loot = Afghanistan het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Soumya Sarkar]] (Ban) speel in sy 50ste EDI-wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.crictracker.com/icc-world-cup-2019-match-31-bangladesh-vs-afghanistan-preview-winless-afghans-battle-for-pride-against-roaring-tigers/ |title=ICC World Cup 2019: Match 31, Bangladesh vs Afghanistan, Preview – Winless Afghans battle for pride against roaring Tigers |publisher=CricTracker |date=9 Maart 2020 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Gulbadin Naib]] (Afg) speel in sy 100ste internasionale wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.crictracker.com/icc-world-cup-2019-match-31-bangladesh-vs-afghanistan-statistical-preview/ |title=ICC World Cup 2019: Match 31, Bangladesh vs Afghanistan – Statistical Preview |publisher=Crictracker |author=Sampath Bandarupalli |date=24 November 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''Hy teken ook sy 1&nbsp;000ste EDI-lopie aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketcountry.com/news/match-highlights-icc-cricket-world-cup-2019-match-31-shakibs-allround-show-powers-bangladesh-to-victory-over-afghanistan-860920 |title=Match highlights, ICC Cricket World Cup 2019, Match 31: Shakib’s allround show powers Bangladesh to victory over Afghanistan |publisher=Cricket Country |date=24 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}} {{Dooie skakel|date=Oktober 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''[[Shakib Al Hasan]] word die eerste Bengaalse kolwer wat sy 1&nbsp;000ste krieketwêreldbekerlopie aanteken.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.hindustantimes.com/cricket/icc-world-cup-2019-bangladesh-vs-afghanistan-shakib-al-hasan-scripts-unique-world-cup-history-for-bangladesh/story-7oR0TQYDSpW7We3JRIc8mN.html |title=ICC World Cup 2019, Bangladesh vs Afghanistan: Shakib Al Hasan scripts unique World Cup history for Bangladesh |date=24 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''Hy word ook die eerste Bengaalse bouler wat ’n vyf-paaltjie-oes tydens ’n krieketwêreldbekerwedstryd neem.''<ref name="Bowling" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket-world-cup-2019/story/bangladesh-vs-afghanistan-world-cup-2019-match-report-shakib-al-hasan-mushfiqur-rahim-1555443-2019-06-24 |title=World Cup 2019: Bangladesh ride on all-round Shakib Al Hasan to inflict 7th-straight defeat on Afghanistan |publisher=India Today |author=Rohan Sen |date=24 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''Shakib Al Hasan word die eerste speler wat sy 1&nbsp;000ste krieketwêreldbekerlopie aanteken en sy 30 EDI-paaltjie neem, asook die eerste speler wat 400 lopies aanteken en tien paaltjies tydens dieselfde toernooi neem.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thedailystar.net/icc-cricket-world-cup-2019/news/shakib-only-player-1k-runs-30-wickets-world-cups-1761787 |title=Shakib only player with 1k runs, 30 wickets at World Cups |publisher=The Daily Star |date=25 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''Shakib Al Hasan word ná [[Yuvraj Singh]] tydens die 2011-toernooi die tweede krieketspeler wat in dieselfde krieketwêreldbekerwedstryd ’n vyftigtal aanteken en vyf paaltjies neem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket-world-cup/shakib-al-hasan-yuvraj-singhs-world-cup-record-5797784/ |title=Shakib al Hasan matches Yuvraj Singh’s World Cup record for best all-round performance |publisher=Indian Express |date=24 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 25 Junie 2019 | tyd = 10:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-AU}} | telling1 = 285/7 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-EN}} | telling2 = 221 (44.4 boulbeurte) | lopies1 = [[Aaron Finch]] 100 (116) | paaltjies1 = [[Chris Woakes]] 2/46 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Ben Stokes]] 89 (115) | paaltjies2 = [[Jason Behrendorff]] 5/44 (10 boulbeurte) | uitslag = Australië wen met 64 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/england-vs-australia-32nd-match-1144514/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Lord’s]], [[Londen]] | skeidsregters = Chris Gaffaney ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en Sundaram Ravi ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]]) | speler van die wedstryd = [[Aaron Finch]] (Aus) | rondte = | loot = Engeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Aaron Finch]] (Aus) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" /> * ''[[Jason Behrendorff]] (Aus) neem sy eerste EDI-vyf-paaltjie-oes.''<ref name="Bowling" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket-world-cup/england-vs-australia-highlights-result-report-5799720/ |title=Starc, Behrendorff demolish England to take Australia into semi-finals |publisher=The Indian Express |date=25 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * <span style="color:green">''Australië vorder hiermee tot die halfeindrondte.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket-world-cup-2019/story/icc-cricket-world-cup-2019-england-vs-australia-match-report-aaron-finch-jason-behrendorff-1556115-2019-06-25 |title=World Cup 2019: Australia crush England to storm into semi-finals |publisher=India Today |author=Rajarshi Gupta |date=26 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 26 Junie 2019 | tyd = 10:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-NZ}} | telling1 = 237/6 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-PK}} | telling2 = 241/4 (49.1 boulbeurte) | lopies1 = [[James Neesham]] 97* (112) | paaltjies1 = [[Shaheen Afridi]] 3/28 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Babar Azam]] 101* (127) | paaltjies2 = [[Kane Williamson]] 1/39 (8 boulbeurte) | uitslag = Pakistan wen met ses paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/new-zealand-vs-pakistan-33rd-match-1144515/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Edgbaston-krieketveld|Edgbaston]], [[Birmingham]] | skeidsregters = Bruce Oxenford en Paul Reiffel ([[Krieket Australië|Aus]]) | speler van die wedstryd = [[Babar Azam]] (Pak) | rondte = | loot = Nieu-Seeland het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Babar Azam]] word die vinnigste Pakistanse kolwer in dié tyd volgens aantal EDI-wedstryde (68) wat sy 3&nbsp;000ste lopie aanteken.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thenews.com.pk/latest/490098-babar-azam-becomes-fastest-pakistani-batsman-to-reach-3000-runs |title=Babar Azam becomes fastest Pakistani batsman to reach 3,000 runs |publisher=The News |author=Faizan Lakhani |date=26 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''Babar Azam teken ook sy tiende EDI-honderdtal aan.<ref name="Batting" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket-world-cup-2019/story/world-cup-2019-pakistan-vs-new-zealand-cricket-report-babar-azam-shaheen-afridi-semi-final-chance-alive-1556860-2019-06-26 |title=World Cup 2019: Pakistan keep semi-final hopes alive after handing New Zealand 1st defeat |publisher=India Today |author=Akshay Ramesh |date=27 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 27 Junie 2019 | tyd = 10:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-IN}} | telling1 = 268/7 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-WI}} | telling2 = 143 (34.2 boulbeurte) | lopies1 = [[Virat Kohli]] 72 (82) | paaltjies1 = [[Kemar Roach]] 3/36 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Sunil Ambris]] 31 (40) | paaltjies2 = [[Mohammed Shami]] 4/16 (6.2 boulbeurte) | uitslag = Indië wen met 125 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/india-vs-west-indies-34th-match-1144516/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Old Trafford-krieketveld|Old Trafford]], [[Manchester]] | skeidsregters = Richard Illingworth en Richard Kettleborough ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Virat Kohli]] (Ind) | rondte = | loot = Indië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Hardik Pandya]] (Ind) speel in sy 50ste EDI-wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/india-vs-west-indies-34th-match-1144516/match-preview |title=India's shaky middle order in focus against teetering West Indies |publisher=ESPNcricinfo |author=Deivarayan Muthu |date=26 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Jason Holder]] (WI) speel in sy 150ste internasionale wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://cricketaddictor.com/cricket/icc-cricket-world-cup-2019-match-34-india-vs-windies-stats-preview/ |title=ICC Cricket World Cup 2019 (Match 34): India vs Windies – Stats Preview |publisher=Cricket Addictor |author=Sandipan Ghosh |date=26 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Virat Kohli]] (Ind) word die vinnigste kolwer in dié tyd volgens aantal boulbeurte (417) wat sy 20&nbsp;000 internasionale lopie aanteken.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-world-cup/virat-kohli-surpasses-sachin-and-lara-becomes-fastest-to-20000-international-runs/articleshow/69974402.cms |title=Virat Kohli surpasses Sachin and Lara, becomes fastest to 20,000 international runs |publisher=[[The Times of India]] |date=27 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * <span style="color:red">''Wes-Indië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/48785855 |title=Cricket World Cup: India thrash West Indies by 125 runs at Old Trafford |publisher=[[BBC]] |author=Amy Lofthouse |date=27 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 28 Junie 2019 | tyd = 10:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-LK}} | telling1 = 203 (49.3 boulbeurte) | span2 = {{Cr-ZA}} | telling2 = 206/1 (37.2 boulbeurte) | lopies1 = [[Avishka Fernando]] 30 (29) | paaltjies1 = [[Dwaine Pretorius]] 3/25 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Faf du Plessis]] 96* (103) | paaltjies2 = [[Lasith Malinga]] 1/47 (10 boulbeurte) | uitslag = Suid-Afrika wen met nege paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/south-africa-vs-sri-lanka-35th-match-1144517/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Riverside Ground]], [[Chester-le-Street]] | skeidsregters = Sundaram Ravi ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]]) en Rod Tucker ([[Krieket Australië|Aus]]) | speler van die wedstryd = [[Dwaine Pretorius]] (RSA) | rondte = | loot = Suid-Afrika het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = }} {{Krieketwedstryd | datum = 29 Junie 2019 | tyd = 10:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-AF}} | telling1 = 227/9 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-PK}} | telling2 = 230/7 (49.4 boulbeurte) | lopies1 = [[Asghar Afghan]] 42 (35) | paaltjies1 = [[Shaheen Afridi]] 4/47 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Imad Wasim]] 49* (54) | paaltjies2 = [[Mohammad Nabi]] 2/23 (10 boulbeurte) | uitslag = Pakistan wen met drie paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/afghanistan-vs-pakistan-36th-match-1144518/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Headingley-krieketveld|Headingley]], [[Leeds]] | skeidsregters = [[Nigel Llong]] ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Paul Wilson ([[Krieket Australië|Aus]]) | speler van die wedstryd = [[Imad Wasim]] (Pak) | rondte = | loot = Afghanistan het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Mohammad Nabi]] (Afg) neem sy 200ste internasionale paaltjie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://cricketaddictor.com/cricket/icc-cricket-world-cup-2019-match-36-pakistan-vs-afghanistan-statistical-highlights/ |title=ICC Cricket World Cup 2019 (Match 36): Pakistan vs Afghanistan – Statistical Highlights |publisher=Cricket Addictor |author=Sandipan Ghosh |date=30 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 29 Junie 2019 | tyd = 13:30 (BST) | dagnag = ja | span1 = {{Cr-AU}} | telling1 = 243/9 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-NZ}} | telling2 = 157 (43.4 boulbeurte) | lopies1 = [[Usman Khawaja]] 88 (129) | paaltjies1 = [[Trent Boult]] 4/51 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Kane Williamson]] 40 (51) | paaltjies2 = [[Mitchell Starc]] 5/26 (9.4 boulbeurte) | uitslag = Australië wen met 86 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/australia-vs-new-zealand-37th-match-1144519/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Lord’s]], [[Londen]] | skeidsregters = Richard Illingworth ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Joel Wilson ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) | speler van die wedstryd = [[Alex Carey]] (Aus) | rondte = | loot = Australië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[David Warner]] (Aus) teken sy 13&nbsp;000ste internasionale lopie aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://cricketaddictor.com/cricket/icc-cricket-world-cup-2019-match-37-new-zealand-vs-australia-statistical-highlights/ |title=ICC Cricket World Cup 2019 (Match 37): New Zealand vs Australia – Statistical Highlights |publisher=Cricket Addictor |author=Sandipan Ghosh |date=30 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Trent Boult]] word die eerste Nieu-Seelandse bouler wat ’n driekuns in ’n krieketwêreldbekerwedstryd neem – ná [[Mohammed Shami]] (Ind) die tweede tydens die 2019-toernooi – toe hy [[Usman Khawaja]], [[Mitchell Starc]] en [[Jason Behrendorff]] (almal Aus) in drie agtereenvolgende aflewerings uitboul.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/news/world-cup-2019-trent-boult-hattrick-australia-new-zealand-mohammed-shami/article28229642.ece |title=Trent Boult takes second hat-trick of World Cup 2019 |publisher=The Hindu |date=29 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Kane Williamson]] (NZ) teken sy 6&nbsp;000 EDI-lopie aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/sport/cricket/cricket-world-cup/while-you-were-sleeping-ugly-scenes-mar-world-cup-clash/JARQVYRRHX3655XACFZ4EVS4FI/?c_id=4&objectid=12245165 |title=While You Were Sleeping: Ugly scenes mar World Cup clash |publisher=NZ Herald |date=30 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Mitchell Starc]] (Aus) word die eerste bouler wat drie vyf-paaltjie-oeste in ’n krieketwêreldbekertoernooi neem.<ref name="Bowling" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?class=2;filter=advanced;orderby=start;qualmin1=5;qualval1=wickets;size=100;template=results;trophy=12;type=bowling;view=innings |title=Statistics / Statsguru / One-Day Internationals / Bowling records |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 30 Junie 2019 | tyd = 10:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-EN}} | telling1 = 337/7 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-IN}} | telling2 = 306/5 (50 boulbeurte) | lopies1 = [[Jonny Bairstow]] 111 (109) | paaltjies1 = [[Mohammed Shami]] 5/69 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Rohit Sharma]] 102 (109) | paaltjies2 = [[Liam Plunkett]] 3/55 (10 boulbeurte) | uitslag = Engeland wen met 31 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/england-vs-india-38th-match-1144520/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Edgbaston-krieketveld|Edgbaston]], [[Birmingham]] | skeidsregters = Aleem Dar ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]]) en Kumar Dharmasena ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) | speler van die wedstryd = [[Jonny Bairstow]] (Eng) | rondte = | loot = Engeland het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Kuldeep Yadav]] (Ind) speel in sy 50ste EDI-wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://cricketaddictor.com/cricket/icc-cricket-world-cup-2019-match-38-england-vs-india-stats-preview/ |title=ICC Cricket World Cup 2019 (Match 38): England vs India – Stats Preview |publisher=Cricket Addictor |author=Sandipan Ghosh |date=29 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''Dit is die 100ste EDI-wedstryd tussen Engeland en Indië.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket-world-cup-2019/story/india-vs-england-world-cup-head-to-head-another-birmingham-test-for-england-in-2019-1558955-2019-06-30 |title=India vs England, World Cup head-to-head: Another Birmingham test for England in 2019 |publisher=India Today |author=Akshay Ramesh |date=30 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''Beide [[Jonny Bairstow]] (Eng) en [[Rohit Sharma]] (Ind) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" /> * ''[[Mohammed Shami]] (Ind) neem sy eerste EDI-vyf-paaltjie-oes.''<ref name="Bowling" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://sports.ndtv.com/world-cup-2019/india-vs-england-live-cricket-score-match-updates-2061605 |title=India vs England Highlights, World Cup 2019: England End India's Unbeaten Run To Keep Semis Hopes Alive |publisher=NDTV |author=Prakash Rai |date=30 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025 |archive-date=30 Junie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190630103502/https://sports.ndtv.com/world-cup-2019/india-vs-england-live-cricket-score-match-updates-2061605 |url-status=dead }}</ref> * ''[[Yuzvendra Chahal]] word die eerste Indiese bouler wat 88 lopies in ’n krieketwêreldbekerwedstryd afstaan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.news18.com/cricketnext/news/india-vs-england-yuzvendra-chahal-becomes-most-expensive-indian-bowler-in-world-cup-history-2210711.html |title=Yuzvendra Chahal Becomes Most Expensive Indian Bowler in World Cup History |publisher=News18 |author=Hardik Worah |date=30 Junie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * <span style="color:red">''Sri Lanka is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/how-england-s-win-affects-bangladesh-and-pakistan-1192017 |title=How England's win affects Bangladesh and Pakistan |publisher=ESPNcricinfo |date=1 Julie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 1 Julie 2019 | tyd = 10:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-LK}} | telling1 = 338/6 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-WI}} | telling2 = 315/9 (50 boulbeurte) | lopies1 = [[Avishka Fernando]] 104 (103) | paaltjies1 = [[Jason Holder]] 2/59 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Nicholas Pooran]] 118 (103) | paaltjies2 = [[Lasith Malinga]] 3/55 (10 boulbeurte) | uitslag = Sri Lanka wen met 23 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/sri-lanka-vs-west-indies-39th-match-1144521/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Riverside Ground]], [[Chester-le-Street]] | skeidsregters = Bruce Oxenford en Paul Reiffel ([[Krieket Australië|Aus]]) | speler van die wedstryd = [[Avishka Fernando]] (SL) | rondte = | loot = Wes-Indië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen. | reën = | notas = [[Chris Gayle]] word die eerste Wes-Indiese krieketspeler wat in sy 455ste internasionale wedstryd speel.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://cricketaddictor.com/cricket/icc-cricket-world-cup-2019-match-39-sri-lanka-vs-windies-statistical-highlights/ |title=ICC Cricket World Cup 2019 (Match 39): Sri Lanka vs Windies – Statistical Highlights |publisher=Cricket Addictor |author=Sandipan Ghosh |date=2 Julie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Avishka Fernando]] (SL) teken sy eerste EDI-honderdtal aan.''<ref name="Batting" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/cricket/fernando-strikes-maiden-odi-ton-as-sri-lanka-set-west-indies-testing-target/38270016.html |title=Fernando strikes maiden ODI ton as Sri Lanka set West Indies testing target |publisher=Belfast Telegraph |date=1 Julie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Jason Holder]] word die eerste Wes-Indiese kaptein wat 100 EDI-paaltjies neem.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.crictracker.com/icc-world-cup-2019-match-39-sri-lanka-vs-windies-poorans-unsuccessful-attempt-holders-100th-as-captain-and-more-stats/ |title=ICC World Cup 2019: Match 39, Sri Lanka vs Windies – Pooran’s unsuccessful attempt, Holder’s 100th as captain and more stats |publisher=CricTracker |author=Sampath Bandarupalli |date=21 November 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Nicholas Pooran]] (WI) teken sy eerste EDI-honderdtal aan.<ref name="Batting" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://scroll.in/field/929027/world-cup-2019-sri-lanka-vs-west-indies-live-score-and-updates-pride-at-stake-for-eliminated-teams |title=World Cup, Sri Lanka vs West Indies – as it happened: Pooran’s ton in vain as SL clinch thriller |publisher=Scroll India |date=1 Julie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 2 Julie 2019 | tyd = 10:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-IN}} | telling1 = 314/9 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-BD}} | telling2 = 286 (48 boulbeurte) | lopies1 = [[Rohit Sharma]] 104 (92) | paaltjies1 = [[Mustafizur Rahman]] 5/59 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Shakib Al Hasan]] 66 (74) | paaltjies2 = [[Jasprit Bumrah]] 4/55 (10 boulbeurte) | uitslag = Indië wen met 28 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/bangladesh-vs-india-40th-match-1144522/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Edgbaston-krieketveld|Edgbaston]], [[Birmingham]] | skeidsregters = Marais Erasmus ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) en Ruchira Palliyaguruge ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) | speler van die wedstryd = [[Rohit Sharma]] (Ind) | rondte = | loot = Indië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Tamim Iqbal]] (Ban) speel in sy 200ste EDI-wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://cricketaddictor.com/cricket/icc-cricket-world-cup-2019-match-40-bangladesh-vs-india-stats-preview/ |title=ICC Cricket World Cup 2019 (Match 40): Bangladesh vs India – Stats Preview |publisher=Cricket Addictor |author=Sandipan Ghosh |date=1 Julie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Rohit Sharma]] (Ind) word ná [[Kumar Sangakkara]] (SL) die tweede kolwer wat sy vierde honderdtal tydens een enkele krieketwêreldbekertoernooi aanteken.''<ref name="Batting" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.crictracker.com/icc-world-cup-2019-match-40-bangladesh-vs-india-rohits-form-bumrahs-finishing-and-more-stats/ |title=ICC World Cup 2019: Match 40, Bangladesh vs India – Rohit’s form, Bumrah’s finishing and more stats |publisher=Crictracker |author=Sampath Bandarupalli |date=21 November 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Mustafizur Rahman]] (Ban) neem ’n vyf-paaltjie-oes.''<ref name="Bowling" /> * ''[[Shakib Al Hasan]] (Ban) word die eerste krieketspeler wat tydens een enkele krieketwêreldbekertoernooi 500 lopies aanteken en tien paaltjies neem.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/news/shakib-al-hasan-world-cup-2019-records-batting-bowling-allrounder-new-zealand-scott-styris/article28263851.ece |title=Shakib Al Hasan first to 500 runs and 10 wickets in single World Cup |publisher=The Hindu |date=2 Julie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * <span style="color:green">''Indië vorder hiermee tot die halfeindrondte.''</span><ref name="INDvBAN">{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/48839098 |title=Cricket World Cup: India confirm semi-final place with Bangladesh win |publisher=[[BBC]] |author=Tom Rostance |date=2 Julie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * <span style="color:red">''Bangladesj is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref name="INDvBAN" /> }} {{Krieketwedstryd | datum = 3 Julie 2019 | tyd = 10:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-EN}} | telling1 = 305/8 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-NZ}} | telling2 = 186 (45 boulbeurte) | lopies1 = [[Jonny Bairstow]] 106 (99) | paaltjies1 = [[James Neesham]] 2/41 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Tom Latham]] 57 (65) | paaltjies2 = [[Mark Wood]] 3/34 (9 boulbeurte) | uitslag = Engeland wen met 119 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/england-vs-new-zealand-41st-match-1144523/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Riverside Ground]], [[Chester-le-Street]] | skeidsregters = Sundaram Ravi ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]]) en Rod Tucker ([[Krieket Australië|Aus]]) | speler van die wedstryd = [[Jonny Bairstow]] (Eng) | rondte = | loot = Engeland het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Matt Henry]] (NZ) speel in sy 50ste EDI-wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://zeenews.india.com/cricket/icc-world-cup-2019-england-vs-new-zealand-statistical-highlights-2216440.html |title=ICC World Cup 2019: England vs New Zealand--Statistical Highlights |publisher=Zee News |author=Arnab Mukherji |date=4 Julie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Jonny Bairstow]] (Eng) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" /> * ''Dit is Engeland se eerste krieketwêreldbekeroorwinning oor Nieu-Seeland sedert die [[Krieketwêreldbeker 1983|1983-toernooi]].''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/england-vs-new-zealand-41st-match-1144523/match-report |title=Jonny Bairstow, Mark Wood put England in semi-finals |publisher=ESPNcricinfo |author=Daniel Brettig |date=3 Julie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * <span style="color:green">''Engeland vorder hiermee tot die halfeindrondte.''</span><ref name="ENGvNZ">{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/48853268 |title=England v New Zealand: Hosts reach World Cup semi-finals |publisher=[[BBC]] |author=Stephan Shemilt |date=3 Julie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''Engeland haal vir die eerste keer sedert die 1992-toernooi die uitklopfase.<ref name="ENGvNZ" /> }} {{Krieketwedstryd | datum = 4 Julie 2019 | tyd = 10:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-WI}} | telling1 = 311/6 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-AF}} | telling2 = 288 (50 boulbeurte) | lopies1 = [[Shai Hope]] 77 (92) | paaltjies1 = [[Dawlat Zadran]] 2/73 (9 boulbeurte) | lopies2 = [[Ikram Alikhil]] 86 (93) | paaltjies2 = [[Carlos Brathwaite]] 4/63 (9 boulbeurte) | uitslag = Wes-Indië wen met 23 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/afghanistan-vs-west-indies-42nd-match-1144524/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Headingley-krieketveld|Headingley]], [[Leeds]] | skeidsregters = Chris Gaffaney ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]]) en [[Nigel Llong]] ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Shai Hope]] (WI) | rondte = | loot = Wes-Indië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Chris Gayle]] word die eerste Wes-Indiese krieketspeler wat in sy 35ste krieketwêreldbekerwedstryd speel.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://cricketaddictor.com/cricket/icc-cricket-world-cup-2019-match-42-afghanistan-vs-windies-stats-preview/ |title=ICC Cricket World Cup 2019 (Match 42): Afghanistan vs Windies – Stats Preview |publisher=Cricket Addictor |author=Sandipan Ghosh |date=3 Julie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''Chris Gayle word ná [[Brian Lara]] ook die tweede Wes-Indiese krieketspeler wat in sy 295ste EDI-wedstryd speel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://uk.sports.yahoo.com/news/afghanistan-v-west-indies-gayle-191334353.html |title=Afghanistan v West Indies: Gayle eyeing record at Headingley |publisher=Yahoo! Sport |date=3 Julie 2019 |accessdate=19 Mei 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200519170717/https://uk.sports.yahoo.com/news/afghanistan-v-west-indies-gayle-191334353.html |archive-date=19 Mei 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 5 Julie 2019 | tyd = 10:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-PK}} | telling1 = 315/9 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-BD}} | telling2 = 221 (44.1 boulbeurte) | lopies1 = [[Imam-ul-Haq]] 100 (100) | paaltjies1 = [[Mustafizur Rahman]] 5/75 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Shakib Al Hasan]] 64 (77) | paaltjies2 = [[Shaheen Afridi]] 6/35 (9.1 boulbeurte) | uitslag = Pakistan wen met 94 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/bangladesh-vs-pakistan-43rd-match-1144525/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Lord’s]], [[Londen]] | skeidsregters = Michael Gough en Richard Kettleborough ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Shaheen Afridi]] (Pak) | rondte = | loot = Pakistan het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Imam-ul-Haq]] (Pak) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" /> * ''[[Mustafizur Rahman]] (Ban) neem sy tweede agtereenvolgende vyf-paaltjie-oes.''<ref name="Bowling" /> * ''Mustafizur Rahman word die vinnigste Bengaalse bouler in dié tyd volgens aantal boulbeurte (54) wat sy 100ste EDI-paaltjie neem.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/pakistan-vs-bangladesh-world-cup-2019-mustafizur-rahman-100-wickets-shakib-al-hasan-mashrafe-mortaza-haris-sohail/article28296281.ece# |title=Pakistan vs Bangladesh: Mustafizur Rahman picks up 100th ODI wicket |publisher=Sport Star |date=5 Julie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Babar Azam]] teken die meeste krieketwêreldbekerlopies in dié tyd vir Pakistan aan (474).''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket-world-cup-2019/story/icc-cricket-world-cup-2019-pakistan-bangladesh-babar-azam-most-runs-javed-miandad-1562984-2019-07-05 |title=Babar Azam breaks a 27-year-old World Cup record for Pakistan |publisher=India Today |author=Ajay Tiwari |date=5 Julie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Shakib Al Hasan]] (Ban) word ná [[Sachin Tendulkar]] (Ind) die tweede kolwer wat sewe krieketwêreldbekertellings van meer as 50 lopies aanteken.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket-world-cup-2019/story/shakib-al-hasan-breaks-sachin-tendulkar-world-cup-record-1563193-2019-07-05 |title=Shakib Al Hasan breaks Sachin Tendulkar' World Cup record |publisher=India Today |author=Saurabh Kumar |date=6 Julie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Shaheen Afridi]] (Pak) word op 19 jaar 90 dae die jongste bouler in dié tyd wat ’n vyf-paaltjie-oes in ’n krieketwêreldbekerwedstryd neem.''<ref name="Bowling" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.jantakareporter.com/sports/shaheen-afridi-destroys-bangladesh-as-pakistan-bid-goodbye-to-world-cup/256569/ |title=Shaheen Afridi destroys Bangladesh as Pakistan bid goodbye to World Cup 2019 |publisher=Jantaka Reporter |date=5 Julie 2019 |accessdate=11 Desember 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241211185658/https://www.jantakareporter.com/sports/shaheen-afridi-destroys-bangladesh-as-pakistan-bid-goodbye-to-world-cup/256569/ |archive-date=11 Desember 2024 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> * ''Shaheen Afridi behaal ook die beste boulsyfer in dié tyd vir Pakistan tydens ’n krieketwêreldbekerwedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/48881768 |title=Cricket World Cup: Pakistan hammer Bangladesh but New Zealand into semi-finals |publisher=[[BBC]] |author=Adam Williams |date=5 Julie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * <span style="color:green">''Nieu-Seeland vorder hiermee tot die halfeindrondte.''</span><ref name="BANvPAK">{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/cricket/cricket-world-cup/114036709/cricket-world-cup-new-zealand-face-semis-wait-as-pakistan-bat-first-v-bangladesh |title=Cricket World Cup 2019: Black Caps secure semifinal spot after no Pakistan miracle |publisher=Stuff |date=6 Julie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * <span style="color:red">''Pakistan is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref name="BANvPAK" /> }} {{Krieketwedstryd | datum = 6 Julie 2019 | tyd = 10:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-LK}} | telling1 = 264/7 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-IN}} | telling2 = 265/3 (43.3 boulbeurte) | lopies1 = [[Angelo Mathews]] 113 (128) | paaltjies1 = [[Jasprit Bumrah]] 3/37 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[KL Rahul]] 111 (118) | paaltjies2 = [[Kasun Rajitha]] 1/47 (8 boulbeurte) | uitslag = Indië wen met sewe paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/india-vs-sri-lanka-44th-match-1144526/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Headingley-krieketveld|Headingley]], [[Leeds]] | skeidsregters = Ian Gould ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Paul Wilson ([[Krieket Australië|Aus]]) | speler van die wedstryd = [[Rohit Sharma]] (Ind) | rondte = | loot = Sri Lanka het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Dinesh Karthik]] (Ind) speel in sy 150ste internasionale wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://cricketaddictor.com/cricket/icc-cricket-world-cup-2019-match-44-sri-lanka-vs-india-stats-preview/ |title=ICC Cricket World Cup 2019 (Match 44): Sri Lanka vs India – Stats Preview |publisher=Cricket Addictor |author=Sandipan Ghosh |date=6 Julie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''Beide [[Angelo Mathews]] (SL) en [[KL Rahul]] (Ind) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" /> * ''[[Jasprit Bumrah]] (Ind) neem sy 100ste EDI-paaltjie.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.foxsports.com/cricket/story/the-latest-bumrah-earns-100th-odi-wicket-070619 |title=The Latest: Bumrah earns 100th ODI wicket |publisher=Fox Sports |date=6 Julie 2019 |accessdate=1 Julie 2020}} {{dooie skakel}}</ref> * ''[[Rohit Sharma]] (Ind) word die eerste kolwer wat vyf honderdtalle tydens een enkele krieketwêreldbekertoernooi aanteken.<ref name="Batting" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-world-cup/rohit-sharma-first-batsman-to-hit-five-centuries-in-a-world-cup/articleshow/70108555.cms |title=Rohit Sharma first batsman to hit five centuries in a World Cup |publisher=[[The Times of India]] |date=6 Julie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 6 Julie 2019 | tyd = 13:30 (BST) | dagnag = ja | span1 = {{Cr-ZA}} | telling1 = 325/6 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-AU}} | telling2 = 315 (49.5 boulbeurte) | lopies1 = [[Faf du Plessis]] 100 (94) | paaltjies1 = [[Nathan Lyon]] 2/53 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[David Warner]] 122 (117) | paaltjies2 = [[Kagiso Rabada]] 3/56 (10 boulbeurte) | uitslag = Suid-Afrika wen met tien lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/australia-vs-south-africa-45th-match-1144527/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Old Trafford-krieketveld|Old Trafford]], [[Manchester]] | skeidsregters = Aleem Dar ([[Pakistanse Krieketraad|Pak]]) en Kumar Dharmasena ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) | speler van die wedstryd = [[Faf du Plessis]] (RSA) | rondte = | loot = Suid-Afrika het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = Beide [[Faf du Plessis]] (RSA) en [[David Warner]] (Aus) teken ’n krieketwêreldbekerhonderdtal aan.''<ref name="Batting" /> * ''Dit is Suid-Afrika se eerste krieketwêreldbekeroorwinning oor Australië sedert die 1992-toernooi.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/108857/icc-cricket-world-cup-2019-australia-cricket-team-south-africa-cricket-team-england |title=Australia lose thriller; face England in the semis |publisher=Cricbuzz |date=6 Julie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> }} === Uitklopfase === [[Lêer:Lord's Pavilion.jpg|duimnael|Die eindstryd tussen Engeland en Nieu-Seeland is op 14 Julie op Lord’s in Londen gehou]] Die uitklopfase het uit twee halfeindstryde bestaan, waarvan die twee wenners mekaar in die eindstryd op Lord’s in Londen ontmoet het. Op 25 April 2018 is aangekondig dat Old Trafford en Edgbaston die twee halfeindstryde sal aanbied soos tydens die Krieketwêreldbeker 1999, met albei halfeindstryde en die eindstryd wat ’n reserwedag gehad het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/old-trafford-to-host-india-pakistan-world-cup-clash-1144314 |title=Old Trafford to host India-Pakistan World Cup clash |publisher=ESPNcricinfo |author=Nagraj Gollapudi |date=25 April 2018 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> {{Tabel Beker 4 | RD1 = Halfeindrondte | RD2 = Eindrondte | RD1-hofie01 = 9–10 Julie – Old Trafford, Manchester | RD1-span01 = '''{{Cr-NZ}}''' | RD1-telling01 = '''239/8''' | RD1-span02 = {{Cr-IN}} | RD1-telling02 = 221 | RD1-hofie02 = 11 Julie – Edgbaston, Birmingham | RD1-span03 = {{Cr-AU}} | RD1-telling03 = 223 | RD1-span04 = '''{{Cr-EN}}''' | RD1-telling04 = '''226/2''' | RD2-hofie01 = 14 Julie – Lord’s, Londen | RD2-span01 = {{Cr-NZ}} | RD2-telling01 = 241/8 | RD2-span02 = '''{{Cr-EN}}''' | RD2-telling02 = '''241''' }} ==== Halfeindrondte ==== {{Krieketwedstryd | datum = 9–10 Julie 2019 | tyd = 10:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-NZ}} | telling1 = 239/8 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-IN}} | telling2 = 221 (49.3 boulbeurte) | lopies1 = [[Ross Taylor]] 74 (90) | paaltjies1 = [[Bhuvneshwar Kumar]] 3/43 (10 boulbeurte) | lopies2 = [[Ravindra Jadeja]] 77 (59) | paaltjies2 = [[Matt Henry]] 3/37 (10 boulbeurte) | uitslag = Nieu-Seeland wen met 18 lopies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/india-vs-new-zealand-1st-semi-final-1144528/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Old Trafford-krieketveld|Old Trafford]], [[Manchester]] | skeidsregters = Richard Illingworth en Richard Kettleborough ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) | speler van die wedstryd = [[Matt Henry]] (NZ) | rondte = | loot = Nieu-Seeland het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = Reën onderbreek die speel nadat 46.1 boulbeurte van Nieu-Seeland se kolfbeurt geboul is. Reserwedag op 10 Julie gebruik: 3.5 boulbeurte van Nieu-Seeland en Indië se hele kolfbeurt is op 10 Julie voltooi. | notas = [[Tom Latham]] (NZ) speel in sy 150ste internasionale wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://cricketaddictor.com/cricket/icc-cricket-world-cup-2019-semi-final-1-india-vs-new-zealand-stats-preview/ |title=ICC Cricket World Cup 2019 (Semi-Final 1): India vs New Zealand – Stats Preview |publisher=Cricket Addictor |author=Sandipan Ghosh |date=8 Julie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Mahendra Singh Dhoni|MS Dhoni]] (Ind) speel in sy 350ste EDI-wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://cricketaddictor.com/cricket/icc-world-cup-2019-ms-dhoni-becomes-the-second-indian-to-play-350-odis/ |title=ICC World Cup 2019: MS Dhoni Becomes The Second Indian To Play 350 ODIs |publisher=Cricket Addictor |author=Ankush Das |date=9 Julie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''Nieu-Seeland vorder vir die tweede keer tot die krieketwêreldbekereindstryd, gelyk aan hul tweede agtereenvolgende eindstrydverskyning.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2019/jul/10/india-new-zealand-cricket-world-cup-semi-final-match-report |title=New Zealand into Cricket World Cup final despite Jadeja’s heroics for India |publisher=[[The Guardian]] |author=Andy Bull |date=10 Julie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/india-vs-new-zealand-1st-semi-final-1144528/match-report |title=New Zealand in final despite thrilling Jadeja-Dhoni counter-attack |publisher=ESPNcricinfo |author=Karthik Krishnaswamy |date=9 Julie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> }} {{Krieketwedstryd | datum = 11 Julie 2019 | tyd = 10:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-AU}} | telling1 = 223 (49 boulbeurte) | span2 = {{Cr-EN}} | telling2 = 226/2 (32.1 boulbeurte) | lopies1 = [[Steve Smith]] 85 (119) | paaltjies1 = [[Chris Woakes]] 3/20 (8 boulbeurte) | lopies2 = [[Jason Roy]] 85 (65) | paaltjies2 = [[Pat Cummins]] 1/34 (7 boulbeurte) | uitslag = Engeland wen met agt paaltjies | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/england-vs-australia-2nd-semi-final-1144529/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Edgbaston-krieketveld|Edgbaston]], [[Birmingham]] | skeidsregters = Kumar Dharmasena ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) en Marais Erasmus ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) | speler van die wedstryd = [[Chris Woakes]] (Eng) | rondte = | loot = Australië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = [[Mark Wood]] (Eng) speel in sy 50ste EDI-wedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://cricketaddictor.com/cricket/icc-cricket-world-cup-2019-semi-final-2-australia-vs-england-stats-preview/ |title=ICC Cricket World Cup 2019 (Semi-Final 2): Australia vs England – Stats Preview |publisher=Cricket Addictor |author=Sandipan Ghosh |date=11 Julie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Mitchell Starc]] (Aus) word die eerste bouler wat sy 27ste krieketwêreldbekerpaaltjie neem.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-world-cup/mitchell-starc-breaks-glenn-mcgraths-record-for-most-wickets-in-a-world-cup/articleshow/70180202.cms |title=Mitchell Starc breaks Glenn McGrath's record for most wickets in a World Cup |publisher=[[The Times of India]] |date=11 Julie 2019 |accessdate=12 Julie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190712081934/https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-world-cup/mitchell-starc-breaks-glenn-mcgraths-record-for-most-wickets-in-a-world-cup/articleshow/70180202.cms |archive-date=12 Julie 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> * ''[[Joe Root]] (Eng) word die eerste veldwerker wat sy twaalfde vangskoot tydens een enkele krieketwêreldbekertoernooi benut.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket-world-cup-2019/story/world-cup-2019-england-australia-semi-final-joe-root-catches-ricky-ponting-record-1567016-2019-07-11 |title=Joe Root breaks Ricky Ponting's 16-year-old World Cup record |publisher=[[The Times of India]] |date=11 Julie 2019 |accessdate=1 Februarie 2020}}</ref> * ''Australië ly hul eerste nederlaag in agt krieketwêreldbekerhalfeindstrydverskynings.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-world-cup/live-updates-australia-vs-england-live-score-world-cup-2019-semifinal-edgbaston-birmingham/articleshow/70171637.cms |title=England crush Australia to set up summit clash with New Zealand |publisher=[[The Times of India]] |date=11 Julie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''Dit is Engeland se eerste krieketwêreldbekeroorwinning oor Australië sedert die 1992-toernooi.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2019/jul/11/england-australia-cricket-world-cup-semi-final-report |title=England thrash Australia to reach their fourth Cricket World Cup final |publisher=[[The Guardian]] |author=Vic Marks |date=11 Julie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''Engeland haal vir die eerste keer sedert 1992 ’n krieketwêreldbekereindstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/england-vs-australia-2nd-semi-final-1144529/match-report |title=Jason Roy caps bowlers' onslaught as England blaze a trail to World Cup final |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Miller |date=11 Julie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> }} ==== Eindstryd ==== {{Krieketwedstryd | datum = 14 Julie 2019 | tyd = 10:30 (BST) | dagnag = | span1 = {{Cr-NZ}} | telling1 = 241/8 (50 boulbeurte) | span2 = {{Cr-EN}} | telling2 = 241 (50 boulbeurte) | lopies1 = [[Henry Nicholls]] 55 (77) | paaltjies1 = [[Chris Woakes]] 3/37 (9 boulbeurte) | lopies2 = [[Ben Stokes]] 84 (98) | paaltjies2 = [[James Neesham]] 3/43 (7 boulbeurte) | uitslag = Gelykop | verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/england-vs-new-zealand-final-1144530/full-scorecard Telkaart] | plek = [[Lord’s]], [[Londen]] | skeidsregters = Kumar Dharmasena ([[Sri Lanka Krieket|SL]]) en Marais Erasmus ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]]) | speler van die wedstryd = [[Ben Stokes]] (Eng) | rondte = | loot = Nieu-Seeland het die loot gewen en gekies om eerste te kolf. | reën = | notas = Superboulbeurt: Engeland 15/0, Nieu-Seeland 15/1.'' * ''Beide Engeland en Nieu-Seeland het die kans gehad om hul eerste krieketwêreldbekertitel te wen.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/england-vs-new-zealand-final-1144530/match-preview |title=It all comes down to this, and it had to be an England-New Zealand World Cup final |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Miller |date=13 Julie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''Engeland word die eerste span wat 76 sesse tydens een enkele krieketwêreldbekertoernooi aanteken.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/south-africa-smash-englands-world-cup-six-hitting-record-1406564 |title=South Africa smash England's World Cup six-hitting record |publisher=ESPNcricinfo |author=Sampath Bandarupalli |date=1 November 2023 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''[[Kane Williamson]] (NZ) teken die meeste krieketwêreldbekerlopies (578) in dié tyd as kaptein aan.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-world-cup/kane-williamson-becomes-captain-with-most-runs-in-a-world-cup/articleshow/70215989.cms |title=Kane Williamson becomes captain with most runs in a World Cup |publisher=[[The Times of India]] |date=15 Julie 2019 |accessdate=15 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190715041413/https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-world-cup/kane-williamson-becomes-captain-with-most-runs-in-a-world-cup/articleshow/70215989.cms |archive-date=15 Julie 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> * ''[[Joe Root]] (Eng) word die eerste veldwerker wat sy 13de vangskoot tydens een enkele krieketwêreldbekertoernooi benut.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/108965/england-broke-long-standing-records-en-route-first-wc-win |title=England broke long-standing records en route first WC win |publisher=Cricbuzz |author=Deepu Narayanan |date=15 Julie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''Dit was slegs die vyfde krieketwêreldbekerwedstryd – en eerste eindstryd – wat in ’n gelykop geëindig het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/wc2007/engine/records/team/smallest_margins.html?id=12;type=trophy |title=World Cup / Records / Smallest Victories (Including Ties) |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''Dit was die eerste keer wat ’n Superboulbeurt gebruik is om beide ’n EDI-wedstryd en ’n krieketwêreldbekereindstryd te beslis.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/nerve-skill-errors-how-the-greatest-odi-finish-played-out-1194725 |title=Nerve, skill, errors: how the greatest ODI finish played out |publisher=ESPNcricinfo |author=Jarrod Kimber |date=15 Julie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''Nadat die Superboulbeurt gelykop geëindig het wen Engeland dié wedstryd volgens aantal grenshoue (26–17).''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/108952/match-tied-super-over-tied-england-win-wc-on-boundary-count |title=England win World Cup on boundary count after Super Over thriller against New Zealand |publisher=Cricbuzz |author=Akash Sarkar |date=15 Julie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415/england-vs-new-zealand-final-1144530/match-report |title=Epic final tied, Super Over tied, England win World Cup on boundary count |publisher=ESPNcricinfo |author=Alan Gardner |date=14 Julie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/live/cricket/47484101?fbclid=IwAR3jgDwIie-bOmpyQGx3SIjVyZraxXqOtrN1kslp7ECMc7f9aVYrpo7kyuY |title=Relive incredible World Cup final with clips and analysis as it happened |publisher=[[BBC]] |author=Jack Skelton, Tom Rostance en Matthew Henry |date=14 Julie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://maroelamedia.co.za/sportnuus/krieket/drama-op-lords/ |title=Drama op Lord’s |publisher=[[Maroela Media]] |author=Johann Gresse |date=14 Julie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> * ''Engeland word die derde agtereenvolgende gasheer wat ’n krieketwêreldbekertoernooi tuis kon wen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket-world-cup-2019/story/cricket-world-cup-2019-england-new-zealand-home-soil-1569041-2019-07-14 |title=World Cup 2019: England 3rd country to lift World Cup on home soil |publisher=India Today |date=15 Julie 2019 |accessdate=11 Maart 2025}}</ref> }} <br /> {| class="wikitable" style="text-align: center; margin: 0 auto;" !Krieketwêreldkampioen 2019 |- |align=center|'''{{Cr-EN}}''' |} == Statistiek == === Finale puntestand === Hierdie tabel toon die finale puntestand van al tien deelnemende nasionale krieketspanne in die Krieketwêreldbeker 2019. [[Lêer:2019 Cricket World Cup results.svg|duimnael|400px|Uitslag van die Krieketwêreldbeker 2019: {{columns-list|2| {{sleutel|#fd0|Kampioen}} {{sleutel|#777|Naaswenner}} {{sleutel|#c96|Halfeindrondte}} {{sleutel|#c46|Groepfase}} {{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}}}]] [[Lêer:2019 World Cup winning England Cricket team with PM Theresa May.jpg|duimnael|Die Engelse nasionale krieketspan word ná hul oorwinning tydens die Krieketwêreldbeker 2019 deur die destydse eerste minister [[Theresa May]] ontvang]] {| class="wikitable" style="text-align:center" !width=25|Rang !width=165|Span !width=25|Groep !width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}} !width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}} !width=25|{{Afkorting|O|Onbeslis}} !width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}} !width=25|{{Afkorting|LV|Lopies vir}} !width=25|{{Afkorting|LT|Lopies teen}} !width=25|{{Afkorting|LD|Lopieverskil}} !width=25|{{Afkorting|LT|Lopietempo}} !width=25|{{Afkorting|P|Punte}} |- | colspan="12"| '''Finaliste''' |- style="background:#fd0" | 1 || style="text-align:left;"|{{Cr-EN}} || – || 11 || 8 || 0 || 3 || 3183 || 2767 || +416 || — || 16 |- style="background:#777;" | 2 || style="text-align:left;"|{{Cr-NZ}} || – || 11 || 7 || 1 || 3 || 2154 || 2330 || –176 || — || 15 |- | colspan="12"| '''In die halfeindrondte uitgeskakel''' |- style="background:#c96;" | 3 || style="text-align:left;"|{{Cr-IN}} || – || 10 || 7 || 1 || 2 || 2481 || 2237 || +194 || — || 15 |- style="background:#c96;" | 4 || style="text-align:left;"|{{Cr-AU}} || – || 10 || 7 || 0 || 3 || 2901 || 2607 || +294 || — || 14 |- | colspan="12"| '''In die groepfase uitgeskakel''' |- style="background:#c46;" | 5 || style="text-align:left;"|{{Cr-PK}} || – || 9 || 5 || 1 || 3 || 2025 || 1994 || +31 || –0.430 || 11 |- style="background:#c46;" | 6 || style="text-align:left;"|{{Cr-LK}} || – || 9 || 3 || 2 || 4 || 1606 || 1621 || –15 || –0.919 || 8 |- style="background:#c46;" | 7 || style="text-align:left;"|{{Cr-ZA}} || – || 9 || 3 || 1 || 5 || 1905 || 2068 || –163 || –0.030 || 7 |- style="background:#c46;" | 8 || style="text-align:left;"|{{Cr-BD}} || – || 9 || 3 || 1 || 5 || 2278 || 2474 || –196 || –0.410 || 7 |- style="background:#c46;" | 9 || style="text-align:left;"|{{Cr-WI}} || – || 9 || 2 || 1 || 6 || 1969 || 2113 || –144 || –0.225 || 5 |- style="background:#c46;" | 10 || style="text-align:left;"|{{Cr-AF}} || – || 9 || 0 || 0 || 9 || 1832 || 2123 || –291 || –1.322 || 0 |} === Meeste lopies en paaltjies === {| class="toptextcells" | Meeste lopies aangeteken:<ref name="Most_Runs" /> {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! ! Naam ! Lopies |- | 1 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Indië}} [[Rohit Sharma]] | 648 |- | 2 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[David Warner]] | 647 |- | 3 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Bangladesj}} [[Shakib Al Hasan]] | 606 |- | 4 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Kane Williamson]] | 578 |- | 5 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Engeland}} [[Joe Root]] | 556 |} | Meeste paaltjies geneem:<ref name="Most_Wickets" /> {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! ! Naam ! Paaltjies |- | 1 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Mitchell Starc]] | 27 |- | 2 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Lockie Ferguson]] | 21 |- |rowspan="2"| 3 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Engeland}} [[Jofra Archer]] |rowspan="2"| 20 |- |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Bangladesj}} [[Mustafizur Rahman]] |- |rowspan="2"| 5 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Indië}} [[Jasprit Bumrah]] |rowspan="2"| 18 |- |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Engeland}} [[Mark Wood]] |} |} == Sien ook == {{Portaal|Krieket|Cricket ball.svg}} * [[Rugbywêreldbeker 2019]] == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == * {{en}} {{cite book |author=Chris Hawkes |title=ICC Cricket World Cup England and Wales 2019: The Official Book |url=https://books.google.de/books/about/ICC_Cricket_World_Cup_England_and_Wales.html?id=YlW4ugEACAAJ&redir_esc=y |year=2019 |publisher=Carlton Books Limited |isbn=978-1-78739-219-9}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Cricket World Cup 2019|Krieketwêreldbeker 2019}} * {{en}} [https://www.cricketworldcup.com/ Amptelike webwerf] * {{en}} [https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2019-1144415 ''ICC Cricket World Cup 2019''] * {{en}} {{IMDb-titel|8710622|Cricket World Cup 2019}} {{Proteas (2019 Krieketwêreldbeker)}} {{Navigasie Krieketwêreldbeker}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} {{DEFAULTSORT:Krieketwereldbeker 2019}} [[Kategorie:Geskiedenis van Engeland]] [[Kategorie:Geskiedenis van Wallis]] [[Kategorie:Krieketkompetisies in Engeland]] [[Kategorie:Krieketkompetisies in Wallis]] [[Kategorie:Krieketwêreldbeker|2019]] [[Kategorie:Sport in 2019]] l075iq2795hcn4pq5ocyta5jx72qdur 0 131672 2979243 2978487 2026-10-15T21:20:12Z SpesBona 2720 /* Rooi Gardes en die vernietiging van die "Vier Ou Dinge" */ + Prente 2979243 wikitext text/x-wiki {{Chinese name |titel = Groot Proletariese Kulturele Rewolusie |beeld = TroyParfitt9.JPG |onderskrif = ’n Groot portret van Mao Zedong deur Zhang Zhenshi by [[Poort van die Hemelse Vrede|Tiananmen]]. |beeldbreedte = 290px |TChinees = 無產階級文化大革命 |VChinees = 无产阶级文化大革命 |Pinyin = wúchǎn jiējí wénhuà dà gémìng |WadeGiles = |Kantonees = |Jyutping = |TaiwanHakka = |Minnanyu = |ander = }} Die '''Kulturele Rewolusie''' of '''Kultuurrewolusie''', amptelik die '''Groot Proletariese Kulturele Rewolusie''', was van [[1966]] tot [[1976]] ’n sosiaal-politieke beweging in [[Volksrepubliek China|China]]. Dit is van stapel gestuur deur [[Mao Zedong]], toe die voorsitter van die [[Kommunistiese Party van China]]. Die doel was om "ware" Kommunistiese ideologie in die land te bewaar deur dit te suiwer van oorblyfsels van [[kapitalisme]] en tradisionele elemente van die Chinese gemeenskap, en om [[Mao|Maoïstiese]] idees weer as die oorheersende ideologie in die party te vestig. Die [[rewolusie]] het die terugkeer van Mao in ’n magsposisie aangedui ná die mislukking van die [[Groot Sprong Voorwaarts]]. Die beweging het China in ’n groot mate polities verlam en die land se ekonomie en gemeenskap negatief beïnvloed. Die rewolusie het in Mei 1966 begin nadat Mao beweer het dat [[bourgeoisie|bourgeois]] elemente die regering en die gemeenskap in die algemeen ingesypel het met die doel om kapitalisme te herstel. Om sy teenstanders in die Kommunistiese Party uit te skakel, het Mao daarop aangedring dat hierdie revisioniste (voorstanders van vreedsame eerder as rewolusionêre sosiale hervorming) deur ’n gewelddadige klassestryd verwyder word. China se jeug het hierop gereageer deur [[Rooi Garde]]-groepe deur die land te stig. Die beweging het na die weermag, stedelike werkers en die Kommunistiese leiers self uitgebrei. Dit het gelei tot wydverspreide faksiestryde in alle lae van die samelewing. In die topleierskap het dit gelei tot ’n massasuiwering van senior amptenare. In dieselfde tyd het Mao se persoonlike kultus enorme afmetings aangeneem. In die geweld wat oor die hele land ontstaan het, is miljoene mense vervolg en is hulle blootgestel aan ’n groot verskeidenheid mishandelings, insluitende openbare vernedering, lukrake inhegtenisnemings, [[marteling]], hardearbeid, volgehoue teistering, beslaglegging van eiendom en soms teregstellings. ’n Groot deel van die [[bevolking]] is aan gedwonge verskuiwing onderwerp, veral [[Stedelike gebied|stedelike]] jeugdiges na plattelandse gebiede. Historiese nalatenskappe en artefakte is vernietig. [[Kultuur|Kulturele]] en [[Religie|godsdienstige]] terreine is geplunder. Mao het amptelik verklaar dat die Kulturele Rewolusie in 1969 geëindig het, maar die aktiewe fase het aangehou tot met die dood van die militêre leier [[Lin Biao]] in [[1971]]. Ná Mao se dood en die vervolging van die [[Bende van Vier]] in 1976, het hervormers geleidelik ontslae geraak van sy beleide van die Kulturele Rewolusie. In [[1981]] het die party verklaar dat die rewolusie "verantwoordelik was vir die hewigste terugslag en grootste verliese wat deur die party en die volk gely is sedert die stigting van die Volksrepubliek".<ref>"Resolution on Certain Questions in the History of Our Party Since the Founding of the People's Republic of China," adopted by the Sixth Plenary Session of the Eleventh Central Committee of the Communist Party of China on June 27, 1981 ''Resolution on CPC History (1949–81).'' (Beijing: Foreign Languages Press, 1981). bl. 32.</ref> == Agtergrond == === Groot Sprong Voorwaarts === [[Lêer:Sending officials to the countryside.jpg|duimnael|links|Regeringsamptenare word na die platteland gestuur om daar te gaan werk (1957).]] In [[1958]], ná China se eerste vyfjaarplan, het Mao ’n beroep gedoen om "voetsoolsosialisme" om sy planne momentum te gee om China in ’n moderne [[nywerheid]]sland te verander. Hy het die [[Groot Sprong Voorwaarts]] van stapel gestuur deur volkskommunes op die platteland te stig en te begin met die massaverskuiwing van mense na kollektiewe plase. Baie kommunes het opdrag gekry om dieselfde produk te vervaardig: [[staal]]. Mao het belowe om die landbou-oeste van [[1957]] te verdubbel.<ref name="Tang">Tang Tsou. [1986] (1986). ''The Cultural Revolution and Post-Mao Reforms: A Historical Perspective''. University of Chicago Press. {{ISBN|0-226-81514-5}}</ref> Die Groot Sprong was ’n ekonomiese mislukking. Onopgevoede boere het op ’n enorme skaal staal probeer vervaardig en hoofsaaklik van oonde op hul agterwerf gebruik gemaak om plaaslike produksiemikpunte te haal. Die staal was van swak gehalte en in ’n groot mate onbruikbaar. Die Groot Sprong het gelei tot kleiner oeste en ’n afname in die vervaardiging van die meeste goedere buiten ru-yster en staal van ’n substandaard. Verder het plaaslike owerhede dikwels hoër syfers aangegee as wat dit werklik was, en so die probleem jare lank verdoesel en vererger.<ref name="umd">{{cite web |last=Worden |first=Robert |title=A Country Study:China |url=http://www-chaos.umd.edu/history/prc2.html |publisher=Library of Congress |year=1987 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20021009145644/http://www-chaos.umd.edu/history/prc2.html |archive-date= 9 Oktober 2002 |url-status=live |df=dmy-all |access-date=26 Januarie 2018 }}</ref><ref name=jin1>{{cite book|last=Jin|first=Qiu|title=The Culture of Power: Lin Biao and the Cultural Revolution|year=1999|publisher=Stanford University Press|location=Stanford, California|pages=25–30}}</ref> Intussen het chaos op die kollektiewe plase, slegte weer en die uitvoer van kos om geld te laat invloei, gelei tot die [[Groot Chinese Hongersnood]]. Voedsel was uiters skaars en produksie het drasties gedaal. Miljoene mense is in die [[hongersnood]] dood, veral in armer, binnelandse streke.<ref name="White">{{cite web |url=http://users.erols.com/mwhite28/warstat1.htm#Mao |title=Historical Atlas of the 20th century |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200519134404/http://users.erols.com/mwhite28/warstat1.htm |archive-date=19 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die mislukking van die Groot Sprong het Mao se aansien in die party aansienlik geskaad. Nadat hy gedwing is om verantwoordelikheid te neem, het hy in [[1959]] bedank as president van die Volksrepubliek China, die land se ''de jure''-staatshoof. Hy is opgevolg deur Liu Shaoqi. In Julie het senior partyleiers byeengekom om beleid te bespreek. Op die konferensie het maarskalk Peng Dehuai, die minister van verdediging, die Groot Sprong se beleide in ’n privaat brief aan Mao gekritiseer. Hy het geskryf dit is deur wanbestuur geteister, en gewaarsku teen die verheffing van politieke dogma bo die wette van die ekonomie.<ref name="umd" /> Ondanks die gematigde aanslag van Peng se brief, het Mao dit as ’n persoonlike aanval op sy leierskap beskou.<ref>Jin Qiu, [[#jin1|bl. 55]]</ref> Ná die konferensie het hy Peng uit sy pos geskop; hy is vervang met Lin Biao, nog ’n rewolusionêre weermaggeneraal wat later in sy loopbaan ’n meer stoere Mao-ondersteuner geword het. Hoewel die konferensie slegte gevolge gehad het vir Peng, Mao se mees kritiese teenstander, het dit gelei tot ’n magsverskuiwing na gematigdes onder Liu Shaoqi en [[Deng Xiaoping]], wat ná 1959 doeltreffend beheer van die ekonomie oorgeneem het.<ref name="umd" /> Teen die vroeë 1960's was baie van die Groot Sprong se beleide omgekeer deur inisiatiewe deur Liu, Deng en Zhou Enlai. Hierdie gematigde groep was nie baie beïndruk met Mao se utopiese visies nie. Weens die verlies van aansien in die party het Mao ’n dekadente en eksentrieke leefstyl ontwikkel.<ref>Spence</ref> Teen [[1962]] het hy hom onttrek aan ekonomiese besluitneming en hoofsaaklik gepeins oor sy bydraes tot [[Marxisme|Marxisties]]-[[Leninisme|Leninistiese]] sosiale teorie, insuitende die idee van ’n "ononderbroke rewolusie".<ref>Jin Qiu, Ch. 2</ref> Die uiteindelike doel van hierdie teorie was om die verhoog gereed te kry vir die herstel van Mao se soort kommunisme en sy aansien in die party. === Sowjet-Chinese skeuring en antirevisionisme === In die vroeë 1950's was die Volksrepubliek China en die [[Sowjetunie]] die grootste twee kommunistiese state in die wêreld. Hoewel hulle mekaar aanvanklik gesteun het, het onmin ontstaan ná die dood van [[Josef Stalin]] en die opkoms van [[Nikita Chroesjtsjof]] in die Sowjetunie. In 1956 het Chroesjtsjof Stalin en sy beleide gekritiseer en met post-Stalinistiese ekonomiese hervormings begin. Mao en baie lede van China se Kommunistiese Party het hierdie veranderings teengestaan en geglo dit sal ’n negatiewe uitwerking hê op die wêreldwye Marxistiese beweging, wat Stalin steeds as ’n held beskou het.<ref name="MacFarquhar en Schoenals 2006. bl. 04–07">[[#Mac06|MacFarquhar en Schoenhals 2006]]. bl. 4–7.</ref> Mao het geglo Chroesjtsjof hang nie [[Marxisme]]-[[Leninisme]] aan nie, maar is ’n revisionis wie se beleide afwyk van basiese Marxisties-Leninistiese beginsels, iets wat Mao gevrees het kapitaliste in staat sou stel om weer beheer van die land oor te neem. Betrekkinge tussen die twee lande het versuur.<ref name="MacFarquhar en Schoenals 2006. bl. 04–07" /> Mao het revisionisme in April 1960 in die openbaar verwerp. Sonder om vingers na die USSR te wys, het hy dié land se ideologiese bondgenoot die Kommunistiese Liga in [[Joego-Slawië]] gekritiseer. Op sy beurt het die USSR China se bondgenoot die Arbeidersparty van [[Albanië]] gekritiseer.<ref name="MacFarquhar en Schoenals 2006. bl. 07">[[#Mac06|MacFarquhar en Schoenhals 2006]]. bl. 7.</ref> In 1963 het China die Sowjetunie openlik begin verwerp. In ’n verslag het Mao beweer Chroesjtsjof is nie net ’n revisionis nie, maar hy verhoog ook die gevaar van die herstel van kapitalisme.<ref name="MacFarquhar en Schoenals 2006. bl. 07" /> Chroesjtsjof se ondergang in 1964 weens ’n interne "staatsgreep" het ook bygedra tot Mao se vrese oor sy eie politieke kwesbaarheid, veral weens die afname in sy aansien ná die Groot Sprong Voorwaarts.<ref name="MacFarquhar en Schoenals 2006. bl. 07" /> === Voorloper === Mao het die verhoog vir die Kulturele Rewolusie geskep deur magtige amptenare in [[Beijing]] met twyfelagtige lojaliteit te verwyder. Sy aanslag was nie openlik nie; hy het die suiwering aangepak deur koerantberigte, interne vergaderings en die bedrewe gebruik van sy netwerk politieke bondgenote. In laat 1959 het die historikus en onderburgemeester van Beijing, Wu Han, ’n historiese drama met die naam ''Hai Rui uit Sy Amp Ontslaan'' gepubliseer. In die toneelstuk word ’n eerlike staatsamptenaar, Hai Rui, deur ’n korrupte keiser ontslaan. Hoewel Mao die stuk aanvanklik geloof het, het hy in Februarie 1965 in die geheim sy vrou, Jiang Qing, en die Sjanghaise propagandis Yao Wenyuan aangesê om ’n artikel te publiseer waarin hulle dit kritiseer.<ref>MacFarquhar en Schoenhals. bl. 15–18.</ref> Yao het beweer ''Hai Rui'' was in werklikheid ’n [[allegorie]] wat Mao aanval; dus was Mao glo die korrupte keiser en Peng Dehuai, die minister van verdediging wat hy afgedank het, die eerlike staatsamptenaar.<ref>MacFarquhar en Schoenhals. bl. 16.</ref> Yao se artikel het die Beijingse burgemeester, Peng Zhen (nie familie van Peng Dehuai nie), op die verdediging geplaas. Peng, ’n magtige amptenaar en Wu Han se direkte hoof, was die hoof van die "Vyfmangroep", ’n komitee wat Mao aangestel het om die moontlikheid van ’n kulturele rewolusie te ondersoek. Peng Zhen, wat daarvan bewus was dat hy geïmpliseer sou word as Wu inderdaad ’n anti-Mao-toneelstuk geskryf het, wou Yao se invloed afskaal. Yao se artikel is aanvanklik in net ’n paar plaaslike koerante gepubliseer. Peng het die publikasie daarvan in die nasionale koerant ''Volksdagblad'' en ander groot koerante onder sy beheer verbied. Hy het opdrag gegee dat hulle oor "akademiese besprekings" berig en hulle nie steur aan Yao se kleinlike politiek nie.<ref>MacFarquhar en Schoenhals. bl. 14–19.</ref> Terwyl die "letterkundige stryd" teen Peng gevoer is, het Mao vir Yang Shangkun afgedank weens ’n reeks onbewese aanklagte; Yang was die direkteur van die Kommunistiese Party se algemene kantoor, ’n liggaam wat interne kommunikasie hanteer het. In sy plek is ’n stoere lojalis, Wang Dongxing, aangestel.<ref name="ReferenceA">[[#Mac06|MacFarquhar en Schoenhals 2006]]. Hoofstuk 1.</ref> Yang se afdanking het blykbaar Mao se bondgenote aangemoedig om teen hul faksieteenstanders op te tree.<ref name="ReferenceA" /> In Desember het die minister van verdediging en ’n Mao-ondersteuner, Lin Biao, generaal Luo Ruiqing, die weermag se stafhoof, daarvan beskuldig dat hy teen Mao is en te veel klem lê op militêre opleiding pleks van Maoïstiese "politieke besprekings". Ondanks aanvanklike skeptisisme in die Politburo oor Luo se skuld, het Mao ’n ondersoek gelas. Luo is toe afgedank, waarna hy probeer selfmoord pleeg het.<ref>MacFarquhar en Schoenhals 2006. bl. 20–27.</ref> Ná Luo se afdanking was die weermag agter Mao verenig.<ref>MacFarquhar en Schoenhals. bl. 24.</ref> ==== Februarie-oorsig ==== Nadat Mao van Luo en Yang ontslae geraak het, het hy weer sy aandag op Peng Zhen gevestig. Op 12 Februarie 1966 het die Vyfmangroep ’n verklaring uitgereik bekend as die Februarie-oorsig. Die "oorsig" het ''Hai Rui'' ’n opbouende akademiese bespreking genoem en probeer om Peng Zhen amptelik van enige politieke blaam te onthef. Jiang Qing en Yao Wenyuan het egter voortgegaan met hul kritiek op Wu Han en Peng Zhen. Intussen het Mao ook die direkteur van die departement van propaganda, Lu Dingyi, ’n bondgenoot van Peng Zhen, afgedank.<ref name="ReferenceB">[[#Mac06|MacFarquhar en Schoenhals 2006]] Hoofstuk 1.</ref> Lu se afdanking het Maoiste onbeperkte toegang tot die pers gegee. Mao sou sy finale slag aan Peng Zhen toedien op ’n Politburovergadering deur middel van die lojaliste Kang Sheng en Chen Boda. Hulle het Peng Zhen daarvan beskuldig dat hy Mao teenstaan en die Februarie-oorsig "getuienis" genoem van Peng Zhen se revisionisme. Hulle het hom en nog drie amptenare wat in onguns geraak het die "Peng-Luo-Lu-Yang-antipartykliek" genoem.<ref name="ReferenceB" /> Op 16 Mei het die Politburo ’n amptelike dokument uitgereik waarin Peng Zhen en sy "antipartybondgenote" sterk veroordeel is. Sy Vyfmangroep is ontbind en vervang met die Maoistiese Kultuurrewolusiegroep.<ref>MacFarquhar en Schoenhals. bl. 27–35.</ref> == Vroeë stadium: massabeweging == === 16 Mei-kennisgewing === In Mei 1966 is ’n "uitgebreide" sitting van die Politburo in Beijing gehou. Eerder as ’n bespreking van beleid soos gewoonlik, was die konferensie hoofsaaklik ’n veldtog om die Politburo te oorreed om Mao se politieke agenda te aanvaar. Dit was vol Maoïstiese politieke retoriek oor klassestryd en veroordelings van die leiers waarvan kort tevore ontslae geraak is, Peng Zhen en Luo Ruiqing. Een van die dokumente, wat op 16 Mei uitgereik is, is met Mao se persoonlike toesig voorberei en was besonder verdoemend:<ref>[[#Mac06|MacFarquhar en Schoenhals 2006]]. bl. 39–40.</ref> <blockquote>Dié verteenwoordigers van die bourgeoisie wat die party, regering, weermag en verskeie kultuursfere binnegesypel het, is ’n klomp teenrewolusionêre revisioniste. Sodra toestande reg is, sal hulle die politieke mag oorneem en die diktatorskap van die [[proletariaat]] omskep in ’n diktatorskap van die bourgeoisie. Ons het reeds deur sommige van hulle gesien; deur ander nie. Ons vertrou steeds sommige van hulle en lei hulle op as ons opvolgers, mense soos Nikita Chroesjtsjof, wat steeds aan ons sy is.<ref>Quoted in [[#Mac06|MacFarquhar en Schoenhals 2006]]. bl. 47.</ref></blockquote> Die dokument, wat bekend geword het as die 16 Mei-kennisgewing, het Mao se ideologiese regverdiging vir die Kulturele Rewolusie opgesom.<ref>Li Xuefeng soos aangehaal in [[#Mac06|MacFarquhar en Schoenhals 2006]]. bl. 40.</ref> Dit het in werklikheid geïmpliseer dat daar steeds vyande van die kommunistiese saak in die party self is: klasvyande wat "die rooi vlag waai om die rooi vlag teen te staan".<ref name="ms46">[[#Mac06|MacFarquhar en Schoenhals 2006]]. bl. 46.</ref> Die enigste manier om hierdie mense te eien was deur "die teleskoop en mikroskoop van Mao Zedong-denke".<ref name="ms46" /> Hoewel die partyleiers redelik verenig was in die idee om die algemene rigting van Mao se agenda goed te keur, was baie lede van die Politburo nie besonder geesdriftig nie, of eenvoudig verward oor die rigting van die beweging.<ref name=nianyi13>{{cite book|last1=Wang|first1=Nianyi|title=大动乱的年代：1949–1989年的中国 [Great age of turmoil, a history of China 1949–89]|date=1989|publisher=Henan Renmin Chubanshe|page=13}}</ref> Die aanklagte teen hooggeagte lede van die party soos Peng Zhen het China se intellektuele gemeenskap en die agt niekommunistiese partye bekommerd gemaak.<ref name="ms41">[[#Mac06|MacFarquhar en Schoenhals 2006]]. bl. 41.</ref> === Vroeë massaoptogte === Ná die afdanking van Peng Zhen het die Beijingse Partykomitee in effek ophou funksioneer en dit het die weg gebaan vir wanorde in die hoofstad. Op 25 Mei, onder leiding van Cao Yi'ou – die vrou van die Mao-aanhanger Kang Sheng – het Nie Yuanzi, ’n filosofiedosent aan die Universiteit van Peking, en ander linkses ’n ''dazibao'' (grootkarakterplakkaat) in die openbaar opgeplak. Nie het die universiteit se partyadministrasie en sy leier, Lu Ping, aangeval.<ref name=mac57>MacFarquhar en Schoenhals, bl. 56–58</ref> Sy het geïmpliseer dat die universiteit se leiers, in ’n groot mate soos Peng Zhen, probeer het om rewolusionêre geesdrif te onderdruk in ’n "sinistere" poging om die party teen te staan en revisionisme te bevorder.<ref name="mac57" /> Mao het dadelik Nie se ''dazibao'' onderskryf as "die eerste Marxistiese grootkarakterplakkaat in China". Nie se wapenkreet, nou met die persoonlike stempel van goedkeuring van Mao, het ’n langdurige rimpeleffek op al die opvoedingsinstelling in China gehad. Students het oral in opstand begin kom teen hul onderskeie instellings se partyestablishment. Klasse in die laer- en hoërskole in Beijing is dadelik gestaak, en op 13 Junie is besluit om dit landwyd deur te voer.<ref name=mac59>MacFarquhar en Schoenhals, bl. 59–61</ref> Teen vroeg in Junie het hordes jong betogers in die hoofstrate van die hoofstad byeengekom met reuseplakkate van Mao. Hulle het tromme geslaan en slagspreuke geskree teen mense wat hulle as sy vyande beskou het.<ref name="mac59" /> Toe Peng Zhen en die munisipale leiers se afdanking vroeg in Junie bekend word, het wydverspreide verwarring ontstaan. Die publiek en buitelandse sendings is in die duister gehou oor die rede vir Peng se afdanking.<ref name=mac62>MacFarquhar en Schoenhals, bl. 62–64</ref> Selfs die topstruktuur van die party is onverhoeds betrap deur die skielike vlaag opstande teen die establishment en het nie geweet wat om volgende te doen nie.<ref name="mac62" /> Nadat hulle Mao se leiding in [[Hangzhou]] gevra het, het Liu Shaoqi en Deng Xiaoping besluit om "werkspanne" (eintlik patrollies of kaders vir leiding in ideologie) na die stad se skole en die ''Volksdagblad'' te stuur om ’n mate van orde en partybeheer te herstel.<ref name="mac62" /> Die werkspanne is vinnig saamgestel en het nie studentesentimente verstaan nie. Anders as die politieke beweging van die 1950's wat intellektuele geteiken het, het die nuwe beweging gefokus op gevestigde partykaders, van wie baie deel van die werkspanne was. As gevolg daarvan is die werkspanne daarvan verdink dat hulle net nog ’n groep is wat rewolusionêre geesdrif probeer onderdruk.<ref name=mac71>MacFarquhar en Schoenhals, bl. 71</ref> Die partyleiers was dus verdeel oor of hulle die werkspanne moes laat voortgaan. Liu Shaoqi het daarop aangedring dat die werkspanne aanhou om hul werk te doen en die beweging se radikaalste elemente te onderdruk, want hy was bang die beweging ruk handuit.<ref name=mac75>MacFarquhar en Schoenhals, bl. 75</ref> === ''Bombardering van die Hoofkwartier'' === Op 16 Julie het die 72-jarige voorsitter Mao, gevolg deur die pers, na die [[Yangtze]]rivier in [[Wuhan]] vertrek vir ’n ikoniese "swem oor die Yangtze" om te demonstreer hy is reg vir ’n geveg. Met sy terugkeer na Beijing het hy die partyleiers gekritiseer oor hul hantering van die werkspankwessie. Hy het die werkspanne daarvan beskuldig dat hulle die studentebeweging ondermyn en op 24 Julie gelas dat hulle onttrek. ’n Paar dae later is ’n saamtrek gehou by die Groot Volksaal om die besluit bekend te maak en skole en universiteite in te lig oor die nuwe plan van aksie. Op die samekoms het partyleiers die massa vertel hulle moenie bang wees nie en self beheer oor die beweging neem, sonder inmenging van die party.<ref name=mac84>MacFarquhar en Schoenhals, bl. 84</ref> {{Multibeeld | header = Mao-Liu-konflik | align = left | direction = horizontal | background color = lightgrey | voetskrif = Mao Zedong (links), voorsitter van die party, en staatspresident Liu Shaoqi. | beeld1 = Mao Tse Tung.jpg | width1 = 150 | onderskrif1 = | beeld2 = Liu Shaoqi in 1959.jpg | width2 = 152 | onderskrif2 = }} Die werkspankwessie was ’n groot politieke nederlaag vir president Liu Shaoqi; dit het ook daarop gedui dat onenigheid oor hoe om die ontvouende gebeure van die Kulturele Rewolusie te hanteer, ’n onherstelbare breuk tussen Mao en die gevestigde partyleiers sou teweegbring. Op 1 Augustus het die Elfde Volle Sitting van die Agtste Sentrale Komitee vinnig vergader om Mao se agenda, wat nou onteenseglik radikaal was, te bevorder. Op die sitting het Mao openlik sy minagting van Liu gewys en hom herhaaldelik in die rede geval terwyl Liu sy openingsrede gehou het.<ref name=mac94>MacFarquhar en Schoenhals, bl. 94</ref> Dae lank het Mao herhaaldelik geïnsinueer dat die partyleiers sy rewolusionêre visie teengestaan het. Mao se manier van dink het ’n lou ontvangs op die konferensie gekry. Hy het aangevoel die grootliks dwarstrekkerige party-elite is onwillig om sy rewolusionêre idees ten volle te aanvaar, en hy het tot die aanval oorgegaan. Op 28 Julie het verteenwoordigers van die Rooi Gardes aan Mao geskryf en ’n beroep gedoen om ’n rebellie om die rewolusie te verseker. Mao het daarop gereageer deur sy eie grootkarakterplakkaat te skryf, genaamd ''Bombardering van die Hoofkwartier'', waarin hy mense aangespoor het om die "bevelsentrum (dus hoofkwartier) van teenrewolusie" te teiken. Hy het geskryf hoewel die land ’n kommunistiese rewolusie ondergaan het, het ’n "bourgeois" elite steeds magsposisies in die regering en Kommunistiese Party beklee.<ref name="Tang">Tang Tsou. [1986] (1986). ''The Cultural Revolution and Post-Mao Reforms: A Historical Perspective''. University of Chicago Press. {{ISBN|0-226-81514-5}}</ref> Hoewel hy geen name genoem het nie, is hierdie uitdagende stelling vertolk as ’n direkte veroordeling van die party-establishment onder Liu Shaoqi en Deng Xiaoping – die beweerde "bourgeois hoofkwartier" van China. Die skommeling van personeel op die sitting was ’n weerspieëling van die radikale herontwerp van die party se hiërargie om by hierdie nuwe ideologiese landskap aan te pas. Liu en Deng het hul setels in die Politburo se staande komitee behou, maar is uitgeskuif wat die dag-tot-dag-sake van die party betref. Lin Biao is bevorder tot die party se tweede hoogste posisie; Liu Shaoqi se rang is verlaag van tweede tot agtste en hy was nie meer Mao se moontlike opvolger nie.<ref name="Tang" /> Benewens die skommeling van die topbestuur, is die hele nasionale burokrasie van die Kommunistiese Party ontbind. Die uitgebreide departement van organiasie, wat in beheer was van partypersoneel, het basies ophou bestaan. Die Kulturele Rewolusiegroep (KRG), Mao se ideologiese [[Pretoriaanse Garde]], se aansien het geweldig gestyg om sy ideologie te bevorder en openbare steun daarvoor in te win. Die topamptenare van die departement van propaganda is afgedank en baie van hul pligte is in die KRG opgeneem.<ref name=mac96>MacFarquhar en Schoenhals, bl. 96</ref> === Rooi Gardes en die vernietiging van die "Vier Ou Dinge" === [[Lêer:Statue of Emperor - Ming Tombs.jpg|duimnael|upright|Replika van keiser [[Yongle]] se standbeeld wat vernietig is.]] [[Lêer:SuzhouGardenFrieze.jpg|duimnael|’n Beskadigde fries van die huis van ’n ryk amptenaar in Suzhou.]] Op 8 Augustus 1966 het die party se sentrale komitee sy "Besluit oor die Groot Proletariese Kulturele Rewolusie", later bekend as die "Sestien Punte", deurgevoer.<ref>[http://www.rrojasdatabank.info/16points.htm Decision Concerning the Great Proletarian Cultural Revolution], adopted on August 8, 1966, by the CC of the CCP (amptelike Engelse weergawe)</ref> Die besluit het die Kulturele Rewolusie beskryf as "’n groot rewolusie wat mense tot in hul siel raak en ’n dieper en meer uitgebreide fase verteenwoordig in die ontwikkeling van die sosialistiese rewolusie in ons land": <blockquote>Hoewel die bourgeoisie omvergewerp is, probeer dit steeds om die ou idees, kultuur, gebruike en gewoontes van die uitbuitende klasse te gebruik om die massa te besmet, hul verstand oor te neem en ’n terugkeer te bewerkstellig. Die proletariaat moet net die teenoorgstelde doen: Dit moet elke uitdaging van die bourgeoisie direk konfronteer […] om die beskouings van die gemeenskap te verander. Op die oomblik is ons doel om te stry teen daardie mense in gesagsposisies wat die kapitalistiese weg volg en hulle te onderdruk, om die reaksionêre bourgeois akademiese "owerhede" en die ideologie van die bourgeoisie en alle ander uitbuitende klasse te kritiseer en veroordeel, en om opvoeding, letterkunde en kuns, en alle ander dele van die superstruktuur wat nie in ooreenstemming met die sosialistiese ekonomiese basis is nie, te hervorm, om so die versterking en ontwikkeling van die sosialistiese stelsel te vergemaklik.</blockquote> Die gevolge van die Sestien Punte was verreikend. Dit het wat voorheen ’n studentebeweging was, opgehef tot ’n landwye massaveldtog wat werkers, boere, soldate en laervlak-partyamptenare aangemoedig het om in opstand te kom, mag te bevraagteken en die "superstruktuur" van die gemeenskap te hervorm. Op 18 Augustus 1966 het meer as ’n miljoen Rooi Gardes van oor die hele land in en om [[Tiananmen-plein]] in Beijing byeengekom vir ’n persoonlike ontmoeting met die partyvoorsitter.<ref name="MacFarquhar106">MacFarquhar, Roderick en Schoenhals, Michael. ''Mao's Last Revolution''. Harvard University Press, 2006. bl. 106–07</ref> Lin Biao het die voortou geneem en alle soorte vyande in die Chinese gemeenskap wat die "vooruitgang van die Rewolusie" benadeel, luidkeels veroordeel.<ref name=disorder2>Wang, Nianyi. ''Period of Great Turmoil: China between 1949–1989'', bl. 66</ref> Mao het persoonlik met die Rooi Gardes gemeng en sy steun aan hul saak gegee; hy het self ook ’n Rooi Garde-armband gedra.<ref name="disorder2" /> Tussen Augustus en November 1966 is agt massabyeenkomste gehou waaraan meer as 12 miljoen mense van oor die hele land, meestal Rooi Gardes, deelgeneem het.<ref name="MacFarquhar106" /> Die regering het die uitgawes betaal van Rooi Gardes wat deur die land reis en hul "rewolusionêre ondervindings" deel.<ref name="MacFarquhar110">MacFarquhar, Roderick en Schoenhals, Michael. ''Mao's Last Revolution''. Harvard University Press, 2006. bl. 110</ref> Op die Rooi Garde-byeenkomste het Lin ook ’n beroep gedoen om die vernietiging van die "[[Vier Ou Dinge]]", naamlik ou gebruike, kultuur, gewoontes en idees.<ref name="disorder2" /> Lin se toesprake, vol [[retoriek]] maar met min besonderhede, het nie aangedui wat as deel van die veldtog "vernietig" behoort te word nie. Mao het geglo as ’n groot wanorde geskep word, sal die massa die beweging self in ’n rigting stuur eerder as om te wag dat die owerhede vir hulle sê wat om te doen. As gevolg daarvan het die beweging gou handuit geruk. Sommige veranderings wat met die "Vier Ou Dinge"-veldtog verband gehou het, was goedaardig, soos die hernoeming van straatname, plekke en selfs mense; miljoene babas het in dié tyd name gekry wat met die rewolusie verband hou. Ander aspekte van die aanslag van die Rooi Gardes was veel meer verwoestend, veral wat kultuur en godsdiens betref. Historiese terreine in elke deel van die land is geplunder en vernietig. Die skade was die ergste in Beijing, ’n stad ryk aan geskiedenis en kultuurskatte. Duisende terreine van historiese belang is verwoes. Rooi Gardes het ook beslag gelê op die Tempel van [[Confucius]] in Qufu, in die provinsie [[Shandong]].<ref name="MacFarquhar119">MacFarquhar, Roderick en Schoenhals, Michael. ''Mao's Last Revolution''. Harvard University Press, 2006. bl. 119</ref> [[Lêer:Kong Yanjin - looking north - P1060200.JPG|duimnael|Die begraafplaas van Confucius is in November 1966 deur Rooi Gardes aangeval.<ref name="Asiaweek, Volume 10">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=dIMMAQAAMAAJ&q=cemetery+Tan+Houlan|title=Asiaweek, Volume 10|publisher=}}</ref><ref name="Jeni Hung">{{cite web |url=http://www.findarticles.com/p/articles/mi_qa3724/is_200304/ai_n9228762 |title=Children of confucius |author=Jeni Hung |publisher=The Spectator |access-date=4 Maart 2007 |date=5 April 2003 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20060321075615/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_qa3724/is_200304/ai_n9228762 |archive-date=21 Maart 2006 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref>]] Confucius se begraafplaas en talle ander histories belangrike tombes en artefakte is ontheilig en beskadig.<ref name="Asiaweek, Volume 10" /> Die oorskot van die 76ste-generasie-hertog van Yansheng is tydens die ontheiliging van die begraafplaas uit sy graf verwyder en nakend aan ’n boom voor die paleis gehang.<ref name="Jeni Hung" /> [[Biblioteek|Biblioteke]] vol historiese en buitelandse tekste is vernietig en boeke verbrand. [[Tempel]]s, [[kerk]]e, [[moskee]]s, [[klooster]]s en begraafplase is toegemaak en soms vir ander doeleindes gebruik, geplunder en verwoes.<ref>[http://wwwistp.murdoch.edu.au/publications/e_public/Case%20Studies_Asia/tourchin/tourchin.htm murdoch edu] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20051225041328/http://wwwistp.murdoch.edu.au/publications/e_public/Case%20Studies_Asia/tourchin/tourchin.htm |date=5 Desember 2005 }}</ref> Marxistiese propaganda het [[Boeddhisme]] as bygeloof uitgebeeld, en godsdiens is beskou as ’n doel tot vyandelike buitelandse insypeling en ’n instrument van die "heersersklas".<ref name="Dan Smyer 2007">Yu, Dan Smyer. "Delayed contention with the Chinese Marxist scapegoat complex: re-membering Tibetan Buddhism in the PRC." The Tibet Journal 32.1 (2007)</ref> Geestelikes is in hegtenis geneem en na kampe gestuur; baie [[Tibettaanse Boeddhisme|Tibettaanse Boeddhiste]] is met vuurwapens gedwing om aan die verwoesting van hul kloosters deel te neem.<ref name="Dan Smyer 2007" /> Twee jaar lank, tot in Julie 1968, en in sommige gebiede vir veel langer, het die Rooi Gardes hul gesag uitgebrei en die pas van hul pogings tot sosialistiese "hervormings" versnel. Hulle het pamflette begin uitdeel waarin hulle hul aksies verduidelik om sosialisme te ontwikkel en versterk. Hulle het die name van vermeende "teenrewolusionêre" in die openbaar opgeplak. Hulle het in groot groepe vergader, debatte gehou en opvoedkundige toneelstukke geskryf. Hulle het openbare vergaderings gehou om vermeende "teenrewolusionêre" te veroordeel en selfkritiek onder hulle te ontlok. Een van baie aanhalings in die Klein Rooi Boek (''Mao Se Aanhalings'') dat die Rooi Gardes later sou dien as ’n gids wat deur Mao verskaf is, is: <blockquote>"Die wêreld is julle s’n, sowel as ons s'n, maar in die laaste ontleding is dit julle s’n. Julle jong mense, vol drif en lewenskrag, is in die bloeityd van jul lewe, soos die son teen agt- of negeuur soggens. Ons hoop is op julle gevestig … Die wêreld behoort aan julle. China se toekoms behoort aan julle."</blockquote> Altesaam 350&nbsp;miljoen eksemplare van die boek is teen Desember 1967 gedruk.<ref>Lu, Xing. [2004] (2004). Rhetoric of the Chinese Cultural Revolution: The Impact on Chinese Thought, Culture, and Communication. UNC Press. {{ISBN|1-57003-543-1}}</ref> Dit was die meganisme wat die Rooi Gardes aangedryf het as die toekoms van China. Hoewel geweld verbied is in die Sestien Punte en ander verklarings van die sentrale Maoïstiese leiers ten gunste van ’n "verbale stryd", was fisieke geweld volop. Verbale gevegte tussen aktivistegroepe het in geweld ontaard, veral nadat aktiviste in 1967 op wapens van die weermag begin beslag lê het. Die sentrale Maoïstiese leiers het nie veel ingegryp nie en dit het soms selfs gelyk asof hulle ’n "fisieke stryd" aanmoedig. Eers nadat die [[Volksbevrydingsleër]] in 1969 tussenbeide begin tree het, het die owerhede begin om die massabeweging te onderdruk. Op 22 Augustus 1966 is ’n sentrale bevel uitgereik om ’n einde te bring aan polisie-ingryping in die bedrywighede van die Rooi Gardes.<ref name=mac124>MacFarquhar, Roderick en Schoenhals, Michael. ''Mao's Last Revolution''. Harvard University Press, 2006. bl. 124</ref> Dié in die polisie wat die bevel teengestaan het, is gebrandmerk as "teenrewolusionêre". Mao se aanprysing van rebellie was in effek ’n onderskrywing van die Rooi Gardes se dade, wat al hoe gewelddadiger geraak het.<ref>MacFarquhar & Schoenhals; bl. 515</ref> Openbare veiligheid in China het vinnig agteruitgegaan weens die sentrale amptenare se opheffing van perke op gewelddadige optrede.<ref name="MacFarquhar126">MacFarquhar, Roderick en Schoenhals, Michael. ''Mao's Last Revolution''. Harvard University Press, 2006. bl. 126</ref> Xie Fuzhi, die nasionale hoof van polisie, het gesê dit is niks vreesliks as Rooi Gardes "slegte mense" doodslaan nie.<ref name="MacFarquhar125">MacFarquhar, Roderick en Schoenhals, Michael. ''Mao's Last Revolution''. Harvard University Press, 2006. bl. 125</ref> Die polisie het Xie se opmerking aan die Rooi Gardes oorgedra, en hulle het hul optrede verskerp.<ref name="MacFarquhar125" /> In die loop van sowat twee weke is nagenoeg 100 onderwysers, skoolbeamptes en opgevoede kaders net in Beijing se wesdristrik dood. Die gewondes was "te veel om te tel".<ref name="MacFarquhar126">MacFarquhar, Roderick en Schoenhals, Michael. ''Mao's Last Revolution''. Harvard University Press, 2006. bl. 126</ref> Daar was talle voorvalle waarin mense gemartel, vermoor en in die openbaar verneder is. Baie mense wat geteiken is, kon nie meer die stres hanteer nie en het selfmoord gepleeg. In Augustus en September 1966 is 1&nbsp;772 mense net in Beijing vermoor. In [[Sjanghai]] was daar in September 704 selfmoorde en 534 sterftes wat met die Kulturele Rewolusie verband gehou het. In Wuhan was daar in dieselfde tydperk 62 selfmoorde en 32 moorde.<ref>MacFarquhar & Schoenhals; bl. 124</ref> Peng Dehuai is na Beijing gebring om in die openbaar bespot te word. In Oktober het Mao ’n "Sentrale Werkkonferensie" byeengeroep om partyleiers wat nog nie oortuig was nie, in te lig oor die "korrektheid" van die Kulturele Rewolusie. Liu Shaoqi en Deng Xiaoping is gebrandmerk as "bourgeois reaksionêre" en is gedwing om selfkritiek te lewer.<ref>MacFarquhar & Schoenhals; bl. 137</ref> Ná die konferensie is Liu, eens die magtigste man in China benewens Mao, in huisarres in Beijing geplaas en daarna na ’n aanhoudingskamp gestuur waar hy mediese sorg geweier is en in 1969 dood is. Deng is drie keer weggestuur vir ’n tydperk van "heropvoeding". Hy is eindelik na [[Jiangxi]] gestuur om in ’n enjinfabriek te werk. === 1967 === Op 3 Januarie 1967 het Lin Biao en Jiang Qing die plaaslike media en grondvlakorganisasies ingespan om die sogenaamde [[Januariestorm]] teweeg te bring waarin Sjanghai se munisipale regering omvergewerp is.<ref>Yan, Jiaqi. Gao, Gao. [1996] (1996). Turbulent Decade: A History of the Cultural Revolution. {{ISBN|0-8248-1695-1}}.</ref> Dit het die weg gebaan vir die jong fabriekswerker Wang Hongwen om beheer van die stad oor te neem as leier van die sogenaamde Sjanghai-volkskommune, later hernoem tot die Munisipale Rewolusionêre Komitee. In Beijing was Liu Shaoqi en Deng Xiaoping weer eens die teikens van kritiek; ander het die onderpremier, Tao Zhu, aangeval. Selfs sentrale regeringsamptenare was dus nou ’n maklike prooi vir aanvalle. Op 8 Januarie het Mao hierdie optredes geprys deur middel van die partykoerant ''Volksdagblad'', en ’n beroep op alle plaaslike regeringsleiers gedoen om selfkritiek toe te pas of ander te kritiseer wat van "teenrewolusionêre bedrywighede" verdink word. Baie plaaslike owerhede het Sjanghai se voorbeeld gevolg, met Rooi Gardes of ander rewolusionêre groepe wat die mag van gevestigde regeringsliggame oorgeneem het. In Februarie het Jiang Qing en Lin Biao, met die steun van Mao, daarop aangedring dat die klassestryd na die weermag uitgebrei word. Baie vooraanstaande generaals van die Volksbevrydingsleër wat sleutelrolle gespeel het in die Kommunistiese oorwinning in die [[Chinese Burgeroorlog]], het hul kommer oor en teenstand van die Kulturele Rewolusie uitgespreek. Die minister van buitelandse sake, Chen Yi, en die onderpremier, Tan Zhenlin, het die gebeure in Sjanghai veroordeel en gesê die beweging sal nog die regering se ondergang beteken. Dié groep partyleiers is daarna die "Februarie-teenstroom" genoem. Baie van hulle is beskuldig dat hulle die revolusie saboteer en het in politieke onguns verval. Terselfdertyd het sommige Rooi Garde-organisasies in opstand gekom teen ander Rooi Gardes wat rewolusionêre boodskappe versprei het wat van hulle s’n verskil, en dit het die chaos vererger. In April het Jiang Qing, in opdrag van Mao, probeer om die Rooi Garde-groepe in bedwang te bring deur middel van ’n bevel dat alle "ongesonde bedrywighede" gestaak moet word. Op 6 April 1967 is Liu Shaoqi openlik veroordeel deur ’n Zhongnanhai-faksie waarvan Jiang Qing en Kang Sheng, en ook Mao self, lede was. Die situasie het vinnig handuit geruk. Daar was geen toesig oor plaaslike rewolusionêre bedrywighede nie. Terwyl regerings- en partyorganisasies deur die hele land in duie gestort het, was dit nie meer duidelik wie werklik lojaal jeens Mao se rewolusionêre visie was of wie die golf van chaos vir eie gewin gery het nie. Teen Julie was faksiegeweld deur die hele land algemeen. Op 22 Julie het Jiang Qing die Rooi Gardes opdrag gegee om die Volksbevrydingsleër te vervang indien nodig, aangesien die lojaliteit van plaaslike weermageenhede jeens die "rewolusionêre saak" nie meer seker was nie. Nadat Jiang Qing hulle aanvanklik geprys het, het Rooi Gardes kasernes en ander weermaggeboue begin plunder en besteel. Dit kon nie deur weermaggeneraals gekeer word nie en het tot die herfs van 1968 voortgeduur. In die sentrale stad [[Wuhan]] het twee groot rewolusionêre organisasies nes in baie ander stede ontstaan – die een het die establishment gesteun en die ander was daarteen. Die twee groepe het gewelddadig beheer oor die stad probeer oorneem. Chen Zaidao, die weermaggeneraal in beheer van die streek, het gehelp om die betogers wat teen die establishment was te onderdruk. Midde-in die wanorde het Mao egter self na Wuhan gevlieg met ’n groot geselskap van sentrale amptenare in ’n poging om militêre lojaliteit in die streek te verseker. In reaksie het plaaslike opstokers Mao se onderhandelaar, Wang Li, gevange geneem. Daarna is generaal Chen Zaidao deur Jiang Qing en die res van die Kulturele Rewolusiegroep na Beijing gebring en veroordeel. In dié jaar is die viering van die [[Chinese Nuwejaar]] in China verbied; dit is eers 13 jaar later heringestel.<ref>{{cite web |url=http://www.newschinamag.com/magazine/the-new-year-that-wasnt |title=The New Year That Wasn’t |last1=Huang |first1=Wei |last2=Xie |first2=Ying |date=Januarie 2012 |website=NewsChina |publisher=NewsChinaMagazine |access-date=24 Februarie 2015 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160314142904/http://www.newschinamag.com/magazine/the-new-year-that-wasnt |archive-date=14 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> === 1968 === In die lente van 1968 het ’n reuseveldtog begin om Mao, wat reeds aanbid is, tot goddelike status te verhef. Op 27 Julie 1968 is die Rooi Gardes se mag oor die weermag amptelik beëindig en het die sentrale regering eenhede ingestuur om baie streke te beskerm wat steeds teikens van die Rooi Gardes was. ’n Jaar later is die Rooi Garde-faksies heeltemal ontbind; Mao was bang die chaos wat hulle veroorsaak het – en steeds kon veroorsaak – sal heeltemal buite beheer raak en dit wat oor was van die partyorganisasie vernietig. Hulle het in ’n groot mate hul doel gedien: Mao en sy radikale kollegas het hul politieke mag verenig. Vroeg in Oktober het Mao ’n veldtog begin om van dislojale amptenare ontslae te raak. Baie is na die platteland gestuur om in strafkampe te gaan werk. Liu is "vir altyd" uit die Kommunistiese Party geskop. In Desember 1968 het Mao die "Na die Platteland"-beweging begin waarin jong intellektuele uit die stede na die platteland gestuur is. Dit het ’n dekade geduur. Die term "intellektuele" is in die breedste sin moontlik gebruik om te verwys na studente wat pas met middelbare skool klaargemaak het. In die laat 1970's is hierdie "jong intellektuele" eindelik toegelaat om na hul tuisstede terug te keer. Die beweging was deels ’n manier om die Rooi Gardes uit die stede na die platteland te stuur waar hulle minder sosiale ontwrigting kon veroorsaak.<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=-2PVYI4kAtQC&pg=PA18#v=onepage&q&f=false |title=Made In China: What Western Managers Can Learn from Trailblazing Chinese Entrepreneurs |author= Donald N. Sull |author2= Yong Wang |pages=17–18 |publisher= Harvard Business School Press |year= 2005 |isbn=978-1-59139-715-1 }}</ref> == Lin Biao-fase == === Oordrag van mag === Die Negende Partykongres is in April 1969 gehou en het onder meer ten doel gehad om nuwe lewe in die party te blaas deur middel van vars gedagtes en nuwe kaders nadat baie van die ou kaders in die stryd van die vorige paar jaar vernietig is.<ref>MacFarquhar en Schoenhals, bl. 285.</ref> Die institusionele raamwerk van die party wat twee dekades vroeër gevestig is, was feitlik heeltemal tot niet. {{Aanhalingskas | width = 25% |title = |tstyle = | quote="Ons ervaar nie net grenslose vreugde omdat ons groot leier die grootste Marxis-Leninis van ons tyd, Voorsitter Mao, is nie, maar ook groot vreugde omdat Ondervoorsitter Lin Voorsitter Mao se algemeen erkende opvolger is." | source = '''Premier Zhou Enlai''' op die Negende Partykongres<ref>Soos aangehal in MacFarquhar en Schoenhals, bl. 291.</ref> |qalign = right }} Afgevaardigdes na die kongres is deur rewolusionêre komitees verkies in plaas van deur partylede.<ref>MacFarquhar en Schoenhals, bl. 288.</ref> Die weermag is op ’n veel groter skaal verteenwoordig as op die vorige kongres (28% van die afgevaardigdes was lede van die Volksbevrydingsleër, of VBL) en meer VBL-lede is tot die nuwe sentrale komitee verkies.<ref>MacFarquhar en Schoenhals, bl. 292.</ref> Baie militêre offisiere wat in senior posisies aangestel is, was lojaal teenoor VBL-maarskalk Lin Biao, en dit het ’n nuwe faksieverdeling tussen die militêre en burgerlike leiers veroorsaak.<ref>MacFarquhar en Schoenhals. Hoofstuk 17.</ref> Lin Biao is amptelik verhef tot die party se tweede belangrikste figuur, en hy is in die Kommunistiese Party-grondwet genoem as Mao se "grootste strydgenoot" en "algemeen erkende opvolger".<ref>MacFarquhar en Schoenhals, bl. 291</ref> Lin het die beleidstoespraak op die kongres gelewer: ’n dokument wat onder Mao se leiding deur die onversetlike linkses Yao Wenyuan en Zhang Chunqiao opgestel is.<ref>MacFarquhar en Schoenhals, bl. 289.</ref> Die verslag het Liu Shaoqi en ander "teenrewolusionêre" sterk gekritiseer en was vol aanhalings uit die Klein Rooi Boek. Die sentrale rol van [[Maoïsme]] in die party is bevestig, en Maoïsme is in die grondwet aanvaar as die party se amptelike toonaangewende ideologie. Die kongres het ook ’n nuwe Politburo verkies met Mao Zedong, Lin Biao, Chen Boda, Zhou Enlai en Kang Sheng as lede van die nuwe staande komitee van die Politburo. Lin, Chen en Kang het almal voordeel uit die Kulturele Rewolusie getrek. Zhou, wie se rang verlaag is, het Lin op die kongres sy onomwonde steun toegesê.<ref>MacFarquhar en Schoenhals, bl. 290.</ref> === VBL kry ’n groot rol === Mao se pogings om party- en staatsinstellings te reorganiseer het gemengde resultate gehad. Baie afgeleë provinsies was steeds plofbaar, terwyl die politieke situasie in Beijing gestabiliseer het. Faksiegevegte, waarvan baie gewelddadig was, het op plaaslike vlak voortgeduur ondanks die verklaring dat die Negende Partykongres ’n tydelike "oorwinning" van die Kulturele Rewolusie aandui.<ref>MacFarquhar en Schoenhals, bl. 316.</ref> Ondanks Mao se pogings om ’n front van eenheid op die kongres voor te hou, het die kloof tussen die faksies van Lin Biao se VBL-kamp en die radikale kamp onder Jiang Qing verdiep. Weens ’n persoonlike afkeur van Jiang Qing het baie burgerlike leiers, onder andere die vooraanstaande teoretikus Chen Boda, hulle boonop by Lin Biao geskaar.<ref>Qiu, bl. 115</ref> [[Lêer:Lin Biao.jpg|duimnael|links|upright|Maarskalk Lin Biao is in 1969 in die partygrondwet bevestig as Mao se opvolger.]] Tussen 1966 en 1968 was China internasionaal geïsoleer nadat hy sy vyandelikheid teenoor beide die [[Sowjetunie]] en [[Verenigde State van Amerika]] verklaar het. Die wrywing met die Sowjetunie het in Maart 1969 toegeneem toe China vir ’n [[oorlog]] gereed maak ná grensbotsings aan die [[Ussuri]]rivier.<ref name=m317>MacFarquhar en Schoenhals, bl. 317.</ref> In Oktober is senior leiers uit Beijing ontruim.<ref name="m317" /> Midde-in die spanning het Lin Biao op 18 Oktober, sonder om Mao te raadpleeg, ’n bevel aan die VBL se elf militêre streke uitgereik wat gelyk het soos ’n uitvoerende opdrag om gereed te maak vir oorlog. Dit het die gramskap van Mao opgewek wat dit beskou het as ’n bewys dat sy aangewese opvolger voortydig sy mag probeer oorneem.<ref name="m317" /> Die vooruitsig van oorlog het die VBL en Lin se aansien in binnelandse politiek verhoog, ten koste van Mao.<ref name=m321>MacFarquhar en Schoenhals, bl. 321.</ref> Daar is bewyse wat daarop dui dat Mao beter betrekkinge met die VSA probeer aanknoop het om die VBL se oorheersing in binnelandse sake te voorkom wat sou ontstaan het uit ’n militêre konfrontasie met die Sowjetunie.<ref name="m321" /> Tydens sy ontmoeting met die Amerikaanse president [[Richard Nixon]] in 1972 het Mao daarop gesinspeel dat Lin gekant was teen beter betrekkinge met die VSA.<ref name=m322>MacFarquhar en Schoenhals, bl. 322.</ref> Nadat Lin as Mao se opvolger bevestig is, het sy aanhangers daarop gefokus om die amp van staatsvoorsitter ([[president]]) te herstel. Mao het dit afgeskaf nadat hy van Liu Shaoqi ontslae geraak het. Hulle het gehoop die aanstelling van Lin in ’n grondwetondersteunde rol, óf as voorsitter óf as ondervoorsitter, sou sy opvolging institusionaliseer. Die konsensus in die Politburo was dat Mao weer in dié posisie aangestel word met Lin as ondervoorsitter. Om onbekende redes het Mao egter sy teenstand uitgespreek teen die herskepping van die amp en sy heraanstelling daarin.<ref>MacFarquhar en Schoenhals, bl. 327.</ref> Faksie-onmin het toegeneem op die Tweede Volle Sitting van die Negende Kongres in [[Lushan]] wat laat in Augustus 1970 gehou is. Chen Boda, wat hom nou aan die kant geskaar het van die VBL-faksie, wat aan Lin lojaal was, het steun probeer inwin vir die herstel van die amp president, ondanks Mao se teenkanting.<ref>MacFarquhar en Schoenhals, bl. 331.</ref> Boonop het Chen ’n aanval geloods op Zhang Chunqiao, ’n stoere Maoïs wat die verpersoonliking van die chaos tydens die Kulturele Rewolusie was.<ref>MacFarquhar en Schoenhals, bl. 328.</ref> Die aanval op Zhang is gunstig ontvang deur baie afgevaardigdes op die sitting, en is dalk deur Mao beskou as ’n indirekte aanval op die Kulturele Rewolusie self. Hy het Chen openlik gekonfronteer en hom ’n "vals Marxis" genoem,<ref name=m332>MacFarquhar en Schoenhals, bl. 332.</ref> en hom uit die Politburo se staande komitee geskop. Daarby het hy Lin se voorste generaals gevra om ’n selfkritiek oor hul politieke posisie te skryf as ’n waarskuwing aan Lin. Mao het ook verskeie van sy ondersteuners in die Sentrale Miltêre Kommissie en in leiersrolle in die Bejingse Militêre Streek aangestel.<ref name="m332" /> === Die vlug van Lin Biao === [[Lêer:Huayangpalace layers 2007 09.jpg|duimnael|Graffiti met Lin Biao se voorwoord tot Mao se Klein Rooi Boek. Lin se naam (regs onder) is later uitgekrap, vermoedelik ná sy dood.]] Teen 1971 was die uiteenlopende belange tussen die burgerlike en militêre vleuel van die leiers sigbaar. Mao was bekommerd oor die VBL se nuwe aansien en die ontslag van Chen Boda was die begin van ’n geleidelike afskaling van die VBL se politieke betrokkenheid.<ref>MacFarquhar en Schoenhals, bl. 353.</ref> Volgens amptelike bronne het Lin se ondersteuners die afname van sy magsbasis en verswakkende gesondheid aangevoel, en hulle het beplan om die militêre mag wat hulle nog gehad het, te gebruik om in ’n [[staatsgreep]] van Mao ontslae te raak.<ref name=jin>{{cite book|last=Qiu|first=Jin|title=The Culture of Power: The Lin Biao Incident in the Cultural Revolution|year=1999|publisher=Standard University Press|location=Stanford, Kalifornië}}</ref> Lin se seun, Lin Liguo, en ander militêre samesweerders met hoë range het ’n plan in Sjanghai opgestel om Mao met geweld te onttroon. Hulle het dit "Breë Trekke vir Projek 571" genoem (wat in [[Mandaryns]] baie klink soos "Militêre Opstand"). Daar word betwis of Lin Biao by die proses betrokke was. Hoewel amptelike bronne aandui dat hy die beweerde staatsgreep beplan en uitgevoer het, beeld geleerdes soos Jin Qiu vir Lin uit as ’n passiewe karakter wat deur lede van sy familie en sy ondersteuners gemanipuleer is.<ref name="jin" /> Qiu glo Lin Biao was nooit persoonlik betrokke nie en dat getuienis daarop dui dat Lin Liguo die breë trekke opgestel het.<ref name="jin" /> Die breë trekke bestaan hoofsaaklik uit planne vir ’n lugbombardement deur die lugmag. Aanvanklik sou Zhang Chunqiao en Yao Wenyuan geteiken word, maar eindelik Mao self. As die plan geslaag het, sou Lin sy politieke teenstanders gearresteer en die mag oorgeneem het. Planne om ’n sluipmoordaanval op Mao uit te voer, is na bewering tussen 8 en 10 September 1971 in Sjanghai beraam. Kommer oor Mao se veiligheid is na bewering teenoor die voorsitter geopper. Volgens een interne verslag sou Lin beplan het om die brug waaroor Mao na Beijing sou ry op te blaas. Mao het glo dié brug vermy nadat hy intelligensieverslae ontvang het. Volgens amptelike verslae het Lin Biao, sy vrou, Ye Qun, Lin Liguo en lede van sy personeel op 13 September 1971 probeer om na die Sowjetunie te vlug, skynbaar om [[asiel]] te soek. Op pad daarheen het die brandstof van Lin se vliegtuig glo opgeraak en het dit in [[Mongolië]] neergestort. Almal aan boord het gesterf. ’n Sowjetspan wat die ongeluk ondersoek het, kon nie die oorsaak daarvan vasstel nie, maar hul teorie was dat die vlieënier laag gevlieg het om [[radar]] te ontduik en hom met die vliegtuig se hoogte misgis het. Die amptelike verslag word in twyfel getrek deur buitelandse geleerdes, wat vrae opper oor die Sowjetunie as Lin se keuse van bestemming, die vliegtuig se roete, die identiteit van die passasiers en of ’n staatsgreep werklik plaasgevind het.<ref name="jin" /><ref>Hannam and Lawrence 3–4</ref> Op 13 September het die Politburo ’n noodvergadering gehou om Lin Biao te bespreek. Sy dood is eers op 30 September in Beijing bevestig. Die sentrale komitee het inligting oor die gebeure weerhou, en die nuus van Lin se dood is eers twee maande ná die ongeluk bekend gemaak.<ref name="jin" /> Baie van Lin se ondersteuners het na [[Hongkong]] gevlug; dié wat op die vasteland agtergebly het, is uit hul poste ontslaan. Die gebeure het die partyleiers onkant betrap; die idee dat Lin vir Mao kon verraai, het ’n groot deel van die retoriek van die Kulturele Rewolusie ongeldig gemaak, omdat Lin reeds in die partygrondwet as Mao se "grootste strydgenoot" en "algemeen erkende opvolger" aangewys is. Verskeie maande lank het die partyleiers gesukkel om die "regte manier" te vind om inligting oor die voorval aan die publiek oor te dra.<ref name="jin" /> == Bende van Vier en hul ondergang == === Antagonisme teenoor Zhou en Deng === Mao het ná die Lin Biao-voorval depressief en kluisenaaragtig geword. Daar was geen aanduiding van wie hom sou opvolg nie. Hy was skielik rigtingloos en het probeer uitreik na kamerade wat hy voorheen veroordeel het. Intussen, in September 1972, het hy ’n 38-jarige kader van Sjanghai, Wang Hongwen, na Beijing laat kom en hom ondervoorsitter van die party gemaak.<ref name="mac357">MacFarquhar en Schoenhals, bl. 357.</ref> Wang, ’n voormalige fabriekswerker uit ’n kleinboeragtergrond,<ref name="mac357" /> is skynbaar opgelei as Mao se opvolger.<ref>MacFarquhar en Schoenhals, bl. 364.</ref> Mao se vrou, Jiang Qing, se posisie het ook versterk ná Lin se vlug. Sy het ’n groot invloed in die radikale kamp gehad. Met Mao se gesondheid aan die afneem, was dit duidelik Jiang Qing het politieke ambisies gehad. Sy het haar geskaar aan die kant van Wang Hongwen en die propagandaspesialiste Zhang Chunqiao en Yao Wenyuan; hulle het ’n politieke kliek gevorm wat later neerhalend die "Bende van Vier" genoem is. Teen 1973 het die een politieke stryd ná die ander daartoe gelei dat baie laervlakinstellings, insluitende plaaslike regerings, fabrieke en spoorweë, ’n tekort aan bekwame personeel gehad het wat hul basiese funksies kon verrig.<ref>MacFarquhar en Schoenhals, bl. 340.</ref> Die land se ekonomie was in ’n warboel, wat die rehabilitasie van afgedankte laervlakamptenare nodig gemaak het. Die party se kern is egter oorheers deur voordeeltrekkers uit die Kulturele Rewolusie en linkse radikale wat op ideologiese suiwerheid gefokus het eerder as ekonomiese produktiwiteit. Die ekonomie was in ’n groot mate in die hande van Zhou Enlai, een van die min gematigdes wat oor was. Hy het probeer om weer ’n werkbare ekonomie op te bou, maar was ongewild onder die Bende van Vier, wat hom beskou het as hul grootste politieke bedreiging in die opvolging van Mao. Laat in 1973 het die "Kritiseer Lin, Kritiseer Confucius"-veldtog onder Jiang Qing se leierskap begin om Zhou se politieke posisie te verswak en om hulle van Lin se oënskynlike verraad te distansieer.<ref>MacFarquhar en Schoenhals, bl. 366.</ref> Die doel daarvan was om China te suiwer van Neo-Confucianistiese denke en om Lin Biao se dade te veroordeel as verraadagtig en regressief.<ref>MacFarquhar en Schoenhals, bl. 372.</ref> Net soos in die eerste jare van die Kulturele Rewolusie, is die stryd gevoer deur historiese allegorie, en hoewel Zhou Enlai se naam nooit tydens die veldtog gebruik is nie, was die premier se historiese naamgenoot, die [[Hertog van Zhou]], ’n gereelde teiken. Met die kwesbare ekonomie en Zhou se stryd teen kanker het Deng Xiaoping teruggekeer na die politieke toneel. In Maart 1973 het hy onderpremier geword in die eerste van ’n reeks bevorderings wat Mao goedgekeur het. Nadat Zhou hom in Januarie 1975 aan die aktiewe politiek onttrek het, was Deng in effek in beheer van die regering, party en weermag. Hy het in ’n kort rukkie die bykomende titels VBL-stafhoof, ondervoorsitter van die Kommunistiese Party en ondervoorsitter van die Sentrale Militêre Kommissie gekry.<ref>MacFarquhar en Schoenhals, bl. 381.</ref> Die spoed van Deng se rehabilitasie het die radikale kamp, wat hulself beskou het as Mao se "regmatige" politieke en ideologiese erfgename, onkant betrap. Mao wou Deng gebruik as ’n teenwig vir die militêre faksie in die regering om enige oorblywende invloed van mense wat lojaal teenoor Lin Biao was, te onderdruk. Hy het ook vertroue in die Bende van Vier verloor om die ekonomie te bestuur en het Deng beskou as ’n bekwame en doeltreffende leier. Om die land verarm te los sou nie goed wees vir die nalatenskap van die Kulturele Rewolusie nie, en Mao het hard gewerk om dit te beskerm. Deng se terugkeer het die verhoog geskep vir ’n uitgerekte faksiestryd tussen die radikale Bende van Vier en gematigdes onder Zhou en Deng. In dié tyd het Jiang Qing en haar bondgenote die massamedia en die party se propagandanetwerk beheer, terwyl Zhou en Deng beheer gehad het oor die meeste regeringsinstellings. In sommige besluite het Mao die bende se invloed getemper, maar in ander het hy aan hul eise toegegee. Die bende se groot invloed op die politiek en media het nie verhoed dat Deng sy ekonomiese beleide ingestel het nie. Hy het partyfaksionalisme sterk afgekeur en sy beleide was daarop gemik om eenheid te bevorder as die eerste stap na die herstel van ekonomiese produktiwiteit.<ref name="ReferenceC">MacFarquhar and Schoenhals, Chapter 22</ref> Net soos wat Liu Shaoqi ná die Groot Sprong Voorwaarts hervormings ingestel het, het Deng die spoorweë, staalvervaardiging en ander sleutelgebiede van die ekonomie gestroomlyn. Teen laat 1975 het Mao egter gesien Deng se ekonomiese hervormings kan nadelig vir die nalatenskap van die Kulturele Rewolusie wees en het hy ’n veldtog begin om die "rehabilitasie van die saak vir die regses" teen te staan; hy het daarop gesinspeel dat Deng die land se voorste "regse" is. Mao het Deng in November 1975 aangesê om ’n selfkritiek te skryf, ’n stap wat die Bende van Vier verwelkom het.<ref name="ReferenceC" /> === Die dood van Zhou Enlai === Op 8 Januarie 1976 het Zhou Enlai aan kanker gesterf. Op 15 Januarie is hy begrawe in die teenwoordigheid van al China se mees senior leiers, behalwe Mao; hy het toenemend krities geraak jeens Zhou.<ref>Teiwes en Sun 217–218</ref><ref>Spence 610</ref> Ná sy dood het Mao nie ’n lid van die Bende van Vier of Deng Xiaoping as premier aangestel nie, maar die relatief onbekende Hua Guofeng. Die bende van Vier het gevrees spontane, grootskaalse steun aan Zhou kan tot hul politieke nadeel strek. Hulle het deur die media ’n stel beperkings ingestel op ’n openlike rouproses oor Zhou. Jare van gebelgdheid oor die Kulturele Rewolusie, die openbare vervolging van Deng Xiaoping (wat as Zhou se bondgenoot beskou is) en die verbod op ’n amptelike rouproses het gelei tot ’n algemene misnoeë teenoor Mao en die Bende van Vier.<ref name="TS1">Tiewes en Sun, 213</ref> Amptelike pogings om die verbod af te dwing het ingesluit die afbreek van openbare gedenktekens en die verwydering van plakkate wat Zhou se prestasies verkondig. Op 25 Maart 1976 het Sjanghai se ''Wen Hui Bao'' ’n artikel gepubliseer waarin Zhou genoem is "die kapitalistiese gematigde in die party wat die onboetvaardige kapitalistiese gematigde Deng sy mag help terugkry het". Hierdie propagandistiese pogings om Zhou swart te smeer het egter net die publiek se verknogtheid aan sy nagedagtenis versterk.<ref>Teiwes en Sun 214</ref> === Tiananmen-voorval === Op 4 April 1976, aan die vooraand van China se jaarlikse Qingming-fees, ’n tradisionele roudag, het duisende mense om die Monument aan die Volkshelde in [[Tiananmen-plein]] byeengekom om eer te betoon aan Zhou Enlai. Hulle het kranse, plakkate, gedigte en blomme aan die voet van die monument neergelê.<ref name="Tiananmen1" /> Die doel van die herdenking was om lof te bring aan Zhou, maar die Bende van Vier is ook aangeval vir hul aksies teen die premier. In ’n paar slagspreuke is selfs Mao en sy Kulturele Rewolusie aangeval.<ref name="TS2">Teiwes en Sun 218</ref> Tot 4&nbsp;miljoen mense kon Tiananmen-plein op 4 April besoek het.<ref name="TS2" /> Alle vlakke van die gemeenskap, van die armste kleinboere tot die hoogste VBL-offisiere en die kinders van kaders met hoë range, is in die bedrywighede verteenwoordig. Die mense was gemotiveer deur ’n mengsel van woede oor Zhou se behandeling, opstand teen die Kulturele Rewolusie en onsekerheid oor China se toekoms. Dit het nie gelyk of die voorval deur iemand gereël is nie, maar net ’n uiting van mense se gevoelens was.<ref>Teiwes en Sun 119–220</ref> Die sentrale komitee, onder die leierskap van Jiang Qing, het die voorval "teenrewolusionêr" genoem en kort ná middernag van 6 April al die aandenkings van die plein af laat verwyder. Pogings om die rouklaers in bedwang te bring het tot ’n gewelddadige opstand gelei. Polisiemotors is aan die brand gesteek en ’n skare van meer as 100&nbsp;000 het hul pad oopgeveg tot in verskeie regeringsgeboue om die plein.<ref name="Tiananmen1">Spence, 612</ref> Baie van die mense wat gearresteer is, is later na tronkwerkkampe gestuur. Soortgelyke voorvalle het in ander groot stede voorgekom. Jiang Qing en haar bondgenote het Deng Xiaoping daarvan beskuldig dat hy die meesterbrein agter die voorval is en het verslae daaroor aan amptelike media gegee. Deng is op 7 April amptelik van al sy posisies "binne en buite die party" gestroop. Dit was sy tweede ondergang in 10 jaar.<ref name="Tiananmen1" /> === Mao se dood en die arres van die Bende van Vier === Op 9 September 1976 het Mao Zedong gesterf. Vir sy aanhangers het sy dood die verlies van die rewolusionêre fondament van Kommunistiese China gesimboliseer. Die nasie het gerou; mense het in die strate gehuil en openbare instellings het vir langer as ’n week gesluit. Hua Guofeng was aan die hoof van die begrafniskomitee. Mao het na bewering kort voor sy dood die volgende boodskap aan Hua geskryf: "Met jou in bevel is ek tevrede". Hua het hierdie boodskap gebruik om sy posisie as opvolger te bekragtig. Daar is algemeen geglo hy het nie politieke vaardigheid of ambisie nie, en hy het oënskynlik geen bedreiging vir die Bende van Vier ingehou nie. Die bende se radikale idees was egter ook ongewild by invloedryke oueres en baie partyhervormers. Op 10 Oktober het Spesiale Eenheid 8341, met die steun van maarskalk Ye Jianying, al die lede van die Bende van Vier in ’n onbloedige staatsgreep in hegtenis geneem. == Nadraai == Hoewel Hua Guofeng die Bende van Vier in 1976 in die openbaar veroordeel het, het hy steeds Mao se naam gebruik om die beleide uit die Mao-tydperk te regverdig. Hy het begin met ’n beleid wat bekend geword het as die "[[Twee Wat Ook Als]]",<ref name="Harding" /> naamlik "Wat ook al die beleid is wat van Mao af kom, ons moet dit aanhou steun," en "Wat ook al die riglyne is wat Voorsitter Mao aan ons gegee het, ons moet dit bly volg." Nes Deng, wou Hua die skade van die Kulturele Rewolusie omkeer; maar anders as Deng, wat nuwe ekonomiese modelle vir China wou voorstel, wou Hua die Chinese ekonomie en politieke stelsels aanpas volgens die Sowjetbeplanningstyl van die vroeë 1950's. Dit het gou vir Hua duidelik geword dat dit moeilik was om staatsake sonder Deng Xiaoping te hanteer. Op 10 Oktober het Deng ’n persoonlike brief aan Hua geskryf waarin hy vra om terug te keer na staats- en partysake. Ouer leiers het ook gevra dat Deng terugkeer. Met toenemende druk van alle kante het Hua Deng in Julie 1977 aangestel as onderpremier en hom later tot verskeie ampte bevorder. Deng was nou China se tweede magtigste figuur. In Augustus, op die party se Elfde Kongres in Beijing, is (in volgorde van rang) Hua Guofeng, Ye Jianying, Deng Xiaoping, Li Xiannian en Wang Dongxing aangestel as nuwe lede van die Politburo se staande komitee.<ref>[http://www.nihaotw.com/zhuanti/16da/pages/ghls_11.htm Basic Knowledge about the Communist Party of China: The Eleventh Congress] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070624082411/http://www.nihaotw.com/zhuanti/16da/pages/ghls_11.htm |date=24 Junie 2007 }}</ref> In Mei 1978 het Deng van die geleentheid gebruik gemaak om sy protégé Hu Yaobang se mag te verhoog. Hu het ’n artikel in die ''Guangming-dagblad'' gepubliseer waarin hy slim gebruik gemaak het van Mao-aanhalings en waarin hy Deng se idees lof toeswaai. Hierna het Hua Deng begin ondersteun. Op 1 Julie het Deng Mao se selfkritiekverslag van 1962 bekend gemaak oor die mislukking van die Groot Sprong Voorwaarts. Met ’n uitgebreide magsbasis het Deng in September 1978 begin om Hua se "Twee Wat Ook Als" in die openbaar aan te val.<ref name="Harding">Harding, Harry. [1987] (1987). China's Second Revolution: Reform after Mao. Brookings Institution Press. {{ISBN|0-8157-3462-X}}</ref> Op 18 Desember 1978 is die deurslaggewende Derde Volle Sitting van die Elfde Sentrale Komitee gehou. Deng het ’n beroep gedoen om "’n bevryding van gedagtes" en het die party aangespoor om "waarheid in feite te soek" en afstand te doen van ideologiese dogma. Die sitting was die amptelike begin van die ekonomiese hervormings in China. Hua het homself gekritiseer en gesê die "Twee Wat Ook Als" was ’n fout. Wang Dongxing, ’n getroue bondgenoot van Mao, is ook gekritiseer. Op die sitting het die party sy oordeel oor die Tiananmen-voorval omgekeer en aan die onteerde leier Liu Shaoqi ’n laat staatsbegrafnis toegestaan.<ref>Andrew, Christopher. Mitrokhin, Vasili. [2005] (2005). The World was Going Our Way: The KGB and the Battle for the Third World. Basic Books Publishing. {{ISBN|0-465-00311-7}}</ref> Op die Vyfde Volle Sitting, wat in 1980 gehou is, is Peng Zhen, He Long en ander leiers wat in die suiwering tydens die Kulturele Rewolusie in die stof gebyt het, polities gerehabiliteer. Hu Yaobang het as sekretaris-generaal hoof van die party geword. In September het Hua Guofeng bedank en Zhao Ziyang, nog ’n Deng-bondgenoot, het premier geword. Deng het voorsitter van die Sentrale Militêre Kommissie gebly, maar die amptelik mag is oorgedra aan ’n nuwe generasie pragmatiese hervormers wat die beleide van die Kulturele Rewolusie feitlik geheel en al omgekeer het. == Beleid en uitwerking == [[Lêer:Beijing 1968 I.jpg|duimnael|’n Kaart van 1968 van Beijing met strate en landmerke wat tydens die Kulturele Rewolusie hernoem is. Andingmenstraat se naam is verander in "Groot Sprong Voorwaartsweg", Taijichangstraat het die "Weg vir Ewige Rewolusie" geword, Dongjiaominxiang is hernoem tot "Anti-Imperialisteweg", Beihaipark tot "Werkers-boere-soldatepark" en Jingshanpark tot "Rooi Gardepark". Die meeste naamsveranderings van dié tydperk is later terugverander.]] Die Kulturele Rewolusie het ’n regstreekse of onregstreekse invloed op feitlik die hele Chinese bevolking gehad. Tydens die rewolusie is talle ekonomiese bedrywighede gestaak, met "rewolusie", ongeag die vertolking, die hoofdoel in die land. [[Maoïsme|Mao Zedong-denke]] het die sentrale tema van alles geword. Die gesag van die Rooi Gardes het hoër geword as dié van die weermag, plaaslike polisie en selfs die reg in die algemeen. Tradisionele kuns en idees is geïgnoreer en in die openbaar aangeval, en loftuitinge vir Mao het dit vervang. Mense is aangemoedig om kulturele instellings te kritiseer en hul ouers en onderwysers te bevraagteken, iets wat tradisioneel streng verbode was. Groot getalle Rooi Gardes het tydens die rewolusie na Beijing gekom, en hul uitgawes is deur die regering gedek. Die treinstelsel was ’n warboel. Die doel van die rewolusie was om die "Vier Ou Dinge" te vernietig en te vervang met die "Vier Nuwe Dinge" – dit het ingesluit enigiets van die verandering van straatname tot die knip van hare, van die plundering van huise tot die vandalisering van kultuurskatte en die ontheiliging van tempels.<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=GO5HrrJC_aMC&pg=PA62#v=onepage&q&f=false |title= Rhetoric of the Chinese Cultural Revolution: The Impact on Chinese Thought, Culture, and Communication |pages=61–64 |author= Xing Lu |publisher=University of South Carolina Press |year= 2004 |isbn=978-1-57003-543-2 }}</ref> Binne ’n paar jaar is talle antieke geboue, artefakte, boeke en skilderye deur die Rooi Gardes vernietig. Die status van die tradisionele Chinese kultuur en instellings is ook geskaad en die beoefening van baie tradisies het afgeneem. Die doel van die rewolusie was om ontslae te raak van "monsters en duiwels": almal wat bourgeois idees in die party, regering en weermag en onder intellektuele bevorder het, sowel as dié uit ’n uitbuitende familieagtergrond of wat behoort het tot die [[Vyf Swart Kategorieë]] (grondeienaars, ryk boere, teenrewolusionêre, mense met ’n slegte invloed en regsgesindes). Groot getalle mense is gebrandmerk as "monsters en duiwels", ongeag of hulle skuldig was of nie, en hulle is in die openbaar veroordeel, verneder en geslaan. Te midde van die rewolusionêre koors het leerlinge hul onderwysers veroordeel en kinders hul ouers.<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=GO5HrrJC_aMC&pg=PA60#v=onepage&q&f=false |title= Rhetoric of the Chinese Cultural Revolution: The Impact on Chinese Thought, Culture, and Communication |pages=59–61 |author= Xing Lu |publisher=University of South Carolina Press |year= 2004 |isbn=978-1-57003-543-2 }}</ref> Baie mense is weens mishandeling dood en ander het selfmoord gepleeg. In 1968 is jeugdiges na die platteland gestuur om oor boerdery te leer, en die vertrek van miljoene uit die stede het gehelp om die gewelddadigste fase van die Kulturele Rewolusie te beëindig.<ref name="turmoil">[https://books.google.com/books?id=XbapwCJRtdUC&pg=PA10#v=onepage&q&f=false King. bl. 10]</ref> Die uitwerking van die rewolusie was vir miljoene mense in China rampspoedig, en tog het dit voordele vir sekere dele van die bevolking ingehou, soos vir plattelanders. Hoewel die vyandigheid teenoor die intellektuele elite gelei het tot ’n afname in die gehalte van opvoeding, veral die hoër onderwys, het die radikale beleide ook daarvoor gesorg dat baie kinders in die plattelandse gemeenskappe vir die eerste keer ’n middelbareskoolopvoeding gekry het en dit het bygedra tot die plattelandse ekonomiese ontwikkeling van die 1970's en '80's.<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=iRr8GOrCLgkC&pg=PA163#v=onepage&q&f=false |title=Rise of the Red Engineers: The Cultural Revolution and the Origins of China's New Class |author= Joel Andreas |page=163 |publisher= Stanford University Press |year= 2009 |isbn=978-0-8047-6078-2 }}</ref> Groot getalle gesondheidswerkers is ook na die platteland gestuur en baie boere het informele mediese opleiding gekry; gesondheidsentrums is ook opgerig. Dit het gelei tot ’n merkbare verbetering in die gesondheid en lewensverwagting van die algemene bevolking.<ref name="Huang Foreign Affairs 2011">{{cite journal|url=http://www.foreignaffairs.com/articles/136507/yanzhong-huang/the-sick-man-of-asia |last=Huang|first=Yanzhong|journal=Foreign Affairs|title=The Sick Man of Asia. China's Health Crisis|volume=90|number=6|year=2011|pages=119–36}}</ref> Nadat die gewelddadigste fase van die Kulturele Rewolusie in die 1960's geëindig het, het die aanval op die tradisionele kultuur in 1973 voortgeduur met ’n veldtog teen Lin Biao en Confucius as deel van die stryd teen die gematigde elemente in die Kommunistiese Party. Die Kulturele Rewolusie het baie interne magstryde in die party onthul, waarvan baie niks te doen gehad het met die groter stryde tussen partyleiers nie maar eerder ontstaan het uit plaaslike faksionalisme en persoonlike vetes. Weens die chaotiese politieke omgewing was plaaslike regerings ongeorganiseerd en onstabiel, indien hulle enigsins bestaan het. Lede van verskillende faksies het dikwels in die strate baklei en politieke sluipmoordaanvalle was volop. Die massas het spontaan by faksies betrokke geraak en openlik teen ander faksies geveg. Die ideologieë van dié faksies was soms vaag, met die stryd om plaaslike mag dikwels die enigste motivering vir die gevegte. === Opvoeding === Die Kulturele Rewolusie het China se opvoedingstelsel vir ’n ruk tot stilstand gedwing. In die vroeë maande van die rewolusie het skole en universiteite toegemaak. Laer- en middelbare skole is geleidelik heropen, maar kolleges en universiteite was tot in 1970 toe; sommige het eers in 1972 weer heropen.<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=iRr8GOrCLgkC&pg=PA164#v=onepage&q&f=false |title=Rise of the Red Engineers: The Cultural Revolution and the Origins of China's New Class |author= Joel Andreas |page=164 |publisher= Stanford University Press |year= 2009 |isbn=978-0-8047-6078-2 }}</ref> Die universiteite se toelatingseksamens is ná 1966 gekanselleer en is later vervang met ’n stelsel waar studente deur fabrieke, dorpe en militêre eenhede aanbeveel is. Toelatingseksamens is eers weer in 1977 onder Deng Xiaoping ingestel. Volgens die dokumente vir die vervolging van die Bende van Vier is 142&nbsp;000 kaders en onderwysers in opvoedingskringe vervolg en is verskeie bekende akademici, wetenskaplikes en opvoeders dood.<ref name="documents">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=ipHX7n55ISIC&pg=PA132#v=onepage&q&f=false |title=Chinese Politics: Fall of Hua Kuo-Feng (1980) to the Twelfth Party Congress (1982) |editor= James T. Myers |editor2= Jürgen Domes |editor3= Erik von Groeling |publisher=University of South Carolina Press |year= 1995 |isbn= 978-1-57003-063-5 }}</ref> Daar word dikwels in die Weste sowel as in China na hierdie generasie gefolterde en swak opgevoede individue as die "verlore geslag" verwys.<ref>{{cite book |url= https://books.google.com/books?id=GO5HrrJC_aMC&pg=PA195#v=onepage&q&f=false |title= Rhetoric of the Chinese Cultural Revolution: The Impact on Chinese Thought, Culture, and Communication |author= Xing Lu |page=195 |publisher=University of South Carolina Press |year= 2004 |isbn=978-1-57003-543-2 }}</ref><ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=YFkx41kszGUC&pg=PA55#v=onepage&q&f=false |title=A River Forever Flowing: Cross-cultural Lives and Identities in the Multicultural Landscape |author= Ming Fang He |page=55 |publisher= Information Age Publishing|date= 2000|isbn=978-1-59311-076-5 }}</ref><ref>{{cite news |url=http://edition.cnn.com/2012/10/24/world/asia/china-lost-generation/ |title=China's 'lost generation' recall hardships of Cultural Revolution |author=Tracy You |work=CNN |date=25 Oktober 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200125124443/https://edition.cnn.com/2012/10/24/world/asia/china-lost-generation/ |archive-date=25 Januarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die skoolopvoeding is verkort en die standaard het gedaal, en tog het die deel van die bevolking wat hul primêre skoolopleiding gekry het, toegeneem van minder as die helfte voor die rewolusie tot feitlik almal ná die tyd. Dié met ’n middelbareskoolopvoeding het van 15% tot meer as twee-derdes gestyg. Die opvoedingsgeleenthede op die platteland het geweldig toegeneem, terwyl dié vir stedelike kinders beperk is deur beleide teen die elite.<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=iRr8GOrCLgkC&pg=PA166#v=onepage&q&f=false |title=Rise of the Red Engineers: The Cultural Revolution and the Origins of China's New Class |author= Joel Andreas |pages=166–67 |publisher= Stanford University Press |year= 2009 |isbn=978-0-8047-6078-2 }}</ref> === Slagspreuke en retoriek === [[Lêer:Cultural revolution anhui.jpg|duimnael|upright|Oorblyfsels van ’n plakkaat met rewolusionêre slagspreuke in [[Anhui]].]] Volgens Shaorong Huang was die massauitwerking van die rewolusie te danke aan die groot getal politieke slagspreuke.<ref name=huang>Huang, Shaorong. "The power of Words: Political Slogans as Leverage in Conflict and Conflict Management during China's Cultural Revolution Movement," in Chinese Conflict Management and Resolution, deur Guo-Ming Chen en Ringo Ma (2001), Greenwood Publishing Group</ref> Hy meen retoriek het ’n sentrale rol daarin gespeel om beide leiers en gewone burgers te beïnvloed. Een van die slagspreuke wat algemeen gebruik is, is: "Om te rebelleer is geregverdig."<ref name="huang" /> Volgens Huang was politieke slagspreuke alomteenwoordig in mense se lewe; dit is op van buskaartjies tot sigaretpakkies gedruk.<ref>[[#Gao8|Gao 2008]]. bl. 14.</ref> Werkets was veronderstel om "rewolusie te snap en produksie te verhoog". Boere moes meer varke grootmaak, want "meer varke beteken meer kusnmis, en meer kunsmis beteken meer graan". Selfs ’n terloopse opmerking deur Mao, "[[Patats]] is lekker; ek hou daarvan", het op die platteland ’n algemene slagspreuk geword.<ref name="huang" /> Politieke slagspreuke het drie bronne gehad: Mao, die amptelike media van die party soos ''Volksdagblad'' en die Rooi Gardes.<ref name="huang" /> Laasgenoemde was die gewelddadigste, soos "Werp die vyand op die vloer en trap met die voet op hom", "Lank lewe die rooi terreur!" en "Dié wat teen Voorsitter Mao is, se hondeskedels sal in stukkies gebreek word".<ref name="huang" /> Die sinoloë Lowell Dittmer en Chen Ruoxi wys daarop dat [[Chinees]] histories gekenmerk is deur verfyndheid, delikaatheid, gematigheid en eerlikheid, sowel as die "kweek van ’n verfynde en elegante letterkundige styl".<ref name=dittmerchen>Dittmer, Lowel and Chen Ruoxi. (1981) "Ethics and rhetoric of the Chinese Cultural Revolution," Studies in Chinese Terminology, 19, bl. 108</ref> Dit het tydens die Kulturele Rewolusie varander. Retoriek was vol militante en gewelddadige woorde.<ref name="huang" /> Slagspreuke was ’n kragtige en doeltreffende manier om "gedagtehervorming" teweeg te bring en miljoene mense te mobiliseer in ’n gesamentlike aanval op die subjektiewe wêreld, "terwyl hul objektiewe wêreld terselfdertyd hervorm is".<ref name="huang" /><ref name="Dittmer en Chen 1981, bl. 12">Dittmer en Chen 1981, bl. 12.</ref> Dittmer en Chen glo die klem op politiek het die taal ’n baie doeltreffende vorm van propaganda gemaak, maar "dit ook verander in ’n jargon van stereotipes – vertonerig, herhalend en vervelig".<ref name="Dittmer en Chen 1981, bl. 12" /> Om hulle van die tydperk te distansieer, het Deng Xiaoping se regering politieke slagspreuke aansienlik verminder, hoewel dit weer in die laat 1990's effens toegeneem het. === Kuns en letterkunde === Voor die Kulturele Rewolusie, in die jare 1958–1966, het die [[Drama|teater]] deel van die politieke stryd geword. Toneelstukke is gebruik om sekere lede van die partyleierskap te kritiseer of ondersteun. ’n [[Opera]] deur Wu Han met die naam ''Hai Rui uit Sy Amp Ontslaan'', is vertolk as bedekte kritiek teen Mao. Dit het gelei tot ’n aanval deur die politikus en teaterresensent Yao Wenyuan daarop, en dit word dikwels beskou as die daad wat tot die rewolusie gelei het.<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=7zFiHwkpo88C&pg=PA236#v=onepage&q&f=false |title=The Contemporary Chinese Historical Drama: Four Studies |author= Rudolf G. Wagner |page=236 |publisher=University of California Press|edition =1st |year= 1990 |isbn=978-0-520-05954-2 }}</ref> Dit het ook die vervolging en dood van Wu Han tot gevolg gehad, asook van ander mense wat by teater betrokke was.<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=3o_Ujqw4Kh0C&pg=PA102#v=onepage&q&f=false |title= Using the Past to Serve the Present: Historiography and Politics in Contemporary China |editor= by Jonathan Unger |publisher=M.E. Sharpe |page= 102 |year= 1997 |asin=B00FAWPDUU }}</ref><ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=XOGdnCPJSOMC&pg=PA497#v=onepage&q&f=false |title=Biographical Dictionary of Chinese Women, Volume 2 |editor1=Lily Xiao Hong Lee |editor2=A. D. Stefanowska |editor3=Sue Wiles |pages=497–500 |year=2003 |publisher= M.E. Sharpe |isbn=0-7656-0798-0 }}</ref> [[Lêer:Revolutionary opera.jpg|duimnael|Die ballet ''Die Rooi Vroueafdeling'', een van die modeldramas tydens die Kulturele Rewolusie.]] Tydens die rewolusie het Jiang Qing beheer oor die teater oorgeneem en rewolusionêre modeldramas ingestel. Tradisionele operas is verbied omdat hulle as [[Feodalisme|feodalisties]] en bourgeois beskou is, maar rewolusionêre operas is bevorder.<ref>{{cite book |url= https://books.google.com/books?id=GO5HrrJC_aMC&pg=PA115#v=onepage&q&f=false |title= Rhetoric of the Chinese Cultural Revolution: The Impact on Chinese Thought, Culture, and Communication |author= Xing Lu |page=115 |publisher=University of South Carolina Press |year= 2004 |isbn=978-1-57003-543-2 }}</ref> In die eerste drie jaar ná 1967 is agt modeldramas (ses operas en twee baletopvoerings) op die planke gebring; die mees noemenswaardige daarvan was ''Die Legende van die Rooi Lantern''. Hierdie operas was die enigste goedgekeurde stukke en operageselskappe moes hul repertoire daarvolgens aanpas of verander.<ref>[https://books.google.com/books?id=XbapwCJRtdUC&pg=PA176#v=onepage&q&f=false King. bl. 176]</ref> Die modeloperas is ook oor die [[radio]] uitgesaai, op [[Rolprent|film]] vasgelê, in die openbaar oor luidsprekers uitgeblêr en vir kinders in skole en werkers in fabrieke geleer – dit het die enigste vorm van teatervermaak vir miljoene Chinese geword.<ref name="turbulent decade" /><ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=GO5HrrJC_aMC&pg=PA115#v=onepage&q&f=false |title=Rhetoric of the Chinese Cultural Revolution: The Impact on Chinese Thought, Culture, and Communication |author= Xing Lu |page=115 |publisher=University of South Carolina Press |year= 2004 |isbn=978-1-57003-543-2 }}</ref> In 1966 het Jiang Qing ’n beroep gedoen om ’n nuwe vorm van letterkunde en die kunste, asook optrede teen enige vorm daarvan wat as bourgeois, teensosialisties of anti-Maoïsties beskou is.<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=7bNooFMV12sC&pg=PA352#v=onepage&q&f=false |title=Turbulent Decade: A History of the Cultural Revolution |author1=Jiaqi Yan |author2=Gao Gao |pages=352–53 |publisher= University of Hawai'i Press |edition= 1st |year= 1996 |isbn=978-0-8248-1695-7 }}</ref> Skrywers, kunstenaars en intellektuele wat met die "ou kultuur" verbind is, moes uitgewis word. Dit het die meeste van hulle ingesluit, en hulle is vervolg, gekritiseer en veroordeel; van hulle is in die openbaar verneder, gevange geneem en "hervorm" deur middel van dwangarbeid.<ref name="hong" /> Volgens die dokumente vir die vervolging van die Bende van Vier wat in 1980 uitegreik is, is meer as 2&nbsp;600 mense op die terrein van kuns en letterkunde deur die departement van kultuur alleen vervolg.<ref name="documents">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=ipHX7n55ISIC&pg=PA132#v=onepage&q&f=false |title=Chinese Politics: Fall of Hua Kuo-Feng (1980) to the Twelfth Party Congress (1982) |editor= James T. Myers |editor2= Jürgen Domes |editor3= Erik von Groeling |publisher=University of South Carolina Press |year= 1995 |isbn= 978-1-57003-063-5 }}</ref> Baie is dood weens die beproewing en vernedering – die naam van 200 bekende skrywers en kunstenaars wat in die Kulturele Rewolusie ná vervolging dood is, is in 1979 in ere herstel.<ref name="hong">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=S7C9xtFKGWEC&pg=PA213#v=onepage&q&f=false |title=A History of Contemporary Chinese Literature |author= Zicheng Hong |translator=Michael M. Day |publisher=Brill |pages=213–14 |year= 2009 |isbn=978-9004173668 }}</ref> Die werk van net ’n paar skrywers, wat toestemming of nuwe kwalifikasies gekry het, is tydens die rewolusie gepubliseer en herdruk. Die onderwerpe was streng gedefinieer en teen 1968 het geen letterkundetydskrifte meer bestaan nie. Ná 1972 is meer skrywers weer toegelaat om te skryf en verskeie tydskrifte het weer begin verskyn, maar die meeste skrywers kon steeds nie hul werk laat publiseer nie.<ref name="hong" /><ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=S7C9xtFKGWEC&pg=PA219#v=onepage&q&f=false |title=A History of Contemporary Chinese Literature |author= Zicheng Hong |translator=Michael M. Day |publisher=Brill |pages=219–20 |year= 2009 |isbn=978-9004173668 }}</ref> Dieselfde het in die [[rolprent]]bedryf gebeur: ’n Boekie met die titel ''400 rolprente wat gekritiseer moet word'' is uitgegee en verskeie [[regisseur]]s, [[Akteur|akteurs en aktrises]] is gemartel en in hegtenis geneem.<ref name="turbulent decade">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=7bNooFMV12sC&pg=PA401#v=onepage&q&f=false |title=Turbulent Decade: A History of the Cultural Revolution |author1=Jiaqi Yan |author2=Gao Gao |pages=401–02 |publisher= University of Hawai'i Press |edition= 1st |year= 1996 |isbn=978-0-8248-1695-7 }}</ref> Baie van hulle was Jiang Qing se teenstanders en vriende in die bedryf.<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=3XNyF4a7xHsC&pg=PA128&lpg=PA128#v=onepage&q&f=false |title=China on Film: A Century of Exploration, Confrontation, and Controversy |author= Paul G. Pickowicz <!--|pages=371–372 -->|pages=128–29 |publisher=Rowman & Littlefield Publisher|year= 2013 |isbn=978-1-4422-1179-7 }}</ref> Geen nuwe rolprente is in sewe jaar vervaardig nie, buiten ’n paar goedgekeurde "modeldramas" en hoogs ideologiese prente.<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=V0R-3zFSJbkC&pg=PA207#v=onepage&q&f=false |title= Handbook of Chinese Popular Culture |editor= Dingbo Wu |editor2= Patrick D. Murphy |page=207 |publisher=Greenwood Press |year=1994 |isbn= 978-0-313-27808-2 }}</ref> Nadat die Kommuniste beheer oor China oorgeneem het, is ’n groot deel van die gewilde [[musiek]] veroordeel en verbied, en die skrywers van sulke musiek is vervolg.<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=wiQJmCxVICcC&pg=PA226#v=onepage&q&f=false |title=Jazz Planet |editor= E. Taylor Atkins |page=226 |publisher=University Press of Mississippi |year= 2004 |isbn= 978-1-57806-609-4 }}</ref> Liedjies met rewolusionêre temas is bevorder, soos "Loflied aan die Moederland" en "Die Ooste is Rooi". Veral laasgeboemde was uiters gewild en het die "Vrywilligersmars" de facto as die land se volkslied vervang. Laasgenoemde is egter ná die Kulturele Rewolusie heringestel as volkslied. ==== Propagandakuns ==== Van die langsdurende beelde van die Kulturele Rewolusie kom van plakkate af. Propagandakuns op plakkate is gebruik vir veldtogte en kommunikasie met die massa, en dit was dikwels die hoofbron van inligting vir die bevolking. Hulle is in groot getalle vervaardig en wyd versprei. Hulle is deur die regering en die Rooi Gardes gebruik om die publiek op te voed en die party se ideologieë te versprei.<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=I3S6mlTj1K4C&pg=PA4#v=onepage&q&f=false |title= Picturing Power in the People's Republic of China: Posters of the Cultural Revolution |editor1=Harriet Evans |editor2=Stephanie Donald |pages=1–5 |publisher= Rowman & Littlefield |year= 1999 |isbn=978-0-8476-9511-9}}</ref> Daar was verskeie soorte; die belangrikste [[genre]]s was die "grootkarakterplakkate" (''dazibao'') en "kommersiële propagandaplakkate" (''xuanchuanhua'').<ref name="posters">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=XxxKXShYEJwC&pg=PA10#v=onepage&q&f=false |title=Chinese Posters: Art from the Great Proletarian Cultural Revolution |author= Lincoln Cushing |author2= Ann Tompkins |pages=7–12 |publisher=Chronicle Books |year= 2007 |isbn=978-0-8118-5946-2 }}</ref> ’n ''Dazibao'' kon ’n slagspreuk, gedig, kommentaar en/of grafika bevat en is teen openbare mure aangebring. Hulle was belangrik in Mao se stryd in die rewolusie, en hy het self op 5 Augustus 1966 ’n ''dazibao'' geskryf waarin hy ’n oproep op die mense doen om [[#Bombardering van die Hoofkwartier|"die hoofkwartier te bombardeer"]].<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=XxxKXShYEJwC&pg=PA5#v=onepage&q&f=false |title=Chinese Posters: Art from the Great Proletarian Cultural Revolution |author= Lincoln Cushing |author2= Ann Tompkins |page=5 |publisher=Chronicle Books |year= 2007 |isbn=978-0-8118-5946-2 }}</ref> Die "kommersiële" plakkate is deur die regering geskep en goedkoop aan winkels verskaf sodat mense dit kon koop en in hul huis ophang. Die kunstenaars was amateurs en die plakkate was in ’n sosialisties-realistiese styl met sekere konvensies – die beelde van Mao was byvoorbeeld "rooi en glad en het lig uitgestraal".<ref name="posters" /><ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=h3kDsTxGSJMC&pg=PA360#v=onepage&q&f=false |title=Painters and Politics in the People's Republic of China, 1949–1979 |author= Julia Frances Andrews |page=360 |publisher=University of California Press |year= 1995 |isbn=978-0-520-07981-6 }}</ref> === Historiese oudhede === [[Lêer:Trip to Ningxia and Gansu.jpg|duimnael|Die gesig van [[Boeddha]]s is in die Kulturele Rewolusie verwoes.]] China se historiese terreine, artefakte en argiewe is verwoes omdat hulle beskou is as deel van die "ou manier van dink". Beslag is op artefakte gelê, museums en huise is geplunder en enige voorwerp wat moontlik bourgeois of feodalistiese idees ondersteun het, is verwoes. Daar is min rekords oor presies wat vernietig is – Westerse waarnemers meen ’n groot deel van China se duisende jare oue geskiedenis is daarmee heen, of dit is in die 10 jaar van die rewolusie uit die land gesmokkel en oorsee verkoop. Hoewel die vandalisme gepleeg is deur die rewolusie se vurigste ondersteuners, is dit nie amptelik deur die Kommunistiese Party goedgekeur nie. Hul amptelike beleid was juis die beskerming van sulke voorwerpe. Op 14 Mei 1967 het die party se sentrale komitee ’n dokument uitgevaardig waarin ’n beroep gedoen word om die beskerming van kulturele oudhede en boeke.<ref name="Gao 2008. bl. 21">[[#Gao8|Gao 2008]]. bl. 21.</ref> Enorme skade is desondanks aan China se kultuurerfenis aangerig. Volgens ’n opname in 1972 in Beijing van 18 belangrike kultuurerfenisterreine, onder meer die [[Tempel van die Hemel]] en die [[Ming-graftombe]]s, was daar groot verwoesting. Van die 80 kultuurerfenisterreine onder beskerming van die munisipaliteit is 30 vernietig, en van die 6&nbsp;843 kultuurterreine wat volgens ’n wet van 1958 beskerm word, is 4&nbsp;922 beskadig of verwoes.<ref>{{cite book |url= https://books.google.com/books?id=zDhquEq5kTYC&pg=PA446&f=false#v=onepage&q&f=false |title= Beijing Record: A Physical and Political History of Planning Modern Beijing |author= Jun Wang |pages=446–47 |publisher= World Scientific Publishing Co Pte Ltd. |year= 2011 |isbn=978-9814295727 }}</ref><ref name="Barnouin" /> Talle waardevolle ou boeke, skilderye en ander oudhede is verbrand.<ref name="Barnouin">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=D1iIkALdmNIC&pg=PA98#v=onepage&q&f=false |title=Ten Years of Turbulence: The Chinese Cultural Revolution |author= Barbara Barnouin |author2= Changgen Yu |page=98 |year=2010 |publisher=Kegan Paul International, Routledge |isbn=978-0-7103-0458-2 }}</ref> Latere [[argeologie]]se uitgrawings en voorwerpe is ná die rewolusie beskerm en verskeie groot ontdekkings, soos dié van die [[Terracottaleër]] en [[Mawangdui]], is ná die hoogtepunt van die rewolusie gemaak.<ref name="Gao 2008. bl. 21" /> === Vervolgings en dodetal === Miljoene Chinese is tydens die Kulturele Rewolusie gewelddadig vervolg. Dié wat as spioene, "revisioniste" of lede van die "verdagte" klasse geëien is, is geslaan, gevange geneem, verkrag, gemartel en stelselmatig lastig geval en verneder, beslag is op hul eiendom gelê en hulle is mediese sorg geweier. Minstens honderdduisende mense is vermoor of uitgehonger of moes hulle letterlik doodwerk. Nog miljoene is onder dwang geskuif. Jong mense moes uit die stede na die platteland trek, waar hulle moes afstand doen van alle vorme van standaardopvoeding en onderwerp is aan die propagandistiese leerstellings van die Kommunistiese Party.<ref name="Harding" /> Baie mense kon nie die marteling en vervolging uithou nie en het selfmoord gepleeg. In die verhoor van die sogenaamde Bende van Vier het ’n Chinese hof verklaar 729&nbsp;511 mense is vervolg, van wie 34&nbsp;800 vermoedelik dood is.<ref>James P. Sterba, ''The New York Times'', 25 Januarie 1981</ref> Volgens die Mao-biografie ''Mao: The Unknown Story'' is ’n geraamde 100&nbsp;000 mense in een van die ergste faksiegevegte in Januarie tot April 1968 in [[Guangxi]] dood voordat premier Zhou die Volksbevrydingsleër gestuur het om tussenbeide te tree.{{sfn|ChangHalliday|2005| p = 545}} Tot 3&nbsp;miljoen mense is tydens die rewolusie dood.{{sfn|ChangHalliday|2005| p = 569}} Ramings van die dodetal, insluitende burgerlikes en Rooi Gardes, verskil baie.<ref>{{cite web |url=http://necrometrics.com/20c5m.htm#Mao |title=Source List and Detailed Death Tolls for the Primary Megadeaths of the Twentieth Century |work=Necrometrics |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200618025957/http://necrometrics.com/20c5m.htm |archive-date=18 Junie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Dit strek tot ’n paar miljoen, maar ’n raming van sowat 400&nbsp;000 is volgens die historikus Maurice Meisner ’n algemeen aanvaarde minimum.<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=YpV7vbvclfgC&pg=PA354#v=onepage&q&f=false |title=Mao's China and After: A History of the People's Republic |edition= 3de |author= Maurice Meisner |page=354 |publisher=Free Press |year= 1999 |isbn=978-0-684-85635-3 }}</ref> Volgens MacFarquhar en Schoenhals is sowat 36&nbsp;miljoen mense net op die platteland vervolg, van wie tussen 750&nbsp;000 en 1,5&nbsp;miljoen dood is en rofweg dieselfde getal permanent beseer is.<ref>MacFarquhar en Schoenhals. bl. 262</ref> Die werklike syfers sal seker nooit bekend wees nie, want baie sterfgevalle is nie gerapporteer nie of is verdoesel. Die staat se [[demografie]]se rekords was in dié tyd ook baie swak en China is huiwerig om ’n amptelike ondersoek na die tydperk te gelas.<ref>[http://www.spiegel.de/international/world/0,1518,483023,00.html ''The Chinese Cultural Revolution: Remembering Mao's Victims''] deur Andreas Lorenz (Beijing) ''Der Spiegel'' aanlyn. 15 Mei 2007</ref> == Verwysings == {{Verwysings|3}} == Bronne == * [http://www.asianews.it/news-en/Li-Peng,-the-%E2%80%9Cbutcher-of-Tiananmen,%E2%80%9D-was-%E2%80%9Cready-to-die%E2%80%9D-to-stop-the-student-turmoil-18592.html "Li Peng, the 'Butcher of Tiananmen,' was 'Ready to Die' to Stop the Student Turmoil"]. ''AsiaNews.it''. 2003. Besoek op 21 Augustus 2011. * Barnouin, Barbara en Yu Changgen. [https://books.google.com/books?id=NztlWQeXf2IC&printsec=frontcover&dq=zhou+enlai&hl=en&ei=wBkuTdKyB4H_8AaJucigAQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=2&ved=0CCsQ6AEwAQ#v=onepage&q&f=false ''Zhou Enlai: A Political Life'']. Hongkong: Chinese University of Hong Kong, 2006. {{ISBN|962-996-280-2}}. Besoek op 12 Maart 2011. * Chang, Jung en Halliday, Jon. Mao: The Unknown Story.Jonathan Cape, Londen, 2005. * Ewing, Kent. (4 Junie 2011). "Mao's Army on the Attack". ''Asia Times Online''. Asia Times Online (Holdings). Besoek by <http://www.atimes.com/atimes/China/MF04Ad01.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303223806/http://www.atimes.com/atimes/China/MF04Ad01.html |date= 3 Maart 2016 }}> op 16 Junie 2011. * Fong Tak-ho. (19 Mei 2006). "Cultural Revolution? What Revolution?" ''Asia Times Online''. Asia Times Online (Holdings). Besoek by <http://www.atimes.com/atimes/China/HE19Ad01.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110624083748/http://www.atimes.com/atimes/China/HE19Ad01.html |date=24 Junie 2011 }}> op 1 Junie 2011. * {{cite book |title= The Battle for China's Past: Mao and the Cultural Revolution |author= Gao, Mobo |year= 2008 |publisher= Pluto Press |location= Londen |isbn= 978-0-7453-2780-8|ref=Gao08}} Besoek by <https://web.archive.org/web/20121103094507/http://www.strongwindpress.com/pdfs/EBook/The_Battle_for_Chinas_Past.pdf> op 2 September 2012. * {{cite book |title= Art in Turmoil: The Chinese Cultural Revolution, 1966–76 |editor= Richard King |publisher=University of British Columbia Press |year=2010 |isbn=978-0-7748-1543-7 }} * {{cite book |title= Mao's Last Revolution |url= https://archive.org/details/maoslastrevoluti00macf |author= MacFarquhar, Roderick. Schoenhals, Michael. |year= 2006 |publisher= Harvard University Press |isbn= 978-0-674-02332-1 |ref=Har08}} * Spence, Jonathan D. (1999). ''The Search for Modern China'', New York: W.W. Norton and Company. {{ISBN|0-393-97351-4}}. * {{cite book |title= Enemies of the People: The Ordeal of Intellectuals in China's Great Cultural Revolution|url= https://archive.org/details/enemiesofpeopleo00thur|author= Thurston, Anne F. |year= 1988 |publisher= Harvard University Press |location= Cambridge |isbn= |ref=Thu88}} * Teiwes, Frederick C. & Sun, Warren. (2004). "The First Tiananmen Incident Revisited: Elite Politics and Crisis Management at the End of the Maoist Era". ''Pacific Affairs''. Vol. 77, No. 2, Summer. 211–35. Besoek by <https://www.jstor.org/stable/40022499> op 11 Maart 2011. * Zhao Ziyang. ''Prisoner of the State: The Secret Journal of Premier Zhao Ziyang''. Vert. en red. Bao Pu, Renee Chiang en Adi Ignatius. New York: Simon and Schuster. 2009. {{ISBN|1-4391-4938-0}} == Eksterne skakels == * [http://www.britannica.com/eb/article-9028164/Cultural-Revolution ''Encyclopædia Britannica''. "The Cultural Revolution"] * [https://web.archive.org/web/20070429003300/http://library.thinkquest.org/26469/cultural-revolution/history.html Geskiedenis van die Kulturele Rewolusie] * [http://www.sinohits.net/posters/index.htm Foto's: Chinese propagandaplakkate] * [http://www.chinese-memorial.org/ Gedenkteken vir slagoffers van die Kulturele Rewolusie] * [http://www.monthlyreview.org/0305pugh.htm "William Hinton on the Cultural Revolution"] deur Dave Pugh * [http://www.cnd.org/CR/english/articles/violence.htm "Student Attacks Against Teachers: The Revolution of 1966"] deur Youqin Wang * {{Commons-kategorie inlyn|Cultural Revolution}} * [[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is vertaal uit die [[:en:Cultural Revolution|Engelse Wikipedia]] {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Kulturele Rewolusie| ]] q6eva7214cxl5kvfwixehggia1dsnov 0 132250 2979244 2978488 2026-10-15T21:20:18Z SpesBona 2720 /* Aanvalle op die 'Vier Ou Dinge' */ + Prente 2979244 wikitext text/x-wiki {{Chinese name |titel = Rooi Gardes |beeld = Words of Chairman_Mao.jpg |onderskrif = Die woorde van Mao. Baie Rooi Gardes het die Klein Rooi met hulle saamgedra. |beeldbreedte = 240px |TChinees = 紅衛兵 |VChinees = 红卫兵 |Pinyin = Hóng Wèibīng |WadeGiles = |Kantonees = |Jyutping = |TaiwanHakka = |Minnanyu = |ander = }} Die '''Rooi Gardes''' was ’n [[Sosialisme|sosialistiese]], halfmilitêre studentebeweging wat tussen 1966 en 1967 tydens die [[Kulturele Rewolusie]] deur [[Mao Zedong]] in gemobiliseer is.<ref name="Teiwes">Teiwes</ref> Volgens ’n Rooi Garde-leier was die doel daarvan soos volg: {{quote|Voorsitter Mao het ons toekoms gedefinieer as ’n gewapende rewolusionêre jeugorganisasie ... As Voorsitter Mao dus ons Rooi bevelvoerder is, wie kan ons keer? Eers sal ons China geheel en al Maoïsties maak en dan sal ons werkers van ander lande help om die wëreld rooi te maak ... en dan die hele heelal.<ref>[https://books.google.com/books?id=_t0YVeqRlHkC&pg=PAPUA Woei Lien Chong, China's great proletarian Cultural Revolution: master narratives and post-Mao counter narratives, p. 105, 2002]</ref>}} Hoewel die Rooi Gardes in die begin teenstand ervaar het, het hulle Mao se persoonlike steun gehad en die beweging het vinnig gegroei. Mao het vir propagandadoeleindes van die groep gebruik gemaak en om doelwitte te bereik soos die vernietiging van simbole uit China se verlede voor [[kommunisme]], insluitende antieke artefakte en grafte van adellike Chinese. Die regering was baie toegeeflik teenoor die Rooi Gardes en hulle is selfs toegelaat om mense wat as andersdenkend beskou is, fisiek aan te rand. Die beweging het gou handuit geruk, en het dikwels met mense in magsposisies gebots en die openbare veiligheid bedreig totdat die regering die jeugdiges aan bande gelê het. Daar was ook interne gevegte in die beweging namate faksies gevorm het. Teen einde 1968 het die groep as ’n formele beweging ophou bestaan. == Oorsprong == Die eerste groep studente wat hulself Rooi Gardes genoem het, was ’n groep van twee skole wat middel 1966 ’n grootkarakterplakkaat onderteken het.<ref name="Chesneaux">Chesneaux, p. 141</ref> Hulle het geglo die kritiek teen die toneelstuk ''Hai Rui uit sy Amp Ontslaan'' is ’n politieke kwessie en dat meer aandag moes daaraan geskenk moes word. Die groep studente, onder leiding van Zhang Chengzhi en Nie Yuanzi, het die plakkaat aanvanklik geskryf as opbouende kritiek teen hul skole, wat daarvan beskuldig is dat hulle intellektuele elitisme en bourgeois neigings ondersteun.<ref name=yanjiaqi>{{cite book | last = Jiaqi | first =Yan | authorlink =Yan Jiaqi |author2=Gao Gao | title = Turbulent Decade: A History of the Cultural Revolution | publisher = University of Hawaii Press | location = | pages = 56–64 | url = https://books.google.com/books?id=7bNooFMV12sC&pg=PA78&dq=red+guards+zhang#PPA64,M1 | doi = | isbn = 0-8248-1695-1}}</ref> Die skole en hul medestudente het die jeugdiges as teenrewolusionêre en radikale uitgekryt en hulle het noodgedwonge in die geheim byeengekom. [[Mao Zedong]] het egter gelas dat die Rooi Gardes se manifes oor nasionale radio uitgesaai en in die koerant ''Volksdagblad'' gepubliseer word. Dit het die Rooi Gardes polities wettig gemaak en studentegroepe het oor die hele China begin verskyn.<ref name="Meisner 334">Meisner, p. 334</ref> Weens die faksies wat toe reeds in die Rooi Garde-beweging begin ontstaan het, het Liu Shaoqi besluit om vroeg in Junie 1966 werkspanne van die KPC in te stuur.<ref name="Chesneaux"/> Hierdie werkspanne was onder leiding van Zhang Chunqiao, hoof van China se departement van propaganda, en was ’n poging deur die party om die beweging onder sy beheer te hou. Mededingende Rooi garde-groepe onder leiding van die seuns en dogters van van kaders is deur die werkspanne gevorm om aanvalle uit magsposisies teen bourgeois elemente in die gemeenskap, veral intellektuele, af te weer.<ref name="Meisner 334"/> Mao, wat bekommerd was dat die werkspanne die gang van die Kulturele Rewolusie sou belemmer, het Chen Boda, Jiang Qing, Kang Sheng en ander gestuur om by die Rooi Gardes aan te sluit en teen die werkspanne te baklei.<ref name=yanjiaqi/> In Julie 1966 het Mao gelas dat die werkspanne onttrek en hul "50 dae van terreur" veroordeel.<ref>Meisner, p. 335</ref> Die Rooi Gardes kon nou sonder die inmenging van die party met hul bedrywighede voortgaan. Binne weke het Rooi Garde-groepe, onder die aansporing van Mao-ondersteuners, in feitlik elke skool in Chian ontstaan.<ref>Meisner, p. 366</ref> == Rol in die Kulturele Rewolusie == Mao het op 1 Augustus 1966 in ’n brief persoonlik sy goedkeuring en steun aan die Rooi Gardes verleen.<ref name=autogenerated1>(Chinees) [http://dangshi.people.com.cn/GB/85039/14329784.html 倪天祚, "毛主席八次接见红卫兵的组织工作" ''中国共产党新闻网''] 2011-04-07</ref> Op ’n groot byeenkoms op 18 Augustus op [[Tiananmen-plein]] het hulle ’n groter openbare hupstoot gekry. Mao het 1&nbsp;500 Rooi Gardes persoonlik gegroet en vir 800&nbsp;000 Rooi Gardes en toeskouers gewaai.<ref name=autogenerated1/> Dit was die begin van die Rooi Gardes se betrokkenheid in die implementering van die doeleindes van die Kulturele Rewolusie.<ref>Van der Sprenkel, p. 455</ref> Op dié en daaropvolgende byeenkomste het Mao tussen 11&nbsp;miljoen en 12&nbsp;miljoen Rooi Gardes gegroet, van wie die meeste van ver af gereis het om die byeenkomste by te woon.<ref name=autogenerated1/><ref name="Meisner, 340">Meisner, p. 340</ref> === Aanvalle op die 'Vier Ou Dinge' === [[Lêer:Statue of Emperor - Ming Tombs.jpg|duimnael|upright|Replika van keiser [[Yongle]] se standbeeld wat vernietig is.]] [[Lêer:SuzhouGardenFrieze.jpg|duimnael|’n Beskadigde fries van die huis van ’n ryk amptenaar in Suzhou.]] Die 11de Volle Sitting van die KPC se Sentrale Komitee het die "16 artikels" in Augustus 1966 goedgekeur; dit was ’n dokument wat die doelstellings van die Kulturele Rewolusie uitgestippel het. Dit het ook klem gelê op die rol wat studente gevra sou word om in die beweging te speel. Hulle is onder meer gevra om die "Vier Ou Dinge" van die Chinese gemeenskap (ou gebruike, kultuur, gewoontes en idees) aan te val. Vir die res van die jaar het Rooi Gardes oor China heen gemarsjeer in ’n veldtog om die Vier Ou Dinge uit te wis. Ou boeke en kuns is verbrand, museums is geplunder en strate is hernoem en versier met foto's en die gesegdes van Mao.<ref name="Meisner339">Meisner, p. 339</ref> Baie beroemde tempels, altare en ander erfgoed in [[Beijing]] is aangeval.<ref>{{cite book|title=The Chinese cultural revolution as history|url=https://archive.org/details/chineseculturalr0000unse_z9b0|author=Esherick, Joseph, Paul Pickowicz, Andrew George Walder|publisher=Stanford University Press|year=2006|isbn=0-8047-5350-4|page=[https://archive.org/details/chineseculturalr0000unse_z9b0/page/92 92]}}</ref> Die begraafplaas van [[Confucius]] is in November 1966 deur ’n span Rooi Gardes aangeval.<ref>{{citation |contribution=The evolution of cultural tourism: The example of Qufu, the birthplace of Confucius |first=Aiping |last=Ma|first2= Lina |last2=Si| last3=Zhang|first3= Hongfei |editor-first=Chris |editor-last=Ryan|editor2-first= Huimin |editor2-last=Gu |publisher=Taylor & Francis US |year=2009 |isbn=0-415-99189-7 |title=Tourism in China: destination, cultures and communities |series=Routledge advances in tourism |url= https://books.google.com/books?id=hd_D3ZV8NH0C&pg=PA183 |page=183 }}</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=dIMMAQAAMAAJ&q=cemetery+Tan+Houlan Asiaweek, Volume 10]</ref> Die liggaam van die 76ste-generasie-hertog Yansheng is uit sy graf verwyder en kaal aan ’n [[boom]] buite die paleis opgehang tydens die ontheiliging van die begraafplaas, en meer as 6&nbsp;618 historiese artefakte is vernietig.<ref>{{cite web |url=http://www.antique-chinese-furniture.com/blog/2013/02/10/burn-loot-and-pillage-destruction-of-antiques-during-chinas-cultural-revolution/ |title=Burn, loot and pillage! Destruction of antiques during China’s Cultural Revolution. |date=10 Februarie 2013 |website=AFC China |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200514005150/http://www.antique-chinese-furniture.com/blog/2013/02/10/burn-loot-and-pillage-destruction-of-antiques-during-chinas-cultural-revolution/ |archive-date=14 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.findarticles.com/p/articles/mi_qa3724/is_200304/ai_n9228762 |title=Children of confucius |author=Jeni Hung |publisher=The Spectator |access-date=4 Maart 2007 |date=5 April 2003 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20060321075615/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_qa3724/is_200304/ai_n9228762 |archive-date=21 Maart 2006 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> Talle ander kultuur- en historiese terreine is ook in 1966 en 1967 aangeval. Die Rooi Gardes het ook die eiendom van individue geplunder. Godsdienstekste is verbrand. Ander voorwerpe van historiese belang is beskadig. Hierdie dade het studente oor die hele China geïnspireer om ook by die Rooi Gardes aan te sluit. Hierna is mense ook aangeval. Ondanks die "16 Artikels" se riglyne dat mense oorreed eerder as gedwing moet word om die Kulturele Rewolusie teweeg te bring, is amptenare in magsposisies en "bourgeois elemente" veroordeel en fisiek en sielkundig aangeval.<ref name="Meisner339" /> Op 22 Augustus het die polisie opdrag gekry om nie in Rooi Garde-bedrywighede in te meng nie.<ref name=mac124>MacFarquhar, Roderick en Schoenhals, Michael. ''Mao's Last Revolution''. Harvard University Press, 2006. p. 124</ref> Polisielede wat dit nie gehoorsaam het nie, is as teenrewolusionêre gebrandmerk. Mao se aanprysing van rebellie was eintlik ’n goedkeuring van die Rooi Gardes se dade, wat al gewelddadiger geword het.<ref>MacFarquhar & Schoenhals; pp. 515</ref> Openbare veiligheid het vinnig agteruitgegaan weens die sentrale amptenare wat enige perke op gewelddadige optrede afgekeur het.<ref name="MacFarquhar126"/> Xie Fuzhi, die nasionale polisiehoof, het gesê dis "niks ergs" as die Rooi Gardes "slegte mense" doodslaan nie.<ref name="MacFarquhar125">MacFarquhar, Roderick en Schoenhals, Michael. ''Mao's Last Revolution''. Harvard University Press, 2006. p. 125</ref> Die polisie het dié boodskap aan die Rooi Gardes oorgedra en hulle het hul optrede verskerp.<ref name="MacFarquhar125"/> Binne twee weke was sowat honderd onderwysers, skoolbeamptes en opgevoedkundige kaders dood net in Beijing se westelike distrik.<ref name="MacFarquhar126">MacFarquhar, Roderick en Schoenhals, Michael. ''Mao's Last Revolution''. Harvard University Press, 2006. p. 126</ref> Mense is ook gemartel, vermoor en in die openbaar verneder. Baie kon nie meer die stres hanteer nie en het selfmoord gepleeg. In Augustus en September 1966 is 1&nbsp;772 mense in Beijing alleen vermoor. In September was daar in [[Sjanghai]] 704 selfmoorde en 534 ander sterfgevalle wat verband met die Kulturele Rewolusie verband hou. In [[Wuhan]] was daar in dieselfde tydperk 62 selfmoorde en 32 moorde.<ref>MacFarquhar & Schoenhals; p. 124</ref> Baie intellektuele is uit hul poste ontslaan en het werke gekry soos strate vee en toilette was.<ref>Howard, p. 169.</ref> Die Rooi Gardes het ook die taak gekry om van regses ontslae te raak en dit het tot in die Kommunistiese Party uitgekring. Baie topamptenare soos Liu Shaoqi, [[Deng Xiaoping]] en Peng Dehuai is aangeval en verbaal of fisiek aangerand.<ref>Karnow, p. 232 en 244</ref> Liu Shaoqi was veral ’n teiken omdat hy Mao se plek as voorsitter van die Volksrepubliek (president) ingeneem het ná die rampspoedige [[Groot Sprong Voorwaarts]], al het Mao self bedank as teken dat hy verantwoordelikheid daarvoor aanvaar. === Botsings en faksies === Die Rooi gardes het nie heeltemal volreg gehad nie. Hulle is nie toegelaat om naby [[Keiserlike Stad, Beijing|Zhongnanhai]], die [[Verbode Stad]] of enige militêre plek wat belas was met geklassifiseerde inligting te kom nie. Hulle het verskeie kere probeer om Zhongnanhai te bestorm en die regiment wat vir Mao se veiligheid verantwoordelik was, het op hulle losgebrand.<ref name="Meisner, p. 339-340">Meisner, p. 339-340</ref> Hulle wou ook die [[Volksbevrydingsleër]] (VBL) aanvat, maar verskeie militêre bevelvoerders het die Rooi Gardes aangeval as hulle of hul basisse in gevaar was. Fabriekswerkers het hulle ook soms teengegaan.<ref name="Meisner, p. 339-340"/> Verder was daar bittere verdeling onder die Rooi Gardes self. Die radikaalste studente het dikwels met die konserwatiewer lede gebots.<ref name="Meisner, 340">Meisner, p. 340</ref> Die leiers in Beijing het ook terselfdertyd die Rooi Gardes aangehits en probeer bedwing, en dit het verdere chaos veroorsaak.<ref name="Meisner, 340"/> Teen einde 1966 het die grootste deel van die groep wat die Kulturele Rewolusie gereël het, gedink die Rooi Gardes het ’n las geword.<ref name="Meisner, 340"/> Die gebrek aan dissipline en die faksionalisme in die beweging het die Rooi Gardes gevaarlik gemaak.<ref>Meisner, p. 341</ref> == Onderdrukking deur die VBL == Teen Februarie 1967 het politici besluit om die Rooi Gardes van die toneel te verwyder ter wille van stabiliteit.<ref>Meisner, p. 351</ref> Die Volksbevrydingsleër het die meer radikale Rooi Garde-groepe begin vasvat. Studente is beveel om na die skole terug te keer; studenteradikalisme is as teenrewolusionêr bestempel en verbied.<ref>Meisner, p. 352</ref> Ná aanvanklike teenstand deur die Rooi Gardes het die BVL op 5 September 1967 opdrag gekry om die orde in China te herstel.<ref>Meisner, p. 357</ref> Hulle het die beweging met geweld onderdruk. Terselfdertyd het hulle massateregstellings onder die Rooi Gardes in die provinsie [[Guangxi]] uitgevoer. Die laaste oorblyfsels van die beweging is in die somer van 1968 in Beijing verslaan. In ’n ontmoeting met die leiers het Mao hulle ingelig dat die einde vir die beweging aangebreek het. == Verwysings == {{Verwysings|3}} == Bronne == * Chan, A; 'Children of Mao: Personality Development and Political Activism in the Red Guard Generation'; University of Washington Press (1985) * Chesneaux, J; 'China: The People's Republic Since 1949'; Harvester Press (1979) * Howard, R; "Red Guards are always right". ''New Society'', 2 February 1967, pp169–70. * Karnow, S.; 'Mao and China: Inside China's Cultural Revolution'; Penguin (1984) * Meisner, M.; 'Mao's China and After: A History of the People's Republic Since 1949'; Free Press (1986) *Teiwes, F; "Mao and His Followers". ''A Critical Introduction to Mao Zedong''; Cambridge University Press (2010) *Van der Sprenkel, S; The Red Guards in perspective. ''New Society'', 22 September 1966, pp455–6. *Walder, A; '[http://www.hup.harvard.edu/catalog.php?isbn=9780674064133 Fractured Rebellion: the Beijing Red Guard Movement]'; Harvard University Press (2009) == Eksterne skakels == *[[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is vertaal uit die [[:en:Red Guards|Engelse Wikipedia]] [[Kategorie:Kulturele Rewolusie]] 8zuj4bkwvwxb1uwljcpidzi1n6h8m4t 0 135711 2979171 2975627 2026-10-15T14:35:33Z Aliwal2012 39067 /* Formule 1-uitslae */ 2979171 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas renjaer | name = Pierre Gasly | image = Pierre Gasly 2017 Malaysia.jpg | caption = Gasly in 2017 | nationality = {{Vlagland|FRA}} | birth_date = {{Geboortedatum en ouderdom|1996|2|7|df=y}} | birth_place = [[Rouen]], Frankryk | Old Team = [[Red Bull Racing|Red Bull]]-[[Honda Racing F1|Honda]]<ref>{{cite news|url=https://www.autosport.com/f1/news/133067/toro-rosso-keeps-gasly-and-hartley-for-2018|title=Toro Rosso keeps Pierre Gasly, Brendon Hartley for 2018 F1 season|first=Glenn|last=Freeman|work=autosport.com|publisher=Motorsport Network|date=16 November 2017|access-date=16 November 2017}}</ref><br/>[[Scuderia AlphaTauri]] | 2026 Team = [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-AMG|Mercedes]] | Car number = 10 | Races = {{F1stat|GAS|entries}} ({{F1stat|GAS|starts}} begin) | Championships = 0 | Wins = {{F1stat|GAS|wins}} | Podiums = {{F1stat|GAS|podiums}} | Points = {{F1stat|GAS|careerpoints}} | Poles = {{F1stat|GAS|poles}} | Fastest laps = {{F1stat|GAS|fastestlaps}} | First race = [[2017 Maleisiese Grand Prix]] | First win = [[2020 Italiaanse Grand Prix]] | Last win = [[2020 Italiaanse Grand Prix]] | Last race = {{Laaste F1GP}} | Last season = 2025 | Last position = 18de (22 punte) }} '''Pierre Gasly''' (gebore te [[Rouen]], [[7 Februarie]] [[1996]]) is 'n [[Frankryk|Franse]] [[Formule 1]]-motorrenjaer wat tans vir die [[Alpine F1-span]] deelneem. Hy is die GP2-reekskampioen in 2016, en die naaswenner in die 2014 Formule Renault 3.5-reeks en die 2017 Super Formule-kampioenskap. Hy maak sy Formule 1-debuut in die [[2017 Formule Een-seisoen]] by die [[Scuderia Toro Rosso]] tydens die [[2017 Maleisiese Grand Prix|Maleisiese Grand Prix]] as plaasvervanger vir [[Daniil Kvyat]].<ref name="Toro Rosso">{{Cite news|url=https://www.motorsport.com/f1/news/toro-rosso-confirms-gasly-for-malaysian-gp-957830/|title=Toro Rosso confirms Gasly for next races|work=Motorsport.com|date=26 September 2017|access-date=26 September 2017|language=en}}</ref> Hy het in 2019 na [[Red Bull Racing]] verskuif voor hy terug is Torro Rosso toe nadat hy tussen die [[2019 Hongaarse Grand Prix|Hongaarse]] en [[2019 Belgiese Grand Prix|Belgiese ronde]] met [[Alexander Albon]] omgeruil is, as spanmaat van Kvyat.<ref>{{Cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/albon-gasly-red-bull-spa/4512520/|title=Albon replaces Gasly at Red Bull from Spa|website=www.motorsport.com|language=en|access-date=12 Augustus 2019}}</ref> Gasly behaal sy eerste Formule Een-oorwinning tydens die [[2020 Italiaanse Grand Prix|Italiaanse Grand Prix in 2020]] terwyl hy vir AlphaTauri jaag. [[Lêer:Pierre Gasly 2017 Malaysia FP1.jpg|duimnael|links|Gasly op sy debuut vir Toro Rosso by die [[2017 Maleisiese Grand Prix]]]] == Formule 1-loopbaan == In Desember 2013 word aangekondig dat Gasly saam met toekomstige GP2-reeks-spanmaat Alex Lynn en toekomstige Scuderia Toro Rosso-spanmaat [[Carlos Sainz jr.]] in die Red Bull Juniorspan vir die [[2014 Formule Een-seisoen]] opgeneem sal word.<ref>{{cite web|url=https://www.redbull.com/gb-en/2014-red-bull-junior-team-announcement|title=Red Bull Junior Team announces 2014 trio|website=redbull.com|first=Tom|last=Bellingham|date=18 December 2013|access-date=24 June 2021}}</ref> Gasly se eerste ervaring in Formule Een-masjinerie het in Mei 2015 by die binneseisoen-toets by die [[Circuit de Barcelona-Catalunya]] gekom. Hy het die Toro Rosso STR10 op die eerste dag van die toets bestuur en die Red Bull RB11 op die tweede dag, en 203 rondtes in totaal afgelé.<ref>{{cite web|url=https://formulascout.com/gasly-makes-f1-test-debut-among-junior-racers-in-barcelona-action/27699|title=Gasly makes F1 test debut among junior racers in Barcelona action|website=formulascout.com|first=Peter|last=Allen|date=13 May 2015|access-date=24 June 2021}}</ref> Hy het later weer die RB11 in Junie by die Red Bull Ring getoets en is in September amptelik aangewys as [[Red Bull Racing]] se reserwejaer.<ref>{{cite news|url=http://www.espn.co.uk/f1/story/_/id/13776198/red-bull-names-pierre-gasly-official-formula-one-reserve-driver|title=Pierre Gasly named official Red Bull reserve driver|work=ESPN|access-date=10 October 2015}}</ref><ref name="RB Testing">{{cite news|url=http://www.redbullracing.com/athlete/pierre-gasly#|title=ABOUT PIERRE|publisher=Red Bull Racing|access-date=9 March 2017|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170221012929/http://www.redbullracing.com/athlete/pierre-gasly|archive-date=21 February 2017}}</ref> Gasly het gedurende die 2016- en 2017-seisoene voortgegaan om vir Red Bull en Toro Rosso te toets. === Toro Rosso (2017–2018) === Gasly het sy Formule Een-rendebuut by die [[2017 Maleisiese Grand Prix]] gemaak vir Toro Rosso, deur [[Daniil Kvyat]] te vervang. Hy het die Maleisiese en [[2017 Japannese Grand Prix]] sonder punte geëindig. Gasly sou na verwagting [[Carlos Sainz jr.]] se sitplek by die van die [[2017 Verenigde State Grand Prix]] inneem nadat Sainz na [[Renault F1-span|Renault]] vertrek het, maar hy het die wedren misgeloop weens 'n botsing in die laaste ronde van die 2017 Super Formule-kampioenskap. Hy het teruggekeer na die span vir die [[2017 Meksikaanse Grand Prix]], saam met [[Brendon Hartley]] nadat die span besluit het om Kvyat uit die Red Bull-program te skop. === Red Bull (2019) === [[Lêer:Pierre Gasly during Hungarian Formula 1 GP.jpg|duimnael|Gasly by die [[2019 Hongaarse Grand Prix]]]] Gasly was gekontrakteer om vir [[Red Bull Racing]] vir die [[2019 Formule Een-seisoen|2019-seisoen]] te jaag, saam met [[Max Verstappen]] ná die vertrek van [[Daniel Ricciardo]] na Renault.<ref>{{cite web |url=https://www.formula1.com/en/latest/headlines/2018/8/gasly-to-partner-verstappen-at-red-bull-in-2019.html |title=Gasly to partner Verstappen at Red Bull in 2019 |work=www.formula1.com |date=20 August 2018 |access-date=20 August 2018 |archive-date=25 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190325141948/https://www.formula1.com/en/latest/headlines/2018/8/gasly-to-partner-verstappen-at-red-bull-in-2019.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.renaultsport.com/daniel-ricciardo-joins-renault-sport-formula-one-team-from-2019.html?r=331&lang=en|title=Daniel Ricciardo joins Renault Sport Formula One Team from 2019|website=renaultsport.com|access-date=4 August 2018|archive-date=11 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200711045459/https://www.renaultsport.com/daniel-ricciardo-joins-renault-sport-formula-one-team-from-2019.html?r=331&lang=en|url-status=dead}}</ref> Gasly het sewentiende gekwalifiseer tydens sy eerste wedren vir die span, die [[2019 Australiese Grand Prix]], maar kon nie in die wedren punte aanteken nie. Hy kon weer nie in die top tien by die volgende [[2019 Bahreinse Grand Prix|Bahreinse Grand Prix]] kwalifiseer nie, en het uit die sesde plek geval met 'n dryfas-kwessie by die [[2019 Azerbeidjanse Grand Prix]]. Hy het punte by die volgende ses wedrenne aangeteken, maar het 'n rondte agter die voorlopers by die [[2019 Kanadese Grand Prix|Kanadese]], [[2019 Franse Grand Prix|Franse]] en [[2019 Oostenrykse Grand Prix|Oostenrykse Grands Prix]] geëindig, die laasgenoemde is deur Verstappen gewen.<ref name="Motorsport 2019">{{cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/top-stories-of-2019-13-gasly-albon-mid-season-swap/4614235/|title=Top Stories of 2019, #13: Gasly loses Red Bull seat to Albon|website=motorsport.com|first=Pablo|last=Elizalde|date=19 Desember 2019|access-date=24 Junie 2021}}</ref> Sy beste uitslag vir Red Bull Racing was by die [[2019 Britse Grand Prix]] toe hy vierde geëindig het nadat Verstappen en Sebastian Vettel voor hom gebots het. By die Duitse Grand Prix het Gasly onttrek nadat hy met [[Alexander Albon]] se Toro Rosso gebots het in 'n poging om vir die sesde plek verby te steek. === AlphaTauri (2020–2022) === ==== 2020: nooienswen ==== [[Lêer:Pierre Gasly-Alpha Tauri AT01 (2) (cropped).jpg|duimnael|links|260px|Gasly tydens voorseisoentoetse in 2020]] Gasly is saam met Kvyat deur die span behou, aangesien hulle na Scuderia AlphaTauri hernoem is.<ref>{{Cite web|date=30 November 2019|title=Toro Rosso's name change to AlphaTauri confirmed in provisional 2020 entry list|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.toro-rossos-name-change-to-alpha-tauri-confirmed-in-provisional-2020-entry.5tIxtPAMsY8MACQAyvg41j.html|access-date=9 September 2020|website=formula1.com}}</ref> Gasly het vier punte in die eerste sewe wedrenne van die seisoen behaal, met die beste resultate van die sewende plek by die [[2020 Oostenrykse Grand Prix|Oostenrykse]] en [[2020 Britse Grand Prix]]. By die [[2020 Italiaanse Grand Prix]], na 'n vroeë kuipestop, kon Gasly verskeie bestuurders verbysteek – wat moes wag vir die kuipelaan om oop te maak tydens 'n veiligheidsmotorprosedure – wat hom na die derde plek laat klim het. Toe die wedrenvoorloper [[Lewis Hamilton]] die kuipe intrek om 'n straftyd uit te dien en die tweede geplaaste jaer, [[Lance Stroll]], plekke met die herbegin verloor het, het Gasly die leiding van die wedren geërf en 'n stomende Carlos Sainz jr. agter hom gehou om sy eerste oorwinning in Formule Een te behaal.<ref>{{cite news |title=Pierre Gasly holds off Carlos Sainz to take an astonishing win in chaotic and thrilling Italian Grand Prix |url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2020/09/06/f1-italian-grand-prix-2020-live-monza-race-results-hamilton1/ |website=The Telegraph |date=6 September 2020 |access-date=6 September 2020|last1=Duncan |first1=Phil |last2=Slater |first2=Luke }}</ref> Hy word hiermee die 109de verskillende wenner en die eerste Franse jaer wat 'n Grand Prix kon wen sedert Olivier Panis se oorwinning by die 1996 Monaco Grand Prix, 24 jaar tevore.<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/12065282/italian-gp-pierre-gasly-wins-for-alphatauri-after-lewis-hamilton-penalty|title=Italian GP: Pierre Gasly wins for AlphaTauri after Lewis Hamilton penalty|website=Sky Sports|date=6 September 2020|access-date=6 September 2020}}</ref> Dit het bespiegelings laat ontstaan dat Gasly na Red Bull kan terugkeer, aangesien sy plaasvervanger, Alex Albon, net vyftiende geëindig het. Gasly het opgemerk dat hy 'gereed' is om dit te doen.<ref>{{Cite news|date=7 September 2020|url=https://www.planetf1.com/news/pierre-gasly-ready-red-bull/|website=www.planetf1.com|title=Gasly 'ready' for second Red Bull chance}}</ref> Franz Tost, hoof van die AlphaTauri-span, het Gasly se oorwinning geloof, maar die moontlikheid verwerp dat Gasly in die nabye toekoms na Red Bull sal terugkeer.<ref>{{Cite news|title=Tost praises 'fantastic' race from Gasly – but scotches talk of imminent Red Bull return|date=7 September 2020|website=www.formula1.com|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.tost-praises-fantastic-race-from-gasly-but-scotches-talk-of-imminent-red.7cWEuQj0gDAmFI4eC49aO.html}}</ref> ==== 2021 ==== [[Lêer:FIA F1 Austria 2021 Nr. 10 Gasly.jpg|duimnael|260px|Gasly by die [[2021 Oostenrykse Grand Prix]]]] Gasly is deur AlphaTauri behou vir 2021,<ref>{{Cite web|date=28 October 2020|title=AlphaTauri confirm Pierre Gasly is to remain with the team for 2021|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-alphatauri-confirm-pierre-gasly-is-to-remain-with-the-team-for-2021.24phzzreYMNPYp8SQ3zTC1.html|access-date=28 October 2020|website=Formula1.com}}</ref> met spanmaat die Japannese nuweling [[Yuki Tsunoda]]. Hy kwalifiseer vyfde vir die seisoenopener in [[2021 Bahreinse Grand Prix|Bahrein]], maar bots met [[Daniel Ricciardo]] en val uit die wedren. Hy het toe punte by die volgende ses wedrenne aangeteken, insluitend sy derde loopbaanpodium by die [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix]]. Hy het vierde gekwalifiseer, vroeg in die wedren tot vyfde geval, maar het voordeel getrek uit 'n pap band vir Max Verstappen en 'n fout van [[Lewis Hamilton]] in die sluitingsfase en het die oorhand gekry in 'n stryd met [[Charles Leclerc]] op die voorlaaste rondte om derde te eindig.<ref>{{Cite web|title=2021 Azerbaijan Grand Prix race report and highlights: Perez beats Vettel to Baku victory after Verstappen crashes out from lead late on|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.perez-beats-vettel-to-baku-victory-after-verstappen-crashes-out-from-lead.aLIxuNGxwBFgZ4Z8OhuRw.html|access-date=6 June 2021|website=www.formula1.com|language=en}}</ref> Gasly se puntelopie het tot 'n einde gekom by die [[2021 Stiermarkse Grand Prix]] toe hy uitgeskakel is deur 'n eerste rondte botsing met Leclerc.<ref name="Motor Sport magazine what you missed">{{Cite news |url= https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/2021-british-grand-prix-what-you-missed |title=2021 British Grand Prix: what you missed |work=MotorSport |last=Williams-Smith |first=Jake |date=19 July 2021 |access-date=20 July 2021}}</ref> By die [[2021 Italiaanse Grand Prix|Italiaanse Grand Prix]] val Gasly uit in die naelloop-kwalifisering nadat hy met Daniel Ricciardo kontak gemaak het en sy voorvlerk onder die wiele vasgedruk het.<ref>{{cite web|url=https://www.redbull.com/int-en/italian-f1-grand-prix-2021-race-report|title=Max Verstappen extends advantage after incident-packed Italian Grand Prix|website=redbull.com|access-date=18 September 2021}}</ref> Hy het sesde geëindig by die [[2021 Turkse Grand Prix|Turkse Grand Prix]] ten spyte van 'n straf omdat hy 'n botsing met [[Fernando Alonso]] veroorsaak het. Gasly het vir die eerste keer by die [[2021 Katarse Grand Prix|Katarse Grand Prix]] op die voorry weggespring, maar het die wedren buite die punte voltooi.<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.alpine-did-a-better-job-than-us-says-gasly-as-front-row-start-goes.5R7o8hgOtRIU3kysivgrYv.html|title=Alpine 'did a better job than us' says Gasly, as front-row start goes unrewarded in Qatar|website=formula1.com|access-date=18 March 2022}}</ref> Gasly het die seisoen negende op die jaerpunteleer geëindig met sy hoogste puntetelling ooit in 'n enkele seisoen, met 110 punte teenoor sy spanmaat Tsunoda se 32.<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.gasly-calls-2021-most-consistent-year-in-f1-after-netting-highest-ever.77IehlGdBcuU4hQnodn998.html|title=Gasly calls 2021 'most consistent' year in F1 after netting highest ever points tally|website=formula1.com|access-date=18 March 2022}}</ref> ==== 2022 ==== Gasly het in 2022 voortgegaan om saam met Tsunoda vir AlphaTauri te jaag.<ref>{{Cite web|date=7 September 2021|title=Pierre Gasly and Yuki Tsunoda retained by AlphaTauri for 2022|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.pierre-gasly-and-yuki-tsunoda-retained-by-alphatauri-for-2022.7r4sLtzK5gjpiek9848EWh.html|access-date=7 September 2021|website=Formula1}}</ref> 'n Enjinbrand het veroorsaak dat hy by die seisoensopener in [[2022 Bahreinse Grand Prix|Bahrein]] uitgeval het. Hy het punte by die [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix|Saoedi-Arabiese]] en [[2022 Australiese Grand Prix|Australiese Grands Prix]] aangeteken, maar kon dit nie by die volgende vier wedrenne herhaal nie, wat 'n uitval na 'n botsing met Lando Norris by die [[2022 Miami Grand Prix|Miami Grand Prix]] ingesluit het. Hy het die nulpunt-lopie beëindig deur in die vyfde plek by die [[2022 Azerbeidjanse Grand Prix|Azerbeidjanse Grand Prix]] te eindig.<ref>{{cite web | url=https://www.sportskeeda.com/f1/news-we-made-mistakes-weekend-pierre-gasly-says-fighting-mercedes-2022-f1-azerbaijan-gp-means-alphatauri-a-really-good-job | title="We made no mistakes this weekend" – Pierre Gasly says fighting with Mercedes at 2022 F1 Azerbaijan GP means AlphaTauri did 'a really good job' | date=13 June 2022 }}</ref> Nog vyf wedrenne sonder punte het gevolg, insluitend 'n botsing met spanmaat Tsunoda wat sy wedren by die [[2022 Britse Grand Prix|Britse Grand Prix]] beëindig het. Gasly het tiende by die [[2022 Oostenrykse Grand Prix|Oostenrykse Grand Prix]] gekwalifiseer, maar het met Lewis Hamilton in die naelloop en [[Sebastian Vettel]] in die wedren gebots en vyftiende geëindig. Hy sou by die Belgiese Grand Prix van die agtste plek af wegspring, maar 'n elektriese probleem kort voor die wedren het hom gedwing om uit die kuipelaan weg te spring. Hy het na die puntplekke herstel en negende geëindig.<ref>{{cite web|url=https://racingnews365.com/electrical-problem-nearly-stopped-gasly-going-from-pitlane-to-points|title=Gasly reveals technical issues which almost prevented Belgian GP points|website=racingnews365|first=Rory|last=Mitchell|date=28 August 2022|access-date=1 September 2022}}</ref> Sy laaste punte van die seisoen was in die [[2022 Italiaanse Grand Prix|Italiaanse]] en [[2022 Singapoerse Grand Prix|Singapoerse Grands Prix]]. Gasly het in die sewende plek in Singapoer gejaag, maar het gekla dat die span hierdie uitslag "weggegooi" het deur hom te vroeg na droëweerbande oor te skakel, wat hom tot tiende laat terugval het.<ref>{{cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/upset-gasly-says-alphatauri-threw-away-singapore-gp/10378671/|title=Upset Gasly says AlphaTauri "threw away" F1 Singapore GP|website=autosport.com|first1=Jonathan|last1=Noble|first2=Oleg|last2=Karpov|date=3 October 2022|access-date=24 December 2022}}</ref> By die [[2022 Japannese Grand Prix|Japannese Grand Prix]] het Gasly die ontplooiing van 'n herwinningstrekker in nat toestande gekritiseer om [[Carlos Sainz jr.]] se verongelukte motor te onttrek, en dit beskryf as "oneerbiedig" ter nagedagtenis aan wyle [[Jules Bianchi]] en gesê: "Ek kon myself verongeluk het ".<ref>{{Cite news |title=Anger as truck triggers memories of Bianchi death |language=en |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/formula1/63190448 |access-date=2022-10-09}}</ref><ref>{{Cite web |last=Takle |first=Abhishek |date=2022-10-09 |title='I could have killed myself': Gasly fumes over tractor near-miss |url=https://www.smh.com.au/sport/motorsport/i-could-have-killed-myself-gasly-fumes-over-tractor-near-miss-20221009-p5boe2.html |access-date=2022-10-09 |website=The Sydney Morning Herald |language=en}}</ref> Hy het onder die daaropvolgende rooi vlag 'n spoedboete gekry en is tot die agtiende plek afgeskuif. Gasly het die seisoen veertiende in die bestuurderskampioenskap afgesluit en 23 punte teenoor Tsunoda se 12 aangeteken. Ná die [[2022 Azerbeidjanse Grand Prix|Azerbeidjanse Grand Prix]] in Junie, het Franz Tost, spanhoof van AlphaTauri, bevestig dat Gasly 'n kontrak met die span geteken het en vir [[2023 Formule Een-seisoen|2023]] by hulle sou aanbly.<ref>{{Cite web |title=Pierre Gasly will be Alpha Tauri driver in 2023, says team principal Franz Tost |url=https://www.skysports.com/watch/video/sports/f1/12636326/franz-tost-gasly-will-be-alpha-tauri-driver-in-2023 |access-date=2022-06-18 |website=SkySports |language=en}}</ref> === Alpine (2023–) === [[Lêer:FIA F1 Austria 2023 Nr. 10 (1).jpg|duimnael|260px|Gasly in sy Alpine A523 tydens die [[2023 Oostenrykse Grand Prix]].]] Gasly het 'n meerjarige kontrak onderteken om in 2023 vir [[Alpine F1-span|Alpine]] te jaag, saam met mede-Fransman en voormalige karting-mededinger [[Esteban Ocon]].<ref name=":1">{{Cite web |date=8 October 2022 |title=Pierre Gasly completes 2023 BWT Alpine F1 Team driver line up |url=https://media.alpinecars.com/pierre-gasly-completes-2023-bwt-alpine-f1-team-driver-line-up/ |access-date=8 October 2022 |website=Newsroom Alpine}}</ref> AlphaTauri het Gasly toegelaat om by Alpine aan te sluit vir die na-seisoen toetse onmiddellik na die [[2022 Aboe Dhabi Grand Prix]].<ref>{{Cite web |title=Piastri and Gasly to run for McLaren and Alpine at post-season Abu Dhabi test following agreement {{!}} Formula 1® |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.piastri-and-gasly-to-run-for-mclaren-and-alpine-at-post-season-abu-dhabi.1lyuikHNHX28HiY7AvKcRh.html |access-date=2022-11-13 |website=www.formula1.com |language=en}}</ref> In sy eerste wedren vir Alpine by die [[2023 Bahreinse Grand Prix|Bahreinse Grand Prix]] het Gasly laaste weggespring nadat sy kwalifiserende tyd geskrap is, maar herstel om negende in die wedren te eindig.<ref>{{Cite news|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-leads-1-2-in-bahrain-season-opener-as-leclerc-retires-and-alonso.40788dU0VkiLz0gxRPo7n1.html|title=Verstappen leads 1-2 in Bahrain season opener as Leclerc retires and Alonso takes final podium place in style|work=Formula 1|date=5 March 2023|access-date=27 April 2023}}</ref> Gasly was in die vyfde plek toe die wedren hervat is ná die tweede rooi vlag by die [[2023 Australiese Grand Prix]], maar het met Ocon gebots by die eerste oorkruiser, wat die onttrekking van beide Alpine-motors veroorsaak het. Sy oefening by die [[2023 Azerbeidjanse Grand Prix|Azerbeidjanse Grand Prix]] is deur 'n enjinbrand beperk.<ref>{{cite web|url=https://racingnews365.com/dramatic-gasly-fire-triggers-critical-red-flag|title=Dramatic Gasly fire triggers critical red flag|first=Ewan|last=Gale|website=RacingNews365.com|date=28 April 2023}}</ref> Hy het later in die kwalifisering gebots en kon nie punte in die naelren of die hoofren aanteken nie. Gasly het in die toptien gekwalifiseer en punte by die volgende drie wedrenne aangeteken; dit het ingesluit om vyfde op die rooster by die [[2023 Miami Grand Prix|Miami Grand Prix]] weg te spring en vierde te kwalifiseer vir die [[2023 Spaanse Grand Prix|Spaanse Grand Prix]], voordat dit deur twee afsonderlike strawwe vir belemmering versuur is.<ref>{{Cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/gasly-handed-two-grid-penalties-for-impeding-in-barcelona-f1-qualifying/10478158/|title=Gasly handed two grid penalties for impeding in Barcelona F1 qualifying|last=Kew|first=Matt|website=Autosport.com|date=4 June 2023}}</ref> Gasly het volgende 'n punt by die [[2023 Oostenrykse Grand Prix|Oostenrykse Grand Prix]] aangeteken, waar hy negende geëindig het, maar een posisie terug laat val is omrede hy 'n paar keer buite die baangrense gery het.<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/results.html/2023/races/1213/austria/race-result.html|title=Formula 1 Rolex Großer Preis von Österreich 2023 – Race Result|website=Formula 1|date=2 July 2023|access-date=2 July 2023}}</ref> Twee onttrekkings weens botsings het gevolg; een met [[Lance Stroll]] by die [[2023 Britse Grand Prix]] en 'n veelmotorongeluk op die openingsrondte van die [[2023 Hongaarse Grand Prix|Hongaarse Grand Prix]]. Hy het sesde gekwalifiseer vir die [[2023 Belgiese Grand Prix|Belgiese Grand Prix]]-naelren en 'n vroeë oorskakeling na intermediêre bande het hom tot die derde plek bevorder en ses punte verdien. Hy het nie punte in die hoofren aangeteken nie, waar hy elfde geëindig het. Sy naelrenpodium is gevolg deur 'n Grand Prix-podium by die [[2023 Nederlandse Grand Prix|Nederlandse Grand Prix]]; hy het twaalfde begin en weer baat gevind by 'n vroeë stop vir tussenbande. Hy het die wenstreep vierde oorgesteek, maar 'n plek verwerf weens [[Sergio Pérez]] se straf, wat sy eerste podium in meer as twee jaar was. == Formule 1-uitslae == {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} {| class="wikitable" style="font-size: 80%; text-align: center" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ![[2017 Formule Een-seisoen|2017]] |[[Scuderia Toro Rosso]] |[[Scuderia Toro Rosso|Toro Rosso]] STR12 |[[Scuderia Toro Rosso|Toro Rosso]] 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] | [[2017 Australiese Grand Prix|AUS]] | [[2017 Chinese Grand Prix|CHN]] | [[2017 Bahreinse Grand Prix|BHR]] | [[2017 Russiese Grand Prix|RUS]] | [[2017 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[2017 Monaco Grand Prix|MON]] | [[2017 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[2017 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] | [[2017 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[2017 Britse Grand Prix|GBR]] | [[2017 Hongaarse Grand Prix|HON]] | [[2017 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[2017 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[2017 Singapoerse Grand Prix|SIN]] |style="background:#CFCFFF;"| [[2017 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />14 |style="background:#CFCFFF;"| [[2017 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />13 | [[2017 Verenigde State Grand Prix|VSA]] |style="background:#CFCFFF;"| [[2017 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />13 |style="background:#CFCFFF;"| [[2017 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />12 |style="background:#CFCFFF;"| [[2017 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />16 | | | | !21 !0 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2018 Formule Een-seisoen|2018]] |Red Bull Toro Rosso |[[Scuderia Toro Rosso]] STR13 |[[Honda Racing F1|Honda]] RA618H 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] |style="background:#EFCFFF;"| [[2018 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2018 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{small|4}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{small|18}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />{{small|12}} |style="background:#EFCFFF;"| [[2018 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2018 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|7}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|11}} |style="background:#EFCFFF;"| [[2018 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|11}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|13}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|14}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2018 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|6}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2018 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|9}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|14}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{small|13}} |style="background:#EFCFFF;"| [[2018 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|11}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|12}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2018 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />{{small|10}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|13}} |style="background:#EFCFFF;"| [[2018 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{small|DNF}} | | | ! 15 ! 29 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="2" |[[2019 Formule Een-seisoen|2019]] | Aston Martin Red Bull Racing | [[Red Bull Racing]] RB15 | rowspan="2" | [[Honda Racing F1|Honda]] RA619H 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] | style="background:#CFCFFF;"|[[2019 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|11}} | style="background:#DFFFDF;"|[[2019 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{small|8}} | style="background:#DFFFDF;"|''[[2019 Chinese Grand Prix|CHN]]''<br />{{small|6}} | style="background:#EFCFFF;"|[[2019 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />{{small|DNF}} | style="background:#DFFFDF;"|[[2019 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|6}} | style="background:#DFFFDF;"|[[2019 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|5}}{{Pictogram vinnigste ronde}} | style="background:#DFFFDF;"|[[2019 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|8}} | style="background:#DFFFDF;"|[[2019 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|10}} | style="background:#DFFFDF;"|[[2019 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|7}} | style="background:#DFFFDF;"|[[2019 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|4}} | style="background:#CFCFFF;"|[[2019 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|14}} | style="background:#DFFFDF;"|[[2019 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|6}} | | | | | | | | | | | | ! rowspan="2" | 7 ! rowspan="2" | 95 |- | [[Red Bull Racing|Red Bull Toro Rosso]]-[[Honda]] | [[Scuderia Toro Rosso]] STR14 | | | | | | | | | | | | | style="background:#DFFFDF;"|[[2019 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|9}} | style="background:#CFCFFF;"|[[2019 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|11}} | style="background:#DFFFDF;"|[[2019 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{small|8}} | style="background:#CFCFFF;"|[[2019 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />{{small|14}} | style="background:#DFFFDF;"|[[2019 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|7}} | style="background:#DFFFDF;"|[[2019 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />{{small|9}} | style="background:#CFCFFF;"|[[2019 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|16}}† | style="background:#DFDFDF;"|[[2019 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|2}} | style="background:#CFCFFF;"|[[2019 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{small|18}} | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2020 Formule Een-seisoen|2020]] |[[Scuderia AlphaTauri]]-[[Honda]] |[[Scuderia AlphaTauri|AlphaTauri]] AT01 |[[Honda Racing F1|Honda]] RA620H 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] |bgcolor=dfffdf| [[2020 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br /><small>7</small> |bgcolor=cfcfff| [[2020 Stiermarkse Grand Prix|STI]]<br /><small>15</small> |bgcolor=efcfff| [[2020 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Britse Grand Prix|GBR]]<br /><small>7</small> |bgcolor=cfcfff| [[70ste Herdenking Grand Prix|70J]]<br /><small>11</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br /><small>9</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><small>8</small> |bgcolor=ffffbf| [[2020 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br /><small>1</small> |bgcolor=efcfff| [[2020 Toskaanse Grand Prix|TOS]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Russiese Grand Prix|RUS]]<br /><small>10</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Eifelse Grand Prix|EIF]]<br /><small>6</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Portugese Grand Prix|POR]]<br /><small>5</small> |bgcolor=efcfff| [[2020 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2020 Turkse Grand Prix|TUR]]<br /><small>13</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Bahreinse Grand Prix|BAH]]<br /><small>6</small> |bgcolor=cfcfff| [[2020 Sakhir Grand Prix|SAK]]<br /><small>11</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br /><small>8</small> | | | | | | | ! 10 ! 75 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2021 Formule Een-seisoen|2021]] | [[Scuderia AlphaTauri]]-[[Honda]] | AlphaTauri AT02 | [[Honda Racing F1|Honda]] RA621H 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] |bgcolor=cfcfff| [[2021 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br />17 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Portugese Grand Prix|POR]]<br />10 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br />10 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Monaco Grand Prix|MON]] <br />6 |bgcolor=ffdf9f| [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br />3 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Franse Grand Prix|FRA]] <br />7 |bgcolor=efcfff| [[2021 Stiermarkse Grand Prix|STI]] <br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br />9 |bgcolor=cfcfff| [[2021 Britse Grand Prix|GBR]] <br />11 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br />5 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br />6 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Nederlandse Grand Prix|NED]] <br />4 |bgcolor=efcfff| [[2021 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Russiese Grand Prix|RUS]] <br />13 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Turkse Grand Prix|TUR]] <br />6 |bgcolor=efcfff| [[2021 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Meksikostad Grand Prix|MXS]] <br />4 |bgcolor=efcfff| [[2021 São Paulo Grand Prix|SAP]] <br />7 |bgcolor=cfcfff| [[2021 Katarse Grand Prix|KAT]] <br />11 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]] <br />6 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br />5 | | !9 !110 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2022 Formule Een-seisoen|2022]] | [[Scuderia AlphaTauri]] | AlphaTauri AT03 | [[Red Bull Powertrains|Red Bull RBPTH001]] 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] |bgcolor=efcfff| [[2022 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />DNF |bgcolor=dfffdf| [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />8 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />9 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />12 |bgcolor=efcfff| [[2022 Miami Grand Prix|MIA]]<br />DNF |bgcolor=cfcfff| [[2022 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />13 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Monaco Grand Prix|MON]]<br />11 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />5 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />14 |bgcolor=efcfff| [[2022 Britse Grand Prix|GBR]]<br />DNF |bgcolor=cfcfff| [[2022 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />15 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Franse Grand Prix|FRA]]<br />12 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />12 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />9 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />11 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />8 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />10 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />18 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />13 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />11 |bgcolor=cfcfff| [[2022 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />14 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />14 | | ! 14 ! 23 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2023 Formule Een-seisoen|2023]] | [[Alpine F1-span|Alpine]] |Alpine A523 |Renault E-Tech RE23 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] |bgcolor=dfffdf| [[2023 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />9 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />9 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />13^† |bgcolor=cfcfff| [[2023 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />14 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Miami Grand Prix|MIA]]<br />8 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Monaco Grand Prix|MON]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />10 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />12 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />10 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Britse Grand Prix|GBR]]<br />18^† |bgcolor=efcfff| [[2023 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2023 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />^'''3'''11 |bgcolor=ffdf9f| [[2023 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />3 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />15 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />6 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />10 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Katarse Grand Prix|KAT]]<br />12 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />^'''7'''6 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />11 |bgcolor=dfffdf| [[2023 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />7 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br />11 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />11 | | |bgcolor=efefef|'''11''' |bgcolor=efefef|'''62''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2024 Formule Een-seisoen|2024]] |[[Alpine F1-span|Alpine]] |Alpine A524 |Renault E-Tech RE24 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] |bgcolor=cfcfff| [[2024 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>18 |bgcolor=efcfff| [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2024 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>16 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>16 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>10 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>10 |bgcolor=ffffff| [[2024 Britse Grand Prix|GBR]]<br/><small>DNS</small> |bgcolor=efcfff| [[2024 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2024 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>13 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>9 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>15 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>17 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>12 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>10 |bgcolor=ffdf9f| [[2024 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>^'''7'''3 |bgcolor=efcfff| [[2024 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2024 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>5 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>7 |bgcolor=efefef|'''10''' |bgcolor=efefef|'''42''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2025 Formule Een-seisoen|2025]] |[[Alpine F1-span|Alpine]] |Alpine A525 |Renault E-Tech RE25 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] |bgcolor=efcfff| [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>11 |bgcolor=000000 style=color:white| [[2025 Chinese Grand Prix|<span style=color:white;>CHN</span>]]<br/><small>DSQ</small> |bgcolor=cfcfff| [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>13 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>5 |bgcolor=efcfff| [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>^'''8'''13 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>13 |bgcolor=efcfff| [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>8 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>15 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>13 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>6 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>19 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>17 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>16 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>18 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>19 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>19 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>15 |bgcolor=dfffdf| [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>^'''8'''10 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>16 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>19 |bgcolor=efefef|'''18''' |bgcolor=efefef|'''22''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2026 Formule Een-seisoen|2026*]] |[[Alpine F1-span|Alpine]] |Alpine A526 |[[Mercedes-AMG]] 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h |bgcolor=dfffdf| [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>10 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>6 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>7 |bgcolor=efcfff| [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>^'''8'''<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>7 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br/>7 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>13 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>12 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>^'''8'''10 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/>7{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff| [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>12 |bgcolor=efcfff| [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>16 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>11 |bgcolor=| [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>{{0}} | |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|GAS|seasonposition}}'''* |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|GAS|seasonpoints}}'''* |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |} ^† Kon nie die ren voltooi nie, maar is geklassifiseer omrede hy meer as 90% van die wedrenafstand afgelê het.<br /> ‡ In België is halwe punte toegeken in 2021, na 'n verkorte wedren weens hewige reënbuie.<br /> * '''*''' Seisoen is nog aan die gang. == Verwysings == {{Verwysings|2}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} {{DEFAULTSORT:Gasly, Pieree}} [[Kategorie:Franse renjaers]] [[Kategorie:Formule Een-renjaers]] [[Kategorie:Geboortes in 1996]] [[Kategorie:Lewende mense]] 3tg3vdmf5huempo6dce01ayycc01jw4 0 139616 2979318 2868304 2026-10-16T02:46:08Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.6 2979318 wikitext text/x-wiki '''[[Nederduits]]''' is 'n '''skoolvak''' in die [[Noord-Duitsland|Noord-Duitse]] deelstate [[Hamburg]], [[Sleeswyk-Holstein]], [[Mecklenburg-Voorpommere]] en [[Bremen]]. In Bremen maak Nederduits deel van 'n proefprojek uit; in die res van die deelstate is dit 'n keusevak. In [[Nedersakse]] word Nederduits deels as voertaal gebruik, maar is op sigself nie 'n skoolvak nie. In die drie noordelike deelstate wat in die Nederduitse taalgebied geleë is (naamlik [[Noordryn-Wesfale]], [[Brandenburg]] en [[Sakse-Anhalt]]), word die taal vrywillig in klubformaat aangebied. Nederduits is in der waarheid 'n orgideevak wat ook slegs in enkele skole in die Noord-Duitse deelstate aangebied word; in geen ander deelstaat nie. Omrede die taal deur die jare heen sy prestige verloor het en nou uitsterwing in die gesig staar, word Nederduits eers onlangs weer as skoolvak aangebied. Aangesien die leerlinge nie meer van huis uit Nederduits praat nie, is die skool een van die laaste bastions waar hierdie taal nog aangeleer kan word. Die deurslaggewende faktor vir die invoer van Nederduits as skoolvak is die Europese Handves vir Streeks- of Minderheidstale wat in 1998 deur [[Duitsland]] onderteken en in 1999 bekragtig is. Luidens hierdie handves nestel Nederduits hom gemaklik as beskermde [[streekstaal]] langs beskermde minderheidstale soos [[Deens]], [[Sorbies]], [[Fries]] en [[Romani]]. Die taalhandves dien as regsraamwerk wat die taalpolitiek in Duitsland vorm, beïnvloed en reguleer. Die onderskeie state verbind hulle daartoe om die streeks- en minderheidstale te beskerm en te bevorder. Onder andere behels hierdie maatreëls om die onderrig en universitêre/hoër onderwys van die taal moontlik te maak. Die beskerming en bevordering van Nederduits het reeds vanaf 1993 en 1998 in Mecklenburg-Voorpommere en in Sleeswyk-Holstein onderskeidelik grondwetlike status verkry. Ook die Nederduitsonderrig in openbare skole in die deelstaat Sleeswyk-Holstein is grondwetlik veranker. Hamburg is die eerste deelstaat wat Nederduits as gewone skoolvak by enkele laerskole ingevoer het. Daarna volg Sleeswyk-Holstein en Bremen in 2014 en Mecklenburg-Voorpommere in 2016. Sedert 2017 word Nederduits deur die Kultuurministerie van Duitsland as mondelinge en skriftelike [[Abitur]]-eksamenvak erken. Tot dusver is Mecklenburg-Voorpommere die enigste deelstaat wat Nederduits ook op middelbare skole (Sekundarstufe II) bevorder het. == Agtergrond == === Verspreiding en status van Nederduits === [[Lêer:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|duimnael|regs|250px|Verspreiding en indeling van die gesproke Nederduitse dialekte.]] Sedert die [[16de eeu]] het Vroegnieuhoogduits geleidelik Nederduits as skool-, onderrig-, kerk-, kantoor- en skryftaal in Noord-Duitsland verdring. Hierdie tendens het uit die stede na die platteland uitgekring. Teen die [[17de eeu]] is hierdie proses grotendeels afgehandel. Die [[Hoogduitse tale|Hoogduits]] word daarna toenemend ook die openbare en amptelike mondelingse voertaal, terwyl Nederduits die gesproke volks- en omgangstaal bly. So kom 'n [[diglossie]] tot stand, waar die sprekers tussen Nederduits en Hoogduits sou oorslaan soos dit nodig geag word.<ref name="Herrmann-Winter 55">Renate Herrmann-Winter: ''Niederdeutsch als Sprache des Unterrichts und der Unterrichtsmittel in pommerschen Schulen vom 16. bis 20. Jahrhundert'', in: ''Kindheit und Jugend in der Neuzeit 1500–1900'', Stuttgart 2000, S. 55.</ref> Die oorgang of selfs die uitbou van die dialek tot standaardtaal (soos dit vir baie dialekte doodgewoon is) het as't ware nooit plaasgevind nie. Inteendeel, daar het eerder [[sosiolekte]] (wat maatskaplike verskille uitlig) ontstaan wat Nederduits sou stel teenoor die Hoogduits: hierdie Hoogduits het 'n veel groter aansien geniet. Die verdringingsproses neem in die [[19de eeu|19de]] en [[20ste eeu]] sterk toe. In die 1970's en 1980's verdwyn die diglossie in Noord-Duitsland so te sê heeltemal uit alle sosiale terreine. Die taalverskuiwing onder die opkomende geslagte is voltooi, onder die ouer garde bestaan die diglossie deels nog. Nederduits is tans oor die Noord-Duitse deelstate Sleeswyk-Holstein, Hamburg, Mecklenburg-Voorpommere, Bremen en Nedersakse asook in die etlike noordelike dele van die deelstate Noordryn-Wesfale, Saksen-Anhalt en Brandenburg versprei. Aan die Noord-Duitse kus en in klein (afgeleë) plekkies word daar nog dikwels "Platt" gepraat, net soos in die stede en in die suide van die verspreidingsgebied.<ref>Wolfgang Wildgen: ''Niederdeutsch in Schule und Gesellschaft'', Studien zur Regionalsprache und Regionalkultur Heft 1, 2000, S. 72.</ref> Volgens 'n meningspeiling voer byna die helfte van die lewende persone wat in die verspreidingsgebied woonagtig is aan hulle verstaan Nederduits goed of baie goed; nog maar 15% sê hulle kan die taal goed of vlot praat.<ref>[http://www.ins-bremen.de/fileadmin/ins-bremen/user_upload/umfrage2016/broschuere-umfrage.pdf ''Status und Gebrauch des Niederdeutschen 2016''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180313031748/http://www.ins-bremen.de/fileadmin/ins-bremen/user_upload/umfrage2016/broschuere-umfrage.pdf |date=13 Maart 2018 }}, herausgegeben vom Institut für Deutsche Sprache und dem Institut für niederdeutsche Sprache, Redaktion: Astrid Adler, Christiane Ehlers, Reinhard Goltz, Andrea Kleene, Albrecht Plewnia, Mannheim 2016, S. 10, Abb. 2; S. 14, Abb. 8.</ref> In 1984 was die syfers in die Noordwes-Duitse deelstate nog 66% en 35% onderskeidelik.<ref>[http://www.ins-bremen.de/fileadmin/ins-bremen/user_upload/umfrage2016/broschuere-umfrage.pdf ''Status und Gebrauch des Niederdeutschen 2016''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180313031748/http://www.ins-bremen.de/fileadmin/ins-bremen/user_upload/umfrage2016/broschuere-umfrage.pdf |date=13 Maart 2018 }}, herausgegeben vom Institut für Deutsche Sprache und dem Institut für niederdeutsche Sprache, Redaktion: Astrid Adler, Christiane Ehlers, Reinhard Goltz, Andrea Kleene, Albrecht Plewnia, Mannheim 2016, S. 11, Abb. 3; S. 15, Abb. 9.</ref> In Sleeswyk-Holstein kan 24,5% van die respondente vandag nog goed of baie goed Nederduits praat, in Mecklenburg-Voorpommere 20,7%, in Bremen 17,6%, in Nedersakse 17,4% en in Hamburg 9,5%.<ref>[http://www.ins-bremen.de/fileadmin/ins-bremen/user_upload/umfrage2016/broschuere-umfrage.pdf ''Status und Gebrauch des Niederdeutschen 2016''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180313031748/http://www.ins-bremen.de/fileadmin/ins-bremen/user_upload/umfrage2016/broschuere-umfrage.pdf |date=13 Maart 2018 }}, herausgegeben vom Institut für Deutsche Sprache und dem Institut für niederdeutsche Sprache, Redaktion: Astrid Adler, Christiane Ehlers, Reinhard Goltz, Andrea Kleene, Albrecht Plewnia, Mannheim 2016, S. 15, Abb. 10.</ref> Meer as die helfte van die respondente ouer as 80 jaar kan Nederduits nog goed of baie goed praat; daarteenoor minder as 1% onder diegene jonger as 20 jaar oud.<ref name="Status und Gebrauch 16">[http://www.ins-bremen.de/fileadmin/ins-bremen/user_upload/umfrage2016/broschuere-umfrage.pdf ''Status und Gebrauch des Niederdeutschen 2016''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180313031748/http://www.ins-bremen.de/fileadmin/ins-bremen/user_upload/umfrage2016/broschuere-umfrage.pdf |date=13 Maart 2018 }}, herausgegeben vom Institut für Deutsche Sprache und dem Institut für niederdeutsche Sprache, Redaktion: Astrid Adler, Christiane Ehlers, Reinhard Goltz, Andrea Kleene, Albrecht Plewnia, Mannheim 2016, S. 16, Abb. 11.</ref> 44% van die aktiewe sprekers voer aan hulle het Nederduits by hul ouers geleer; 41% by hul grootouers.<ref name="Status und Gebrauch 18">[http://www.ins-bremen.de/fileadmin/ins-bremen/user_upload/umfrage2016/broschuere-umfrage.pdf ''Status und Gebrauch des Niederdeutschen 2016''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180313031748/http://www.ins-bremen.de/fileadmin/ins-bremen/user_upload/umfrage2016/broschuere-umfrage.pdf |date=13 Maart 2018 }}, herausgegeben vom Institut für Deutsche Sprache und dem Institut für niederdeutsche Sprache, Redaktion: Astrid Adler, Christiane Ehlers, Reinhard Goltz, Andrea Kleene, Albrecht Plewnia, Mannheim 2016, S. 18, Abb. 14.</ref> Die huidige geslag ouers is nie meer daartoe in staat om die taal oor te dra nie: slegs 4% van die respondente in die ouderdomsgroep tussen 30 tot 39 jaar sê hulle kan Nederduits goed of baie goed praat.<ref name="Status und Gebrauch 16" /> Slegs 5,5% van die Nederduitssprekendes noem die skool as die plek waar hulle Nederduits aangeleer het.<ref name="Status und Gebrauch 18" /> Hoewel die getal aktiewe sprekers nog meer as tweemiljoen sterk staan, bly Nederduits gesien sy ouderdomstruktuur, sy verwaarlosing in die ouerhuis en sy lang afwesigheid as skoolvak en onderrigmedium, die mees gedreigde taal onder die erkende en beskermde minderheids- en streekstale in Duitsland.<ref>Hartmut Koschyk: [https://www.koschyk.de/wp-content/uploads/2018/01/taetigkeitsbericht-koschyk-2017.pdf Tätigkeitsbericht ''Tätigkeitsbericht 2017 (Januar bis Oktober 2017) als damaliger Beauftragter der Bundesregierung für Aussiedlerfragen und nationale Minderheiten''], o. O.<!--?-->, 2018, S. 50.</ref> === Die Europese Handves vir Streeks- of Minderheidstale === Die deurslaggewende faktor vir die invoer van Nederduits as skoolvak is die Europese Handves vir Streeks- of Minderheidstale wat in 1998 deur Duitsland onderteken in 1999 bekragtig is. Luidens hierdie handves nestel Nederduits hom gemaklik as beskermde streekstaal langs beskermde minderheidstale soos Deens, Sorbies, Fries en Romani. Nederduits onderskei hom egter van die minderheidstale in die opsig dat sy sprekers nie 'n nasionale minderheid is nie. Die taalhandves dien as regsraamwerk wat die taalpolitiek in Duitsland vorm, beïnvloed en reguleer. Dit het die rang van 'n grondwetlike bepaling.<ref>Bundesministerium des Innern: [https://rm.coe.int/germanypr6-de/168077b6b6 ''Sechster Bericht der Bundesrepublik Deutschland gemäß Artikel 15 Absatz 1 der Europäischen Charta der Regional- oder Minderheitensprachen''], 2017, S. 93.</ref> Die Europese Handves vir Streeks- of Minderheidstale alleen is nie voldoende om aanklagtes van taalregskendings by die Europese Menseregtehof of die Hof van Justisie van die Europese Unie in te dien nie. Die inhoud van die handves moet eerder omgesit en uitgeleef word in die wetgewing van die betrokke lidlande self. In Duitsland is hierdie wetgewing rakende die onderwys- en taalpolitiek onderhewig aan die kulturele soewereiniteit van die Duitse deelstate. In die manifes word daar uiteengesit op welke wyse en met watter maatreëls die tale gesteun moet word. Bremen, Hamburg, Sleeswyk-Holstein, Mecklenburg-Voorpommere en Nedersakse beskerm die taal ingevolge Deel III van die handves, wat in wese omvangryker is as Deel II wat Brandenburg, Noordryn-Wesfale en Sakse-Anhalt onderteken het. Die komitee van ministers van die Raad van Europa het aanbeveel dat Nederduits 'n gewone skoolvak word, leerplanne opgestel moet word, dat die onderrig daarvan uitgebrei moet word met die oog op die voorskoolse fase tot skoolverlatersvlak, en dat 'n voldoende aantal leerkragte opgelei moet word. Die juris, Stefan Oeter, voorsitter van die komitee van deskundiges van die Raad van Europa insake die Europese taalmanifes, benadruk die verpligting wat met hierdie handves gepaardgaan, waarby elke beskermde streeks- of minderheidstaal as afsonderlike vak onderrig sal word.<ref name="Aus europäischer Sicht 52">[https://www.niederdeutschsekretariat.de/wp-content/uploads/2017/12/PlattdeutschRegionWelt.pdf ''Aus europäischer Sicht: Die Regional- und Minderheitensprachen und ihr Platz in den deutschen Schulsystemen''], in: ''Mit den Regional- und Minderheitensprachen auf dem Weg nach Europa'', Schriften des Instituts für niederdeutsche Sprache 43, herausgegeben von Reinhard Goltz, Ulf-Thomas Lesle und Frerk Möller, Verlag Schuster, Leer 2009, S. 52.</ref> Hierdie verbintenis word uiteengesit in Deel III, artikel 8, paragraaf 1(b).<ref>[https://www.coe.int/de/web/conventions/full-list/-/conventions/rms/090000168007c089 Europäische Charta der Regional- oder Minderheitensprachen] III, Art 8 Abs. 1 b.</ref> Die doen en late van die Raad van Europa en die Europese Unie beïnvloed die kultuur- en taaldiversiteit op so 'n wyse dat 'n Europese dimensie aan die streeks- en minderheidstale verleen word. Die manifes is tot dusver deur 26 lidlande van die Raad van Europa onderteken.<ref>[https://www.coe.int/de/web/conventions/full-list/-/conventions/treaty/148/signatures?p_auth=Tq41lvHC Unterschriften und Ratifikationsstand des Vertrags 148. Europäische Charta der Regional- oder Minderheitensprachen] (Stand: 26. März 2018)</ref> 21 Lidlande van die Raad van Europa, waaronder hoofsaaklik EU-lande soos Frankryk, België, Italië, Portugal en Griekeland, het nog nie toegetree nie. In Nederland word onder Nedersaksies gewoonlik verstaan "Noord-Nedersaksies", wat op sy beurt deel uitmaak van die Nederduitse dialekkontinuum. Nedersaksies word egter ingevolge Deel II van die taalmanifes beskerm. In ander lande word byvoorbeeld Asturies, Katalaans, Baskies, Galicies, Skots en Wallies as streekstale beskerm. Die status en gebruik van hierdie tale op skool verskil soos dag en nag. Katalaans is byvoorbeeld die voertaal op skool en universiteit in die Spaanse deel van Katalonië, net soos Wesfries ook sy vastrapplek in [[Friesland|Friese]] skole gekry het. Maar Nedersaksies self is geen skoolvak in eie reg nie. === Nederduits binne die deelstaatgrondwet === Die beskerming en die bevordering van Nederduits geniet in twee deelstate grondwetlike status. Reeds sedert 1993 staan daar in Artikel 16(2) van die Grondwet van die Deelstaat Mecklenburg-Voorpommere: ''Die deelstaat beskerm en bevorder die uitbou van die Nederduitse taal''.<ref>landesrecht-mv.de: [http://www.landesrecht-mv.de/jportal/portal/page/bsmvprod.psml?showdoccase=1&st=null&doc.id=jlr-VerfMVrahmen&doc.part=X&doc.origin=bs Verfassung des Landes Mecklenburg-Vorpommern vom 23. Mai 1993]</ref> In 1998 word hierdie bepaling net so oorgeneem in die Grondwet van die Deelstaat Sleeswyk-Holstein, Artikel 13 (2).<ref>gesetze-rechtsprechung.sh.juris.de: [http://www.gesetze-rechtsprechung.sh.juris.de/jportal/?quelle=jlink&query=Verf+SH&psml=bsshoprod.psml&max=true&aiz=true Verfassung des Landes Schleswig-Holstein in der Fassung vom 2. Dezember 2014] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181026064539/http://www.gesetze-rechtsprechung.sh.juris.de/jportal/?quelle=jlink&query=Verf+SH&psml=bsshoprod.psml&max=true&aiz=true |date=26 Oktober 2018 }}</ref> Luidens Artikel 12 (6): ''Die deelstaat beskerm en bevorder Friesonderrig en Nederduitsonderrig in openbare skole''. === Toesighouers en belangegroepe === Volgens die Raad van Europa moet 'n toesighouer aangewys word wat toesien op die uitvoering van die verpligtinge soos dit in die Taalhandves vervat is. Hierdie funksie word op nasionale vlak by die Ministerie van Binnelandse Sake waargeneem deur sowel die ''Afgevaardigde van die Duitse Federale Regering rakende Repatriasievraagstukke en Nasionale Minderhede'' as 'n Raadgewende Komitee wat hom met die probleme van die Nederduitse taalgroep bemoei. Op deelstaatvlak is daar byvoorbeeld in Sleeswyk-Holstein 'n adviesraad vir Nederduits by die deelstaatparlement (Landtag), asook die Afgevaardigde vir Minderhede van die Minister-President wat terselfdertyd as Nederduitsverteenwoordiger dien. Mecklenburg-Voorpommere het 'n deelstaatverteenwoordiger vir Nederduits aangewys<ref>regierung-mv.de: [https://www.regierung-mv.de/Landesregierung/bm/Aktuell/?id=121531&processor=processor.sa.pressemitteilung ''Neuer Landesbeauftragter für Niederdeutsch bestellt''], Pressemitteilung Nr. 175–16 des Ministeriums für Bildung, Wissenschaft und Kultur vom 16. November 2016.</ref> en by die Ministerie van Onderwys, Kuns en Wetenskap is 'n adviesraad vir tradisiebehoud en Nederduits in die lewe geroep.<ref>bildung-mv.de: [https://www.bildung-mv.de/schueler/schule-und-unterricht/niederdeutsch/beirat-fuer-heimatpflege-und-niederdeutsch/ ''Beirat für Heimatpflege und Niederdeutsch''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180612140233/https://www.bildung-mv.de/schueler/schule-und-unterricht/niederdeutsch/beirat-fuer-heimatpflege-und-niederdeutsch/ |date=12 Junie 2018 }}</ref> Die Nederduitssprekendes se taalpolitieke belange word sedert 2002 deur die ''Bundesraat för Nedderdüütsch'' op die hart gedra. Die deelstaatverteenwoordigers word gewoonlik deur die takke van die ''Bond vir Heimat en Omgewing'' afgevaardig. Die Nederduitssekretariaat in Hamburg steun die ''Bundesraat för Nedderdüütsch'' as konsep en liggaam. == Nederduits as algemene skoolvak == === Instelling van Nederduits as skoolvak en Abiturvak === Taalbehoudende voornemens om Platduits te bevorder het miskien wel op papier bestaan, maar in die werklikheid was niks bindend nie en daar het dikwels net dadels van gekom. Daar was nie veel nabetragting oor hoe om Nederduits as skoolvak in te voer nie. Op sy beste sou leerlinge in die praktyk slegs Nederduits in werkstukke teenkom, terwyl die stelselmatige taalverwerwing of -aanleer aan die agterspeen moes suig. Dekadeslank het Platduits tot buitemuurse klubs beperk gebly, waar die taal op vrywilligersbasis aangebied is. Die Taalhandves beteken sonder meer 'n keerpunt, omdat die volkereg bindend is met die bevordering van die streeks- en minderheidstale. Nou kon hierdie mooie voornemens en fraaie woorde nie meer dooie letters bly nie, maar moes tot uitvoer oorgaan. In die jaar 2007 het die ''Bundesraat för Nedderdüütsch'' as taalpolitieke verteenwoordiger van die "Plattsprecher" hul "Schweriner Thesen" ('Stellings van Schwerin') ter tafel gelê. Die hoofdoel daarvan is om Nederduits as algemene skoolvak met die onderwysplanne van die onderskeie deelstate te integreer en sodoende die verpligtinge soos uiteengesit in die Taalhandves na te kom.<ref>niederdeutschsekretariat.de: [https://www.niederdeutschsekretariat.de/wp-content/uploads/2018/01/Schweriner-Thesen-zur-Bildungspolitik.pdf ''Schweriner Thesen zur Bildungspolitik''], 2007.</ref> In 2010 word Hamburg die eerste deelstaat wat Nederduits as laerskoolkeusevak instel. Dan volg Sleeswyk-Holstein en Bremen in 2014 en loods 'n modelprojek. Nederduits is sedert 2016 ook in Mecklenburg-Voorpommere 'n algemene skoolvak op die middelbare skoolvlak (Sekundarstufe I). Sedert 2017 word Nederduits deur die Kultuurministerie van Duitsland as mondelinge en skriftelike Abitureksamenvak erken. In Maart 2017 moes besluit word of Nederduits as vak in die lys Abitureksamenvakke opgeneem moes word wat wedersyds erken, maar ook permanent en in spesifieke deelstate aangebied word. Hierdie saak is beslis met 15 ja-stemme en een wat buite stemming gebly het.<ref name="Kultusministerkonferenz: Niederdeutsch ist anerkanntes Abiturprüfungsfach">regierung-mv.de: [https://www.regierung-mv.de/Landesregierung/bm/Aktuell/?id=124895&processor=processor.sa.pressemitteilung ''Kultusministerkonferenz: Niederdeutsch ist anerkanntes Abiturprüfungsfach'', Pressemeldung des Ministeriums für Bildung, Wissenschaft und Kultur vom 3. März 2017]</ref> Hierdie erkenning deur die Kultuurministerie se skoolkomitee sou nie eens so wyd gaan draai het sonder die beywering van die deelstaat Mecklen-Voorpommere en hul verteenwoordiger Mathias Brodkorb, die destydse onderwysminister, nie. Nederduits word slegs op enkele skole onderrig en ook net in daardie onderskeie deelstate wat die vak wel aanbied. Geen deelstaat beplan om Nederduits as plig- of keusevak orals in te stel nie. === Onderrigmetodes === Duitsland is deur die skielike nuwe ontwikkelinge effens onkant betrap. Die onderrigmetodes vir moderne Nederduits moet weliswaar nog eers (stand: jaar 2018) ontwikkel word. Wat die metodies-didaktiese benadering betref is dit nog lank geen uitgemaakte saak nie: moet dit eerder soos 'n moedertaal saam met Duits behandel word, of moet dit liewer soos 'n vreemdetaal benader word? As sodanig is die agteruitgang van Platduits as moedertaal so groot, dat daar ook nou rekening gehou moet word met die bestaande verwysingsraamwerk, sodat daar eerder gefokus word op taal''aanleer''metodes. Daar word nie meer aanvaar die beoogde leerlinge is van huis uit Platduitssprekers nie; en die taalaanbod is in beginsel oop vir alle skoliere. Die vereistes word ook geskoei op die lees van die [[Europese verwysingskader]]. Daar is wel 'n ander opleidingsmetode wat afwyk van die gewone vreemdetaalonderrig, naamlik die taalbad. Tydens 'n taalbad word vakke in Nederduits aangebied en daardeur word die taal ook "terloops" baasgeraak – dit is twee vlieë met een klap. Die woorde word gewoonlik nie vertaal nie, maar uit die konteks kan die leerling self sy eie korrekte afleidings maak wat bedoel word. 'n Taalbad werk dus op dieselfde beginsel as moedertaalverwerwing en word as 'n besonder doeltreffende taalaanleermetode beskou.<ref>Cornelia Nath: ''Immersionsunterricht mit Niederdeutsch in der Schule – Herausforderungen und Chancen'', in: [http://www.ostfriesischelandschaft.de/fileadmin/user_upload/BIBLIOTHEK/Dokumente/Oll_Mai_2014.pdf ''Bildungs- und Integrationschancen durch Niederdeutsch''], Oll’ Mai-Schriftenreihe, Band 8, herausgegeben von der Ostfriesischen Landschaft, Redaktion: Cornelia Nath, Aurich 2014, S. 40.</ref> Hierdie soort taalbad word veral in Nedersakse aangebied. Ideaal gesproke behoort die kind reeds kennis te maak met die vreemde taal in sy kleuterjare en wanneer hy leer lees en skryf. Daarom poog die meeste deelstate om Nederduits op kleuterskool bekend te stel en die stelselmatige onderrig daarvan op laerskool ingevoer te kry. Mecklenburg-Voorpommere slaan die afgelope paar jaar egter 'n ander koers in – sy aandag word veral toegespits op die Sekundarstufe I en die Gymnasiale Oberstufe (seniorfase). Weens die kulturele soewereiniteit van die afsonderlike deelstate kan elkeen die onderwys- en taalbeleid self behartig. Juis daarom verskil die leerplanne soms aansienlik van deelstaat tot deelstaat. Dit geld met name vir die vak Nederduits, wat nie tot die kernvakke van die onderwysstelsel behoort nie. In Hamburg, Sleeswyk-Holstein en Mecklenburg is daar afsonderlike deelstaatleerplanne hetsy in gebruik, hetsy in wording. In Bremen is daar geen verwysingskader nie; daar ontwikkel die enkele skole van die loodsprojek hul eie konsepte. === Leermiddele === Die lesmateriaal is een van die huidige Nederduitsonderrig se ergste tekortkominge.<ref>[https://www.niederdeutschsekretariat.de/wp-content/uploads/2017/12/AufdemStundenplanPlattdeutsch.pdf ''Auf dem Stundenplan: Plattdeutsch''], Schriften des Instituts für niederdeutsche Sprache 45, herausgegeben vom Bundesraat för Nedderdüütsch, Bremen 2013, S. 10.</ref> Wat sake nog vererger is die gestandaardiseerde norm(e) van Nederduits wat eenvoudig ontbreek. Die taal wemel van verskillende dialekte, juis omdat Nederduits in die eerste plek tot nog toe eintlik maar net 'n gesproke taal was. Daar bestaan geen eenvormige of aanvaarde spel- of grammatikareëls nie; iets wat immers in die onderwys tog as vanselfsprekend aanvaar en selfs as onmisbaar beskou word.<ref name="Auf dem Stundenplan 9">[https://www.niederdeutschsekretariat.de/wp-content/uploads/2017/12/AufdemStundenplanPlattdeutsch.pdf ''Auf dem Stundenplan: Plattdeutsch''], Schriften des Instituts für Schriften des Instituts für niederdeutsche Sprache 45, herausgegeben vom Bundesraat för Nedderdüütsch, Bremen 2013, S. 9.</ref> Daar is wel die "Plattdeutsche Wörterbuch" deur Johannes Saß wat in 1956 vir die eerste maal voorgelê is en sedertdien etlike hersiene uitgawes beleef het.<ref>''Der neue Sass. Plattdeutsches Wörterbuch'', herausgegeben von der Fehrs-Gilde, neu bearbeitet von Heinrich Kahl und Heinrich Thies, fortgeführt und wesentlich erweitert von Heinrich Thies, 8., überarbeitete Auflage, Kiel, Hamburg 2016.</ref> Die boek betrek veral die Noord-Nedersaksiese dialekte, lig die spelafwykings uit, en het heelwat by die Hoogduitse spelreëls gaan leen. Sedert die skooljaar 2013/2014 word 'n Platduitse werkboek (''Fietje Arbeitsbook'') vir die Hamburgse laerskole saam met die bybehorende klasgids vir leerkragte voorgeskryf.<ref>''Fietje Arbeitsbook 1'', Konzept und Handreichung für den Unterricht: Anja Meier, Hamburg 2012.</ref> In Sleeswyk-Holstein verskyn ''Paul un Emma snackt Plattdüütsch''<ref>''Paul un Emma snackt Plattdüütsch'', herausgegeben vom Institut für niederdeutsche Sprache, Hamburg 2015.</ref> sedert die skooljaar 2015/2016 op die skoolbanke van die leerlinge wat Klasse 1 en 2 betree. Die leerboek het 'n moderne voorkoms – dit is so uiteengesit om die stelselmatige aanleer van taal te akkommodeer, maar is ook in voeling met die allerjongste taalaanleermetodes. Boonop is dit op so 'n wyse geskryf dat die ander Noord-Duitse deelstate die boek ook kan gebruik. Die opvolg, ''Paul un Emma un ehr Frünnen'' vir Klasse 3 en 4 verskyn in die skooljaar 2018/2019. Mecklenburg-Voorpommere het in die skooljaar 2016/2017 begin om hul eie omvangryke lesmateriaal te ontwikkel.<ref>[http://www.dokumentation.landtag-mv.de/Parldok/dokument/37781/unterricht-in-der-niederdeutschen-sprache-an-den-allgemein-bildenden-schulen-in-mecklenburg-vorpommern.pdf Kleine Anfrage der Abgeordneten Simone Oldenburg, Fraktion Die Linke: ''Unterricht in der niederdeutschen Sprache an den allgemein bildenden Schulen in Mecklenburg-Vorpommern'' und Antwort der Landesregierung], Landtag Mecklenburg-Vorpommern, Drucksache 6/5369, 6. Wahlperiode, 10. Mai 2016, S. 2.</ref> === Onderwyseropleiding === Nog 'n kopseer is die tekort aan vakonderwysers. Met die instelling van die vak Nederduits in Hamburg in die skooljaar 2010/2011, is die taal aangebied deur leerkragte wat wel onderwysheidbevoegdheid het in Duits of 'n moderne taal, maar ook aktiewe sprekers van Nederduits is.<ref>Heinz Grasmück: [https://www.niederdeutschsekretariat.de/wp-content/uploads/2017/12/PlattdeutschRegionWelt.pdf ''Niederdeutsch in der Schule – Einführung des Schulfachs Niederdeutsch in Hamburg''], in: ''Mit den Regional- und Minderheitensprachen auf dem Weg nach Europa'', Schriften des Instituts für niederdeutsche Sprache 43, herausgegeben von Reinhard Goltz, Ulf-Thomas Lesle und Frerk Möller, Verlag Schuster, Leer 2009, S. 99.</ref> Die onderwyser kon op versoek vir 'n jaar lank bystand verleen word deur die Landesinstitut für Lehrerbildung und Schulentwicklung. Verder sit die onderwysdepartement ook opgeskeep met 'n ouderdomskwaal: vergrysing. Die meeste aktiewe Nederduitssprekers is nie jonk nie, en soos hulle op grond van leeftyd een na die ander aftree, is daar geen nuwe bloed wat die vakante poste vul nie. So het die handjie vol onderwysers van Mecklenburg-Voorpommere met onderwysheidbevoegdheid vir die vak Nederduits binne slegs twee jaar (tussen 2014 en 2016) drasties verminder: vanaf 153 tot 62.<ref>[https://www.focus.de/regional/mecklenburg-vorpommern/bildung-weniger-plattdeutsch-an-schulen_id_5812510.html ''Weniger Plattdeutsch an Schulen''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180612143116/https://www.focus.de/regional/mecklenburg-vorpommern/bildung-weniger-plattdeutsch-an-schulen_id_5812510.html |date=12 Junie 2018 }}, Focus, 10. August 2016.</ref> Onderwysstudente (of voornemende leerkragte) kan Nederduits as swewende, aanvullings-, stop-, by-, keuse- of hoofvak in die vakgebied Duits by die volgende universiteite kies: : <big><big>💠</big></big> '''Universität Greifswald''': Nederduits as byvak asook verdere vakopleiding<ref>uni-greifswald.de: [https://germanistik.uni-greifswald.de/institut/arbeitsbereiche/kompetenzzentrum-fuer-niederdeutschdidaktik/ Kompetenzzentrum für Niederdeutschdidaktik]</ref> : <big><big>💠</big></big> '''Christian-Albrechts-Universität zu Kiel''': Aanvullingsvak in die vakgebied Nederduits vir leerkragte aan gimnasia en gemeenskapsskole, asook vir handelsonderwysers<ref>uni-kiel.de: [https://www.studium.uni-kiel.de/de/studienangebot/studienfaecher/niederdeutsch-ergaenzungsfach ''Studieninformationsblatt Niederdeutsch'']</ref> : <big><big>💠</big></big> '''Europa-Universität Flensburg''': Verdieping in die Nederduits in die vakgebied Nederduits in die leerkragopvoeding<ref>uni-flensburg.de: [http://www.uni-flensburg.de/germanistik/studium-lehre/infos-fuer-studierende/lernbereiche-am-ifslm/lernbereich-niederdeutsch ''Lernbereich Niederdeutsch''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180313092603/http://www.uni-flensburg.de/germanistik/studium-lehre/infos-fuer-studierende/lernbereiche-am-ifslm/lernbereich-niederdeutsch |date=13 Maart 2018 }}</ref> : <big><big>💠</big></big> '''Carl von Ossietzky Universität Oldenburg''': Hoofvak Niederduits in die vakgebied Germanistiek asook verdere vakopleiding<ref>uni-oldenburg.de: [http://www.uni-oldenburg.de/germanistik/niederdeutsch/ Schwerpunkt Niederdeutsch und Saterfriesisch]</ref> : <big><big>💠</big></big> '''Universität Rostock''': enkele modules in die vakgebied Germanistiek;<ref>uni-rostock.de: [https://www.germanistik.uni-rostock.de/forschung/niederdeutsche-philologie/ausbildungsangebot/ Ausbildungsangebot]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> die invoer van Nederduits in die leerkragopvoeding word nog ondersoek<ref>[https://www.regierung-mv.de/serviceassistent/_php/download.php?datei_id=1573584 Landesprogramm „Meine Heimat – Mein modernes Mecklenburg-Vorpommern“], herausgegeben vom Ministerium für Bildung, Wissenschaft und Kultur des Landes Mecklenburg-Vorpommern, Schwerin 2016, S. 8.</ref> : <big><big>💠</big></big> '''Universität Hamburg''': enkele modules in die vakgebied Germanistiek<ref>uni-hamburg.de: [https://www.slm.uni-hamburg.de/niederdeutsch.html Niederdeutsche Sprache und Literatur]</ref> : <big><big>💠</big></big> '''Westfälische Wilhelms-Universität Münster''': enkele, voorheen navorsingsgerigte modules in die vakgebied Germanistiek<ref>uni-muenster.de: [https://www.uni-muenster.de/Germanistik/cfn/dascfn/dascfn.html Centrum für Niederdeutsch (CfN) am Germanistischen Institut der Westfälischen Wilhelms-Universität Münster]</ref> Verdere universiteitsopleiding vir aktiewe Nederduitsonderwysers is ook moontlik. Mecklenburg-Voorpommere het hul steun gegee om die reeds bestaande opleiding van onderwysers asook die vakspesialiste in dagsorgsenta te verbeter. Die deelstaat het daarom in 2017 die Universität Greifswald 'n 2020-beraamde €447 580,00-kontantinspuiting gegee om 'n vaksentrum (''Kompetenzzentrum'') vir die Nederduitsdidaktiek oop te maak.<ref name="Kompetenzzentrum" /> Waar werksaansoekers oor dieselfde kwalifikasies beskik, gee Sleeswyk-Holstein en Mecklenburg-Voorpommere ook hul voorkeur aan diegene wat Nederduits kan onderrig.<ref name="Kompetenzzentrum">bildung-mv.de: [https://www.bildung-mv.de/aktuell/2017/kompetenzzentrum-fuer-niederdeutschdidaktik-an-der-universitaet-greifswald-eingerichtet/index.html ''Kompetenzzentrum für Niederdeutschdidaktik an der Universität Greifswald eingerichtet''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180313092148/https://www.bildung-mv.de/aktuell/2017/kompetenzzentrum-fuer-niederdeutschdidaktik-an-der-universitaet-greifswald-eingerichtet/index.html |date=13 Maart 2018 }}</ref> Naas die universitêre opleiding is daar ook ander staatsinstellings waar verdere opleiding aangebied word, soos by die ''Institut für Qualitätsentwicklung Schwerin'' of by die ''Studienseminar'' vir leerkragte in die laerskole, Haupt- en Realschulen te Cuxhaven. Sedert Junie 2017 het die Hamburgse Plattolio e.V. vir Nederduitsonderwysers ook 'n internetportaal op die been gebring. Dit is die eerste vakonderwyservereniging vir Nederduits wat al die betrokke deelstate betrek. Hierdie netwerk word ook geldelik gesteun deur die Carl-Toepfer-Stiftung wat in Hamburg gevestig is. == Toestande in die afsonderlike deelstate == === met Nederduits as keusevak === ==== Hamburg ==== {| style="float: right; border: 1px solid #BBB; margin: .46em 0 0 .2em;" |+ '''Hamburgse laerskole met''' <br /> '''Nederduits as keusevak''' | <big><big>💠</big></big> Aueschule Finkenwerder |- | <big><big>💠</big></big> Westerschule Finkenwerder |- | <big><big>💠</big></big> Schule Arp-Schnitger-Stieg Neuenfelde |- | <big><big>💠</big></big> Schule Cranz |- | <big><big>💠</big></big> Schule Altengamme-Deich |- | <big><big>💠</big></big> Schule Curslack-Neuengamme |- | <big><big>💠</big></big> Schule Fünfhausen-Warwisch |- | <big><big>💠</big></big> Schule Zollenspieker |- | <big><big>💠</big></big> Grundschule Kirchwerder |- | <big><big>💠</big></big> Schule Ochsenwerder |- |} Hamburg is die eerste deelstaat wat in die skooljaar 2010/2011 Nederduits as algemene laerskoolkeusevak met 'n eie verwysingskader ingestel het; die vak word nou ook ingepas by die opgestelde skoolrooster (''Stundentafel'').<ref name="Sechster Sachstandsbericht 29">Bundesministerium des Innern: [https://rm.coe.int/germanypr6-de/168077b6b6 ''Sechster Bericht der Bundesrepublik Deutschland gemäß Artikel 15 Absatz 1 der Europäischen Charta der Regional- oder Minderheitensprachen''], 2017, S. 29.</ref> Vir die eerste keer is daar nou daadwerklike planne ter tafel. Elf Hamburgse laerskole op die plattelandsgebiede Finkenwerder, Neuenfelde, Cranz, Vier- en Marschlande bied Nederduits as afsonderlike skoolvak aan.<ref name="Beifach Niederdeutsch">uni-greifswald.de: [https://germanistik.uni-greifswald.de/studium/studienangebot/beifach-niederdeutsch/ ''Beifach Niederdeutsch'']</ref><ref name="Sechster Sachstandsbericht 29" /> In die eerste en tweede skooljare kry die skolier 1 lesuur per week Nederduits; in die derde en vierde skooljare is dit 2 lesure per week.<ref>[https://www.niederdeutschsekretariat.de/wp-content/uploads/2017/12/AufdemStundenplanPlattdeutsch.pdf ''Auf dem Stundenplan: Plattdeutsch''], Schriften des Instituts für niederdeutsche Sprache 45, herausgegeben vom Bundesraat för Nedderdüütsch, Bremen 2013, S. 42.</ref> Nederduits het sedert 2014/2015 ook sy eie verwysingsraamwerk gekry om verder aangebied te word in sowel die skooljare 5 tot 11 van die ''Stadtteilschule'' as in die ''Sekundarstufe I'' in die gimnasia. ==== Sleeswyk-Holstein ==== 'n Modelprojek is in 2014/2015 in In Sleeswyk-Holstein van stapel gestuur, waarby 27 laerskole ingewillig het om hierdie keusevak in te stel.<ref>niederdeutschsekretariat.de: [https://www.niederdeutschsekretariat.de/evaluation-modellschulen-niederdeutsch/ ''Evaluation Modellschulen Niederdeutsch'']</ref> Die stelselmatige Nederduitsonderrig word 2 lesure per week aangebied, vanaf die eerste tot die vierde skooljaar. Die geldbewilliging/begroting het slegs vir 27 deelnemende skole voorsien. In der waarheid het 44 belangstellende skole aansoek gedoen; 'n kwalitatiewe keuringsproses was dus nodig.<ref>Reinhard Goltz: ''Niederdeutsch im Bildungswesen in den norddeutschen Bundesländern – ein Vergleich'', in: [http://www.ostfriesischelandschaft.de/fileadmin/user_upload/BIBLIOTHEK/Dokumente/Oll_Mai_2014.pdf ''Bildungs- und Integrationschancen durch Niederdeutsch''], Oll’ Mai-Schriftenreihe, Band 8, herausgegeben von der Ostfriesischen Landschaft, Redaktion: Cornelia Nath, Aurich 2014, S. 33.</ref> In die jaar 2015/2016 was die belangstelling nog so groot dat twee ander skole by die projek opgeneem is. Ongeveer 1 600 skoliere het in die tweede jaar van die modelprojek Nederduits as vak gekies.<ref>landtag.ltsh.de: [http://www.landtag.ltsh.de/infothek/wahl18/drucks/4000/drucksache-18-4067.pdf ''Bericht zur Umsetzung der Europäischen Charta der Regional- oder Minderheitensprachen in Schleswig-Holstein – Sprachenchartabericht 2016 – Bericht der Landesregierung – Drucksache 18/4067''], S. 29.</ref> Hierdie getal styg in die skooljaar 2017/2018 tot 2 170;<ref>Bundesministerium des Innern: [https://rm.coe.int/germanypr6-de/168077b6b6 ''Sechster Bericht der Bundesrepublik Deutschland gemäß Artikel 15 Absatz 1 der Europäischen Charta der Regional- oder Minderheitensprachen''], 2017, S. 31.</ref> in dieselfde tydperk word Nederduits by nog sewe skole (ses gemeenskapsskole en een gimnasium) aangebied.<ref>Bundesministerium des Innern: [https://rm.coe.int/germanypr6-de/168077b6b6 ''Sechster Bericht der Bundesrepublik Deutschland gemäß Artikel 15 Absatz 1 der Europäischen Charta der Regional- oder Minderheitensprachen''], 2017, S. 51.</ref> Benewens die modelprojekskole word Nederduits ook in (vrywilligers)klubs en dagskole aangebied. ==== Mecklenburg-Voorpommere ==== Nog in 2014 het Reinhard Goltz, direkteur van die Instituut vir die Nederduitse Taal en woordvoerder van ''die Bundsraats för Nedderdüütsch'', hom bekla oor die toestand van Nederduits in Mecklenburg-Voorpommere. Pragtige bepalings en raamwerk is geformuleer en op die wetboek geplaas om Nederduits weer by die skole in te voer, maar niks daarvan het tot uitvoering gekom nie.<ref>Reinhard Goltz: ''Niederdeutsch im Bildungswesen in den norddeutschen Bundesländern – ein Vergleich'', in: [http://www.ostfriesischelandschaft.de/fileadmin/user_upload/BIBLIOTHEK/Dokumente/Oll_Mai_2014.pdf ''Bildungs- und Integrationschancen durch Niederdeutsch''], Oll’ Mai-Schriftenreihe, Band 8, herausgegeben von der Ostfriesischen Landschaft, Redaktion: Cornelia Nath, Aurich 2014, S. 36.</ref> Eers met die goedkeuring deur die deelstaatregering van die deelstaatsprogram "Meine Heimat – Mein modernes Mecklenburg-Vorpommern"<ref>[https://www.regierung-mv.de/serviceassistent/_php/download.php?datei_id=1573584 Landesprogramm „Meine Heimat – Mein modernes Mecklenburg-Vorpommern“], herausgegeben vom Ministerium für Bildung, Wissenschaft und Kultur des Landes Mecklenburg-Vorpommern, Schwerin 2016.</ref> in 2016, het die hoop weer opgevlam. In hierdie program word spesiale aandag geskenk aan Nederduitse onderwys op skoolvlak. Die toegewese hulpbronne word aangewend in die vroeë kinderontwikkeling, onderwys op die primêre en en sekondêre skoolvlak, beroeps- en tersiêre onderwys, opvoeder- en leerkragopleiding, asook kulturele vorming ("kulturele geletterdheid") en ander gesteunde projekte. Sedert 2016 word Nederduits as Abiturvak aangebied.<ref name="Beifach Niederdeutsch" /> Hierdie erkenning deur die Ministerie van Kultuur is te danke aan die inisiatief wat Mecklenburg-Voorpommere aan die dag gelê het. Die Ministerie van Onderwys, toe nog onder die leiding van Mathias Brodkorb, het gesê Nederduits is bloot op een lyn gestel met ander vreemde tale wat in Mecklenburg-Voorpommere onderrig word: Engels, Frans, Russies, Latyn, Oudgrieks, Pools, Spaans en Sweeds.<ref>[http://www.dokumentation.landtag-mv.de/Parldok/dokument/37781/unterricht-in-der-niederdeutschen-sprache-an-den-allgemein-bildenden-schulen-in-mecklenburg-vorpommern.pdf Kleine Anfrage der Abgeordneten Simone Oldenburg, Fraktion Die Linke: ''Unterricht in der niederdeutschen Sprache an den allgemein bildenden Schulen in Mecklenburg-Vorpommern'' und Antwort der Landesregierung], Landtag Mecklenburg-Vorpommern, Drucksache 6/5369, 6. Wahlperiode, 10. Mai 2016, S. 1.</ref> Maar: "nuwe here, nuwe wette". Met Brodkorb se opvolger Birgit Hesse aan die stuur, het die Onderwysdepartement die saak hersien, soos blyk uit die antwoord op 'n "kleine Anfrage" [in die reël skriftelik gestelde en beantwoorde vraag aan die regering].<ref>[http://www.dokumentation.landtag-mv.de/Parldok/dokument/39022/anerkennung-der-niederdeutschen-sprache-als-fremdsprache.pdf Kleine Anfrage der Abgeordneten Simone Oldenburg, Fraktion Die Linke: ''Anerkennung der niederdeutschen Sprache als Fremdsprache'' und Antwort der Landesregierung], Landtag Mecklenburg-Vorpommern, Drucksache 7/362, 7. Wahlperiode, 31. März 2017, S. 2.</ref> Nederduits mag nie die aanleer van 'n eerste of tweede vreemde taal op skool vervang nie. Hesse benadruk egter Nederduits is eenvoudig op gelyke voet gestel met ander vakke en is geen ekstra vak meer nie.<ref name="Kultusministerkonferenz: Niederdeutsch ist anerkanntes Abiturprüfungsfach" /> {| style="float: right; border: 1px solid #BBB; margin: .46em 0 0 .2em;" |+ '''Geoormerkte skole in Mecklenburg-Voorpommere ''' <br /> '''met Nederduits as hoofvak''' | <big><big>💠</big></big> Gymnasiales Schulzentrum "Fritz Reuter" Dömitz |- | <big><big>💠</big></big> Große Stadtschule Wismar |- | <big><big>💠</big></big> Gymnasium "Am Sonnenberg" Crivitz |- | <big><big>💠</big></big> RecknitzCampus Laage |- | <big><big>💠</big></big> Reuterstädter Gesamtschule Stavenhagen |- | <big><big>💠</big></big> Goethe-Gymnasium Demmin (Musiekgimnasium) |- |} In die skooljaar 2017/2018 wou die deelstaat meer aandag gee aan die onderwys vir hoogbegaafde kinders aan gimnasia en Gesamtschulen. Skole wat in aanmerking sou kom, sal omgebou word om veral te fokus op Nederduits, die Klassieke Lettere/Klassieke tale asook die MINT/STEM-vakke, d.w.s.: die Wetenskap, Tegnologie, Ingenieurswetenskap en Wiskunde.<ref>bildung-mv.de: [https://www.bildung-mv.de/schueler/schule-und-unterricht/schularten/profilschulen/ ''Profilschulen''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171113101418/http://www.bildung-mv.de/schueler/schule-und-unterricht/schularten/profilschulen/ |date=13 November 2017 }}</ref> Om gestalte te gee aan hierdie vakgebiede word 'n bykomende onderwyspos by elkeen van hierdie skole geskep, en elkeen kan ook om 'n sommetjie geld vir materiaal- en reiskoste aansoek doen en toegewys word. Ses sulke skole is toe hiervoor geoormerk. Nederduits kan in hierdie skole nou as mondelinge en skriftelike eksamenvak in die Abiturjaar afgelê word. 'n Ooreenkoms tussen die Ministerie van Onderwys, Kuns en Wetenskap en die skole is aangegaan en onderteken, wat elkeen se doelstellings, behoeftes en omstandighede in ag neem. Dit volg nadat 'n netwerk onderwysers van dwarsoor die deelstaat met 'n ontwikkelingsplan vorendaggekom het. Die leerplanne vanaf die sewende skooljaar tot en met Abitur dien as passende verwysingskaders wat gegrond is op die onderwysstandaarde van die Kultuurministerie se skoolkomitee.<ref>{{Cite web |url=https://www.bildung-mv.de/schueler/schule-und-unterricht/faecher-und-rahmenplaene/rahmenplaene-an-allgemeinbildenden-schulen/rahmenplaene-fuer-das-fach-niederdeutsch/ |title=Rahmenpläne für das Fach Niederdeutsch des Landes Mecklenburg-Vorpommern |access-date=17 Augustus 2018 |archive-date=20 Junie 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170620132329/http://www.bildung-mv.de/schueler/schule-und-unterricht/faecher-und-rahmenplaene/rahmenplaene-an-allgemeinbildenden-schulen/rahmenplaene-fuer-das-fach-niederdeutsch/ |url-status=dead }}</ref> 615 skoliere word in die eerste jaar sedert Nederduits by die ses skole ingevoer is in die betrokke vak onderrig. Dit maak omtrent eenderde van al die leerlinge in hierdie skole uit wat in hul sewende skooljaar is.<ref>[https://www.nnn.de/19185071 ''„Kamt rin un snackt platt“'']{{Dooie skakel|date=Januarie 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Norddeutsche Neueste Nachrichten, 25. Februar 2018.</ref> Die geoormerkte laerskole, wat ook dagskole is, moet Nederduits as vak aanbied.<ref name="Sechster Sachstandsbericht 30">Bundesministerium des Innern: [https://rm.coe.int/germanypr6-de/168077b6b6 ''Sechster Bericht der Bundesrepublik Deutschland gemäß Artikel 15 Absatz 1 der Europäischen Charta der Regional- oder Minderheitensprachen''], 2017, S. 30.</ref> In 2017 was daar nog 62 leerkragte in Mecklenburg-Voorpommere oor wat oor 'n kwalifikasie in die vak Nederduits beskik het.<ref name="Kompetenzzentrum"/> Om die aantal leerkragte te verhoog, is 'n vaksentrum (''Kompetenzzentrum'') vir die Nederduitsdidaktiek aan die Universität Greifswald geopen.<ref>uni-greifswald.de: [https://germanistik.uni-greifswald.de/institut/arbeitsbereiche/kompetenzzentrum-fuer-niederdeutschdidaktik/ ''Kompetenzzentrum für Niederdeutschdidaktik'']</ref> Hierdie vaksentrum vul die ''Institut für Qualitätsentwicklung Schwerin'' se werksaamhede aan.<ref>regierung-mv.de: [https://www.regierung-mv.de/Landesregierung/bm/Ministerium/Beh%C3%B6rden-&-Institutionen/Institut-f%C3%BCr-Qualit%C3%A4tsentwicklung-M%E2%80%93V/ ''Institut für Qualitätsentwicklung'']</ref> Die instansie moet bowendien die Platduits-wedstryd van die deelstaat reël. ==== Bremen ==== {| style="float: right; border: 1px solid #BBB; margin: .46em 0 0 .2em;" |+ '''Skole met die vak''' <br /> '''Nederduits in Bremen''' |- | <big><big>💠</big></big> '''Schule Schönebeck''' |- | <big><big>💠</big></big> '''Schule Arsten''' |- | <big><big>💠</big></big> '''Grundschule Mahndorf''' |- | <big><big>💠</big></big> '''Schule Burgdamm''' |- | <big><big>💠</big></big> '''Veernschule Bremerhaven''' |} In Bremen word Nederduits in die kurrikulum van die laerskole en ander skole in die vakke Duits, Sachunterricht ('n laerskoolvak wat Omgewingsleer, Beroepsvoorligting, Bestuurswetenskap, Aardrykskunde, Natuurkunde, Biologie en Skeikunde integreer), en Musiek ingesluit. Die laerskole van die Freien Hansestadt Bremen het sedert die aanvang van die loodsprojek in die skooljaar 2014/2015 ''carte blanche'' om hul eie onderrigs- en aanbiedingsmetodes in te span. Vier laerskole in Bremen en een in Bremerhaven ontwikkel so hul eie stelselmatige konsepte.<ref name="Sechster Sachstandsbericht 29" /> Daar is geen sillabus wat voorgeskryf word nie. Teen die afloop van hierdie proeftydperk aan die einde van die skooljaar 2017/2018 word ten minste nog twee skole by die projek betrek.<ref>Bundesministerium des Innern: [https://rm.coe.int/germanypr6-de/168077b6b6 ''Sechster Bericht der Bundesrepublik Deutschland gemäß Artikel 15 Absatz 1 der Europäischen Charta der Regional- oder Minderheitensprachen''], 2017, S. 92.</ref> === met taalbadonderrig === ==== Nedersakse ==== Nedersakse het geen formele handvesverpligtinge aangegaan nie, maar tog Deel III van die Taalhandves onderteken. Reeds sedert 2006 is 'n taalvergadering belê met Nederduits vir alle skole, laerskole en ''Sekundar I''-skole inkluis, hoog op die agenda.<ref name="Auf dem Stundenplan 21">[https://www.niederdeutschsekretariat.de/wp-content/uploads/2017/12/AufdemStundenplanPlattdeutsch.pdf ''Auf dem Stundenplan: Plattdeutsch''], Schriften des Instituts für niederdeutsche Sprache 45, herausgegeben vom Bundesraat för Nedderdüütsch, Bremen 2013, S. 21.</ref> Stefan Oeter, die voorsitter van die komitee van deskundiges van die Raad van Europa insake die Europese taalmanifes, het in 2009 die deelstaat geroskam. Tot op daardie tydstip het Nedersakse "opsetlik van die kernopsies van die Primêre en Sekondêreskoolwese weggeskram, wat dwarsoor Europa 'n sonderlinge gesig is" [''„gezielt den Kernoptionen zu Primar- und Sekundarschulwesen entzog, was europaweit eine einmalige Absonderlichkeit darstellt“''].<ref name="Aus europäischer Sicht 52" /> 'n Verordening wat in 2011 uitgevaardig is het sake verander. Nou moes die deelstaat dit moontlik maak om in die bogenoemde skole Nederduits of [[Saterfries]] as voertaal in die keuse- of pligvakke te gebruik, buiten nou in die vakke Duits, Wiskunde en ander vreemde tale.<ref name="Auf dem Stundenplan 21" /> 'n Taalbad word dus aangebied, d.w.s. Nederduits word "op terloopse wyse" saam met die ander vakke aangeleer. Op daardie tydstip het die onderwysers van 71 skole moeite gehad tydens die oorskakeling: want soos hulle nou terloops onderrig begin gee het in Nederduits, is hul werktyd verkort en daar kon nie tred gehou word met hul aanvanklike lesplanne nie. Die werk moes nou ingehaal word gedurende die ekstra lesure wat ingeruim is.<ref>Bundesministerium des Innern: [https://rm.coe.int/germanypr6-de/168077b6b6 ''Sechster Bericht der Bundesrepublik Deutschland gemäß Artikel 15 Absatz 1 der Europäischen Charta der Regional- oder Minderheitensprachen''], 2017, S. 46.</ref> Ook hierdie skole kan hul eie inisiatief aan die dag lê. So word in sommige dubbelmediumklasse in die Grundschule Simonswolde in Oos-Friesland slegs Nederduits gepraat, behalwe tydens die Duitse en Engelse klasse.<ref>Janine Albrecht: [http://www.dw.com/de/schlau-durch-platt/a-16682204 ''Schlau durch Platt''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180804110433/https://www.dw.com/de/schlau-durch-platt/a-16682204 |date= 4 Augustus 2018 }}, Deutsche Welle, 18. März 2013.</ref> Verdere vordering is gemaak deur die gesamentlike ontwerpresolusie wat in 2017 deur die CDU, SPD, Grünen en FDP by die Nedersaksiese parlement ingedien is.<ref>[https://www.niederdeutschsekretariat.de/deutliche-staerkung-fuer-niederdeutsch-in-niedersachsen/ ''Förderung für Niederdeutsch und Saterfriesisch verstetigen und weiter ausbauen''], 6. Juni 2017.</ref> Teen 2016 staan 21 laerskole, een ''Oberschule'' en een ''Realschule'' bekend as "Nederduitse skole"; eintlik maak Nederduits maar net deel uit van die skool se leerplan.<ref>„Plattdeutsche Schulen“ in Niedersachsen: Grundschule Steinkirchen, Grundschule Kuhstedt in Gnarrenburg, Grundschule Wallinghausen in Aurich, Grundschule Hankensbüttel, Realschule Möörkenschule in Leer, Grundschule Nordholz, Grundschule Höner Mark in Dinklage, Grundschule Constantia in Emden, Grundschule Wiesmoor-Mitte, Grundschule Moordorf in Südbrookmerland, Grundschule Holtermoor in Ostrhauderfehn, Grundschule Lintig, Grundschule Huntetalschule in Goldenstedt, Katholische Grundschule Peheim, Kirsten-Boie-Grundschule Wallhöfen in Vollersode, Grundschule Rechtsupweg, Grundschule Eversen, Edewechter Oberschule, Katholische Grundschule Garrel, Schule Am Extumer Weg in Aurich, Grundschule Middels in Aurich, Grundschule St. Franziskus in Werpeloh, St. Heinrich Schule Ellenstedt in Goldenstedt; vgl. mk.niedersachsen.de: [https://www.mk.niedersachsen.de/download/114335/_Plattdeutsche_Schulen_in_Niedersachsen.pdf „Plattdeutsche Schulen“ in Niedersachsen]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (Übersicht der ausgezeichneten Schulen bis 2016 auf der Website des Niedersächsischen Kultusministeriums)</ref> Dieselfde 'eer' kom ook "Saterfriese skole" toe. === wat Nederduits buitemuurs aanbied === ==== Noordryn-Wesfale ==== Sedert die skooljaar 2014/2015 kan skoliere in die Regierungsbezirk Münster die gemeenskapsbetrokke onderrig benut wat deur die ''Centrum für Niederdeutsch'' aan die Universität Münster gereël word. Ses laerskole in Münster en omgewing is hierby betrokke en die taal word in (vrywilligers)klubs aangebied.<ref>Bundesministerium des Innern: [https://rm.coe.int/germanypr6-de/168077b6b6 ''Sechster Bericht der Bundesrepublik Deutschland gemäß Artikel 15 Absatz 1 der Europäischen Charta der Regional- oder Minderheitensprachen''], 2017, S. 27.</ref> In Noordryn-Wesfale is daar in die afsienbare toekoms nog geen sprake van Nederduits as algemene skoolvak of voertaal nie.<ref name="Sechster Sachstandsbericht 30" /> ==== Sakse-Anhalt ==== Soos in Noordryn-Wesfale moet skoliere hulle ook wend na vrywilligersklubs.<ref name="Sechster Sachstandsbericht 28">Bundesministerium des Innern: [https://rm.coe.int/germanypr6-de/168077b6b6 ''Sechster Bericht der Bundesrepublik Deutschland gemäß Artikel 15 Absatz 1 der Europäischen Charta der Regional- oder Minderheitensprachen''], 2017, S. 28.</ref> Die deelstaatregering is (nog) nie van plan om Nedersaksies as skoolvak deur te voer nie.<ref name="Sechster Sachstandsbericht 30" /> Deur gereelde opknappingskursusse bied die Departement Nederduits aan die Otto-von-Guericke-Universität Magdeburg wel ondersteuning aan leerkragte en onderwyspersoneel.<ref>Wissenschaftlicher Dienst des Bundestages: [https://www.bundestag.de/blob/481532/911a9f36ee4afcefda7e47aabd772dad/wd-10-050-16-pdf-data.pdf ''Zur Situation von Regional-und Minderheitensprachen in Deutschland''], WD 10 – 050/16, 19. Oktober 2016, S. 8.</ref> ==== Brandenburg ==== Ook Brandenburg het besluit om hulle nie veel te vermoei om Nederduits 'n skoolvak te maak nie.<ref name="Sechster Sachstandsbericht 28" /> Die Brandenburgse verteenwoordiger in die ''Bundesraat för Nedderdüütsch'' het teen die Brandenburgse Deelstaatregering uitgevaar: laasgenoemde het wel die Europese Handves vir Streeks- of Minderheidstale onderteken, maar beskou die getekende dokument blykbaar net as 'n mooi gebaar op papier en niks bindend nie.<ref name="Auf dem Stundenplan 67">[https://www.niederdeutschsekretariat.de/wp-content/uploads/2017/12/AufdemStundenplanPlattdeutsch.pdf ''Auf dem Stundenplan: Plattdeutsch''], Schriften des Instituts für Schriften des Instituts für niederdeutsche Sprache 45, herausgegeben vom Bundesraat för Nedderdüütsch, Bremen 2013, S. 67.</ref> Hulle het nie die veeltaligheid in die noorde van Brandenburg as 'n baken van streeksidentiteit erken nie en nog minder die staatsmasjinerie geolie om Nederduits getandrat aan die gang te kry. Van politieke kaders en maatreëls is daar geheel en al net mooi niks.<ref name="Auf dem Stundenplan 67" /> == Standpunte rondom die noodsaaklikheid van Nederduits as skoolvak == === Aanpassing by die huidige onderwysdoelstellings === Nederduits as vak kom op 'n effens ongeleë tyd, juis omrede die huidige onderwysstelsel van Duitsland handomkeer aan die verander is. Die eenvormigheid waarna dwarsoor die Europese vasteland gestreef word, maar ook die beoogde eenderse standaarde en kernkurrikulum, hou al hoe minder rekening met kleiner vakke en streeksbelange. Nuwe ingevoerde laerskoolvakke soos Engels vanaf die derde skooljaar (1998/1999 in Hamburg, sedert 2004/2005 wydverspreid oor alle deelstate) boet die moontlikheid in om Nederduits ook op die skoolrooster te akkommodeer. Daarom verkeer Nederduits onder druk om sy bestaansreg te verdedig en te regverdig. === Die waarde en nut van Nederduits === Die kulturele en sosiale status van Nederduits as argument is 'n tweesnydende swaard. Terwyl die voorstanders die dramatiese agteruitgang van die taal as hoofrede aanvoer waarom taalbehoud en taalbemagtiging in skoolverband 'n plekkie onder die son gegun moet word, gebruik die teenstanders presies dieselfde rede waarom hierdie taal nie vol belastinggeld gepomp moet word nie. Nederduits grens vandag eerder aan 'n dooie taal, veral wat moeder-, omgangs- en voertaal betref, so watter nut bied die taal nou eintlik? In 'n meningspeiling (2016) in die Nederduitse taalgebied het ruim tweederdes van die respondente hul ten gunste van die bevordering van Nederduits uitgespreek.<ref name="Umfrage 33-35">[http://www.ins-bremen.de/fileadmin/ins-bremen/user_upload/umfrage2016/broschuere-umfrage.pdf ''Status und Gebrauch des Niederdeutschen 2016''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180313031748/http://www.ins-bremen.de/fileadmin/ins-bremen/user_upload/umfrage2016/broschuere-umfrage.pdf |date=13 Maart 2018 }}, herausgegeben vom Institut für Deutsche Sprache und dem Institut für niederdeutsche Sprache, Redaktion: Astrid Adler, Christiane Ehlers, Reinhard Goltz, Andrea Kleene, Albrecht Plewnia, Mannheim 2016, S. 33–35.</ref> Die openbare aansien van die taal is hoër in Mecklenburg-Voorpommere (84,5 %), Bremen (83,9 %) en Sleeswyk-Holstein (76,2 %), in Hamburg (70,5 %) en in Nedersakse (65%). Nietemin word Nederduits die afgelope dekades in sy eer herstel. Ook en veral in die stedelike gebiede, veral in Hamburg, geniet die taal as identiteitsimbool 'n hoë sosiale prestige.<ref>Wolfgang Krischke: [http://www.zeit.de/2012/03/Plattdeutsch-Unterricht/komplettansicht ''Schnacken wie die Alten''], Die Zeit, 12. Januar 2012.</ref> === Die skool as laaste bolwerk === Soos Nederduits as moedertaal uitgesterf het, het dit al hoe meer in die 1990's begin lyk of die bedreigde taal slegs in die klaskamer gered kan word. In 2016 beskou tweederdes van die respondente die skool as die aangewese plek om die taal aan te leer.<ref name="Umfrage 33-35" /> Die tradisionele skoolwese is op sy kop gekeer, want dit was juis die skoolonderrig van destyds wat die taalverskuiwing veroorsaak het: Platduitsers moes Hoogduits reeds op die eerste skooldag aanleer en het mettertyd hul moedertaal verleer. Tot in die 1970's het baie Nederduitssprekendes op skool vir die eerste maal met Hoogduits in aanraking gekom; vir baie was hierdie voertaal 'n wildvreemde taal wat eers onder die knie gekry moes word. So vertel die 1965-gebore sangeres Ina Müller van die groot skok wat sy op skool beleef het – sy kon die gesproke Hoogduits aanvanklik glad nie verstaan nie, slegs Platduits.<ref>Martina Goy: [https://www.morgenpost.de/kultur/article104684216/Plattdeutsch-ist-der-Knueller-dank-Dibaba-und-Mueller.html ''Plattdeutsch ist der Knüller dank Dibaba und Müller''], Berliner Morgenpost, 28. Juni 2006.</ref> === Spanningsveld tussen Nederduits en Hoogduits === Kritici vrees dat Nederduits ten koste van Hoogduits aangebied word.<ref>Gertrud Reershemius: ''Niederdeutsch in Ostfriesland. Zwischen Sprachkontakt, Sprachveränderung und Sprachwechsel'', Wiesbaden 2004, S. 95.</ref> As fraksiewoordvoerster vir onderwys het Simone Oldenburg (''Die Linke im Schweriner Landtag'') Nederduits verwerp op grond van Standaardduits wat prioriteit nommer een moet wees.<ref>[http://www.ostsee-zeitung.de/Nachrichten/Kultur/Abi-in-Platt-Brodkorb-will-Niederdeutsch-als-Schulfach ''Abi in Platt: Brodkorb will Niederdeutsch als Schulfach''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180612142956/http://www.ostsee-zeitung.de/Nachrichten/Kultur/Abi-in-Platt-Brodkorb-will-Niederdeutsch-als-Schulfach |date=12 Junie 2018 }}, Ostsee-Zeitung, 19. April 2016.</ref> Die voortstanders van Nederduits kap teë: die Nederduitssprekendes praat 'n vrot tussentaal-Hoogduits, juis te wyte aan destyds toe Hoogduits soos 'n vreemde taal aangeleer moes word. Boonop is die bewusmaking van taalverandering en taalvariëteite in die Duitse klas veel meer waardevol. === Taalintegrasie === Daar word voorts aangevoer Nederduits kniehalter migrantekinders om taalkundig aan te pas. Die teendeel waarop gewys word is migrante wat nie benadeel word deur 'n verpligte keusevak Nederduits nie, maar wel deur parallele remediërende onderwys in Duits of wanneer die migrantekind moedertaalonderwys ontvang. So sal hulle nooit by hul omgewing aanpas nie. Nederduits kan soms juis integrasie bevorder omdat kinders wat in twee tale grootgeword het al klaar vertroud is met veeltaligheid. Boonop deel die skoliere almal dieselfde lot – die Duitstalige leerlinge moet ook, net soos die migrantekinders, Nederduits leer.<ref name="Schnacken wie die Alten">Wolfgang Krischke: [https://www.zeit.de/2012/03/Plattdeutsch-Unterricht/komplettansicht ''Schnacken wie die Alten''], Die Zeit, 12. Januar 2012.</ref> Een voorbeeld van hierdie soort integrasie is die aanbieder Yared Dibaba wat vir sy Nederduitse televisie- en radiowerk maar ook boeke bekend geword het. Ook by Platduitse bladleeswedstryde vaar dikwels kinders van Indiese, Russiese of Sjinese gesinne besonder goed.<ref name="Schnacken wie die Alten" /> === Uitwerking op vreemdetaalonderrig === Hoe meer geld daar aan Nederduitshulpbronne bewillig word, hoe minder bly oor vir die aanleer van ander (internasionale) tale, word gevrees. Voorstanders glo weer hoe gouer mens van jongs af veeltaligheid onder die knie kry, hoe beter vir die kognitiewe ontwikkeling, abstrakte denke en om vlot taaloorskakeling te bemeester.<ref>Alex Riemersma: ''Sprachpolitik der Provinz Friesland in europäischer Perspektive'', in: [https://www.niederdeutschsekretariat.de/wp-content/uploads/2017/12/PlattdeutschRegionWelt.pdf ''Plattdeutsch, die Region und die Welt. Wege in eine moderne Mehrsprachigkeit. Positionen und Bilanzen''], Schriften des Instituts für niederdeutsche Sprache, herausgegeben von Reinhard Goltz, Ulf-Thomas Lesle und Frerk Möller, Leer 2009, S. 17.</ref> Die grondslag word reeds gelê waarop alle tale uitgebou en bevoordeel kan word.<ref>Cornelia Nath: ''Immersionsunterricht mit Niederdeutsch in der Schule – Herausforderungen und Chancen'', in: [http://www.ostfriesischelandschaft.de/fileadmin/user_upload/BIBLIOTHEK/Dokumente/Oll_Mai_2014.pdf ''Bildungs- und Integrationschancen durch Niederdeutsch''], Oll’ Mai-Schriftenreihe, Band 8, herausgegeben von der Ostfriesischen Landschaft, Redaktion: Cornelia Nath, Aurich 2014, S. 42.</ref> As die kind kleintyd tale gelyktydig aanleer, vergemaklik dit die aanleer van ander tale in die toekoms. Naas Fries is Nederduits ook 'n lewende taal op die Europese vasteland wat aan Engels nou verwant is. Nederduits bied daarom ook vastrapplek om Engels baas te raak. Opvoedkundiges het bewys kinders leer veral 'n vreemdetaal uit die omliggende kontrei met dieselfde intensiteit aan, as wanneer mens later 'n taalbad in die buiteland ondergaan.<ref>Cornelia Nath: ''Immersionsunterricht mit Niederdeutsch in der Schule – Herausforderungen und Chancen'', in: [http://www.ostfriesischelandschaft.de/fileadmin/user_upload/BIBLIOTHEK/Dokumente/Oll_Mai_2014.pdf ''Bildungs- und Integrationschancen durch Niederdeutsch''], Oll’ Mai-Schriftenreihe, Band 8, herausgegeben von der Ostfriesischen Landschaft, Redaktion: Cornelia Nath, Aurich 2014, S. 41.</ref> Die alledaagse kontak waarmee kleuters egter met 'n verafgeleë wêreldtaal te doene kry, het nie dieselfde uitwerking nie; dit grens bloot aan "taalontmoeting". == Lees ook == * ''[[Soll die plattdeutsche Sprache gepflegt oder ausgerottet werden - Gegen Ersteres und für Letzteres]]'' == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Bronne == * ''Auf dem Stundenplan: Plattdeutsch'', Schriften des ''Instituts für niederdeutsche Sprache'' 45, herausgegeben vom ''Bundesraat för Nedderdüütsch'', Redaktion: Christiane Ehlers, Reinhard Goltz und Walter Henschen, Verlag Schuster Leer, Bremen 2013, {{ISBN|978-3-7963-0395-1}}.([https://www.niederdeutschsekretariat.de/wp-content/uploads/2017/12/AufdemStundenplanPlattdeutsch.pdf pdf; 1.4&nbsp;MB]). * Ulf-Thomas Lesle: ''Identitätsprojekt Niederdeutsch. Die Definition von Sprache als Politikum''. In: Robert Langhanke (Hrsg.): ''Sprache, Literatur, Raum''. Festschrift für Willy Diercks. Verlag für Regionalgeschichte, Bielefeld 2015, {{ISBN|978-3-89534-867-9}}, S. 693–741. * Dieter Möhn: ''Niederdeutsch in der Schule'', in: ''Handbuch zur niederdeutschen Sprach- und Literaturwissenschaft'', herausgegeben von Gerhard Cordes und Dieter Möhn, Erich-Schmidt-Verlag, Berlin 1983, {{ISBN|3-503-01645-7}}. * ''Plattdeutsch in der Schule. Symposion an der Carl-von-Ossietzky-Universität Oldenburg am 3. September 2004''. Herausgegeben von Spieker, Heimatbund für Niederdeutsche Kultur, Isensee Verlag, Oldenburg 2005, {{ISBN|3-89995-182-4}}. * ''Sechster Bericht der Bundesrepublik Deutschland gemäß Artikel 15 Absatz 1 der Europäischen Charta der Regional- oder Minderheitensprachen'', herausgegeben vom Bundesministerium des Innern, ohne Ortsangabe, 2017 ([https://rm.coe.int/germanypr6-de/168077b6b6 pdf; 2.4&nbsp;MB]). == Eksterne skakels == * [http://www.ins-bremen.de/sprache/bildung/bildungsplaene.html Rechtliche Grundlagen für Plattdeutsch in der Schule] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180612162104/http://www.ins-bremen.de/sprache/bildung/bildungsplaene.html |date=12 Junie 2018 }}, Übersicht der Bildungspläne auf der Homepage des Instituts für Niederdeutsche Sprache. * [http://www.ardmediathek.de/radio/Die-Reportage/Die-Reportage-Plattdeutsch-als-Abiturfa/NDR-Info/Audio-Podcast?bcastId=25650858&documentId=47268372 Die Reportage: Plattdeutsch als Abiturfach] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180313092311/http://www.ardmediathek.de/radio/Die-Reportage/Die-Reportage-Plattdeutsch-als-Abiturfa/NDR-Info/Audio-Podcast?bcastId=25650858&documentId=47268372 |date=13 Maart 2018 }}, Podcast, NDR, 5. November 2017. {{de-vertaal|Special:PermanentLink/180079094|Niederdeutsch (Schulfach)]}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Taalpolitiek]] [[Kategorie:Nederduitse tale]] [[Kategorie:Onderwys in Duitsland]] [[Kategorie:Tale van Duitsland]] itkglkcgg4sjl5lfcra5ooxv2n8shtb 10 140433 2979149 2975405 2026-10-15T14:05:25Z Aliwal2012 39067 2026 Singapoerse Grand Prix 2979149 wikitext text/x-wiki <noinclude><!-- UPDATE STATUS Updated for the 2026 Singapore Grand Prix: - entries, starts, poles, wins, podiums, fastestlaps, careerpoints, seasonpoints, seasonposition --></noinclude>{{safesubst:<noinclude />#switch: {{{1|}}} | UPTO = 2026 Singapoerse Grand Prix<noinclude><!-- Try to always make this a corresponding article's name: e.g. "2026 Monaco Grand Prix" instead of "qualifying for the 2026 Monaco Grand Prix", as this may be automatically wikilinked --></noinclude> <!-- Drivers who are contracted to compete in 2026 --> | ALB = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 147 | starts = 144 | poles = 0 | wins = 0 | podiums = 2 | fastestlaps = 1 | careerpoints = 318 | seasonpoints = 5 | seasonposition = 19 }} | ALO = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 445 | starts = 442 | poles = 22 | wins = 32 | podiums = 106 | fastestlaps = 26 | careerpoints = 2400 | seasonpoints = 7 | seasonposition = 17 }} | ANT = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 41 | starts = 41 | poles = 6 | wins = 8 | podiums = 17 | fastestlaps = 10 | careerpoints = 490 | seasonpoints = 340 | seasonposition = 1 }} | BEA = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 44 | starts = 44 | poles = 0 | wins = 0 | podiums = 0 | fastestlaps = 0 | careerpoints = 71 | seasonpoints = 23 | seasonposition = 13 }} | BOR = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 41 | starts = 40 | poles = 0 | wins = 0 | podiums = 0 | fastestlaps = 0 | careerpoints = 29 | seasonpoints = 10 | seasonposition = 15 }} | BOT = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 264 | starts = 263 | poles = 20 | wins = 10 | podiums = 67 | fastestlaps = 19 | careerpoints = 1797 | seasonpoints = 0 | seasonposition = 22 }} | COL = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 44 | starts = 43 | poles = 0 | wins = 0 | podiums = 0 | fastestlaps = 0 | careerpoints = 32 | seasonpoints = 27 | seasonposition = 12 }} | GAS = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 195 | starts = 194 | poles = 1 | wins = 1 | podiums = 5 | fastestlaps = 3 | careerpoints = 499 | seasonpoints = 41 | seasonposition = 10 }} | HAD = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 38 | starts = 37 | poles = 0 | wins = 0 | podiums = 3 | fastestlaps = 0 | careerpoints = 148 | seasonpoints = 97 | seasonposition = 8 }} | HAM = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 397 | starts = 397 | poles = 104 | wins = 106 | podiums = 208 | fastestlaps = 69 | careerpoints = 5247.5 | seasonpoints = 229 | seasonposition = 3 }} | HUL = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 271 | starts = 266 | poles = 1 | wins = 0 | podiums = 1 | fastestlaps = 2 | careerpoints = 635 | seasonpoints = 13 | seasonposition = 14 }} | LAW = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 52 | starts = 52 | poles = 0 | wins = 0 | podiums = 0 | fastestlaps = 0 | careerpoints = 119 | seasonpoints = 75 | seasonposition = 9 }} | LEC = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 190 | starts = 188 | poles = 27 | wins = 9 | podiums = 55 | fastestlaps = 14 | careerpoints = 1887 | seasonpoints = 215 | seasonposition = 5 }} | LIN = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 17 | starts = 16 | poles = 0 | wins = 0 | podiums = 0 | fastestlaps = 0 | careerpoints = 38 | seasonpoints = 38 | seasonposition = 11 }} | NOR = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 169 | starts = 168 | poles = 19 | wins = 13 | podiums = 49 | fastestlaps = 20 | careerpoints = 1631 | seasonpoints = 201 | seasonposition = 6 }} | OCO = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 197 | starts = 197 | poles = 0 | wins = 1 | podiums = 4 | fastestlaps = 1 | careerpoints = 490 | seasonpoints = 7 | seasonposition = 16 }} | PER = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 302 | starts = 298 | poles = 3 | wins = 6 | podiums = 39 | fastestlaps = 12 | careerpoints = 1638 | seasonpoints = 0 | seasonposition = 23 }} | PIA = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 87 | starts = 85 | poles = 6 | wins = 9 | podiums = 28 | fastestlaps = 9 | careerpoints = 937 | seasonpoints = 138 | seasonposition = 7 }} | RUS = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 169 | starts = 169 | poles = 12 | wins = 8 | podiums = 32 | fastestlaps = 13 | careerpoints = 1271 | seasonpoints = 238 | seasonposition = 2 }} | SAI = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 250 | starts = 246 | poles = 6 | wins = 4 | podiums = 29 | fastestlaps = 4 | careerpoints = 1343.5 | seasonpoints = 7 | seasonposition = 18 }} | STR = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 210 | starts = 206 | poles = 1 | wins = 0 | podiums = 3 | fastestlaps = 0 | careerpoints = 325 | seasonpoints = 0 | seasonposition = 21 }} | TSU = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 117 | starts = 114 | poles = 0 | wins = 0 | podiums = 0 | fastestlaps = 1 | careerpoints = 125 | seasonpoints = 1 | seasonposition = 20 }} | VER = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 250 | starts = 250 | poles = 50 | wins = 73 | podiums = 136 | fastestlaps = 38 | careerpoints = 3665.5 | seasonpoints = 221 | seasonposition = 4 }} <!-- Drivers who last competed in 2025 --> | DOO = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 7 | starts = 7 | poles = 0 | wins = 0 | podiums = 0 | fastestlaps = 0 | careerpoints = 0 | seasonpoints = 0 | seasonposition = — }} <!-- Drivers who last competed in 2024 --> | MAG = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 187 | starts = 185 | poles = 1 | wins = 0 | podiums = 1 | fastestlaps = 3 | careerpoints = 202 | seasonpoints = 0 | seasonposition = — }} | RIC = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 258 | starts = 257 | poles = 3 | wins = 8 | podiums = 32 | fastestlaps = 17 | careerpoints = 1329 | seasonpoints = 0 | seasonposition = — }} | SAR = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 37 | starts = 36 | poles = 0 | wins = 0 | podiums = 0 | fastestlaps = 0 | careerpoints = 1 | seasonpoints = 0 | seasonposition = — }} | ZHO = {{safesubst:<noinclude />#switch: {{{2|}}} | entries = 68 | starts = 68 | poles = 0 | wins = 0 | podiums = 0 | fastestlaps = 2 | careerpoints = 16 | seasonpoints = 0 | seasonposition = — }} }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> 3mn079q3hwjb6o5vs4bty8ptscc116w 0 239663 2979205 2147430 2026-10-15T17:58:43Z Dumbassman 62009 2979205 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Musikale kunstenaar | naam = Venom | beeld = Venom live at hellfest.jpg | beeldgrootte = | dwarsformaat = | beeldbeskrywing = | beeldonderskrif = Venom in 2008 | agtergrondkleur = groep | geboortenaam = | alias = | geboortedatum = | geboorteplek = | oorsprong = Newcastle upon Tyne, [[Engeland]], [[Verenigde Koninkryk]] | sterfdatum = | sterfplek = | genre = [[Black metal]], Thrash metal | beroep = | instrument = | jare_aktief = 1978–1992, 1995–2002, 2005–2026 | etiket = | assosiasies = | webwerf = {{URL|venomslegions.com}} | huidige_lede = | gewese_lede = }} '''Venom''' is 'n Engelse black metal musiekgroep vanaf Engeland.<ref name=Kahn-Harris>Kahn-Harris, Keith. [https://books.google.com/books?id=9--qAVrfxukC&pg=PA2 ''Extreme Metal: Music and Culture on the Edge'']. Oxford: Berg, 2007. {{ISBN|1-84520-399-2}}.</ref> Hulle het bekend geword teen die einde van die [[Nuwe golf van Britse heavy metal]], Venom se eerste twee albums—''Welcome to Hell'' (1981) en ''Black Metal'' (1982)— het 'n groot invloed op [[thrash metal]] en [[extreme metal]] gehad. Venom se tweede album was bekend genoeg dat die titel gebruik word vir die naam van die extreme metal subgenre [[black metal]]. == Diskografie == '''Ateljeealbums''' * 1981: ''Welcome to Hell'' * 1982: ''Black Metal'' * 1984: ''At War with Satan'' * 1985: ''Possessed'' * 1987: ''Calm Before the Storm'' * 1989: ''Prime Evil'' * 1991: ''Temples of Ice'' * 1992: ''The Waste Lands'' * 1997: ''Cast in Stone'' * 2000: ''Resurrection'' * 2006: ''Metal Black'' * 2008: ''Hell'' * 2011: ''Fallen Angels'' * 2015: ''From the Very Depths'' * 2018: ''Storm the Gates'' == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == {{Commons}} * {{official website|http://www.venomslegions.com/}} == Sien ook == * [[Lys van heavy metal-kunstenaars]] {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Venom}} [[Kategorie:Engelse musiekgroepe]] i9co5r2qf8e966yadvq49tecvizup2w 0 240450 2979168 2979069 2026-10-15T14:34:26Z Aliwal2012 39067 2979168 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} {{Inligtingskas Akteur | Naam = Will Rogers | Beeld = Will Rogers 1922.jpg | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = William Penn Adair Rogers | Alias = | Geboortedatum = {{Geboortedatum|1879|11|4}} | Geboorteplek = Oologah, [[Oklahoma]], [[Verenigde State]] | Nasionaliteit = [[Verenigde State|Amerikaans]] | Sterfdatum = {{Sterfdatum en ouderdom|1879|11|4|1935|8|15}} | Sterfplek = Utqiagvik, [[Alaska]], Verenigde State | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = [[Will Rogers jr.]] | Skool = | Universiteit = | Beroep = Akteur, komediant en joernalis | Aktiewe jare = | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 0737259 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''Will Rogers''' (4 November 1879 – 15 Augustus 1935) was 'n [[Verenigde State|Amerikaanse]] akteur, komediant en joernalis. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente ''A Connecticut Yankee'' (1931), ''Doctor Bull'' (1933), ''Judge Priest'' (1934), en ''Steamboat Round the Bend'' (1935). == Filmografie == === Rolprente === * 1916: ''Roaring Camp'' * 1918: ''Laughing Bill Hyde'' * 1919: ''Almost a Husband'' * 1919: ''Jubilo'' * 1920: ''Cupid the Cowpuncher'' * 1920: ''Honest Hutch'' * 1920: ''Jes' Call Me Jim'' * 1920: ''The Strange Boarder'' * 1920: ''Water, Water, Everywhere'' * 1920: ''Guile of Women'' * 1921: ''Boys Will Be Boys'' * 1921: ''A Poor Relation'' * 1921: ''An Unwilling Hero'' * 1921: ''Doubling for Romeo'' * 1922: ''The Headless Horseman'' * 1922: ''One Glorious Day'' * 1927: ''A Texas Steer'' * 1927: ''Tiptoes'' * 1929: ''They Had to See Paris'' * 1930: ''Lightnin''' * 1930: ''So This Is London'' * 1931: ''A Connecticut Yankee'' * 1931: ''Ambassador Bill'' * 1931: ''Young as You Feel'' * 1932: ''Business and Pleasure'' * 1932: ''Down to Earth'' * 1932: ''Too Busy to Work'' * 1933: ''Doctor Bull'' * 1933: ''Mr. Skitch'' * 1933: ''State Fair'' * 1934: ''Judge Priest'' * 1934: ''David Harum'' * 1934: ''Handy Andy'' * 1934: ''Stand Up and Cheer!'' * 1935: ''Steamboat Round the Bend'' * 1935: ''The County Chairman'' * 1935: ''Doubting Thomas'' * 1935: ''In Old Kentucky'' * 1935: ''Life Begins at 40'' * 1957: ''The Golden Age of Comedy'' === Video's === * 2000: ''Jeff Foxworthy's Comedy Classics'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|0737259|Will Rogers}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Rogers, Will}} [[Kategorie:Amerikaanse joernaliste]] [[Kategorie:Amerikaanse komediante]] [[Kategorie:Geboortes in 1879]] [[Kategorie:Sterftes in 1935]] [[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 20ste eeu]] 0d24a9sz1774jpgsg7ezdtnj3qcrsbg 0 264520 2979209 2977296 2026-10-15T18:08:18Z Aliwal2012 39067 /* Formule 1-uitslae */ 2979209 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas renjaer | name = Lando Norris | image = 2024-08-25 Motorsport, Formel 1, Großer Preis der Niederlande 2024 STP 3968 by Stepro (cropped2).jpg | caption = Norris, wenner van die [[2024 Nederlandse Grand Prix]] | image_size = 200px | birth_date = {{Geboortedatum en ouderdom|1999|11|13}} | birth_place = [[Bristol]], [[Verenigde Koninkryk]] | nationality = {{vlagikoon|GBR}} Brit | Years = [[2018 Formule Een-seisoen|2018]] - | Old Team = | 2026 Team = [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | Car number = 1 | Races = {{F1stat|NOR|entries}} ({{F1stat|NOR|starts}} begin) | Championships = 1 (2025) | Wins = {{F1stat|NOR|wins}} | Podiums = {{F1stat|NOR|podiums}} | Points = {{F1stat|NOR|careerpoints}} | Poles = {{F1stat|NOR|poles}} | Fastest laps = {{F1stat|NOR|fastestlaps}} | First race = [[2019 Australiese Grand Prix]] | First win = [[2024 Miami Grand Prix]] | Last win = [[2026 Nederlandse Grand Prix]] | Last race = {{laaste F1GP}} | Last season = 2025 | Last position = 1ste (423 punte) }} '''Lando Norris''' (* [[13 November]] [[1999]]) is 'n Brits-Belgiese professionele motorrenjaer wat tans vir die [[McLaren]]-span aan [[Formule Een]]renne onder die Britse vlag deelneem. Hy het die MSA Formule-kampioenskap in 2015 gewen, en die Toyota Racing-reeks, Eurocup Formule Renault 2.0 en Formule Renault 2.0 Noord-Europese Beker in 2016. Hy het ook daardie jaar die McLaren Autosport BRDC-toekenning ontvang. Hy het daarna die 2017 FIA Formule 3 Europese Kampioenskap gewen en het in 2018 naas [[George Russell]] in die FIA Formule 2-kampioenskap geëindig, beide saam met Carlin. Hy was 'n lid van die McLaren Jongbestuurderprogram. == Formule 1-renloopbaan == In Februarie 2017 is Norris as 'n junior bestuurder by McLaren onderteken.<ref>{{cite web|url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/128207|title=McLaren F1 team signs Lando Norris to its junior programme|last=Khorounzhiy|first=Valentin|work=Autosport|date=22 Februarie 2017|access-date=22 Februarie 2017}}</ref> Later daardie jaar het Norris vir McLaren getoets in 'n geskeduleerde middelseisoentoets. Hy het die tweede vinnigste rondte in die tweede dag van toetse by die [[Hungaroring]] afgelê.<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/headlines/2017/8/kubica-fourth-fastest-on-return-as-vettel-sets-testing-pace.html|title=Kubica fourth fastest on return as Vettel sets testing pace|publisher=ESPN F1|date=2 Augustus 2017|access-date= 2 Augustus 2017}}</ref> Aan die einde van 2017 het Norris die amptelike McLaren-toets- en reserwejaer vir die [[2018 Formule Een-seisoen|2018-seisoen]] geword.<ref>{{Cite news|date=6 November 2017|title=McLaren Formula 1 – Lando Norris becomes official McLaren test and reserve driver for 2018|language=en|work=mclaren.com|url=http://www.mclaren.com/formula1/team/reserve-test-development-drivers/lando-norris-becomes-official-mclaren-test-reserve-driver-2018/|url-status=dead|access-date=6 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20180221051536/https://www.mclaren.com/formula1/team/reserve-test-development-drivers/lando-norris-becomes-official-mclaren-test-reserve-driver-2018/|archive-date=21 February 2018}}</ref> Norris het aan sy eerste amptelike oefensessie by die [[2018 Belgiese Grand Prix|Belgiese Grand Prix]] deelgeneem en 26 rondtes aangeteken.<ref>{{Cite web|last=Mitchell|first=Scott|title=Vettel heads Verstappen and Hamilton in 2018 Belgian Grand Prix FP1|url=https://www.autosport.com/f1/news/138217/vettel-heads-verstappen-and-hamilton-in-spa-fp1|access-date=7 November 2020|website=Autosport.com|language=en}}</ref> Norris het gedurende die jaar ses verdere oefensessies afgelê. === Sedert 2019 by McLaren === [[Lêer:Lando Norris, Chinese GP 2019.jpg|links|duimnael|Norris (afgebeeld by die [[Chinese Grand Prix]]) het in 2019 op 19-jarige ouderdom sy Formule Een-debuut by [[McLaren]] gemaak.]] Norris was gekontrakteer om vir McLaren te jaag vir die [[2019 Formule Een-seisoen|2019 Formule Een Wêreldkampioenskapseisoen]], saam met spanmaat [[Carlos Sainz jr.]]<ref>{{cite web |title=Lando Norris to drive for McLaren in 2019 |url=https://www.mclaren.com/formula1/team/lando-norris/lando-norris-drive-mclaren-2019/ |publisher=McLaren |access-date=3 September 2018}}</ref> Hy het met sy debuut by die [[2019 Australiese Grand Prix]] agtste gekwalifiseer en die wedren in die twaalfde plek voltooi. Hy het sy eerste Formule Een-punte behaal deur sesde te eindig by die volgende ren, die [[2019 Bahreinse Grand Prix|Bahreinse Grand Prix]].<ref>{{Cite news|last=Slater|first=Luke|date=2 April 2019|title=Lando Norris's impressive Bahrain Grand Prix hints at a McLaren revival|language=en|work=The Telegraph|url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2019/04/02/lando-norriss-impressive-bahrain-grand-prix-hints-mclaren-revival/ |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2019/04/02/lando-norriss-impressive-bahrain-grand-prix-hints-mclaren-revival/ |archive-date=11 January 2022 |url-access=subscription |url-status=live|access-date=7 November 2020|issn=0307-1235}}</ref> Die [[2019 Chinese Grand Prix|Chinese Grand Prix]] was die eerste van Norris se onttrekkings daardie seisoen, nadat skade van 'n botsing met [[Daniil Kvyat]] op die eerste rondte veroorsaak het dat hy later aan die wedren onttrek het.<ref>{{Cite news|last=Duncan|first=Phil|date=14 April 2019|title=Lando Norris feared first lap Chinese Grand Prix crash would leave him upside down|language=en|work=The Telegraph|url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2019/04/14/lando-norris-feared-first-lap-chinese-grand-prix-crash-would/ |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2019/04/14/lando-norris-feared-first-lap-chinese-grand-prix-crash-would/ |archive-date=11 January 2022 |url-access=subscription |url-status=live|access-date=7 November 2020|issn=0307-1235}}</ref> Verdere onttrekkings het gekom by die [[2019 Spaanse Grand Prix|Spaanse Grand Prix]] ná 'n botsing met [[Lance Stroll]] en by die [[2019 Kanadese Grand Prix|Kanadese Grand Prix]] toe 'n brand aan sy remme veroorsaak het dat sy suspensie ingegee het.<ref>{{cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/mclaren-f1-team-identifies-cause-of-norriss-canadian-gp-breakage-4986064/4986064/|title=McLaren F1 team identifies cause of Norris's Canadian GP breakage|website=autosport.com|first=Adam|last=Cooper|date=18 Junie 2019|accessdate=16 Julie 2021}}</ref> Norris was op koers om sewende by die [[2019 Franse Grand Prix|Franse Grand Prix]] te eindig, maar het laat in die wedren hidrouliese probleme ondervind, en is uiteindelik negende geklassifiseer. Dit is gevolg deur 'n sesde plek by die [[2019 Oostenrykse Grand Prix|Oostenrykse Grand Prix]], wat sy beste uitslag verteenwoordig het. Hy is gedwing om laaste by die [[2019 Duitse Grand Prix|Duitse Grand Prix]] weg te spring as gevolg van boetes vir die oorskryding van die toegelate aantal enjinkomponente vir die seisoen. Hy het later uit die wedren geval ná 'n kragverlies.<ref>{{Cite web|title=McLaren Racing – 2019 German Grand Prix|url=https://www.mclaren.com/racing/2019/german-grand-prix/2019-german-grand-prix/|access-date=7 November 2020|website=www.mclaren.com|language=en}}</ref> By die [[2019 Belgiese Grand Prix|Belgiese Grand Prix]] het hy sy pad van elfde tot vyfde in die vroeë stadiums van die wedren oopgeveg. Hy het hierdie posisie behou en was ingestel om sy beste loopbaanuitslag aan te teken, maar het 'n kragverlies op sy laaste rondte opgedoen en is elfde geklassifiseer.<ref>{{Cite web|last=Grounds|first=Ben|date=1 September 2019|title=Lando Norris left frustrated by final-lap mechanical failure at Belgian GP|url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/11800151/lando-norris-left-frustrated-by-final-lap-mechanical-failure-at-belgian-gp|access-date=7 November 2020|website=Sky Sports|language=en}}</ref> Norris het sy [[2019 Formule Een-seisoen|debuut Formule Een-seisoen]] elfde in die jaerskampioenskap met 49 punte afgesluit. Spanmaat Sainz het 96 punte aangeteken, maar Norris het Sainz by elf van die een-en-twintig wedrenne uitgekwalifiseer. Tydens sy debuutjaar het Norris 'n meerjarige kontrak geteken om by McLaren te bly vir die [[2020 Formule Een-seisoen|2020-seisoen]] tot [[2022 Formule Een-seisoen|2022]].<ref>{{cite web|last=Richards|first=Giles|date=9 July 2019|title=Lando Norris signs new McLaren contract after superb start to F1 career|url=https://www.theguardian.com/sport/2019/jul/09/lando-norris-new-mclaren-contract-f1-carols-sainz|access-date=30 November 2019|website=The Guardian}}</ref> === 2020: Nooienspodium === By die seisoen-opener, die [[2020 Oostenrykse Grand Prix|Oostenrykse Grand Prix]] het Norris in die vierde plek gekwalifiseer, maar is na die derde plek bevorder na 'n roosterstraf vir [[Lewis Hamilton]], die hoogste roosterplek van sy loopbaan destyds en die hoogste vir McLaren sedert die [[2016 Oostenrykse Grand Prix]].<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.we-never-thought-we-could-beat-racing-point-admits-norris-after-career-best.709o2E45PFuzgfJnWrPrbH.html|title=Lando Norris admits McLaren 'never thought' they could beat Racing Point as he secures best-ever qualifying result in Austria &#124; Formula 1®|website=formula1.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122145434/https://www.formula1.com/en/latest/article.we-never-thought-we-could-beat-racing-point-admits-norris-after-career-best.709o2E45PFuzgfJnWrPrbH.html|archive-date=22 January 2021|access-date=26 February 2021}}</ref> In die laaste stadiums van die wedren is die derde geplaasde Hamilton 'n vyf-sekonde-straf opgelê vir die veroorsaak van 'n botsing met Alex Albon. Norris het die vinnigste rondte van die wedren in die laaste rondte opgestel om 4.802 sekondes agter Hamilton te eindig, en Norris behaal die eerste podiumplek van sy loopbaan.<ref>{{Cite news|last=Matthey|first=James|date=6 July 2020|title=Lando Norris was the highlight of the Austrian GP after snatching a podium finish|url=https://www.news.com.au/sport/motorsport/formula-one/lando-norris-was-the-highlight-of-the-austrian-gp-after-snatching-a-podium-finish/news-story/f523339baa3ee049753ef1c38bf630e9|access-date=6 July 2020|newspaper=News.com.au|language=en-AU|archive-date=6 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200706055837/https://www.news.com.au/sport/motorsport/formula-one/lando-norris-was-the-highlight-of-the-austrian-gp-after-snatching-a-podium-finish/news-story/f523339baa3ee049753ef1c38bf630e9|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|last1=Duncan|first1=Phil|last2=Slater|first2=Luke|date=5 July 2020|title=Valtteri Bottas wins chaotic Austrian Grand Prix as brilliant Lando Norris takes maiden podium for McLaren|url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2020/07/05/f1-austrian-grand-prix-2020-live-spielberg-race-results-hamilton/|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2020/07/05/f1-austrian-grand-prix-2020-live-spielberg-race-results-hamilton/|archive-date=11 January 2022|url-access=subscription|url-status=live|newspaper=The Telegraph}}</ref> By die [[2020 Stiermarkse Grand Prix|Stiermarkse Grand Prix]] het Norris sesde gekwalifiseer, maar is 'n drie-plek-roosterstraf opgelê vir verbysteek onder [[Vlae gebruik in motorwedrenne|geel vlae]] tydens oefening. Hy het drie motors in die laaste twee rondtes van die wedren verbygesteek om vyfde te eindig, in wat hy beskryf het as "een van die beste wedrenne van my loopbaan".<ref>{{Cite web|url=https://www.planetf1.com/news/lando-norris-styrian-gp-best-race/|title=Norris: Styrian GP best race of F1 career|date=12 July 2020|website=planetf1.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20210730131210/https://www.planetf1.com/news/lando-norris-styrian-gp-best-race/|archive-date=30 July 2021|access-date=16 July 2021}}</ref> Ses agtereenvolgende punteverdienstes is tussen die [[2020 Britse Grand Prix|Britse]] en [[2020 Toskaanse Grand Prix|Toskaanse]] Grands Prix behaal.<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/results.html/2020/races/1053/tuscany/race-result.html|title=Tuscan Grand Prix race results|website=formula1.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200921115214/https://www.formula1.com/en/results.html/2020/races/1053/tuscany/race-result.html|archive-date=21 September 2020|access-date=7 November 2020}}</ref> Norris het skade opgedoen tydens die eerste rondte van die [[2020 Russiese Grand Prix|Russiese Grand Prix]] en die wedren vyftiende geëindig. By die [[2020 Eifelse Grand Prix|Eifelse Grand Prix]] het hy van die sesde plek onttrek weens kragbronversaking. Tydens die [[2020 Portugese Grand Prix|Portugese Grand Prix]] het 'n botsing met [[Lance Stroll]] en 'n pap wiel tot 'n dertiende plek gelei.<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.who-were-the-winners-and-losers-of-the-portuguese-grand-prix.8cSP4vj2v8wr1lpc9zwLd.html|title=Who were the Winners and Losers of the 2020 Portuguese Grand Prix?|website=formula1.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201102041951/https://www.formula1.com/en/latest/article.who-were-the-winners-and-losers-of-the-portuguese-grand-prix.8cSP4vj2v8wr1lpc9zwLd.html|archive-date=2 November 2020|access-date=7 November 2020}}</ref> Hierna het Norris kritiek gekry oor sy opmerkings dat Stroll "blykbaar nie leer nie"<ref>{{Cite web|url=https://www.skysports.com/f1/news/36306/12115132/lando-norris-angry-with-lance-stroll-after-crash-at-portuguese-gp|title=Lando Norris angry with Lance Stroll after crash at Portuguese GP|website=Sky Sports|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201103200855/https://www.skysports.com/f1/news/36306/12115132/lando-norris-angry-with-lance-stroll-after-crash-at-portuguese-gp|archive-date=3 November 2020|access-date=9 November 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.norris-says-stroll-doesnt-seem-to-learn-after-portuguese-gp-collision.3f9HSpByasXi9zkyJlUgqX.html|title=Norris says Stroll 'doesn't seem to learn' after Portuguese GP collision|date=25 October 2020|website=formula1.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028212500/https://www.formula1.com/en/latest/article.norris-says-stroll-doesnt-seem-to-learn-after-portuguese-gp-collision.3f9HSpByasXi9zkyJlUgqX.html|archive-date=28 October 2020|access-date=7 November 2020}}</ref> en sy vermeende aftakeling van Lewis Hamilton se behaal van die meeste Grand Prix-oorwinnings, en dit beskryf as "niks vir hom" nie.<ref>{{Cite web|url=https://www.essentiallysports.com/f1-news-emilia-romagna-grand-prix-lando-norris-explains-apology-tweet-was-for-lewis-hamilton-after-public-backlash/|title=Lando Norris explains apology Tweet was for Lewis Hamilton after public backlash|last=Gopal|first=Bhargav|date=30 October 2020|website=EssentiallySports|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201202222115/https://www.essentiallysports.com/f1-news-emilia-romagna-grand-prix-lando-norris-explains-apology-tweet-was-for-lewis-hamilton-after-public-backlash/|archive-date=2 December 2020|access-date=9 November 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.essentiallysports.com/f1-news-emilia-romagna-grand-prix-last-few-days-have-been-the-worst-lando-norris-asserts-hes-a-nice-guy/|title="Last few days have been the worst"- Lando Norris asserts he's a "Nice Guy"|last=Manjunath|first=Ayush|date=31 October 2020|website=EssentiallySports|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210421043124/https://www.essentiallysports.com/f1-news-emilia-romagna-grand-prix-last-few-days-have-been-the-worst-lando-norris-asserts-hes-a-nice-guy/|archive-date=21 April 2021|access-date=9 November 2020}}</ref> Daarna het Norris om verskoning gevra vir sy opmerkings oor Stroll en ook 'n persoonlike verskoning aan Hamilton aangebied, waarin hy gesê het dat sy opmerkings "onverskillig" was en dat hy "[nie] die respek getoon het wat ek aan sekere mense behoort te hê nie".<ref>{{Cite web|url=https://thesportsrush.com/f1-news-i-owe-an-apology-lando-norris-apologizes-to-lance-stroll-after-abusing-him-on-team-radio/|title="I owe an apology" – Lando Norris apologizes to Lance Stroll after abusing him on team radio during Portuguese Grand Prix|date=27 October 2020|website=The SportsRush|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122165048/https://thesportsrush.com/f1-news-i-owe-an-apology-lando-norris-apologizes-to-lance-stroll-after-abusing-him-on-team-radio/|archive-date=22 January 2021|access-date=9 November 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/12118961/lando-norris-sent-lewis-hamilton-apology-over-comments-on-f1-wins-record|title=Lando Norris sent Lewis Hamilton apology over comments on F1 wins record|website=Sky Sports|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109005919/https://www.skysports.com/f1/news/12433/12118961/lando-norris-sent-lewis-hamilton-apology-over-comments-on-f1-wins-record|archive-date=9 November 2020|access-date=9 November 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.essentiallysports.com/f1-news-lando-norris-concedes-hes-been-stupid-and-careless-over-recent-comments/|title=Norris concedes he's been "stupid and careless" over recent comments|last=Gopal|first=Bhargav|date=27 October 2020|website=EssentiallySports|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201204211847/https://www.essentiallysports.com/f1-news-lando-norris-concedes-hes-been-stupid-and-careless-over-recent-comments/|archive-date=4 December 2020|access-date=9 November 2020}}</ref> By die [[2020 Turkse Grand Prix|Turkse Grand Prix]] het Norris wat hy "die swakste wegsprong van sy loopbaan" genoem het, gehad.<ref name="gert">{{Cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/norris-made-worst-start-of-everyones-career-ever-in-turkey/4911396/|title=F1: Norris made 'worst start of everyone's career ever'|last=Cooper|first=Adam|date=16 November 2020|website=www.motorsport.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201117193407/https://www.motorsport.com/f1/news/norris-made-worst-start-of-everyones-career-ever-in-turkey/4911396/|archive-date=17 November 2020|access-date=14 December 2020}}</ref> Hy het vanaf die veertiende plek weggespring na 'n vyf-plek-roosterstraf omdat hy nie geel vlae in kwalifisering gerespekteer het nie, maar het herstel om agtste te eindig en die vinnigste rondte van die wedren aan te teken.<ref name="gert" /> Norris het vierde geëindig by die [[2020 Bahreinse Grand Prix|Bahreinse Grand Prix]] en vyfde by die seisoenfinale [[2020 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi Grand Prix]],<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.norris-and-sainz-delighted-with-p4-and-p5-in-bahrain-gp-as-mclaren-jump-to.3rJI1QBfxpk2r6DUyuFkxn.html|title=Norris and Sainz delighted with P4 and P5 in Bahrain GP, as McLaren jump to third in constructors' battle|date=29 November 2020|website=www.formula1.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130005203/https://www.formula1.com/en/latest/article.norris-and-sainz-delighted-with-p4-and-p5-in-bahrain-gp-as-mclaren-jump-to.3rJI1QBfxpk2r6DUyuFkxn.html|archive-date=30 November 2020|access-date=14 December 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.i-dont-know-where-it-came-from-norris-shocked-by-stunning-p4-in-abu-dhabi.7ffqnh8GiHYnP46VSzeUTL.html|title='I don't know where it came from' – Lando Norris shocked by stunning P4 in Abu Dhabi qualifying|date=12 December 2020|website=www.formula1.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201212192814/https://www.formula1.com/en/latest/article.i-dont-know-where-it-came-from-norris-shocked-by-stunning-p4-in-abu-dhabi.7ffqnh8GiHYnP46VSzeUTL.html|archive-date=12 December 2020|access-date=14 December 2020}}</ref> wat, benewens die punte wat deur spanmaat Sainz aangeteken is, McLaren gehelp het om die derde plek in die vervaardigerskampioenskap voor [[Racing Point F1-span|Racing Point]]<ref>{{Cite news|last=Benson|first=Andrew|date=13 December 2020|title=Verstappen wins season finale in Abu Dhabi|language=en|work=BBC Sport|url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/55294365|access-date=14 December 2020|archive-date=14 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201214011122/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/55294365|url-status=live}}</ref> te behaal. Norris het die seisoen negende in die Bestuurderskampioenskap met 97 punte afgesluit, agt punte agter Sainz. === 2021 Eerste voorwegsprong === [[Lêer:FIA F1 Austria 2021 Nr. 4 Norris.jpg|duimnael|links|Norris jaag tydens die [[2021 Oostenrykse Grand Prix]]]] Norris het vir die 2021 seisoen by McLaren gebly, saam met Daniel Ricciardo terwyl Sainz die span verlaat het en na Ferrari oorgestap het.<ref>{{cite web|title=Daniel Ricciardo/Lando Norris will be the most exciting driver line up in 2021, says McLaren boss Zak Brown|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.ricciardo-norris-will-be-the-most-exciting-driver-line-up-in-2021-says-zak.3RCqTJxOAFyTfp9YxkAxVY.html|access-date=15 July 2020|website=formula1.com|date=26 June 2020|archive-date=16 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116113436/https://www.formula1.com/en/latest/article.ricciardo-norris-will-be-the-most-exciting-driver-line-up-in-2021-says-zak.3RCqTJxOAFyTfp9YxkAxVY.html|url-status=live}}</ref> Norris het sewende gekwalifiseer vir die seisoen-opener Bahreinse Grand Prix en die wedren vierde geëindig.<ref>{{cite web|last=Noble|first=Jonathan|date=28 March 2021|title=McLaren insists it has no disappointment with Bahrain GP qualifying form|url=https://www.autosport.com/f1/news/mclaren-no-disappointment-bahrain-gp-qualifying/5953840/|access-date=18 April 2021|website=www.autosport.com|language=en|archive-date=18 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210418224658/https://www.autosport.com/f1/news/mclaren-no-disappointment-bahrain-gp-qualifying/5953840/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Qualifying Standings – Bahrain|url=https://www.formula1.com/en/results.html/2021/races/1064/bahrain/qualifying.html|access-date=18 April 2021|website=Formula 1|archive-date=28 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210328175040/https://www.formula1.com/en/results.html/2021/races/1064/bahrain/qualifying.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|date=28 March 2021|title=McLaren's Lando Norris had 'flashbacks' to maiden podium as he charged to P4 in Bahrain|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.norris-had-flashbacks-to-maiden-podium-as-he-charged-to-p4-in-bahrain.5ksgDWSHznlTr9heyikSFz.html|access-date=18 April 2021|website=formula1.com|archive-date=15 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210415025524/https://www.formula1.com/en/latest/article.norris-had-flashbacks-to-maiden-podium-as-he-charged-to-p4-in-bahrain.5ksgDWSHznlTr9heyikSFz.html|url-status=live}}</ref> By die volgende wedren, die [[2021 Emilia-Romagna Grand Prix|Emilia-Romagna Grand Prix]], is 'n kwalifiserende tyd wat hom derde op die rooster sou geplaas het, verwyder omdat hy baanbeperkings oorskry het, en hy het sewende vir die wedren weggespring. Norris het in die tweede plek gehardloop voordat hy met drie rondtes oor deur Lewis Hamilton verbygesteek is. Hy het derde geëindig om sy tweede Formule Een-podiumplek te behaal.<ref>{{Cite news|last=Benson|first=Andrew|date=18 April 2021|title=Verstappen wins classic as Hamilton recovers|work=[[BBC Sport]]|url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/56793486|access-date=18 April 2021|archive-date=18 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210418153031/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/56793486|url-status=live}}</ref> By die [[2021 Monaco Grand Prix|Monaco Grand Prix]] het Norris vyfde weggespring en voordeel getrek uit [[Charles Leclerc]] se versuim om die wedren te begin en [[Valtteri Bottas]] se onttrekking om nog 'n podiumplek te behaal. Norris is 'n roosterstraf opgelê en het negende by die [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix|Azerbeidjanse Grand Prix]] begin omdat hy nie by die kuipe aangedoen het tydens 'n rooi vlag-periode in kwalifisering nie, 'n sanksie wat hy as "onregverdig" gekritiseer het.<ref>{{cite web |last1=Scott Michell |first1=Valentin Khorounzhiy |title='Gutted' Norris: Baku grid penalty and license points unfair |url=https://the-race.com/formula-1/gutted-norris-baku-grid-penalty-and-licence-points-unfair/ |website=The Race |date=5 June 2021 |publisher=The Race Media Ltd |access-date=5 June 2021 |archive-date=5 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210605155304/https://the-race.com/formula-1/gutted-norris-baku-grid-penalty-and-licence-points-unfair/ |url-status=live}}</ref> Hy het plekke in die wedren teruggewen om vyfde te eindig, gehelp deur ongelukke en foute van bestuurders voor hom. Norris het sy destydse hoogste plek op die baan geëwenaar by die [[2021 Stiermarkse Grand Prix|Stiermarkse Grand Prix]] in Oostenryk, deur derde te begin nadat Bottas 'n roosterstraf gekry het.<ref>{{cite web |title=Bottas Handed Three-place Grid Penalty |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-bottas-handed-three-place-grid-drop-and-penalty-points-for.5t4zHtuj4Z8pRjt7PFC6nn.html |website=Formula1 |access-date=28 June 2021 |archive-date=27 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210627202702/https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-bottas-handed-three-place-grid-drop-and-penalty-points-for.5t4zHtuj4Z8pRjt7PFC6nn.html |url-status=live }}</ref> Hy het vyfde geëindig vir die derde agtereenvolgende wedren.<ref>{{cite web |last1=McDonagh |first1=Connor |title=F1 2021 Styrian Grand Prix |url=https://www.crash.net/f1/results/982194/1/f1-2021-styrian-grand-prix-full-race-results-round-8 |website=Crash |date=27 June 2021 |publisher=Crash.net |access-date=28 June 2021 |archive-date=27 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210627143324/https://www.crash.net/f1/results/982194/1/f1-2021-styrian-grand-prix-full-race-results-round-8 |url-status=live }}</ref> Hy het hierdie kwalifiserende posisie by die volgende naweek se [[2021 Oostenrykse Grand Prix|Oostenrykse Grand Prix]] verbeter deur in die tweede plek weg te spring nadat hy 'n tyd van 0.048 sekondes agter die voorste wegspringplek van Max Verstappen opgestel het.<ref>{{cite web |title=2021 Austrian Grand Prix Qualifying Report |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.qualifying-verstappen-edges-out-sensational-norris-to-take-austrian-gp-pole.5X2ZtXmTdFw2ZjXFwRw1KJ.html |website=Formula1.com |access-date=4 July 2021 |archive-date=3 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210703192254/https://www.formula1.com/en/latest/article.qualifying-verstappen-edges-out-sensational-norris-to-take-austrian-gp-pole.5X2ZtXmTdFw2ZjXFwRw1KJ.html |url-status=live }}</ref> Norris het 'n straf tydens die wedren ontvang nadat daar beslis is dat hy [[Sergio Pérez]] van die baan gedwing het. Hy het die wedren derde voltooi om sy derde podiumplek van die seisoen te behaal.<ref>{{cite news |last1=Benson |first1=Andrew |title=Austrian GP Race Report |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/57713734 |access-date=4 July 2021 |archive-date=4 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210704144330/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/57713734 |url-status=live}}</ref> Hy het die sesde vinnigste tyd in Vrydag se kwalifisering by die [[2021 Britse Grand Prix|Britse Grand Prix]] opgestel, voordat hy vyfde in die nuwe-formaat naelren-kwalifisering en vierde in die Grand Prix geëindig het. Hierdie resultaat het hom na die derde plek in die jaerskampioenskap geskuif.<ref>{{cite web |title='I wanted a little bit more' – Lando Norris on British GP |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.i-wanted-that-little-bit-more-norris-disappointed-after-slow-pit-stop-costs.1cRqifHUHe5zn6Lny64DwN.html |website=Formula1.com |access-date=18 July 2021 |archive-date=18 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718201910/https://www.formula1.com/en/latest/article.i-wanted-that-little-bit-more-norris-disappointed-after-slow-pit-stop-costs.1cRqifHUHe5zn6Lny64DwN.html |url-status=live }}</ref> Hy het sesde gekwalifiseer vir die [[2021 Hongaarse Grand Prix|Hongaarse Grand Prix]]. Hy het tot derde plek verbeter met die eerste draai, maar is van agter deur Bottas getref, wat veroorsaak het dat hy met Verstappen gebots het. Norris het twee rondtes later weens ernstige skade uit die wedren onttrek. By die [[2021 Italiaanse Grand Prix|Italiaanse Grand Prix]] het Norris vierde in die naelren-kwalifisering geëindig, wat derde op die rooster vir die wedren geword het nadat Bottas 'n roosterstraf opgedoen het. Norris het die wedren tweede agter spanmaat Ricciardo voltooi, wat sy vierde podiumplek van die seisoen behaal het en McLaren se eerste een-twee-eindstryd sedert die 2010 Kanadese Grand Prix verseker het.<ref>{{cite web|title=2021 Italian Grand Prix race report and highlights: Ricciardo leads stunning McLaren 1-2 at Monza after Verstappen and Hamilton collide again|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.ricciardo-leads-stunning-mclaren-1-2-at-monza-after-verstappen-and-hamilton.2BH4g9dpznux3HTK3SXj9B.html|access-date=12 September 2021|website=formula1|archive-date=12 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210912145723/https://www.formula1.com/en/latest/article.ricciardo-leads-stunning-mclaren-1-2-at-monza-after-verstappen-and-hamilton.2BH4g9dpznux3HTK3SXj9B.html|url-status=live}}</ref> Norris het sy eerste Formule Een-voorwegspringposisie in veranderende weersomstandighede tydens kwalifisering by die [[2021 Russiese Grand Prix|Russiese Grand Prix]] behaal. Hy het die voorsprong in die eerste rondte aan Carlos Sainz verloor voordat hy dit in rondte 13 herwin het. Norris het die wedren voortgesit met Lewis Hamilton kort agter hom totdat dit in die laaste rondtes begin reën het. Norris het besluit om op droëweerbande te bly terwyl Hamilton vir intermediêre bande kuipe toe is. Die reën het gou vererger, wat Hamilton toegelaat het om hom verby te steek en Norris gedwing het om vir intermediêre bande in te kuip. Norris het sewende geëindig en die vinnigste rondte van die wedren aangeteken. Norris het punte in elk van die oorblywende sewe wedrenne van die seisoen aangeteken, maar het nie hoër as sewende geëindig nie. Hy het derde gekwalifiseer by die seisoen-eindigende Abu Dhabi Grand Prix en was die eerste van die vyf motors wat kontroversieel toegelaat is om hulself op die voorlaaste rondte van die wedren te ontloop. Hy het die besluit gekritiseer om die wedren op die laaste rondte te hervat en dit beskryf as "vir die TV".<ref>{{cite web |title=F1 drivers left confused by "made for TV" safety car unlapping call |url=https://www.autosport.com/f1/news/f1-drivers-left-confused-by-made-for-tv-safety-car-unlapping-call/6880631/ |access-date=13 December 2021 |website=Autosport|date=13 December 2021 }}</ref> Die uitslag van die laaste wedren het Norris tot sesde in die Wêreldbestuurderskampioenskap laat val, 4.5 punte agter voormalige spanmaat Sainz. Nietemin het Norris sy loopbaanbeste resultaat op die punteleer behaal en 160 punte teenoor spanmaat Ricciardo se 115 aangeteken. === 2022 === In Februarie 2022 het Norris 'n kontrakverlenging met McLaren onderteken wat hom 'n plek tot ten minste 2025 by die span verseker het.<ref>{{Cite web|title=Lando Norris agrees major contract extension to stay at McLaren until 2025|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-norris-agrees-major-contract-extension-to-stay-at-mclaren-until.5bK60HZJ6ddtdr1R2yIPhX.html|access-date=9 February 2022|website=www.formula1.com|language=en}}</ref> Norris het al drie dae van die Bahrein-amptelike voorseisoentoetse voltooi nadat Ricciardo positief getoets het vir COVID-19 en dit nie kon bywoon nie.<ref>{{Cite web|title=McLaren driver Daniel Ricciardo tests positive for covid 19|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.mclaren-driver-daniel-ricciardo-tests-positive-for-covid-19.5ocJxEFaCjo8ZVK0npWRGs.html|access-date=19 March 2022|website=www.formula1.com|language=en}}</ref> Beide McLaren-bestuurders het gekwalifiseer en buite die top tien geëindig tydens die seisoen-opener [[2022 Bahreinse Grand Prix|Bahreinse Grand Prix]]. Norris het toe punte aangeteken by die [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix|Saoedi-Arabiese]] en [[2022 Australiese Grand Prix|Australiese Grands Prix]] voordat hy die span se enigste podiumplek van die seisoen behaal het met 'n derde plek by die [[2022 Emilia-Romagna Grand Prix|Emilia-Romagna Grand Prix]].<ref>{{Cite web |last=Thurston |first=Emma |date=24 April 2022 |title=Lando Norris hails McLaren's teamwork after P3 finish in Imola |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/12597826/emilia-romagna-gp-lando-norris-hails-mclarens-teamwork-after-p3-finish-in-imola |access-date=25 April 2022 |website=Sky Sports F1 |language=en |archive-date=24 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220424181333/https://www.skysports.com/f1/news/12433/12597826/emilia-romagna-gp-lando-norris-hails-mclarens-teamwork-after-p3-finish-in-imola |url-status=live }}</ref> By die nuwe [[2022 Miami Grand Prix|Miami Grand Prix]] is die veiligheidsmotor ontplooi toe Norris betrokke was in 'n ongeluk met [[Pierre Gasly]] se [[Scuderia AlphaTauri|AlphaTauri]].<ref>{{cite web |last1=Landman |first1=Declan |title=Norris laments 'silly accident' with Gasly in Miami |url=https://www.planetf1.com/news/lando-norris-pierre-gasly-miami-crash/ |website=plannetF1 |date=9 May 2022 |publisher=Sam Cooper |access-date=19 May 2022 |archive-date=19 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220519164549/https://www.planetf1.com/news/lando-norris-pierre-gasly-miami-crash/ |url-status=live }}</ref> Ten spyte van [[mangelontsteking]], het Norris sesde in die [[2022 Monaco Grand Prix|Monaco Grand Prix]] gekom en die vinnigste rondte aangeteken.<ref>{{cite web |title=Norris relieved to finish 'rewarding' Monaco GP in P6 after overcoming tonsillitis and torrential rain |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.norris-relieved-to-finish-rewarding-monaco-gp-in-p6-after-overcoming.53UfNICh2UvdDlFtZP49tQ.html |access-date=31 May 2022 |website=www.formula1.com |language=en |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530175447/https://www.formula1.com/en/latest/article.norris-relieved-to-finish-rewarding-monaco-gp-in-p6-after-overcoming.53UfNICh2UvdDlFtZP49tQ.html |url-status=live }}</ref> Hy het vyftiende gekwalifiseer by die [[2022 Oostenrykse Grand Prix|Oostenrykse Grand Prix]], maar het in die naelren en die wedren herstel om sewende te eindig. Hy het toe vierde gekwalifiseer vir die [[2022 Hongaarse Grand Prix|Hongaarse Grand Prix]] maar kon nie Lewis Hamilton en die twee [[Red Bull Racing|Red Bulls]] agterhou nie en het sewende geëindig. Norris het sewentiende by die [[2022 Belgiese Grand Prix|Belgiese Grand Prix]] weggespring met 'n kragonderdele-straf en kon nie punte aanteken nie en het twaalfde geëindig. Hy het derde by die [[2022 Italiaanse Grand Prix|Italiaanse Grand Prix]] weggespring, maar weer teen die Red Bulls verloor en sewende geëindig. Sy beste resultaat sedert Emilia-Romagna was by die [[2022 Singapoerse Grand Prix|Singapoerse Grand Prix]] waar hy en Ricciardo onderskeidelik vierde en vyfde geëindig het, wat McLaren kortliks tot die vierde plek bo Alpine in die vervaardigerskampioenskap opgeskuif het. Hy het punte in die São Paulo Grand Prix naelren aangeteken, maar 'n ratkasfout het hom uit die punteposisies in die wedren geskakel. Hy het die seisoen met die sesde plek en die vinnigste rondte by die [[2022 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi Grand Prix]] afgesluit. Hy het sewende in die Bestuurderskampioenskap geëindig en in die jaar 122 punte teenoor Ricciardo se 37 aangeteken.<ref>{{cite web|url=https://www.fia.com/sites/default/files/decision-document/2022%20Abu%20Dhabi%20Grand%20Prix%20-%20Championship%20Points.pdf|title=Championship Points|publisher=[[Fédération Internationale de l'Automobile]]|access-date=4 June 2025|archive-date=1 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230201133412/https://www.fia.com/sites/default/files/decision-document/2022%20Abu%20Dhabi%20Grand%20Prix%20-%20Championship%20Points.pdf|url-status=live}}</ref> === 2023 === [[Lêer:FIA F1 Austria 2023 Nr. 4 (1).jpg|duimnael|links|Norris jaag vir McLaren tydens die [[2023 Oostenrykse Grand Prix]].]] Norris het vir [[2023 Formule Een-seisoen|2023]] by McLaren aangebly, saam met nuweling [[Oscar Piastri]] wat Ricciardo vervang het.<ref>{{cite web |url=https://www.mclaren.com/racing/team/2021-fia-f2-champion-oscar-piastri-join-mclaren-racing-2023/ |title=McLaren Racing – 2021 FIA F2 champion Oscar Piastri to join McLaren Racing in 2023 |publisher=Mclaren.com |date= |access-date=3 September 2022 |archive-date=25 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220925165603/https://www.mclaren.com/racing/team/2021-fia-f2-champion-oscar-piastri-join-mclaren-racing-2023/ |url-status=live }}</ref> By die [[2023 Bahreinse Grand Prix|eerste ren in Bahrein]] het beide McLaren-motors betroubaarheidsprobleme ondervind.<ref name="MCL60 Bahrain Issues">{{Cite web |last1=Kew |first1=Matt |last2=Cleeren |first2=Filip |last3=Cooper |first3=Adam |date=6 March 2023 |title=McLaren reveals Norris and Piastri reliability issues in Bahrain GP |url=https://www.autosport.com/f1/news/mclaren-reveals-norris-and-piastri-reliability-issues/10440344/ |url-access=limited |access-date=7 March 2023 |website=[[Autosport]] |publisher=Motorsport Network |language=en |publication-place=London |archive-date=6 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230306024419/https://www.autosport.com/f1/news/mclaren-reveals-norris-and-piastri-reliability-issues/10440344/ |url-status=live }}</ref> Norris moes ses kuipestoppe maak om die probleem te ondersoek en het sewentiende en laaste van die voltooide jaers geëindig.<ref>{{Cite web |date=5 March 2023 |title=2023 Bahrain Grand Prix race report and highlights: Verstappen leads 1-2 in Bahrain season opener as Leclerc retires and Alonso takes final podium place in style |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-leads-1-2-in-bahrain-season-opener-as-leclerc-retires-and-alonso.40788dU0VkiLz0gxRPo7n1.html |access-date=6 March 2023 |website=formula1.com |language=en}}</ref> Hy is vir die eerste keer sedert 2019 in die eerste kwalifiseringsessie by die [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|Saoedi-Arabiese Grand Prix]] uitgeskakel nadat hy teen 'n muur gebots het.<ref>{{cite web | url=https://www.formula1.com/en/latest/article.facts-and-stats-perez-matches-alesi-as-alonso-grabs-best-aston-martin-start.70Qj5u28UCVJf2b3Wc9eSf.html | title=Facts And Stats: Perez matches Alesi, as Alonso grabs best Aston Martin start since the 1950s &#124; Formula 1® | access-date=19 March 2023 | archive-date=19 March 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230319135630/https://www.formula1.com/en/latest/article.facts-and-stats-perez-matches-alesi-as-alonso-grabs-best-aston-martin-start.70Qj5u28UCVJf2b3Wc9eSf.html | url-status=live }}</ref> Hy het skade van puin in die eerste rondte opgedoen en weer sewentiende geëindig.<ref>{{Cite web |last=Cooper |first=Adam |date=20 March 2023 |title=McLaren's Piastri "surprised" by Gasly contact damage in Saudi Arabian GP |url=https://www.autosport.com/f1/news/piastri-surprised-by-gasly-contact-damage-in-saudi-arabian-gp/10446468/ |access-date=20 March 2023 |website=[[Autosport]] |publisher=Motorsport Network |language=en}}</ref> By die [[2023 Australiese Grand Prix|Australiese Grand Prix]] het McLaren hul eerste punte van die seisoen aangeteken; Piastri het agtste geëindig en Norris het van dertiende aan die begin tot sesde aan die einde verbeter. Nog 'n K1-eliminasie by die [[2023 Miami Grand Prix|Miami Grand Prix]] en kontak met [[Nyck de Vries]] by die wegsprong het gelei tot nog 'n uitslag sonder enige punte. Hy het derde gekwalifiseer by die [[2023 Spaanse Grand Prix|Spaanse Grand Prix]], maar kontak met Lewis Hamilton in die eerste rondte het hom laat terugsak. Hy is uit die punte-uitslag by die [[2023 Kanadese Grand Prix|Kanadese Grand Prix]] gestraf vir "onsportiewe gedrag" nadat hy buitensporig stadiger gery het terwyl hy die kuipelaan binnegegaan het, om sodoende 'n gaping vir Piastri voor hom te skep.<ref>{{cite web |date=2 July 2023 |title=McLaren's right of review over Norris's Canadian GP penalty rejected by the stewards |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/mclarens-right-of-review-over-norriss-canadian-gp-penalty-rejected-by-the.1sUxh4k9Xa0o55mCwo43J3 |website=formula1.com |publisher=Formula One Group |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240526174534/https://www.formula1.com/en/latest/article/mclarens-right-of-review-over-norriss-canadian-gp-penalty-rejected-by-the.1sUxh4k9Xa0o55mCwo43J3 |archive-date=26 May 2024 |access-date=4 June 2025}}</ref> McLaren het opgraderings aan Norris se MCL60 vir die [[2023 Oostenrykse Grand Prix|Oostenrykse Grand Prix]] aangebring;<ref>{{cite web|url=https://speedcafe.com/no-mclaren-upgrades-for-piastri-in-austria/|title=No McLaren upgrades for Piastri in Austria|website=speedcafe.com|first=Mat|last=Coch|date=30 June 2023|access-date=7 November 2023|archive-date=30 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230630035056/https://www.speedcafe.com/2023/06/30/no-mclaren-upgrades-for-piastri-in-austria/|url-status=live}}</ref> spanhoof Andrea Stella het opgemerk dat "feitlik die hele motor" herontwerp is.<ref>{{cite web|url=https://speedcafe.com/mclaren-b-spec-entire-car-redesigned/|title=McLaren admit 'entire car' has been redesigned|website=speedcafe.com|first=Ian|last=Parkes|date=17 June 2023|access-date=7 November 2023|archive-date=9 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231209064705/https://www.speedcafe.com/2023/06/17/mclaren-b-spec-entire-car-redesigned/|url-status=live}}</ref> Norris het vierde vir die wedren gekwalifiseer, derde vir die naelloop en vierde in die wedren geëindig. Meer sukses het by die [[2023 Britse Grand Prix|Britse Grand Prix]] gekom waar Norris en Piastri onderskeidelik tweede en derde gekwalifiseer het.<ref>{{Cite web |last=Boxall-Legge |first=Jake |date=8 July 2023 |title=F1 British GP: Verstappen on pole as McLaren drivers star |url=https://www.motorsport.com/f1/news/f1-british-gp-verstappen-on-pole-as-mclaren-drivers-star/10493329/ |access-date=8 July 2023 |website=www.motorsport.com |language=en |archive-date=9 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709124942/https://www.motorsport.com/f1/news/f1-british-gp-verstappen-on-pole-as-mclaren-drivers-star/10493329/ |url-status=live }}</ref> Hy het Max Verstappen by die eerste draai verbygesteek en die wedren vir vier rondtes gelei voordat Verstappen die plek herwin het. In die latere stadiums van die wedren het Norris Lewis Hamilton afgeweer om tweede te eindig,<ref>{{Cite news|url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/12918206/mclaren-and-rivals-surprised-by-lando-norris-pace-in-second-place-finish-at-british-grand-prix|work=Sky Sports|date=10 July 2023|access-date=10 July 2023|title=McLaren and rivals 'surprised' by Lando Norris' pace in second-place finish at British Grand Prix|archive-date=9 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230709233648/https://www.skysports.com//f1/news/12433/12918206/mclaren-and-rivals-surprised-by-lando-norris-pace-in-second-place-finish-at-british-grand-prix|url-status=live}}</ref> wat hom die eerste McLaren-bestuurder maak wat op die podium by Silverstone geëindig het sedert Hamilton in 2010.<ref>{{Cite news|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.facts-and-stats-red-bull-match-mclarens-all-time-record-of-11-straight-wins.4mKBQZfrnz1SVcabfnmRbr.html|title=Facts And Stats: Red Bull match McLaren's all-time record of 11 straight wins|work=Formula 1|date=9 July 2023|access-date=10 July 2023|last=Kelly|first=Sean|archive-date=10 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230710011949/https://www.formula1.com/en/latest/article.facts-and-stats-red-bull-match-mclarens-all-time-record-of-11-straight-wins.4mKBQZfrnz1SVcabfnmRbr.html|url-status=live}}</ref> Hy het toe derde gekwalifiseer en teen Sergio Pérez verdedig om tweede te eindig by die [[2023 Hongaarse Grand Prix|Hongaarse Grand Prix]], die eerste agtereenvolgende podiumplekke van sy Formule Een-loopbaan. Hy het per ongeluk Verstappen se eersteplek-trofee – 'n handgemaakte Herend ter waarde van ongeveer VS$45&nbsp;000 – tydens die podiumvieringe gebreek; die trofee is later vervang.<ref>{{Cite web |url=https://thesportsrush.com/f1-news-watch-lando-norris-nearly-spoils-his-british-gp-heroics-while-spraying-300-prize-on-max-verstappen/ |title=Watch: Lando Norris Nearly Spoils His British GP Heroics While Spraying $300 Prize on Max Verstappen |last=Bhattacharjee |first=Somin |date=9 July 2023 |website=Thesportsrush.com |access-date=25 July 2023 |archive-date=25 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230725123448/https://thesportsrush.com/f1-news-watch-lando-norris-nearly-spoils-his-british-gp-heroics-while-spraying-300-prize-on-max-verstappen/ |url-status=live }}</ref> Hy het tweede by die [[2023 Nederlandse Grand Prix|Nederlandse Grand Prix]] weggespring, maar het sy span se besluit gekritiseer om nie bande tydens 'n reënbui te ruil nie; hy het toe sewende geëindig.<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/f1/news/12479/12951335/lando-norris-mclaren-driver-admits-to-looking-like-an-idiot-for-radio-rant-during-dutch-grand-prix|title=Lando Norris: McLaren driver admits to looking 'like an idiot' for radio rant during Dutch Grand Prix|website=skysports.com|date=31 August 2023|access-date=7 November 2023}}</ref> Vier agtereenvolgende podiumplekke het met die [[2023 Singapoerse Grand Prix|Singapoerse Grand Prix]] begin, waar Norris die Mercedes- duo van Hamilton en George Russell afgeweer het en minder as 'n sekonde agter die renwenner [[Carlos Sainz jr.]], sy voormalige McLaren-spanmaat, geëindig het. Sainz, wat Norris strategies albei Mercedesse laat terughou het, het Norris geprys omdat hy hom toegelaat het om die oorwinning te behaal; sy spanmaat Charles Leclerc is deur Hamilton en Russell, wat vir varser mediums kuipe toe is, verbygesteek en kon hulle dus nie terughou nie.<ref>{{cite web | url=https://www.formula1.com/en/latest/article.sainz-credits-key-carlando-moment-for-preventing-him-being-dead-meat-on-his.3EkQ4E8uKvn2kJdVgZksAE.html | title=Sainz credits key 'Carlando' moment for preventing him being 'dead meat' on his way to Singapore victory |website=Formula One |date=17 September 2023 |access-date=14 December 2023}}</ref> Hy het derde gekwalifiseer, agter spanmaat Piastri, by die [[2023 Japannese Grand Prix|Japannese Grand Prix]], maar hom in die wedren verbygesteek om tweede te eindig. Hy het 'n groot deel van die [[2023 Verenigde State Grand Prix|Verenigde State Grand Prix]] gelei nadat hy tweede gekwalifiseer het en Charles Leclerc aan die begin verbygesteek het, maar is uiteindelik deur Verstappen en Hamilton verbygesteek. Hamilton se diskwalifikasie na die wedren het Norris na die tweede plek bevorder.<ref>{{cite web |date=23 October 2023 |title=Hamilton and Leclerc disqualified from United States Grand Prix for technical breach |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-hamilton-and-leclerc-disqualified-from-united-states-grand-prix-for.10nvuyvEPfMgoeWxWOhw0a |website=Formula 1 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240330101423/https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-hamilton-and-leclerc-disqualified-from-united-states-grand-prix-for.10nvuyvEPfMgoeWxWOhw0a |archive-date=30 March 2024 |access-date=4 June 2025}}</ref> Norris het nie daarin geslaag om 'n mededingende kwalifiserende tyd by die [[2023 Meksikostad Grand Prix|Meksikostad Grand Prix]] op te stel nie en het sewentiende begin, maar het herstel om die wedren vyfde te voltooi. By die [[2023 São Paulo Grand Prix|São Paulo Grand Prix]] het hy die voorste wegspringplek in die naelren behaal, maar is deur Verstappen by die eerste draai verbygesteek en het tweede geëindig. Hy het ook tweede in die hoofwedren geëindig, nadat hy sesde weggespring het en vier plekke aan die begin ingehaal het. Sy enigste uitval van die seisoen was by die voorlaaste rondte, die [[2023 Las Vegas Grand Prix|Las Vegas Grand Prix]]. Hy het sestiende gekwalifiseer, maar 'n swaar ongeluk in die derde rondte gemaak. Hy is vir voorsorgmaatreëls hospitaal toe geneem en is dieselfde dag ontslaan.<ref>{{cite news |title=Lando Norris: How McLaren driver suffered huge accident at Las Vegas GP after first DNF of 2023 F1 season |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13012155/lando-norris-how-mclaren-driver-suffered-huge-accident-at-las-vegas-gp-after-first-dnf-of-2023-f1-season |access-date=20 November 2023 |work=Sky Sports |date=10 November 2023 |language=en}}</ref> Norris het altesaam 205 punte teenoor Piastri se 97 behaal en sesde in die Bestuurderskampioenskap geëindig, wat sy resultaat van 2021 ewenaar. Hy het slegs een punt agter die vierde plek geëindig, terwyl [[Fernando Alonso]] en Charles Leclerc gelykop met 206 punte geëindig het.<ref>{{Cite web |title=F1 – The Official Home of Formula 1® Racing |url=https://www.formula1.com/ |access-date=2026-05-19 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref> === 2024: Nooiensoorwinning === [[Lêer:Lando Norris,Chinese GP 2024 Race.jpg|duimnael|regs|Norris by die [[2024 Chinese Grand Prix]]]] Voor die [[2024 Formule Een-seisoen|2024-seisoen]] het Norris 'n nuwe meerjarige kontrak met McLaren geteken.<ref name="contract">{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-lando-norris-agrees-new-extended-multi-year-contract-with-mclaren.8rSSuSLeK21UXmWqBdXuL.html |title=Norris agrees new 'extended multi-year' contract with McLaren |website=Formula One |date=27 January 2024}}</ref> Hy het sesde geëindig by die eerste wedren, die [[2024 Bahreinse Grand Prix|Bahreinse Grand Prix]],<ref>{{cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/bahrain-f1-pace-a-good-sign-as-mclaren-weaknesses-remain-norris/10582701/|title=Bahrain F1 pace "a good sign" as McLaren weaknesses remain – Norris|website=autosport.com|first=Filip|last=Cleeren|date=3 March 2024|access-date=6 April 2024}}</ref> en sy eerste podium van die seisoen by die [[2024 Australiese Grand Prix|Australiese Grand Prix]] behaal, waar hy derde weggespring en geëindig het.<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13103567/lando-norris-when-and-where-is-mclaren-driver-most-likely-to-claim-an-elusive-first-f1-victory|title=Lando Norris: When and where is McLaren driver most likely to claim an elusive first F1 victory?|website=skysports.com|date=2 April 2024|access-date=6 April 2024}}</ref> Hy het die seisoen se eerste naelren-voorposisie by die [[2024 Chinese Grand Prix|Chinese Grand Prix]] behaal,<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/norris-delighted-as-all-or-nothing-final-lap-nets-p1-during-sprint.1W3ZJnuE4wBuCCzFXYrMDI|title=Norris delighted as 'all or nothing' final lap nets P1 during Sprint Qualifying in Shanghai|website=formula1.com|date=19 April 2024|access-date=19 April 2024}}</ref> maar verskeie plekke in die eerste rondte van die naelren afgestaan en sesde geëindig.<ref>{{cite web |title=Verstappen beats Hamilton in dramatic Shanghai Sprint |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-charges-to-victory-over-hamilton-in-dramatic-shanghai-sprint.6B8IBGCczrPy6jLU3ztepf |publisher=Formula One |access-date=21 April 2024 |language=en |date=20 April 2024}}</ref> Vir die hoofwedren het hy vierde gekwalifiseer, Fernando Alonso verbygesteek en Sergio Pérez in die kuipe getroef om tweede te eindig,<ref>{{cite web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-charges-to-victory-over-norris-and-perez-in-action-packed-chinese.3Uz5CwNh5tEQt62umIGhob |title=Verstappen charges to victory over Norris and Perez in action-packed Chinese GP |date=21 April 2024 |access-date=22 April 2024 |website=Formula One}}</ref> sy vyftiende Formule Een-podium. By die [[2024 Miami Grand Prix|Miami Grand Prix]] het hy uit die naelren onttrek na 'n botsing met Alonso in die eerste draai.<ref>{{cite web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-charges-to-sprint-race-win-over-leclerc-and-perez-in-miami.3ziV5jwPsEc5HCQ1ODdIUF |title=Verstappen charges to Sprint win over Leclerc and Perez in Miami |date=4 May 2024 |access-date=5 May 2024 |website=Formula One}}</ref> Hy het vyfde vir die hoofwedren gekwalifiseer en die wedren gelei nadat die jaers voor hom by die kuipe aangedoen het. 'n Daaropvolgende veiligheidsmotor het Norris toegelaat om by die kuipe aan te doen en sy voorsprong te behou, wat hy voor Verstappen by die herbegin gehou het om sy eerste Grand Prix-oorwinning na 110 wedrenne en sy 16de podiumplek te behaal,<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/norris-beats-verstappen-for-breakthrough-maiden-f1-victory-in-action-packed.7f9W6X9L3kPQILyO3NljL1 |title=Norris beats Verstappen for breakthrough maiden F1 victory in action-packed Miami Grand Prix |website=Formula One |date=5 May 2024}}</ref> en die rekord vir die meeste podiumplekke te ewenaar voordat hy 'n eerste oorwinning behaal het, 'n rekord wat hy nou deel met Patrick Depailler, [[Mika Häkkinen]], [[Eddie Irvine]] en [[Jean Alesi]].<ref>{{cite web |last1=Kelly |first1=Sean |title=Facts And Stats: Norris becomes 21st British winner on 110th McLaren start |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/facts-and-stats-norris-becomes-21st-british-winner-on-110th-mclaren-start.6FTFG2rWZK2QCRLWs8Q8tK |website=www.formula1.com |publisher=Formula One |access-date=5 May 2024}}</ref> Ná Miami het Norris vyf podiumplekke voor die somerpouse behaal. Hy het podiumplekke by [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|Imola]] behaal, waar hy Verstappen ingehaal het, maar hom nie kon verbysteek om te wen nie,<ref>{{cite news |date=19 May 2024 |title=Verstappen holds off thrilling late charge from Norris to win Emilia-Romagna Grand Prix |website=Formula1.com |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-holds-off-thrilling-late-charge-from-norris-to-win-emilia-romagna.2CgBWm3GodjE3QIYIMWL0x|access-date=20 May 2024}}</ref> [[2024 Kanadese Grand Prix|Kanada]], waar hy die wedren vir 'n kort rukkie gelei het, maar deur strategie teen Verstappen verloor het,<ref>{{cite news |date=9 June 2024 |title=Verstappen beats Norris to victory in thrilling wet/dry Canadian GP |website=Formula1.com |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-beats-norris-to-victory-in-thrilling-wet-dry-canadian-gp.6ytkbh7iDTWC3pJBwiaboI|access-date=10 June 2024}}</ref> en [[2024 Spaanse Grand Prix|Spanje]], waar hy voorste wegspringposisie geneem het, maar aan die begin uitgeval het.<ref>{{cite news |date=23 June 2024 |title=Verstappen beats Norris to victory in thrilling wet/dry Canadian GP |website=Formula1.com |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-holds-of-norris-challenge-to-seal-victory-at-the-spanish-grand.7a5UhXMAtkhbslSDNiPVes|access-date=30 June 2024}}</ref> Ten spyte daarvan dat hy verskeie geleenthede kortgekom het, het Norris gesê dat hy homself as 'n kampioenskapsmededinger vir Verstappen beskou het na die opskudding van sy MCL38 se algehele vertoning.<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/we-can-do-it-norris-says-he-and-mclaren-have-what-it-takes-to-win-the-2024.oGANJUOwYD00f0nOexrUa|title='We can do it' – Norris says he and McLaren 'have what it takes' to win the 2024 title|access-date=23 September 2024}}</ref> Norris het nie daarin geslaag om 'n podiumplek by [[2024 Monaco Grand Prix|Monaco]] te behaal nie en het vierde geëindig agter spanmaat [[Oscar Piastri]],<ref>{{cite news |date=26 May 2024 |title=Leclerc clinches long-awaited home win in Monaco ahead of Piastri and Sainz after early drama |website=Formula1.com |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/leclerc-clinches-long-awaited-home-win-in-monaco-ahead-of-piastri-and-sainz.4EmeQeb2P27aS8yGIVMOEO|access-date=26 May 2024}}</ref> en in [[2024 Oostenrykse Grand Prix|Oostenryk]], waar hy met Verstappen gespartel het voordat hy kontak met hom gemaak het wat die wedren beëindig het.<ref>{{cite news |date=30 June 2024 |title=Russell claims surprise win in Austria after Verstappen and Norris dramatically collide in battle for the lead |website=Formula1.com |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-claims-surprise-win-in-austria-after-verstappen-and-norris.2Kmxvn4a42JYDFhvklagYk|access-date=30 June 2024}}</ref> Norris het verdere podiumplekke by die [[2024 Britse Grand Prix|Britse Grand Prix]] behaal en derde geëindig na 'n mislukte strategie,<ref>{{cite news |date=7 July 2024 |title=Hamilton beats Verstappen to first win since 2021 with record-breaking 9th British Grand Prix victory |website=Formula1.com |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/hamilton-beats-verstappen-to-first-win-since-2021-with-record-breaking-9th.3teU9bznaWJlC2TGAYh0Vl}}</ref> en [[2024 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]], waar hy die voorste wegspringposisie geneem het, maar by draai een uitgeval het, wat sy spanmaat Oscar Piastri die voortou gegee het. Nadat strategie hom kontroversieel eerste geprioritiseer het, het McLaren spanbevele op Norris afgedwing en hom beveel om stadiger te ry om Piastri die voortou en uiteindelik die wedrenoorwinning te gee.<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/piastri-wins-hungarian-grand-prix-as-norris-belatedly-hands-back-lead-in.70F4mNzYrbmvNYaj8KXm18|title=Piastri wins Hungarian Grand Prix as Norris belatedly hands back lead in McLaren intra-team drama|website=www.formula1.com|access-date=22 July 2024}}</ref> Norris het sesde geëindig tydens die [[2024 Belgiese Grand Prix|Belgiese Grand Prix]], agter Verstappen, maar is na vyfde bevorder na die diskwalifikasie van George Russell.<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-takes-incredible-victory-in-belgium-on-aging-tyres-after-thrilling.3FufXdo4r40I7kv5mJLMMR|title=Hamilton wins thrilling Belgian Grand Prix with team mate Russell disqualified|website=www.formula1.com|access-date=28 July 2024}}</ref> [[Lêer:2024-08-25 Motorsport, Formel 1, Großer Preis der Niederlande 2024 STP 4003 by Stepro.jpg|duimnael|links|Norris ''(middel)'' op die podium om sy oorwinning in die [[2024 Nederlandse Grand Prix]] te vier.]] Na die somerpouse het Norris die voorste wegspringplek by die [[2024 Nederlandse Grand Prix|Nederlandse Grand Prix]] behaal. Tydens die wedren het hy teen die tweede geplaaste Verstappen aan die begin verloor, maar hy het uiteindelik die eerste plek deur DRS teruggeëwen. Hy het die voorsprong behou, wat hy met die geruite vlag tot 22 sekondes vergroot het, om sy tweede oorwinning te behaal; McLaren se eerste by die [[Zandvoort-renbaan]] sedert [[Niki Lauda]] se oorwinning in 1985, en die eerste nie-Red Bull- of Max Verstappen-oorwinning by die baan sedert die terugkeer na die Formule Een-kalender in 2021.<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/norris-fights-back-against-verstappen-to-end-home-heros-run-of-dutch-gp-wins.3IPKJnhPnBEjWGAfrGeZQo|title=Norris fights back against Verstappen to end home hero's run of Dutch GP wins|website=www.formula1.com|access-date=25 August 2024}}</ref> Norris het toe die voorste wegspringposisie vir die [[2024 Italiaanse Grand Prix|Italiaanse ren]] geneem,<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/norris-seals-pole-position-ahead-of-piastri-at-monza-as-mclaren-secure-front.4ZYpKyV7XxYPQoJ8WzLTtX|title=Norris seals pole position ahead of Piastri at Monza as McLaren secure front row lockout|website=www.formula1.com|access-date=31 August 2024}}</ref> wat die eerste agtereenvolgende voorste wegspringposisies van sy loopbaan was en die eerste McLaren-bestuurder geword het om hierdie prestasie te behaal sedert Lewis Hamilton in 2012. Hy het die ren voor Piastri begin, wat McLaren se eerste voorste ry-uitsluiting by Monza sedert 2012 was.<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/facts-and-stats-verstappen-endures-his-worst-qualifying-in-a-year-as-norris.1wAlSfP6zHLevFiFuyifbK|title=Facts And Stats: Verstappen endures his worst qualifying in a year as Norris scores back-to-back poles for the first time|website=www.formula1.com|access-date=31 August 2024}}</ref> Norris het egter teen sy spanmaat verloor, wat hom by draai vier verbygesteek het, en sou uiteindelik derde eindig agter Piastri en renwenner Charles Leclerc, hoewel hy steeds die vinnigste rondte op rondte 53 behaal het.<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/leclerc-thrills-the-tifosi-to-triumph-at-monza-ahead-of-piastri-and-norris.1aiYZF3rWZp2Q9yQtcuvqV|title=Leclerc thrills the Tifosi as he triumphs at Monza ahead of Piastri and Norris with bold Ferrari strategy paying off|website=Formula1.com|date=1 September 2024|access-date=1 September 2024}}</ref> Norris het sy en McLaren se eerste K1-uitskakeling sedert die 2023 Las Vegas Grand Prix tydens kwalifisering vir die [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|Azerbeidjanse Grand Prix]] gely.<ref>{{Cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/norris-still-hopeful-of-good-result-despite-q1-exit-in-baku/10654166/|title=Norris suffers bizarre Azerbaijan Q1 exit|website=Autosport|date=14 September 2024|access-date=15 September 2024 |last=Mann-Bryans |first=Mark}}</ref> Norris het sy rondte gestaak nadat 'n kort geel vlag by sektor drie gewys is; Esteban Ocon het sy motor teen die muur geskuur en dit so beskadig. Norris, wat sektor drie genader het, is gedwing om as gevolg hiervan op te lig, wat hom gedwing het om die rondte te laat vaar.<ref>{{Cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/the-f1-safety-system-calls-behind-norriss-wrong-time-baku-qualifying-exit/10654290/|title=The F1 safety system calls behind Norris's Azerbaijan qualifying exit|website=Autosport|date=14 September 2024|access-date=15 September 2024 |last=Kalinauckas |first=Alex}}</ref> Hy het tot vierde herstel nadat hy Verstappen verbygesteek het, en die gekombineerde resultate van hom en sy spanmaat, die wedrenwenner Piastri, het McLaren die eerste keer sedert 2014 die voortou laat neem in die Vervaardigerskampioenskap. Norris het sy vyfde voorste wegspringposisie van die seisoen by die [[2024 Singapoerse Grand Prix|Singapoerse Grand Prix]] behaal en 'n nuwe kwalifiserende rondtetydrekord by die [[Marinabaai Straatrenbaan]] opgestel. 'n Dominante vertoning het hom sy derde oorwinning met 'n marge van 20 sekondes voor Verstappen laat behaal,<ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/sport/2024/sep/22/lando-norris-dominates-singapore-f1-gp-edges-closer-max-verstappen|title=Lando Norris eases to Singapore F1 GP win despite twice hitting wall|last=Richards|first=Giles|date=22 September 2024|website=The Guardian|archive-url=https://web.archive.org/web/20240923182915/https://www.theguardian.com/sport/2024/sep/22/lando-norris-dominates-singapore-f1-gp-edges-closer-max-verstappen|archive-date=23 September 2024|access-date=23 September 2024}}</ref> en elke rondte tot oorwinning gelei.<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/facts-and-stats-norris-becomes-fifth-winner-in-five-years-at-first-safety.5mUfDxYMC0wzslttHeAY9f|title=Facts And Stats: Norris becomes fifth winner in five years at first Safety Car-free Singapore Grand Prix|date=22 September 2024|website=Formula 1|archive-url=https://web.archive.org/web/20240923183313/https://www.formula1.com/en/latest/article/facts-and-stats-norris-becomes-fifth-winner-in-five-years-at-first-safety.5mUfDxYMC0wzslttHeAY9f|archive-date=23 September 2024|access-date=23 September 2024}}</ref> By die [[2024 Verenigde State Grand Prix|Verenigde State Grand Prix]] het Norris vierde vir die naelloop gekwalifiseer en derde geëindig. Norris het sy sesde voorste wegspringposisie vir die hoofren behaal, maar het verloor terwyl hy teen Verstappen gesukkel het, wat beide Ferrari's toegelaat het om die voortou en uiteindelike wedrenoorwinning te neem. Norris het uiteindelik met Verstappen gesukkel vir die laaste plek op die podium, wat Norris geweier is nadat 'n vyf-sekonde straf toegeken is omdat hy Verstappen van die baan af verbygesteek het,<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/leclerc-leads-dominant-ferrari-one-two-in-austin-as-norris-loses-third-to.3VSTWKOy40Ta1vvtlwHBff|title=Leclerc leads dominant Ferrari one-two in Austin as Norris loses third to Verstappen after penalty|date=20 October 2024|website=Formula 1}}</ref> en Norris het derde gekwalifiseer vir die [[2024 Meksikostad Grand Prix|Meksikostad Grand Prix]] en tweede geëindig nadat hy 'n fout deur Charles Leclerc benut het.<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/sainz-surges-to-mexico-victory-ahead-of-norris-and-leclerc-as-verstappen-hit.3duSNduH2cxC7K91WDSXda|title=Sainz surges to Mexico victory ahead of Norris and Leclerc as Verstappen hit with two penalties for Norris moves|date=27 October 2024|website=Formula 1}}</ref> Nadat hy die [[2024 São Paulo Grand Prix|São Paulo-naelren]] van tweede plek gewen het nadat Piastri opdrag gegee is om posisies te ruil,<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/norris-takes-victory-in-the-sao-paulo-sprint-ahead-of-piastri-after-mclaren.QHFcxKEzd9OoGvjJRTYNk|title=Norris takes victory in the Sao Paulo Sprint ahead of Piastri after McLaren driver switch|website=Formula 1.com|date=2 November 2024|access-date=2 November 2024}}</ref> het Norris die voorste wegspringplek vir die reëngeteisterde Grand Prix verower; hy is beboet vir die oortreding van die afgebroke wegspringprosedure en moes die voortou aan Russell afstaan. Hy het na sesde teruggesak na 'n ongeleë [[Vlae gebruik in motorwedrenne|rooi vlag]] en 'n fout met die herbegin, aangesien Verstappen van sewentiende plek gewen het, wat sy kampioenskapshoop gedemp het.<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-wins-chaotic-sao-paulo-grand-prix-after-stunning-recovery-from.1DIc8pzRmGbC3jHJmvtBi1|title=Verstappen wins chaotic Sao Paulo Grand Prix after stunning recovery from P17 as Alpine score shock double podium|website=Formula 1|date=3 November 2024}}</ref> Voor die [[2024 Las Vegas Grand Prix|Las Vegas Grand Prix]] het Norris blykbaar toegegee dat enige realistiese hoop om die bestuurderskampioenskap van Verstappen weg te neem, verby was, hoewel hy gereken het dat sy seisoen steeds op dreef was.<ref>{{Cite web|url=https://www.the-race.com/formula-1/whats-changed-for-norris-after-brutal-f1-title-bid-collapse/|title=What's changed for Norris after brutal F1 title bid collapse|date=21 November 2024|website=The Race}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.the-race.com/formula-1/lando-norris-interview-max-verstappen-f1-2024-season/#disqus_thread|title=Hard lessons, racing Verstappen and fan criticism – Norris interview|date=20 November 2024|website=The Race}}</ref> Norris het ook erken dat hy nie voorberei het vir 'n potensiële bestuurderskampioenskapstitel-bod aan die begin van die 2024-seisoen nie.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cvgezg12d8xo|title=Las Vegas Grand Prix: Lando Norris 'wasn't ready' for Max Verstappen title fight|date=21 November 2024|website=BBC Sport}}</ref> Norris het die Las Vegas Grand Prix in die sesde plek gekwalifiseer en voltooi, terwyl mededinger Verstappen vyfde geëindig het, wat Norris se titelbod wiskundig met twee rondes oor beëindig het.<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-crowned-champion-as-russell-heads-mercedes-1-2-in-las-vegas.3TZdhZEthj8sADUPU8p6Ni|title=Verstappen crowned champion as Russell heads Mercedes 1-2|website=Formula 1® - The Official F1® Website}}</ref> By die [[2024 Katarse Grand Prix|Katarse Grand Prix]] se naelren het Norris elke rondte van die voorste wegspringplek af gelei totdat hy doelbewus stadiger gejaag het nader aan die wenstreep, en die oorwinning aan Piastri oorhandig as 'n guns vir die São Paulo-naelren.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/c1dpdq1xedno|title=Norris hands Qatar sprint win to Piastri for McLaren one-two|date=30 November 2024|access-date=30 November 2024|first=Andrew|last=Benson|website=[[BBC Sport]]}}</ref> Nigel Chiu van Sky Sports het die skuif vergelyk met [[Michael Schumacher]] s'n by die [[2002 Verenigde State Grand Prix]].<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13263508/qatar-gp-lando-norris-explains-decision-to-let-oscar-piastri-win-sprint-after-late-mclaren-switch|title=Qatar GP: Lando Norris explains decision to let Oscar Piastri win Sprint after late McLaren switch|date=30 November 2024|access-date=30 November 2024|first=Nigel|last=Chiu|website=Sky Sports}}</ref> Hy het 'n stop-en-ry-straf van tien sekondes ontvang vir 'n spoedoortreding onder geel vlae terwyl hy tweede in die wedren was, en het uiteindelik tiende geëindig, terwyl Charles Leclerc van Ferrari, wat nou Norris se hoofuitdager vir die kampioenskap-naaswennerplek was, die Grand Prix tweede agter kampioen Verstappen voltooi het.<ref>{{Cite web|url=https://www.the-race.com/formula-1/i-f-ed-it-up-norris-makes-no-excuses-for-costly-qatar-f1-penalty/|title='I f***ed it up' – Norris makes no excuses for costly Qatar penalty|date=1 December 2024|website=The Race}}</ref> Norris se fout en sterk Ferrari-resultate in Katar het bygedra dat McLaren se voorsprong in die Vervaardigerskampioenskap tot die tweede geplaasde Ferrari tot 21 punte verminder is voor die laaste rondte van die 2024-seisoen by die [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi Grand Prix]], en Norris se voorsprong bo Charles Leclerc vir die tweede plek in die jaerskampioenskap tot slegs agt punte verminder voor dieselfde byeenkoms.<ref>{{Cite web|url=https://www.statsf1.com/en/2024/qatar/championnat.aspx|title=Qatar 2024 – Championship • Stats F1|website=www.statsf1.com}}</ref> In Aboe Dhabi het Norris die voorste wegspringplek geneem en tot die geruite vlag gelei in sy vierde oorwinning van die seisoen, wat McLaren se eerste vervaardigerstitel sedert 1998 verseker het.<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/norris-sails-to-victory-ahead-of-sainz-and-leclerc-in-abu-dhabi-as-mclaren.52fogZq77Kgmdt75WN8kGM|title=Norris sails to victory ahead of Sainz and Leclerc in Abu Dhabi as McLaren seal constructors' championship|website=Formula One|date=8 December 2024}}</ref> === 2025: Nooienstitel in die stryd teen Verstappen en Piastri === [[Lêer:2025 Japan GP - McLaren - Lando Norris - FP1.jpg|duimnael|regs|Norris bestuur die McLaren MCL39 tydens die [[2025 Japannese Grand Prix]].]] McLaren het [[2025 Formule Een-seisoen|2025]] as titelgunstelinge betree, met Norris wat verklaar het dat hy "baie lesse" geleer het in sy poging om Wêreldbestuurderskampioen te word.<ref>{{Cite news |url=https://www.nbcnews.com/sports/formula-1/lando-norris-formula-1-mclaren-rcna194264 |title=Formula 1 star Lando Norris is 'confident' he can win it all after a breakthrough year |last=Kapur |first=Sahil |date=7 March 2025 |work=NBC News|access-date=17 March 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250317042233/https://www.nbcnews.com/news/amp/rcna194264 |archive-date=17 March 2025 |url-status=live}}</ref> Hy het die voorste wegspringplek vir die seisoen-openende [[2025 Australiese Grand Prix|Australiese Grand Prix]] geneem, en sy voorsprong oor spanmaat Oscar Piastri en Max Verstappen in nat toestande verdedig om die oorwinning en die kampioenskapsvoorsprong te behaal.<ref>{{Cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cr421xe109qo |title=Norris beats Verstappen in dramatic Australia opener |last=Benson |first=Andrew |date=16 March 2025 |work=[[BBC Sport]] |publisher=[[BBC]] |access-date=16 March 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250316070859/https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/cr421xe109qo |archive-date=16 March 2025 |url-status=live}}</ref> Nadat hy agtste in die [[2025 Chinese Grand Prix|Chinese Grand Prix]]-naelren geëindig het, het hy tweede in die hoofren agter Piastri geëindig.<ref>{{Cite news |url=https://www.thetimes.com/sport/formula-one/article/chinese-grand-prix-oscar-piastri-lando-norris-vbzhtscnj |url-access=subscription |title=Chinese GP: Oscar Piastri claims dominant win with Lando Norris second |last=Hudson |first=Molly |date=23 March 2025 |work=[[The Times]] |access-date=23 March 2025 |issn=0140-0460 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250323113600/https://www.thetimes.com/sport/formula-one/article/chinese-grand-prix-oscar-piastri-lando-norris-vbzhtscnj |archive-date=23 March 2025 |url-status=live}}</ref> In [[2025 Japannese Grand Prix|Japan]] het hy tweede geëindig na Verstappen, wat sy kampioenskapsvoorsprong tot 'n enkele punt verminder het.<ref>{{Cite news |url=https://www.nytimes.com/athletic/6258403/2025/04/06/japanese-grand-prix-f1-briefing-max-verstappen-red-bull/ |title=F1 Japanese Grand Prix briefing: Max Verstappen's perfect win and Kimi Antonelli makes history |last1=Coleman |first1=Madeline |last2=Smith |first2=Luke |date=6 April 2025 |work=The Athletic |publisher=[[The New York Times]] |access-date=6 April 2025 |issn=1553-8095 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250406081516/https://www.nytimes.com/athletic/6258403/2025/04/06/japanese-grand-prix-f1-briefing-max-verstappen-red-bull/ |archive-date=6 April 2025 |url-status=live}}</ref> Norris het sy kampioenskapsvoorsprong tot drie punte vergroot, nou voor Piastri, met sy derde plek by die Bahreinse Grand Prix nadat hy sesde gekwalifiseer het – en beweer het dat hy "onbewus" gevoel het in die MCL39 – en 'n straf vir 'n oortreding van die wegspring gekry het.<ref>{{Cite news |url=https://www.independent.co.uk/f1/f1-oscar-piastri-lando-norris-bahrain-mclaren-b2732526.html |title=Oscar Piastri lays down F1 title gauntlet to Lando Norris with victory in Bahrain |last=Hunt |first=Scott |date=13 April 2025 |work=[[The Independent]] |access-date=15 April 2025 |issn=1741-9743 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250415161830/https://www.independent.co.uk/f1/f1-oscar-piastri-lando-norris-bahrain-mclaren-b2732526.html |archive-date=15 April 2025 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.goodwood.com/grr/f1/2025-bahrain-grand-prix/ |title=Norris strains in Sakhir in the face of Piastri perfection |last=Smith |first=Damien |date=14 April 2025 |website=Goodwood Road & Racing |publisher=Goodwood House |access-date=18 July 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250422175036/https://www.goodwood.com/grr/f1/2025-bahrain-grand-prix/ |archive-date=22 April 2025 |url-status=live}}</ref> Norris het uit die kwalifisering vir die [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|Saoedi-Arabiese Grand Prix]] geval, van tiende tot vierde herstel en onder Piastri op die punteleer geval.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13352424/saudi-arabian-gp-lando-norris-hits-back-at-claims-of-mclaren-dominance-they-are-just-as-quick-as-us |title=Saudi Arabian GP: Lando Norris hits back at claims of McLaren dominance {{!}} 'They are just as quick as us' |date=20 April 2025 |website=Sky Sports |access-date=21 April 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250421213955/https://www.skysports.com/f1/news/12433/13352424/saudi-arabian-gp-lando-norris-hits-back-at-claims-of-mclaren-dominance-they-are-just-as-quick-as-us |archive-date=21 April 2025 |url-status=live}}</ref> Deur voordeel te trek uit 'n laat veiligheidsmotor om Piastri met 'n verkorte kuipestop verby te steek, het hy die Miami Grand Prix naelren gewen;<ref>{{Cite news |url=https://www.theguardian.com/sport/2025/may/03/mclarens-norris-wins-miami-sprint-race-as-hamilton-grabs-third-place-for-ferrari |title=McLaren's Norris wins chaotic Miami sprint race as Hamilton grabs third |last=Richards |first=Giles |date=3 May 2025 |work=[[The Guardian]] |access-date=3 May 2025 |issn=1756-3224 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250504013227/https://www.theguardian.com/sport/2025/may/03/mclarens-norris-wins-miami-sprint-race-as-hamilton-grabs-third-place-for-ferrari |archive-date=4 May 2025 |url-status=live}}</ref> hy het tweede na Piastri in die hoofwedren geëindig nadat hy plekke verloor het in 'n stryd met die voorste wegspringplek Verstappen.<ref>{{Cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cx20xkl8202o |title=Piastri wins from Norris in Miami to extend lead |last=Benson |first=Andrew |date=4 May 2025 |work=[[BBC Sport]] |publisher=[[BBC]] |access-date=24 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250505020637/https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/cx20xkl8202o |archive-date=5 May 2025 |url-status=live}}</ref> Hy het tweede in [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|Emilia-Romagna]] geëindig voordat hy die [[2025 Monaco Grand Prix|Monaco Grand Prix]] van voorste wegspringplek af gewen het, wat Piastri se voorsprong tot drie punte verminder het.<ref>{{Cite web |url=https://www.autosport.com/f1/news/norris-max-was-too-quick-for-us/10724162/ |title=Norris on F1 Imola GP: "Max was too quick for us" |last=Bellwood |first=Owen |date=18 May 2025 |website=[[Autosport]] |access-date=24 May 2025 |issn=0269-946X |archive-url=https://web.archive.org/web/20250518190721/https://www.autosport.com/f1/news/norris-max-was-too-quick-for-us/10724162/ |archive-date=18 May 2025 |url-status=live}}</ref> Hy het vervolgens tweede na Piastri in Spanje geëindig.<ref>{{Cite magazine |url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/piastri-wins-from-norris-as-verstappen-gets-penalised-2025-spanish-gp-results/ |url-access=registration |title=Piastri wins from Norris as Verstappen gets penalised – 2025 Spanish GP results |last=Elizalde |first=Pablo |date=1 June 2025 |magazine=Motor Sport |access-date=29 June 2025 |issn=0027-2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250629152250/https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/piastri-wins-from-norris-as-verstappen-gets-penalised-2025-spanish-gp-results/ |archive-date=29 June 2025 |url-status=live}}</ref> 'n Botsing met Piastri in 'n stryd om die vierde plek by die Kanadese Grand Prix het Norris uit die wedren laat onttrek, waarvoor hy om verskoning gevra het en gestraf is.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13384479/lando-norris-mclaren-driver-must-bring-a-game-to-2025-f1-championship-after-clumsy-canadian-gp-error-says-martin-brundle |title=Lando Norris: McLaren driver must bring A-game to 2025 F1 championship after 'clumsy' Canadian GP error says Martin Brundle |last=Brundle |first=Martin |date=17 June 2025 |website=Sky Sports |access-date=25 June 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250617150516/https://www.skysports.com/f1/news/12433/13384479/lando-norris-mclaren-driver-must-bring-a-game-to-2025-f1-championship-after-clumsy-canadian-gp-error-says-martin-brundle |archive-date=17 June 2025 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.the-race.com/formula-1/why-penalised-lando-norris-avoids-a-grid-drop-for-oscar-piastri-clash/ |title=Why penalised Norris avoids a grid drop for Piastri clash |last=Mitchell-Malm |first=Scott |date=16 June 2025 |website=The Race |publisher=The Race Media |access-date=25 June 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250616011641/https://www.the-race.com/formula-1/why-penalised-lando-norris-avoids-a-grid-drop-for-oscar-piastri-clash/ |archive-date=16 June 2025 |url-status=live}}</ref> ==== 2025 Tweede deel ==== [[Lêer:Lando Norris 2025 Italian Grand Prix qualifying.jpg|duimnael|links|Norris bestuur die McLaren MCL39 tydens die [[2025 Italiaanse Grand Prix]].]] Norris het met meer as 'n halwe sekonde die voorste wegspringplek in [[2025 Oostenrykse Grand Prix|Oostenryk]] ingepalm,<ref>{{Cite news |url=https://www.theguardian.com/sport/2025/jun/28/lando-norris-storms-to-pole-at-austrian-grand-prix-while-verstappen-slumps-to-seventh |title=Lando Norris storms to Austrian F1 GP pole as angry Verstappen slumps to seventh |last=Richards |first=Giles |date=28 June 2025 |work=[[The Guardian]] |access-date=28 June 2025 |issn=1756-3224 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250628162109/https://www.theguardian.com/sport/2025/jun/28/lando-norris-storms-to-pole-at-austrian-grand-prix-while-verstappen-slumps-to-seventh |archive-date=28 June 2025 |url-status=live}}</ref> voordat hy Piastri teruggehou het om te wen.<ref>{{Cite news |url=https://www.theguardian.com/sport/2025/jun/29/lando-norris-mclaren-oscar-piastri-austrian-gp-f1 |title=Lando Norris holds off pressure from Oscar Piastri to win Austrian F1 GP |last=Richards |first=Giles |date=29 June 2025 |work=[[The Guardian]] |access-date=29 June 2025 |issn=1756-3224 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250629151659/https://www.theguardian.com/sport/2025/jun/29/lando-norris-mclaren-oscar-piastri-austrian-gp-f1 |archive-date=29 June 2025 |url-status=live}}</ref> Hy het munt geslaan uit 'n straf vir Piastri om sy [[2025 Britse Grand Prix|eerste Britse Grand Prix]] te wen.<ref>{{Cite news |url=https://edition.cnn.com/2025/07/06/sport/lando-norris-british-grand-prix-spt-intl |title=Lando Norris wins controversial British Grand Prix after Oscar Piastri incurs penalty and heavy rain wreaks havoc on the race |last=Ronald |first=Issy |date=6 July 2025 |work=[[CNN]] |access-date=4 August 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250724113923/https://edition.cnn.com/2025/07/06/sport/lando-norris-british-grand-prix-spt-intl |archive-date=24 July 2025 |url-status=live}}</ref> Hy was derde in die Belgiese naelren en het die voorste wegspringplek vir die [[2025 Belgiese Grand Prix|Grand Prix]] geneem voordat hy verskeie foute gemaak het en tweede na Piastri geëindig het.<ref>{{Cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/ckg4nn77j5xo |title=Fine margins: How Norris lost out to Piastri in Belgium |last=Benson |first=Andrew |date=27 July 2025 |work=[[BBC Sport]] |publisher=[[BBC]] |access-date=4 August 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250728083754/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/ckg4nn77j5xo |archive-date=28 July 2025 |url-status=live}}</ref> Met 'n alternatiewe eenstopstrategie in [[2025 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]] het hy die voortou vanaf die vierde plek geneem en 'n laat aanval deur Piastri afgeweer om te wen en sy voorsprong tot nege punte te verminder.<ref>{{Cite news |url=https://www.nytimes.com/athletic/6533320/2025/08/03/lando-norris-hungarian-gp-strategy-oscar-piastri/ |title=Did McLaren favor Lando Norris over Oscar Piastri in Hungary? Why the team says no |last=Coleman |first=Madeline |date=3 August 2025 |work=The Athletic |publisher=[[The New York Times]] |access-date=4 August 2025 |issn=1553-8095 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250804162318/https://www.nytimes.com/athletic/6533320/2025/08/03/lando-norris-hungarian-gp-strategy-oscar-piastri/ |archive-date=4 August 2025 |url-status=live}}</ref> Hy het in [[2025 Italiaanse Grand Prix|Italië]] 'n stadige kuipestop gehad wat hom agter Piastri laat val het, wat kontroversieel beveel is om die posisie af te staan en tweede plek aan Norris teruggegee is.<ref>{{Cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cx2rn7y5r36o |title=Piastri told to let Norris past as Verstappen wins |last=Benson |first=Andrew |date=7 September 2025 |work=[[BBC Sport]] |publisher=[[BBC]] |access-date=7 September 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250907154224/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cx2rn7y5r36o |archive-date=7 September 2025 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.the-race.com/formula-1/needless-silly-our-verdict-on-mclaren-oscar-piastri-lando-norris-team-order |title='Needless and silly'? Our verdict on McLaren's Piastri team order |date=7 September 2025 |website=The Race |publisher=The Race Media |access-date=7 September 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250907165723/https://www.the-race.com/formula-1/needless-silly-our-verdict-on-mclaren-oscar-piastri-lando-norris-team-order/ |archive-date=7 September 2025 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://www.theguardian.com/sport/2025/sep/07/max-verstappen-victory-italian-f1-grand-prix-red-bull-lando-norrris-oscar-piastari-mclaren-lewis-hamilton-ferrari |title=Verstappen wins F1 Italian GP as Norris closes gap on Piastri amid pit-stop controversy |last=Richards |first=Giles |date=7 September 2025 |work=[[The Guardian]] |access-date=7 September 2025 |issn=1756-3224 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250907163554/https://www.theguardian.com/sport/2025/sep/07/max-verstappen-victory-italian-f1-grand-prix-red-bull-lando-norrris-oscar-piastari-mclaren-lewis-hamilton-ferrari |archive-date=7 September 2025 |url-status=live}}</ref> Nadat hy sy motor in die tweede vrye oefensessie beskadig het, kon Norris nie munt slaan uit foute wat Piastri in [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|Azerbeidjan]] gemaak het nie, en het gekwalifiseer en sewende geëindig, asook 'n stadige kuipestop tydens die wedren verduur. Norris het ses punte op Piastri ingehaal.<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-claims-dominant-azerbaijan-win-over-russell-and-sainz-after.gT4fbKTwpl3dI79nDmrHS|title=Verstappen claims dominant Azerbaijan win over Russell and Sainz after Piastri crashes out|website=Formula 1.com|date=21 September 2025|access-date=21 September 2025}}</ref> Hy het toe vyfde in [[2025 Singapoerse Grand Prix|Singapoer]] gekwalifiseer,<ref>{{Cite web | url=https://www.formula1.com/en/results/2025/races/1270/singapore/qualifying| title= Formula 1 Singapore Airlines Singapore Grand Prix 2025 – Qualifying|publisher= Formula One|date=4 October 2025}}</ref> agter sy titelmededinger voordat hy teen Piastri gebots het terwyl hy hom in die eerste rondte probeer verbysteek het – 'n skuif wat Piastri geglo het "nie regverdig" was nie.<ref>{{Cite web | url=https://racingnews365.com/oscar-piastri-fumes-over-team-radio-after-lando-norris-collision|title=Oscar Piastri fumes over team radio after Lando Norris collision|publisher = RacingNews365|date=5 October 2025}}</ref> Hy het die wedren derde voltooi, voor Piastri, terwyl McLaren die Vervaardigerskampioenskap met ses wedrenne oor gewen het. Norris was 22 punte agter Piastri na die wedren.<ref>{{Cite web | url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-storms-to-victory-in-singapore-as-mclaren-seal-teams-championship.7cMITGtnc9fdxEaukmGVvI| date= 5 October 2025|publisher=Formula One| title= Russell storms to victory in Singapore as McLaren seal Teams' Championship amid Norris/Piastri clash}}</ref> Nadat hy, soos sy spanmaat Piastri, in die eerste rondte van die [[2025 Verenigde State Grand Prix|Verenigde State se naelren]] uitgeval het, het hy gekwalifiseer en tweede geëindig vir die hoofwedren, wat die gaping met Piastri tot 14 punte verminder het. Norris het die kampioenskapsvoorsprong met een punt by [[2025 Meksikostad Grand Prix|Meksikostad]] herwin nadat hy sy voorste wegspringposisie in 'n oorheersende oorwinning omskep het, en agt verdere punte daarby gevoeg deur die [[2025 São Paulo Grand Prix|São Paulo-naelren]] vanaf voorste wegspringposisie te wen. Hy het toe voorste wegspringposisie vir die hoofren ingeneem, met titelmededingers Piastri en Verstappen onderskeidelik in die vierde en sestiende plek. Norris het die hoofren gewen, met Verstappen wat derde geëindig het, wat vanaf die kuipelaan weggespring het, en Piastri wat vyfde geëindig het na hy 'n straf van tien sekondes gekry het.<ref>{{Cite web |last=Benson |first=Andrew |date=9 November 2025 |title=Sao Paulo Grand Prix result: Lando Norris wins with Max Verstappen third after starting in pits |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cd9kp2421p3o |access-date=9 November 2025 |website=BBC Sport |language=en}}</ref> Op die voorste wegspringplek tydens sy 150ste wedren, die [[2025 Las Vegas Grand Prix|Las Vegas Grand Prix]], het hy die voortou aan Verstappen verloor nadat hy 'n fout gemaak het, en is hy gediskwalifiseer<ref>{{cite web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/norris-and-piastri-disqualified-from-las-vegas-gp-as-mclarens-fail-post-race.10uHwsN6mLfCNoZ6nKQvPy |title=Norris and Piastri disqualified from Las Vegas GP as McLarens fail post-race inspection |date=23 November 2025 |work=Formula 1}}</ref> vanaf tweede plek agter Verstappen weens 'n oortreding van plankslytasie.<ref>{{cite web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-beats-norris-for-dominant-las-vegas-gp-victory-as-piastri.6u1Op0SO7YQa2bwJOq8DVI |title=Verstappen beats Norris for dominant Las Vegas GP victory as Piastri recovers to fourth |date=23 November 2025 |work=Formula 1}}</ref> Die diskwalifikasies van Norris en spanmaat Piastri vir oormatige plankslytasie het beteken dat Norris 'n voorsprong van 24 punte in die jaerskampioenskap oor Piastri behou het met twee rondes oor. Norris se diskwalifikasie het sy punte-marge oor Verstappen meer as gehalveer (ook 24 punte). Piastri en Verstappen was gelykop met jaerskampioenskapspunte as gevolg van die wedrenuitslag.<ref>{{cite web | title=Las Vegas 2025 – Championship • Stats F1 | url=https://www.statsf1.com/en/2025/las-vegas/championnat.aspx }}</ref> Norris het 'n geleentheid gehad om die titel by die [[2025 Katarse Grand Prix|Katarse Grand Prix]] te wen as hy Piastri en Verstappen met twee punte oortref. Norris het derde agter Piastri geëindig tydens die naelren en vierde in die hoofwedren geëindig, met Verstappen wat gewen het en Piastri tweede om die kampioenskap na die laaste rondte van die seisoen te bring. In [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi]] het Norris derde geëindig en sy eerste Wêreldbestuurderskampioenskap verower.<ref>{{Cite web |date=2025-12-07 |title=The questions Norris's F1 title answers – and those it doesn't |url=https://www.the-race.com/formula-1/the-questions-norriss-f1-title-answers-and-those-it-doesnt/ |access-date=2025-12-07 |website=The Race |language=en}}</ref><ref>{{cite web|url= https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/czrk61y2nyjo|title=Briton Norris wins his first F1 title in Abu Dhabi|date=7 December 2025|work=BBC Sport|access-date=9 December 2025}}</ref> Norris het ook die DHL Vinnigste Rondte-toekenning vir die tweede agtereenvolgende jaar gewen.<ref name="DHL">{{cite web | title=DHL Fastest Lap Award | url=https://inmotion.dhl/en/formula-1/fastest-lap-award }}</ref> === 2026: Titelverdediging === Norris het vir [[2026 Formule Een-seisoen|2026]] by McLaren gebly, met Piastri wat vir 'n vierde agtereenvolgende seisoen as sy spanmaat voortgegaan het. Norris het sy reg as die verdedigende Bestuurderskampioen uitgeoefen om die nommer 1 op sy motor gedurende die 2026-seisoen te gebruik.<ref name="DHL" /> == Persoonlike lewe == Lando Norris is in [[Bristol]] gebore, sy ouers is Adam en Cisca Norris. Sy pa is 'n afgetrede pensioenfondsbestuurder,<ref name=":0" /> en is een van Bristol se rykste mense sowel as die 501ste rykste persoon in Brittanje.<ref name="wealth" /> Sy moeder is afkomstig uit die Vlaandere-streek van België.<ref name="Belg" /> Hy is die tweede oudste kind, met twee jonger susters en 'n ouer broer Oliver wat ook aan karting deelgeneem het op 'n mededingende vlak.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> Norris het beide Britse en Belgiese burgerskap.<ref name=":3" /> Norris, wat aanvanklik in [[Woking]] naby die hoofkwartier van die McLaren-span gewoon het, het in 2022 na [[Monaco]] verhuis en finansiële redes aangevoer as die belangrikste rede vir sy skuif na die belastingparadys.<ref name="tax haven" /> == Galery == <gallery mode="packed"> Lando Norris, Formel 4 2015.JPG|Norris in Formule 4 in 2015. Lando Norris, Carlin F2 Team (42837180405).jpg|Norris in Formule 2 in 2018. 2018 Japanese Grand Prix Norris (31662861328).jpg|Vrydagtoetse in die [[McLaren]] MCL33 tydens die [[2018 Japannese Grand Prix]]. AI2019 United Autosports IMG 4123 (39811671093).jpg|Renmotor van United Motorsports waarmee Norris deelgeneem het aan die 24 uur van Daytona in 2018. </gallery> == Formule 1-uitslae == {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} <div class="overflowbugx" style="overflow-x:auto;"> {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! [[2018 Formule Een-seisoen|2018]] | [[McLaren]] | [[McLaren]] MCL33 | [[Renault]] <br />R.E.18 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |[[2018 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{0}} |[[2018 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{0}} |[[2018 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{0}} |[[2018 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />{{0}} |[[2018 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{0}} |[[2018 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{0}} |[[2018 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{0}} |[[2018 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{0}} |[[2018 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{0}} |[[2018 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{0}} |[[2018 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{0}} |[[2018 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{0}} |style="background:#F1F8FF;"|[[2018 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|TD}} |style="background:#F1F8FF;"|[[2018 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|TD}} |[[2018 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{0}} |style="background:#F1F8FF;"|[[2018 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />{{small|TD}} |style="background:#F1F8FF;"|[[2018 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|TD}} |style="background:#F1F8FF;"|[[2018 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|TD}} |style="background:#F1F8FF;"|[[2018 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />{{small|TD}} |style="background:#F1F8FF;"|[[2018 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|TD}} |[[2018 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{0}} | | | |bgcolor=efefef|'''–''' |bgcolor=efefef|'''–''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2019 Formule Een-seisoen|2019]] | [[McLaren]] | [[McLaren]] MCL34 | [[Renault]] <br />E-Tech 19 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |style="background:#CFCFFF;"|[[2019 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|12}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2019 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{small|6}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2019 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{small|18}}† |style="background:#CFCFFF;"|[[2019 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />{{small|8}} |style="background:#EFCFFF;"|[[2019 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2019 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|11}} |style="background:#EFCFFF;"|[[2019 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2019 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|9}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2019 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|6}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2019 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|11}} |style="background:#EFCFFF;"|[[2019 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2019 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|9}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2019 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|11{{smallsup|†}}}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2019 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|10}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2019 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{small|7}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2019 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />{{small|8}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2019 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|11}} |style="background:#EFCFFF;"|[[2019 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2019 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|7}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2019 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|8}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2019 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{small|8}} | | | |bgcolor=efefef|'''11''' |bgcolor=efefef|'''49''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2020 Formule Een-seisoen|2020]] |[[McLaren]] |[[McLaren]] MCL35 |[[Renault]] <br />E-Tech 20 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=ffdf9f| [[2020 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br /><small>''3''</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Stiermarkse Grand Prix|STI]]<br /><small>5</small> |bgcolor=cfcfff| [[2020 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br /><small>13</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Britse Grand Prix|GBR]]<br /><small>5</small> |bgcolor=dfffdf| [[70ste Herdenking Grand Prix|70J]]<br /><small>9</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br /><small>10</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><small>7</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br /><small>4</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Toskaanse Grand Prix|TOS]]<br /><small>6</small> |bgcolor=cfcfff| [[2020 Russiese Grand Prix|RUS]]<br /><small>15</small> |bgcolor=efcfff| [[2020 Eifelse Grand Prix|EIF]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2020 Portugese Grand Prix|POR]]<br /><small>13</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br /><small>8</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Turkse Grand Prix|TUR]]<br /><small>''8''</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Bahreinse Grand Prix|BAH]]<br /><small>4</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Sakhir Grand Prix|SAK]]<br /><small>10</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br /><small>5</small> | | | | | | | |bgcolor=efefef|'''9''' |bgcolor=efefef|'''97''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2021 Formule Een-seisoen|2021]] | [[McLaren]] | [[McLaren]] MCL35M | [[Mercedes-Benz|Mercedes]] <br />F1 M12 E Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=dfffdf| [[2021 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /><small>4</small> |bgcolor=ffdf9f| [[2021 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]] <br /><small>3</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Portugese Grand Prix|POR]] <br /><small>5</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /><small>8</small> |bgcolor=ffdf9f| [[2021 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>3</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br /><small>5</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Franse Grand Prix|FRA]] <br /><small>5</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Stiermarkse Grand Prix|STI]] <br /><small>5</small> |bgcolor=ffdf9f| [[2021 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /><small>3</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Britse Grand Prix|GBR]] <br /><small>4</small> |bgcolor=efcfff| [[2021 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /><small>14</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Nederlandse Grand Prix|NED]] <br /><small>10</small> |bgcolor=dfdfdf| [[2021 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /><small>2</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /><small>7</small>{{Pictogram poleposition|f=1|p=1}} |bgcolor=dfffdf| [[2021 Turkse Grand Prix|TUR]] <br /><small>7</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /><small>8</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Meksikostad Grand Prix|MXS]] <br /><small>10</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 São Paulo Grand Prix|SAP]] <br /><small>10</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Katarse Grand Prix|KAT]] <br /><small>9</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]] <br /><small>10</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /><small>7</small> | | |bgcolor=efefef|'''6''' |bgcolor=efefef|'''160''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2022 Formule Een-seisoen|2022]] | [[McLaren]] | [[McLaren]] MCL36 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]] <br />F1 M13 E Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=cfcfff| [[2022 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />15 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />5 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />^'''5'''3 |bgcolor=efcfff| [[2022 Miami Grand Prix|MIA]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2022 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />8 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Monaco Grand Prix|MON]]<br />6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2022 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />9 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />15 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Britse Grand Prix|GBR]]<br />6 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Franse Grand Prix|FRA]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />7 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />12 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />4 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />10 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />6 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />9 |bgcolor=efcfff| [[2022 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />^'''7'''<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2022 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />6{{Pictogram vinnigste ronde}} | | |bgcolor=efefef|'''7''' |bgcolor=efefef|'''122''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2023 Formule Een-seisoen|2023]] | [[McLaren]] | [[McLaren]] MCL60 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]] <br />F1 M14 E Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=cfcfff| [[2023 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />17 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />17 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />6 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />9 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Miami Grand Prix|MIA]]<br />17 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Monaco Grand Prix|MON]]<br />9 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />17 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />13 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />4 |bgcolor=dfdfdf| [[2023 Britse Grand Prix|GBR]]<br />2 |bgcolor=dfdfdf| [[2023 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />2 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br />8 |bgcolor=dfdfdf| [[2023 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />2 |bgcolor=dfdfdf| [[2023 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />2 |bgcolor=ffdf9f| [[2023 Katarse Grand Prix|KAT]]<br />^'''3'''3 |bgcolor=dfdfdf| [[2023 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />^'''4'''2 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />5 |bgcolor=dfdfdf| [[2023 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />^'''2'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff| [[2023 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2023 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />5 | | |bgcolor=efefef|'''6''' |bgcolor=efefef|'''205''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2024 Formule Een-seisoen|2024]] | [[McLaren]] | [[McLaren MCL38]] | [[Mercedes-Benz|Mercedes]] <br />F1 M15 E Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=dfffdf| [[2024 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />6 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />8 |bgcolor=ffdf9f| [[2024 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />3 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />5 |bgcolor=dfdfdf| [[2024 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />^'''6'''2 |bgcolor=ffffbf| [[2024 Miami Grand Prix|MIA]]<br />1 |bgcolor=dfdfdf| [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />2 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Monaco Grand Prix|MON]]<br />4 |bgcolor=dfdfdf| [[2024 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />2 |bgcolor=dfdfdf| [[2024 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />2{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff| [[2024 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />^'''3'''20^† |bgcolor=ffdf9f| [[2024 Britse Grand Prix|GBR]]<br />3 |bgcolor=dfdfdf| [[2024 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />5 |bgcolor=ffffbf| [[2024 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffdf9f| [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />3{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf| [[2024 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />^'''3'''4{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf| [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />2 |bgcolor=dfffdf| [[2024 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />^'''1'''6{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br />6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Katarse Grand Prix|KAT]]<br />^'''2'''10{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf| [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|'''{{silwer}}''' |bgcolor=dfdfdf|'''374''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2025 Formule Een-seisoen|2025]] | [[McLaren]] | [[McLaren]] MCL39 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]] <br />F1 M16 E Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=ffffbf| [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />^'''8'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />2 |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />3 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]<br />^'''1'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />2 |bgcolor=ffffbf| [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />2 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />18^† |bgcolor=ffffbf| [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf| [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]<br />1 |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />^'''3'''2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf| [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />1 |bgcolor=efcfff| [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />7 |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />3 |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />2 |bgcolor=ffffbf| [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf| [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />^'''1'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=000000 style=color:white| [[2025 Las Vegas Grand Prix|<span style=color:white;>LSV</span>]]<br /><small>DSQ</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf| [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]<br />^'''3'''4 |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />3 |bgcolor=ffffbf|'''{{Goud}}''' |bgcolor=ffffbf|'''423''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2026 Formule Een-seisoen|2026]]* | [[McLaren]] | [[McLaren]] MCL40 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]] <br />F1 M17 E Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=dfffdf| [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>5 |bgcolor=ffffff| [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>^'''4'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf| [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>5 |bgcolor=dfdfdf| [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>^'''1'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff| [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>^'''2'''<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f| [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br/>3 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>7 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>^'''3'''4 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf| [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf| [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>^'''3'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf| [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/>4 |bgcolor=ffdf9f| [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=efcfff| [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>^'''8'''4 |bgcolor=| [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>{{0}} | |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|NOR|seasonposition}}'''* |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|NOR|seasonpoints}}'''* |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |} </div> * {{smallsup|†}} Kon nie die ren voltooi nie, maar is geklassifiseer omrede hy meer as 90% van die wedrenafstand afgelê het. * '''*''' Seisoen is nog aan die gang. == Verwysings == {{Verwysings|3|verwysings= <ref name=":0">{{cite web|url=https://www.bristolpost.co.uk/news/bristol-news/bristol-rich-list-2016-revealed-270|title=Bristol Rich List 2016 revealed: Who is worth the most money this year|first=Marc|last=Cooper|date=19 October 2016|website=bristolpost.co.uk|access-date=9 April 2018}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web|last=Pinkham|first=Natalie|date=17 Mei 2020|title=In The Pink: Pinks talks racing and beyond with F1 starlet Lando Norris (time- 43:30)|url=https://play.acast.com/s/inthepink/fullepisode-pinkstalksracingandbeyondwithf1starletlandonorris|access-date=13 Julie 2020|website=acast}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web|title=Oliver Norris {{!}} Racing career profile |url=https://www.driverdb.com/drivers/oliver-norris/|access-date=13 Julie 2020|website=DriverDB.com}}</ref> <ref name=":3">{{Cite web|title=Lando Norris F1 Driver Profile I PlanetF1|url=https://live.planetf1.com/f1-drivers/lando-norris|access-date=30 Julie 2020|website=live.planetf1.com}}</ref> <ref name="wealth">{{Cite web|url=https://www.bristolpost.co.uk/sport/other-sport/lando-norris-father-millionaire-wealth-1970987|title=Who is Adam Norris, millionaire father of Lando Norris, McClaren's new Bristol-born Formula 1 star?|first=Joseph|last=Wilkes|date=6 March 2019|website=bristolpost.co.uk|access-date=6 Maart 2019}}</ref> <ref name="Belg">{{Cite web|last=Tetaert|first=Chris|date=17 September 2019|title=Lance Stroll en Lando Norris: halve Belgen in de F1|url=https://sportmagazine.knack.be/sport/magazine/lance-stroll-en-lando-norris-halve-belgen-in-de-f1/article-normal-1510511.html|access-date=13 Julie 2020|website=Site-Sportmagazine-NL|language=nl}}</ref> <ref name="tax haven">{{Cite news|last=Benson|first=Andrew|date=30 November 2021|title=Lando Norris: 'I don't think there will be as much Mr Nice Guy'|work=[[BBC Sport]]|url=https://www.bbc.com/sport/formula1/59466111|access-date=1 Desember 2021}}</ref> }} {{Normdata}} {{Voorbladster}} {{DEFAULTSORT:Norris, Lando}} [[Kategorie:Geboortes in 1999]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Britse renjaers]] [[Kategorie:Engelse sportlui]] [[Kategorie:Formule Een-renjaers]] [[Kategorie:Formule Een-Wêreldbestuurderskampioene]] 6x3b9p3z1nhffe5uordjq75svzzigdr 0 264523 2979153 2976794 2026-10-15T14:12:50Z Aliwal2012 39067 2979153 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas renjaer | name = George Russell | image = George Russell, Silverstone 2021 (51350033659) (cropped).jpg | image_size = | alt = | caption = Russell in 2021 | birth_date = {{Geboortedatum en ouderdom|1998|02|15|df=y}} | birth_place = [[King's Lynn]], [[Norfolk]], Engeland | death_date = | death_place = | nationality = {{vlagikoon|GBR}} Brit | Years = | Old Team = [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 2026 Team = [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG Petronas]] | Car number = 63 | Races = {{F1stat|RUS|entries}} ({{F1stat|RUS|starts}} begin) | Championships = 0 | Wins = {{F1stat|RUS|wins}} | Podiums = {{F1stat|RUS|podiums}} | Points = {{F1stat|RUS|careerpoints}} | Poles = {{F1stat|RUS|poles}} | Fastest laps = {{F1stat|RUS|fastestlaps}} | First race = [[2019 Australiese Grand Prix]] | First win = [[2022 São Paulo Grand Prix]] | Last win = [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix]] | Last race = {{laaste F1GP}} | Last season = 2025 | Last position = 4de (319 punte) }} '''George Russell''' (gebore [[15 Februarie]] [[1998]]) is 'n [[Verenigde Koninkryk|Britse]] professionele [[Motorsport|motorrenjaer]] wat aan [[Formule Een]] Grands Prix deelneem. Hy het tot 2021 vir die [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedesspan]] deelgeneem, en in 2022 by die [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG fabriekspan]] aangesluit in die plek van die Finse renjaer [[Valtteri Bottas]], wat na [[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] vertrek het. Russell het agt Formule 1-Grands Prix gedurende agt seisoene gewen. == Renloopbaan: Karting == Russell het sy motorsportloopbaan in karting in 2006 begin en in 2009 na die Cadet-klas gevorder. Daardie jaar het hy Britse Kampioen in beide die MSA- en Ope Kampioenskappe geword. In 2010 het hy na die Rotax Mini Max-klas opgeskuif, waar hy Britse Kampioen in die Super One en Formula Kart Stars geword het, terwyl hy ook die Kartmasters Britse Grand Prix gewen het. In 2011 het hy na die KF3-klas opgeskuif, waar hy die SKUSA Supernationals gewen het en kampioen van die CIK-FIA Europese Kampioenskap geword het, 'n titel wat hy in 2012 suksesvol verdedig het. In 2013 het hy 19de in die KF1 CIK-FIA Wêreldkampioenskap geëindig. == Formule Renault == In 2014 het Russell sy debuut in formule-wedrenne gemaak deur in die Formule Renault 2.0 Alpe te ry. Hy was oorspronklik van plan om vir die Prema Powerteam te ry, maar het 'n paar dae voor die begin van die seisoen na Koiranen GP oorgeskakel. Ten spyte daarvan dat hy 'n rennaweek weens siekte gemis het, het hy vierde in die kampioenskap geëindig, met 'n beste resultaat van tweede plek by die Red Bull Ring. Russell het ook in 2014 as gasbestuurder aan twee Eurocup Formule Renault 2.0-rennaweke deelgeneem. By die Moscow Raceway het hy vir Koiranen tot 15de en 22ste plek in die renne gery. Gedurende die laaste rennaweek van die seisoen by Circuito Permanente de Jerez het hy na Tech 1 Racing oorgeskakel en die laaste ren van die seisoen gewen nadat hy vyfde in die eerste ren van die naweek geëindig het. == Formule 4 == In 2014 het Russell ook aan die BRDC Formule 4-kampioenskap deelgeneem, waar hy vir die heersende kampioen Lanan Racing gery het. Hy het twee oorwinnings in die openingsnaweek by Silverstone behaal, en nog twee by Brands Hatch en Oulton Park bygevoeg. By die laaste wedren van die seisoen by die Snetterton Motor Racing Circuit was hy in die stryd om die kampioenskap saam met spanmaat Arjun Maini en HHC Motorsport-jaers Sennan Fielding en Raoul Hyman. Hy het die wedren vanaf die voorste wegspringplek begin en die wedren gewen, met slegs drie punte voor Maini. As prys vir die titel is hy die geleentheid gegee om 'n GP3-motor vir Arden Motorsport by die [[Yas Marina-renbaan]] na die seisoen te toets. In Desember het Russell die jongste wenner ooit van die McLaren Autosport BRDC-toekenning geword, en £100 000 ontvang en die kans om 'n [[McLaren]] Formule 1-motor te toets. == Formule 3 == Russell het sy Formule 3-debuut in 2015 in die Europese Formule 3-kampioenskap vir die Carlin-span gemaak. In die tweede wedren van die eerste wedrennaweek by Silverstone het hy onmiddellik sy eerste wedren in die kampioenskap gewen. Dit was sy enigste oorwinning van die jaar en hy het slegs op die podium by Spa-Francorchamps en die Norisring gestaan. Hy het uiteindelik sesde in die kampioenskap geëindig met 203 punte. Daarbenewens het hy daardie jaar aan die Masters of Formula 3 deelgeneem, waar hy tweede agter [[Antonio Giovinazzi]] geëindig het. In 2016 het Russell teruggekeer na die Europese Formule 3 met die terugkerende HitechGP-span. Hy het twee wedrenne by die Circuit de Pau-Ville en [[Spa-Francorchamps]] gewen en in agt ander wedrenne op die podium geëindig. Dit het hom derde op die puntelys geplaas agter [[Lance Stroll]] en Maximilian Günther met 264 punte. Aan die einde van die seisoen het hy sy debuut in die Macau Grand Prix gemaak, waar hy sewende geëindig het, ook vir Hitech. == Formule 2 == In 2018 het Russell oorbeweeg na Formule 2, waar hy, soos Jack Aitken, sy vennootskap met ART Grand Prix voortgesit het. Hy het altesaam sewe wedrenne gewen by die [[Bakoe-straatrenbaan]], die [[Barcelona-Catalunya-renbaan]], die [[Paul Ricard-renbaan]], die Red Bull Ring, die Autodromo Nazionale Monza, die [[Sochi Autodrom]] en die [[Yas Marina-renbaan]]. Hy was ook in vier ander wedrenne op die podium en is as die klaskampioen in die voorlaaste wedren by Yas Marina gekroon. Met 287 punte was hy 68 punte voor [[Lando Norris]], die nommer twee op die finale ranglys. == Formule 1-loopbaan == In Oktober 2015 het Russell vir die eerste keer 'n Formule Een-motor bestuur toe hy die McLaren MP4-26 by [[Silverstone-renbaan|Silverstone]] getoets het as 'n prys vir die wen van die 2014 Autosport BRDC-toekenning.<ref>{{cite web |last=Turner |first=Kevin |date=22 October 2015 |title=McLaren Autosport BRDC Award winner Russell completes prize F1 test |url=https://www.autosport.com/f1/news/mclaren-autosport-brdc-award-winner-russell-completes-prize-f1-test-4998645/4998645/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221114201150/https://www.autosport.com/f1/news/mclaren-autosport-brdc-award-winner-russell-completes-prize-f1-test-4998645/4998645/ |archive-date=14 November 2022 |accessdate=14 November 2022 |website=autosport.com}}</ref> Nadat hy by die Mercedes Junior-span aangesluit het, het Mercedes hom meer toetsgeleenthede aangebied. Hy het in April 2017 vir die eerste keer 'n Mercedes bestuur en die 2015 Mercedes W06 by Portimão getoets.<ref name=":36">{{Cite web |date=24 June 2017 |title=Mercedes-AMG Petronas Motorsport – George Russell to test W08 in Budapest |url=https://www.mercedesamgf1.com/en/mercedes-amg-f1/george-russell-to-test-w08-in-budapest/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190523211052/https://www.mercedesamgf1.com/en/mercedes-amg-f1/george-russell-to-test-w08-in-budapest/ |archive-date=23 May 2019 |access-date=2 August 2017 |website=Mercedes AMG F1}}</ref> Hy het toe formele toetsritte vir Mercedes (2017 en 2018)<ref name=":36" /><ref>{{cite web |last=Edmondson |first=Laurence |date=1 August 2018 |title=George Russell puts Mercedes on top on final day of Hungaroring test |url=https://www.espn.co.uk/f1/story/_/id/24255335/george-russell-puts-mercedes-top-final-day-hungaroring-test |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221114201148/https://www.espn.co.uk/f1/story/_/id/24255335/george-russell-puts-mercedes-top-final-day-hungaroring-test |archive-date=14 November 2022 |accessdate=14 November 2022 |website=espn.co.uk}}</ref> en [[Force India]]-Mercedes (2018) onderneem.<ref>{{Cite web |last=Galloway |first=James |date=11 December 2018 |title=F1 Testing: Max Verstappen sets Barcelona pace for Red Bull |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/11372420/f1-testing-max-verstappen-sets-pace-mercedes-light-up-barcelona |access-date=5 March 2025 |website=Sky Sports |language=en}}</ref> === Force Indiaspan === Russell het sy Grand Prix-naweekdebuut aan die einde van die 2017-seisoen gemaak, waar hy vir Force India bestuur het tydens vrye oefening by die [[2017 Brasiliaanse Grand Prix|Brasiliaanse]] en die [[2017 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi Grands Prix]].<ref>[https://www.gpupdate.net/nl/f1-nieuws/360714/russell-krijgt-kans-bij-force-india-in-brazilie-en-abu-dhabi/ Russell rijdt in 2017 bij Force India tijdens vrije trainingen van de GP van Brazilië en Abu Dhabi]</ref><ref>{{Cite news |date=7 November 2017 |title=British driver George Russell to debut for Force India in Brazilian Grand Prix practice |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/41907080 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190405042636/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/41907080 |archive-date=5 April 2019 |access-date=8 November 2017 |work=BBC Sport}}</ref> Mercedes het hom in 2018 tot eerstespan-reserwebestuurder bevorder.<ref>{{cite web |last=Larkam |first=Lewis |date=22 February 2018 |title=Wehrlein, Russell to split Mercedes F1 reserve duties in 2018 |url=https://www.crash.net/f1/news/889928/1/wehrlein-russell-split-mercedes-f1-reserve-duties-2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221114201149/https://www.crash.net/f1/news/889928/1/wehrlein-russell-split-mercedes-f1-reserve-duties-2018 |archive-date=14 November 2022 |accessdate=14 November 2022 |website=crash.net}}</ref> === Williams (2019–2021) === In Oktober 2018 het Mercedes gereël dat Russell sy Formule Een-debuut met enjinkliënt [[Williams Grand Prix Engineering|Williams-Mercedes]] sou maak.<ref>{{Cite web |title=Williams sign Mercedes junior Russell on multi-year deal |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.williams-sign-mercedes-junior-russell-on-multi-year-deal.20FsNkLv60MCmc0IGUkEc4.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718133634/https://www.formula1.com/en/latest/article.williams-sign-mercedes-junior-russell-on-multi-year-deal.20FsNkLv60MCmc0IGUkEc4.html |archive-date=18 July 2021 |access-date=18 July 2021 |website=Formula1.com}}</ref> Russell het voorheen aansoek gedoen as 'n Williams-bestuurder nadat hy die 2017 GP3-titel gewen het, maar Williams se Paddy Lowe was onaangeraak deur sy nuwe PowerPoint-aanbieding en Russell het na Formule 2 gevorder.<ref>{{Cite web |last=Hudson |first=Henry |date=10 August 2023 |title=Leclerc, Norris and Russell: rise of F1's 'golden generation' profiled in new bios |url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/leclerc-norris-and-russell-rise-of-f1s-golden-generation-profiled-in-new-bios/ |access-date=5 March 2025 |website=Motor Sport Magazine |language=en}}</ref> Russell het 'n driejaarkontrak by Williams geteken,<ref name=":6">{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Russell admits that three years with Williams was 'too long' – but says there was 'no way out' {{!}} Formula 1® |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-admits-that-three-years-with-williams-was-too-long-there-was-no-way.784NYfK7ijIOTap4tvZ4Yu |access-date=16 October 2024 |website=Formula 1® - The Official F1® Website}}</ref> maar het 'n Mercedes-toetsbestuurder gebly.<ref>{{cite web |last=Galloway |first=James |date=4 December 2019 |title=F1 Testing: George Russell fastest for Mercedes on 2019's final day |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/11877971/f1-testing-george-russell-fastest-for-mercedes-on-2019s-final-day |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221114222625/https://www.skysports.com/f1/news/12433/11877971/f1-testing-george-russell-fastest-for-mercedes-on-2019s-final-day |archive-date=14 November 2022 |accessdate=14 November 2022 |website=skysports.com}}</ref><ref>{{cite web |date=2 August 2021 |title=Russell to drive for Mercedes in this week's 2022 tyre test in Hungary |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.russell-to-drive-for-mercedes-in-this-weeks-2022-tyre-test-in-hungary.20GgIeVh7gtJT5JJhcUkUR.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221117191950/https://www.formula1.com/en/latest/article.russell-to-drive-for-mercedes-in-this-weeks-2022-tyre-test-in-hungary.20GgIeVh7gtJT5JJhcUkUR.html |archive-date=17 November 2022 |access-date=17 November 2022 |website=Formula1.com}}</ref> Hy was vir die [[2019 Formule Een-seisoen|2019-seisoen]] gepaar met [[Robert Kubica]]<ref>{{Cite news |date=22 November 2018 |title=Robert Kubica: Polish driver to make F1 comeback with Williams in 2019 |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/46300009 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181122094105/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/46300009 |archive-date=22 November 2018 |access-date=22 November 2018 |work=BBC Sport}}</ref> en toe met [[Nicholas Latifi]] in 2020 en 2021.<ref>{{Cite web |title=Russell and Latifi to stay on at Williams in unchanged 2021 driver line-up |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.russell-and-latifi-to-stay-on-at-williams-in-unchanged-2021-driver-line-up.2buMT250BE0Ef8Q2bUBDFE.html |access-date=16 July 2020 |website=formula1.com |date=16 July 2020 |archive-date=19 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200919002445/https://www.formula1.com/en/latest/article.russell-and-latifi-to-stay-on-at-williams-in-unchanged-2021-driver-line-up.2buMT250BE0Ef8Q2bUBDFE.html |url-status=live}}</ref> Sy eerste verskyning vir Williams was by die 2018 na-seisoentoets by Yas Marina-renbaan, waar hy die FW41 bestuur het.<ref>{{cite web |last=Smith |first=Luke |date=27 November 2018 |title=George Russell pleased with 'very positive' first Williams F1 test |url=https://www.crash.net/f1/news/911329/1/russell-pleased-very-positive-first-williams-f1-test |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181127161037/https://www.crash.net/f1/news/911329/1/russell-pleased-very-positive-first-williams-f1-test |archive-date=27 November 2018 |accessdate=14 November 2018 |website=crash.net}}</ref> Russell se jare by Williams was moeilik. Mercedes het gehoop dat Williams 'n mededingende motor sou inspan; soos Russell later opgemerk het, het Williams van 2015 tot 2017 niks swakker as vyfde op die vervaardigersrangleer geëindig nie.<ref name=":6" /> Toe Russell egter by Williams aangesluit het, was die span ver agter die res van die veld<ref>{{Cite web |date=March 2019 |title=Russell accepts Williams slowest despite 'big step' |url=https://www.motorsport.com/f1/news/russell-williams-slowest/4345758/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718132131/https://www.motorsport.com/f1/news/russell-williams-slowest/4345758/ |archive-date=18 July 2021 |access-date=18 July 2021 |website=Motorsport.com}}</ref> en hulle kon nie 'n motor vervaardig wat betroubaar om punte kon meeding tot 2021, Russell se laaste jaar by die span nie. Die span was in so 'n geldnood dat hulle oorweeg het om Russell na die [[2020 Formule Een-seisoen|2020-seisoen]] met [[Kevin Magnussen]] te vervang as Magnussen genoeg borggeld kon vind om die span aan die gang te hou.<ref>{{Cite web |last=Gamble |first=Andrew |date=6 November 2021 |title=Williams held talks over axing George Russell before Mercedes move |url=https://www.express.co.uk/sport/f1-autosport/1517363/Williams-George-Russell-Mercedes |access-date=20 September 2024 |website=Express.co.uk}}</ref> In 2018 was Russell die amptelike reserwebestuurder van [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]. In 2019 het hy sy Formule 1-rendebuut as jaer by [[Williams F1|Williams]] gemaak.<ref>[https://nl.motorsport.com/f1/news/george-russell-williams-mercedes-2019/3193708/ Russell maakte in 2019 zijn Formule 1-debuut bij Williams]</ref> As gevolg van Russell se lang lopie by Williams, is hy derde op die lys van meeste wedrenne in 'n loopbaan voordat hy punte aangeteken het, met 37. Die Formule Een-spanhoofde het egter sy vertonings gunstiger beskou. In 2020, 'n jaar waarin Russell slegs drie punte kon aanteken en 18de op die punteleer geëindig het,<ref name=":27">{{Cite web |title=2020 Driver Standings |url=https://www.formula1.com/en/results/2020/drivers |access-date=5 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref> het die spanhoofde hom as daardie jaar se sesde beste bestuurder aangewys.<ref>{{Cite web |title=REVEALED: F1's team bosses choose their Top 10 drivers of 2020 {{!}} Formula 1® |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/revealed-f1s-team-bosses-choose-their-top-10-drivers-of-2020.2z5yo7av41tQC3MrzeFNa3 |access-date=16 October 2024 |website=Formula 1® - The Official F1® Website}}</ref> Daarbenewens het Russell Williams in 2021 terug na respek gelei, met 16 punte en 'n seldsame podiumplek vir Williams.<ref name=":28">{{Cite web |title=2021 Driver Standings |url=https://www.formula1.com/en/results/2021/drivers |access-date=5 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref> ==== 2019-'20 Nuwelingseisoen en eerste punte ==== [[Lêer:George Russell Mugello 2020, race day.jpg|duimnael|Russell by die [[2020 Toskaanse Grand Prix]], waar hy 11de geëindig het.]] In 2019 het Williams gesukkel om goeie vorm te bereik. By Russell se Formule Een-debuut, die [[2019 Australiese Grand Prix|Australiese Grand Prix]], het Russell 19de gekwalifiseer en 16de geëindig.<ref>{{Cite web |date=17 March 2019 |title=Australian Grand Prix |url=https://www.williamsf1.com/racing/news/2019/03/australian-grand-prix |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190323111815/https://www.williamsf1.com/racing/news/2019/03/australian-grand-prix |archive-date=23 March 2019 |access-date=19 February 2025 |website=[[WilliamsF1| Williams Racing]]}}</ref> Hy het erken dat sy ervaring moeilik was en opgemerk dat die motor "vier sekondes van die pas af was" en dat hy verskeie kere verbygesteek is.<ref name=":25">{{Cite news|url=https://www.youtube.com/watch?v=GBqSXuAl3CI |title=Top Drivers on Their First Formula 1 Race {{!}} Lando Norris, George Russell, Ollie Bearman & Alex Albon |date=27 February 2025 |last=High Performance |access-date=5 March 2025 |via=YouTube}} (22:05-25:39)</ref> Williams se stadige pas het in die seisoen voortgeduur, en in die meeste wedrenne was [[Robert Kubica|Kubica]] Russell se enigste kompetisie op die baan: Russell het eers in rondte ses, die [[2019 Monaco Grand Prix|Monaco Grand Prix]], voor 'n motor van 'n ander span geëindig. Hy het Kubica ook by al een-en-twintig wedrenne getroef.<ref>{{cite web |last=Galloway |first=James |date=30 November 2019 |title=F1 2019 qualifying match-ups: Lando Norris finishes ahead at McLaren |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/11874648/f1-2019-qualifying-match-ups-lando-norris-finishes-ahead-at-mclaren |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221114221440/https://www.skysports.com/f1/news/12433/11874648/f1-2019-qualifying-match-ups-lando-norris-finishes-ahead-at-mclaren |archive-date=14 November 2022 |accessdate=14 November 2022 |website=skysports.com}}</ref> Russell se beste plek was 11de by die reëngeteisterde [[2019 Duitse Grand Prix|Duitse Grand Prix]], waar Williams 'n opgradering uitgerol het,<ref>{{Cite web |date=1 August 2019 |title=Kubica had 'mixed feelings' after scoring point as he predicts tough weekend in Hungary |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/kubica-had-mixed-feelings-after-scoring-hockenheim-point-as-he-predicts.5uY9VwdUMAYO5aPUYRApgN |access-date=5 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref> ses motors het sonder klassifikasie onttrek,<ref>{{Cite web |date=8 August 2019 |title=Russell hails 'best weekend of the year' in Hungary after 'absolute disaster' in Germany {{!}} Formula 1® |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-hails-hungary-best-weekend-of-the-year-after-disaster-of-germany.XTIJ2pBeqo8PKnpX6bzU5 |access-date=5 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref> en nog twee motors het elk 'n tydstraf na die wedren ontvang.<ref name=":26">{{Cite web |title=What the teams said – Race day in Germany {{!}} Formula 1® |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-germany-2019.6HeoWvqoqsKvmPTD6tv9ss |access-date=5 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref> Hy het amper 10de geëindig, maar het onsuksesvol gevra om tydens 'n veiligheidsmotorperiode vir gladde bande by die kuipe aan te doen.<ref>{{Cite web |last=Collantine |first=Keith |date=30 July 2019 |title="I think it's slicks, mate": How Russell missed his first chance for points |url=https://www.racefans.net/2019/07/30/i-think-its-slicks-mate-how-russell-missed-his-first-chance-for-points/ |access-date=5 March 2025 |website=RaceFans |language=en}}</ref> In 2023 het Russell opgemerk dat dit die teleurstellendste oomblik van sy loopbaan was. Hy het ook 12de geëindig by die [[2019 Brasiliaanse Grand Prix|Brasiliaanse Grand Prix]] nadat 'n laat veiligheidsmotor hom toegelaat het om homself te ontrond, en het helaas punte met 1.668 sekondes misgeloop. Hy het 20ste in die Bestuurderskampioenskap geëindig en geen punte teenoor Kubica se een aangeteken. Russell het later opgemerk dat dit as 'n mededinger vir hom moeilik was om te sien hoe mede-nuwelinge [[Alexander Albon]] en [[Lando Norris]] om punte en podiumplekke meeding nadat hy hulle die vorige jaar in F2 geklop het.<ref name=":25" /> Williams was meer mededingend op die baan in 2020, maar dit het nie op die puntetabel gewys nie, aangesien Williams die hele jaar geen punte aangeteken het nie.<ref>{{Cite web |last=Horton |first=Phillip |date=28 December 2020 |title=Williams' year-on-year gains 'remarkable' – Latifi |url=https://www.motorsportweek.com/2020/12/28/williams-year-on-year-gains-remarkable-latifi/ |access-date=5 March 2025 |website=Motorsport Week |language=en}}</ref> Russell het egter by verskeie geleenthede byna punte aangeteken, soos die [[2020 Stiermarkse Grand Prix]] (hy het 11de begin, maar na 16de geval nadat hy tydens 'n herbeginrondte in die gruis vasgery het)<ref>{{Cite web |date=12 July 2020 |title=Styrian Grand Prix 2020 race report and highlights: Lewis Hamilton eases to Styrian Grand Prix victory over Bottas as Ferraris collide |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/hamilton-eases-to-styrian-grand-prix-victory-over-bottas-as-ferraris-collide.5PfZ0DxltY7qOrbeVXMLa3 |access-date=5 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=13 July 2020 |title='I messed up' admits George Russell after Lap 4 off in Styrian GP – but says 'slow' Williams was bigger problem {{!}} Formula 1®' |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.i-messed-up-admits-russell-after-lap-4-off-in-styrian-gp-but-says-slow-car.629eTPbqmQWg0ynbcFjbEk.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718132130/https://www.formula1.com/en/latest/article.i-messed-up-admits-russell-after-lap-4-off-in-styrian-gp-but-says-slow-car.629eTPbqmQWg0ynbcFjbEk.html |archive-date=18 July 2021 |access-date=18 July 2021 |website=Formula1.com}}</ref> die [[2020 Britse Grand Prix|Britse Grand Prix]] (het 12de geëindig), die [[2020 Toskaanse Grand Prix|Toskaanse Grand Prix]]<ref>{{cite web |date=13 September 2020 |title=Tuscan GP: George Russell denied first Formula 1 points in cruel finish |url=https://www.skysports.com/f1/news/36305/12071330/tuscan-gp-george-russell-denied-first-formula-1-points-in-cruel-finish |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200918015258/https://www.skysports.com/f1/news/36305/12071330/tuscan-gp-george-russell-denied-first-formula-1-points-in-cruel-finish |archive-date=18 September 2020 |access-date=7 October 2020 |website=skysports.com}}</ref> en die [[2020 Emilia-Romagna Grand Prix|Emilia-Romagna Grand Prix]] (het onder veiligheidsmotortoestande gebots).<ref>{{Cite web|title=Russell: Imola F1 safety car crash the biggest mistake of my career|url=https://www.autosport.com/f1/news/russell-imola-f1-safety-car-crash-the-biggest-mistake-of-my-career-4977629/4977629/|access-date=18 July 2021|website=Autosport.com|date=2 November 2020|archive-date=18 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210718132136/https://www.autosport.com/f1/news/russell-imola-f1-safety-car-crash-the-biggest-mistake-of-my-career-4977629/4977629/|url-status=live}}</ref> Russell het sy eerste punte by die [[2020 Sakhir Grand Prix|Sakhir Grand Prix]] aangeteken, na 'n verrassende bevordering na die Mercedes fabriekspan toe Lewis Hamilton positief getoets het vir COVID-19.<ref>{{Cite web|url=https://www.mercedesamgf1.com/en/news/2020/2020-sakhir-grand-prix/2020-sakhir-grand-prix-reserve-driver-announcement/|title=Mercedes Confirms George Russell for Sakhir GP|website=Mercedesamgf1.com|access-date=2 December 2020|archive-date=2 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201202074256/https://www.mercedesamgf1.com/en/news/2020/2020-sakhir-grand-prix/2020-sakhir-grand-prix-reserve-driver-announcement/|url-status=live}}</ref> Sy vertoning by Sakhir is wyd geprys deur beide Mercedes en die media.<ref>{{Cite web |last=Brundle |first=Martin |author-link=Martin Brundle |date=8 December 2020 |title=Martin Brundle: Sergio Perez, George Russell and the story of a dramatic Sakhir GP |url=https://www.skysports.com/f1/news/24096/12154973/martin-brundle-sergio-perez-george-russell-and-the-story-of-a-dramatic-sakhir-gp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201208224618/https://www.skysports.com/f1/news/24096/12154973/martin-brundle-sergio-perez-george-russell-and-the-story-of-a-dramatic-sakhir-gp |archive-date=8 December 2020 |access-date=9 December 2020 |website=Sky Sports}}</ref><ref>{{cite web |last=Cooper |first=Adam |date=8 December 2020 |title=Mercedes impressed by how Russell handled F1 pressure |url=https://www.motorsport.com/f1/news/mercedes-impressed-by-how-attacking-russell-handled-pressure/4923546/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220615153151/https://www.motorsport.com/f1/news/mercedes-impressed-by-how-attacking-russell-handled-pressure/4923546/ |archive-date=15 June 2022 |access-date=11 April 2022 |website=Motorsport.com}}</ref> Hy het die voorste wegspringplek net-net misgeloop,<ref>{{Cite web |date=5 December 2020 |title=F1 2020 Sakhir Grand Prix – Full Qualifying Results |url=https://www.crash.net/f1/results/949884/1/f1-2020-sakhir-grand-prix-full-qualifying-results |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718132131/https://www.crash.net/f1/results/949884/1/f1-2020-sakhir-grand-prix-full-qualifying-results |archive-date=18 July 2021 |access-date=18 July 2021 |website=Crash}}</ref> spanmaat Valtteri Bottas by die eerste draai verbygesteek en die grootste deel van die wedren voorgeloop. Hy was egter gedwing om twee keer agtereenvolgens in die kuipe te stop nadat die Mercedes-kuipespan per ongeluk Bottas se voorbande op sy motor gemonteer het na 'n radiofout.<ref>{{Cite web|title=Mercedes handed €20,000 fine for Russell tyre mix-up in Sakhir Grand Prix |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.mercedes-handed-eur20-000-fine-for-russell-tyre-mix-up-in-sakhir-grand-prix.3PwKTGxftR3C8ACA5DcDKj.html|access-date=18 July 2021|website=Formula1.com|archive-date=25 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210525200351/https://www.formula1.com/en/latest/article.mercedes-handed-eur20-000-fine-for-russell-tyre-mix-up-in-sakhir-grand-prix.3PwKTGxftR3C8ACA5DcDKj.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |date=7 December 2020 |title=George Russell 'gutted' as Mercedes debut Sakhir GP win is 'taken away' |url=https://www.skysports.com/f1/news/36305/12153661/george-russell-gutted-as-mercedes-sakhir-gp-win-is-taken-away |access-date=6 September 2024 |work=Sky Sports}}</ref> Hy het Bottas 'n tweede keer verbygesteek, na die tweede plek herstel en was op pad na die wedrenleier Sergio Pérez toe 'n pap wiel hom weer kuipe toe gedwing met tien rondtes oor.<ref>{{Cite web|title=2020 Sakhir Grand Prix: Late puncture costs Russell podium place|url=https://www.formula1.com/en/latest/video.2020-sakhir-grand-prix-late-puncture-costs-russell-podium-place.1687521520283184367.html|access-date=18 July 2021|website=Formula1.com|archive-date=18 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210718133637/https://www.formula1.com/en/latest/video.2020-sakhir-grand-prix-late-puncture-costs-russell-podium-place.1687521520283184367.html|url-status=live}}</ref> Hy het negende geëindig en twee punte vir die eindstreep en een punt vir die vinnigste rondte behaal.<ref>{{Cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/russell-losing-victory-twice-in-bahrain-really-bloody-hurts/4922790/|title=George Russell: Losing Bahrain F1 victory twice really hurts|website=Motorsport.com|date=6 December 2020 |access-date=8 December 2020|archive-date=7 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201207020454/https://www.motorsport.com/f1/news/russell-losing-victory-twice-in-bahrain-really-bloody-hurts/4922790/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 December 2020 |title=Sergio Perez takes sensational maiden win in Sakhir GP as tyre mix-up ruins Russell's charge |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.sergio-perez-takes-sensational-maiden-win-in-sakhir-gp-as-tyre-issues-ruin.2TBf7rg5wpgELNALXJLRHV.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201207063434/https://www.formula1.com/en/latest/article.sergio-perez-takes-sensational-maiden-win-in-sakhir-gp-as-tyre-issues-ruin.2TBf7rg5wpgELNALXJLRHV.html |archive-date=7 December 2020 |access-date=8 December 2020 |website=Formula1.com}}</ref> Hy het later opgemerk dat terwyl "ek dieselfde bestuurder [in Sakhir] was as wat ek voorheen was...ek presies dieselfde bestuurder 'n week later was [toe ek vir Williams gery het tydens die seisoen-einde [[2020 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi Grand Prix]] ] toe ek reeds in K1 uitgeval het."<ref name=":1">{{Cite web |title=Hamilton to make Mercedes return in Abu Dhabi after testing Covid-negative, with Russell heading back to Williams |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.hamilton-to-make-mercedes-return-in-abu-dhabi-after-testing-covid-negative.6crMz5aWmfElFkpMdTpLwL.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201210174506/https://www.formula1.com/en/latest/article.hamilton-to-make-mercedes-return-in-abu-dhabi-after-testing-covid-negative.6crMz5aWmfElFkpMdTpLwL.html |archive-date=10 December 2020 |access-date=10 December 2020 |website=Formula1.com}}</ref><ref>{{Cite book |last=Whyman |first=Matt |url=https://books.google.com/books?id=1koSEQAAQBAJ |title=Inside Mercedes F1: Life in the Fast Lane |date=12 November 2024 |publisher=Crown |isbn=978-0-593-73564-0 |pages=32 |language=en}}</ref> In Aboe Dhabi het hy 'n spesiale helm gedra om die Williams-familie te vereer, wat die span in Oktober verkoop het.<ref>{{Cite web |date=11 December 2020 |title=Russell to wear Williams tribute helmet for Abu Dhabi GP. |url=https://www.motorsportweek.com/2020/12/11/russell-to-wear-williams-tribute-helmet-for-abu-dhabi-gp/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201211085234/https://www.motorsportweek.com/2020/12/11/russell-to-wear-williams-tribute-helmet-for-abu-dhabi-gp/ |archive-date=11 December 2020 |access-date=18 July 2021 |website=Motorsportweek.com}}</ref><ref>{{Cite web |last=Shah |first=Kunal |date=30 October 2020 |title=Sir Frank & Claire Williams Both Leave Roles At Legendary F1 Team |url=https://www.kunalsf1blog.com/frank-claire-williams-leave-team/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718132133/https://www.kunalsf1blog.com/frank-claire-williams-leave-team/ |archive-date=18 July 2021 |access-date=18 July 2021 |website=Kunal's F1 Blog}}</ref> Hy het 18de in die Bestuurderskampioenskap geëindig en drie punte aangeteken, alles vir Mercedes. ==== 2021: Nooienspodium ==== Na Russell se sterk vertonings in [[2020 Formule Een-seisoen|2020]], het Mercedes gekyk na nuwe spanlede vir die 2021-seisoen, maar Williams het geweier om hom van sy kontrak vry te stel.<ref name=":6" /> Daarbenewens het die media gespekuleer dat hy [[Valtteri Bottas]] by Mercedes in 2022 sou vervang sodra hul onderskeie kontrakte verstryk het. Die twee aspirante het by die [[2021 Emilia-Romagna Grand Prix]] gebots, toe Russell homself langs Bottas in rondte 30 bevind het. Hy het probeer om Bottas verby te steek, maar het oor 'n nat kol gery en beheer oor sy motor verloor, wat teen Bottas gebots het en 'n dubbele uitval veroorsaak het.<ref>{{Cite web |last=Herbert |first=Danny |date=19 April 2021 |title=Russell and Bottas crash analysis |url=https://drivetribe.com/p/russell-and-bottas-crash-analysis-DUpm07EeT7C8THxciAzozQ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220122153611/https://drivetribe.com/p/russell-and-bottas-crash-analysis-DUpm07EeT7C8THxciAzozQ |archive-date=22 January 2022 |access-date=18 July 2021 |website=DriveTribe}}</ref> Russell het aanvanklik die voorval op Bottas blameer, na die ongeluk na Bottas geloop en sy helm geklap (Bottas het met 'n middelvinger gereageer), en hom daarvan beskuldig dat hy "probeer het om hulle albei te verongeluk".<ref>{{cite web |date=18 April 2021 |title=George Russell and Valtteri Bottas crash: Drivers blame each other for causing 'dangerous' Imola collision |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/12279561/george-russell-and-valtteri-bottas-crash-drivers-blame-each-other-for-causing-dangerous-imola-collision |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418235403/https://www.skysports.com/f1/news/12433/12279561/george-russell-and-valtteri-bottas-crash-drivers-blame-each-other-for-causing-dangerous-imola-collision |archive-date=18 April 2021 |access-date=18 April 2021 |website=Sky Sports}}</ref> Russell het egter later sy bewerings teruggetrek en aan Bottas en Williams om verskoning gevra.<ref>{{Cite web |last=Noble |first=Jonathan |date=19 April 2021 |title=Russell apologises to Bottas after Imola incident |url=https://www.motorsport.com/f1/news/russell-apologises-to-bottas-imola-incident/6350886/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210423065857/https://www.motorsport.com/f1/news/russell-apologises-to-bottas-imola-incident/6350886/ |archive-date=23 April 2021 |access-date=23 April 2021 |website=motorsport.com}}</ref> Mercedes-baas Toto Wolff het erken dat Bottas in die eerste plek nie langs 'n Williams moes gewees het nie, maar het die grootste deel van sy kritiek vir Russell, 'n Mercedes-junior wat pas 'n Mercedes uitgeneem het, gereserveer.<ref>{{Cite news |last=Richards |first=Giles |date=19 April 2021 |title=Toto Wolff rebukes George Russell over Imola F1 crash with Valtteri Bottas |url=https://www.theguardian.com/sport/2021/apr/19/toto-wolff-george-russell-imola-crash-valtteri-bottas-mercedes-williams-f1 |access-date=16 October 2024 |work=The Guardian |issn=0261-3077}}</ref> Beide bestuurders het probeer om die dispuut, ten minste in die openbaar, af te speel nadat Bottas in 2025 weer by Mercedes aangesluit het.<ref>{{Cite web |last=Medland |first=Chris |date=31 January 2025 |title=Russell sees 2025 as the start of a new career chapter as Mercedes' experienced driver |url=https://racer.com/2025/01/31/russell-sees-2025-as-the-start-of-a-new-career-chapter-as-mercedes-experienced-driver/ |access-date=17 February 2025 |website=RACER |language=en |archive-date=16 Februarie 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250216081015/https://racer.com/2025/01/31/russell-sees-2025-as-the-start-of-a-new-career-chapter-as-mercedes-experienced-driver/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=hAw_G3SF6Fk |title=Valtteri Bottas opens up on his role at Mercedes this season |date=10 February 2025 |last=((Sky Sports F1)) |access-date=17 February 2025 |via=YouTube}}</ref> === Mercedes (2022-tans) === [[Lêer:2022 French Grand Prix (52279069978).png|duimnael|180px|Russell tydens die bestuurdersparade by die [[2022 Franse Grand Prix]]]] Russell het in 2022 by Mercedes aangesluit.<ref name=":2">{{Cite web |date=7 September 2021 |title=Mercedes announce George Russell will partner Lewis Hamilton in 2022 as Briton signs long-term deal |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.mercedes-announce-george-russell-will-partner-lewis-hamilton-in-2022.jtndbCmN3CR8Lm9s54e4T.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210907090616/https://www.formula1.com/en/latest/article.mercedes-announce-george-russell-will-partner-lewis-hamilton-in-2022.jtndbCmN3CR8Lm9s54e4T.html |archive-date=7 September 2021 |access-date=7 September 2021 |website=Formula1.com}}</ref> Van 4 tot 6 Desember het Russell vir [[Lewis Hamilton]] tydens die [[2020 Sakhir Grand Prix]] in die Mercedesfabriekspan vervang, aangesien Hamilton positief getoets het vir die [[Covid-19-virus]].<ref>{{nl}} {{Cite web|url=https://www.f1head.nl/nieuws/george-russell-vervangt-hamilton-voor-sahkir-gp/|title=George Russell vervangt Hamilton voor Sahkir GP|date=2 Desember 2020|author=Niek Vleugels}}</ref> In dié wedren het Russell sy eerste punte in Formule 1 aangeteken. Op 7 September 2021 is aangekondig dat Russell die tweede jaer in die Mercedes-span sou wees, vanaf die 2022-seisoen. Van 2022 tot 2024 was Russell die spanmaat van die sewemalige wêreldkampioen Lewis Hamilton.<ref name=":0">{{Cite web |title=Hamilton reveals the key factors behind his Ferrari switch |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/the-stars-aligned-hamilton-reveals-the-key-factors-behind-his-shock-ferrari.2vJRwYdyFN1J3vyTUqZMFr |access-date=30 November 2024 |website=Formula 1® - The Official F1® Website}}</ref> Die span het derde geëindig in 2022, tweede in 2023 en vierde in 2024.<ref name=":0" /> Hamilton het aan die einde van die 2024-seisoen vertrek en is opgevolg deur juniorspanlid [[Kimi Antonelli]].<ref>{{Cite web |date=31 August 2024 |title=Antonelli confirmed as Hamilton's replacement with Mercedes looking ahead to 'next chapter' |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-kimi-antonelli-confirmed-as-lewis-hamiltons-replacement-with.2TeU01Qm9BjQUlBjl9jBTm |access-date=31 August 2024 |website=Formula 1}}</ref> ====2022–2023: Nooiensoorwinning==== Die tydsberekening van Russell se skuif na Mercedes was ongelukkig, aangesien dit saamgeval het met 'n regulasieverandering wat Mercedes se oorheersing van die sport beëindig het.<ref name=":43">{{Cite news |last=Smith |first=Luke |date=25 April 2025 |title=Out of Lewis Hamilton's shadow at Mercedes, George Russell feels ready to be F1 champion |url=https://www.nytimes.com/athletic/6305394/2025/04/25/george-russell-mercedes-top-driver-f1-lewis-hamilton/ |access-date=25 April 2025 |work=The Athletic |language=en |issn=0362-4331}}</ref> Mercedes se nuwe aërodinamiese konsep het baie goed gevaar in simulasies, maar was moeilik om in die ware lewe te bestuur.<ref>{{Cite web |last=Hughes |first=Mark |date=17 May 2023 |title=Why Mercedes has got F1's current era so wrong so far |url=https://www.the-race.com/formula-1/why-mercedes-has-got-f1s-current-era-so-wrong-so-far/ |access-date=9 December 2024 |website=The Race}}</ref> Die span het slegs een oorwinning in die eerste twee jaar van die grondeffek-era behaal.<ref name="auto1">{{Cite web |last=Wood |first=Will |date=4 May 2024 |title=Mercedes swapped one extreme for another with 2024 car design - Russell |url=https://www.racefans.net/2024/05/05/mercedes-swapped-one-extreme-for-another-with-2024-car-design-russell/ |access-date=9 December 2024 |website=RaceFans}}</ref> [[Lêer:2022 British Grand Prix (52382355276).jpg|duimnael|links|Russell by die [[2022 Britse Grand Prix]]. Russell het sy nooiensoorwinning by die [[2022 São Paulo Grand Prix|São Paulo Grand Prix]] behaal.]] Russell en Hamilton het die eerste nege wedrenne van die 2022-seisoen deurgebring om eksperimentele onderdele vir die Mercedes-renmotor te toets.<ref name="TheRace222">{{Cite web |date=24 October 2022 |title=What a winless Hamilton season won't tell you about his 2022 |url=https://the-race.com/formula-1/what-a-winless-hamilton-season-wont-tell-you-about-his-2022/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326200252/https://the-race.com/formula-1/what-a-winless-hamilton-season-wont-tell-you-about-his-2022/ |archive-date=26 March 2023 |access-date=26 March 2023 |website=The Race}}</ref> Alhoewel die jaers elke wedren toetspligte omgeruil het,<ref>{{Cite news |last=Kalinauckas |first=Alex |date=21 January 2023 |title=Russell sees no risk of Hamilton trouble even amid F1 title battle |url=https://www.autosport.com/f1/news/russell-sees-no-risk-of-hamilton-trouble-even-amid-f1-title-battle/10423174/ |access-date=9 December 2024 |work=Autosport}}</ref> het Russell 'n voorsprong van 34 punte oor Hamilton na rondte nege opgebou,<ref>{{Cite web |last=Chiu |first=Nigel |date=19 June 2022 |title=F1 Standings after 2022 Canadian GP |url=https://www.total-motorsport.com/f1-standings-after-2022-canadian-gp/ |access-date=10 December 2024 |website=Total Motorsport |language=en}}</ref> wat spanbaas Toto Wolff toegeskryf het aan Hamilton se eksperimente wat teenproduktief was.<ref>{{Cite web |last1=Collantine |first1=Keith |last2=Cottingham |first2=Claire |date=11 June 2022 |title=Hamilton's recent deficit to Russell is due to 'set-up experiments', says Wolff |url=https://www.racefans.net/2022/06/11/hamiltons-recent-deficit-to-russell-is-due-to-set-up-experiments-says-wolff/ |access-date=9 December 2024 |website=RaceFans}}</ref> Na rondte nege het Russell en Hamilton die seisoen basies gelyk op punte afgesluit, met Russell wat een punt meer as sy spanmaat aangeteken het.<ref name=":17" /> Ten spyte van die ongelukkige seisoen, het Russell verskeie loopbaan-eerstes in 2022 behaal, insluitend sy eerste podium in 'n vollengte-ren in [[2022 Australiese Grand Prix|Melbourne]];<ref>{{Cite web |date=10 April 2022 |title=Standings |url=https://www.formula1.com/en/results.html |access-date=10 April 2022 |website=Formula 1 |archive-date=28 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141028202800/http://www.formula1.com/results/driver/2001/40.html |url-status=live }}</ref> sy eerste voorste wegspringposisie in [[2022 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]];<ref>{{Cite web |title=Russell beats Sainz to take shock maiden pole at Hungaroring as Red Bulls hit trouble |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.mercedes-take-their-first-pole-position-of-2022-as-russell-sets-the-pace-in.6Vqx91758duUbTENjFUaU0.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220730162413/https://www.formula1.com/en/latest/article.mercedes-take-their-first-pole-position-of-2022-as-russell-sets-the-pace-in.6Vqx91758duUbTENjFUaU0.html |archive-date=30 July 2022 |access-date=30 July 2022 |website=Formula1.com}}</ref> en sy eerste Grand Prix- en naelren-oorwinnings by [[2022 São Paulo Grand Prix|Interlagos]].<ref>{{Cite web |last=Benson |first=Andrew |date=13 November 2022 |title=Sao Paulo Grand Prix: George Russell beats Lewis Hamilton to first full Formula 1 win |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/63617916 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221113215610/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/63617916 |archive-date=13 November 2022 |access-date=14 November 2022 |website=[[BBC Sport]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Benson |first=Andrew |date=12 November 2022 |title=Sao Paulo Grand Prix sprint: George Russell takes first win |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/63610213 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221113220202/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/63610213 |archive-date=13 November 2022 |access-date=14 November 2022 |website=[[BBC Sport]]}}</ref> Hy het vierde in die Bestuurderskampioenskap geëindig en sy spanmaat Hamilton met 35 punte geklop.<ref>{{Cite web |last=Larkam |first=Lewis |date=2 December 2022 |title=George Russell reveals reason for Lewis Hamilton's early F1 2022 car experiments: 'I was in a happier place' {{!}} F1 {{!}} Crash |url=https://www.crash.net/f1/news/1018065/1/russell-reveals-reason-hamilton-s-early-f1-2022-experiments |access-date=16 October 2024 |website=www.crash.net}}</ref><ref name=":17">{{Cite web |last=Collantine |first=Keith |date=2 December 2022 |title=Did Russell deserve to out-score Hamilton? Perhaps not - but it was close |url=https://www.racefans.net/2022/12/02/did-russell-deserve-to-out-score-hamilton-perhaps-not-but-it-was-close/ |access-date=16 October 2024 |website=RaceFans}}</ref> [[Beeld:FIA F1 Austria 2023 Nr. 63 (1).jpg|duimnael|Russell by die [[2023 Oostenrykse Grand Prix]]]] 2023 was nog 'n moeilike jaar vir Mercedes en veral vir Russell. Ná 'n paar belowende vertonings aan die begin van die seisoen (hy het die Australiese Grand Prix gelei tot 'n ontydige rooi vlag<ref>{{Cite news |date=2 April 2023 |title='It's just such a shame' says Mercedes' Russell after retiring with power unit issue in Australia |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.its-just-such-a-shame-says-mercedes-russell-after-retiring-with-power-unit.1BhfnePPs7NbkXPJg5yOc1.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230403193314/https://www.formula1.com/en/latest/article.its-just-such-a-shame-says-mercedes-russell-after-retiring-with-power-unit.1BhfnePPs7NbkXPJg5yOc1.html |archive-date=3 April 2023 |access-date=5 April 2023 |work=Formula 1}}</ref> en 'n podiumplek in Barcelona behaal<ref>{{Cite news |last=Cleeren |first=Filip |date= |title=Russell: Double F1 podium "a sign of things to come" for Mercedes |url=https://www.motorsport.com/f1/news/russell-double-podium-a-sign-of-things-to-come-for-mercedes-f1/10478604/ |access-date=10 June 2023 |work=Motorsport.com}}</ref>), het Russell se resultate in die tweede helfte van die seisoen om verskeie redes afgeneem, insluitend 'n rekord van sewe kuipestoppe in een wedren ([[2023 Nederlandse Grand Prix|Zandvoort]]),<ref name=":13">{{Cite web |last= |date=28 November 2023 |title=2023 Formula 1: Records and milestones, more than 40 of them! |url=https://www.grandprix247.com/2023/11/28/2023-formula-1-records-and-milestones-more-than-40-of-them/ |access-date=16 October 2024 |website=GRANDPRIX247}}</ref> 'n toevallige botsing in die laaste rondte ([[2023 Singapoerse Grand Prix|Singapoer]]),<ref>{{cite web |date=17 September 2023 |title=Sainz holds off Norris and fast-charging Mercedes pair to take sensational Singapore Grand Prix victory |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.sainz-holds-off-norris-and-fast-charging-mercedes-pair-to-take-sensational.16sNsRUz2MAFyXxSE3RdwX.html |accessdate=17 September 2023 |website=formula1.com}}</ref> 'n oor-aggressiewe strategiebesluit ([[2023 Japannese Grand Prix|Suzuka]]),<ref name=":5">{{cite web |date=25 September 2023 |title=Lewis Hamilton and George Russell explain dramatic Japanese GP for Mercedes as pair come close to contact at Suzuka |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/12968648/lewis-hamilton-and-george-russell-explain-dramatic-japanese-gp-for-mercedes-as-pair-come-close-to-contact-at-suzuka |accessdate=12 November 2023 |website=skysports.com}}</ref> en Hamilton wat teen hom gebots het na 'n voorry-wegspring ([[2023 Katarse Grand Prix|Lusail]]).<ref>{{cite web |last=Galloway |first=James |date=9 October 2023 |title=Lewis Hamilton: George Russell crash at Qatar GP '100 per cent my fault' as he apologises to Mercedes |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/12980613/lewis-hamilton-george-russell-collision-100-per-cent-my-fault-as-he-apologises-to-mercedes-at-qatar-gp |accessdate=12 November 2023 |website=skysports.com}}</ref> Russell het 'n mate van trots herwin met 'n derde plek by die Aboe Dhabi Grand Prix, wat die tweede plek in die Konstruktorskampioenskap vir Mercedes besorg het. Hy het agtste in die Bestuurderskampioenskap geëindig, die laagste vir 'n Mercedes-bestuurder sedert 2012, en 59 punte agter Hamilton. Na die Aboe Dhabi-wedren het Russell opgemerk dat hy "die span vanjaar 'n paar keer teleurgestel het", maar dat dit "'n enorme voorreg" was om die span te help om tweede te eindig.<ref>{{cite web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.russell-delighted-to-seal-p2-in-constructors-for-mercedes-as-abu-dhabi.1aob76YCwfrGMLnv5CWUb1.html |title=Russell delighted to seal P2 in constructors' for Mercedes as Abu Dhabi podium concludes 'challenging season' |website=formula1.com |date=26 November 2023 |accessdate=26 November 2023}}</ref> Alhoewel hy sy eie seisoen "'n algehele ramp" genoem het,<ref name=":5" /> het Mercedes hom 'n kontrakverlenging van twee jaar aangebied.<ref>{{cite web |url=https://www.mercedesamgf1.com/news/mercedes-extends-driver-line-up-through-2025 |title=Mercedes Extends Driver Line-Up Through 2025 |website=mercedesamgf1.com |date=31 August 2023 |accessdate=1 September 2023}}</ref> ====2024: Laaste jaar met Hamilton==== [[Beeld:FIA F1 Austria 2024 Nr. 63 Russell.jpg|duimnael|links|Russell wen sy tweede wedren by die [[2024 Oostenrykse Grand Prix]].]] Vir die [[2024 Formule Een-seisoen|2024-seisoen]] het Mercedes sy ontwerpkonsep fundamenteel verander.<ref name="auto1"/> Die nuwe Mercedes W15 was vinnig maar onbestendig, hard op bande en moeilik om behoorlik op te stel.<ref name=":02">{{Cite web |last=Hughes |first=Mark |date=24 November 2024 |title=F1 king of cool: why George Russell always had winning hand in Vegas |url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/f1-king-of-cool-why-george-russell-always-had-winning-hand-in-vegas/ |access-date=25 November 2024 |website=Motor Sport Magazine}}</ref> Alhoewel die span tot middel-seisoen nie mededingend was nie, het Russell opgemerk dat die personeel agter die skerms "vordering maak".<ref>{{cite web |date=20 May 2024 |title=Russell won't 'sulk' over losing position to Hamilton in Emilia-Romagna Grand Prix after 'lonely race' for Mercedes |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-wont-sulk-over-losing-position-to-hamilton-in-emilia-romagna-grand.2pMtQP5RZRr64Kb2lg4UtN |accessdate=29 July 2024 |website=formula1.com}}</ref> In rondte drie, die [[2024 Australiese Grand Prix|Australiese Grand Prix]], het Russell 'n hewige botsing beleef toe hy probeer het om Fernando Alonso (wat 'n straf van 20 sekondes gekry het vir die ''rem-onderdrukking'' van Russell) verby te steek vir die sesde plek op die voorlaaste rondte.<ref>{{Cite news |last1=Slater |first1=Luke |last2=Cary |first2=Tom |date=24 March 2024 |title=George Russell's safety fears after horror crash at Australian GP |url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2024/03/24/australian-grand-prix-2024-live-updates-latest-melbourne/ |access-date=5 March 2025 |work=The Telegraph |language=en |issn=0307-1235}}</ref> Die ongeluk het hom vir tien sekondes onbeweeglik en weerloos agter 'n blinde draai van 250 km/h gelaat voordat die rendirekteur die virtuele veiligheidsmotor ontplooi het. Hy het egter ongedeerd daarvan afgekom en met Alonso vergader om sake uit te stryk. Na die wedren het hy gevra vir outomatiese veiligheidsmotors om soortgelyke voorvalle te voorkom.<ref>{{Cite web |last=Wade |first=Stephen |date=4 April 2024 |title=Russell was 'waiting for a disaster to happen' after he crashed at the Australian GP |url=https://www.sandiegouniontribune.com/2024/04/04/russell-was-waiting-for-a-disaster-to-happen-after-he-crashed-at-the-australian-gp/ |access-date=5 March 2025 |website=San Diego Union-Tribune |language=en}}</ref> In die middel van die seisoen het Mercedes in ses agtereenvolgende wedrenne podiumplekke behaal. Russell het van sy beste resultate in jare behaal, insluitend 'n voorste wegspringplek en podiumplek in [[2024 Kanadese Grand Prix|Montreal]],<ref>{{Cite web |date=8 June 2024 |title='I've missed this feeling!' – Russell hails Mercedes progress after Canada pole as he vows to 'go for it' on race day |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/ive-missed-this-feeling-russell-hails-mercedes-progress-after-canada-pole-as.3FNoF51rSbAhHwUKUjTn2u |access-date=9 June 2024 |website=Formula 1® - The Official F1® Website}}</ref><ref>{{cite news |date=9 June 2024 |title=Verstappen beats Norris to victory in thrilling wet/dry Canadian GP |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-beats-norris-to-victory-in-thrilling-wet-dry-canadian-gp.6ytkbh7iDTWC3pJBwiaboI |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240609235243/https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-beats-norris-to-victory-in-thrilling-wet-dry-canadian-gp.6ytkbh7iDTWC3pJBwiaboI |archive-date=9 June 2024 |access-date=10 June 2024 |website=Formula1.com}}</ref> sy tweede loopbaanoorwinning by [[2024 Oostenrykse Grand Prix|Spielberg]] (alhoewel eers nadat die voorlopers gebots het),<ref>{{cite news |date=30 June 2024 |title=Russell claims surprise win in Austria after Verstappen and Norris dramatically collide in battle for the lead |website=Formula1.com |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-claims-surprise-win-in-austria-after-verstappen-and-norris.2Kmxvn4a42JYDFhvklagYk|access-date=30 June 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13161229/austrian-gp-george-russell-ends-mercedes-win-drought-after-max-verstappen-lando-norris-collision|title=Austrian GP: George Russell ends Mercedes win drought after Max Verstappen-Lando Norris collision|website=skysports.com|first=James|last=Galloway|date=1 July 2024|accessdate=29 July 2024}}</ref> 'n voorste plek by [[2024 Britse Grand Prix|Silverstone]] (gevolg deur 'n meganiese uitval),<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/hamilton-beats-verstappen-to-first-win-since-2021-with-record-breaking-9th.3teU9bznaWJlC2TGAYh0Vl|title=Hamilton beats Verstappen to first win since 2021 with record-breaking 9th British Grand Prix victory|website=formula1.com|date=7 July 2024|accessdate=29 July 2024}}</ref> en die eerste Formule Een-renoorwinning (by Spa) wat verloor is weens 'n diskwalifikasie na die wedren sedert 1994,<ref>{{cite news |date=28 July 2024 |title=Russell takes incredible victory in Belgium on aging tyres after thrilling late-race chase from Hamilton |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-takes-incredible-victory-in-belgium-on-aging-tyres-after-thrilling.3FufXdo4r40I7kv5mJLMMR |access-date=28 July 2024 |website=Formula1.com}}</ref> waarvoor die span verantwoordelikheid geneem het.<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/wolff-apologises-to-russell-after-mercedes-mistake-leads-to-belgian-gp.3iQ5OuQj81l7DQbCaYKKt9|title=Wolff apologises to Russell after Mercedes 'mistake' leads to Belgian GP disqualification|website=formula1.com|date=28 July 2024|accessdate=29 July 2024}}</ref> Die span se vorm het meer onbestendig geraak soos die jaar aangegaan het, maar Russell het by verskeie wedrenne vir oorwinnings meegeding. By die [[2024 São Paulo Grand Prix|São Paulo Grand Prix]] het Russell die wedren gelei totdat Mercedes hom beveel het om die kuipe vir nuwe bande in te slaan net voordat 'n rooi vlag sy mededingers 'n "gratis" bandruil gegee het.<ref>{{Cite web |last=Powling |first=Taylor |date=10 November 2024 |title=Mercedes explains call to overrule George Russell in F1 Brazil GP |url=https://www.motorsportweek.com/2024/11/10/mercedes-explains-call-to-overrule-george-russell-in-f1-brazil-gp/ |access-date=11 November 2024 |website=Motorsport Week}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mann-Bryans |first=Mark |date=3 November 2024 |title=Frustrated Russell wanted to ignore Mercedes pit call in Brazilian GP |url=https://www.motorsport.com/f1/news/frustrated-russell-wanted-to-ignore-mercedes-pit-call-in-brazilian-gp/10670393/ |access-date=4 November 2024 |website=www.motorsport.com}}</ref> Russell het die [[2024 Las Vegas Grand Prix]] oorheers, deur op die voorste wegspringplek te kwalifiseer en 49 uit 50 rondtes voor te loop om sy derde loopbaanoorwinning te behaal.<ref>{{cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/f1-las-vegas-gp-russell-wins-verstappen-fourth-title/10675984/|title=F1 Las Vegas GP: Verstappen secures fourth title as Russell dominates race|date=24 November 2024|access-date=24 November 2024|website=[[Autosport]]|first=Jake|last=Boxall-Legge}}</ref> Russell het weer in [[2024 Katarse Grand Prix|Katar]] op die voorste wegspringplek gekwalifiseer nadat [[Max Verstappen]] 'n roosterstraf opgelê is omdat hy onnodig stadig voor Russell gery het, wat op 'n uitrondte was.<ref>{{cite web |last=Benson |first=Andrew |date=30 November 2024 |title=Russell promoted to pole by Verstappen grid penalty |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cy7d7mn83e5o |access-date=2 December 2024 |website=[[BBC Sport]]}}</ref> Verstappen het Russell se appèlle aan die beamptes vir sy straf veroordeel en gesê dat hy "alle respek" vir hom verloor het,<ref>{{cite web |last=Benson |first=Andrew |date=1 December 2024 |title=Verstappen has 'lost all respect' for Russell |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/c0rnwzvd9y9o |access-date=2 December 2024 |website=[[BBC Sport]]}}</ref> en Russell gewaarsku dat hy hom ten alle koste sou verbysteek<ref>{{Cite web |last1=Boxall-Legge |first1=Jake |last2=Kalinauckas |first2=Alex |date=1 December 2024 |title=Verstappen 'lost all respect' for Russell after Qatar GP stewards' room conduct |url=https://www.motorsport.com/f1/news/verstappen-lost-all-respect-for-russell-after-qatar-gp-stewards-room-conduct/10678443/ |access-date=2 December 2024 |website=Motorsport.com}}</ref> — Russell het beweer dat hy gesê het hy hom 'in die muur sou sit', wat Verstappen natuurlik ontken het.<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cn4x21xwp8go |title=I'm not going to take Verstappen attacks - Russell |website=[[BBC Sport]] |date=5 December 2024 |access-date=5 December 2024 |first=Andrew |last=Benson}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Sutill |first1=Josh |last2=Straw |first2=Edd |last3=Hughes |first3=Mark |date=5 December 2024 |title='Put you on your f***ing head' - Verstappen-Russell row escalates |url=https://www.the-race.com/formula-1/put-you-on-your-f-ing-head-extraordinary-verstappen-russell-f1-row-escalation/ |access-date=5 December 2024 |website=The Race}}</ref> Verstappen het hom in draai een verbygesteek, met Russell wat vierde geëindig het na twee veiligheidsmotorperiodes.<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cgrwj08xgv9o |website=[[BBC Sport]] |first=Andrew |last=Benson |date=1 December 2024| access-date=2 December 2024 |title=Verstappen wins in Qatar after Norris penalty}}</ref> Russell het sesde in die Bestuurderskampioenskap geëindig, 22 punte voor Hamilton.<ref>{{Cite web |title=2024 Driver Standings |url=https://www.formula1.com/en/results/2024/drivers |access-date=9 December 2024 |website=Formula 1® - The Official F1® Website}}</ref> Die span het van tweede na vierde plek in die Vervaardigerskampioenskap geval, maar het vier oorwinnings behaal,<ref>{{Cite web |date=24 February 2025 |title=Wolff launches 2025 Mercedes: 'Exciting new era' |url=https://www.espn.com/f1/story/_/id/43993158/mercedes-rolls-2025-formula-1-car-bahrain |access-date=27 October 2025 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> wat hul totaal van die vorige twee seisoene verviervoudig het.<ref name=":0" /> Gedurende die drie jaar van die Russell-Hamilton-vennootskap was die Mercedes-jaers gelykop op die baan.<ref>{{Cite web |date=8 December 2024 |title=Our verdict on the end of Hamilton-Mercedes + what it means for 2025 |url=https://www.the-race.com/formula-1/our-verdict-lewis-hamilton-end-to-mercedes-stint/ |access-date=9 December 2024 |website=The Race}}</ref> Russell het Hamilton in twee uit drie seisoene oortref, drie oorwinnings teenoor Hamilton se twee behaal, en Hamilton met 39–29 uitoorlê,<ref>{{Cite web |last=Benson |first=Andrew |date=6 March 2025 |title=George Russell on partnering Lewis Hamilton, Max Verstappen and how he believes 'my time will come' |url=https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/cvge7048ppdo |access-date=24 March 2025 |website=BBC Sport |language=en}}</ref> terwyl Hamilton 20 podiumplekke behaal het teenoor Russell se 14<ref>{{Cite web |last=Gassman |first=Alex |date=4 December 2024 |title=Lewis Hamilton and George Russell tied on points after 3 years as Mercedes teammates |url=https://oversteer48.com/hamilton-russell-tied-points/ |access-date=9 December 2024 |website=oversteer48}}</ref> en Russell op totale punte (697–695) geklop het nadat hy Russell in die laaste rondte van [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|sy laaste wedren met Mercedes]] verbygesteek het.<ref name=":16">{{Cite web |last=Benson |first=Andrew |date=8 December 2024 |title=Lewis Hamilton says he 'finished on a high' at Mercedes after 12 years together |url=https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/cq8qkkzq2lgo |access-date=9 December 2024 |website=BBC Sport}}</ref> Nadat die 2024-seisoen geëindig het, het Russell gesê dat hy "soveel by [Hamilton] geleer het as 'n bestuurder en 'n persoon,"<ref name=":16" /> en op sy persoonlike webwerf geskryf dat Hamilton "nie net die grootste bestuurder van alle tye is nie," maar ook "die tipe persoon wat elke renjaer moet streef om te wees."<ref>{{Cite web |date=8 December 2024 |title=Fifth-place finish for George in season finale |url=https://www.georgerussell63.com/press/fifth-place-finish-for-george-in-season-finale |access-date=9 December 2024 |website=GeorgeRussell63.com}}</ref> ====2025: Kontrakjaar==== [[Beeld:2025 Japan GP - Mercedes - George Russell - FP2.jpg|duimnael|regs|Russell bestuur die Mercedes W16 by die [[2025 Japannese Grand Prix]].]] In 2025 was dit tyd vir Russell om sy kontrak met Mercedes te herbeding.<ref name=":33">{{Cite web |last=Kisby |first=Cambridge |date=12 February 2025 |title=Every F1 driver out of contract at the end of 2025 |url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/every-f1-driver-out-of-contract-at-the-end-of-2025/ |access-date=5 March 2025 |website=Motor Sport Magazine |language=en}}</ref> Hy het ook 'n nuwe spanmaat, die agtienjarige akademiebestuurder [[Kimi Antonelli]], gekry, wat as "F1 se opkomende ster" bestempel is.<ref>{{Cite web |last=Edmondson |first=Laurence |date=15 October 2024 |title=Heir to Hamilton's throne: Antonelli is F1's next big thing |url=https://www.espn.com/racing/f1/story/_/id/41810178/heir-lewis-hamilton-throne-andrea-kimi-antonelli-f1-mercedes-next-big-thing |access-date=27 October 2025 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> Die verdedigende wêreldvervaardigerskampioen, [[McLaren]], was die volslae gunsteling en het ook albei titels verower. Aan die begin van die seisoen het Russell gemeen dat die MCL39 vinnig genoeg was om elke Grand Prix te wen.<ref>{{Cite web |last=Benson |first=Andrew |date=20 March 2025 |title=Chinese Grand Prix: McLaren advantage bigger than Red Bull ever had, says George Russell |url=https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/c62z1nyw7g4o |access-date=23 March 2025 |website=BBC Sport |language=en}}</ref> McLaren het Russell se voorspelling as hiperbolies afgemaak,<ref>{{Cite news |last=Cary |first=Tom |date=21 March 2025 |title=Lando Norris accuses British rival George Russell of 'playing mind games' |url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2025/03/21/lando-norris-accuses-george-russell-mind-games/ |access-date=23 March 2025 |work=The Telegraph |language=en |issn=0307-1235}}</ref> maar het voortgegaan om die vervaardigerstoneel te oorheers met sewe 1-2's en 12 oorwinnings in die eerste 18 wedrenne.<ref>{{Cite web |last=Saunders |first=Nate |date=5 October 2025 |title=McLaren win back-to-back F1 constructors' championship; 10th overall |url=https://www.espn.com/f1/story/_/id/46332070/mclaren-wins-back-back-f1-constructors-title |access-date=5 October 2025 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> Daarbenewens is McLaren se Lando Norris as jaerskampioen gekroon tydens die [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|laaste wedren van die seisoen]].<ref name=":50">{{Cite news |last=Cary |first=Tom |date=2025-12-07 |title=Max Verstappen bristles at suggestion George Russell crash cost him the title |url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2025/12/07/max-verstappen-george-russell-crash-f1-title/ |access-date=2025-12-08 |work=The Telegraph |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref> Russell het die seisoen geopen met vier podiumplekke in ses wedrenne by [[2025 Australiese Grand Prix|Albert Park]], [[2025 Chinese Grand Prix|Shanghai]], [[2025 Bahreinse Grand Prix|Sakhir]], en [[2025 Miami Grand Prix|Miami]], hoofsaaklik agter een of albei McLarens.<ref>{{Cite news |last=Coleman |first=Madeline |date=17 March 2025 |title=In Kimi Antonelli's F1 debut, Mercedes glimpses a hopeful post-Hamilton future |url=https://www.nytimes.com/athletic/6208349/2025/03/17/kimi-antonelli-mercedes-f1-australian-gp/ |access-date=18 March 2025 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref name=":39">{{Cite web |last=Mann-Bryans |first=Mark |date=23 March 2025 |title=F1 Chinese GP: Piastri dominates, Norris defies brake woes to complete McLaren 1-2 |url=https://www.autosport.com/f1/news/f1-chinese-gp-piastri-wins-in-dominant-mclaren-1-2/10706307/ |access-date=23 March 2025 |website=[[Autosport]] |publisher=Motorsport Network |language=en}}</ref><ref name=":40">{{Cite web |date=13 April 2025 |title=Bahrain GP: Oscar Piastri claims dominant win as George Russell holds off Lando Norris for second |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13347935/bahrain-gp-oscar-piastri-claims-dominant-win-as-george-russell-holds-off-lando-norris-for-second |access-date=13 April 2025 |website=Sky Sports |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Heverin |first=Dane |date=4 May 2025 |title=Piastri nails historic title statement as Norris dealt fresh blow in Miami drama |url=https://www.foxsports.com.au/motorsport/f1-2025-miami-grand-prix-race-live-updates-oscar-piastri-grid-position-start-time-aest-starting-grid-result-how-to-stream/news-story/f5e94b0a0c02c40b0899c7f18c706b8a |access-date=4 May 2025 |website=Fox Sports |language=en}}</ref> In Australië het hy konserwatief gejaag in afwisselend-reënerige toestande en die derde plek geërf toe [[Oscar Piastri]] van die baan afgegly het.<ref>{{Cite web |last=Harrington |first=Alex |date=16 March 2025 |title=George Russell's strategy gamble pays off in rain-hit Australia GP: &quot;Most decisive decision I've ever taken&quot; |url=https://www.motorsport.com/f1/news/george-russells-strategy-gamble-pays-off-in-rain-hit-australia-gp-most-decisive-decision-ive-ever-t/10704037/ |access-date=16 March 2025 |website=Motorsport.com |language=en}}</ref><ref name=":38">{{Cite web |date=16 March 2025 |title=Russell podium pride as Mercedes 'a step ahead of Ferrari' |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-believes-mercedes-look-a-step-ahead-of-ferrari-as-he-shares-podium.2SzY70eXKOspW2fudHWMmh |access-date=16 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 March 2025 |title=Home race 'curse' knocks Piastri off podium |url=https://www.espn.com/f1/story/_/id/44273640/australian-gp-podium-slips-away-oscar-piastri-suffers-home-race-curse |access-date=16 March 2025 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> By Shanghai het Russell tweede gekwalifiseer vir die hoofren, wat die twee McLarens verdeel het; sterk spanwerk van McLaren het Lando Norris toegelaat om hom by draai een verby te steek,<ref>{{Cite web |last=Thukral |first=Rachit |date=23 March 2025 |title=George Russell: I would have passed Lando Norris if I had half a lap more |url=https://www.crash.net/f1/news/1065809/1/george-russell-i-would-have-passed-lando-norris-if-i-had-half-lap-more |access-date=23 March 2025 |website=Crash.net |language=en}}</ref> en Russell het derde geëindig.<ref name=":39" /> Na 'n stil vyfde plek by Suzuka met byna geen verbysteek binne die top 10 nie,<ref>{{Cite news |last1=Harrington |first1=Alex |last2=Vording |first2=Ronald |date=7 April 2025 |title=Max Verstappen Explains Lack of Overtaking After 'Dull' Japanese GP |url=https://www.motorsport.com/f1/news/max-verstappen-explains-lack-of-overtaking-after-dull-japanese-gp/10710845/ |access-date=13 April 2025 |work=Motorsport.com}}</ref><ref>{{Cite news |last=Chiu |first=Nigel |date=6 April 2025 |title=Japanese GP: Max Verstappen fends off Lando Norris and Oscar Piastri to win his first F1 race of 2025 season |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13342479/japanese-gp-max-verstappen-fends-off-lando-norris-and-oscar-piastri-to-win-his-first-f1-race-of-2025-season |archive-url=https://web.archive.org/web/20250407105511/https://www.skysports.com/f1/news/12433/13342479/japanese-gp-max-verstappen-fends-off-lando-norris-and-oscar-piastri-to-win-his-first-f1-race-of-2025-season |archive-date=7 April 2025 |access-date=13 April 2025 |work=Sky Sports |language=en-GB |url-status=live }}</ref> het Russell in Bahrein teruggekeer: hy het Norris in die laaste rondtes afgeweer om tweede te eindig – deur foutiewe remme en elektronika te oorkom<ref>{{Cite web |last=Mee |first=Lydia |date=13 April 2025 |title=FIA delivers verdict after George Russell's DRS issue scrutinised |url=https://www.motorsport.com/f1/news/fia-delivers-verdict-after-george-russells-drs-issue-scrutinised/10713017/ |access-date=13 April 2025 |website=Motorsport.com |language=en}}</ref> – en het wydverspreide lof van die media ontvang vir sy aanpasbare prestasie.<ref>{{Cite news |last=Coleman |first=Madeline |date=14 April 2025 |title=How George Russell finished second in Bahrain Grand Prix with malfunctioning car |url=https://www.nytimes.com/athletic/6276529/2025/04/14/george-russell-bahrain-grand-prix-mercedes-f1/ |access-date=14 April 2025 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |last=Chinchero |first=Roberto |date=14 April 2025 |title=Russell moves closer to new Mercedes F1 contract |url=https://www.autosport.com/f1/news/russell-moves-closer-to-new-mercedes-f1-contract/10713402/ |access-date=14 April 2025 |website=Autosport |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last1=Mitchell-Malm |first1=Scott |last2=Straw |first2=Edd |last3=Noble |first3=Jon |date=14 April 2025 |title=Everything we learned at F1's Bahrain Grand Prix |url=https://www.the-race.com/formula-1/everything-we-learned-2025-f1-bahrain-grand-prix/ |access-date=14 April 2025 |website=The Race |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Hughes |first=Mark |date=14 April 2025 |title=Monday Morning Debrief: How George Russell held onto a brilliant P2 in Bahrain – despite car failures, tyre woes and a charging Lando Norris on his tail |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/monday-morning-debrief-how-russell-held-onto-a-brilliant-p2-in-bahrain.DLYkcuH5nFYLyQxogtNQe |access-date=14 April 2025 |website=Formula One |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Richards |first=Giles |date=13 April 2025 |title=McLaren's Oscar Piastri surges to dominant victory at Bahrain F1 GP |url=https://www.theguardian.com/sport/2025/apr/13/mclarens-oscar-piastri-surges-to-dominant-victory-at-bahrain-f1-gp |access-date=14 April 2025 |work=The Guardian |language=en |issn=0261-3077}}</ref> Mercedes het gesukkel met oorverhitting van bande en het tot vyfde en sesde plekke in [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|Djeddah]] teruggesak.<ref>{{Cite news |last=Selleck |first=Emily |date=20 April 2025 |title=Wolff laments "worst performance of the season" for Mercedes in Jeddah |url=https://www.autosport.com/f1/news/wolff-laments-worst-performance-of-the-season-for-mercedes-in-jeddah/10715585/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250428134159/https://www.autosport.com/f1/news/wolff-laments-worst-performance-of-the-season-for-mercedes-in-jeddah/10715585/ |archive-date=28 April 2025 |access-date=4 May 2025 |work=Autosport |language=en |url-status=live }}</ref> By Miami is Russell vir die eerste keer deur Antonelli uitoorlê,<ref>{{Cite web |last=Chiu |first=Nigel |date=4 May 2025 |title=Miami Grand Prix: Will rain spoil Lando Norris' bid to beat Max Verstappen and take championship lead from Oscar Piastri? |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13360605/miami-grand-prix-will-rain-spoil-lando-norris-bid-to-beat-max-verstappen-and-take-championship-lead-from-oscar-piastri |access-date=4 May 2025 |website=Sky Sports |language=en}}</ref> voordat 'n onkonvensionele besluit om die Grand Prix op harde bande te begin, beloon is met 'n byna gratis kuipestop onder virtuele veiligheidsmotortoestande, wat hom gehelp het om derde te eindig.<ref>{{Cite web |last=Khorounzhiy |first=Valentin |date=4 May 2025 |title=McLaren destroys F1 rivals in Miami GP as Piastri wins again |url=https://www.the-race.com/formula-1/mclaren-destroys-f1-rivals-in-miami-gp-as-oscar-piastri-wins-again/ |access-date=4 May 2025 |website=The Race |language=en}}</ref> Mercedes het begin om groot opgraderings tydens die Imola-Monaco-Barcelona-driebeen-wedrenne te toets,<ref>{{Cite web |last1=Mitchell-Malm |first1=Scott |last2=Noble |first2=Jon |date=16 May 2025 |title=Mercedes' first big update of 2025 revealed |url=https://www.the-race.com/formula-1/mercedes-imola-f1-package-after-lacking-enormous-or-sexy-upgrades/ |access-date=19 May 2025 |website=The Race |language=en}}</ref> maar die span het oor die algemeen nie die spoed gehad om vir oorwinnings mee te ding nie. Die Mercedes W16 se nuwe vering was besonder enigmaties: bekendgestel by Imola, is dit ná een middelmatige wedren onttrek. Die span het dit drie rondes later in Montreal weer bekendgestel,<ref>{{Cite web |last=Noble |first=Jon |date=12 June 2025 |title=Mercedes reverts to new suspension it parked after its debut |url=https://www.the-race.com/formula-1/mercedes-reverts-to-new-suspension-it-parked-after-its-debut/ |access-date=5 August 2025 |website=The Race |language=en}}</ref> en Russell het die wedren van begin tot einde beheer en sy eerste Formule Een -driekuns behaal (voorwegspring inneem, wen en die vinnigste rondte aangeteken).<ref>{{Cite web |date=15 June 2025 |title=Russell wins in Montreal as Mercedes rule the roost |url=https://press.pirelli.com/russell-wins-in-montreal-as-mercedes-rule-the-roost/ |access-date=17 June 2025 |website=Pirelli |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 June 2025 |title=Antonelli: F1 podium 'better than I imagined' |url=https://www.espn.com/f1/story/_/id/45520301/antonelli-f1-podium-better-imagined |access-date=17 June 2025 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> Die verbetering het egter vinnig vervaag, en by [[2025 Belgiese Grand Prix|Spa-Francorchamps]] het Russell opgemerk dat die temperamentvolle W16 selfs in relatief gunstige toestande gesukkel het.<ref>{{Cite web |last=Mee |first=Lydia |date=27 July 2025 |title=George Russell to hold &quot;big meeting&quot; with Mercedes over F1 performance drop |url=https://www.motorsport.com/f1/news/george-russell-to-hold-big-meeting-with-mercedes-over-f1-performance-drop/10745965/ |access-date=28 July 2025 |website=Motorsport.com |language=en}}</ref> Mercedes het een rondte later in [[2025 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]] na die vorige vering teruggekeer,<ref>{{Cite web |last1=Suttill |first1=Josh |last2=Straw |first2=Edd |date=31 July 2025 |title=Mercedes makes another spec U-turn to stop F1 form tailspin |url=https://www.the-race.com/formula-1/mercedes-rear-suspension-upgrade-dropped-second-time-russell-antonelli/ |access-date=5 August 2025 |website=The Race |language=en}}</ref> en Russell het 'n podiumplek behaal nadat hy [[Charles Leclerc]], wie se motor dramaties verswak het, agternagesit het.<ref>{{Cite news |last1=Smith |first1=Luke |last2=Coleman |first2=Madeline |date=3 August 2025 |title=Hungarian Grand Prix: Norris wins a thriller over Piastri, Leclerc's victory evaporates |url=https://www.nytimes.com/athletic/6533166/2025/08/03/hungarian-grand-prix-2025-result-lando-norris-mclaren-charles-leclerc/ |access-date=5 August 2025 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Afgesien van hierdie twee podiumplekke, was Russell se naasbeste einde 'n chaotiese vierde plek in Barcelona waar hy vierde gekwalifiseer het, twee plekke aan die begin verloor het, Lewis Hamilton ondersny het, die vierde geplaasde Max Verstappen in die laaste rondtes verbygesteek het na 'n veiligheidsmotor-herbegin, en teen die einde van die wedren deur Verstappen getref is, waaroor die Nederlander sy spyt uitgespreek het.<ref>{{Cite news |last=Cary |first=Tom |date=1 June 2025 |title=George Russell: Disqualify Max Verstappen for 'deliberate' crash |url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2025/06/01/max-verstappen-vs-george-russell-crash-breakdown/ |access-date=1 June 2025 |work=The Telegraph |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref><ref>{{Cite web |last=Noble |first=Jon |date=2 June 2025 |title=Verstappen concedes Russell clash shouldn't have happened |url=https://www.the-race.com/formula-1/verstappen-says-russell-f1-spanish-gp-clash-should-not-happen/ |access-date=2 June 2025 |website=The Race |language=en}}</ref> Verstappen het 'n tydstraf ontvang vir die tref van Russell, wat hom nege kampioenskapspunte gekos het. Ironies genoeg, na 'n laatseisoen-terugveg, het Verstappen die grootste deel van die gaping met Lando Norris in die Bestuurderskampioenskap verklein, maar die titel met twee punte verloor.<ref name=":50" /> Na die somerpouse het Russell vyfde by [[2025 Italiaanse Grand Prix|Monza]] geëindig.<ref>{{Cite news |last1=Smith |first1=Luke |last2=Coleman |first2=Madeline |date=7 September 2025 |title=Italian GP: Verstappen sets new F1 record as McLaren orders spark late drama |url=https://www.nytimes.com/athletic/6607857/2025/09/07/f1-italian-gp-recap-max-verstappen-win-oscar-piastri-lando-norris/ |access-date=21 September 2025 |work=The New York Times |language=en|issn=0362-4331}}</ref> Hy het toe sy sewende podiumplek van die seisoen in [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|Bakoe]] behaal met 'n tweede plek, nadat hy die hele naweek met 'n lugweginfeksie gesukkel het.<ref>{{Cite web |last1=Bailey |first1=Michael |last2=Smith |first2=Luke |date=21 September 2025 |title=How Max Verstappen won F1's 2025 Azerbaijan Grand Prix after Oscar Piastri's Lap 1 crash |url=https://www.nytimes.com/athletic/live-blogs/f1-azerbaijan-gp-live-updates-race-times-results/KgUScRQtq1Tp/ |access-date=21 September 2025 |website=The Athletic |language=en}}</ref> Die volgende rondte in [[2025 Singapoerse Grand Prix|Singapoer]] het Russell kommentators verras deur die voorste wegspringplek met 0.182 sekondes te neem op 'n baan waar Mercedes nie verwag is om mededingend te wees nie.<ref name=":46">{{Cite web |last=Hughes |first=Mark |date=5 October 2025 |title=What sank Verstappen and Norris's Singapore GP win chances |url=https://www.the-race.com/formula-1/max-verstappen-neutralised-george-russell-biggest-threat/ |access-date=5 October 2025 |website=The Race |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Benson |first=Andrew |date=4 October 2025 |title=Russell claims stunning Singapore pole |url=https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/cqlzxdr01yeo |access-date=5 October 2025 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Cozens |first=Jack |date=4 October 2025 |title=Russell takes shock Mercedes pole at Singapore GP |url=https://www.the-race.com/formula-1/russell-takes-singapore-gp-pole-verstappen-angered-by-norris/ |access-date=5 October 2025 |website=The Race |language=en}}</ref> Nadat Verstappen (wat tweede weggespring het) onsuksesvol op gebruikte sagte bande aan die begin gedobbel het, het Russell 'n groot voorsprong gekry en na die oorwinning gesnel.<ref name=":46" /> Na die oorwinning het Mercedes aangekondig dat Russell weer vir die 2026-seisoen geteken het;<ref name=":49" /> hulle het die ooreenkoms later tot 2027 verleng.<ref>{{Cite news |last=Cary |first=Tom |date=26 October 2025 |title=What happened when I played padel with George Russell |url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2025/10/26/george-russell-interview-verstappen-padel-mercedes-2026-f1/ |access-date=26 October 2025 |work=The Telegraph |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref><ref name=":54">{{Cite news |last=Chinchero |first=Roberto |date=4 July 2026 |title=George Russell and Lewis Hamilton contract renewals reveal the Max Verstappen-McLaren rumours to be nonsense |url=https://www.motorsport.com/f1/news/george-russell-and-lewis-hamilton-contract-renewals-reveal-the-max-verstappen-mclaren-rumours-to-be/10836161/ |access-date=5 July 2026 |work=Motorsport.com |language=en|last2=Codling|first2=Stuart}}</ref> Russell het vierde in die Bestuurderskampioenskap geëindig met 319 punte, 169 voor Antonelli.<ref>{{Cite web |title=2025 Drivers' Standings |url=https://www.formula1.com/en/results/2025/drivers |access-date=2025-12-08 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref> Mercedes het teruggekeer na tweede plek in die Bestuurderskampioenskap.<ref>{{Cite web |last=Galloway |first=James |date=2025-12-07 |title=Lando Norris wins Formula 1 world title for first time in Abu Dhabi GP decider to pip Max Verstappen to 2025 crown |url=https://www.skysports.com/f1/news/12040/13480428/lando-norris-wins-formula-1-world-title-for-first-time-in-abu-dhabi-gp-decider-to-pip-max-verstappen-to-crown |access-date=2025-12-08 |website=Sky Sports |language=en}}</ref> Die span het glo sy salaris tot £30 miljoen/jaar verhoog, wat hom die derde hoogsbetaalde bestuurder in Formule Een na Verstappen en Hamilton maak.<ref name=":49">{{Cite web |last=Jackson |first=Kieran |date=15 October 2025 |title=Inside Russell's new Mercedes deal – and why Brit is now poised for F1 title charge |url=https://www.independent.co.uk/f1/george-russell-f1-mercedes-contract-salary-antonelli-b2845889.html |access-date=21 October 2025 |website=The Independent |language=en}}</ref> Aan die einde van die seisoen het [[Autosport]],<ref>{{Cite web |date=2025-12-20 |title=Autosport Top 50 of 2025: #2 George Russell |url=https://www.autosport.com/general/news/autosport-top-50-of-2025-2-george-russell/10785440/ |access-date=2025-12-20 |website=[[Autosport]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-12-19 |title=Top 50 Drivers of 2025 |url=https://www.autosport.com/topic/top-50-drivers-of-2025/2805/?brid=1rmfyYYDbBHnezh5ks7Kmw |access-date=2025-12-20 |website=[[Autosport]] |language=en}}</ref> [[The Daily Telegraph]], ''The Race'', en ''The Athletic'' Russell as die tweede beste jaer in motorsport aangewys, in elke geval agter Verstappen en voor titelwenner Norris.<ref>{{Cite news |last=Slater |first=Luke |date=2025-12-08 |title=F1 driver ratings: Norris misses out on top spot as Hamilton beaten by three rookies |url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2025/12/08/driver-ratings-max-verstappen-lewis-hamilton-lando-norris/ |access-date=2025-12-20 |work=The Telegraph |language=en-GB |issn=0307-1235}}</ref><ref name=":51">{{Cite web |date=2025-12-13 |title=Every 2025 F1 driver ranked from worst to best |url=https://www.the-race.com/formula-1/every-2025-f1-driver-ranked-from-worst-to-best/ |access-date=2025-12-20 |website=The Race |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last1=Smith |first1=Luke |last2=Coleman |first2=Madeline |date=2025-12-24 |title=F1's top 10 drivers of 2025: Verstappen shows his rivals 'who's boss' once again |url=https://www.nytimes.com/athletic/6897591/2025/12/24/formula-1-f1-top-10-drivers-2025-verstappen-norris-piastri/ |access-date=2025-12-31 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |last=Spencer |first=Ed |date=2025-12-19 |title=F1: The Class of 2025 End-of-Season Rankings (5–1) |url=https://www.autoevolution.com/news/f1-the-class-of-2025-end-of-season-rankings-51-262908.html |access-date=2025-12-20 |website=autoevolution |language=en}}</ref> In Formule Een se amptelike meningspeilings het die spanhoofde hom vierde geplaas en die jaers hom derde.<ref>{{Cite web |last=Barretto |first=Lawrence |date=2025-12-30 |title=The top 10 drivers of 2025 – as chosen by the drivers |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/exclusive-the-top-10-f1-drivers-of-2025-as-chosen-by-the-drivers.0quz9TQPmSNBITUwz64d9 |access-date=2025-12-31 |website=Formula One |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Barretto |first=Lawrence |date=2025-12-24 |title=The F1 team bosses choose their top 10 drivers of 2025 |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/exclusive-the-f1-team-bosses-choose-their-top-10-drivers-of-2025.30ev5TbzHuK6hnaiv9k7KI |access-date=2025-12-29 |website=Formula One |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-12-09 |title=2025 F1 drivers ranked: Who had the best season? |url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/2025-f1-drivers-ranked-who-had-the-best-season/ |access-date=2025-12-20 |website=Motor Sport Magazine |language=en}}</ref> Die span se fokus het na 2026 verskuif,<ref>{{Cite web |last1=Vinel |first1=Ben |last2=Faturos |first2=Federico |date=2025-12-07 |title="Overtakes in obscure locations" predicted for F1 2026 with post-DRS cars |url=https://www.motorsport.com/f1/news/overtakes-in-obscure-locations-predicted-for-f1-2026-with-post-drs-cars/10774342/ |access-date=2025-12-08 |website=Motorsport.com |language=en}}</ref> en Russell het een podiumplek in die laaste ses wedrenne in [[2025 Las Vegas Grand Prix|Las Vegas]] behaal, waar hy probleme met die stuur en sy bande hanteer het. Dit was sy loopbaanbeste negende podiumplek van die seisoen.<ref>{{Cite web |last=Curtis |first=Charles |title=Why McLaren was disqualified from F1 Las Vegas Grand Prix |url=https://ftw.usatoday.com/story/sports/2025/11/23/mclaren-disqualified-f1-las-vegas-grand-prix/87432493007/ |access-date=2025-11-23 |website=For The Win |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-11-23 |title=George Russell explains dramatic late-race pace concern |url=https://racingnews365.com/george-russell-explains-dramatic-late-race-pace-concern |access-date=2025-11-23 |website=RacingNews365 |language=en}}</ref> == Bestuurstyl == Oor die algemeen verkies Russell gladde insette, motorbeheer en die gebruik van die hele breedte van die baan om 'n draai te verlaat.<ref name=":52">{{Cite web |last=Morrison |first=Mac |date=2026-03-05 |title=Exclusive: Mercedes F1 Star George Russell on How You Can Become a Better Driver, Sims, and More |url=https://www.motortrend.com/features/exclusive-interview-mercedes-f1-driver-george-russell |access-date=2026-03-23 |website=MotorTrend |language=en}}</ref> Hy is spesifiek bekend vir die beheer van motors wat onstabiel is wanneer hulle draaie binnegaan.<ref>{{Cite web |last=Anderson |first=Ben |date=16 December 2022 |title=Which current F1 drivers can drive around a car's problems? |url=https://www.the-race.com/formula-1/which-current-f1-drivers-can-drive-around-a-cars-problems/ |access-date=20 December 2024 |website=The Race |language=en}}</ref> [[Jolyon Palmer]] merk op dat Russell besonder wye draaie neem om soveel spoed as moontlik te genereer, en het gesê dat Russell se presiese motorbeheer hom toelaat om riskante draaie te oorleef.<ref name=":23">{{Cite web |title=How Russell pushes the limits in high speed corners {{!}} Racing ID |url=https://www.formula1.com/en/video/how-russell-pushes-the-limits-in-high-speed-corners-racing-id.1790170576769102317 |access-date=20 December 2024 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref> Russell se styl verkies hoëgreep-bane en hoë- afwaartse-drukmotors.<ref name=":55">{{Cite web |last=Straw |first=Edd |date=2026-06-10 |title=How Russell's driving style is feeding into 2026 struggles |url=https://www.the-race.com/formula-1/george-russell-driving-style-f1-2026-struggles-kimi-antonelli/ |access-date=2026-07-05 |website=The Race |language=en}}</ref> Russell se wedrenne is beskryf as "analities" en "situasioneel",<ref>{{Cite web |last=Bishop |first=Matt |date=2026-02-24 |title=Matt Bishop: 'I'm backing Russell to beat Verstappen in bitter 2026 F1 title duel' |url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/matt-bishop-im-backing-russell-to-beat-verstappen-in-bitter-2026-f1-title-duel/ |access-date=2026-03-23 |website=Motor Sport Magazine |language=en}}</ref> en hy pas sy bestuur aan by die baan- en motortoestande.<ref name=":52" /> Nadat Mercedes Russell se bevordering van Williams na die senior span aangekondig het, het Williams se Dave Robson sy bestuurder se aanpasbaarheid beklemtoon.<ref name=":31">{{Cite news |last=Kalinauckas |first=Alex |date=16 December 2021 |title=Autosport 2021 Top 50: #12 George Russell |url=https://www.autosport.com/general/news/autosport-2021-top-50-12-george-russell/6885283/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20211217092435/https://www.autosport.com/general/news/autosport-2021-top-50-12-george-russell/6885283/ |archive-date=17 December 2021 |access-date=5 March 2025 |work=[[Autosport]] |publisher=Motorsport Network |language=en |url-status=live }}</ref> In sy junior en vroeë loopbaan is Russell se gladde bestuurstyl vergelyk met dié van [[Jenson Button]].<ref name=":19">{{Cite web |last=Allen |first=Peter |date=28 November 2018 |title=How George Russell developed to become Williams' ideal driver |url=https://formulascout.com/how-george-russell-developed-to-become-williams-ideal-driver/46493 |access-date=20 December 2024 |website=Formula Scout |language=en-US}}</ref> Robson het egter voorgestel dat Russell 'n balans tussen Button en Lewis Hamilton wou vind.<ref name=":31" /> Sedert hy by Mercedes aangesluit het, het Russell sy bestuursvermoë aangepas om meer aggressiewe en direkte V-vormige benaderings in draaie te neem, wat vergelyk kan word met [[Mika Häkkinen]].<ref>{{Cite news |last1=Chandhok |first1=Karun |last2=Kalinauckas |first2=Alex |date=26 January 2024 |title=The driving style secrets of F1's current stars |url=https://www.autosport.com/f1/news/the-driving-style-secrets-of-f1s-current-stars/10568984/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240301050256/https://www.autosport.com/f1/news/the-driving-style-secrets-of-f1s-current-stars/10568984/ |archive-date=1 March 2024 |access-date=20 December 2024 |work=[[Autosport]] |publisher=Motorsport Network |language=en |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=7Ww0ESV3Z1A |title=The Secret To George Russell's Smooth Driving Style |date=10 August 2024 |last=((F1Unchained)) |access-date=20 December 2024 |via=YouTube}}</ref> Tog het Russell, in vergelyking met sy voormalige spanmaat Lewis Hamilton, vroeër gerem, later gedraai en "meer spoed deur die draai en daaruit gedra".<ref name=":21">{{Cite web |last=Mitchell-Malm |first=Scott |date=16 August 2024 |title=What Hamilton hates about driving F1's current cars |url=https://www.the-race.com/formula-1/lewis-hamilton-f1-ground-effect-cars-driving-style-clash/ |access-date=20 December 2024 |website=The Race |language=en}}</ref> Gedurende die 2024-seisoen het die media berig dat Russell se styl dalk beter pas by die grondeffekmotors wat F1 destyds gebruik het as Hamilton s'n.<ref name=":21" /><ref name=":22">{{Cite web |last=Hughes |first=Mark |date=19 December 2024 |title=Revealed: Why 2024 Mercedes sapped Lewis Hamilton's pace |url=https://www.motorsportmagazine.com/archive/article/february-2025/10/revealed-why-2024-mercedes-sapped-lewis-hamiltons-pace/ |access-date=20 December 2024 |website=Motor Sport Magazine |language=en}}</ref> Mark Hughes het bygevoeg dat Mercedes se suksesvolle opgraderings in die middel van die seisoen hierdie F1-wye tendens beklemtoon het.<ref name=":22" /> Aan die ander kant het ''The Race'' voorgestel dat die 2026-regulasieverandering Russell benadeel het deur die klem op afwaartse druk te verminder.<ref name=":55" /> == Kwalifisering == Regdeur sy loopbaan is Russell deurgaans geprys vir sy kwalifiserende pas. By Williams het die Brit verskeie kere met 'n onindrukwekkende motor onverwags hoë posisies op die rooster behaal,<ref>{{Cite news |last=Austin |first=Dan |date=18 December 2021 |title=Formula 1 driver power rankings for 2021 after Max Verstappen beats Lewis Hamilton |url=https://www.the-independent.com/f1/f1-driver-ratings-power-ranking-2021-b1978702.html |access-date=5 March 2025 |work=The Independent}}</ref> veral in [[2021 Belgiese Grand Prix|Spa 2021]] (tweede) en [[2021 Russiese Grand Prix|Sochi 2021]] (derde).<ref>{{Cite web |date=2 September 2021 |title=Latifi says 'impressive' Russell's Mr Saturday tag is misleading, as Leclerc backs Briton for Mercedes seat {{!}} Formula 1® |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/latifi-says-impressive-russells-mr-saturday-tag-is-misleading-as-leclerc.6WpGAz9hoorCwF3fhHvVnN |access-date=24 November 2024 |website=Formula 1® - The Official F1® Website}}</ref><ref>{{Cite news |last=Smith |first=Luke |date=27 September 2021 |title=10 things we learned from F1's 2021 Russian Grand Prix |url=https://www.motorsport.com/f1/news/10-things-we-learned-from-f1s-2021-russian-grand-prix/6677198/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919012620/https://www.motorsport.com/f1/news/10-things-we-learned-from-f1s-2021-russian-grand-prix/6677198/ |archive-date=19 September 2024 |access-date=5 March 2025 |work=Motorsport.com |language=en |url-status=live }}</ref> Hy het spanmaats [[Robert Kubica]] en [[Nicholas Latifi]] 57 uit 59 keer getroef.<ref>{{Cite web |last=Haldenby |first=Nicky |date=31 December 2021 |title=Nicholas Latifi's 2021 F1 season in statistics - Lights Out ●●●●● |url=https://www.lightsoutblog.com/nicholas-latifis-2021-f1-season-in-statistics/ |access-date=24 November 2024 |website=www.lightsoutblog.com}}</ref> Russell het die bynaam '''"Mnr. Saterdag"''' verkry vir sy kwalifiserende prestasies by Williams,<ref name=":30">{{Cite web |last=Clancy |first=Rebecca |date=7 September 2021 |title=George Russell: Lewis Hamilton's new team-mate is confident, popular and known as 'Mr Saturday' |url=https://www.thetimes.com/article/george-russell-is-confident-popular-and-known-as-mr-saturday-fzlt6mlpl |access-date=5 March 2025 |website=The Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=26 June 2021 |title=P11 'so satisfying' says Russell as Williams impress in Styria qualifying on hunt for first points {{!}} Formula 1 |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/p11-so-satisfying-says-russell-as-williams-impress-in-styria-qualifying-on.4yc85RSLWKA7D9AL6b05Zu |access-date=5 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref><ref name=":29" /> hoewel hy die bynaam afgeskaal het en verduidelik het dat die doel is om op Sondag te wen.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=21 March 2022 |title=Formula 1 Driver George Russell Replies to Fans on the Internet |url=https://www.gq.com/video/watch/gq-sports-actually-me-george-russell-hype-cover |access-date=24 November 2024 |website=GQ}}</ref> By Mercedes het Russell die enigste spanmaat in Lewis Hamilton se loopbaan geword (Hamilton was Formule Een se leier van alle tye in voorste wegspringposisies) wat hom kop-aan-kop geklop het gedurende hul tyd as spanmaats (39–29).<ref name=":15">{{Cite web |last=McDonagh |first=Connor |date=7 December 2024 |title=George Russell joins exclusive club with qualifying triumph over Lewis Hamilton |url=https://www.crash.net/f1/news/1061372/1/george-russell-joins-exclusive-club-qualifying-triumph-over-lewis-hamilton |access-date=9 December 2024 |website=www.crash.net}}</ref> Alhoewel Hamilton Russell met 13–9 in hul eerste seisoen saam uitoorlê het, het Russell in 2023 gelykop getrek en Hamilton in 2024 met 19–5 geklop, en een van slegs twee spanmaats geword (die ander is die 2016-wêreldkampioen [[Nico Rosberg]]) wat hom in 'n enkele seisoen uitoorlê het.<ref>{{Cite web |date=31 December 2024 |title=F1: Final 2024 team-mate qualifying and race head-to-head scores featuring Lewis Hamilton vs George Russell and more |url=https://www.skysports.com/f1/news/12028/13274967/f1-final-2024-team-mate-qualifying-and-race-head-to-head-scores-featuring-lewis-hamilton-vs-george-russell-and-more |access-date=5 March 2025 |website=Sky Sports |language=en}}</ref> ==Renvaardigheid== Volgens Karun Chandhok is Russell "oor die algemeen een van die skoonste renjaers" in F1.<ref>{{Cite web |last=Chandhok |first=Karun |date=29 April 2023 |title="I understand why Max was upset..." |url=https://x.com/karunchandhok/status/1652327537291190278 |access-date=24 November 2024 |website=Twitter}}</ref> Verskeie jaers het Russell se skoon renprestasie op die baan opgemerk, insluitend spanmaats Lewis Hamilton<ref>{{Cite web |date=28 October 2024 |title='Neither of us are silly' says Hamilton after Russell battle |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/neither-of-us-are-silly-says-hamilton-as-he-bests-russell-in-mercedes-mexico.21dukBtjffXIAdbTxXkWTy |access-date=5 December 2024 |website=Formula 1® - The Official F1® Website}}</ref> en [[Sebastian Vettel]].<ref>{{Cite web |last=Gale |first=Ewan |date=25 October 2021 |title=Vettel praises "fair" Russell racecraft after points return |url=https://www.gpfans.com/en/f1-news/71325/vettel-praises-fair-russell-racecraft-after-points-return/ |access-date=24 November 2024 |website=GPfans}}</ref> Daarbenewens het Russell tydens die [[2022 Britse Grand Prix]] uit sy motor gespring om [[Zhou Guanyu]] te help na 'n groot ongeluk in die eerste rondte, al het dit sy eie uittrede uit die wedren veroorsaak.<ref>{{Cite web |date=4 July 2022 |title='I wanted to see if I could help' – Russell on his post-Zhou crash reaction, and why he was frustrated not to take the restart |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.i-wanted-to-see-if-i-could-help-russell-on-his-brave-post-zhou-crash.1W0qQ5zoChzwYaIpcbhWG2.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220704115526/https://www.formula1.com/en/latest/article.i-wanted-to-see-if-i-could-help-russell-on-his-brave-post-zhou-crash.1W0qQ5zoChzwYaIpcbhWG2.html |archive-date=4 July 2022 |access-date=4 July 2022 |website=Formula1}}</ref> (Die ongeluk het plaasgevind nadat [[Pierre Gasly]] en Russell aan die begin van die wedren gebots het en Russell teen Zhou gestamp het.<ref>{{Cite news |last=Benson |first=Andrew |date=3 July 2022 |title=British Grand Prix: George Russell says Formula 1 needs to learn from Zhou Guanyu crash |url=https://www.bbc.com/sport/formula1/62031509 |access-date=5 March 2025 |work=BBC Sport |language=en}}</ref>) Nadat Russell egter Charles Leclerc se verdedigingstaktieke tydens die [[2023 Britse Grand Prix]] bevraagteken het, het Ferrari-spanhoof [[Frédéric Vasseur]] opgemerk dat Russell soortgelyke taktieke gebruik het om sy posisie in vorige wedrenne te verdedig, en verduidelik dat "dis die lewe" in Formule Een.<ref>{{Cite web |date=10 July 2023 |title=Ferrari boss hits back at George Russell over Charles Leclerc criticism |url=https://metro.co.uk/2023/07/10/f1-george-russell-called-out-after-slamming-charles-leclerc-at-british-gp-19100260/ |access-date=5 March 2025 |website=Metro |language=en}}</ref> Russell se renvaardighede het kritiek ontlok, aangesien Russell nie altyd hoë plasings op die rooster in goeie uitslae kon omskakel nie. As 'n nuweling is Russell geteister deur swak wegspringe; daardie jaar het hy "11 keer rondte twee agter spanmaat Robert Kubica begin ten spyte van sy kwalifiserende superioriteit."<ref name=":7">{{Cite web |last=Straw |first=Edd |date=7 September 2021 |title=Is Mercedes swapping one 'Mr Saturday' for another? |url=https://www.the-race.com/formula-1/is-mercedes-swapping-one-mr-saturday-for-another/ |access-date=24 November 2024 |website=The Race}}</ref> Verder het dit Russell twee en 'n half seisoene geneem om sy eerste punte by Williams aan te teken. ''The Race'' het geantwoord dat Russell se probleme op die rendag by Williams hoofsaaklik die motor se skuld was, en het geredeneer dat Russell se sterk roosterplasings by Williams "in 'n voortdurende stryd teen regressie na die gemiddelde" was, en dit was "onvermydelik dat sy Sondag-uitslae minder indrukwekkend sou wees".<ref name=":7" /> Gedurende Russell se jare by Williams het [[Fernando Alonso]] gesê dat Russell oor groot natuurlike spoed beskik wat "my elke naweek verras".<ref name=":29" /> Na Russell se tweede plek by die [[2025 Bahreinse Grand Prix]], het Peter Windsor Russell se ren "een van die bestes wat ek in 'n lang tyd gesien het" genoem, en sy bandbestuur geprys (Russell het 'n stel gebruikte sagte bande vir meer as twintig rondtes beskerm), onmiddellike aanpassings aan verskeie meganiese probleme, en verdedigende posisionering teen die derde geplaasde [[Lando Norris]], wat die vinniger motor en die bandvoordeel aan die einde van die wedren gehad het.<ref name=":29" /> Russell se bandbestuur is afwisselend geprys en gekritiseer. Hy is geprys vir sy bandbestuur by Williams.<ref name=":7" /> Nadat hy by Mercedes aangesluit het, het hy sy bande verskeie kere te veel gestrek, wat tot teleurstellende resultate bygedra het.<ref>{{Cite web |last=Anderson |first=Ben |date=17 June 2024 |title=Is Russell too limited to become Mercedes' F1 team leader? |url=https://www.the-race.com/formula-1/is-george-russell-too-error-prone-to-lead-mercedes/ |access-date=24 November 2024 |website=The Race}}</ref> Sy bandbestuur het hernude lof ontvang gedurende die 2024-seisoen, na sterk vertonings by [[2024 Belgiese Grand Prix|Spa]],<ref>{{Cite web |last=Noble |first=Jonathan |date=29 July 2024 |title=Were Russell's Worn Tyres the Cause of His Spa F1 Disqualification? |url=https://www.motorsport.com/f1/news/were-russells-worn-tyres-the-cause-of-his-spa-f1-disqualification/10640095/ |access-date=24 November 2024 |website=Motorsport.com}}</ref> [[2024 Verenigde State Grand Prix|Austin]],<ref>{{Cite web |last=Szabo |first=Balazs |date=21 October 2024 |title=Mercedes takes delight in encouraging tyre management after tough Austin weekend |url=https://www.f1technical.net/news/25665 |access-date=24 November 2024 |website=www.f1technical.net}}</ref> en [[2024 Monaco Grand Prix|Monaco]].<ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=dQqfkALAwvQ |title=2024 F1 Monaco GP analysis by Peter Windsor |date=26 May 2024 |last=Peter Windsor |access-date=5 March 2025 |via=YouTube}} (8:30-8:33)</ref> Alhoewel Russell se konsekwentheid tydens sy eerste seisoen by Mercedes hom bevoordeel het, het hy in die daaropvolgende seisoene groter risiko's begin neem en verskeie hoëprofiel-foute gemaak, veral tydens die [[2024 Kanadese Grand Prix]], waar MotorSport gedink het hy het Mercedes se eerste regte kans op ’n oorwinning sedert 2022 verbrou.<ref name=":14">{{Cite web |last=Kisby |first=Cambridge |date=13 June 2024 |title=Does George Russell make too many mistakes? |url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/opinions/does-george-russell-make-too-many-mistakes/ |access-date=24 November 2024 |website=Motor Sport Magazine}}</ref> Ná hierdie wedren het Russell erken dat hy "die risiko/beloning [verhouding] van hoe hard ek ry, bietjie moet afskaal," maar verduidelik dat "ek sou liewer elke wedren P6 klaarmaak en twee oorwinnings hê as om elke wedren P5, P4, P3 te eindig en nie die wedren te wen nie."<ref>{{Cite web |last=Kalinauckas |first=Alex |date=3 July 2024 |title=Russell Hits Back at 'Mistakes Under Pressure' F1 Critics |url=https://www.motorsport.com/f1/news/russell-hits-back-at-mistakes-under-pressure-f1-critics/10630711/ |access-date=24 November 2024 |website=Motorsport.com}}</ref> Hy het later daardie seisoen twee oorwinnings behaal. Sy 2025-seisoen is geprys vir sy konsekwentheid, met ''The Race'' wat opgemerk het dat Russell "die enigste bestuurder was wat in 2025 minder groot foute gemaak het as [Max] Verstappen." == Formule 1-uitslae == {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:80%" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! [[2017 Formule Een-seisoen|2017]] | [[Force India|Sahara Force India]] | Force India VJM10 | [[Mercedes-AMG]] M08 EQ Power+ [[V6-enjin|V6 t]] |[[2017 Australiese Grand Prix|AUS]] <br />{{0}} |[[2017 Chinese Grand Prix|CHN]] <br />{{0}} |[[2017 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br />{{0}} |[[2017 Russiese Grand Prix|RUS]] <br />{{0}} |[[2017 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br />{{0}} |[[2017 Monaco Grand Prix|MON]] <br />{{0}} |[[2017 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br />{{0}} |[[2017 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br />{{0}} |[[2017 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br />{{0}} |[[2017 Britse Grand Prix|GBR]] <br />{{0}} |[[2017 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br />{{0}} |[[2017 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br />{{0}} |[[2017 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br />{{0}} |[[2017 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br />{{0}} |[[2017 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br />{{0}} |[[2017 Japannese Grand Prix|JPN]] <br />{{0}} |[[2017 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br />{{0}} |[[2017 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] <br />{{0}} |bgcolor="#f0f8ff"| [[2017 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /><small>Toets</small> |bgcolor="#f0f8ff"| [[2017 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /><small>Toets</small> | | | | |style="background:#efefef"| '''–''' |style="background:#efefef"| '''–''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2019 Formule Een-seisoen|2019]] | [[Williams F1|ROKiT Williams Racing]] | [[Williams F1|Williams FW42]] | [[Mercedes-AMG]] F1 M10 EQ Power+ [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Australiese Grand Prix|AUS]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br /><small>15</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Chinese Grand Prix|CHN]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br /><small>15</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br /><small>17</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>15</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Franse Grand Prix|FRA]]<br /><small>19</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br /><small>18</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Britse Grand Prix|GBR]]<br /><small>14</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Duitse Grand Prix|DUI]]<br /><small>11</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><small>15</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br /><small>14</small> |bgcolor="#efcfff"| [[2019 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| [[2019 Russiese Grand Prix|RUS]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Japannese Grand Prix|JPN]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br /><small>17</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br /><small>12</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br /><small>17</small> | | | |style="background:#efefef"| '''20''' |style="background:#efefef"| '''0''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|[[2020 Formule Een-seisoen|2020]] | [[Williams F1|Williams Racing]] | [[Williams F1|Williams FW43]] |rowspan=2|[[Mercedes-AMG]] F1 M11 EQ Performance [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=efcfff| [[2020 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />DNF |bgcolor=cfcfff| [[2020 Stiermarkse Grand Prix|STI]]<br />16 |bgcolor=cfcfff| [[2020 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />18 |bgcolor=cfcfff| [[2020 Britse Grand Prix|GBR]]<br />12 |bgcolor=cfcfff| [[70ste Herdenking Grand Prix|70J]]<br />18 |bgcolor=cfcfff| [[2020 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />17 |bgcolor=efcfff| [[2020 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />DNF |bgcolor=cfcfff| [[2020 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />14 |bgcolor=cfcfff| [[2020 Toskaanse Grand Prix|TOS]]<br />11 |bgcolor=cfcfff| [[2020 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />18 |bgcolor=efcfff| [[2020 Eifelse Grand Prix|EIF]]<br />DNF |bgcolor=cfcfff| [[2020 Portugese Grand Prix|POR]]<br />14 |bgcolor=efcfff| [[2020 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />DNF |bgcolor=cfcfff| [[2020 Turkse Grand Prix|TUR]]<br />16 |bgcolor=cfcfff| [[2020 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />12 | |bgcolor=cfcfff| [[2020 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />15 | | | | | | | |rowspan=2 style="background:#efefef"| '''18''' |rowspan=2 style="background:#efefef"| '''3''' |- | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | <small>Mercedes-AMG F1 W11 EQ</small> | | | | | | | | | | | | | | | |bgcolor=dfffdf| [[2020 Sakhir Grand Prix|SAK]]<br />9{{Pictogram snelste ronde}} | | | | | | | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2021 Formule Een-seisoen|2021]] | [[Williams F1|Williams Racing]] | [[Williams F1|Williams FW43B]] | [[Mercedes-AMG]] F1 M12 E Performance [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=cfcfff| [[2021 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /><small>14</small> |bgcolor=efcfff| [[2021 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Portugese Grand Prix|POR]]<br /><small>16</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /><small>14</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Monaco Grand Prix|MON]] <br /><small>14</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br /><small>17</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Franse Grand Prix|FRA]] <br /><small>12</small> |bgcolor=efcfff| [[2021 Stiermarkse Grand Prix|STI]] <br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /><small>11</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Britse Grand Prix|GBR]] <br /><small>12</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /><small>8</small> |bgcolor=dfdfdf| [[2021 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /><small>2</small>‡ |bgcolor=cfcfff| [[2021 Nederlandse Grand Prix|NED]] <br /><small>17</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /><small>9</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /><small>10</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Turkse Grand Prix|TUR]] <br /><small>15</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /><small>14</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Meksikostad Grand Prix|MXS]] <br /><small>16</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 São Paulo Grand Prix|SAP]] <br /><small>13</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Katarse Grand Prix|KAT]] <br /><small>17</small> |bgcolor=efcfff| [[2021 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]] <br /><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2021 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /><small>DNF</small> | | |bgcolor=efefef|'''15''' |bgcolor=efefef|'''16''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2022 Formule Een-seisoen|2022]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | [[Mercedes-AMG]]<br />F1 W13 | [[Mercedes-Benz|Mercedes-AMG]]<br />F1 M13 E Performance [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=dfffdf| [[2022 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />4 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />5 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />3 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />4 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Miami Grand Prix|MIA]]<br />5 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />3 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Monaco Grand Prix|MON]]<br />5 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />3 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />4 |bgcolor=efcfff| [[2022 Britse Grand Prix|GBR]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2022 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />^'''4'''4 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Franse Grand Prix|FRA]]<br />3 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />3 |bgcolor=dfdfdf| [[2022 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />2 |bgcolor=dfdfdf| [[2022 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />2 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br />3 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />14{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2022 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />8 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2022 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf| [[2022 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />^'''1'''1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2022 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />5 | | |bgcolor=efefef| '''4''' |bgcolor=efefef| '''275''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2023 Formule Een-seisoen|2023]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | [[Mercedes-AMG]]<br />F1 W14 | [[Mercedes-Benz|Mercedes-AMG]]<br />F1 M14 E Performance [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=dfffdf| [[2023 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />4 |bgcolor=efcfff| [[2023 Australiese Grand Prix|AUS]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2023 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />^'''4'''8{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2023 Miami Grand Prix|MIA]]<br />4 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Monaco Grand Prix|MON]]<br />5 |bgcolor=ffdf9f| [[2023 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />3 |bgcolor=efcfff| [[2023 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2023 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Britse Grand Prix|GBR]]<br />5 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />6 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />^'''8'''6 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />17 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br />5 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />16† |bgcolor=dfffdf| [[2023 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Katarse Grand Prix|KAT]]<br />^'''4'''4 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />^'''8'''5 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />6 |bgcolor=efcfff| [[2023 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2023 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br />8 |bgcolor=ffdf9f| [[2023 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />3 | | |bgcolor=efefef|'''8''' |bgcolor=efefef|'''175''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2024 Formule Een-seisoen|2024]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | [[Mercedes-AMG]]<br />F1 W15 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br />F1 M15 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=dfffdf| [[2024 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />5 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />6 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />17^† |bgcolor=dfffdf| [[2024 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />^'''8'''6 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Miami Grand Prix|MIA]]<br />8 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Monaco Grand Prix|MON]]<br />5 |bgcolor=ffdf9f| [[2024 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />4 |bgcolor=ffffbf| [[2024 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />^'''4'''1 |bgcolor=efcfff| [[2024 Britse Grand Prix|GBR]]<br /><small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />8{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=000000 style="color:white"| [[2024 Belgiese Grand Prix|<span style="color: #fff;">BEL</span>]]<br /><small>DSQ</small> |bgcolor=dfffdf| [[2024 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />7 |bgcolor=ffdf9f| [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />3 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />4 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />^'''5'''6 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />5 |bgcolor=dfffdf| [[2024 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />^'''6'''4 |bgcolor=ffffbf| [[2024 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f| [[2024 Katarse Grand Prix|KAT]]<br />^'''4'''3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />5 |bgcolor=efefef|'''6''' |bgcolor=efefef|'''245''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2025 Formule Een-seisoen|2025]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | [[Mercedes-AMG]]<br />F1 W16 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br />F1 M16 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />3 |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />^'''4'''3 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />5 |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />2 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />5 |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]<br />^'''4'''3 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />7 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]<br />11 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />4 |bgcolor=ffffbf| [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfffdf| [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />5 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]<br />10 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />5 |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />4 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />5 |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />2 |bgcolor=ffffbf| [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf| [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />^'''2'''6 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />^'''3'''4 |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br />2 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]<br />^'''2'''6 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />5 |bgcolor=efefef|'''4''' |bgcolor=efefef|'''319''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2026 Formule Een-seisoen|2026]]* | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | [[Mercedes-AMG]]<br />F1 W17 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br />F1 M17 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t h]] |bgcolor=ffffbf| [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf| [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />^'''1'''2 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />4 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br />^'''4'''4 |bgcolor=efcfff| [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />^'''1'''<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff| [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br />12 |bgcolor=dfdfdf| [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br />2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf| [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf| [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br />^'''4'''2 |bgcolor=efcfff| [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />7 |bgcolor=ffdf9f| [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />^'''1'''3 |bgcolor=dfdfdf| [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br />2 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf| [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff| [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />20^† |bgcolor=dfffdf| [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />9 |bgcolor=| [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{0}} | |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|RUS|seasonposition}}*''' |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|RUS|seasonpoints}}*''' |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |} * '''*'''^'''1''' Wenner van die snelwedren. * ^† Uitgeval, maar wel geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die wedrenafstand afgelê het. * ‡ Halwe punte is toegeken in België in 2021 na 'n verkorte wedren weens swaar reën. '''*''' Seisoen is nog aan die gang. == Verwysings == {{Verwysings|3}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} {{DEFAULTSORT:Russell, George}} [[Kategorie:Britse renjaers]] [[Kategorie:Engelse sportlui]] [[Kategorie:Formule Een-renjaers]] [[Kategorie:Geboortes in 1998]] [[Kategorie:Lewende mense]] jghf0nrecqv26norg6b7nmsb6c5lo9r 0 286372 2979131 2978893 2026-10-15T12:57:24Z Rooiratel 90342 Opskrif 2979131 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Persoon | naam = Larry Page | bynaam = | beeld = Larry Page in the European Parliament, 17.06.2009 (cropped).jpg | beeldbeskrywing = | onderskrif = Page in 2009 | geboortenaam = Lawrence Edward Page | geboortedatum = {{GDEO|1973|3|26}} | geboorteplek = [[Lansing]], [[Michigan]], [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] | sterfdatum = | sterfteplek = | ouers = | titel = | nasionaliteit = Amerikaans | beroep = [[Rekenaarwetenskap|Rekenaarwetenskaplike]], [[internet]]-[[ondernemer|entrepreneur]] | ander = | bekend = Medestigter van [[Google]] | salaris = | webblad = | handtekening = }} '''Lawrence Edward Page''' (gebore 26 Maart 1973) is 'n [[Verenigde State van Amerika|Amerikaanse]] [[Rekenaarwetenskap|rekenaarwetenskaplike]] en [[internet]]-[[ondernemer|entrepreneur]]. Hy is veral bekend as een van die medestigters van [[Google]], saam met [[Sergey Brin]], en as mede-skepper van die [[PageRank]]-[[algoritme]]. Hy was [[Hoof- uitvoerende beampte|hoof uitvoerende beampte]] van Google en daarna van [[Alphabet Inc.]], waarvan hy steeds 'n beherende aandeelhouer is. Hy is een van die rykste mense ter wêreld. == Vroeë lewe == Lawrence Edward Page<ref>{{cite web |url=https://encyclopedia2.thefreedictionary.com/Page%2c+Larry |title=Page, Larry |last=The Columbia Electronic Encyclopedia |year=2013 |website=Thefreedictionary.com |access-date=Augustus 28, 2018 |language=el |archive-url=https://web.archive.org/web/20180829072152/https://encyclopedia2.thefreedictionary.com/Page%2c+Larry |archive-date=Augustus 29, 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> is op 26 Maart 1973<ref>{{cite web |url=https://www.biography.com/people/larry-page-12103347 |title=Larry Page |website=Biography |access-date=Februarie 9, 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190405161132/https://www.biography.com/people/larry-page-12103347 |archive-date=5 April 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> in [[Lansing]], [[Michigan]] gebore.<ref>{{cite web |url=http://infolab.stanford.edu/~backrub/google.html |title=The Anatomy of a Large-Scale Hypertextual Web Search Engine |last=Brin |first=Sergey |authorlink=Sergey Brin |last2=Page |first2=Lawrence |date=1998 |publisher=Stanford University |access-date=Mei 15, 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200505122319/http://infolab.stanford.edu/~backrub/google.html |archive-date=5 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> == Loopbaan == Page het Google saam met [[Sergey Brin]] gestig.<ref name="forbes">{{cite web |url=https://www.forbes.com/profile/larry-page |title=Larry Page |work=[[Forbes]] |access-date=Maart 3, 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200502041604/https://www.forbes.com/profile/larry-page/ |archive-date=2 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Hy was die hoof uitvoerende beampte van Google van 1997 tot Augustus 2001 (het uitgetree ten gunste van [[Eric Schmidt]]) en daarna van April 2011 tot Julie 2015, toe hy verhuis het om uitvoerende hoof van [[Alphabet Inc.]] te word, 'n pos wat hy beklee het tot 4 Desember 2019. Hy bly 'n raadslid, werknemer en beherende aandeelhouer van Alphabet Inc. Page is die mede-skepper en naamgenoot van [[PageRank]], 'n [[algoritme]] vir die rangskikking van soekresultate in die Google-[[soekenjin]]. Hy het die [[Marconi-prys]] in 2004 saam met Brin ontvang. == Rykdom == Die skep van Google het vir hom 'n aansienlike hoeveelheid rykdom opgebou. Volgens die ''[[Bloomberg Billionaires Index]]'' het Page vanaf April 2022 'n netto waarde van ongeveer $121 miljard gehad, wat hom die sesde rykste persoon ter wêreld gemaak het.<ref>{{cite web |url=https://www.forbes.com/profile/larry-page/?list=rtb |title=Larry Page |work=Forbes |access-date=Oktober 5, 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190530225659/https://www.forbes.com/profile/larry-page/?list=rtb |archive-date=30 Mei 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn|Larry Page}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Page, Larry}} [[Kategorie:Amerikaanse entrepreneurs]] [[Kategorie:Amerikaanse rekenaarprogrammeerders]] [[Kategorie:Webontwikkelaars]] [[Kategorie:Google]] [[Kategorie:Geboortes in 1973]] [[Kategorie:Lewende mense]] psu7qt1tv4ct7ao3fxs8rtvycoh8kco 0 286850 2979161 2957740 2026-10-15T14:28:19Z Aliwal2012 39067 2979161 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Монке и Гюнше.jpg|duimnael|regs|Wilhelm Mohnke en Otto Günsche in 1999.]] '''Wilhelm Mohnke''' ([[15 Maart]] [[1911]] - [[6 Augustus]] [[2001]]) was een van die oorspronklike lede van die ''[[Schutzstaffel]]'' (''Stabswache'') "Berlyn" wat in Maart 1933 gestig is.<ref name="Beevor" /><ref name="Bender" /><ref name="Evans" /><ref name="Felton" /><ref name="Fischer" /> Uit hierdie geledere is Mohnke bevorder om een van [[Adolf Hitler]] se laaste oorblywende generaals te word. Hy het in September 1931 by die [[Nasionaal-Sosialistiese Duitse Arbeidersparty|Nazi-party]] aangesluit. Met die [[SS]]-afdeling ''Leibstandarte'' het Mohnke aan die gevegte in Frankryk, Pole en die Balkan deelgeneem. Hy is aangestel om 'n regiment in die SS-afdeling ''Hitlerjugend'' in 1943 te beveel. Hy het die eenheid in die Slag van Caen gelei en die Ridderkruis van die Ysterkruis op 11 Julie 1944 ontvang. Mohnke het opdrag gekry oor sy oorspronklike afdeling, die ''Leibstandarte'', tydens die [[Ardenne-offensief]] in Desember 1944. Tydens die [[Slag van Berlyn]] het Mohnke die ''Kampfgruppe Mohnke'' aangevoer en is opdrag gegee om die verdediging van die Berlynse regeringsdistrik, waaronder die ''Reichskanzlei'' en die ''[[Reichstag (gebou)|Reichstag]]'', aan te voer. Hy is na die oorlog ondersoek vir oorlogsmisdade, insluitend die aantygings dat hy verantwoordelik was vir die moord op gevangenes in Frankryk in 1940, [[Normandië]] in Junie 1944 en België in Desember 1944. Hy is nooit aangekla nie en sterf in 2001 op 90 jarige ouderdom. == Verwysings == {{Verwysings|verwysings= <ref name="Beevor">{{Cite book |last=Beevor |first=Antony | author-link = |year=2002 |title=Berlin: The Downfall 1945 |url=https://archive.org/details/fallofberlin19450000beev |publisher=Viking-Penguin Books |isbn=978-0-670-03041-5 }}</ref> <ref name="Bender">{{cite book | last1 = Cook | first1 = Stan | last2 = Bender | first2 = Roger James | title = Leibstandarte SS Adolf Hitler: Uniforms, Organization, & History | year = 1994 | publisher = James Bender Publishing | location = San Jose, CA | isbn = 978-0-912138-55-8 }}</ref> <ref name="Evans">{{cite book | last = Evans | first = Richard J. | author-link = | year = 2008 | title = The Third Reich at War | url = https://archive.org/details/thirdreichatwar00evan_0 | url-access = registration | publisher = Penguin | location = New York | isbn = 978-0-14-311671-4 }}</ref> <ref name="Felton">{{cite book | last = Felton | first = Mark | author-link = | title = Guarding Hitler: The Secret World of the Führer | publisher = Pen & Sword | year = 2014 | isbn = 978-1-78159-305-9 }}</ref> <ref name="Fischer">{{cite book |last=Fischer |first=Thomas |title=Soldiers of the Leibstandarte |year=2008 |publisher=J.J. Fedorowicz Publishing, Inc |isbn=978-0-921991-91-5 }}</ref> }} == Bronnelys == * Botting, Douglas & Sayer, Ian. ''Hitler's Last General: The Case Against Wilhelm Mohnke.'' Bantam Books, 1989. {{ISBN|0-593-01709-9}} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn}} {{Saadjie}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Mohnke, Wilhelm}} [[Kategorie:Duitse militariste]] [[Kategorie:Duitse Nazi's]] [[Kategorie:Generaals]] [[Kategorie:SS-bevelvoerders]] [[Kategorie:Geboortes in 1911]] [[Kategorie:Sterftes in 2001]] 3lqk5geg2xqe9jfjvs223stz9bz4bav 2979165 2979161 2026-10-15T14:33:11Z Aliwal2012 39067 2979165 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Монке и Гюнше.jpg|duimnael|regs|Wilhelm Mohnke en Otto Günsche in 1999.]] '''Wilhelm Mohnke''' ([[15 Maart]] [[1911]] - [[6 Augustus]] [[2001]]) was een van die oorspronklike lede van die ''[[Schutzstaffel]]'' (''Stabswache'') "Berlyn" wat in Maart 1933 gestig is.<ref name="Beevor" /><ref name="Bender" /><ref name="Evans" /><ref name="Felton" /><ref name="Fischer" /> Uit hierdie geledere is Mohnke bevorder om een van [[Adolf Hitler]] se laaste oorblywende generaals te word. Hy het in September 1931 by die [[Nasionaal-Sosialistiese Duitse Arbeidersparty|Nazi-party]] aangesluit. Met die [[SS]]-afdeling ''Leibstandarte'' het Mohnke aan die gevegte in Frankryk, Pole en die Balkan deelgeneem. Hy is as bevelvoerder van 'n regiment in die SS-afdeling ''Hitlerjugend'' aangestel in 1943. Hy het die eenheid in die Slag van Caen gelei en die Ridderkruis van die Ysterkruis op 11 Julie 1944 ontvang. Mohnke was bevelvoerder van sy oorspronklike afdeling, die ''Leibstandarte'', tydens die [[Ardenne-offensief]] in Desember 1944. Tydens die [[Slag van Berlyn]] het Mohnke die ''Kampfgruppe Mohnke'' aangevoer en is opdrag gegee om die verdediging van die Berlynse regeringsdistrik, waaronder die ''Reichskanzlei'' en die ''[[Reichstag (gebou)|Reichstag]]'', aan te voer. Hy is na die oorlog ondersoek vir oorlogsmisdade, insluitend verskeie aantygings dat hy verantwoordelik was vir die moord op gevangenes in Frankryk in 1940, [[Normandië]] in Junie 1944 en België in Desember 1944. Hy is nooit aangekla nie en sterf in 2001 op 90 jarige ouderdom. == Verwysings == {{Verwysings|verwysings= <ref name="Beevor">{{Cite book |last=Beevor |first=Antony | author-link = |year=2002 |title=Berlin: The Downfall 1945 |url=https://archive.org/details/fallofberlin19450000beev |publisher=Viking-Penguin Books |isbn=978-0-670-03041-5 }}</ref> <ref name="Bender">{{cite book | last1 = Cook | first1 = Stan | last2 = Bender | first2 = Roger James | title = Leibstandarte SS Adolf Hitler: Uniforms, Organization, & History | year = 1994 | publisher = James Bender Publishing | location = San Jose, CA | isbn = 978-0-912138-55-8 }}</ref> <ref name="Evans">{{cite book | last = Evans | first = Richard J. | author-link = | year = 2008 | title = The Third Reich at War | url = https://archive.org/details/thirdreichatwar00evan_0 | url-access = registration | publisher = Penguin | location = New York | isbn = 978-0-14-311671-4 }}</ref> <ref name="Felton">{{cite book | last = Felton | first = Mark | author-link = | title = Guarding Hitler: The Secret World of the Führer | publisher = Pen & Sword | year = 2014 | isbn = 978-1-78159-305-9 }}</ref> <ref name="Fischer">{{cite book |last=Fischer |first=Thomas |title=Soldiers of the Leibstandarte |year=2008 |publisher=J.J. Fedorowicz Publishing, Inc |isbn=978-0-921991-91-5 }}</ref> }} == Bronnelys == * Botting, Douglas & Sayer, Ian. ''Hitler's Last General: The Case Against Wilhelm Mohnke.'' Bantam Books, 1989. {{ISBN|0-593-01709-9}} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn}} {{Saadjie}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Mohnke, Wilhelm}} [[Kategorie:Duitse militariste]] [[Kategorie:Duitse Nazi's]] [[Kategorie:Generaals]] [[Kategorie:SS-bevelvoerders]] [[Kategorie:Geboortes in 1911]] [[Kategorie:Sterftes in 2001]] svf19lpipes2okgcrl1k4p9i8lm7alm 0 298163 2979231 2430382 2026-10-15T19:52:22Z Oesjaar 7467 /* Geskiedenis */ Tikfout 2979231 wikitext text/x-wiki {{Multipleksering-tegnieke}} '''Tyddeelmultipleksering''' ('''TDM''') is 'n metode om onafhanklike seine oor 'n gemeenskaplike seinpad te stuur en te ontvang deur gebruik te maak van gesinchroniseerde skakelaars aan weerskant van die transmissiebaan op so 'n manier dat elke onafhanklike sein slegs 'n breukdeel van die tyd op die baan verskyn in 'n afwisselende patroon. Dit is 'n kommunikasie metode om twee of meer [[Digitaal|digitale]] of analoog seine oor 'n gemeenskaplike kanaal te stuur. Dit word gebruik wanneer die bistempo van die transmissiemedium groter is as die bistempo van die sein wat gestuur moet word. Hierdie tipe van sein multipleksering is ontwikkel in [[telekommunikasie]] vir [[telegraaf]]stelsels in die laat 19de eeu maar het later 'n aanvaarde toepassing in digitale telefonie geword gedurende die tweede helfte van die 20ste eeu. == Geskiedenis == Tyddeelmultipleksering was aanvanklik ontwikkel vir gebruik in die veld van [[telegrafie]] om verskeie senders gelyktydig oor 'n enkele transmissielyn te stuur. In die 1870's het [[Émile Baudot]] 'n tydmultiplekser stelsel ontwikkel wat uit verskeie Hughes telegraafmasjiene bestaan het. In 1944 het die [[Britse Weermag]] die ''Wireless Set No. 10'' gebruik om tien telefoongesprekke gelyktydig oor 'n mikrogolfroete van 80 km te stuur. Dit het die bevelvoerders in staat gestel om met hulle personeel ander kant die [[Engelse Kanaal]] te kommunikeer tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]].<ref>[https://histru.bournemouth.ac.uk/CHiDE/Oral_History_of_Defence_Electronics/ws10_intro.htm Wireless Set No. 10]</ref> In 1953 het ''RCA Communications'' 'n 24-kanaal TDM-stelsel operasioneel gebruik om oudio inligting tussen hulle fasiliteit van Broad Straat, [[New York]] via die sender by Rocky Point te stuur na hulle ontvanger stasie by Riverhead, Long Island, New York. Die kommunikasie was via 'n mikrogolfstelsel regoor Long Island. Hierdie eksperimentele TDM stelsel was ontwikkel deur RCA Laboratoriums tussen 1950 en 1953.<ref>{{patent|US|2919308|"Time Division Multiplex System for Signals of Different Bandwidth"}}</ref> [[Lêer:Telephony multiplexer system.gif|links|duimnael|400px|Tyddeelmultipleksering (TDM).]] In 1962 het ingenieurs van Bell Laboratoriums die eerste D1-kanaal stelsel ontwerp. Die stelsel het 24 analoog spraak kanale omgeskakel na 'n digitale sein en dit via 'n vierdraad koper hooflyn tussen Bell telefoon sentrales gestuur. Elke D1-kanaal het oor 'n bandwydte van 1.544 Mbit/s beskik wat uit 8 000 afsonderlike rame bestaan het. Elke raam het uit 24 grepe bestaan met elke [[greep]] wat 'n enkel spraakkanaal verteenwoordig en dus 'n aaneenlopende [[bis]]tempo van 64 kbit/s het. Die stelsel het dus die vaste posisie van een greep in die raam gebruik om 'n spraakkanaal te identifiseer.<ref name="carriedo">{{cite web |url=http://www.dit.upm.es/infowin/atmeurope/CH2/atmbackg.html |title=ATM: Origins and State of the Art |author1=María Isabel Gandía Carriedo |date=31 Augustus 1998 |publisher=Universidad Politécnica de Madrid |access-date=23 September 2009 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20060623211435/http://www.dit.upm.es/infowin/atmeurope/CH2/atmbackg.html |archive-date=23 Junie 2006 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> ==Tegnologie== Tyddeelmultipleksering word hoofsaaklik gebruik vir digitale seine maar is ook geskik om gebruik te word vir Pulsamplutidemodualsie (PAM) multipleksering waar twee of meer seine of bisstrome oënskynlik gelyktydig gestuur word as twee sub-kanale oor een kommunikasiekanaal, maar fisies maak hulle beurte om die kanaal te gebruik. <ref name="Kourtis">{{cite journal |doi=10.1080/00207219308925891 |first1=A. |last1=Kourtis |first2=K. |last2=Dangkis |first3=V. |last3=Zacharapoulos |first4=C. |last4=Mantakas |title = Analogue time division multiplexing | journal = International Journal of Electronics | volume = 74 | number = 6 | pages = 901-907 | year = 1993 | publisher = Taylor & Francis | url= https://doi.org/10.1080/00207219308925891 }}</ref> Die werklike tyd word opverdeel in verskeie herhalende tydgleuwe van 'n bepaalde lengte vir elke sub-kanaal. 'n Greep data van sub-kanaal 1 word oor die kommunikasie kanaal versend, dan een greep van sub-kanaal 2, ens. Die TDM stelsel stuur die onderskeie inligting oor in 'n groepering wat as 'n raam bekend staan. 'n Raam bestaan uit 'n tydgeleuf vir een sub-kanaal se inligting plus een tydgleuf wat gebruik word vir sinchronisasie. Daar kan ook 'n ''foutkorreksie'' tydgleuf toegeken word as deel van die raam. Nadat die eerste sub-kanaal, foutkorreksie en sinchronisering tydgleuwe inligting gestuur word, word die proses herhaal met 'n nuwe raam wat bestaan uit inligting vir die tweede sub-kanaal, plus foutkorreksie en sinchronisasie tydgleuwe. En so herhaal die proses homself. == Praktiese voorbeelde == * Die ''Plesiochroon Digitale Hiërargie'' (PDH) stelsel, ook bekend as die Pulskodemodulering (PKM) stelsel, word gebruik vir digitale transmissie waar verskeie telefoon oproepe oor dieselfde vierdraad koper kabel (T-draer) of (E-draer) of [[optiese vesel]]kabel deur die geskakelde digitale telefoon netwerk gestuur word. * Die ''Sinchroon Digitale Hiërargie'' (SDH) netwerk transmissie standaarde wat PDH vervang het. * Die ''Basiesetempo-koppelvlak'' (BRI) en die ''Primêretempo-koppelvlak'' (PRI) vir [[Geïntegreerdedienste digitale netwerk]] (ISDN). * ''Resource Interchange File Format'' (RIFF), 'n (WAV) oudio standaard. TDM is ook uitgebrei na ''Tyddeelmultitoegang'' (TDMA) stelsel waar verskeie stasies verbind word met dieselfde fisiese medium, bv. hulle gebruik dieselfde [[Frekwensiedeelmultipleksering|frekwensie]]. Voorbeelde is: * Die [[GSM]] telefoon stelsel * Taktiese data skakels ''Link 16'' en ''Link 22'' vir militêre gebruik. == Verwysings == {{Verwysings}} {{Saadjie}} {{Normdata}} [[Kategorie:Telekommunikasie]] pr00h2v4nf5rjd5kbeivqj8uo826y3w 0 372453 2979178 2975618 2026-10-15T14:40:25Z Aliwal2012 39067 /* Renuitslae */ 2979178 wikitext text/x-wiki '''[[Aston Martin]]''' is 'n Britse motorvervaardiger wat reeds histories aan [[Formule Een]]wedrenne deelgeneem het. Die maatskappy het die eerste keer aan Formule Een deelgeneem tydens die 1959-seisoen, toe hulle die DBR4-onderstel met hul eie enjin ingeskryf het, maar geen punte kon behaal nie. Hulle het gedurende die 1960-seisoen steeds swak presteer, en weer eens geen punte behaal nie. As gevolg hiervan het Aston Martin besluit om homself ná 1960 uit Formule Een te onttrek. 'n Kommersiële handelsmerkverandering van die [[Racing Point F1-span]] het daartoe gelei dat hierdie span vanaf [[2021 Formule Een-seisoen|2021]] as Aston Martin bekend staan, en met [[Mercedes-Benz|Mercedes-krageenhede]] meeding. Die spanhoof is Mike Krack, met [[Lance Stroll]] en [[Fernando Alonso]] hul renjaers in 2023, nadat [[Sebastian Vettel]] aan die einde van 2022 uitgetree het. == Renuitslae == === 2021 – hede === {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:80%;" !Jaar !Onderstel<br/> en bande !Enjin !Renjaers !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Punte !Plek |- |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2021 Formule Een-seisoen|2021]] |rowspan="3"| AMR21 <br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan=3| [[Mercedes-Benz|Mercedes]] F1 M12 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t]] h | | [[2021 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2021 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>[[Beeld:Flag of Emilia-Romagna (de facto).svg|20px|Vlag van Emilia-Romagna]] | [[2021 Portugese Grand Prix|POR]]<br/>{{vlagikoon|POR}} | [[2021 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2021 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{vlagikoon|MON}} | [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br /> {{vlagikoon|AZE}} | [[2021 Franse Grand Prix|FRA]] <br /> {{vlagikoon|FRA}} | [[2021 Stiermarkse Grand Prix|STI]] <br /> [[Lêer:Flag of Steiermark.svg|20px]] | [[2021 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}} | [[2021 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2021 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2021 Belgiese Grand Prix|BEL]]‡ <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2021 Nederlandse Grand Prix|NED]] <br /> {{vlagikoon|NED}} | [[2021 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2021 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}} | [[2021 Turkse Grand Prix|TUR]] <br /> {{vlagikoon|TUR}} | [[2021 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2021 Meksikostad Grand Prix|MXS]] <br /> {{vlagikoon|MEX}} | [[2021 São Paulo Grand Prix|SAP]] <br /> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2021 Katarse Grand Prix|KAT]] <br /> {{vlagikoon|QAT}} | [[2021 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAR]] <br /> {{vlagikoon|SAU}} | [[2021 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | |rowspan="3" bgcolor=efefef| '''77''' |rowspan="3" bgcolor=efefef| '''7''' |- |align="left"| {{DE-VLAG}} [[Sebastian Vettel]] |bgcolor=cfcfff| 15 |bgcolor=cfcfff| 15 |bgcolor=cfcfff| 13 |bgcolor=cfcfff| 13 |bgcolor=dfffdf| 5 |bgcolor=dfdfdf| 2 |bgcolor=dfffdf| 9 |bgcolor=cfcfff| 12 |bgcolor=cfcfff| 17 |bgcolor=efcfff| <small>DNF</small> |bgcolor=000000 style="color:white"| <small>DSQ</small> |bgcolor=dfffdf| 5 |bgcolor=cfcfff| 13 |bgcolor=cfcfff| 12 |bgcolor=cfcfff| 12 |bgcolor=cfcfff| 18 |bgcolor=dfffdf| 10 |bgcolor=dfffdf| 7 |bgcolor=cfcfff| 11 |bgcolor=dfffdf| 10 |bgcolor=efcfff| <small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| 11 | | |- |align="left"| {{CA-VLAG}}<br/>[[Lance Stroll]] |bgcolor=dfffdf| 10 |bgcolor=dfffdf| 7 |bgcolor=cfcfff| 14 |bgcolor=cfcfff| 11 |bgcolor=dfffdf| 8 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| 10 |bgcolor=dfffdf| 8 |bgcolor=cfcfff| 13 |bgcolor=dfffdf| 8 |bgcolor=efcfff| <small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| 20 |bgcolor=cfcfff| 12 |bgcolor=dfffdf| 7 |bgcolor=cfcfff| 11 |bgcolor=dfffdf| 9 |bgcolor=cfcfff| 12 |bgcolor=cfcfff| 14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| 6 |bgcolor=cfcfff| 11 |bgcolor=cfcfff| 13 | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="4"| [[2022 Formule Een-seisoen|2022]] |rowspan="4"| AMR22 <br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan=4|[[Mercedes-Benz|Mercedes]] F1 M13 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t]] h | | [[2022 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{vlagikoon|BHR}} | [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/> {{vlagikoon|SAU}} | [[2022 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/> {{vlagikoon|AUS}} | [[2022 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/> [[Beeld:Flag of Emilia-Romagna (de facto).svg|20px|Vlag van Emilia-Romagna]] | [[2022 Miami Grand Prix|MIA]]<br/> [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2022 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2022 Monaco Grand Prix|MON]]<br/> {{vlagikoon|MON}} | [[2022 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/> {{vlagikoon|AZE}} | [[2022 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/> {{vlagikoon|CAN}} | [[2022 Britse Grand Prix|GBR]]<br/> {{vlagikoon|GBR}} | [[2022 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/> {{vlagikoon|AUT}} | [[2022 Franse Grand Prix|FRA]]<br/> {{vlagikoon|FRA}} | [[2022 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/> {{vlagikoon|HUN}} | [[2022 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/> {{vlagikoon|BEL}} | [[2022 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/> {{vlagikoon|NED}} | [[2022 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2022 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/> {{vlagikoon|SIN}} | [[2022 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/> {{vlagikoon|JPN}} | [[2022 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/> {{vlagikoon|VSA}} | [[2022 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/> {{vlagikoon|MEX}} | [[2022 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2022 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | |rowspan="4" bgcolor=efefef|'''55''' |rowspan="4" bgcolor=efefef|'''7''' |- |align="left"| {{DE-VLAG}} [[Sebastian Vettel]] |bgcolor=|<small>DNS</small> |bgcolor=|<small>DNS</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|17† |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 | | |- |align="left"| {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| | | |- |align="left"| {{CA-VLAG}}<br/>[[Lance Stroll]] |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|16† |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|8 | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2023 Formule Een-seisoen|2023]] |rowspan="3"| AMR23 <br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"|[[Mercedes-Benz|Mercedes]] F1 M14 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t]] h | | [[2023 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{vlagikoon|BHR}} | [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/> {{vlagikoon|SAU}} | [[2023 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/> {{vlagikoon|AUS}} | [[2023 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/> {{vlagikoon|AZE}} | [[2023 Miami Grand Prix|MIA]]<br/> [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2023 Monaco Grand Prix|MON]]<br/> {{vlagikoon|MON}} | [[2023 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2023 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/> {{vlagikoon|CAN}} | [[2023 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/> {{vlagikoon|AUT}} | [[2023 Britse Grand Prix|GBR]]<br/> {{vlagikoon|GBR}} | [[2023 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/> {{vlagikoon|HUN}} | [[2023 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/> {{vlagikoon|BEL}} | [[2023 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/> {{vlagikoon|NED}} | [[2023 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2023 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/> {{vlagikoon|SIN}} | [[2023 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/> {{vlagikoon|JPN}} | [[2023 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/> {{vlagikoon|QAT}} | [[2023 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/> {{vlagikoon|VSA}} | [[2023 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/> {{vlagikoon|MEX}} | [[2023 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2023 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/> [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2023 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | |rowspan="3" bgcolor=efefef| '''280''' |rowspan="3" bgcolor=efefef| '''5''' |- |align="left"| {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''6'''4 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|^'''5'''2 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''6 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|3 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 | | |- |align="left"| {{CA-VLAG}}<br/>[[Lance Stroll]] |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''7 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=|<small>WD</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|17^† |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|10 | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2024 Formule Een-seisoen|2024]] |rowspan="3"| AMR24 <br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"|[[Mercedes-Benz|Mercedes]] F1 M15 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t]] h | | [[2024 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{vlagikoon|BHR}} | [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />{{vlagikoon|SAU}} | [[2024 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{vlagikoon|AUS}} | [[2024 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{vlagikoon|JPN}} | [[2024 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{vlagikoon|CHN}} | [[2024 Miami Grand Prix|MIA]]<br />[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />[[Beeld:Flag of Emilia-Romagna (de facto).svg|20px|Vlag van Emilia-Romagna]] | [[2024 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{vlagikoon|MON}} | [[2024 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{vlagikoon|CAN}} | [[2024 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{vlagikoon|ESP}} | [[2024 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{vlagikoon|AUT}} | [[2024 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{vlagikoon|GBR}} | [[2024 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{vlagikoon|HUN}} | [[2024 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{vlagikoon|BEL}} | [[2024 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />{{vlagikoon|NED}} | [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{vlagikoon|ITA}} | [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />{{vlagikoon|AZE}} | [[2024 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{vlagikoon|SIN}} | [[2024 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{vlagikoon|VSA}} | [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />{{vlagikoon|MEX}} | [[2024 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2024 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br />[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2024 Katarse Grand Prix|KAT]]<br />{{vlagikoon|QAT}} | [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] |rowspan=3 bgcolor=efefef| '''94''' |rowspan=3 bgcolor=efefef| '''5''' |- |align="left"| {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|18{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|9 |- |align="left"| {{CA-VLAG}}<br/> [[Lance Stroll]] |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|19'''†''' |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan=3| [[2025 Formule Een-seisoen|2025]] |rowspan="3"|AMR25 <br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"|[[Mercedes-Benz|Mercedes]] F1 M16 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t]] h | | [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/> {{vlagikoon|AUS}} | [[2025 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/> {{vlagikoon|CHN}} | [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/> {{vlagikoon|JPN}} | [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{vlagikoon|BHR}} | [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/> {{vlagikoon|SAU}} | [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]<br/> [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]<br/> {{vlagikoon|MON}} | [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/> {{vlagikoon|CAN}} | [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/> {{vlagikoon|AUT}} | [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]<br/> {{vlagikoon|GBR}} | [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/> {{vlagikoon|BEL}} | [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/> {{vlagikoon|HUN}} | [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/> {{vlagikoon|NED}} | [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/> {{vlagikoon|AZE}} | [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/> {{vlagikoon|SIN}} | [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/> {{vlagikoon|VSA}} | [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/> {{vlagikoon|MEX}} | [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2025 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/> [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/> {{vlagikoon|QAT}} | [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] |rowspan=3 bgcolor=efefef|'''89''' |rowspan=3 bgcolor=efefef|'''7''' |- |align="left"| {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|^'''6'''14 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''7 |bgcolor=dfffdf|6 |- |align="left"| {{CA-VLAG}}<br/> [[Lance Stroll]] |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|20 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=dfffdf|10 |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2026 Formule Een-seisoen|2026]] |rowspan="3"| AMR26 <br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| [[Honda Racing F1|Honda]] RA626H 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/> {{vlagikoon|AUS}} | [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/> {{vlagikoon|CHN}} | [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/> {{vlagikoon|JPN}} | [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br/> [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/> {{vlagikoon|CAN}} | [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br/> {{vlagikoon|MON}} | [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br/> [[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]] | [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/> {{vlagikoon|AUT}} | [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br/> {{vlagikoon|GBR}} | [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/> {{vlagikoon|BEL}} | [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/> {{vlagikoon|HUN}} | [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/> {{vlagikoon|NED}} | [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/> {{vlagikoon|AZE}} | [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{MY-VLAG}} | [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/> {{vlagikoon|SIN}} | [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/> {{vlagikoon|VSA}} | [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/> {{vlagikoon|MEX}} | [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/> [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/> {{vlagikoon|QAT}} | [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | |rowspan=3 bgcolor=efefef| '''7*''' |rowspan=3 bgcolor=efefef| '''10*''' |- |align="left"| {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |- |align="left"| {{CA-VLAG}}<br/> [[Lance Stroll]] |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !Jaar !Onderstel<br/>en bande !Enjin !Renjaers !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Punte !Plek |} '''†''' Die renjaer kon nie die wedren voltooi nie, maar is nogtans geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die ren voltooi het.<br/> '''‡''' Halwe punte is in België toegeken in 2021 omdat daar minder as 75% van die wedren afgelê is weens hewige reën.<br/> '''*''' Seisoen is nog aan die gang. == Eksterne skakels == * {{Amptelike webwerf|https://www.astonmartinf1.com}} [[Kategorie:Formule Een-vervaardigers]] 22yvrmmxq6forpgmffm2uvma11jeilc 0 375038 2979189 2979038 2026-10-15T15:12:41Z Aliwal2012 39067 2979189 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |Naam=Ferroseen |IUPACNaam=Ferroseen{{R|IUSTC}} |SistematieseNaam= |AnderName=Disiklopentadienielyster<br/>Bis(η{{Sup|5}}-siklopentadieniel)yster |struktuur=Ferrocene-from-xtal-3D-balls.png |struktuur2=Ferrocene 3d model 2.png |CASNo=102-54-5 |formule={{chem|C|10|H|10|Fe}} |MolereMassa=186,04&nbsp;g•mol{{Sup|-1}} |Voorkoms= ligte oranje poeier |Reuk= kamferagtig |Kookpunt=249&nbsp;°C |Smeltpunt=172,5&nbsp;°C |Digtheid=1,107&nbsp;g•cm{{Sup|-3}} (teen 0&nbsp;°C) |Viskositeit= |Brekingsindeks= |Oplosbaarheid=Onoplosbaar in water, oplosbaar in die meeste organiese oplosmiddels }} '''Ferroseen''' is 'n [[Organometaalchemie|organometaalverbinding]] met die formule Fe(C{{Sub|5}}H{{Sub|5}}){{Sub|2}}. Die molekule bestaan uit twee siklopentadienielringe wat aan weerskante van 'n sentrale [[yster]]atoom gebind is. Dit is 'n oranje vaste stof met 'n kamferagtige reuk met 'n [[sublimasie]]temperature bo kamertemperatuur en is oplosbaar in die meeste organiese oplosmiddels. Dit is opmerklik vanweë sy stabiliteit: dit word nie beïnvloed deur lug, water, sterk basisse nie, en kan tot 400&nbsp;°C verhit word sonder om te ontbind. In oksiderende toestande kan dit omkeerbaar met sterk [[Suur|sure]] reageer om die ferroseenium[[katioon]] [Fe(C{{Sub|5}}H{{Sub|5}}){{Sub|2}}]{{Sup|+}}.{{R|werner2012}} Die vinnige groei van [[organometaalchemie]] word dikwels toegeskryf aan die opwinding wat voortspruit uit die ontdekking van ferroseen en sy vele analoë ([[metalloseen]]). [[Lêer:Photo of Ferrocene (powdered).JPG|duimnael|links|Verpoeierde ferroseen]] == Geskiedenis == === Ontdekking === Ferroseen is al drie keer per ongeluk ontdek. Die eerste bekende sintese is in die laat 1940's deur onbekende navorsers van die Union Carbide maatskappy, wat warm siklopentadieen-damp deur 'n ysterpyp probeer voer het. Die damp het met die pypwand gereageer en 'n "geel slyk" geskep wat die pyp verstop het. Jare later is 'n monster van die slyk wat gered is geanaliseer deur E. Brimm en daar is gevind dat dit uit ferroseen bestaan.{{R|werner2012|Pauson2001}} Die tweede keer was omstreeks 1950, toe navorsers van British Oxygen gepoog het om [[amien]]e uit [[Koolwaterstof|koolwaterstowwe]] en [[stikstof]] te sintetiseer in 'n wysiging van die [[Haber-proses]]. Toe hulle siklopentadieen met stikstof teen 300&nbsp;°C onder atmosferiese druk probeer laat reageer, was hulle teleurgesteld om te sien dat die koolwaterstof met 'n ysterbron reageer wat ferroseen gelewer het. Alhoewel hulle ook die merkwaardige stabiliteit daarvan waargeneem het, het hulle die waarneming geïgnoreer en dit eers gepubliseer nadat Peter Pauson sy bevindings in 1951 gerapporteer.{{R|werner2012|miller|laszloRmon}} In 1951 het Peter L. Pauson en Thomas J. Kealy aan die Duquesne Universiteit probeer om fulvaleen [(C{{Sub|5}}H{{Sub|4}}){{Sub|2}}] deur oksidatiewe dimerisering van siklopentadieen (C{{Sub|5}}H{{Sub|6}}) voor te berei. Daartoe het hulle die [[Grignard-reagens|Grignard-verbinding]] siklopentadienielmagnesiumbromied in [[diëtieleter]] met ysterchloried as 'n oksideermiddel gereageer.{{R|werner2012}} In plaas van die verwagte fulvaleen, het hulle egter 'n ligte oranje poeier van "merkwaardige stabiliteit" met die formule C{{Sub|10}}H{{Sub|10}}Fe verkry.{{R|Pauson2001|pauson}} [[Lêer:Kealy and Pauson synthesis of ferrocene v2.jpg|duimnael|links|600px|Kealy en Pauson se Grignard-sintese van ferroseen. Die alternatiewe reaksie van dihidrofulvaleen om fulvaleen te vorm kom nie voor nie.]] {{clear|left}} === Bepaling van die struktuur === [[Lêer:Ferrocene kealy.svg|duimnael|Pauson en Kealy se oorspronklike, verkeerde begrip van ferroseen se molekulêre struktuur.{{R|pauson}}]] Pauson en Kealy het vermoed dat die verbinding twee siklopentadienielgroepe het, elk met 'n enkele [[kovalente binding]] van die versadigde koolstofatoom tot die ysteratoom.{{R|werner2012}} Die struktuur strook egter nie met die bestaande bindingsmodelle nie en kan nie die onverwagte stabiliteit van die verbinding verklaar nie, en chemici het gesukkel om die regte struktuur te vind.{{R|laszloRmon|federman}} Die struktuur is in 1952 deur drie navorsingsgroepe afgelei en onafhanklik gerapporteer:{{R|werner2008}} * Woodward en Wilkinson het dit afgelei deur op te let dat ferroseen reaksies ondergaan wat tipies is vir [[aromatiese verbinding]]s soos [[benseen]].{{R|wilk52}} * [[Ernst Otto Fischer|E. Fischer]] lei die struktuur af (wat hy 'n "dubbele kegel" genoem het) en sintetiseer ook ander metallosene soos nikkeloseen en kobaltoseen.{{R|fischer|fischer2|okuda}} * Eiland en Pepinsky het die struktuur bevestig deur middel van [[X-straalkristallografie]] en later deur [[Kernmagnetiese resonansie]].{{R|laszloRmon|eiland52|dunitz53|dunitz56}} === Begrip van die struktuur === Die "toebroodjie"-struktuur van ferroseen was skokkend nuut en het nuwe teorie vereis om te verduidelik. Toepassing van [[Molekulêre orbitaal|molekulêre orbitale teorie]] met die aanname van 'n Fe{{Sup|2+}}-sentrum tussen twee siklopentadienied-anione (C{{Sub|5}}H{{Sub|5}}){{Sup|−}} het gelei tot die suksesvolle Dewar-Chatt–Duncanson-model, wat die korrekte voorspelling van die meetkunde van die molekule moontlik gemaak het, asook die merkwaardige stabiliteit daarvan verduidelik.{{R|mingos|mehr}} === Impak === Ferroseen was nie die eerste bekende organometaalverbinding nie. Zeise se sout [[Kalium|K]]<nowiki>[</nowiki>[[Platinum|Pt]][[Chloor|Cl]]{{Sub|3}}([[Koolstof|C]]{{Sub|2}}[[Waterstof|H]]{{Sub|4}})]·H{{Sub|2}}[[Suurstof|O]] is in 1831 gerapporteer,{{R|zeise|hunt}} Mond se ontdekking van Ni(CO){{Sub|4}} het in 1888 plaasgevind,{{R|leigh}} en organo[[litium]]verbindings is in die dertigerjare ontwikkel.{{R|eisch2002}} Daar kan egter geargumenteer word dat dit die ontdekking van ferroseen is wat organometaalchemie as 'n aparte vakgebied van chemie begin het. Dit het ook gelei tot 'n ontploffing van belangstelling in verbindings van [[Oorgangsmetaal|d-blokmetale]] met koolwaterstowwe. Die ontdekking is so belangrik geag dat [[Geoffrey Wilkinson|Wilkinson]] en [[Ernst Otto Fischer|Fischer]] die [[Nobelprys vir Chemie]] in 1973 gedeel het "vir hul baanbrekerswerk wat onafhanklik van mekaar uitgevoer is ten opsigte van die chemie van die organometaalverbindings – die sogenaamde toebroodjieverbindings".{{R|Nobel}} == Toepassings van ferroseen en sy afgeleides == Ferroseen en die talle afgeleides daarvan is nie op groot skaal van toepassing nie, maar het baie gebruike wat die ongewone struktuur benut: * As ligandsteier: Ferroseenafgeleides word gebruik as [[ligand]]e vir [[Katalisator|oorgangsmetaal-gekataliseerde]] reaksies. Sommige van hulle het industriële toepassings gevind in die sintese van [[Geneesmiddel|farmaseutiese]] en [[landbou]]chemikalieë. * Brandstofbymiddels: Ferroseen en van sy afgeleides is as brandstofbymiddels gebruik. Hulle is veiliger as die tetraetiellood wat voorheen gebruik is.{{R|additives}} * Farmaseutiese middels: Ferroseenderivate is ondersoek as medisyne{{R|Van Staveren}} vir die behandeling van [[malaria]]{{R|BiotNosten2011|Roux}} en [[kanker]].{{R|Ornelas|Babin}} * Vuurpylbrandstof: Ferroseen en verwante derivate word gebruik as kragtige brandstofsnelheidskatalisators in saamgestelde dryfmiddels met ammoniumperchloraat.{{R|Burn}} == Verwysings == {{verwysings|30em|verwysings= <ref name="additives">{{cite web |url=http://www.osd.org.tr/14.pdf |title=Application of fuel additives |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060505193757/http://www.osd.org.tr/14.pdf |archive-date=5 Mei 2006 |language=en}}</ref> <ref name="Babin">{{cite journal | last1 = Babin | first1 = V. N. | year = 2014 | title = Ferrocenes as potential anticancer drugs. Facts and hypotheses | journal = Russ. Chem. Bull. | volume = 63 | issue = 11| pages = 2405–2422 | doi = 10.1007/s11172-014-0756-7 | s2cid = 94618726 |language=en}}</ref> <ref name="BiotNosten2011">{{cite journal |last1=Biot |first1=C. |last2=Nosten |first2=F. |last3=Fraisse |first3=L. |last4=Ter-Minassian |first4=D. |last5=Khalife |first5=J. |last6=Dive |first6=D. |title=The antimalarial ferroquine: from bench to clinic |journal=Parasite |volume=18 |issue=3 |year=2011 |pages=207–214 |issn=1252-607X |doi=10.1051/parasite/2011183207 |pmid=21894260 |pmc=3671469 |language=en}}</ref> <ref name="Burn">{{Cite web |url=https://www.rocketmotorparts.com/index.aspx?pageid=1577809&prodid=15759228 |title=Ferrocene Burn Rate Catalyst |website=www.rocketmotorparts.com |access-date=16 Julie 2021 |language=en}}</ref> <ref name="dunitz53">{{cite journal |last1=Dunitz |first1= J. D. |last2= Orgel |first2= L. E. |title=Bis-Cyclopentadienyl&nbsp;– A Molecular Sandwich |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1953-01-17_171_4342/page/121 |journal=Nature |year=1953 |volume=171 |pages= 121–122 |doi = 10.1038/171121a0 |issue=4342|bibcode = 1953Natur.171..121D |s2cid= 4263761 |language=en}}</ref> <ref name="dunitz56">{{cite journal |first1= J. |last1= Dunitz |first2= L. |last2= Orgel |first3= A. |last3= Rich |title = The crystal structure of ferrocene |journal = Acta Crystallographica |year = 1956 |volume = 9 |pages = 373–375 |doi = 10.1107/S0365110X56001091 |issue = 4|doi-access = free |language=en}}</ref> <ref name="eiland52">{{Cite journal |first1=Philip Frank |last1= Eiland |first2= Ray |last2= Pepinsky |year= 1952 |title= X-ray Examination of Iron Biscyclopentadienyl |journal=J. Am. Chem. Soc. |volume= 74 |issue= 19 |page= 4971 |doi= 10.1021/ja01139a527 |language=en}}</ref> <ref name="eisch2002">{{cite journal |last1=Eisch |first1=John J. |title=Henry Gilman: American Pioneer in the Rise of Organometallic Chemistry in Modern Science and Technology |journal=Organometallics |volume=21 |issue=25 |year=2002 |pages=5439–5463 |issn=0276-7333 |doi=10.1021/om0109408 |language=en}}</ref> <ref name="federman">{{Cite journal |first1= Alberto |last1= Federman Neto |first2=Alessandra Caramori |last2= Pelegrino |first3=Vitor André |last3= Darin |year= 2004 |title= Ferrocene: 50 Years of Transition Metal Organometallic Chemistry — From Organic and Inorganic to Supramolecular Chemistry (Abstract) |journal= Trends in Organometallic Chemistry |volume= 4 |pages= 147–169 |url= http://www.researchtrends.net/tia/abstract.asp?in=0&vn=4&tid=9&aid=870&pub=2002&type=3 |publisher=Research Trends |language=en}}</ref> <ref name="fischer">{{Cite journal |last1= Fischer |first1=E. O. |last2= Pfab |first2= W. |title= Zur Kristallstruktur der Di-Cyclopentadienyl-Verbindungen des zweiwertigen Eisens, Kobalts und Nickels |trans-title=Oor die kristalstruktuur van die bis-siklopentadienielverbindings van tweewaardige yster, kobalt en nikkel |journal= Zeitschrift für Anorganische und Allgemeine Chemie |language= de |year= 1952 |volume= 7 |issue= 6 |pages= 377–339 |doi= 10.1002/zaac.19532740603}}</ref> <ref name="fischer2">{{cite journal |last1= Fischer |first1=E. O. |last2= Pfab |first2= W. |title = Zur Kristallstruktur der Di-Cyclopentadienyl-Verbindungen des zweiwertigen Eisens, Kobalts und Nickels |trans-title=Oor die kristalstruktuur van die bis-siklopentadienielverbindings van tweewaardige yster, kobalt en nikkel |journal = Zeitschrift für Naturforschung B |language= de |year = 1952 |volume = 7 |issue = 7|pages = 377–379 |doi =10.1515/znb-1952-0701|doi-access = free }}</ref> <ref name="hunt">{{cite journal |last= Hunt |first= L.B. |year= 1984 |title= The First Organometallic Compounds: William Christopher Zeise and his Platinum Complexes |journal= Platinum Metals Review |volume= 28 |issue= 2 |pages= 76–83 |url= http://www.platinummetalsreview.com/pdf/pmr-v28-i2-076-083.pdf |language= en |access-date= 16 Julie 2021 |archive-date= 24 September 2015 |archive-url= https://web.archive.org/web/20150924074325/http://www.platinummetalsreview.com/pdf/pmr-v28-i2-076-083.pdf |url-status= dead }}</ref> <ref name="IUSTC">{{cite book |author=[[IUSTC]] |date=2014 |title=Nomenclature of Organic Chemistry: IUPAC Recommendations and Preferred Names 2013 |publisher=The Royal Society of Chemistry |pages=1041 |doi=10.1039/9781849733069 |isbn=978-0-85404-182-4 |language=en}}</ref> <ref name="laszloRmon">{{cite journal |first1= Pierre |last1= Laszlo |first2= Roald |last2=Hoffmann |title = Ferrocene: Ironclad History or Rashomon Tale? |journal = Angewandte Chemie International Edition |year = 2000 |volume = 39 |pages = 123–124 |url = http://ccc.chem.pitt.edu/wipf/Courses/1140_05_files/ferrocene.pdf |doi = 10.1002/(SICI)1521-3773(20000103)39:1<123::AID-ANIE123>3.0.CO;2-Z |pmid=10649350 |issue = 1 |language=en}}</ref> <ref name="leigh">{{cite book |editor1-last= Leigh |editor1-first=G.J. |editor2-last= Winterton |editor2-first= N. |year= 2002 |title= Modern Coordination Chemistry: The Legacy of Joseph Chatt |location= Cambridge, UK |publisher= RSC Publishing |pages= 101–10 |isbn= 978-0-85404-469-6 |url=https://books.google.co.za/books?id=VoBxtPb5zCcC |language=en}}</ref> <ref name="mehr">{{cite book |author1= Mehrotra, R.C. |author2= Singh, A. |year= 2007 |title= Organometallic Chemistry: A Unified Approach |edition= 2de |location= New Delhi |publisher= New Age International |pages= 261–67 |isbn= 978-81-224-1258-1 |url=https://books.google.com/books?id=NSQy3mFKRM8C&pg=PAPA262 |language=en}}</ref> <ref name="miller">{{cite journal| last1=Miller |first1= S. A. |last2=Tebboth |first2= J. A. |last3= Tremaine |first3= J. F. |journal=Journal of the Chemical Society |year=1952 |pages= 632–635 |title=114. Dicyclopentadienyliron |doi=10.1039/JR9520000632 |language=en}}</ref> <ref name="mingos">{{cite journal |last= Mingos |first=D.M.P. |year= 2001 |title= A Historical Perspective on Dewar's Landmark Contribution to Organometallic Chemistry |url= https://archive.org/details/sim_journal-of-organometallic-chemistry_2001-10-15_635_1-2/page/1 |journal=Journal of Organometallic Chemistry |volume= 635 |issue= 1–2 |pages= 1–8 |doi= 10.1016/S0022-328X(01)01155-X |language=en}}</ref> <ref name="Nobel">{{Cite web |url= http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1973/ |title= The Nobel Prize in Chemistry 1973 |publisher=Nobel Foundation |access-date=16 Julie 2021 |language=en}}</ref> <ref name="okuda">{{Cite journal |last=Okuda |first=Jun |date=28 Desember 2016 |title=Ferrocene - 65 Years After |journal=European Journal of Inorganic Chemistry |volume=2017 |issue=2 |pages=217–219 |doi=10.1002/ejic.201601323 |issn=1434-1948 |language=en}}</ref> <ref name="Ornelas">{{Cite journal |last=Ornelas |first=Catia |s2cid=56521492|title=Application of ferrocene and its derivatives in cancer research |journal=New Journal of Chemistry |volume=35 |issue=10 |pages=1973 |doi=10.1039/c1nj20172g |year=2011 |language=en}}</ref> <ref name="pauson">{{cite journal |first1 = T. J. |last1 = Kealy |first2 = P. L. |last2 = Pauson |title = A New Type of Organo-Iron Compound |url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_1951-12-15_168_4285/page/1039 |journal = Nature |year = 1951 |volume = 168 |pages = 1039–1040 |doi = 10.1038/1681039b0 |issue = 4285 |bibcode = 1951Natur.168.1039K |s2cid = 4181383 |language=en}}</ref> <ref name="Pauson2001">{{cite journal |title = Ferrocene&mdash;how it all began |first = Peter L. |last = Pauson |journal = Journal of Organometallic Chemistry |volume = 637–639 |year = 2001 |pages = 3–6 |doi = 10.1016/S0022-328X(01)01126-3 |language=en}}</ref> <ref name="Roux">{{cite journal | last1 = Roux | first1 = C. | last2 = Biot | first2 = C. | year = 2012 | title = Ferrocene-based antimalarials | journal = Future Med. Chem. | volume = 4 | issue = 6| pages = 783–797 | doi = 10.4155/fmc.12.26 | pmid = 22530641 |language=en}}</ref> <ref name="Van Staveren">{{cite journal |first1=Dave R. |last1=Van Staveren |first2=Nils |last2=Metzler-Nolte |title=Bioorganometallic Chemistry of Ferrocene |journal=Chemical Reviews |date= 2004 |volume=104 |issue=12 |pages=5931–5986 |doi=10.1021/cr0101510 |pmid=15584693 |language=en}}</ref> <ref name="werner2008">{{cite book |last= Werner |first=H. |year= 2008 |location= New York |title= Landmarks in Organo-Transition Metal Chemistry: A Personal View |publisher= Springer Science |pages= 161–63 |isbn= 978-0-387-09847-0 |url=https://books.google.com/books?id=dP4LTfaPzAMC |language=en}}</ref> <ref name="werner2012">{{cite journal | last1 = Werner | first1 = H | year = 2012 | title = At Least 60 Years of Ferrocene: The Discovery and Rediscovery of the Sandwich Complexes | journal =Angew. Chem. Int. Ed. | volume = 51 | issue = 25| pages = 6052–6058 | doi = 10.1002/anie.201201598 | pmid = 22573490 |language=en}}</ref> <ref name="wilk52">{{cite journal |first1= G. |last1=Wilkinson |first2=M.|last2= Rosenblum |first3=M. C.|last3= Whiting|first4= R. B. |last4=Woodward |title = The structure of iron ''bis''-cyclopentadienyl |journal = J. Am. Chem. Soc. |year = 1952 |volume = 74 |issue= 8 |pages = 2125–2126 |doi = 10.1021/ja01128a527 |language=en}}</ref> <ref name="zeise">{{cite journal |last1= Zeise |first1=W.C. |year= 1831 |title= Von der Wirkung zwischen Platinchlorid und Alkohol, und von den dabei entstehenden neuen Substanzen |trans-title=Oor die effek tussen platinumchloried en alkohol, en oor die nuwe stowwe wat in die proses ontstaan |journal=Annalen der Physik |language= de |volume= 97 |issue= 4 |pages= 497–541 |doi= 10.1002/andp.18310970402|bibcode = 1831AnP....97..497Z |url=https://zenodo.org/record/1423546}}</ref> }} {{Normdata}} [[Kategorie:Verbindings van yster]] [[Kategorie:Organometaalverbindings]] 2h8v3kba2v1ejergvlqzbbagxl4tsri 2979198 2979189 2026-10-15T16:49:11Z Jcwf 4 /* Begrip van die struktuur */ 2979198 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |Naam=Ferroseen |IUPACNaam=Ferroseen{{R|IUSTC}} |SistematieseNaam= |AnderName=Disiklopentadienielyster<br/>Bis(η{{Sup|5}}-siklopentadieniel)yster |struktuur=Ferrocene-from-xtal-3D-balls.png |struktuur2=Ferrocene 3d model 2.png |CASNo=102-54-5 |formule={{chem|C|10|H|10|Fe}} |MolereMassa=186,04&nbsp;g•mol{{Sup|-1}} |Voorkoms= ligte oranje poeier |Reuk= kamferagtig |Kookpunt=249&nbsp;°C |Smeltpunt=172,5&nbsp;°C |Digtheid=1,107&nbsp;g•cm{{Sup|-3}} (teen 0&nbsp;°C) |Viskositeit= |Brekingsindeks= |Oplosbaarheid=Onoplosbaar in water, oplosbaar in die meeste organiese oplosmiddels }} '''Ferroseen''' is 'n [[Organometaalchemie|organometaalverbinding]] met die formule Fe(C{{Sub|5}}H{{Sub|5}}){{Sub|2}}. Die molekule bestaan uit twee siklopentadienielringe wat aan weerskante van 'n sentrale [[yster]]atoom gebind is. Dit is 'n oranje vaste stof met 'n kamferagtige reuk met 'n [[sublimasie]]temperature bo kamertemperatuur en is oplosbaar in die meeste organiese oplosmiddels. Dit is opmerklik vanweë sy stabiliteit: dit word nie beïnvloed deur lug, water, sterk basisse nie, en kan tot 400&nbsp;°C verhit word sonder om te ontbind. In oksiderende toestande kan dit omkeerbaar met sterk [[Suur|sure]] reageer om die ferroseenium[[katioon]] [Fe(C{{Sub|5}}H{{Sub|5}}){{Sub|2}}]{{Sup|+}}.{{R|werner2012}} Die vinnige groei van [[organometaalchemie]] word dikwels toegeskryf aan die opwinding wat voortspruit uit die ontdekking van ferroseen en sy vele analoë ([[metalloseen]]). [[Lêer:Photo of Ferrocene (powdered).JPG|duimnael|links|Verpoeierde ferroseen]] == Geskiedenis == === Ontdekking === Ferroseen is al drie keer per ongeluk ontdek. Die eerste bekende sintese is in die laat 1940's deur onbekende navorsers van die Union Carbide maatskappy, wat warm siklopentadieen-damp deur 'n ysterpyp probeer voer het. Die damp het met die pypwand gereageer en 'n "geel slyk" geskep wat die pyp verstop het. Jare later is 'n monster van die slyk wat gered is geanaliseer deur E. Brimm en daar is gevind dat dit uit ferroseen bestaan.{{R|werner2012|Pauson2001}} Die tweede keer was omstreeks 1950, toe navorsers van British Oxygen gepoog het om [[amien]]e uit [[Koolwaterstof|koolwaterstowwe]] en [[stikstof]] te sintetiseer in 'n wysiging van die [[Haber-proses]]. Toe hulle siklopentadieen met stikstof teen 300&nbsp;°C onder atmosferiese druk probeer laat reageer, was hulle teleurgesteld om te sien dat die koolwaterstof met 'n ysterbron reageer wat ferroseen gelewer het. Alhoewel hulle ook die merkwaardige stabiliteit daarvan waargeneem het, het hulle die waarneming geïgnoreer en dit eers gepubliseer nadat Peter Pauson sy bevindings in 1951 gerapporteer.{{R|werner2012|miller|laszloRmon}} In 1951 het Peter L. Pauson en Thomas J. Kealy aan die Duquesne Universiteit probeer om fulvaleen [(C{{Sub|5}}H{{Sub|4}}){{Sub|2}}] deur oksidatiewe dimerisering van siklopentadieen (C{{Sub|5}}H{{Sub|6}}) voor te berei. Daartoe het hulle die [[Grignard-reagens|Grignard-verbinding]] siklopentadienielmagnesiumbromied in [[diëtieleter]] met ysterchloried as 'n oksideermiddel gereageer.{{R|werner2012}} In plaas van die verwagte fulvaleen, het hulle egter 'n ligte oranje poeier van "merkwaardige stabiliteit" met die formule C{{Sub|10}}H{{Sub|10}}Fe verkry.{{R|Pauson2001|pauson}} [[Lêer:Kealy and Pauson synthesis of ferrocene v2.jpg|duimnael|links|600px|Kealy en Pauson se Grignard-sintese van ferroseen. Die alternatiewe reaksie van dihidrofulvaleen om fulvaleen te vorm kom nie voor nie.]] {{clear|left}} === Bepaling van die struktuur === [[Lêer:Ferrocene kealy.svg|duimnael|Pauson en Kealy se oorspronklike, verkeerde begrip van ferroseen se molekulêre struktuur.{{R|pauson}}]] Pauson en Kealy het vermoed dat die verbinding twee siklopentadienielgroepe het, elk met 'n enkele [[kovalente binding]] van die versadigde koolstofatoom tot die ysteratoom.{{R|werner2012}} Die struktuur strook egter nie met die bestaande bindingsmodelle nie en kan nie die onverwagte stabiliteit van die verbinding verklaar nie, en chemici het gesukkel om die regte struktuur te vind.{{R|laszloRmon|federman}} Die struktuur is in 1952 deur drie navorsingsgroepe afgelei en onafhanklik gerapporteer:{{R|werner2008}} * Woodward en Wilkinson het dit afgelei deur op te let dat ferroseen reaksies ondergaan wat tipies is vir [[aromatiese verbinding]]s soos [[benseen]].{{R|wilk52}} * [[Ernst Otto Fischer|E. Fischer]] lei die struktuur af (wat hy 'n "dubbele kegel" genoem het) en sintetiseer ook ander metallosene soos nikkeloseen en kobaltoseen.{{R|fischer|fischer2|okuda}} * Eiland en Pepinsky het die struktuur bevestig deur middel van [[X-straalkristallografie]] en later deur [[Kernmagnetiese resonansie]].{{R|laszloRmon|eiland52|dunitz53|dunitz56}} === Begrip van die struktuur === Die "toebroodjie"-struktuur van ferroseen was skokkend nuut en het nuwe teorie vereis om te verduidelik. Toepassing van [[Molekulêre orbitaal|molekulêre orbitale teorie]] met die aanname van 'n Fe{{Sup|2+}}-sentrum tussen twee siklopentadienied-anione (C{{Sub|5}}H{{Sub|5}}){{Sup|−}} het gelei tot die suksesvolle Dewar-Chatt–Duncanson-model, wat die korrekte voorspelling van die meetkunde van die molekule moontlik gemaak het, asook die merkwaardige stabiliteit daarvan verduidelik.{{R|mingos|mehr}} Die elektronkonfigurasie van ferroseen kan geskryf word as {{ch2|a_{1g}^{2}e_{2g}^{4} }} en die gemiddelde Fe-C-afstand in 203,3 pm. Van die metallosene van vanadium tot met nikkel is ferroseen die stabielste ene. <ref name="Fowl">[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/0022328X9505747D Kevin R. Flower, Peter B. Hitchcock, Crystal and molecular structure of chromocene (η5-C5H5)2Cr, Journal of Organometallic Chemistry,507(1–2), 275-277, 1996, doi: 10.1016/0022-328X(95)05747-D.]</ref> === Impak === Ferroseen was nie die eerste bekende organometaalverbinding nie. Zeise se sout [[Kalium|K]]<nowiki>[</nowiki>[[Platinum|Pt]][[Chloor|Cl]]{{Sub|3}}([[Koolstof|C]]{{Sub|2}}[[Waterstof|H]]{{Sub|4}})]·H{{Sub|2}}[[Suurstof|O]] is in 1831 gerapporteer,{{R|zeise|hunt}} Mond se ontdekking van Ni(CO){{Sub|4}} het in 1888 plaasgevind,{{R|leigh}} en organo[[litium]]verbindings is in die dertigerjare ontwikkel.{{R|eisch2002}} Daar kan egter geargumenteer word dat dit die ontdekking van ferroseen is wat organometaalchemie as 'n aparte vakgebied van chemie begin het. Dit het ook gelei tot 'n ontploffing van belangstelling in verbindings van [[Oorgangsmetaal|d-blokmetale]] met koolwaterstowwe. Die ontdekking is so belangrik geag dat [[Geoffrey Wilkinson|Wilkinson]] en [[Ernst Otto Fischer|Fischer]] die [[Nobelprys vir Chemie]] in 1973 gedeel het "vir hul baanbrekerswerk wat onafhanklik van mekaar uitgevoer is ten opsigte van die chemie van die organometaalverbindings – die sogenaamde toebroodjieverbindings".{{R|Nobel}} == Toepassings van ferroseen en sy afgeleides == Ferroseen en die talle afgeleides daarvan is nie op groot skaal van toepassing nie, maar het baie gebruike wat die ongewone struktuur benut: * As ligandsteier: Ferroseenafgeleides word gebruik as [[ligand]]e vir [[Katalisator|oorgangsmetaal-gekataliseerde]] reaksies. Sommige van hulle het industriële toepassings gevind in die sintese van [[Geneesmiddel|farmaseutiese]] en [[landbou]]chemikalieë. * Brandstofbymiddels: Ferroseen en van sy afgeleides is as brandstofbymiddels gebruik. Hulle is veiliger as die tetraetiellood wat voorheen gebruik is.{{R|additives}} * Farmaseutiese middels: Ferroseenderivate is ondersoek as medisyne{{R|Van Staveren}} vir die behandeling van [[malaria]]{{R|BiotNosten2011|Roux}} en [[kanker]].{{R|Ornelas|Babin}} * Vuurpylbrandstof: Ferroseen en verwante derivate word gebruik as kragtige brandstofsnelheidskatalisators in saamgestelde dryfmiddels met ammoniumperchloraat.{{R|Burn}} == Verwysings == {{verwysings|30em|verwysings= <ref name="additives">{{cite web |url=http://www.osd.org.tr/14.pdf |title=Application of fuel additives |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060505193757/http://www.osd.org.tr/14.pdf |archive-date=5 Mei 2006 |language=en}}</ref> <ref name="Babin">{{cite journal | last1 = Babin | first1 = V. N. | year = 2014 | title = Ferrocenes as potential anticancer drugs. Facts and hypotheses | journal = Russ. Chem. Bull. | volume = 63 | issue = 11| pages = 2405–2422 | doi = 10.1007/s11172-014-0756-7 | s2cid = 94618726 |language=en}}</ref> <ref name="BiotNosten2011">{{cite journal |last1=Biot |first1=C. |last2=Nosten |first2=F. |last3=Fraisse |first3=L. |last4=Ter-Minassian |first4=D. |last5=Khalife |first5=J. |last6=Dive |first6=D. |title=The antimalarial ferroquine: from bench to clinic |journal=Parasite |volume=18 |issue=3 |year=2011 |pages=207–214 |issn=1252-607X |doi=10.1051/parasite/2011183207 |pmid=21894260 |pmc=3671469 |language=en}}</ref> <ref name="Burn">{{Cite web |url=https://www.rocketmotorparts.com/index.aspx?pageid=1577809&prodid=15759228 |title=Ferrocene Burn Rate Catalyst |website=www.rocketmotorparts.com |access-date=16 Julie 2021 |language=en}}</ref> <ref name="dunitz53">{{cite journal |last1=Dunitz |first1= J. D. |last2= Orgel |first2= L. E. |title=Bis-Cyclopentadienyl&nbsp;– A Molecular Sandwich |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1953-01-17_171_4342/page/121 |journal=Nature |year=1953 |volume=171 |pages= 121–122 |doi = 10.1038/171121a0 |issue=4342|bibcode = 1953Natur.171..121D |s2cid= 4263761 |language=en}}</ref> <ref name="dunitz56">{{cite journal |first1= J. |last1= Dunitz |first2= L. |last2= Orgel |first3= A. |last3= Rich |title = The crystal structure of ferrocene |journal = Acta Crystallographica |year = 1956 |volume = 9 |pages = 373–375 |doi = 10.1107/S0365110X56001091 |issue = 4|doi-access = free |language=en}}</ref> <ref name="eiland52">{{Cite journal |first1=Philip Frank |last1= Eiland |first2= Ray |last2= Pepinsky |year= 1952 |title= X-ray Examination of Iron Biscyclopentadienyl |journal=J. Am. Chem. Soc. |volume= 74 |issue= 19 |page= 4971 |doi= 10.1021/ja01139a527 |language=en}}</ref> <ref name="eisch2002">{{cite journal |last1=Eisch |first1=John J. |title=Henry Gilman: American Pioneer in the Rise of Organometallic Chemistry in Modern Science and Technology |journal=Organometallics |volume=21 |issue=25 |year=2002 |pages=5439–5463 |issn=0276-7333 |doi=10.1021/om0109408 |language=en}}</ref> <ref name="federman">{{Cite journal |first1= Alberto |last1= Federman Neto |first2=Alessandra Caramori |last2= Pelegrino |first3=Vitor André |last3= Darin |year= 2004 |title= Ferrocene: 50 Years of Transition Metal Organometallic Chemistry — From Organic and Inorganic to Supramolecular Chemistry (Abstract) |journal= Trends in Organometallic Chemistry |volume= 4 |pages= 147–169 |url= http://www.researchtrends.net/tia/abstract.asp?in=0&vn=4&tid=9&aid=870&pub=2002&type=3 |publisher=Research Trends |language=en}}</ref> <ref name="fischer">{{Cite journal |last1= Fischer |first1=E. O. |last2= Pfab |first2= W. |title= Zur Kristallstruktur der Di-Cyclopentadienyl-Verbindungen des zweiwertigen Eisens, Kobalts und Nickels |trans-title=Oor die kristalstruktuur van die bis-siklopentadienielverbindings van tweewaardige yster, kobalt en nikkel |journal= Zeitschrift für Anorganische und Allgemeine Chemie |language= de |year= 1952 |volume= 7 |issue= 6 |pages= 377–339 |doi= 10.1002/zaac.19532740603}}</ref> <ref name="fischer2">{{cite journal |last1= Fischer |first1=E. O. |last2= Pfab |first2= W. |title = Zur Kristallstruktur der Di-Cyclopentadienyl-Verbindungen des zweiwertigen Eisens, Kobalts und Nickels |trans-title=Oor die kristalstruktuur van die bis-siklopentadienielverbindings van tweewaardige yster, kobalt en nikkel |journal = Zeitschrift für Naturforschung B |language= de |year = 1952 |volume = 7 |issue = 7|pages = 377–379 |doi =10.1515/znb-1952-0701|doi-access = free }}</ref> <ref name="hunt">{{cite journal |last= Hunt |first= L.B. |year= 1984 |title= The First Organometallic Compounds: William Christopher Zeise and his Platinum Complexes |journal= Platinum Metals Review |volume= 28 |issue= 2 |pages= 76–83 |url= http://www.platinummetalsreview.com/pdf/pmr-v28-i2-076-083.pdf |language= en |access-date= 16 Julie 2021 |archive-date= 24 September 2015 |archive-url= https://web.archive.org/web/20150924074325/http://www.platinummetalsreview.com/pdf/pmr-v28-i2-076-083.pdf |url-status= dead }}</ref> <ref name="IUSTC">{{cite book |author=[[IUSTC]] |date=2014 |title=Nomenclature of Organic Chemistry: IUPAC Recommendations and Preferred Names 2013 |publisher=The Royal Society of Chemistry |pages=1041 |doi=10.1039/9781849733069 |isbn=978-0-85404-182-4 |language=en}}</ref> <ref name="laszloRmon">{{cite journal |first1= Pierre |last1= Laszlo |first2= Roald |last2=Hoffmann |title = Ferrocene: Ironclad History or Rashomon Tale? |journal = Angewandte Chemie International Edition |year = 2000 |volume = 39 |pages = 123–124 |url = http://ccc.chem.pitt.edu/wipf/Courses/1140_05_files/ferrocene.pdf |doi = 10.1002/(SICI)1521-3773(20000103)39:1<123::AID-ANIE123>3.0.CO;2-Z |pmid=10649350 |issue = 1 |language=en}}</ref> <ref name="leigh">{{cite book |editor1-last= Leigh |editor1-first=G.J. |editor2-last= Winterton |editor2-first= N. |year= 2002 |title= Modern Coordination Chemistry: The Legacy of Joseph Chatt |location= Cambridge, UK |publisher= RSC Publishing |pages= 101–10 |isbn= 978-0-85404-469-6 |url=https://books.google.co.za/books?id=VoBxtPb5zCcC |language=en}}</ref> <ref name="mehr">{{cite book |author1= Mehrotra, R.C. |author2= Singh, A. |year= 2007 |title= Organometallic Chemistry: A Unified Approach |edition= 2de |location= New Delhi |publisher= New Age International |pages= 261–67 |isbn= 978-81-224-1258-1 |url=https://books.google.com/books?id=NSQy3mFKRM8C&pg=PAPA262 |language=en}}</ref> <ref name="miller">{{cite journal| last1=Miller |first1= S. A. |last2=Tebboth |first2= J. A. |last3= Tremaine |first3= J. F. |journal=Journal of the Chemical Society |year=1952 |pages= 632–635 |title=114. Dicyclopentadienyliron |doi=10.1039/JR9520000632 |language=en}}</ref> <ref name="mingos">{{cite journal |last= Mingos |first=D.M.P. |year= 2001 |title= A Historical Perspective on Dewar's Landmark Contribution to Organometallic Chemistry |url= https://archive.org/details/sim_journal-of-organometallic-chemistry_2001-10-15_635_1-2/page/1 |journal=Journal of Organometallic Chemistry |volume= 635 |issue= 1–2 |pages= 1–8 |doi= 10.1016/S0022-328X(01)01155-X |language=en}}</ref> <ref name="Nobel">{{Cite web |url= http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1973/ |title= The Nobel Prize in Chemistry 1973 |publisher=Nobel Foundation |access-date=16 Julie 2021 |language=en}}</ref> <ref name="okuda">{{Cite journal |last=Okuda |first=Jun |date=28 Desember 2016 |title=Ferrocene - 65 Years After |journal=European Journal of Inorganic Chemistry |volume=2017 |issue=2 |pages=217–219 |doi=10.1002/ejic.201601323 |issn=1434-1948 |language=en}}</ref> <ref name="Ornelas">{{Cite journal |last=Ornelas |first=Catia |s2cid=56521492|title=Application of ferrocene and its derivatives in cancer research |journal=New Journal of Chemistry |volume=35 |issue=10 |pages=1973 |doi=10.1039/c1nj20172g |year=2011 |language=en}}</ref> <ref name="pauson">{{cite journal |first1 = T. J. |last1 = Kealy |first2 = P. L. |last2 = Pauson |title = A New Type of Organo-Iron Compound |url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_1951-12-15_168_4285/page/1039 |journal = Nature |year = 1951 |volume = 168 |pages = 1039–1040 |doi = 10.1038/1681039b0 |issue = 4285 |bibcode = 1951Natur.168.1039K |s2cid = 4181383 |language=en}}</ref> <ref name="Pauson2001">{{cite journal |title = Ferrocene&mdash;how it all began |first = Peter L. |last = Pauson |journal = Journal of Organometallic Chemistry |volume = 637–639 |year = 2001 |pages = 3–6 |doi = 10.1016/S0022-328X(01)01126-3 |language=en}}</ref> <ref name="Roux">{{cite journal | last1 = Roux | first1 = C. | last2 = Biot | first2 = C. | year = 2012 | title = Ferrocene-based antimalarials | journal = Future Med. Chem. | volume = 4 | issue = 6| pages = 783–797 | doi = 10.4155/fmc.12.26 | pmid = 22530641 |language=en}}</ref> <ref name="Van Staveren">{{cite journal |first1=Dave R. |last1=Van Staveren |first2=Nils |last2=Metzler-Nolte |title=Bioorganometallic Chemistry of Ferrocene |journal=Chemical Reviews |date= 2004 |volume=104 |issue=12 |pages=5931–5986 |doi=10.1021/cr0101510 |pmid=15584693 |language=en}}</ref> <ref name="werner2008">{{cite book |last= Werner |first=H. |year= 2008 |location= New York |title= Landmarks in Organo-Transition Metal Chemistry: A Personal View |publisher= Springer Science |pages= 161–63 |isbn= 978-0-387-09847-0 |url=https://books.google.com/books?id=dP4LTfaPzAMC |language=en}}</ref> <ref name="werner2012">{{cite journal | last1 = Werner | first1 = H | year = 2012 | title = At Least 60 Years of Ferrocene: The Discovery and Rediscovery of the Sandwich Complexes | journal =Angew. Chem. Int. Ed. | volume = 51 | issue = 25| pages = 6052–6058 | doi = 10.1002/anie.201201598 | pmid = 22573490 |language=en}}</ref> <ref name="wilk52">{{cite journal |first1= G. |last1=Wilkinson |first2=M.|last2= Rosenblum |first3=M. C.|last3= Whiting|first4= R. B. |last4=Woodward |title = The structure of iron ''bis''-cyclopentadienyl |journal = J. Am. Chem. Soc. |year = 1952 |volume = 74 |issue= 8 |pages = 2125–2126 |doi = 10.1021/ja01128a527 |language=en}}</ref> <ref name="zeise">{{cite journal |last1= Zeise |first1=W.C. |year= 1831 |title= Von der Wirkung zwischen Platinchlorid und Alkohol, und von den dabei entstehenden neuen Substanzen |trans-title=Oor die effek tussen platinumchloried en alkohol, en oor die nuwe stowwe wat in die proses ontstaan |journal=Annalen der Physik |language= de |volume= 97 |issue= 4 |pages= 497–541 |doi= 10.1002/andp.18310970402|bibcode = 1831AnP....97..497Z |url=https://zenodo.org/record/1423546}}</ref> }} {{Normdata}} [[Kategorie:Verbindings van yster]] [[Kategorie:Organometaalverbindings]] etlab3igcerxek4n4btkygduowlcpsb 2979199 2979198 2026-10-15T16:49:46Z Jcwf 4 /* Begrip van die struktuur */ 2979199 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |Naam=Ferroseen |IUPACNaam=Ferroseen{{R|IUSTC}} |SistematieseNaam= |AnderName=Disiklopentadienielyster<br/>Bis(η{{Sup|5}}-siklopentadieniel)yster |struktuur=Ferrocene-from-xtal-3D-balls.png |struktuur2=Ferrocene 3d model 2.png |CASNo=102-54-5 |formule={{chem|C|10|H|10|Fe}} |MolereMassa=186,04&nbsp;g•mol{{Sup|-1}} |Voorkoms= ligte oranje poeier |Reuk= kamferagtig |Kookpunt=249&nbsp;°C |Smeltpunt=172,5&nbsp;°C |Digtheid=1,107&nbsp;g•cm{{Sup|-3}} (teen 0&nbsp;°C) |Viskositeit= |Brekingsindeks= |Oplosbaarheid=Onoplosbaar in water, oplosbaar in die meeste organiese oplosmiddels }} '''Ferroseen''' is 'n [[Organometaalchemie|organometaalverbinding]] met die formule Fe(C{{Sub|5}}H{{Sub|5}}){{Sub|2}}. Die molekule bestaan uit twee siklopentadienielringe wat aan weerskante van 'n sentrale [[yster]]atoom gebind is. Dit is 'n oranje vaste stof met 'n kamferagtige reuk met 'n [[sublimasie]]temperature bo kamertemperatuur en is oplosbaar in die meeste organiese oplosmiddels. Dit is opmerklik vanweë sy stabiliteit: dit word nie beïnvloed deur lug, water, sterk basisse nie, en kan tot 400&nbsp;°C verhit word sonder om te ontbind. In oksiderende toestande kan dit omkeerbaar met sterk [[Suur|sure]] reageer om die ferroseenium[[katioon]] [Fe(C{{Sub|5}}H{{Sub|5}}){{Sub|2}}]{{Sup|+}}.{{R|werner2012}} Die vinnige groei van [[organometaalchemie]] word dikwels toegeskryf aan die opwinding wat voortspruit uit die ontdekking van ferroseen en sy vele analoë ([[metalloseen]]). [[Lêer:Photo of Ferrocene (powdered).JPG|duimnael|links|Verpoeierde ferroseen]] == Geskiedenis == === Ontdekking === Ferroseen is al drie keer per ongeluk ontdek. Die eerste bekende sintese is in die laat 1940's deur onbekende navorsers van die Union Carbide maatskappy, wat warm siklopentadieen-damp deur 'n ysterpyp probeer voer het. Die damp het met die pypwand gereageer en 'n "geel slyk" geskep wat die pyp verstop het. Jare later is 'n monster van die slyk wat gered is geanaliseer deur E. Brimm en daar is gevind dat dit uit ferroseen bestaan.{{R|werner2012|Pauson2001}} Die tweede keer was omstreeks 1950, toe navorsers van British Oxygen gepoog het om [[amien]]e uit [[Koolwaterstof|koolwaterstowwe]] en [[stikstof]] te sintetiseer in 'n wysiging van die [[Haber-proses]]. Toe hulle siklopentadieen met stikstof teen 300&nbsp;°C onder atmosferiese druk probeer laat reageer, was hulle teleurgesteld om te sien dat die koolwaterstof met 'n ysterbron reageer wat ferroseen gelewer het. Alhoewel hulle ook die merkwaardige stabiliteit daarvan waargeneem het, het hulle die waarneming geïgnoreer en dit eers gepubliseer nadat Peter Pauson sy bevindings in 1951 gerapporteer.{{R|werner2012|miller|laszloRmon}} In 1951 het Peter L. Pauson en Thomas J. Kealy aan die Duquesne Universiteit probeer om fulvaleen [(C{{Sub|5}}H{{Sub|4}}){{Sub|2}}] deur oksidatiewe dimerisering van siklopentadieen (C{{Sub|5}}H{{Sub|6}}) voor te berei. Daartoe het hulle die [[Grignard-reagens|Grignard-verbinding]] siklopentadienielmagnesiumbromied in [[diëtieleter]] met ysterchloried as 'n oksideermiddel gereageer.{{R|werner2012}} In plaas van die verwagte fulvaleen, het hulle egter 'n ligte oranje poeier van "merkwaardige stabiliteit" met die formule C{{Sub|10}}H{{Sub|10}}Fe verkry.{{R|Pauson2001|pauson}} [[Lêer:Kealy and Pauson synthesis of ferrocene v2.jpg|duimnael|links|600px|Kealy en Pauson se Grignard-sintese van ferroseen. Die alternatiewe reaksie van dihidrofulvaleen om fulvaleen te vorm kom nie voor nie.]] {{clear|left}} === Bepaling van die struktuur === [[Lêer:Ferrocene kealy.svg|duimnael|Pauson en Kealy se oorspronklike, verkeerde begrip van ferroseen se molekulêre struktuur.{{R|pauson}}]] Pauson en Kealy het vermoed dat die verbinding twee siklopentadienielgroepe het, elk met 'n enkele [[kovalente binding]] van die versadigde koolstofatoom tot die ysteratoom.{{R|werner2012}} Die struktuur strook egter nie met die bestaande bindingsmodelle nie en kan nie die onverwagte stabiliteit van die verbinding verklaar nie, en chemici het gesukkel om die regte struktuur te vind.{{R|laszloRmon|federman}} Die struktuur is in 1952 deur drie navorsingsgroepe afgelei en onafhanklik gerapporteer:{{R|werner2008}} * Woodward en Wilkinson het dit afgelei deur op te let dat ferroseen reaksies ondergaan wat tipies is vir [[aromatiese verbinding]]s soos [[benseen]].{{R|wilk52}} * [[Ernst Otto Fischer|E. Fischer]] lei die struktuur af (wat hy 'n "dubbele kegel" genoem het) en sintetiseer ook ander metallosene soos nikkeloseen en kobaltoseen.{{R|fischer|fischer2|okuda}} * Eiland en Pepinsky het die struktuur bevestig deur middel van [[X-straalkristallografie]] en later deur [[Kernmagnetiese resonansie]].{{R|laszloRmon|eiland52|dunitz53|dunitz56}} === Begrip van die struktuur === Die "toebroodjie"-struktuur van ferroseen was skokkend nuut en het nuwe teorie vereis om te verduidelik. Toepassing van [[Molekulêre orbitaal|molekulêre orbitale teorie]] met die aanname van 'n Fe{{Sup|2+}}-sentrum tussen twee siklopentadienied-anione (C{{Sub|5}}H{{Sub|5}}){{Sup|−}} het gelei tot die suksesvolle Dewar-Chatt–Duncanson-model, wat die korrekte voorspelling van die meetkunde van die molekule moontlik gemaak het, asook die merkwaardige stabiliteit daarvan verduidelik.{{R|mingos|mehr}} Die elektronkonfigurasie van ferroseen kan geskryf word as {{ch2|a_{1g}^{2}e_{2g}^{4} }} en die gemiddelde Fe-C-afstand ix 203,3 pm. Van die metallosene van vanadium tot met nikkel is ferroseen die stabielste ene. <ref name="Fowl">[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/0022328X9505747D Kevin R. Flower, Peter B. Hitchcock, Crystal and molecular structure of chromocene (η5-C5H5)2Cr, Journal of Organometallic Chemistry,507(1–2), 275-277, 1996, doi: 10.1016/0022-328X(95)05747-D.]</ref> === Impak === Ferroseen was nie die eerste bekende organometaalverbinding nie. Zeise se sout [[Kalium|K]]<nowiki>[</nowiki>[[Platinum|Pt]][[Chloor|Cl]]{{Sub|3}}([[Koolstof|C]]{{Sub|2}}[[Waterstof|H]]{{Sub|4}})]·H{{Sub|2}}[[Suurstof|O]] is in 1831 gerapporteer,{{R|zeise|hunt}} Mond se ontdekking van Ni(CO){{Sub|4}} het in 1888 plaasgevind,{{R|leigh}} en organo[[litium]]verbindings is in die dertigerjare ontwikkel.{{R|eisch2002}} Daar kan egter geargumenteer word dat dit die ontdekking van ferroseen is wat organometaalchemie as 'n aparte vakgebied van chemie begin het. Dit het ook gelei tot 'n ontploffing van belangstelling in verbindings van [[Oorgangsmetaal|d-blokmetale]] met koolwaterstowwe. Die ontdekking is so belangrik geag dat [[Geoffrey Wilkinson|Wilkinson]] en [[Ernst Otto Fischer|Fischer]] die [[Nobelprys vir Chemie]] in 1973 gedeel het "vir hul baanbrekerswerk wat onafhanklik van mekaar uitgevoer is ten opsigte van die chemie van die organometaalverbindings – die sogenaamde toebroodjieverbindings".{{R|Nobel}} == Toepassings van ferroseen en sy afgeleides == Ferroseen en die talle afgeleides daarvan is nie op groot skaal van toepassing nie, maar het baie gebruike wat die ongewone struktuur benut: * As ligandsteier: Ferroseenafgeleides word gebruik as [[ligand]]e vir [[Katalisator|oorgangsmetaal-gekataliseerde]] reaksies. Sommige van hulle het industriële toepassings gevind in die sintese van [[Geneesmiddel|farmaseutiese]] en [[landbou]]chemikalieë. * Brandstofbymiddels: Ferroseen en van sy afgeleides is as brandstofbymiddels gebruik. Hulle is veiliger as die tetraetiellood wat voorheen gebruik is.{{R|additives}} * Farmaseutiese middels: Ferroseenderivate is ondersoek as medisyne{{R|Van Staveren}} vir die behandeling van [[malaria]]{{R|BiotNosten2011|Roux}} en [[kanker]].{{R|Ornelas|Babin}} * Vuurpylbrandstof: Ferroseen en verwante derivate word gebruik as kragtige brandstofsnelheidskatalisators in saamgestelde dryfmiddels met ammoniumperchloraat.{{R|Burn}} == Verwysings == {{verwysings|30em|verwysings= <ref name="additives">{{cite web |url=http://www.osd.org.tr/14.pdf |title=Application of fuel additives |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060505193757/http://www.osd.org.tr/14.pdf |archive-date=5 Mei 2006 |language=en}}</ref> <ref name="Babin">{{cite journal | last1 = Babin | first1 = V. N. | year = 2014 | title = Ferrocenes as potential anticancer drugs. Facts and hypotheses | journal = Russ. Chem. Bull. | volume = 63 | issue = 11| pages = 2405–2422 | doi = 10.1007/s11172-014-0756-7 | s2cid = 94618726 |language=en}}</ref> <ref name="BiotNosten2011">{{cite journal |last1=Biot |first1=C. |last2=Nosten |first2=F. |last3=Fraisse |first3=L. |last4=Ter-Minassian |first4=D. |last5=Khalife |first5=J. |last6=Dive |first6=D. |title=The antimalarial ferroquine: from bench to clinic |journal=Parasite |volume=18 |issue=3 |year=2011 |pages=207–214 |issn=1252-607X |doi=10.1051/parasite/2011183207 |pmid=21894260 |pmc=3671469 |language=en}}</ref> <ref name="Burn">{{Cite web |url=https://www.rocketmotorparts.com/index.aspx?pageid=1577809&prodid=15759228 |title=Ferrocene Burn Rate Catalyst |website=www.rocketmotorparts.com |access-date=16 Julie 2021 |language=en}}</ref> <ref name="dunitz53">{{cite journal |last1=Dunitz |first1= J. D. |last2= Orgel |first2= L. E. |title=Bis-Cyclopentadienyl&nbsp;– A Molecular Sandwich |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1953-01-17_171_4342/page/121 |journal=Nature |year=1953 |volume=171 |pages= 121–122 |doi = 10.1038/171121a0 |issue=4342|bibcode = 1953Natur.171..121D |s2cid= 4263761 |language=en}}</ref> <ref name="dunitz56">{{cite journal |first1= J. |last1= Dunitz |first2= L. |last2= Orgel |first3= A. |last3= Rich |title = The crystal structure of ferrocene |journal = Acta Crystallographica |year = 1956 |volume = 9 |pages = 373–375 |doi = 10.1107/S0365110X56001091 |issue = 4|doi-access = free |language=en}}</ref> <ref name="eiland52">{{Cite journal |first1=Philip Frank |last1= Eiland |first2= Ray |last2= Pepinsky |year= 1952 |title= X-ray Examination of Iron Biscyclopentadienyl |journal=J. Am. Chem. Soc. |volume= 74 |issue= 19 |page= 4971 |doi= 10.1021/ja01139a527 |language=en}}</ref> <ref name="eisch2002">{{cite journal |last1=Eisch |first1=John J. |title=Henry Gilman: American Pioneer in the Rise of Organometallic Chemistry in Modern Science and Technology |journal=Organometallics |volume=21 |issue=25 |year=2002 |pages=5439–5463 |issn=0276-7333 |doi=10.1021/om0109408 |language=en}}</ref> <ref name="federman">{{Cite journal |first1= Alberto |last1= Federman Neto |first2=Alessandra Caramori |last2= Pelegrino |first3=Vitor André |last3= Darin |year= 2004 |title= Ferrocene: 50 Years of Transition Metal Organometallic Chemistry — From Organic and Inorganic to Supramolecular Chemistry (Abstract) |journal= Trends in Organometallic Chemistry |volume= 4 |pages= 147–169 |url= http://www.researchtrends.net/tia/abstract.asp?in=0&vn=4&tid=9&aid=870&pub=2002&type=3 |publisher=Research Trends |language=en}}</ref> <ref name="fischer">{{Cite journal |last1= Fischer |first1=E. O. |last2= Pfab |first2= W. |title= Zur Kristallstruktur der Di-Cyclopentadienyl-Verbindungen des zweiwertigen Eisens, Kobalts und Nickels |trans-title=Oor die kristalstruktuur van die bis-siklopentadienielverbindings van tweewaardige yster, kobalt en nikkel |journal= Zeitschrift für Anorganische und Allgemeine Chemie |language= de |year= 1952 |volume= 7 |issue= 6 |pages= 377–339 |doi= 10.1002/zaac.19532740603}}</ref> <ref name="fischer2">{{cite journal |last1= Fischer |first1=E. O. |last2= Pfab |first2= W. |title = Zur Kristallstruktur der Di-Cyclopentadienyl-Verbindungen des zweiwertigen Eisens, Kobalts und Nickels |trans-title=Oor die kristalstruktuur van die bis-siklopentadienielverbindings van tweewaardige yster, kobalt en nikkel |journal = Zeitschrift für Naturforschung B |language= de |year = 1952 |volume = 7 |issue = 7|pages = 377–379 |doi =10.1515/znb-1952-0701|doi-access = free }}</ref> <ref name="hunt">{{cite journal |last= Hunt |first= L.B. |year= 1984 |title= The First Organometallic Compounds: William Christopher Zeise and his Platinum Complexes |journal= Platinum Metals Review |volume= 28 |issue= 2 |pages= 76–83 |url= http://www.platinummetalsreview.com/pdf/pmr-v28-i2-076-083.pdf |language= en |access-date= 16 Julie 2021 |archive-date= 24 September 2015 |archive-url= https://web.archive.org/web/20150924074325/http://www.platinummetalsreview.com/pdf/pmr-v28-i2-076-083.pdf |url-status= dead }}</ref> <ref name="IUSTC">{{cite book |author=[[IUSTC]] |date=2014 |title=Nomenclature of Organic Chemistry: IUPAC Recommendations and Preferred Names 2013 |publisher=The Royal Society of Chemistry |pages=1041 |doi=10.1039/9781849733069 |isbn=978-0-85404-182-4 |language=en}}</ref> <ref name="laszloRmon">{{cite journal |first1= Pierre |last1= Laszlo |first2= Roald |last2=Hoffmann |title = Ferrocene: Ironclad History or Rashomon Tale? |journal = Angewandte Chemie International Edition |year = 2000 |volume = 39 |pages = 123–124 |url = http://ccc.chem.pitt.edu/wipf/Courses/1140_05_files/ferrocene.pdf |doi = 10.1002/(SICI)1521-3773(20000103)39:1<123::AID-ANIE123>3.0.CO;2-Z |pmid=10649350 |issue = 1 |language=en}}</ref> <ref name="leigh">{{cite book |editor1-last= Leigh |editor1-first=G.J. |editor2-last= Winterton |editor2-first= N. |year= 2002 |title= Modern Coordination Chemistry: The Legacy of Joseph Chatt |location= Cambridge, UK |publisher= RSC Publishing |pages= 101–10 |isbn= 978-0-85404-469-6 |url=https://books.google.co.za/books?id=VoBxtPb5zCcC |language=en}}</ref> <ref name="mehr">{{cite book |author1= Mehrotra, R.C. |author2= Singh, A. |year= 2007 |title= Organometallic Chemistry: A Unified Approach |edition= 2de |location= New Delhi |publisher= New Age International |pages= 261–67 |isbn= 978-81-224-1258-1 |url=https://books.google.com/books?id=NSQy3mFKRM8C&pg=PAPA262 |language=en}}</ref> <ref name="miller">{{cite journal| last1=Miller |first1= S. A. |last2=Tebboth |first2= J. A. |last3= Tremaine |first3= J. F. |journal=Journal of the Chemical Society |year=1952 |pages= 632–635 |title=114. Dicyclopentadienyliron |doi=10.1039/JR9520000632 |language=en}}</ref> <ref name="mingos">{{cite journal |last= Mingos |first=D.M.P. |year= 2001 |title= A Historical Perspective on Dewar's Landmark Contribution to Organometallic Chemistry |url= https://archive.org/details/sim_journal-of-organometallic-chemistry_2001-10-15_635_1-2/page/1 |journal=Journal of Organometallic Chemistry |volume= 635 |issue= 1–2 |pages= 1–8 |doi= 10.1016/S0022-328X(01)01155-X |language=en}}</ref> <ref name="Nobel">{{Cite web |url= http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1973/ |title= The Nobel Prize in Chemistry 1973 |publisher=Nobel Foundation |access-date=16 Julie 2021 |language=en}}</ref> <ref name="okuda">{{Cite journal |last=Okuda |first=Jun |date=28 Desember 2016 |title=Ferrocene - 65 Years After |journal=European Journal of Inorganic Chemistry |volume=2017 |issue=2 |pages=217–219 |doi=10.1002/ejic.201601323 |issn=1434-1948 |language=en}}</ref> <ref name="Ornelas">{{Cite journal |last=Ornelas |first=Catia |s2cid=56521492|title=Application of ferrocene and its derivatives in cancer research |journal=New Journal of Chemistry |volume=35 |issue=10 |pages=1973 |doi=10.1039/c1nj20172g |year=2011 |language=en}}</ref> <ref name="pauson">{{cite journal |first1 = T. J. |last1 = Kealy |first2 = P. L. |last2 = Pauson |title = A New Type of Organo-Iron Compound |url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_1951-12-15_168_4285/page/1039 |journal = Nature |year = 1951 |volume = 168 |pages = 1039–1040 |doi = 10.1038/1681039b0 |issue = 4285 |bibcode = 1951Natur.168.1039K |s2cid = 4181383 |language=en}}</ref> <ref name="Pauson2001">{{cite journal |title = Ferrocene&mdash;how it all began |first = Peter L. |last = Pauson |journal = Journal of Organometallic Chemistry |volume = 637–639 |year = 2001 |pages = 3–6 |doi = 10.1016/S0022-328X(01)01126-3 |language=en}}</ref> <ref name="Roux">{{cite journal | last1 = Roux | first1 = C. | last2 = Biot | first2 = C. | year = 2012 | title = Ferrocene-based antimalarials | journal = Future Med. Chem. | volume = 4 | issue = 6| pages = 783–797 | doi = 10.4155/fmc.12.26 | pmid = 22530641 |language=en}}</ref> <ref name="Van Staveren">{{cite journal |first1=Dave R. |last1=Van Staveren |first2=Nils |last2=Metzler-Nolte |title=Bioorganometallic Chemistry of Ferrocene |journal=Chemical Reviews |date= 2004 |volume=104 |issue=12 |pages=5931–5986 |doi=10.1021/cr0101510 |pmid=15584693 |language=en}}</ref> <ref name="werner2008">{{cite book |last= Werner |first=H. |year= 2008 |location= New York |title= Landmarks in Organo-Transition Metal Chemistry: A Personal View |publisher= Springer Science |pages= 161–63 |isbn= 978-0-387-09847-0 |url=https://books.google.com/books?id=dP4LTfaPzAMC |language=en}}</ref> <ref name="werner2012">{{cite journal | last1 = Werner | first1 = H | year = 2012 | title = At Least 60 Years of Ferrocene: The Discovery and Rediscovery of the Sandwich Complexes | journal =Angew. Chem. Int. Ed. | volume = 51 | issue = 25| pages = 6052–6058 | doi = 10.1002/anie.201201598 | pmid = 22573490 |language=en}}</ref> <ref name="wilk52">{{cite journal |first1= G. |last1=Wilkinson |first2=M.|last2= Rosenblum |first3=M. C.|last3= Whiting|first4= R. B. |last4=Woodward |title = The structure of iron ''bis''-cyclopentadienyl |journal = J. Am. Chem. Soc. |year = 1952 |volume = 74 |issue= 8 |pages = 2125–2126 |doi = 10.1021/ja01128a527 |language=en}}</ref> <ref name="zeise">{{cite journal |last1= Zeise |first1=W.C. |year= 1831 |title= Von der Wirkung zwischen Platinchlorid und Alkohol, und von den dabei entstehenden neuen Substanzen |trans-title=Oor die effek tussen platinumchloried en alkohol, en oor die nuwe stowwe wat in die proses ontstaan |journal=Annalen der Physik |language= de |volume= 97 |issue= 4 |pages= 497–541 |doi= 10.1002/andp.18310970402|bibcode = 1831AnP....97..497Z |url=https://zenodo.org/record/1423546}}</ref> }} {{Normdata}} [[Kategorie:Verbindings van yster]] [[Kategorie:Organometaalverbindings]] g4nnr2hylloiim7229bar23awbww7xx 2979200 2979199 2026-10-15T16:50:53Z Jcwf 4 /* Begrip van die struktuur */ 2979200 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |Naam=Ferroseen |IUPACNaam=Ferroseen{{R|IUSTC}} |SistematieseNaam= |AnderName=Disiklopentadienielyster<br/>Bis(η{{Sup|5}}-siklopentadieniel)yster |struktuur=Ferrocene-from-xtal-3D-balls.png |struktuur2=Ferrocene 3d model 2.png |CASNo=102-54-5 |formule={{chem|C|10|H|10|Fe}} |MolereMassa=186,04&nbsp;g•mol{{Sup|-1}} |Voorkoms= ligte oranje poeier |Reuk= kamferagtig |Kookpunt=249&nbsp;°C |Smeltpunt=172,5&nbsp;°C |Digtheid=1,107&nbsp;g•cm{{Sup|-3}} (teen 0&nbsp;°C) |Viskositeit= |Brekingsindeks= |Oplosbaarheid=Onoplosbaar in water, oplosbaar in die meeste organiese oplosmiddels }} '''Ferroseen''' is 'n [[Organometaalchemie|organometaalverbinding]] met die formule Fe(C{{Sub|5}}H{{Sub|5}}){{Sub|2}}. Die molekule bestaan uit twee siklopentadienielringe wat aan weerskante van 'n sentrale [[yster]]atoom gebind is. Dit is 'n oranje vaste stof met 'n kamferagtige reuk met 'n [[sublimasie]]temperature bo kamertemperatuur en is oplosbaar in die meeste organiese oplosmiddels. Dit is opmerklik vanweë sy stabiliteit: dit word nie beïnvloed deur lug, water, sterk basisse nie, en kan tot 400&nbsp;°C verhit word sonder om te ontbind. In oksiderende toestande kan dit omkeerbaar met sterk [[Suur|sure]] reageer om die ferroseenium[[katioon]] [Fe(C{{Sub|5}}H{{Sub|5}}){{Sub|2}}]{{Sup|+}}.{{R|werner2012}} Die vinnige groei van [[organometaalchemie]] word dikwels toegeskryf aan die opwinding wat voortspruit uit die ontdekking van ferroseen en sy vele analoë ([[metalloseen]]). [[Lêer:Photo of Ferrocene (powdered).JPG|duimnael|links|Verpoeierde ferroseen]] == Geskiedenis == === Ontdekking === Ferroseen is al drie keer per ongeluk ontdek. Die eerste bekende sintese is in die laat 1940's deur onbekende navorsers van die Union Carbide maatskappy, wat warm siklopentadieen-damp deur 'n ysterpyp probeer voer het. Die damp het met die pypwand gereageer en 'n "geel slyk" geskep wat die pyp verstop het. Jare later is 'n monster van die slyk wat gered is geanaliseer deur E. Brimm en daar is gevind dat dit uit ferroseen bestaan.{{R|werner2012|Pauson2001}} Die tweede keer was omstreeks 1950, toe navorsers van British Oxygen gepoog het om [[amien]]e uit [[Koolwaterstof|koolwaterstowwe]] en [[stikstof]] te sintetiseer in 'n wysiging van die [[Haber-proses]]. Toe hulle siklopentadieen met stikstof teen 300&nbsp;°C onder atmosferiese druk probeer laat reageer, was hulle teleurgesteld om te sien dat die koolwaterstof met 'n ysterbron reageer wat ferroseen gelewer het. Alhoewel hulle ook die merkwaardige stabiliteit daarvan waargeneem het, het hulle die waarneming geïgnoreer en dit eers gepubliseer nadat Peter Pauson sy bevindings in 1951 gerapporteer.{{R|werner2012|miller|laszloRmon}} In 1951 het Peter L. Pauson en Thomas J. Kealy aan die Duquesne Universiteit probeer om fulvaleen [(C{{Sub|5}}H{{Sub|4}}){{Sub|2}}] deur oksidatiewe dimerisering van siklopentadieen (C{{Sub|5}}H{{Sub|6}}) voor te berei. Daartoe het hulle die [[Grignard-reagens|Grignard-verbinding]] siklopentadienielmagnesiumbromied in [[diëtieleter]] met ysterchloried as 'n oksideermiddel gereageer.{{R|werner2012}} In plaas van die verwagte fulvaleen, het hulle egter 'n ligte oranje poeier van "merkwaardige stabiliteit" met die formule C{{Sub|10}}H{{Sub|10}}Fe verkry.{{R|Pauson2001|pauson}} [[Lêer:Kealy and Pauson synthesis of ferrocene v2.jpg|duimnael|links|600px|Kealy en Pauson se Grignard-sintese van ferroseen. Die alternatiewe reaksie van dihidrofulvaleen om fulvaleen te vorm kom nie voor nie.]] {{clear|left}} === Bepaling van die struktuur === [[Lêer:Ferrocene kealy.svg|duimnael|Pauson en Kealy se oorspronklike, verkeerde begrip van ferroseen se molekulêre struktuur.{{R|pauson}}]] Pauson en Kealy het vermoed dat die verbinding twee siklopentadienielgroepe het, elk met 'n enkele [[kovalente binding]] van die versadigde koolstofatoom tot die ysteratoom.{{R|werner2012}} Die struktuur strook egter nie met die bestaande bindingsmodelle nie en kan nie die onverwagte stabiliteit van die verbinding verklaar nie, en chemici het gesukkel om die regte struktuur te vind.{{R|laszloRmon|federman}} Die struktuur is in 1952 deur drie navorsingsgroepe afgelei en onafhanklik gerapporteer:{{R|werner2008}} * Woodward en Wilkinson het dit afgelei deur op te let dat ferroseen reaksies ondergaan wat tipies is vir [[aromatiese verbinding]]s soos [[benseen]].{{R|wilk52}} * [[Ernst Otto Fischer|E. Fischer]] lei die struktuur af (wat hy 'n "dubbele kegel" genoem het) en sintetiseer ook ander metallosene soos nikkeloseen en kobaltoseen.{{R|fischer|fischer2|okuda}} * Eiland en Pepinsky het die struktuur bevestig deur middel van [[X-straalkristallografie]] en later deur [[Kernmagnetiese resonansie]].{{R|laszloRmon|eiland52|dunitz53|dunitz56}} === Begrip van die struktuur === Die "toebroodjie"-struktuur van ferroseen was skokkend nuut en het nuwe teorie vereis om te verduidelik. Toepassing van [[Molekulêre orbitaal|molekulêre orbitale teorie]] met die aanname van 'n Fe{{Sup|2+}}-sentrum tussen twee siklopentadienied-anione (C{{Sub|5}}H{{Sub|5}}){{Sup|−}} het gelei tot die suksesvolle Dewar-Chatt–Duncanson-model, wat die korrekte voorspelling van die meetkunde van die molekule moontlik gemaak het, asook die merkwaardige stabiliteit daarvan verduidelik.{{R|mingos|mehr}} Die elektronkonfigurasie van ferroseen kan geskryf word as {{ch2|a_{1g}^{2}e_{2g}^{4} }} en die gemiddelde Fe-C-afstand is 203,3 pm. Van die metallosene van vanadium tot met nikkel is ferroseen die stabielste ene. <ref name="Fowl">[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/0022328X9505747D Kevin R. Flower, Peter B. Hitchcock, Crystal and molecular structure of chromocene (η5-C5H5)2Cr, Journal of Organometallic Chemistry,507(1–2), 275-277, 1996, doi: 10.1016/0022-328X(95)05747-D.]</ref> === Impak === Ferroseen was nie die eerste bekende organometaalverbinding nie. Zeise se sout [[Kalium|K]]<nowiki>[</nowiki>[[Platinum|Pt]][[Chloor|Cl]]{{Sub|3}}([[Koolstof|C]]{{Sub|2}}[[Waterstof|H]]{{Sub|4}})]·H{{Sub|2}}[[Suurstof|O]] is in 1831 gerapporteer,{{R|zeise|hunt}} Mond se ontdekking van Ni(CO){{Sub|4}} het in 1888 plaasgevind,{{R|leigh}} en organo[[litium]]verbindings is in die dertigerjare ontwikkel.{{R|eisch2002}} Daar kan egter geargumenteer word dat dit die ontdekking van ferroseen is wat organometaalchemie as 'n aparte vakgebied van chemie begin het. Dit het ook gelei tot 'n ontploffing van belangstelling in verbindings van [[Oorgangsmetaal|d-blokmetale]] met koolwaterstowwe. Die ontdekking is so belangrik geag dat [[Geoffrey Wilkinson|Wilkinson]] en [[Ernst Otto Fischer|Fischer]] die [[Nobelprys vir Chemie]] in 1973 gedeel het "vir hul baanbrekerswerk wat onafhanklik van mekaar uitgevoer is ten opsigte van die chemie van die organometaalverbindings – die sogenaamde toebroodjieverbindings".{{R|Nobel}} == Toepassings van ferroseen en sy afgeleides == Ferroseen en die talle afgeleides daarvan is nie op groot skaal van toepassing nie, maar het baie gebruike wat die ongewone struktuur benut: * As ligandsteier: Ferroseenafgeleides word gebruik as [[ligand]]e vir [[Katalisator|oorgangsmetaal-gekataliseerde]] reaksies. Sommige van hulle het industriële toepassings gevind in die sintese van [[Geneesmiddel|farmaseutiese]] en [[landbou]]chemikalieë. * Brandstofbymiddels: Ferroseen en van sy afgeleides is as brandstofbymiddels gebruik. Hulle is veiliger as die tetraetiellood wat voorheen gebruik is.{{R|additives}} * Farmaseutiese middels: Ferroseenderivate is ondersoek as medisyne{{R|Van Staveren}} vir die behandeling van [[malaria]]{{R|BiotNosten2011|Roux}} en [[kanker]].{{R|Ornelas|Babin}} * Vuurpylbrandstof: Ferroseen en verwante derivate word gebruik as kragtige brandstofsnelheidskatalisators in saamgestelde dryfmiddels met ammoniumperchloraat.{{R|Burn}} == Verwysings == {{verwysings|30em|verwysings= <ref name="additives">{{cite web |url=http://www.osd.org.tr/14.pdf |title=Application of fuel additives |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060505193757/http://www.osd.org.tr/14.pdf |archive-date=5 Mei 2006 |language=en}}</ref> <ref name="Babin">{{cite journal | last1 = Babin | first1 = V. N. | year = 2014 | title = Ferrocenes as potential anticancer drugs. Facts and hypotheses | journal = Russ. Chem. Bull. | volume = 63 | issue = 11| pages = 2405–2422 | doi = 10.1007/s11172-014-0756-7 | s2cid = 94618726 |language=en}}</ref> <ref name="BiotNosten2011">{{cite journal |last1=Biot |first1=C. |last2=Nosten |first2=F. |last3=Fraisse |first3=L. |last4=Ter-Minassian |first4=D. |last5=Khalife |first5=J. |last6=Dive |first6=D. |title=The antimalarial ferroquine: from bench to clinic |journal=Parasite |volume=18 |issue=3 |year=2011 |pages=207–214 |issn=1252-607X |doi=10.1051/parasite/2011183207 |pmid=21894260 |pmc=3671469 |language=en}}</ref> <ref name="Burn">{{Cite web |url=https://www.rocketmotorparts.com/index.aspx?pageid=1577809&prodid=15759228 |title=Ferrocene Burn Rate Catalyst |website=www.rocketmotorparts.com |access-date=16 Julie 2021 |language=en}}</ref> <ref name="dunitz53">{{cite journal |last1=Dunitz |first1= J. D. |last2= Orgel |first2= L. E. |title=Bis-Cyclopentadienyl&nbsp;– A Molecular Sandwich |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1953-01-17_171_4342/page/121 |journal=Nature |year=1953 |volume=171 |pages= 121–122 |doi = 10.1038/171121a0 |issue=4342|bibcode = 1953Natur.171..121D |s2cid= 4263761 |language=en}}</ref> <ref name="dunitz56">{{cite journal |first1= J. |last1= Dunitz |first2= L. |last2= Orgel |first3= A. |last3= Rich |title = The crystal structure of ferrocene |journal = Acta Crystallographica |year = 1956 |volume = 9 |pages = 373–375 |doi = 10.1107/S0365110X56001091 |issue = 4|doi-access = free |language=en}}</ref> <ref name="eiland52">{{Cite journal |first1=Philip Frank |last1= Eiland |first2= Ray |last2= Pepinsky |year= 1952 |title= X-ray Examination of Iron Biscyclopentadienyl |journal=J. Am. Chem. Soc. |volume= 74 |issue= 19 |page= 4971 |doi= 10.1021/ja01139a527 |language=en}}</ref> <ref name="eisch2002">{{cite journal |last1=Eisch |first1=John J. |title=Henry Gilman: American Pioneer in the Rise of Organometallic Chemistry in Modern Science and Technology |journal=Organometallics |volume=21 |issue=25 |year=2002 |pages=5439–5463 |issn=0276-7333 |doi=10.1021/om0109408 |language=en}}</ref> <ref name="federman">{{Cite journal |first1= Alberto |last1= Federman Neto |first2=Alessandra Caramori |last2= Pelegrino |first3=Vitor André |last3= Darin |year= 2004 |title= Ferrocene: 50 Years of Transition Metal Organometallic Chemistry — From Organic and Inorganic to Supramolecular Chemistry (Abstract) |journal= Trends in Organometallic Chemistry |volume= 4 |pages= 147–169 |url= http://www.researchtrends.net/tia/abstract.asp?in=0&vn=4&tid=9&aid=870&pub=2002&type=3 |publisher=Research Trends |language=en}}</ref> <ref name="fischer">{{Cite journal |last1= Fischer |first1=E. O. |last2= Pfab |first2= W. |title= Zur Kristallstruktur der Di-Cyclopentadienyl-Verbindungen des zweiwertigen Eisens, Kobalts und Nickels |trans-title=Oor die kristalstruktuur van die bis-siklopentadienielverbindings van tweewaardige yster, kobalt en nikkel |journal= Zeitschrift für Anorganische und Allgemeine Chemie |language= de |year= 1952 |volume= 7 |issue= 6 |pages= 377–339 |doi= 10.1002/zaac.19532740603}}</ref> <ref name="fischer2">{{cite journal |last1= Fischer |first1=E. O. |last2= Pfab |first2= W. |title = Zur Kristallstruktur der Di-Cyclopentadienyl-Verbindungen des zweiwertigen Eisens, Kobalts und Nickels |trans-title=Oor die kristalstruktuur van die bis-siklopentadienielverbindings van tweewaardige yster, kobalt en nikkel |journal = Zeitschrift für Naturforschung B |language= de |year = 1952 |volume = 7 |issue = 7|pages = 377–379 |doi =10.1515/znb-1952-0701|doi-access = free }}</ref> <ref name="hunt">{{cite journal |last= Hunt |first= L.B. |year= 1984 |title= The First Organometallic Compounds: William Christopher Zeise and his Platinum Complexes |journal= Platinum Metals Review |volume= 28 |issue= 2 |pages= 76–83 |url= http://www.platinummetalsreview.com/pdf/pmr-v28-i2-076-083.pdf |language= en |access-date= 16 Julie 2021 |archive-date= 24 September 2015 |archive-url= https://web.archive.org/web/20150924074325/http://www.platinummetalsreview.com/pdf/pmr-v28-i2-076-083.pdf |url-status= dead }}</ref> <ref name="IUSTC">{{cite book |author=[[IUSTC]] |date=2014 |title=Nomenclature of Organic Chemistry: IUPAC Recommendations and Preferred Names 2013 |publisher=The Royal Society of Chemistry |pages=1041 |doi=10.1039/9781849733069 |isbn=978-0-85404-182-4 |language=en}}</ref> <ref name="laszloRmon">{{cite journal |first1= Pierre |last1= Laszlo |first2= Roald |last2=Hoffmann |title = Ferrocene: Ironclad History or Rashomon Tale? |journal = Angewandte Chemie International Edition |year = 2000 |volume = 39 |pages = 123–124 |url = http://ccc.chem.pitt.edu/wipf/Courses/1140_05_files/ferrocene.pdf |doi = 10.1002/(SICI)1521-3773(20000103)39:1<123::AID-ANIE123>3.0.CO;2-Z |pmid=10649350 |issue = 1 |language=en}}</ref> <ref name="leigh">{{cite book |editor1-last= Leigh |editor1-first=G.J. |editor2-last= Winterton |editor2-first= N. |year= 2002 |title= Modern Coordination Chemistry: The Legacy of Joseph Chatt |location= Cambridge, UK |publisher= RSC Publishing |pages= 101–10 |isbn= 978-0-85404-469-6 |url=https://books.google.co.za/books?id=VoBxtPb5zCcC |language=en}}</ref> <ref name="mehr">{{cite book |author1= Mehrotra, R.C. |author2= Singh, A. |year= 2007 |title= Organometallic Chemistry: A Unified Approach |edition= 2de |location= New Delhi |publisher= New Age International |pages= 261–67 |isbn= 978-81-224-1258-1 |url=https://books.google.com/books?id=NSQy3mFKRM8C&pg=PAPA262 |language=en}}</ref> <ref name="miller">{{cite journal| last1=Miller |first1= S. A. |last2=Tebboth |first2= J. A. |last3= Tremaine |first3= J. F. |journal=Journal of the Chemical Society |year=1952 |pages= 632–635 |title=114. Dicyclopentadienyliron |doi=10.1039/JR9520000632 |language=en}}</ref> <ref name="mingos">{{cite journal |last= Mingos |first=D.M.P. |year= 2001 |title= A Historical Perspective on Dewar's Landmark Contribution to Organometallic Chemistry |url= https://archive.org/details/sim_journal-of-organometallic-chemistry_2001-10-15_635_1-2/page/1 |journal=Journal of Organometallic Chemistry |volume= 635 |issue= 1–2 |pages= 1–8 |doi= 10.1016/S0022-328X(01)01155-X |language=en}}</ref> <ref name="Nobel">{{Cite web |url= http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1973/ |title= The Nobel Prize in Chemistry 1973 |publisher=Nobel Foundation |access-date=16 Julie 2021 |language=en}}</ref> <ref name="okuda">{{Cite journal |last=Okuda |first=Jun |date=28 Desember 2016 |title=Ferrocene - 65 Years After |journal=European Journal of Inorganic Chemistry |volume=2017 |issue=2 |pages=217–219 |doi=10.1002/ejic.201601323 |issn=1434-1948 |language=en}}</ref> <ref name="Ornelas">{{Cite journal |last=Ornelas |first=Catia |s2cid=56521492|title=Application of ferrocene and its derivatives in cancer research |journal=New Journal of Chemistry |volume=35 |issue=10 |pages=1973 |doi=10.1039/c1nj20172g |year=2011 |language=en}}</ref> <ref name="pauson">{{cite journal |first1 = T. J. |last1 = Kealy |first2 = P. L. |last2 = Pauson |title = A New Type of Organo-Iron Compound |url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_1951-12-15_168_4285/page/1039 |journal = Nature |year = 1951 |volume = 168 |pages = 1039–1040 |doi = 10.1038/1681039b0 |issue = 4285 |bibcode = 1951Natur.168.1039K |s2cid = 4181383 |language=en}}</ref> <ref name="Pauson2001">{{cite journal |title = Ferrocene&mdash;how it all began |first = Peter L. |last = Pauson |journal = Journal of Organometallic Chemistry |volume = 637–639 |year = 2001 |pages = 3–6 |doi = 10.1016/S0022-328X(01)01126-3 |language=en}}</ref> <ref name="Roux">{{cite journal | last1 = Roux | first1 = C. | last2 = Biot | first2 = C. | year = 2012 | title = Ferrocene-based antimalarials | journal = Future Med. Chem. | volume = 4 | issue = 6| pages = 783–797 | doi = 10.4155/fmc.12.26 | pmid = 22530641 |language=en}}</ref> <ref name="Van Staveren">{{cite journal |first1=Dave R. |last1=Van Staveren |first2=Nils |last2=Metzler-Nolte |title=Bioorganometallic Chemistry of Ferrocene |journal=Chemical Reviews |date= 2004 |volume=104 |issue=12 |pages=5931–5986 |doi=10.1021/cr0101510 |pmid=15584693 |language=en}}</ref> <ref name="werner2008">{{cite book |last= Werner |first=H. |year= 2008 |location= New York |title= Landmarks in Organo-Transition Metal Chemistry: A Personal View |publisher= Springer Science |pages= 161–63 |isbn= 978-0-387-09847-0 |url=https://books.google.com/books?id=dP4LTfaPzAMC |language=en}}</ref> <ref name="werner2012">{{cite journal | last1 = Werner | first1 = H | year = 2012 | title = At Least 60 Years of Ferrocene: The Discovery and Rediscovery of the Sandwich Complexes | journal =Angew. Chem. Int. Ed. | volume = 51 | issue = 25| pages = 6052–6058 | doi = 10.1002/anie.201201598 | pmid = 22573490 |language=en}}</ref> <ref name="wilk52">{{cite journal |first1= G. |last1=Wilkinson |first2=M.|last2= Rosenblum |first3=M. C.|last3= Whiting|first4= R. B. |last4=Woodward |title = The structure of iron ''bis''-cyclopentadienyl |journal = J. Am. Chem. Soc. |year = 1952 |volume = 74 |issue= 8 |pages = 2125–2126 |doi = 10.1021/ja01128a527 |language=en}}</ref> <ref name="zeise">{{cite journal |last1= Zeise |first1=W.C. |year= 1831 |title= Von der Wirkung zwischen Platinchlorid und Alkohol, und von den dabei entstehenden neuen Substanzen |trans-title=Oor die effek tussen platinumchloried en alkohol, en oor die nuwe stowwe wat in die proses ontstaan |journal=Annalen der Physik |language= de |volume= 97 |issue= 4 |pages= 497–541 |doi= 10.1002/andp.18310970402|bibcode = 1831AnP....97..497Z |url=https://zenodo.org/record/1423546}}</ref> }} {{Normdata}} [[Kategorie:Verbindings van yster]] [[Kategorie:Organometaalverbindings]] m4qvmuwbuwahz191oi8ekybwduqzq7h 2979201 2979200 2026-10-15T16:52:17Z Jcwf 4 /* Begrip van die struktuur */ 2979201 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |Naam=Ferroseen |IUPACNaam=Ferroseen{{R|IUSTC}} |SistematieseNaam= |AnderName=Disiklopentadienielyster<br/>Bis(η{{Sup|5}}-siklopentadieniel)yster |struktuur=Ferrocene-from-xtal-3D-balls.png |struktuur2=Ferrocene 3d model 2.png |CASNo=102-54-5 |formule={{chem|C|10|H|10|Fe}} |MolereMassa=186,04&nbsp;g•mol{{Sup|-1}} |Voorkoms= ligte oranje poeier |Reuk= kamferagtig |Kookpunt=249&nbsp;°C |Smeltpunt=172,5&nbsp;°C |Digtheid=1,107&nbsp;g•cm{{Sup|-3}} (teen 0&nbsp;°C) |Viskositeit= |Brekingsindeks= |Oplosbaarheid=Onoplosbaar in water, oplosbaar in die meeste organiese oplosmiddels }} '''Ferroseen''' is 'n [[Organometaalchemie|organometaalverbinding]] met die formule Fe(C{{Sub|5}}H{{Sub|5}}){{Sub|2}}. Die molekule bestaan uit twee siklopentadienielringe wat aan weerskante van 'n sentrale [[yster]]atoom gebind is. Dit is 'n oranje vaste stof met 'n kamferagtige reuk met 'n [[sublimasie]]temperature bo kamertemperatuur en is oplosbaar in die meeste organiese oplosmiddels. Dit is opmerklik vanweë sy stabiliteit: dit word nie beïnvloed deur lug, water, sterk basisse nie, en kan tot 400&nbsp;°C verhit word sonder om te ontbind. In oksiderende toestande kan dit omkeerbaar met sterk [[Suur|sure]] reageer om die ferroseenium[[katioon]] [Fe(C{{Sub|5}}H{{Sub|5}}){{Sub|2}}]{{Sup|+}}.{{R|werner2012}} Die vinnige groei van [[organometaalchemie]] word dikwels toegeskryf aan die opwinding wat voortspruit uit die ontdekking van ferroseen en sy vele analoë ([[metalloseen]]). [[Lêer:Photo of Ferrocene (powdered).JPG|duimnael|links|Verpoeierde ferroseen]] == Geskiedenis == === Ontdekking === Ferroseen is al drie keer per ongeluk ontdek. Die eerste bekende sintese is in die laat 1940's deur onbekende navorsers van die Union Carbide maatskappy, wat warm siklopentadieen-damp deur 'n ysterpyp probeer voer het. Die damp het met die pypwand gereageer en 'n "geel slyk" geskep wat die pyp verstop het. Jare later is 'n monster van die slyk wat gered is geanaliseer deur E. Brimm en daar is gevind dat dit uit ferroseen bestaan.{{R|werner2012|Pauson2001}} Die tweede keer was omstreeks 1950, toe navorsers van British Oxygen gepoog het om [[amien]]e uit [[Koolwaterstof|koolwaterstowwe]] en [[stikstof]] te sintetiseer in 'n wysiging van die [[Haber-proses]]. Toe hulle siklopentadieen met stikstof teen 300&nbsp;°C onder atmosferiese druk probeer laat reageer, was hulle teleurgesteld om te sien dat die koolwaterstof met 'n ysterbron reageer wat ferroseen gelewer het. Alhoewel hulle ook die merkwaardige stabiliteit daarvan waargeneem het, het hulle die waarneming geïgnoreer en dit eers gepubliseer nadat Peter Pauson sy bevindings in 1951 gerapporteer.{{R|werner2012|miller|laszloRmon}} In 1951 het Peter L. Pauson en Thomas J. Kealy aan die Duquesne Universiteit probeer om fulvaleen [(C{{Sub|5}}H{{Sub|4}}){{Sub|2}}] deur oksidatiewe dimerisering van siklopentadieen (C{{Sub|5}}H{{Sub|6}}) voor te berei. Daartoe het hulle die [[Grignard-reagens|Grignard-verbinding]] siklopentadienielmagnesiumbromied in [[diëtieleter]] met ysterchloried as 'n oksideermiddel gereageer.{{R|werner2012}} In plaas van die verwagte fulvaleen, het hulle egter 'n ligte oranje poeier van "merkwaardige stabiliteit" met die formule C{{Sub|10}}H{{Sub|10}}Fe verkry.{{R|Pauson2001|pauson}} [[Lêer:Kealy and Pauson synthesis of ferrocene v2.jpg|duimnael|links|600px|Kealy en Pauson se Grignard-sintese van ferroseen. Die alternatiewe reaksie van dihidrofulvaleen om fulvaleen te vorm kom nie voor nie.]] {{clear|left}} === Bepaling van die struktuur === [[Lêer:Ferrocene kealy.svg|duimnael|Pauson en Kealy se oorspronklike, verkeerde begrip van ferroseen se molekulêre struktuur.{{R|pauson}}]] Pauson en Kealy het vermoed dat die verbinding twee siklopentadienielgroepe het, elk met 'n enkele [[kovalente binding]] van die versadigde koolstofatoom tot die ysteratoom.{{R|werner2012}} Die struktuur strook egter nie met die bestaande bindingsmodelle nie en kan nie die onverwagte stabiliteit van die verbinding verklaar nie, en chemici het gesukkel om die regte struktuur te vind.{{R|laszloRmon|federman}} Die struktuur is in 1952 deur drie navorsingsgroepe afgelei en onafhanklik gerapporteer:{{R|werner2008}} * Woodward en Wilkinson het dit afgelei deur op te let dat ferroseen reaksies ondergaan wat tipies is vir [[aromatiese verbinding]]s soos [[benseen]].{{R|wilk52}} * [[Ernst Otto Fischer|E. Fischer]] lei die struktuur af (wat hy 'n "dubbele kegel" genoem het) en sintetiseer ook ander metallosene soos nikkeloseen en kobaltoseen.{{R|fischer|fischer2|okuda}} * Eiland en Pepinsky het die struktuur bevestig deur middel van [[X-straalkristallografie]] en later deur [[Kernmagnetiese resonansie]].{{R|laszloRmon|eiland52|dunitz53|dunitz56}} === Begrip van die struktuur === Die "toebroodjie"-struktuur van ferroseen was skokkend nuut en het nuwe teorie vereis om te verduidelik. Toepassing van [[Molekulêre orbitaal|molekulêre orbitale teorie]] met die aanname van 'n Fe{{Sup|2+}}-sentrum tussen twee siklopentadienied-anione (C{{Sub|5}}H{{Sub|5}}){{Sup|−}} het gelei tot die suksesvolle Dewar-Chatt–Duncanson-model, wat die korrekte voorspelling van die meetkunde van die molekule moontlik gemaak het, asook die merkwaardige stabiliteit daarvan verduidelik.{{R|mingos|mehr}} Die [[elektronkonfigurasie]] van ferroseen kan geskryf word as {{ch2|a_{1g}^{2}e_{2g}^{4} }} en die gemiddelde Fe-C-afstand is 203,3 pm. Van die metallosene van vanadium tot met nikkel is ferroseen die stabielste ene. <ref name="Fowl">[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/0022328X9505747D Kevin R. Flower, Peter B. Hitchcock, Crystal and molecular structure of chromocene (η5-C5H5)2Cr, Journal of Organometallic Chemistry,507(1–2), 275-277, 1996, doi: 10.1016/0022-328X(95)05747-D.]</ref> === Impak === Ferroseen was nie die eerste bekende organometaalverbinding nie. Zeise se sout [[Kalium|K]]<nowiki>[</nowiki>[[Platinum|Pt]][[Chloor|Cl]]{{Sub|3}}([[Koolstof|C]]{{Sub|2}}[[Waterstof|H]]{{Sub|4}})]·H{{Sub|2}}[[Suurstof|O]] is in 1831 gerapporteer,{{R|zeise|hunt}} Mond se ontdekking van Ni(CO){{Sub|4}} het in 1888 plaasgevind,{{R|leigh}} en organo[[litium]]verbindings is in die dertigerjare ontwikkel.{{R|eisch2002}} Daar kan egter geargumenteer word dat dit die ontdekking van ferroseen is wat organometaalchemie as 'n aparte vakgebied van chemie begin het. Dit het ook gelei tot 'n ontploffing van belangstelling in verbindings van [[Oorgangsmetaal|d-blokmetale]] met koolwaterstowwe. Die ontdekking is so belangrik geag dat [[Geoffrey Wilkinson|Wilkinson]] en [[Ernst Otto Fischer|Fischer]] die [[Nobelprys vir Chemie]] in 1973 gedeel het "vir hul baanbrekerswerk wat onafhanklik van mekaar uitgevoer is ten opsigte van die chemie van die organometaalverbindings – die sogenaamde toebroodjieverbindings".{{R|Nobel}} == Toepassings van ferroseen en sy afgeleides == Ferroseen en die talle afgeleides daarvan is nie op groot skaal van toepassing nie, maar het baie gebruike wat die ongewone struktuur benut: * As ligandsteier: Ferroseenafgeleides word gebruik as [[ligand]]e vir [[Katalisator|oorgangsmetaal-gekataliseerde]] reaksies. Sommige van hulle het industriële toepassings gevind in die sintese van [[Geneesmiddel|farmaseutiese]] en [[landbou]]chemikalieë. * Brandstofbymiddels: Ferroseen en van sy afgeleides is as brandstofbymiddels gebruik. Hulle is veiliger as die tetraetiellood wat voorheen gebruik is.{{R|additives}} * Farmaseutiese middels: Ferroseenderivate is ondersoek as medisyne{{R|Van Staveren}} vir die behandeling van [[malaria]]{{R|BiotNosten2011|Roux}} en [[kanker]].{{R|Ornelas|Babin}} * Vuurpylbrandstof: Ferroseen en verwante derivate word gebruik as kragtige brandstofsnelheidskatalisators in saamgestelde dryfmiddels met ammoniumperchloraat.{{R|Burn}} == Verwysings == {{verwysings|30em|verwysings= <ref name="additives">{{cite web |url=http://www.osd.org.tr/14.pdf |title=Application of fuel additives |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060505193757/http://www.osd.org.tr/14.pdf |archive-date=5 Mei 2006 |language=en}}</ref> <ref name="Babin">{{cite journal | last1 = Babin | first1 = V. N. | year = 2014 | title = Ferrocenes as potential anticancer drugs. Facts and hypotheses | journal = Russ. Chem. Bull. | volume = 63 | issue = 11| pages = 2405–2422 | doi = 10.1007/s11172-014-0756-7 | s2cid = 94618726 |language=en}}</ref> <ref name="BiotNosten2011">{{cite journal |last1=Biot |first1=C. |last2=Nosten |first2=F. |last3=Fraisse |first3=L. |last4=Ter-Minassian |first4=D. |last5=Khalife |first5=J. |last6=Dive |first6=D. |title=The antimalarial ferroquine: from bench to clinic |journal=Parasite |volume=18 |issue=3 |year=2011 |pages=207–214 |issn=1252-607X |doi=10.1051/parasite/2011183207 |pmid=21894260 |pmc=3671469 |language=en}}</ref> <ref name="Burn">{{Cite web |url=https://www.rocketmotorparts.com/index.aspx?pageid=1577809&prodid=15759228 |title=Ferrocene Burn Rate Catalyst |website=www.rocketmotorparts.com |access-date=16 Julie 2021 |language=en}}</ref> <ref name="dunitz53">{{cite journal |last1=Dunitz |first1= J. D. |last2= Orgel |first2= L. E. |title=Bis-Cyclopentadienyl&nbsp;– A Molecular Sandwich |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1953-01-17_171_4342/page/121 |journal=Nature |year=1953 |volume=171 |pages= 121–122 |doi = 10.1038/171121a0 |issue=4342|bibcode = 1953Natur.171..121D |s2cid= 4263761 |language=en}}</ref> <ref name="dunitz56">{{cite journal |first1= J. |last1= Dunitz |first2= L. |last2= Orgel |first3= A. |last3= Rich |title = The crystal structure of ferrocene |journal = Acta Crystallographica |year = 1956 |volume = 9 |pages = 373–375 |doi = 10.1107/S0365110X56001091 |issue = 4|doi-access = free |language=en}}</ref> <ref name="eiland52">{{Cite journal |first1=Philip Frank |last1= Eiland |first2= Ray |last2= Pepinsky |year= 1952 |title= X-ray Examination of Iron Biscyclopentadienyl |journal=J. Am. Chem. Soc. |volume= 74 |issue= 19 |page= 4971 |doi= 10.1021/ja01139a527 |language=en}}</ref> <ref name="eisch2002">{{cite journal |last1=Eisch |first1=John J. |title=Henry Gilman: American Pioneer in the Rise of Organometallic Chemistry in Modern Science and Technology |journal=Organometallics |volume=21 |issue=25 |year=2002 |pages=5439–5463 |issn=0276-7333 |doi=10.1021/om0109408 |language=en}}</ref> <ref name="federman">{{Cite journal |first1= Alberto |last1= Federman Neto |first2=Alessandra Caramori |last2= Pelegrino |first3=Vitor André |last3= Darin |year= 2004 |title= Ferrocene: 50 Years of Transition Metal Organometallic Chemistry — From Organic and Inorganic to Supramolecular Chemistry (Abstract) |journal= Trends in Organometallic Chemistry |volume= 4 |pages= 147–169 |url= http://www.researchtrends.net/tia/abstract.asp?in=0&vn=4&tid=9&aid=870&pub=2002&type=3 |publisher=Research Trends |language=en}}</ref> <ref name="fischer">{{Cite journal |last1= Fischer |first1=E. O. |last2= Pfab |first2= W. |title= Zur Kristallstruktur der Di-Cyclopentadienyl-Verbindungen des zweiwertigen Eisens, Kobalts und Nickels |trans-title=Oor die kristalstruktuur van die bis-siklopentadienielverbindings van tweewaardige yster, kobalt en nikkel |journal= Zeitschrift für Anorganische und Allgemeine Chemie |language= de |year= 1952 |volume= 7 |issue= 6 |pages= 377–339 |doi= 10.1002/zaac.19532740603}}</ref> <ref name="fischer2">{{cite journal |last1= Fischer |first1=E. O. |last2= Pfab |first2= W. |title = Zur Kristallstruktur der Di-Cyclopentadienyl-Verbindungen des zweiwertigen Eisens, Kobalts und Nickels |trans-title=Oor die kristalstruktuur van die bis-siklopentadienielverbindings van tweewaardige yster, kobalt en nikkel |journal = Zeitschrift für Naturforschung B |language= de |year = 1952 |volume = 7 |issue = 7|pages = 377–379 |doi =10.1515/znb-1952-0701|doi-access = free }}</ref> <ref name="hunt">{{cite journal |last= Hunt |first= L.B. |year= 1984 |title= The First Organometallic Compounds: William Christopher Zeise and his Platinum Complexes |journal= Platinum Metals Review |volume= 28 |issue= 2 |pages= 76–83 |url= http://www.platinummetalsreview.com/pdf/pmr-v28-i2-076-083.pdf |language= en |access-date= 16 Julie 2021 |archive-date= 24 September 2015 |archive-url= https://web.archive.org/web/20150924074325/http://www.platinummetalsreview.com/pdf/pmr-v28-i2-076-083.pdf |url-status= dead }}</ref> <ref name="IUSTC">{{cite book |author=[[IUSTC]] |date=2014 |title=Nomenclature of Organic Chemistry: IUPAC Recommendations and Preferred Names 2013 |publisher=The Royal Society of Chemistry |pages=1041 |doi=10.1039/9781849733069 |isbn=978-0-85404-182-4 |language=en}}</ref> <ref name="laszloRmon">{{cite journal |first1= Pierre |last1= Laszlo |first2= Roald |last2=Hoffmann |title = Ferrocene: Ironclad History or Rashomon Tale? |journal = Angewandte Chemie International Edition |year = 2000 |volume = 39 |pages = 123–124 |url = http://ccc.chem.pitt.edu/wipf/Courses/1140_05_files/ferrocene.pdf |doi = 10.1002/(SICI)1521-3773(20000103)39:1<123::AID-ANIE123>3.0.CO;2-Z |pmid=10649350 |issue = 1 |language=en}}</ref> <ref name="leigh">{{cite book |editor1-last= Leigh |editor1-first=G.J. |editor2-last= Winterton |editor2-first= N. |year= 2002 |title= Modern Coordination Chemistry: The Legacy of Joseph Chatt |location= Cambridge, UK |publisher= RSC Publishing |pages= 101–10 |isbn= 978-0-85404-469-6 |url=https://books.google.co.za/books?id=VoBxtPb5zCcC |language=en}}</ref> <ref name="mehr">{{cite book |author1= Mehrotra, R.C. |author2= Singh, A. |year= 2007 |title= Organometallic Chemistry: A Unified Approach |edition= 2de |location= New Delhi |publisher= New Age International |pages= 261–67 |isbn= 978-81-224-1258-1 |url=https://books.google.com/books?id=NSQy3mFKRM8C&pg=PAPA262 |language=en}}</ref> <ref name="miller">{{cite journal| last1=Miller |first1= S. A. |last2=Tebboth |first2= J. A. |last3= Tremaine |first3= J. F. |journal=Journal of the Chemical Society |year=1952 |pages= 632–635 |title=114. Dicyclopentadienyliron |doi=10.1039/JR9520000632 |language=en}}</ref> <ref name="mingos">{{cite journal |last= Mingos |first=D.M.P. |year= 2001 |title= A Historical Perspective on Dewar's Landmark Contribution to Organometallic Chemistry |url= https://archive.org/details/sim_journal-of-organometallic-chemistry_2001-10-15_635_1-2/page/1 |journal=Journal of Organometallic Chemistry |volume= 635 |issue= 1–2 |pages= 1–8 |doi= 10.1016/S0022-328X(01)01155-X |language=en}}</ref> <ref name="Nobel">{{Cite web |url= http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1973/ |title= The Nobel Prize in Chemistry 1973 |publisher=Nobel Foundation |access-date=16 Julie 2021 |language=en}}</ref> <ref name="okuda">{{Cite journal |last=Okuda |first=Jun |date=28 Desember 2016 |title=Ferrocene - 65 Years After |journal=European Journal of Inorganic Chemistry |volume=2017 |issue=2 |pages=217–219 |doi=10.1002/ejic.201601323 |issn=1434-1948 |language=en}}</ref> <ref name="Ornelas">{{Cite journal |last=Ornelas |first=Catia |s2cid=56521492|title=Application of ferrocene and its derivatives in cancer research |journal=New Journal of Chemistry |volume=35 |issue=10 |pages=1973 |doi=10.1039/c1nj20172g |year=2011 |language=en}}</ref> <ref name="pauson">{{cite journal |first1 = T. J. |last1 = Kealy |first2 = P. L. |last2 = Pauson |title = A New Type of Organo-Iron Compound |url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_1951-12-15_168_4285/page/1039 |journal = Nature |year = 1951 |volume = 168 |pages = 1039–1040 |doi = 10.1038/1681039b0 |issue = 4285 |bibcode = 1951Natur.168.1039K |s2cid = 4181383 |language=en}}</ref> <ref name="Pauson2001">{{cite journal |title = Ferrocene&mdash;how it all began |first = Peter L. |last = Pauson |journal = Journal of Organometallic Chemistry |volume = 637–639 |year = 2001 |pages = 3–6 |doi = 10.1016/S0022-328X(01)01126-3 |language=en}}</ref> <ref name="Roux">{{cite journal | last1 = Roux | first1 = C. | last2 = Biot | first2 = C. | year = 2012 | title = Ferrocene-based antimalarials | journal = Future Med. Chem. | volume = 4 | issue = 6| pages = 783–797 | doi = 10.4155/fmc.12.26 | pmid = 22530641 |language=en}}</ref> <ref name="Van Staveren">{{cite journal |first1=Dave R. |last1=Van Staveren |first2=Nils |last2=Metzler-Nolte |title=Bioorganometallic Chemistry of Ferrocene |journal=Chemical Reviews |date= 2004 |volume=104 |issue=12 |pages=5931–5986 |doi=10.1021/cr0101510 |pmid=15584693 |language=en}}</ref> <ref name="werner2008">{{cite book |last= Werner |first=H. |year= 2008 |location= New York |title= Landmarks in Organo-Transition Metal Chemistry: A Personal View |publisher= Springer Science |pages= 161–63 |isbn= 978-0-387-09847-0 |url=https://books.google.com/books?id=dP4LTfaPzAMC |language=en}}</ref> <ref name="werner2012">{{cite journal | last1 = Werner | first1 = H | year = 2012 | title = At Least 60 Years of Ferrocene: The Discovery and Rediscovery of the Sandwich Complexes | journal =Angew. Chem. Int. Ed. | volume = 51 | issue = 25| pages = 6052–6058 | doi = 10.1002/anie.201201598 | pmid = 22573490 |language=en}}</ref> <ref name="wilk52">{{cite journal |first1= G. |last1=Wilkinson |first2=M.|last2= Rosenblum |first3=M. C.|last3= Whiting|first4= R. B. |last4=Woodward |title = The structure of iron ''bis''-cyclopentadienyl |journal = J. Am. Chem. Soc. |year = 1952 |volume = 74 |issue= 8 |pages = 2125–2126 |doi = 10.1021/ja01128a527 |language=en}}</ref> <ref name="zeise">{{cite journal |last1= Zeise |first1=W.C. |year= 1831 |title= Von der Wirkung zwischen Platinchlorid und Alkohol, und von den dabei entstehenden neuen Substanzen |trans-title=Oor die effek tussen platinumchloried en alkohol, en oor die nuwe stowwe wat in die proses ontstaan |journal=Annalen der Physik |language= de |volume= 97 |issue= 4 |pages= 497–541 |doi= 10.1002/andp.18310970402|bibcode = 1831AnP....97..497Z |url=https://zenodo.org/record/1423546}}</ref> }} {{Normdata}} [[Kategorie:Verbindings van yster]] [[Kategorie:Organometaalverbindings]] pcvuyx4iopt0r7gb0e9wvzvyvpsocve 2979202 2979201 2026-10-15T16:58:11Z Jcwf 4 2979202 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |Naam=Ferroseen |IUPACNaam=Ferroseen{{R|IUSTC}} |SistematieseNaam= |AnderName=Disiklopentadienielyster<br/>Bis(η{{Sup|5}}-siklopentadieniel)yster |struktuur=Ferrocene-from-xtal-3D-balls.png |struktuur2=Ferrocene 3d model 2.png |CASNo=102-54-5 |formule={{chem|C|10|H|10|Fe}} |MolereMassa=186,04&nbsp;g•mol{{Sup|-1}} |Voorkoms= ligte oranje poeier |Reuk= kamferagtig |Kookpunt=249&nbsp;°C |Smeltpunt=172,5&nbsp;°C |Digtheid=1,107&nbsp;g•cm{{Sup|-3}} (teen 0&nbsp;°C) |Viskositeit= |Brekingsindeks= |Oplosbaarheid=Onoplosbaar in water, oplosbaar in die meeste organiese oplosmiddels }} '''Ferroseen''' is 'n [[Organometaalchemie|organometaalverbinding]] met die formule Fe(C{{Sub|5}}H{{Sub|5}}){{Sub|2}}. Die molekule bestaan uit twee siklopentadienielringe wat aan weerskante van 'n sentrale [[yster]]atoom gebind is. Dit is 'n oranje vaste stof met 'n kamferagtige reuk met 'n [[sublimasie]]temperature bo kamertemperatuur en is oplosbaar in die meeste organiese oplosmiddels. Dit is opmerklik vanweë sy stabiliteit: dit word nie beïnvloed deur lug, water, sterk basisse nie, en kan tot 400&nbsp;°C verhit word sonder om te ontbind. In oksiderende toestande kan dit omkeerbaar met sterk [[Suur|sure]] reageer om die ferroseenium[[katioon]] [Fe(C{{Sub|5}}H{{Sub|5}}){{Sub|2}}]{{Sup|+}}.{{R|werner2012}} Die vinnige groei van [[organometaalchemie]] word dikwels toegeskryf aan die opwinding wat voortspruit uit die ontdekking van ferroseen en sy vele analoë ([[metalloseen]]). [[Lêer:Photo of Ferrocene (powdered).JPG|duimnael|links|Verpoeierde ferroseen]] == Geskiedenis == === Ontdekking === Ferroseen is al drie keer per ongeluk ontdek. Die eerste bekende sintese is in die laat 1940's deur onbekende navorsers van die Union Carbide maatskappy, wat warm siklopentadieen-damp deur 'n ysterpyp probeer voer het. Die damp het met die pypwand gereageer en 'n "geel slyk" geskep wat die pyp verstop het. Jare later is 'n monster van die slyk wat gered is geanaliseer deur E. Brimm en daar is gevind dat dit uit ferroseen bestaan.{{R|werner2012|Pauson2001}} Die tweede keer was omstreeks 1950, toe navorsers van British Oxygen gepoog het om [[amien]]e uit [[Koolwaterstof|koolwaterstowwe]] en [[stikstof]] te sintetiseer in 'n wysiging van die [[Haber-proses]]. Toe hulle siklopentadieen met stikstof teen 300&nbsp;°C onder atmosferiese druk probeer laat reageer, was hulle teleurgesteld om te sien dat die koolwaterstof met 'n ysterbron reageer wat ferroseen gelewer het. Alhoewel hulle ook die merkwaardige stabiliteit daarvan waargeneem het, het hulle die waarneming geïgnoreer en dit eers gepubliseer nadat Peter Pauson sy bevindings in 1951 gerapporteer.{{R|werner2012|miller|laszloRmon}} In 1951 het Peter L. Pauson en Thomas J. Kealy aan die Duquesne Universiteit probeer om fulvaleen [(C{{Sub|5}}H{{Sub|4}}){{Sub|2}}] deur oksidatiewe dimerisering van siklopentadieen (C{{Sub|5}}H{{Sub|6}}) voor te berei. Daartoe het hulle die [[Grignard-reagens|Grignard-verbinding]] siklopentadienielmagnesiumbromied in [[diëtieleter]] met ysterchloried as 'n oksideermiddel gereageer.{{R|werner2012}} In plaas van die verwagte fulvaleen, het hulle egter 'n ligte oranje poeier van "merkwaardige stabiliteit" met die formule C{{Sub|10}}H{{Sub|10}}Fe verkry.{{R|Pauson2001|pauson}} [[Lêer:Kealy and Pauson synthesis of ferrocene v2.jpg|duimnael|links|600px|Kealy en Pauson se Grignard-sintese van ferroseen. Die alternatiewe reaksie van dihidrofulvaleen om fulvaleen te vorm kom nie voor nie.]] {{clear|left}} === Bepaling van die struktuur === [[Lêer:Ferrocene kealy.svg|duimnael|Pauson en Kealy se oorspronklike, verkeerde begrip van ferroseen se molekulêre struktuur.{{R|pauson}}]] Pauson en Kealy het vermoed dat die verbinding twee siklopentadienielgroepe het, elk met 'n enkele [[kovalente binding]] van die versadigde koolstofatoom tot die ysteratoom.{{R|werner2012}} Die struktuur strook egter nie met die bestaande bindingsmodelle nie en kan nie die onverwagte stabiliteit van die verbinding verklaar nie, en chemici het gesukkel om die regte struktuur te vind.{{R|laszloRmon|federman}} Die struktuur is in 1952 deur drie navorsingsgroepe afgelei en onafhanklik gerapporteer:{{R|werner2008}} * Woodward en Wilkinson het dit afgelei deur op te let dat ferroseen reaksies ondergaan wat tipies is vir [[aromatiese verbinding]]s soos [[benseen]].{{R|wilk52}} * [[Ernst Otto Fischer|E. Fischer]] lei die struktuur af (wat hy 'n "dubbele kegel" genoem het) en sintetiseer ook ander metallosene soos nikkeloseen en kobaltoseen.{{R|fischer|fischer2|okuda}} * Eiland en Pepinsky het die struktuur bevestig deur middel van [[X-straalkristallografie]] en later deur [[Kernmagnetiese resonansie]].{{R|laszloRmon|eiland52|dunitz53|dunitz56}} === Begrip van die struktuur === Die "toebroodjie"-struktuur van ferroseen was skokkend nuut en het nuwe teorie vereis om te verduidelik. Toepassing van [[Molekulêre orbitaal|molekulêre orbitale teorie]] met die aanname van 'n Fe{{Sup|2+}}-sentrum tussen twee siklopentadienied-anione (C{{Sub|5}}H{{Sub|5}}){{Sup|−}} het gelei tot die suksesvolle Dewar-Chatt–Duncanson-model, wat die korrekte voorspelling van die meetkunde van die molekule moontlik gemaak het, asook die merkwaardige stabiliteit daarvan verduidelik.{{R|mingos|mehr}} Die [[elektronkonfigurasie]] van ferroseen kan geskryf word as {{ch2|a_{1g}^{2}e_{2g}^{4} }} en die gemiddelde Fe-C-afstand is 203,3 pm. Van die metallosene van vanadium tot met nikkel is ferroseen die stabielste ene. <ref name="Fowl">[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/0022328X9505747D Kevin R. Flower, Peter B. Hitchcock, Crystal and molecular structure of chromocene (η5-C5H5)2Cr, Journal of Organometallic Chemistry,507(1–2), 275-277, 1996, doi: 10.1016/0022-328X(95)05747-D.]</ref> === Impak === Ferroseen was nie die eerste bekende organometaalverbinding nie. Zeise se sout [[Kalium|K]]<nowiki>[</nowiki>[[Platinum|Pt]][[Chloor|Cl]]{{Sub|3}}([[Koolstof|C]]{{Sub|2}}[[Waterstof|H]]{{Sub|4}})]·H{{Sub|2}}[[Suurstof|O]] is in 1831 gerapporteer,{{R|zeise|hunt}} Mond se ontdekking van {{ch2|link=Nikkeltetrakarboniel|Ni(CO)4}} het in 1888 plaasgevind,{{R|leigh}} en organo[[litium]]verbindings is in die dertigerjare ontwikkel.{{R|eisch2002}} Daar kan egter geargumenteer word dat dit die ontdekking van ferroseen is wat organometaalchemie as 'n aparte vakgebied van chemie begin het. Dit het ook gelei tot 'n ontploffing van belangstelling in verbindings van [[Oorgangsmetaal|d-blokmetale]] met koolwaterstowwe. Die ontdekking is so belangrik geag dat [[Geoffrey Wilkinson|Wilkinson]] en [[Ernst Otto Fischer|Fischer]] die [[Nobelprys vir Chemie]] in 1973 gedeel het "vir hul baanbrekerswerk wat onafhanklik van mekaar uitgevoer is ten opsigte van die chemie van die organometaalverbindings – die sogenaamde toebroodjieverbindings".{{R|Nobel}} == Toepassings van ferroseen en sy afgeleides == Ferroseen en die talle afgeleides daarvan is nie op groot skaal van toepassing nie, maar het baie gebruike wat die ongewone struktuur benut: * As ligandsteier: Ferroseenafgeleides word gebruik as [[ligand]]e vir [[Katalisator|oorgangsmetaal-gekataliseerde]] reaksies. Sommige van hulle het industriële toepassings gevind in die sintese van [[Geneesmiddel|farmaseutiese]] en [[landbou]]chemikalieë. * Brandstofbymiddels: Ferroseen en van sy afgeleides is as brandstofbymiddels gebruik. Hulle is veiliger as die tetraetiellood wat voorheen gebruik is.{{R|additives}} * Farmaseutiese middels: Ferroseenderivate is ondersoek as medisyne{{R|Van Staveren}} vir die behandeling van [[malaria]]{{R|BiotNosten2011|Roux}} en [[kanker]].{{R|Ornelas|Babin}} * Vuurpylbrandstof: Ferroseen en verwante derivate word gebruik as kragtige brandstofsnelheidskatalisators in saamgestelde dryfmiddels met ammoniumperchloraat.{{R|Burn}} == Verwysings == {{verwysings|30em|verwysings= <ref name="additives">{{cite web |url=http://www.osd.org.tr/14.pdf |title=Application of fuel additives |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060505193757/http://www.osd.org.tr/14.pdf |archive-date=5 Mei 2006 |language=en}}</ref> <ref name="Babin">{{cite journal | last1 = Babin | first1 = V. N. | year = 2014 | title = Ferrocenes as potential anticancer drugs. Facts and hypotheses | journal = Russ. Chem. Bull. | volume = 63 | issue = 11| pages = 2405–2422 | doi = 10.1007/s11172-014-0756-7 | s2cid = 94618726 |language=en}}</ref> <ref name="BiotNosten2011">{{cite journal |last1=Biot |first1=C. |last2=Nosten |first2=F. |last3=Fraisse |first3=L. |last4=Ter-Minassian |first4=D. |last5=Khalife |first5=J. |last6=Dive |first6=D. |title=The antimalarial ferroquine: from bench to clinic |journal=Parasite |volume=18 |issue=3 |year=2011 |pages=207–214 |issn=1252-607X |doi=10.1051/parasite/2011183207 |pmid=21894260 |pmc=3671469 |language=en}}</ref> <ref name="Burn">{{Cite web |url=https://www.rocketmotorparts.com/index.aspx?pageid=1577809&prodid=15759228 |title=Ferrocene Burn Rate Catalyst |website=www.rocketmotorparts.com |access-date=16 Julie 2021 |language=en}}</ref> <ref name="dunitz53">{{cite journal |last1=Dunitz |first1= J. D. |last2= Orgel |first2= L. E. |title=Bis-Cyclopentadienyl&nbsp;– A Molecular Sandwich |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1953-01-17_171_4342/page/121 |journal=Nature |year=1953 |volume=171 |pages= 121–122 |doi = 10.1038/171121a0 |issue=4342|bibcode = 1953Natur.171..121D |s2cid= 4263761 |language=en}}</ref> <ref name="dunitz56">{{cite journal |first1= J. |last1= Dunitz |first2= L. |last2= Orgel |first3= A. |last3= Rich |title = The crystal structure of ferrocene |journal = Acta Crystallographica |year = 1956 |volume = 9 |pages = 373–375 |doi = 10.1107/S0365110X56001091 |issue = 4|doi-access = free |language=en}}</ref> <ref name="eiland52">{{Cite journal |first1=Philip Frank |last1= Eiland |first2= Ray |last2= Pepinsky |year= 1952 |title= X-ray Examination of Iron Biscyclopentadienyl |journal=J. Am. Chem. Soc. |volume= 74 |issue= 19 |page= 4971 |doi= 10.1021/ja01139a527 |language=en}}</ref> <ref name="eisch2002">{{cite journal |last1=Eisch |first1=John J. |title=Henry Gilman: American Pioneer in the Rise of Organometallic Chemistry in Modern Science and Technology |journal=Organometallics |volume=21 |issue=25 |year=2002 |pages=5439–5463 |issn=0276-7333 |doi=10.1021/om0109408 |language=en}}</ref> <ref name="federman">{{Cite journal |first1= Alberto |last1= Federman Neto |first2=Alessandra Caramori |last2= Pelegrino |first3=Vitor André |last3= Darin |year= 2004 |title= Ferrocene: 50 Years of Transition Metal Organometallic Chemistry — From Organic and Inorganic to Supramolecular Chemistry (Abstract) |journal= Trends in Organometallic Chemistry |volume= 4 |pages= 147–169 |url= http://www.researchtrends.net/tia/abstract.asp?in=0&vn=4&tid=9&aid=870&pub=2002&type=3 |publisher=Research Trends |language=en}}</ref> <ref name="fischer">{{Cite journal |last1= Fischer |first1=E. O. |last2= Pfab |first2= W. |title= Zur Kristallstruktur der Di-Cyclopentadienyl-Verbindungen des zweiwertigen Eisens, Kobalts und Nickels |trans-title=Oor die kristalstruktuur van die bis-siklopentadienielverbindings van tweewaardige yster, kobalt en nikkel |journal= Zeitschrift für Anorganische und Allgemeine Chemie |language= de |year= 1952 |volume= 7 |issue= 6 |pages= 377–339 |doi= 10.1002/zaac.19532740603}}</ref> <ref name="fischer2">{{cite journal |last1= Fischer |first1=E. O. |last2= Pfab |first2= W. |title = Zur Kristallstruktur der Di-Cyclopentadienyl-Verbindungen des zweiwertigen Eisens, Kobalts und Nickels |trans-title=Oor die kristalstruktuur van die bis-siklopentadienielverbindings van tweewaardige yster, kobalt en nikkel |journal = Zeitschrift für Naturforschung B |language= de |year = 1952 |volume = 7 |issue = 7|pages = 377–379 |doi =10.1515/znb-1952-0701|doi-access = free }}</ref> <ref name="hunt">{{cite journal |last= Hunt |first= L.B. |year= 1984 |title= The First Organometallic Compounds: William Christopher Zeise and his Platinum Complexes |journal= Platinum Metals Review |volume= 28 |issue= 2 |pages= 76–83 |url= http://www.platinummetalsreview.com/pdf/pmr-v28-i2-076-083.pdf |language= en |access-date= 16 Julie 2021 |archive-date= 24 September 2015 |archive-url= https://web.archive.org/web/20150924074325/http://www.platinummetalsreview.com/pdf/pmr-v28-i2-076-083.pdf |url-status= dead }}</ref> <ref name="IUSTC">{{cite book |author=[[IUSTC]] |date=2014 |title=Nomenclature of Organic Chemistry: IUPAC Recommendations and Preferred Names 2013 |publisher=The Royal Society of Chemistry |pages=1041 |doi=10.1039/9781849733069 |isbn=978-0-85404-182-4 |language=en}}</ref> <ref name="laszloRmon">{{cite journal |first1= Pierre |last1= Laszlo |first2= Roald |last2=Hoffmann |title = Ferrocene: Ironclad History or Rashomon Tale? |journal = Angewandte Chemie International Edition |year = 2000 |volume = 39 |pages = 123–124 |url = http://ccc.chem.pitt.edu/wipf/Courses/1140_05_files/ferrocene.pdf |doi = 10.1002/(SICI)1521-3773(20000103)39:1<123::AID-ANIE123>3.0.CO;2-Z |pmid=10649350 |issue = 1 |language=en}}</ref> <ref name="leigh">{{cite book |editor1-last= Leigh |editor1-first=G.J. |editor2-last= Winterton |editor2-first= N. |year= 2002 |title= Modern Coordination Chemistry: The Legacy of Joseph Chatt |location= Cambridge, UK |publisher= RSC Publishing |pages= 101–10 |isbn= 978-0-85404-469-6 |url=https://books.google.co.za/books?id=VoBxtPb5zCcC |language=en}}</ref> <ref name="mehr">{{cite book |author1= Mehrotra, R.C. |author2= Singh, A. |year= 2007 |title= Organometallic Chemistry: A Unified Approach |edition= 2de |location= New Delhi |publisher= New Age International |pages= 261–67 |isbn= 978-81-224-1258-1 |url=https://books.google.com/books?id=NSQy3mFKRM8C&pg=PAPA262 |language=en}}</ref> <ref name="miller">{{cite journal| last1=Miller |first1= S. A. |last2=Tebboth |first2= J. A. |last3= Tremaine |first3= J. F. |journal=Journal of the Chemical Society |year=1952 |pages= 632–635 |title=114. Dicyclopentadienyliron |doi=10.1039/JR9520000632 |language=en}}</ref> <ref name="mingos">{{cite journal |last= Mingos |first=D.M.P. |year= 2001 |title= A Historical Perspective on Dewar's Landmark Contribution to Organometallic Chemistry |url= https://archive.org/details/sim_journal-of-organometallic-chemistry_2001-10-15_635_1-2/page/1 |journal=Journal of Organometallic Chemistry |volume= 635 |issue= 1–2 |pages= 1–8 |doi= 10.1016/S0022-328X(01)01155-X |language=en}}</ref> <ref name="Nobel">{{Cite web |url= http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1973/ |title= The Nobel Prize in Chemistry 1973 |publisher=Nobel Foundation |access-date=16 Julie 2021 |language=en}}</ref> <ref name="okuda">{{Cite journal |last=Okuda |first=Jun |date=28 Desember 2016 |title=Ferrocene - 65 Years After |journal=European Journal of Inorganic Chemistry |volume=2017 |issue=2 |pages=217–219 |doi=10.1002/ejic.201601323 |issn=1434-1948 |language=en}}</ref> <ref name="Ornelas">{{Cite journal |last=Ornelas |first=Catia |s2cid=56521492|title=Application of ferrocene and its derivatives in cancer research |journal=New Journal of Chemistry |volume=35 |issue=10 |pages=1973 |doi=10.1039/c1nj20172g |year=2011 |language=en}}</ref> <ref name="pauson">{{cite journal |first1 = T. J. |last1 = Kealy |first2 = P. L. |last2 = Pauson |title = A New Type of Organo-Iron Compound |url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_1951-12-15_168_4285/page/1039 |journal = Nature |year = 1951 |volume = 168 |pages = 1039–1040 |doi = 10.1038/1681039b0 |issue = 4285 |bibcode = 1951Natur.168.1039K |s2cid = 4181383 |language=en}}</ref> <ref name="Pauson2001">{{cite journal |title = Ferrocene&mdash;how it all began |first = Peter L. |last = Pauson |journal = Journal of Organometallic Chemistry |volume = 637–639 |year = 2001 |pages = 3–6 |doi = 10.1016/S0022-328X(01)01126-3 |language=en}}</ref> <ref name="Roux">{{cite journal | last1 = Roux | first1 = C. | last2 = Biot | first2 = C. | year = 2012 | title = Ferrocene-based antimalarials | journal = Future Med. Chem. | volume = 4 | issue = 6| pages = 783–797 | doi = 10.4155/fmc.12.26 | pmid = 22530641 |language=en}}</ref> <ref name="Van Staveren">{{cite journal |first1=Dave R. |last1=Van Staveren |first2=Nils |last2=Metzler-Nolte |title=Bioorganometallic Chemistry of Ferrocene |journal=Chemical Reviews |date= 2004 |volume=104 |issue=12 |pages=5931–5986 |doi=10.1021/cr0101510 |pmid=15584693 |language=en}}</ref> <ref name="werner2008">{{cite book |last= Werner |first=H. |year= 2008 |location= New York |title= Landmarks in Organo-Transition Metal Chemistry: A Personal View |publisher= Springer Science |pages= 161–63 |isbn= 978-0-387-09847-0 |url=https://books.google.com/books?id=dP4LTfaPzAMC |language=en}}</ref> <ref name="werner2012">{{cite journal | last1 = Werner | first1 = H | year = 2012 | title = At Least 60 Years of Ferrocene: The Discovery and Rediscovery of the Sandwich Complexes | journal =Angew. Chem. Int. Ed. | volume = 51 | issue = 25| pages = 6052–6058 | doi = 10.1002/anie.201201598 | pmid = 22573490 |language=en}}</ref> <ref name="wilk52">{{cite journal |first1= G. |last1=Wilkinson |first2=M.|last2= Rosenblum |first3=M. C.|last3= Whiting|first4= R. B. |last4=Woodward |title = The structure of iron ''bis''-cyclopentadienyl |journal = J. Am. Chem. Soc. |year = 1952 |volume = 74 |issue= 8 |pages = 2125–2126 |doi = 10.1021/ja01128a527 |language=en}}</ref> <ref name="zeise">{{cite journal |last1= Zeise |first1=W.C. |year= 1831 |title= Von der Wirkung zwischen Platinchlorid und Alkohol, und von den dabei entstehenden neuen Substanzen |trans-title=Oor die effek tussen platinumchloried en alkohol, en oor die nuwe stowwe wat in die proses ontstaan |journal=Annalen der Physik |language= de |volume= 97 |issue= 4 |pages= 497–541 |doi= 10.1002/andp.18310970402|bibcode = 1831AnP....97..497Z |url=https://zenodo.org/record/1423546}}</ref> }} {{Normdata}} [[Kategorie:Verbindings van yster]] [[Kategorie:Organometaalverbindings]] qskk2v5mwhnzt1qvhufhqj07i9w49nt 2979239 2979202 2026-10-15T20:51:43Z Jcwf 4 2979239 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |Naam=Ferroseen |IUPACNaam=Ferroseen{{R|IUSTC}} |SistematieseNaam= |AnderName=Disiklopentadienielyster<br/>Bis(η{{Sup|5}}-siklopentadieniel)yster |struktuur=Ferrocene-from-xtal-3D-balls.png |struktuur2=Ferrocene 3d model 2.png |CASNo=102-54-5 |formule={{chem|C|10|H|10|Fe}} |MolereMassa=186,04&nbsp;g•mol{{Sup|-1}} |Voorkoms= ligte oranje poeier |Reuk= kamferagtig |Kookpunt=249&nbsp;°C |Smeltpunt=172,5&nbsp;°C |Digtheid=1,107&nbsp;g•cm{{Sup|-3}} (teen 0&nbsp;°C) |Viskositeit= |Brekingsindeks= |Oplosbaarheid=Onoplosbaar in water, oplosbaar in die meeste organiese oplosmiddels |Ruimtegroep=P2{{sub|1}}/a <ref name= "Dunitz"/> |Selparms=a = 1056,1, b = 759,7, c = 595,2, β= 121.02°<ref name= "Dunitz"> Dunitz, J. D., Orgel, L. E. & Rich, A. (1956). Acta Cryst. 9, 373-375</ref> |Ruimtegroepnommer=14 }} '''Ferroseen''' is 'n [[Organometaalchemie|organometaalverbinding]] met die formule Fe(C{{Sub|5}}H{{Sub|5}}){{Sub|2}}. Die molekule bestaan uit twee siklopentadienielringe wat aan weerskante van 'n sentrale [[yster]]atoom gebind is. Dit is 'n oranje vaste stof met 'n kamferagtige reuk met 'n [[sublimasie]]temperature bo kamertemperatuur en is oplosbaar in die meeste organiese oplosmiddels. Dit is opmerklik vanweë sy stabiliteit: dit word nie beïnvloed deur lug, water, sterk basisse nie, en kan tot 400&nbsp;°C verhit word sonder om te ontbind. In oksiderende toestande kan dit omkeerbaar met sterk [[Suur|sure]] reageer om die ferroseenium[[katioon]] [Fe(C{{Sub|5}}H{{Sub|5}}){{Sub|2}}]{{Sup|+}}.{{R|werner2012}} Die vinnige groei van [[organometaalchemie]] word dikwels toegeskryf aan die opwinding wat voortspruit uit die ontdekking van ferroseen en sy vele analoë ([[metalloseen]]). [[Lêer:Photo of Ferrocene (powdered).JPG|duimnael|links|Verpoeierde ferroseen]] == Geskiedenis == === Ontdekking === Ferroseen is al drie keer per ongeluk ontdek. Die eerste bekende sintese is in die laat 1940's deur onbekende navorsers van die Union Carbide maatskappy, wat warm siklopentadieen-damp deur 'n ysterpyp probeer voer het. Die damp het met die pypwand gereageer en 'n "geel slyk" geskep wat die pyp verstop het. Jare later is 'n monster van die slyk wat gered is geanaliseer deur E. Brimm en daar is gevind dat dit uit ferroseen bestaan.{{R|werner2012|Pauson2001}} Die tweede keer was omstreeks 1950, toe navorsers van British Oxygen gepoog het om [[amien]]e uit [[Koolwaterstof|koolwaterstowwe]] en [[stikstof]] te sintetiseer in 'n wysiging van die [[Haber-proses]]. Toe hulle siklopentadieen met stikstof teen 300&nbsp;°C onder atmosferiese druk probeer laat reageer, was hulle teleurgesteld om te sien dat die koolwaterstof met 'n ysterbron reageer wat ferroseen gelewer het. Alhoewel hulle ook die merkwaardige stabiliteit daarvan waargeneem het, het hulle die waarneming geïgnoreer en dit eers gepubliseer nadat Peter Pauson sy bevindings in 1951 gerapporteer.{{R|werner2012|miller|laszloRmon}} In 1951 het Peter L. Pauson en Thomas J. Kealy aan die Duquesne Universiteit probeer om fulvaleen [(C{{Sub|5}}H{{Sub|4}}){{Sub|2}}] deur oksidatiewe dimerisering van siklopentadieen (C{{Sub|5}}H{{Sub|6}}) voor te berei. Daartoe het hulle die [[Grignard-reagens|Grignard-verbinding]] siklopentadienielmagnesiumbromied in [[diëtieleter]] met ysterchloried as 'n oksideermiddel gereageer.{{R|werner2012}} In plaas van die verwagte fulvaleen, het hulle egter 'n ligte oranje poeier van "merkwaardige stabiliteit" met die formule C{{Sub|10}}H{{Sub|10}}Fe verkry.{{R|Pauson2001|pauson}} [[Lêer:Kealy and Pauson synthesis of ferrocene v2.jpg|duimnael|links|600px|Kealy en Pauson se Grignard-sintese van ferroseen. Die alternatiewe reaksie van dihidrofulvaleen om fulvaleen te vorm kom nie voor nie.]] {{clear|left}} === Bepaling van die struktuur === [[Lêer:Ferrocene kealy.svg|duimnael|Pauson en Kealy se oorspronklike, verkeerde begrip van ferroseen se molekulêre struktuur.{{R|pauson}}]] Pauson en Kealy het vermoed dat die verbinding twee siklopentadienielgroepe het, elk met 'n enkele [[kovalente binding]] van die versadigde koolstofatoom tot die ysteratoom.{{R|werner2012}} Die struktuur strook egter nie met die bestaande bindingsmodelle nie en kan nie die onverwagte stabiliteit van die verbinding verklaar nie, en chemici het gesukkel om die regte struktuur te vind.{{R|laszloRmon|federman}} Die struktuur is in 1952 deur drie navorsingsgroepe afgelei en onafhanklik gerapporteer:{{R|werner2008}} * Woodward en Wilkinson het dit afgelei deur op te let dat ferroseen reaksies ondergaan wat tipies is vir [[aromatiese verbinding]]s soos [[benseen]].{{R|wilk52}} * [[Ernst Otto Fischer|E. Fischer]] lei die struktuur af (wat hy 'n "dubbele kegel" genoem het) en sintetiseer ook ander metallosene soos nikkeloseen en kobaltoseen.{{R|fischer|fischer2|okuda}} * Eiland en Pepinsky het die struktuur bevestig deur middel van [[X-straalkristallografie]] en later deur [[Kernmagnetiese resonansie]].{{R|laszloRmon|eiland52|dunitz53|dunitz56}} === Begrip van die struktuur === Die "toebroodjie"-struktuur van ferroseen was skokkend nuut en het nuwe teorie vereis om te verduidelik. Toepassing van [[Molekulêre orbitaal|molekulêre orbitale teorie]] met die aanname van 'n Fe{{Sup|2+}}-sentrum tussen twee siklopentadienied-anione (C{{Sub|5}}H{{Sub|5}}){{Sup|−}} het gelei tot die suksesvolle Dewar-Chatt–Duncanson-model, wat die korrekte voorspelling van die meetkunde van die molekule moontlik gemaak het, asook die merkwaardige stabiliteit daarvan verduidelik.{{R|mingos|mehr}} Die [[elektronkonfigurasie]] van ferroseen kan geskryf word as {{ch2|a_{1g}^{2}e_{2g}^{4} }} en die gemiddelde Fe-C-afstand is 203,3 pm. Van die metallosene van vanadium tot met nikkel is ferroseen die stabielste ene. <ref name="Fowl">[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/0022328X9505747D Kevin R. Flower, Peter B. Hitchcock, Crystal and molecular structure of chromocene (η5-C5H5)2Cr, Journal of Organometallic Chemistry,507(1–2), 275-277, 1996, doi: 10.1016/0022-328X(95)05747-D.]</ref> === Impak === Ferroseen was nie die eerste bekende organometaalverbinding nie. Zeise se sout [[Kalium|K]]<nowiki>[</nowiki>[[Platinum|Pt]][[Chloor|Cl]]{{Sub|3}}([[Koolstof|C]]{{Sub|2}}[[Waterstof|H]]{{Sub|4}})]·H{{Sub|2}}[[Suurstof|O]] is in 1831 gerapporteer,{{R|zeise|hunt}} Mond se ontdekking van {{ch2|link=Nikkeltetrakarboniel|Ni(CO)4}} het in 1888 plaasgevind,{{R|leigh}} en organo[[litium]]verbindings is in die dertigerjare ontwikkel.{{R|eisch2002}} Daar kan egter geargumenteer word dat dit die ontdekking van ferroseen is wat organometaalchemie as 'n aparte vakgebied van chemie begin het. Dit het ook gelei tot 'n ontploffing van belangstelling in verbindings van [[Oorgangsmetaal|d-blokmetale]] met koolwaterstowwe. Die ontdekking is so belangrik geag dat [[Geoffrey Wilkinson|Wilkinson]] en [[Ernst Otto Fischer|Fischer]] die [[Nobelprys vir Chemie]] in 1973 gedeel het "vir hul baanbrekerswerk wat onafhanklik van mekaar uitgevoer is ten opsigte van die chemie van die organometaalverbindings – die sogenaamde toebroodjieverbindings".{{R|Nobel}} == Toepassings van ferroseen en sy afgeleides == Ferroseen en die talle afgeleides daarvan is nie op groot skaal van toepassing nie, maar het baie gebruike wat die ongewone struktuur benut: * As ligandsteier: Ferroseenafgeleides word gebruik as [[ligand]]e vir [[Katalisator|oorgangsmetaal-gekataliseerde]] reaksies. Sommige van hulle het industriële toepassings gevind in die sintese van [[Geneesmiddel|farmaseutiese]] en [[landbou]]chemikalieë. * Brandstofbymiddels: Ferroseen en van sy afgeleides is as brandstofbymiddels gebruik. Hulle is veiliger as die tetraetiellood wat voorheen gebruik is.{{R|additives}} * Farmaseutiese middels: Ferroseenderivate is ondersoek as medisyne{{R|Van Staveren}} vir die behandeling van [[malaria]]{{R|BiotNosten2011|Roux}} en [[kanker]].{{R|Ornelas|Babin}} * Vuurpylbrandstof: Ferroseen en verwante derivate word gebruik as kragtige brandstofsnelheidskatalisators in saamgestelde dryfmiddels met ammoniumperchloraat.{{R|Burn}} == Verwysings == {{verwysings|30em|verwysings= <ref name="additives">{{cite web |url=http://www.osd.org.tr/14.pdf |title=Application of fuel additives |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060505193757/http://www.osd.org.tr/14.pdf |archive-date=5 Mei 2006 |language=en}}</ref> <ref name="Babin">{{cite journal | last1 = Babin | first1 = V. N. | year = 2014 | title = Ferrocenes as potential anticancer drugs. Facts and hypotheses | journal = Russ. Chem. Bull. | volume = 63 | issue = 11| pages = 2405–2422 | doi = 10.1007/s11172-014-0756-7 | s2cid = 94618726 |language=en}}</ref> <ref name="BiotNosten2011">{{cite journal |last1=Biot |first1=C. |last2=Nosten |first2=F. |last3=Fraisse |first3=L. |last4=Ter-Minassian |first4=D. |last5=Khalife |first5=J. |last6=Dive |first6=D. |title=The antimalarial ferroquine: from bench to clinic |journal=Parasite |volume=18 |issue=3 |year=2011 |pages=207–214 |issn=1252-607X |doi=10.1051/parasite/2011183207 |pmid=21894260 |pmc=3671469 |language=en}}</ref> <ref name="Burn">{{Cite web |url=https://www.rocketmotorparts.com/index.aspx?pageid=1577809&prodid=15759228 |title=Ferrocene Burn Rate Catalyst |website=www.rocketmotorparts.com |access-date=16 Julie 2021 |language=en}}</ref> <ref name="dunitz53">{{cite journal |last1=Dunitz |first1= J. D. |last2= Orgel |first2= L. E. |title=Bis-Cyclopentadienyl&nbsp;– A Molecular Sandwich |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1953-01-17_171_4342/page/121 |journal=Nature |year=1953 |volume=171 |pages= 121–122 |doi = 10.1038/171121a0 |issue=4342|bibcode = 1953Natur.171..121D |s2cid= 4263761 |language=en}}</ref> <ref name="dunitz56">{{cite journal |first1= J. |last1= Dunitz |first2= L. |last2= Orgel |first3= A. |last3= Rich |title = The crystal structure of ferrocene |journal = Acta Crystallographica |year = 1956 |volume = 9 |pages = 373–375 |doi = 10.1107/S0365110X56001091 |issue = 4|doi-access = free |language=en}}</ref> <ref name="eiland52">{{Cite journal |first1=Philip Frank |last1= Eiland |first2= Ray |last2= Pepinsky |year= 1952 |title= X-ray Examination of Iron Biscyclopentadienyl |journal=J. Am. Chem. Soc. |volume= 74 |issue= 19 |page= 4971 |doi= 10.1021/ja01139a527 |language=en}}</ref> <ref name="eisch2002">{{cite journal |last1=Eisch |first1=John J. |title=Henry Gilman: American Pioneer in the Rise of Organometallic Chemistry in Modern Science and Technology |journal=Organometallics |volume=21 |issue=25 |year=2002 |pages=5439–5463 |issn=0276-7333 |doi=10.1021/om0109408 |language=en}}</ref> <ref name="federman">{{Cite journal |first1= Alberto |last1= Federman Neto |first2=Alessandra Caramori |last2= Pelegrino |first3=Vitor André |last3= Darin |year= 2004 |title= Ferrocene: 50 Years of Transition Metal Organometallic Chemistry — From Organic and Inorganic to Supramolecular Chemistry (Abstract) |journal= Trends in Organometallic Chemistry |volume= 4 |pages= 147–169 |url= http://www.researchtrends.net/tia/abstract.asp?in=0&vn=4&tid=9&aid=870&pub=2002&type=3 |publisher=Research Trends |language=en}}</ref> <ref name="fischer">{{Cite journal |last1= Fischer |first1=E. O. |last2= Pfab |first2= W. |title= Zur Kristallstruktur der Di-Cyclopentadienyl-Verbindungen des zweiwertigen Eisens, Kobalts und Nickels |trans-title=Oor die kristalstruktuur van die bis-siklopentadienielverbindings van tweewaardige yster, kobalt en nikkel |journal= Zeitschrift für Anorganische und Allgemeine Chemie |language= de |year= 1952 |volume= 7 |issue= 6 |pages= 377–339 |doi= 10.1002/zaac.19532740603}}</ref> <ref name="fischer2">{{cite journal |last1= Fischer |first1=E. O. |last2= Pfab |first2= W. |title = Zur Kristallstruktur der Di-Cyclopentadienyl-Verbindungen des zweiwertigen Eisens, Kobalts und Nickels |trans-title=Oor die kristalstruktuur van die bis-siklopentadienielverbindings van tweewaardige yster, kobalt en nikkel |journal = Zeitschrift für Naturforschung B |language= de |year = 1952 |volume = 7 |issue = 7|pages = 377–379 |doi =10.1515/znb-1952-0701|doi-access = free }}</ref> <ref name="hunt">{{cite journal |last= Hunt |first= L.B. |year= 1984 |title= The First Organometallic Compounds: William Christopher Zeise and his Platinum Complexes |journal= Platinum Metals Review |volume= 28 |issue= 2 |pages= 76–83 |url= http://www.platinummetalsreview.com/pdf/pmr-v28-i2-076-083.pdf |language= en |access-date= 16 Julie 2021 |archive-date= 24 September 2015 |archive-url= https://web.archive.org/web/20150924074325/http://www.platinummetalsreview.com/pdf/pmr-v28-i2-076-083.pdf |url-status= dead }}</ref> <ref name="IUSTC">{{cite book |author=[[IUSTC]] |date=2014 |title=Nomenclature of Organic Chemistry: IUPAC Recommendations and Preferred Names 2013 |publisher=The Royal Society of Chemistry |pages=1041 |doi=10.1039/9781849733069 |isbn=978-0-85404-182-4 |language=en}}</ref> <ref name="laszloRmon">{{cite journal |first1= Pierre |last1= Laszlo |first2= Roald |last2=Hoffmann |title = Ferrocene: Ironclad History or Rashomon Tale? |journal = Angewandte Chemie International Edition |year = 2000 |volume = 39 |pages = 123–124 |url = http://ccc.chem.pitt.edu/wipf/Courses/1140_05_files/ferrocene.pdf |doi = 10.1002/(SICI)1521-3773(20000103)39:1<123::AID-ANIE123>3.0.CO;2-Z |pmid=10649350 |issue = 1 |language=en}}</ref> <ref name="leigh">{{cite book |editor1-last= Leigh |editor1-first=G.J. |editor2-last= Winterton |editor2-first= N. |year= 2002 |title= Modern Coordination Chemistry: The Legacy of Joseph Chatt |location= Cambridge, UK |publisher= RSC Publishing |pages= 101–10 |isbn= 978-0-85404-469-6 |url=https://books.google.co.za/books?id=VoBxtPb5zCcC |language=en}}</ref> <ref name="mehr">{{cite book |author1= Mehrotra, R.C. |author2= Singh, A. |year= 2007 |title= Organometallic Chemistry: A Unified Approach |edition= 2de |location= New Delhi |publisher= New Age International |pages= 261–67 |isbn= 978-81-224-1258-1 |url=https://books.google.com/books?id=NSQy3mFKRM8C&pg=PAPA262 |language=en}}</ref> <ref name="miller">{{cite journal| last1=Miller |first1= S. A. |last2=Tebboth |first2= J. A. |last3= Tremaine |first3= J. F. |journal=Journal of the Chemical Society |year=1952 |pages= 632–635 |title=114. Dicyclopentadienyliron |doi=10.1039/JR9520000632 |language=en}}</ref> <ref name="mingos">{{cite journal |last= Mingos |first=D.M.P. |year= 2001 |title= A Historical Perspective on Dewar's Landmark Contribution to Organometallic Chemistry |url= https://archive.org/details/sim_journal-of-organometallic-chemistry_2001-10-15_635_1-2/page/1 |journal=Journal of Organometallic Chemistry |volume= 635 |issue= 1–2 |pages= 1–8 |doi= 10.1016/S0022-328X(01)01155-X |language=en}}</ref> <ref name="Nobel">{{Cite web |url= http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1973/ |title= The Nobel Prize in Chemistry 1973 |publisher=Nobel Foundation |access-date=16 Julie 2021 |language=en}}</ref> <ref name="okuda">{{Cite journal |last=Okuda |first=Jun |date=28 Desember 2016 |title=Ferrocene - 65 Years After |journal=European Journal of Inorganic Chemistry |volume=2017 |issue=2 |pages=217–219 |doi=10.1002/ejic.201601323 |issn=1434-1948 |language=en}}</ref> <ref name="Ornelas">{{Cite journal |last=Ornelas |first=Catia |s2cid=56521492|title=Application of ferrocene and its derivatives in cancer research |journal=New Journal of Chemistry |volume=35 |issue=10 |pages=1973 |doi=10.1039/c1nj20172g |year=2011 |language=en}}</ref> <ref name="pauson">{{cite journal |first1 = T. J. |last1 = Kealy |first2 = P. L. |last2 = Pauson |title = A New Type of Organo-Iron Compound |url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_1951-12-15_168_4285/page/1039 |journal = Nature |year = 1951 |volume = 168 |pages = 1039–1040 |doi = 10.1038/1681039b0 |issue = 4285 |bibcode = 1951Natur.168.1039K |s2cid = 4181383 |language=en}}</ref> <ref name="Pauson2001">{{cite journal |title = Ferrocene&mdash;how it all began |first = Peter L. |last = Pauson |journal = Journal of Organometallic Chemistry |volume = 637–639 |year = 2001 |pages = 3–6 |doi = 10.1016/S0022-328X(01)01126-3 |language=en}}</ref> <ref name="Roux">{{cite journal | last1 = Roux | first1 = C. | last2 = Biot | first2 = C. | year = 2012 | title = Ferrocene-based antimalarials | journal = Future Med. Chem. | volume = 4 | issue = 6| pages = 783–797 | doi = 10.4155/fmc.12.26 | pmid = 22530641 |language=en}}</ref> <ref name="Van Staveren">{{cite journal |first1=Dave R. |last1=Van Staveren |first2=Nils |last2=Metzler-Nolte |title=Bioorganometallic Chemistry of Ferrocene |journal=Chemical Reviews |date= 2004 |volume=104 |issue=12 |pages=5931–5986 |doi=10.1021/cr0101510 |pmid=15584693 |language=en}}</ref> <ref name="werner2008">{{cite book |last= Werner |first=H. |year= 2008 |location= New York |title= Landmarks in Organo-Transition Metal Chemistry: A Personal View |publisher= Springer Science |pages= 161–63 |isbn= 978-0-387-09847-0 |url=https://books.google.com/books?id=dP4LTfaPzAMC |language=en}}</ref> <ref name="werner2012">{{cite journal | last1 = Werner | first1 = H | year = 2012 | title = At Least 60 Years of Ferrocene: The Discovery and Rediscovery of the Sandwich Complexes | journal =Angew. Chem. Int. Ed. | volume = 51 | issue = 25| pages = 6052–6058 | doi = 10.1002/anie.201201598 | pmid = 22573490 |language=en}}</ref> <ref name="wilk52">{{cite journal |first1= G. |last1=Wilkinson |first2=M.|last2= Rosenblum |first3=M. C.|last3= Whiting|first4= R. B. |last4=Woodward |title = The structure of iron ''bis''-cyclopentadienyl |journal = J. Am. Chem. Soc. |year = 1952 |volume = 74 |issue= 8 |pages = 2125–2126 |doi = 10.1021/ja01128a527 |language=en}}</ref> <ref name="zeise">{{cite journal |last1= Zeise |first1=W.C. |year= 1831 |title= Von der Wirkung zwischen Platinchlorid und Alkohol, und von den dabei entstehenden neuen Substanzen |trans-title=Oor die effek tussen platinumchloried en alkohol, en oor die nuwe stowwe wat in die proses ontstaan |journal=Annalen der Physik |language= de |volume= 97 |issue= 4 |pages= 497–541 |doi= 10.1002/andp.18310970402|bibcode = 1831AnP....97..497Z |url=https://zenodo.org/record/1423546}}</ref> }} {{Normdata}} [[Kategorie:Verbindings van yster]] [[Kategorie:Organometaalverbindings]] 7xr495y1qhmn0ugg3fh5j4cplzatl33 0 388544 2979339 2975626 2026-10-16T11:38:12Z Aliwal2012 39067 /* 2021 – hede */ 2979339 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Logo of alpine f1 team 2022.png|raamloos|regs|Die span se logo sedert 2022]] [[Lêer:Renault RS01 Arnoux 2007.jpg|duimnael|Renault F1 RS01 van [[René Arnoux]].]] [[Lêer:Jarno Trulli 2003.jpg|duimnael|[[Jarno Trulli]] in die Renault F1 R203]] '''Alpine F1-span''', wat meeding as '''BWT Alpine F1 Team''',<ref>{{Cite web|url=https://en.media.alpinecars.com/news/bwt-and-alpine-f1-team-combine-forces-in-strategic-partnership-aimed-at-sustainability-drive-50ef-989c5.html|title=BWT and Alpine F1 Team combine forces in strategic partnership aimed at sustainability drive|date=11 Februarie 2022|website=Alpinecars.com|access-date=11 Februarie 2022}}</ref> is 'n Formule Een-vervaardiger wat hul debuut gemaak het aan die begin van die [[2021 Formule Een-seisoen|2021 Formule Een Wêreldkampioenskapseisoen]]. Diie span was voorheen bekend as die [[Renault F1]]-span en in besit van die Franse motormaatskappy [[Renault|Groupe Renault]]. Die span is hernoem vir 2021 om Renault se sportmotorhandelsmerk, Alpine, te bevorder en dien steeds as Renault se fabriekspan. Die onderstel en bestuurskant van die span is gebaseer in Enstone, [[Oxfordshire]], Engeland, en die enjinkant van die span was gebaseer in Viry-Châtillon, 'n voorstad van [[Parys]], Frankryk. Sedert die [[2026 Formule Een-seisoen]] word daar egter van die [[Mercedes-Benz|Mercedes]] M17 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6-hibriedenjin]] gebruik gemaak. == Wedrengeskiedenis == === 2021-seisoen === Alpine F1-span het die tweemalige wêreldkampioen, [[Fernando Alonso]], gekontrakteer<ref>{{Cite web|url=https://www.eurosport.com/geoblocking.shtml|title=Fernando Alonso Joins Renault For 2021 Formula 1 Season|website=Eurosport|archive-url=https://web.archive.org/web/20200110133019/https://www.eurosport.com/geoblocking.shtml|archive-date=10 January 2020|access-date=30 August 2021}}</ref> om [[Daniel Ricciardo]] wat die Renault-span verlaat het te vervang,<ref>{{Cite web|url=https://www.thecheckeredflag.co.uk/2021/01/changing-gear-daniel-ricciardo-leaves-renault-for-mclaren/|title=Daniel Ricciardo Leaves Renault for McLaren|website=The Checkered Flag|archive-url=https://web.archive.org/web/20210103100041/https://www.thecheckeredflag.co.uk/2021/01/changing-gear-daniel-ricciardo-leaves-renault-for-mclaren/|archive-date=3 January 2021|access-date=31 August 2021}}</ref> en [[Esteban Ocon]] is behou uit die 2020 Renault-span.<ref>{{Cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/ocon-would-welcome-alonso-as-renault-f1-team-mate-in-2021-4981530/4981530/|title=Ocon would welcome Alonso as Renault F1 team-mate in 2021|website=Autosport|archive-url=https://web.archive.org/web/20210830233201/https://www.autosport.com/f1/news/ocon-would-welcome-alonso-as-renault-f1-team-mate-in-2021-4981530/4981530/|archive-date=30 August 2021|access-date=31 August 2021}}</ref> Die Alpine-motor het in hierdie jare van 'n Renault-hibriedenjin gebruik gemaak.<ref name="F1Announcement">{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.renault-alpine-f1-team-2021.7eY84dCU9MythQjcYG8T45.html|title=Renault to rebrand as Alpine F1 Team in 2021|date=6 September 2020|website=Formula 1|archive-url=https://web.archive.org/web/20200906091902/https://www.formula1.com/en/latest/article.renault-alpine-f1-team-2021.7eY84dCU9MythQjcYG8T45.html|archive-date=6 September 2020|access-date=31 August 2021}}</ref> Renault se spanbaas, Cyril Abiteboul, het aangekondig dat hy sal vertrek namate Renault na Alpine oorgeskakel het.<ref>{{Cite web|url=https://wwos.nine.com.au/motorsport/f1-cyril-abiteboul-leaves-renault-ahead-of-rebranding-as-alpine-for-2021-season/0199d065-6136-4bb1-9591-4e43cd382af5|title=F1 team principal Cyril Abiteboul leaves Renault ahead of rebranding as Alpine|last=|first=|date=12 January 2021|website=Wide World of Sports|archive-url=https://web.archive.org/web/20210114114738/https://wwos.nine.com.au/motorsport/f1-cyril-abiteboul-leaves-renault-ahead-of-rebranding-as-alpine-for-2021-season/0199d065-6136-4bb1-9591-4e43cd382af5|archive-date=14 January 2021|access-date=14 January 2021}}</ref> Abiteboul is vervang deur Davide Brivio, wat voorheen vir Suzuki in MotoGP gewerk het.<ref>{{Cite web|url=https://www.skysports.com/f1/news/12473/12190417/alpine-f1-sign-ex-motogp-boss-davide-brivio-as-new-racing-director|title=Alpine F1 sign ex-MotoGP boss Davide Brivio as new racing director|website=Sky Sports|language=en|access-date=30 August 2021}}</ref> Alpine se eerste ren het geëindig met Alonso wat gedwing is om te onttrek, nadat puin in die luginlate sy motor laat oorverhit het.<ref>{{Cite web|url=https://www.thecheckeredflag.co.uk/2021/04/alpine-f1-team-left-empty-handed-following-the-bahrain-grand-prix/|title=Alpine F1 Team left empty handed following the Bahrain Grand Prix.|last=Butler|first=Jasmine|date=1 April 2021|website=The Checkered Flag|language=en|access-date=30 August 2021|archive-date=27 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220927093021/https://www.thecheckeredflag.co.uk/2021/04/alpine-f1-team-left-empty-handed-following-the-bahrain-grand-prix/|url-status=dead}}</ref> Ocon is deur Aston Martin-jaer, [[Sebastian Vettel]], getref.<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/video.2021-bahrain-grand-prix-vettel-crashes-into-the-back-of-ocon.1696505131132939404.html|title=2021 Bahrain Grand Prix: Vettel crashes into the back of Ocon|website=Formula 1® - The Official F1® Website|language=en|access-date=30 August 2021}}</ref> Ten spyte van 'n teleurstellende begin, kon Alpine wel in die volgende vyftien wedrenne punte aangeteken,<ref>{{Cite web|url=https://www.skysports.com/f1/teams/alpine/results|title=Alpine (Sky Sports)|website=SkySports|language=en|access-date=30 Augustus 2021}}</ref> insluitend 'n oorwinning vir Ocon in die [[2021 Hongaarse Grand Prix]].<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.ocon-beats-vettel-to-claim-shock-maiden-victory-in-action-packed-hungarian.4Ewxz6olluqX7Y4E1U8NOq.html|title=2021 Hungarian Grand Prix race report & highlights: Ocon claims shock maiden victory in action-packed Hungarian Grand Prix as Vettel disqualified from P2|website=www.formula1.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210801152535/https://www.formula1.com/en/latest/article.ocon-beats-vettel-to-claim-shock-maiden-victory-in-action-packed-hungarian.4Ewxz6olluqX7Y4E1U8NOq.html|archive-date=1 Augustus 2021|access-date=5 Augustus 2021}}</ref> Dit was die eerste oorwinning vir 'n Franse bestuurder wat 'n Franse motor bestuur het wat deur 'n Franse enjin aangedryf is, sedert [[Alain Prost]] se triomf by die Oostenrykse Grand Prix in 1983 met 'n Renaultmotor.<ref name="FOM Hungarian GP Facts and Stats 2021">{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.hungarian-gp-facts-and-stats-ocon-secures-first-french-triple-since-prost.5XbTbqY86QtN09qWP0wbKh.html|title=Hungarian GP Facts & Stats: Ocon secures first French triple since Prost – and there's a new record for Alonso|last=Kelly|first=Sean|date=1 Augustus 2021|website=Formula One website|publisher=Liberty Media|access-date=5 Augustus 2021}}</ref> Alonso was ook op die podium in die [[2021 Katarse Grand Prix]], nadat hy vyfde gekwalifiseer het, maar derde weggespring het weens [[Max Verstappen|Verstappen]] en [[Valtteri Bottas|Bottas]] wat elk 'n roosterstraf ontvang het. == Formule Een-resultate == {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} ===2021 – hede=== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:80%;" |- !Jaar !Onderstel<br/>en bande !Enjin !Renjaers !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Punte !Plek |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2021 Formule Een-seisoen|2021]] |rowspan="3"| Alpine A521<br/><br />{{Pirelli}} |rowspan=3|[[Renault]] E-Tech 21 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] | | [[2021 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2021 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />[[Beeld:Flag of Emilia-Romagna (de facto).svg|20px|Vlag van Emilia-Romagna]] | [[2021 Portugese Grand Prix|POR]]<br />{{vlagikoon|POR}} | [[2021 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2021 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{vlagikoon|MON}} | [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br /> {{vlagikoon|AZE}} | [[2021 Franse Grand Prix|FRA]] <br /> {{vlagikoon|FRA}} | [[2021 Stiermarkse Grand Prix|STI]] <br /> [[Lêer:Flag of Steiermark.svg|20px]] | [[2021 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}} | [[2021 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2021 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2021 Belgiese Grand Prix|BEL]]‡ <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2021 Nederlandse Grand Prix|NED]] <br /> {{vlagikoon|NED}} | [[2021 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2021 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}} | [[2021 Turkse Grand Prix|TUR]] <br /> {{vlagikoon|TUR}} | [[2021 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2021 Meksikostad Grand Prix|MXS]] <br /> {{vlagikoon|MEX}} | [[2021 São Paulo Grand Prix|SAP]] <br /> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2021 Katarse Grand Prix|KAT]] <br /> {{vlagikoon|QAT}} | [[2021 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]] <br /> {{vlagikoon|SAU}} | [[2021 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | |rowspan="3" bgcolor=efefef| '''155''' |rowspan="3" bgcolor=efefef| '''5''' |- |align="left"| {{ES-VLAG}}<br />[[Fernando Alonso]] |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#cfcfff"| 17 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#cfcfff"| 18^† |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#dfffdf"| 8 | | |- |align="left"| {{FR-VLAG}}<br />[[Esteban Ocon]] |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfffdf"| 9 | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2022 Formule Een-seisoen|2022]] |rowspan="3"| Alpine A522<br/><br />{{Pirelli}} |rowspan=3|[[Renault]] E-Tech RE22 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] | | [[2022 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{vlagikoon|BHR}} | [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/> {{vlagikoon|SAU}} | [[2022 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/> {{vlagikoon|AUS}} | [[2022 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/> [[Beeld:Flag of Emilia-Romagna (de facto).svg|20px|Vlag van Emilia-Romagna]] | [[2022 Miami Grand Prix|MIA]]<br/> [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2022 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2022 Monaco Grand Prix|MON]]<br/> {{vlagikoon|MON}} | [[2022 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/> {{vlagikoon|AZE}} | [[2022 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/> {{vlagikoon|CAN}} | [[2022 Britse Grand Prix|GBR]]<br/> {{vlagikoon|GBR}} | [[2022 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/> {{vlagikoon|AUT}} | [[2022 Franse Grand Prix|FRA]]<br/> {{vlagikoon|FRA}} | [[2022 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/> {{vlagikoon|HUN}} | [[2022 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/> {{vlagikoon|BEL}} | [[2022 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/> {{vlagikoon|NED}} | [[2022 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2022 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/> {{vlagikoon|SIN}} | [[2022 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/> {{vlagikoon|JPN}} | [[2022 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/> {{vlagikoon|VSA}} | [[2022 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/> {{vlagikoon|MEX}} | [[2022 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2022 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | |rowspan="3" bgcolor=efefef|'''173''' |rowspan="3" bgcolor=efefef|'''4''' |- |align="left"| {{ES-VLAG}}<br />[[Fernando Alonso]] |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> | | |- |align="left"| {{FR-VLAG}}<br />[[Esteban Ocon]] |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|^'''6'''5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|7 | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2023 Formule Een-seisoen|2023]] |rowspan="3"| A523<br/><br />{{Pirelli}} |rowspan="3"|[[Renault]] E-Tech RE23 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] | | [[2023 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{vlagikoon|BHR}} | [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/> {{vlagikoon|SAU}} | [[2023 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/> {{vlagikoon|AUS}} | [[2023 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/> {{vlagikoon|AZE}} | [[2023 Miami Grand Prix|MIA]]<br/> [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2023 Monaco Grand Prix|MON]]<br/> {{vlagikoon|MON}} | [[2023 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2023 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/> {{vlagikoon|CAN}} | [[2023 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/> {{vlagikoon|AUT}} | [[2023 Britse Grand Prix|GBR]]<br/> {{vlagikoon|GBR}} | [[2023 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/> {{vlagikoon|HUN}} | [[2023 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/> {{vlagikoon|BEL}} | [[2023 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/> {{vlagikoon|NED}} | [[2023 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2023 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/> {{vlagikoon|SIN}} | [[2023 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/> {{vlagikoon|JPN}} | [[2023 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/> {{vlagikoon|QAT}} | [[2023 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/> {{vlagikoon|VSA}} | [[2023 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/> {{vlagikoon|MEX}} | [[2023 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2023 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/> [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2023 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | |rowspan=3 bgcolor=efefef| '''120''' |rowspan=3 bgcolor=efefef| '''6''' |- |align="left"| {{FR-VLAG}}<br/>[[Pierre Gasly]] |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|13^† |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|^'''7''' 6 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 | | |- |align="left"| {{FR-VLAG}}<br/>[[Esteban Ocon]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|14^† |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=cfcfff|12 | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="4"| [[2024 Formule Een-seisoen|2024]] |rowspan="4"| Alpine A524<br/><br />{{Pirelli}} |rowspan="4"| [[Renault]] E-Tech RE24<br/>1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] | | [[2024 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{vlagikoon|BHR}} | [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />{{vlagikoon|SAU}} | [[2024 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{vlagikoon|AUS}} | [[2024 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{vlagikoon|JPN}} | [[2024 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{vlagikoon|CHN}} | [[2024 Miami Grand Prix|MIA]]<br />[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />[[Beeld:Flag of Emilia-Romagna (de facto).svg|20px|Vlag van Emilia-Romagna]] | [[2024 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{vlagikoon|MON}} | [[2024 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{vlagikoon|CAN}} | [[2024 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{vlagikoon|ESP}} | [[2024 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{vlagikoon|AUT}} | [[2024 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{vlagikoon|GBR}} | [[2024 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{vlagikoon|HUN}} | [[2024 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{vlagikoon|BEL}} | [[2024 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />{{vlagikoon|NED}} | [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br />{{vlagikoon|ITA}} | [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />{{vlagikoon|AZE}} | [[2024 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{vlagikoon|SIN}} | [[2024 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{vlagikoon|VSA}} | [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />{{vlagikoon|MEX}} | [[2024 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2024 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br />[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2024 Katarse Grand Prix|KAT]]<br />{{vlagikoon|QAT}} | [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] |rowspan=4 bgcolor=efefef| '''65''' |rowspan=4 bgcolor=efefef| '''6''' |- |align="left"| {{FR-VLAG}}<br/>[[Pierre Gasly]] |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=ffffff|DNS |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=ffdf9f|^'''7'''3 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|7 |- |align="left"| {{FR-VLAG}}<br/>[[Esteban Ocon]] |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|18{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |- |align=left|{{AU-VLAG}} [[Jack Doohan]] |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|15 |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan=4| [[2025 Formule Een-seisoen|2025]] |rowspan=4| Alpine A525<br/><br />{{Pirelli}} |rowspan=4| [[Renault]] E-Tech RE25<br/>1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] | | [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/> {{vlagikoon|AUS}} | [[2025 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/> {{vlagikoon|CHN}} | [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/> {{vlagikoon|JPN}} | [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{vlagikoon|BHR}} | [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/> {{vlagikoon|SAU}} | [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]<br/> [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]<br/> {{vlagikoon|MON}} | [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/> {{vlagikoon|CAN}} | [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/> {{vlagikoon|AUT}} | [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]<br/> {{vlagikoon|GBR}} | [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/> {{vlagikoon|BEL}} | [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/> {{vlagikoon|HUN}} | [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/> {{vlagikoon|NED}} | [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/> {{vlagikoon|AZE}} | [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/> {{vlagikoon|SIN}} | [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/> {{vlagikoon|VSA}} | [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/> {{vlagikoon|MEX}} | [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2025 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/> [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/> {{vlagikoon|QAT}} | [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] |rowspan=4 bgcolor=efefef| '''22''' |rowspan=4 bgcolor=efefef| '''10''' |- |align="left"| {{FR-VLAG}}<br/>[[Pierre Gasly]] |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor="#000000" style="color:white"| <small>DSQ</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|19 |- |align=left|{{AU-VLAG}}<br/>[[Jack Doohan]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus sprint--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus sprint--> |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus sprint--> |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus sprint--> |bgcolor=| |- |align=left|{{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|20 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2026 Formule Een-seisoen|2026]]* |rowspan="3"| Alpine A526<br/><br />{{Pirelli}} |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes]] M17 E Performance<br/>1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t h]] | | [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/> {{vlagikoon|AUS}} | [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/> {{vlagikoon|CHN}} | [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/> {{vlagikoon|JPN}} | [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br/> [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/> {{vlagikoon|CAN}} | [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br/> {{vlagikoon|MON}} | [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br/> [[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]] | [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/> {{vlagikoon|AUT}} | [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br/> {{vlagikoon|GBR}} | [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/> {{vlagikoon|BEL}} | [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/> {{vlagikoon|HUN}} | [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/> {{vlagikoon|NED}} | [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/> {{vlagikoon|AZE}} | [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{MY-VLAG}} | [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/> {{vlagikoon|SIN}} | [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/> {{vlagikoon|VSA}} | [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/> {{vlagikoon|MEX}} | [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/> [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/> {{vlagikoon|QAT}} | [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | |rowspan=3 bgcolor=efefef| '''68*''' |rowspan=3 bgcolor=efefef| '''6*''' |- |align="left"| {{FR-VLAG}}<br/>[[Pierre Gasly]] |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|^'''8'''<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |- |align=left|{{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !Jaar !Onderstel<br/>en bande !Enjin !Renjaers !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Punte !Plek |} * ^† Die renjaer het nie die Grand Prix voltooi nie, maar is geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die ren voltooi het. * ‡ Halwe punte is in België toegeken in 2021 omdat daar minder as 75% van die wedren afgelê is weens hewige reën. * '''*''' Seisoen is nog aan die gang. == Verwysings == {{Verwysings|3}} [[Kategorie:Formule Een-vervaardigers]] n5yn6uv8088rzolnyef53x00adik5pe 0 389614 2979193 2491763 2026-10-15T16:17:24Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.6 2979193 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Leonid Pasternak - self-portrait (1908, Pskov).jpg|duimnael|''Selfportret'' (1908)]] '''Leonid Osipowitsj Pasternak''' (gebore as ''Jitzhok-Leib'', of ''Isaak Iosifowitsj, Pasternak''; {{lang-ru|Леони́д О́сипович Пастерна́к}}, [[3 April]] [[1862]] ([[Ou Styl- en Nuwe Styl-datums|N.S.]]) – [[31 Mei]] [[1945]]) was 'n [[Russe|Russiese]] [[Postimpressionisme|postimpressionistiese]] [[skilder]]. Hy was die vader van die [[digter]] en [[roman]]sier [[Boris Pasternak]].<ref>Christopher Barnes, ''Boris Pasternak: A Literary Biography'', p. 2.</ref> <ref>[[Boris Pasternak]], ''I Remember; Sketches for an Autobiography'', Pantheon Books, 1959, pp. 27–28.</ref> In 1900 het hy 'n medalje ontvang tydens die [[Parys]]e Wêreldskou vir sy illustrasies van [[Leo Tolstoi|Tolstoi]] se romans. In 1905 is hy verkies as 'n lid van die Ryksakademie vir Kunste. Hy het ook klas gegee aan die Moskouse Skool van Beeldhou, Skilderkuns en Argitektuur. In 1921 het Pasternak 'n oogoperasie benodig, wat geskeduleer is om in Berlyn uitgevoer te word. Hy het saam met sy vrou en twee dogters, Lidia en Josephine, soontoe gereis, en sy seuns [[Boris Pasternak|Boris]] en Aleksander in [[Rusland]] agtergelaat. Na die operasie het hy besluit om nie na Rusland terug te keer nie, en tot 1938 in Berlyn gebly, toe hy toevlug geneem het van die Nazi's in Groot-Brittanje. In 1924 het hy 'n portret van [[Albert Einstein]] geskilder (nou in die Wiskunde- en Rekenaarwetenskapbiblioteek van die [[Hebreeuse Universiteit van Jerusalem]]<ref>[http://math.huji.ac.il/~library/einstein_ps.htm Albert Einstein Portrait by Leonid Pasternak] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191223001108/http://math.huji.ac.il/~library/einstein_ps.htm |date=23 Desember 2019 }}. Mathematics and Computer Science Library of the Hebrew University of Jerusalem, 2016</ref>). Hy het op 31 Mei 1945 in [[Oxford]] gesterf. == Werke == <gallery mode=packed heights=143px caption="Portrette"> Beeld:Pasternak fedorov.jpg|''Nikolai Fiodorowitsj Fiodorof'', pastelkleur op papier Lêer:Dr Osip Kaufmann by L.Pasternak (1897).jpg|''Dr. Ossip Kaufmann'' Beeld:Pasternak ptlevinoj.jpg|''E. Levina'', 1916, tempera en pastelkleur op papier, gemonteer op doek Lêer:BORIS BESIDE THE BALTIC AT MEREKULE, 1910 by L.Pasternak.jpg| ''[[Boris Pasternak|Boris]] By die See'', 1910, olie op doek Beeld:Pasternakportretvsuka.jpg|''Dirigent Wiatjeslaf Suk'', 1898, olie op doek Lêer:Kluchevsky by L. Pasternak (1909).jpg|''Wasili Klijoesjefski'', 1909 Beeld:Pasternak gershenzon.jpg|''Mikhail Gershenzon'', 1917, olie op doek Lêer:Rilke in Moscow by L.Pasternak (1928).jpg|''[[Rainer Maria Rilke|Rilke]] in Moskou'', 1928 Beeld:Pasternak leo tolstoy.jpg|''[[Leo Tolstoi]]'' Lêer:Profile portrait of Leo Tolstoy by L. Pasternak.jpg|''Leo Tolstoi'', 1908 Beeld:Pasternak podlampoj.jpg|''Onder 'n Lamp (Leo Tolstoi tussen sy familie)'', 1902, pastelkleur op papier Lêer:Leonid Pasternak - Albert Einstein (1924).jpg|''Albert Einstein'', 1924, olie op doek Lêer:Shaul Tchernichovsky by L.Pasternak.jpg|''Shaul Tsjernitjofski'', 1928, olie op doek Lêer:Леонид О. Пастернак - Ночь накануне экзамена (1895).jpg|duimnael|''Nag voor die eksamen'' (1895; [[Musée d'Orsay|Musée d'Orsay, Parys]]). Gekoop in 1900. Lêer:Leonid Pasternak - Boris and Alexander.jpg|duimnael|Leonid Pasternak se seuns Boris (links) en Aleksander (1900's) Lêer:Leonid Pasternak's children (1914).jpg|duimnael|Leonid Pasternak se kinders (1914) </gallery> <gallery mode=packed heights=143px caption="Landskap- en ander portrette"> Beeld:Pasternaknaplyage.jpg|Rügeneiland, 1906, pastelkleur op papier Beeld:Pasternakvorobyovygory.jpg|''Die Goue Herfs. (Vorobyowi-berge in Moskou)'' Beeld:Pasternakuoknaosen.jpg|''By die Venster. Herfs'', 1913, pastelkleur op papier Beeld:Pasternaksosnyimore.jpg|''Dennebome en die See'', 1910, gouache on papier Beeld:Pasternak Apples.jpg|''Collecting Apples'', 1918, pastelkleur op papier Lêer:Ростова пастернак.jpeg|''Natasha Rostowa se Eerste Bal'', 1893, waterkleurskildery Lêer:Leonid Pasternak - The Moscow Kremlin in the March Sun, 1917.jpg|''Die Moskouse [[Kremlin]] in die Maartson'', 1917, gouache op papier Lêer:Леонид О. Пастернак - Александр Пушкин на берегу моря (1896).jpg|duimnael|''[[Aleksander Poesjkin]] by die see'' </gallery> ==Verwysings== {{Verwysings}} ==Eksterne skakels== {{Commons category|Leonid Pasternak}} *[https://digipres.cjh.org/delivery/DeliveryManagerServlet?dps_pid=IE4374522 ''Prof. L. Pasternak Portrait-Album''] {{in lang|de}} *[http://www.museum.ru/gmii/pas_1.htm Evgeny Pasternak ''Art of Leonid Pasternak''] {{in lang|ru}} *[http://www.rian.ru/history/20050404/39613145.htl Biografie van Pasternak] {{in lang|ru}} *[http://www.vor.ru/culture/cultarch212_koi.html Biografie van Pasternak] {{in lang|ru}} *[https://web.archive.org/web/20050503201039/http://www.jew.spb.ru/ami/A242/A242-051.htm Biografie van Pasternak] {{in lang|ru}} *[https://web.archive.org/web/20051125151758/http://www.russian-bazaar.com/cgi-bin/rb.cgi/f%3Dmskl%26auth%3D1%26n%3D5%26y%3D2002%26id%3Dmskl.2002.1.25.3.8.17.5.art.67.9%26back%3D1 Biografie] {{in lang|ru}} *[http://www.vestnik.com/issues/2003/0806/win/shalit.htm Biografie] {{in lang|ru}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Pasternak, Leonid}} [[Kategorie:Geboortes in 1862]] [[Kategorie:Sterftes in 1945]] [[Kategorie:Skilders]] lcop8g2bjtfl12fo328i4e8pnsgkf3a 0 391897 2979247 2978393 2026-10-15T21:39:12Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.6 2979247 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Ampsbekleër | naam = Marlene van Staden | beeld = <!-- dit het niks met die Engelse te doen die. Daar is net nie 'n foto met 'n bruikbare lisensie nie. --> | beeldonderskrif = | geboortenaam = Marlene Vermaak | geboortedatum = 2 Februarie 1981 | geboortejaar = | geboortemaand = | geboortedag = | geboorteplek = [[Empangeni]], [[Natal (provinsie)|Natal]], Suid-Afrika | sterfdatum = {{SDEO|1981|2|2|2023|6|8}} | sterfplek = [[Groenkloof]], [[Pretoria]] (aan borskanker) | party = [[Demokratiese Alliansie]] | nasionaliteit = {{ZAF}} | orde = [[Burgemeester]] van die [[Modimolle–Mookgophong Plaaslike Munisipaliteit]] | termynaanvang = 23 Augustus 2016 | termyneinde = 8 Junie 2023 | voorganger = ''Amp geskep'' | opvolger = | ouers = | eggenoot = Hannes van Staden | kinders = 2 | alma_mater = [[Universiteit van Pretoria]]<br/>{{nowrap|[[Universiteit van Suid-Afrika]]}} | religie = | handtekening = }} '''Marlene van Staden''' (née Vermaak; 2 Februarie 1981 – 8 Junie 2023) was 'n Suid-Afrikaanse politikus. Sy was die [[burgemeester]] van die [[Modimolle–Mookgophong Plaaslike Munisipaliteit]] vanaf 2016 tot haar dood in 2023. Van Staden was 'n lid van die [[Demokratiese Alliansie]]. ==Vroeë lewe== Van Staden is in [[Empangeni]] in die destydse [[Natal (provinsie)|Natal]] gebore. Sy en haar familie het in 1989 na [[Vaalwater]] in [[Limpopo]] verhuis, en sy het tot haar afsterwe daar gewoon. Van Staden het aan die Hoërskool Nylstroom in [[Modimolle]] gematrikuleer. Hierna het sy aan die [[Universiteit van Pretoria]] studeer en 'n BCom in Toerismebestuur behaal. Sy het later 'n Nagraadse Onderwyssertifikaat en 'n honneursgraad in besigheidsbestuur aan die [[Universiteit van Suid-Afrika]] behaal.<ref>{{webaanhaling|url=https://www.da.org.za/people/marlene-van-staden|titel=Marlene van Staden|toegangsdatum=2022-07-09|formaat=|werk=Demokratiese Alliansie|taal=Engels}}</ref> ==Politieke loopbaan== Van Staden het by die DA aangesluit nadat sy deur senior partylid [[Désirée van der Walt]] gewerf is. In die [[Suid-Afrikaanse munisipale verkiesing van 2016|munisipale verkiesing van 2016]] het geen party 'n meerderheid in die raad van die nuutgestigte [[Modimolle–Mookgophong Plaaslike Munisipaliteit]] verkry nie. Op 23 Augustus 2016 is Van Staden as die burgemeester van die munisipaliteit verkies met die hulp van stemme van die [[Vryheidsfront Plus]] en [[Ekonomiese Vryheidsvegters]] se raadslede.<ref>{{webaanhaling|url=https://reviewonline.co.za/167439/da-wins-mookgophongmodimolle-muni/|titel=DA wins Mookgophong/Modimolle muni|toegangsdatum=2022-07-09|laaste=|eerste=|outeurskakel=|mede-outeurs=|datum=25|jaar=2016|maand=Augustus|formaat=|werk=Review Online|uitgewer=|bladsye=|taal=Engels|argiefurl=|argiefdatum=|aanhaling=}}</ref> In die [[Suid-Afrikaanse munisipale verkiesing van 2021|2021-munisipale verkiesing]] het die [[ANC]] se steun vermeerder en die party het 14 van 28 setels in die raad gewen. Die DA, EFF en VF+ het die res van die setels gewen. Op 2 Desember 2021 is Van Staden herverkies as burgemeester, deur die opskiet van 'n muntstuk, nadat sy en die ANC-kandidaat, Aaron Sebolayi, na twee rondtes se stemming steeds 14 stemme elk gekry het.<ref>{{webaanhaling|url=https://www.news24.com/news24/southafrica/news/heads-or-tails-r1-coin-toss-ensures-da-councillor-elected-mayor-in-limpopo-20211202|titel=Heads or tails: R1 coin toss ensures DA councillor elected mayor in Limpopo|toegangsdatum=2022-07-09|laaste=Mahlati|eerste=Zintle|outeurskakel=|mede-outeurs=|datum=2|jaar=Desember|maand=2016|formaat=|werk=News24|uitgewer=|bladsye=|taal=Engels|argiefurl=|argiefdatum=|aanhaling=}}</ref> ==Sterfte== Van Staden is op 8 Junie 2023 aan [[borskanker]] by die Mary Potter-onkologie-sentrum in [[Groenkloof]], [[Pretoria]] oorlede.<ref>{{Cite web |date=8 June 2023 |title=Wees stil, daar gaan 'n vrou verby… |url=https://diepos.co.za/160166/wees-stil-daar-gaan-n-vrou-verby/ |access-date=8 June 2023 |website=Die Pos |language=af |archive-url=https://web.archive.org/web/20230608123938/https://diepos.co.za/160166/wees-stil-daar-gaan-n-vrou-verby/ |archive-date= 8 Junie 2023 |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |last=Khumalo |first=Juniour |title=DA's Modimolle-Mookgophong mayor Marlene van Staden dies after long illness |url=https://www.news24.com/news24/politics/political-parties/das-modimolle-mookgophong-mayor-marlene-van-staden-dies-after-long-illness-20230608 |access-date=8 June 2023 |website=News24 |language=en}}</ref> == Verwysings == {{verwysings}} == Eksterne skakels == * [https://www.pa.org.za/person/marlene-van-staden/ Profiel op People's Assembly] {{Vertaaluit | taalafk = en | il = Marlene van Staden}} {{normdata}} {{DEFAULTSORT:Van Staden, Marlene}} [[Kategorie:Geboortes in 1981]] [[Kategorie:Sterftes in 2023]] [[Kategorie:Politici van die Demokratiese Alliansie]] [[Kategorie:Afrikaners]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse burgemeesters]] lnmsrwfr8vz33exvcy34dt26n8vhx06 0 395446 2979166 2857529 2026-10-15T14:33:21Z Atcovi 57396 mujawwad --> murattal 2979166 wikitext text/x-wiki {{Kursiewe titel}}{{Inligtingskas soera |naam = {{big|الفتح}}<br>&nbsp;&nbsp;Soera {{big|48}} van die Koran&nbsp;&nbsp; |beeld = |breedte = |onderskrif = |klassifikasie = [[Medina|Medinees]] |ander_titels = ''Al-Fath'' |transliterasie = Al-Fath |ander_name = "Die Oorwinning" |openbaring = |djoes = 26 |ajat = 29 |klank = [[Lêer:Chapter 48, Al-Fath (Murattal) - Recitation of the Holy Qur'an.mp3|200px]] }} [[Beeld:Khalili Collection Hajj and Arts of Pilgrimage txt 0039b.jpg|thumb|185px|'n Aanhaling van vers 27 op 'n gordynpaneel vir die deur van die [[Kaäba]], 19de eeu.]] '''''Al-Fath''''' ([[Arabies]]: الفتح, "'''Die Oorwinning'''") is die 48ste [[soera]], of hoofstuk, van die [[Koran]]. Dit bevat 29 [[ajat]], of verse, en is vermoedelik in [[Medina]] aan [[Mohammed]] geopenbaar. Die naam van die hoofstuk kom uit vers 1: "Voorwaar, Ons het aan u ’n duidelike oorwinning verleen".<ref name="Koran">Die Heilige Quran. In Afrikaans vertaal deur Imam M.A. Baker. Uitgegee deur IDM (Islamic Dawah Movement of Southern Africa) Publications. {{ISBN|978-0-620-60451-2}}</ref> ==Opsomming== Die soera is in Medina geopenbaar in die sesde [[jaar van die hidjra]] (die emigrasie van die profeet Mohammed van [[Mekka]] na Medina), op die geleentheid van die Verdrag van Goedeibieja tussen die Moslemse stadstaat Medina en Mekkaanse [[Politeïsme|politeïste]]. Die rede dat die verdrag, en daarom die hoofstuk, 'n "duidelike oorwinning" genoem word, is waarskynlik omdat dit vreedsaam was. Die soera noem die oorwinning en kritiseer dan die houding van die huigelaars. Daarna volg verdere beloftes aan die [[Moslems]] en die hoofstuk eindig deur sekere belangrike deugde van die Moslemgemeenskap te noem.<ref>{{Cite book|last=Ünal, Ali.|title=The Qur'an with Annotated Interpretation in Modern English|date=2008|publisher=Tughra Books|isbn=978-1-59784-144-3|location=Somerset, N.J.|pages=1038|oclc=234244740}}</ref> ==Verwysings== {{Verwysings}} ==Skakels== {{vertaaluit| taalafk = en | il = Al-Fath}} {{Soera|48|Muhammad (soera)|Al-Hujurat}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Fath}} [[Kategorie:Hoofstukke van die Koran]] 2cjors1feyeydgc8uxttfoaj06qtl63 0 396627 2979191 2891030 2026-10-15T15:30:36Z JMK 649 skool-aardrykskunde gee dit aan as "verligtingsirkel", kyk ook, pas teks aan by titel, ander teksdetail 2979191 wikitext text/x-wiki [[Beeld:Sunset over the gulf of Mexico - iss042e034066.jpg|220px|thumb|Die Aarde se ligskadugrens soos vanuit die ruimte gesien.]] 'n '''Ligskadugrens''' of '''verligtingsirkel''' ([[Engels]]: ''terminator'' of ''twilight zone'') is 'n bewegende lyn wat die verligte deel van 'n [[hemelliggaam]] van sy nagkant skei. 'n Waarnemer op die ligskadugrens van 'n wentelende liggaam met 'n [[atmosfeer]] sal skemerlig ervaar vanweë die verstrooiing van lig deur deeltjies in die gaslaag. ==Die Aarde se lig-skadugrens== Op [[Aarde]] se ligskadugrens is 'n sirkel met 'n deursnee van byna die Aarde s'n.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=TiGgJip0l64C&q=earth%27s+terminator+is+circle+size+of+earth&pg=PA67|title=Carbon in the Geobiosphere: – Earth's Outer Shell –|last1=Mackenzie|first1=Fred T.|last2=Lerman|first2=Abraham|date=2006-12-29|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=9781402042386|language=en}}</ref> Dit beweeg twee keer per dag deur enige punt op die aardoppervlak, met sonsopkoms en sonsondergang, buiten in poolstreke waar dit net voorkom wanneer die punt nie middernagson of 'n poolnag ervaar nie. Die tyd van die ligskadugrens se pad wissel vanweë die Aarde se rotasie om sy eie as. Dit wissel ook na gelang van die tyd van die jaar vanweë die Aarde se [[Wentelbaan|wenteling]] om die [[Son]]; die ligskaduvlak is dus byna parallel met vlakke wat gedurende [[nagewening]]s deur die [[lengtegraad]]lyne geskep word, en sy maksimumhoek gedurende [[sonstilstand]]e is sowat 23,5° met die [[Hemelpool|pool]].<ref>{{cite web |url=http://sos.noaa.gov/datasets/Land/day_night.html |title=SOS:Day Night Terminator |access-date=2009-02-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206103757/http://sos.noaa.gov/datasets/Land/day_night.html |archive-date=2009-02-06 }}</ref> ==Kyk ook== * [[Poolsirkel]]s ==Verwysings== {{Verwysings}} ==Skakels== {{CommonsKategorie-inlyn|Terminator}} {{vertaaluit| taalafk = en | il = Terminator (solar)}} {{Normdata}} [[Kategorie:Ruimteverskynsels]] e1yb6d0lg3n7e6mxstp3jl6p1iocnqw 2979248 2979191 2026-10-15T21:43:12Z BurgertB 2401 Koppelteken uir 2979248 wikitext text/x-wiki [[Beeld:Sunset over the gulf of Mexico - iss042e034066.jpg|220px|thumb|Die Aarde se ligskadugrens soos vanuit die ruimte gesien.]] 'n '''Ligskadugrens''' of '''verligtingsirkel''' ([[Engels]]: ''terminator'' of ''twilight zone'') is 'n bewegende lyn wat die verligte deel van 'n [[hemelliggaam]] van sy nagkant skei. 'n Waarnemer op die ligskadugrens van 'n wentelende liggaam met 'n [[atmosfeer]] sal skemerlig ervaar vanweë die verstrooiing van lig deur deeltjies in die gaslaag. ==Die Aarde se ligskadugrens== Op [[Aarde]] se ligskadugrens is 'n sirkel met 'n deursnee van byna die Aarde s'n.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=TiGgJip0l64C&q=earth%27s+terminator+is+circle+size+of+earth&pg=PA67|title=Carbon in the Geobiosphere: – Earth's Outer Shell –|last1=Mackenzie|first1=Fred T.|last2=Lerman|first2=Abraham|date=2006-12-29|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=9781402042386|language=en}}</ref> Dit beweeg twee keer per dag deur enige punt op die aardoppervlak, met sonsopkoms en sonsondergang, buiten in poolstreke waar dit net voorkom wanneer die punt nie middernagson of 'n poolnag ervaar nie. Die tyd van die ligskadugrens se pad wissel vanweë die Aarde se rotasie om sy eie as. Dit wissel ook na gelang van die tyd van die jaar vanweë die Aarde se [[Wentelbaan|wenteling]] om die [[Son]]; die ligskaduvlak is dus byna parallel met vlakke wat gedurende [[nagewening]]s deur die [[lengtegraad]]lyne geskep word, en sy maksimumhoek gedurende [[sonstilstand]]e is sowat 23,5° met die [[Hemelpool|pool]].<ref>{{cite web |url=http://sos.noaa.gov/datasets/Land/day_night.html |title=SOS:Day Night Terminator |access-date=2009-02-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206103757/http://sos.noaa.gov/datasets/Land/day_night.html |archive-date=2009-02-06 }}</ref> ==Kyk ook== * [[Poolsirkel]]s ==Verwysings== {{Verwysings}} ==Skakels== {{CommonsKategorie-inlyn|Terminator}} {{vertaaluit| taalafk = en | il = Terminator (solar)}} {{Normdata}} [[Kategorie:Ruimteverskynsels]] ahcjqn75ykn90ovp07dt7rpte9pdz15 0 397949 2979340 2561873 2026-10-16T11:47:53Z Oesjaar 7467 Verbeter 2979340 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Mauser C96 7,63 (6971794467).jpg|duimnael|Mauser C96-[[pistool]]]] Die '''Mauser C96''' ('''''Konstruktion'' 96''')<ref>{{cite book |last=Skennerton |first=Ian |title=Mauser Model 1896 Pistol |year=2005 |publisher=Arms & Militaria Press |location=Labrador, Australia |isbn=0-949749-77-X |page=5}}</ref> is 'n [[semi-outomatiese pistool]] wat oorspronklik deur die Duitse wapenvervaardiger Mauser van 1896 tot 1937 vervaardig is.<ref name="wilsonr">{{cite journal |last=Wilson |first=R.|title=Mauser C96 Broomhandle |journal=Australian & New Zealand Handgun |date=Januarie 2009}}</ref> Ongelisensieerde kopieë van die [[vuurwapen]] is ook in die eerste helfte van die 20ste eeu in [[Spanje]] en [[China]] vervaardig.<ref name="wilsonr" /><ref name="1896mauser.com">{{cite web |url=http://www.1896mauser.com/spanish.htm |title=Spanish Guns |website=1896mauser.com |access-date=28 Februarie 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090209012559/http://www.1896mauser.com/spanish.htm |archive-date=9 Februarie 2009 }}</ref> Die kenmerke van die C96 is die integrale boksmagasyn voor die sneller, die lang loop, die houtskouerrus, wat dit die stabiliteit van 'n kortloopvuurwapen gee en dien as 'n houer of dratas, en 'n greep soos die handvatsel van 'n besem. Die greep het die vuurwapen die bynaam "besemsteel" in die Engelssprekende wêreld besorg, en in China is die C96 die "bokskanon" ([[Chinees]]: 盒子炮; [[pinyin]]: ''hézipào'') gedoop vanweë sy reghoekige interne magasyn en omdat dit gebere kan word in die houtboksagtige skouerstut.<ref name="Wilson 2009, bl.100">Wilson (2009), bl. 100.</ref> Met sy lang loop en hoë-[[trompsnelheid]] patroon, het die Mauser C96 voortreflike reikafstand en beter penetrasie as die meeste ander pistole van sy era gehad; die 7,63×25 mm Mauser-patroon was die kommersieel vervaardigde pistoolpatroon met die hoogste snelheid tot die koms van die .357 Magnum-patroon in 1935.<ref>{{cite book |editor-last=Bishop |editor-first=Chris |title=Guns in Combat |year=1998 |publisher=Grange Books |location=Kent, UK |isbn=1-84013-083-0 |page=93}}</ref> Mauser het ongeveer een miljoen C96-pistole vervaardig,<ref name="skennerton8">Skennerton (2005), bl. 8.</ref> terwyl die getal wat in Spanje en China vervaardig word, omvangryk is, maar onbekend is weens swak produksierekords.<ref name="wilsonr" /> ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Eerste Wêreldoorlog]] [[Kategorie:Vuurwapens]] skx6i91zrcgsk5s5rz0sbit2d3r92fe 0 399081 2979208 2975615 2026-10-15T18:06:21Z Aliwal2012 39067 /* Formule 1-uitslae */ 2979208 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas renjaer | name = Oscar Piastri | image = Oscar Piastri 2025 (cropped).jpg | image_size = 220px | alt = | caption = | birth_date = {{GDEO|2001|4|6}} | birth_place = [[Melbourne]], [[Australië]] | death_date = | death_place = | nationality = {{vlagikoon|AUS}} Australiër | Years = | Old Team = | 2026 Team = [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | Car number = 81 | Races = {{F1stat|PIA|entries}} ({{F1stat|PIA|starts}} begin) | Championships = 0 | Wins = {{F1stat|PIA|wins}} | Podiums = {{F1stat|PIA|podiums}} | Points = {{F1stat|PIA|careerpoints}} | Poles = {{F1stat|PIA|poles}} | Fastest laps = {{F1stat|PIA|fastestlaps}} | First race = [[2023 Bahreinse Grand Prix]] | First win = [[2024 Hongaarse Grand Prix]] | Last win = [[2025 Nederlandse Grand Prix]] | Last race = {{laaste F1GP}} | Last season = 2025 | Last position = 3de (410 punte) }} '''Oscar Jack Piastri''' (gebore 6 April 2001) is 'n [[Australië|Australiese]] renjaer wat vir die [[McLaren]]-span aan [[Formule Een]] deelneem. Hy is die eerste Formule Een-jaer wat in die [[21ste eeu]] gebore is. Hy het die 2019 Formule Renault Eurocup met R-ace GP gewen, en die 2020 FIA Formule 3-kampioenskap en 2021 Formule 2-kampioenskap met Prema Racing gewen. Hy is slegs die sesde jaer wat die GP2 / Formule 2-kampioenskap in hul debuutseisoen kon wen, en die vyfde jaer wat die GP3 / Formule 3 -kampioenskap en die GP2/Formule 2-kampioenskap in opeenvolgende seisoene kon wen. Vanweë sy sukses in die laer formules word Piastri wyd beskou as een van die mees belowende jong jaers in motorsport.<ref>{{Cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/why-oscar-piastris-ability-to-adapt-puts-him-alongside-the-very-best|title=Why Oscar Piastri's ability to adapt puts him alongside the very best|last=Hardy|first=Edward|date=4 August 2022|publisher=motorsportmagazine.com|access-date=17 December 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://onlysports.com.au/analysis/why-oscar-piastri-is-destined-for-f1-greatness/|title=Why Oscar Piastri is destined for F1 greatness|last=Criniti|first=Dominic|date=10 September 2022|publisher=onlysports|access-date=17 December 2022}}</ref> Vroeg in 2016 het Piastri sy eerste groot borgskap, HP Tuners (gestig en besit deur sy pa) gekry, wat gehelp het om sy renloopbaan te finansier. Dit is tydens die GP3-reeks, F3- en F2-seisoen op sy renpak en motor vertoon. Later in 2016 het Piastri sy enkelsitplek-debuut in geselekteerde rondtes van die Formule 4 VAE-kampioenskap vir Dragon F4 gemaak en twee podiums verower om sesde in die kampioenskap te eindig.<ref>{{Cite web|url=https://www.f4uae.com/news-latest/95-oscar-piastri-joins-dragon-f4-for-f4uae-championship|title=OSCAR PIASTRI JOINS DRAGON F4 FOR F4UAE CHAMPIONSHIP|date=2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20220713133512/https://www.f4uae.com/news-latest/95-oscar-piastri-joins-dragon-f4-for-f4uae-championship|archive-date=13 July 2022|access-date=21 December 2018}}</ref> [[Lêer:Blancpain_Gt_Series_Endurance_Cup_-_Autodromo_Nazionale_di_Monza_-_22-04-2018_(41650514132).jpg|duimnael| Piastri jaag by Monza in die 2018 Formule Renault Eurocup-kampioenskap]] == FIA Formule 3-kampioenskap == In Oktober 2019 het Piastri by die na-seisoen toets by die heersende FIA Formule 3- spankampioene Prema Racing aangesluit.<ref>{{Cite web|url=https://www.motorsport.com/fia-formula-3-championship/news/prema-valencia-test-lineup/4559601/|title=Prema names F3 post-season test line-up|last=Benyon|first=Jack|date=18 October 2019|website=Motorsport.com|publisher=Motorsport Network|access-date=18 October 2019}}</ref> In Januarie 2020 het die Italiaanse span Piastri onderteken om die komende seisoen mee te ding<ref>{{Cite web|url=http://www.fiaformula3.com/News/2020/01_January/Piastri-completes-PREMA-line-up-for-2020/|title=Piastri completes PREMA line-up for 2020|date=24 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200126203445/http://www.fiaformula3.com/News/2020/1_January/Piastri-completes-PREMA-line-up-for-2020/|archive-date=26 January 2020|access-date=27 January 2020}}</ref> saam met [[Logan Sargeant]] en 2019 Formule Streeks Europese kampioen Frederik Vesti. Piastri het derde op die rooster weggespring vir sy debuutren by die [[Red Bull Ring]].<ref>{{Cite web|url=https://www.fiaformula3.com/Latest/3tgITLErcR2zAiXGm2Y30i/2020-round-1-post-qualifying-press-conference|title=2020 Round 1 post-Qualifying press conference|date=3 July 2020|website=FIA_Formula 3® - The Official F3® Website|language=en|access-date=23 September 2022}}</ref> Hy het egter by die eerste draai met Sebastián Fernández gebots, maar skade vermy en voortgegaan om te wen.<ref>{{Cite web|url=https://formulascout.com/oscar-piastri-dominates-fia-f3-opener-alex-peroni-p3-on-comeback/64087|title=Oscar Piastri dominates FIA F3 opener, Alex Peroni P3 on comeback|last=Suttill|first=Josh|date=4 July 2020|website=formulascout.com|access-date=26 December 2020}}</ref> Piastri het drie agtereenvolgende tweede plekke behaal by beide [[Hungaroring]]-renne<ref>{{Cite web|url=https://oscarpiastri.com/news/2020-07-19-piastri-continues-his-championship-charge-in-budapest|title=Piastri continues his championship charge in Budapest|date=19 July 2020|website=oscarpiastri.com|access-date=23 September 2022|archive-date=23 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230923143300/https://oscarpiastri.com/news/2020-07-19-piastri-continues-his-championship-charge-in-budapest|url-status=dead}}</ref> en die eerste Silverstone-skouren, voordat sy eerste onttrekking van die seisoen by die volgende Silverstone-naelren gekom het toe 'n vasgesteekte [[Sleurverminderingstelsel|DRS]] hom uitgedwing het.<ref>{{Cite web|url=https://formulascout.com/smolyar-holds-off-beckmann-to-take-maiden-fia-f3-victory-at-silverstone/65591|title=Smolyar holds off Beckmann to take maiden FIA F3 victory at Silverstone|last=Waring|first=Bethonie|date=2 August 2020|website=formulascout.com|access-date=26 December 2020}}</ref> Sy spanmaat Sargeant het die voortou in die kampioenskap by Piastri oorgeneem by die tweede Silverstone-hoofren nadat Piastri met betroubaarheidskwessies in die kwalifisering gesukkel het.<ref>{{Cite web|url=https://formulascout.com/sargeant-takes-lights-to-flag-maiden-fia-f3-win-at-silverstone/65948|title=Sargeant takes maiden FIA F3 win and points lead at Silverstone|last=Allen|first=Peter|date=8 August 2020|website=formulascout.com|access-date=26 December 2020}}</ref> Piastri het vyfde weggespring vir die naelren in [[Barcelona-Catalunya-renbaan|Barcelona]], maar het verskeie motors verbygesteek om voor die einde van die eerste rondte die voortou te neem. Hy het sy posisie behou om sy tweede oorwinning te behaal.<ref>{{Cite web|url=https://formulascout.com/piastri-uses-great-start-to-win-fia-f3-race-two-at-barcelona/66423|title=Piastri uses great start to win FIA F3 race two at Barcelona|last=Woollard|first=Craig|date=16 August 2020|website=formulascout.com|access-date=26 December 2020}}</ref> Piastri het die kampioenskapsvoorsprong teruggekry nadat hy vyfde geëindig het by die volgende Spa-Francorchamps-funksieren,<ref>{{Cite web|url=https://formulascout.com/tridents-lirim-zendeli-converts-pole-to-maiden-f3-win-at-spa/67174|title=Trident's Lirim Zendeli converts pole to maiden F3 win at Spa|last=Waring|first=Bethonie|date=29 August 2020|website=formulascout.com|access-date=26 December 2020}}</ref> maar het weer teruggesak nadat hy gepenaliseer is vir 'n onwettige verbysteek in die naelren, wat Sargeant gewen het.<ref>{{Cite web|url=https://www.motorsport.com/fia-f3/news/spa-sprint-race-sargeant-piastri/4865540/|title=Spa F3: Sargeant wins sprint race to reclaim points lead|last=Suttill|first=Josh|date=30 August 2020|website=motorsport.com|access-date=26 December 2020}}</ref> [[Lêer:2021_British_Grand_Prix_(51349300361).jpg|duimnael|Piastri by die 2021 Silverstone Formule 2-rondte]] == Formule 1-loopbaan == Piastri het in Januarie 2020 by die Renault Sportakademie aangesluit.<ref>{{Cite web|url=https://www.automobilsport.com/race-categories--24/race-categories--24,203125,Piastri-combines-with-Prema-for-FIA-Formula-3-Championship-and-joins-Renault-Sport-Academy,news.htm|title=Piastri combines with Prema for FIA Formula 3 Championship and joins Renault Sport Academy|date=26 January 2020|access-date=27 January 2020|archive-date=25 Julie 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220725041535/https://www.automobilsport.com/race-categories--24/race-categories--24,203125,Piastri-combines-with-Prema-for-FIA-Formula-3-Championship-and-joins-Renault-Sport-Academy,news.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.fiaformula3.com/Latest/4crLV4RjkZwhDoFUXOGMLw/thoughts-of-a-champion-oscar-piastri|title=Thoughts of A Champion- Oscar Piastri|last=Thoughts of A Champion- Oscar Piastri|first=FIA Formula 3 Championship|date=24 September 2020|website=FIA Formula 3 Championship}}</ref> Nadat hy die FIA Formule 3-kampioenskap in 2020 gewen het, het hy in Oktober aan sy eerste [[Formule Een]]-toets vir die Renault F1-span deelgeneem en die Renault RS18 by die [[Bahrein Internasionale Renbaan]] saam met mede-akademiejaers Christian Lundgaard en [[Zhou Guanyu]] bestuur.<ref>{{Cite web|url=https://autoaction.com.au/2020/10/31/piastri-completes-first-f1-test-in-bahrain|title=PIASTRI COMPLETES FIRST F1 TEST IN BAHRAIN|date=31 October 2020|access-date=31 October 2020}}</ref> Hy het in 2021 deel gebly van die Alpine Academy wat nou hernaam is en in Desember die Alpine A521 in die na-seisoen jongbestuurderstoets by die [[Yas Marina-renbaan]] bestuur.<ref>{{Cite web|url=https://wwos.nine.com.au/motorsport/f1-2021-post-season-testing-oscar-piastri-alpine/2b3e326b-6982-4514-a39e-6d38d0b7a634|title=Australia's Oscar Piastri sets blistering pace in first official Formula 1 test|last=Graham|first=Brett|date=15 December 2021|website=nine.com.au|access-date=24 August 2022}}</ref> Ná sy Formule 2-titeloorwinning is Piastri as die [[Alpine F1-span]] se reserwejaer vir die 2022 seisoen aangestel.<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.australian-f2-racer-oscar-piastri-joins-alpine-as-reserve-driver-for-2022.1VO8QvW5v1GWjOYRyT8YhJ.html|title=Australian F2 racer Oscar Piastri joins Alpine as reserve driver for 2022|date=16 November 2021|access-date=16 November 2021}}</ref> Hy is ook as reserwejaer vir [[McLaren]] beskikbaar gestel ná 'n ooreenkoms tussen die twee spanne.<ref>{{Cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/piastri-joins-pool-of-mclaren-f1-reserves-for-2022-season/8930177/|title=Piastri joins pool of McLaren F1 reserves for 2022 season|last=Smith|first=Luke|date=12 March 2022|website=autosport.com|access-date=3 September 2022}}</ref> Hy het deur die seisoen aan Alpine se toetssessies in die A521 deelgeneem, insluitend by die [[Circuit of the Americas]], [[Losail Internasionale Renbaan]] en die [[Silverstone-renbaan]].<ref>{{Cite web|url=https://www.planetf1.com/news/oscar-piastri-olli-caldwell-alpine-test/|title=Piastri runs extra Alpine test; Caldwell to make debut|last=Valantine|first=Henry|date=14 June 2022|website=planetf1.com|access-date=24 August 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://autoaction.com.au/2022/04/22/piastri-tests-f1-at-cota|title=PIASTRI TESTS F1 AT COTA|date=22 April 2022|access-date=8 May 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://wwos.nine.com.au/motorsport/f1-2022-oscar-piastri-alpine-launch-very-clear-wants-a-race-seat-for-2023/cbfc369a-1316-4cc4-9555-703f6ef2721c|title=EXCLUSIVE: Oscar Piastri 'very clear' he expects a race seat with Alpine in 2023|date=25 February 2022|access-date=8 May 2022}}</ref> Die hoof van die McLaren-span, Andreas Seidl, het bevestig dat Piastri die week voor die [[2022 São Paulo Grand Prix]] aan 'n privaat tweedag-toetssessie in 'n vorige-spesifikasie McLaren-motor by [[Paul Ricard-renbaan]] deelgeneem het.<ref>{{Cite web|url=https://www.motorsportweek.com/2022/11/07/report-piastri-has-already-had-first-mclaren-f1-test/|title=Report: Piastri has already had first McLaren F1 test|date=7 November 2022|website=Motorsport Week|language=en|access-date=12 November 2022}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.piastri-and-gasly-to-run-for-mclaren-and-alpine-at-post-season-abu-dhabi.1lyuikHNHX28HiY7AvKcRh.html|title=Piastri and Gasly to run for McLaren and Alpine at post-season Abu Dhabi test following agreement {{!}} Formula 1®|website=www.formula1.com|language=en|access-date=13 November 2022}}</ref> === Kontrakdispuut met Williams === In Junie 2022 is berig dat Piastri in 2023 vir Williams sou bestuur op lening van Alpine, toe aanvanklik verwag is dat [[Esteban Ocon]] en [[Fernando Alonso]] deur Alpine behou sou word.<ref>{{Cite web|url=https://the-race.com/formula-1/piastri-closing-on-deal-to-drive-for-williams-in-f1-2023/|title=Piastri closing on deal to drive for Williams in 2023|last=Mitchell|first=Scott|date=13 June 2022|website=The Race|publisher=The Race Media|access-date=13 June 2022}}</ref> Alonso het egter in Augustus aankondig dat hy die span sou verlaat om [[Sebastian Vettel]] by Aston Martin te vervang.<ref>{{Cite web|url=https://www.astonmartinf1.com/en-GB/news/announcement/sebastian-vettel-to-retire-from-f1-at-the-end-of-the-2022-season|title=Sebastian Vettel to retire from F1 at the end of the 2022 season|date=28 July 2022|website=Aston Martin F1 Team|access-date=28 July 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-fernando-alonso-signs-to-aston-martin-for-2023-on-multi-year.1i8QwJht5v7dBCWFCcrqml.html|title=Fernando Alonso signs to Aston Martin for 2023 on multi-year contract|website=www.formula1.com|publisher=Formula One|access-date=1 August 2022}}</ref> Alpine het aangekondig dat Piastri Alonso in 2023 sou vervang.<ref>{{Cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/oscar-piastri-alpine-2023-alonso/10347858/|title=Piastri to make F1 debut with Alpine in 2023 replacing Alonso|website=www.motorsport.com|language=en|access-date=2 August 2022}}</ref> Piastri het Alpine se aankondiging via 'n plasing op [[Twitter]] verwerp, en gesê dat dat hy nie enige kontrak met die span geteken het nie, en dus nie vir hulle sal jaag in 2023 nie.<ref>{{Cite web|url=https://twitter.com/oscarpiastri/status/1554527452231262210|title=I understand that, without my agreement, Alpine F1 have put out a press release late this afternoon that I am driving for them next year. This is wrong and I have not signed a contract with Alpine for 2023. I will not be driving for Alpine next year.|last=Piastri|first=Oscar|date=2 August 2022|website=Twitter|language=en|access-date=2 August 2022}}</ref> Alpine se spanhoof, Otmar Szafnauer het Piastri gekritiseer en gedreig om die saak arbeidshof toe te neem.<ref>{{Cite web|url=https://www.planetf1.com/news/oscar-piastri-criticised-otmar-szafnauer-lack-of-loyalty-alpine/|title=Oscar Piastri criticised by Otmar Szafnauer for showing a lack of loyalty to Alpine|last=Cooper|first=Sam|date=8 August 2022|website=planetf1.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.drive.com.au/news/court-battle-ahead-for-australias-next-f1-hopeful-oscar-piastri/|title=Court battle ahead for Australia's next F1 hopeful Oscar Piastri|last=Gover|first=Paul|date=9 August 2022|website=drive.com.au}}</ref> === McLaren (2023–) === Piastri het in [[2023 Formule Een-seisoen|2023]] vir [[McLaren]] begin jaag saam met [[Lando Norris]].<ref>{{Cite web|url=https://f1feederseries.com/2022/09/02/piastri-to-join-mclaren-in-2023-after-alpine-snub/|title=Piastri to join McLaren in 2023 after Alpine snub|last=McClure|first=Michael|date=2 September 2022|website=F1 Feeder Series|language=en|access-date=2 September 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mclaren.com/racing/team/2021-fia-f2-champion-oscar-piastri-join-mclaren-racing-2023/|title=2021 FIA F2 CHAMPION OSCAR PIASTRI TO JOIN McLAREN RACING IN 2023|website=www.mclaren.com|publisher=McLaren Group.|access-date=2 September 2022}}</ref> Alpine het ingestem om Piastri se kontrak vroeg te beëindig om hom toe te laat om by McLaren aan te sluit in die na-seisoentoetssessie onmiddellik na die [[2022 Aboe Dhabi Grand Prix|2022 Abu Dhabi Grand Prix]].<ref>{{Cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/alpine-agrees-early-contract-exit-piastri/10398472/|title=Alpine agrees to early contract exit for Piastri|last=Cooper|first=Adam|date=12 November 2022|website=www.motorsport.com|access-date=12 November 2022}}</ref> In sy eerste wedren in die [[2023 Bahreinse Grand Prix]], was Piastri die eerste wat uit die wedren op rondte 14 geval het, toe sy motor weens 'n elektroniese fout nie weer wou vat ná 'n stuurwielverandering nie. Na 'n chaotiese [[2023 Australiese Grand Prix|Australiese Grand Prix]] het Piastri sy eerste punte in Formule Een en vir McLaren aangeteken deur agtste te eindig.<ref>{{Cite web|url=https://twitter.com/McLarenF1/status/1642431361377091585|title=Drama. Drama. Drama: That race had it all but we've secured double points at the #AusGP!|date=2023-04-02|website=Twitter|language=en|access-date=}}</ref> ==== Eerste oorwinning in F1 ==== Op 21 Julie 2024 wen hy sy eerste Grand Prix, die [[2024 Hongaarse Grand Prix|Hongaarse Grand Prix]] naby [[Boedapest]]. == Formule 1-uitslae == {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:78%" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! [[2023 Formule Een-seisoen|2023]] | [[McLaren]] | [[McLaren]] MCL60 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]] <br/>F1 M14 E <small>Performance</small> [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t]] |bgcolor=efcfff| [[2023 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>15 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>8 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>19 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>16 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>5 |bgcolor=efcfff| [[2023 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2023 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>9 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/>12{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2023 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>7 |bgcolor=ffdf9f| [[2023 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>3 |bgcolor=dfdfdf| [[2023 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>^'''1'''2 |bgcolor=efcfff| [[2023 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2023 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>8 |bgcolor=cfcfff| [[2023 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>14 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>10{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2023 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>6 | | |bgcolor=efefef|'''9''' |bgcolor=efefef|'''97''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2024 Formule Een-seisoen|2024]] | [[McLaren]] | [[McLaren MCL38]] | [[Mercedes-Benz|Mercedes]] <br/>F1 M15 E <small>Performance</small> [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t]] |bgcolor=dfffdf| [[2024 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>^'''7'''8 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>^'''6'''13{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>4 |bgcolor=dfdfdf| [[2024 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>2 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>5 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>7 |bgcolor=dfdfdf| [[2024 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>^'''2'''2 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>4 |bgcolor=ffffbf| [[2024 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>1 |bgcolor=dfdfdf| [[2024 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>2 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>4 |bgcolor=dfdfdf| [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>2 |bgcolor=ffffbf| [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>1 |bgcolor=ffdf9f| [[2024 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>3 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>5 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2024 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>^'''2'''8 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>7 |bgcolor=ffdf9f| [[2024 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>^'''1'''3 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>10 |bgcolor=efefef|'''4''' |bgcolor=efefef|'''292''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2025 Formule Een-seisoen|2025]] | [[McLaren]] | [[McLaren]] MCL39 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]] <br/>F1 M16 E <small>Performance</small> [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=dfffdf| [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>9 |bgcolor=ffffbf| [[2025 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>^'''2'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>3 |bgcolor=ffffbf| [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>1{{Pictogram poleposition|v=1|p=1}} |bgcolor=ffffbf| [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>1 |bgcolor=ffffbf| [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>^'''2'''1 |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>3 |bgcolor=ffffbf| [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>1{{Pictogram poleposition|v=1|p=1}} |bgcolor=dfffdf| [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>4 |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf| [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>^'''2'''1 |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>2 |bgcolor=ffffbf| [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>1{{Pictogram poleposition|v=1|p=1}} |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>3 |bgcolor=efcfff| [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>5 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>5 |bgcolor=dfffdf| [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>5 |bgcolor=000000 style=color:white| [[2025 Las Vegas Grand Prix|<span style=color:white;>LSV</span>]]<br/><small>DSQ</small> |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>^'''1'''2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>2 |bgcolor=ffdf9f|'''{{brons}}''' |bgcolor=ffdf9f|'''410''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2026 Formule Een-seisoen|2026]]* | [[McLaren]] | [[McLaren]] MCL40 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]] <br/>F1 M17 E Performance [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t h]] |bgcolor=ffffff| [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/><small>DNS</small> |bgcolor=ffffff| [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>^'''6'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfdfdf| [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>2 |bgcolor=ffdf9f| [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>^'''2'''3 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>^'''4'''11 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br/>5 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>4 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>^'''7'''11 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>5 |bgcolor=efcfff| [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>^'''5'''6 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/>5 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>8 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>13 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>6 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>5 |bgcolor=| [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>{{0}} | |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|PIA|seasonposition}}'''* |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|PIA|seasonpoints}}'''* |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" |}<!-- * {{smallsup|†}} Jaer kon nie die ren voltooi nie, maar is geklassifiseer omrede hy meer as 90% van die wedrenafstand afgelê het. --> * '''*''' Seisoen is nog aan die gang. == Verwysings == {{Verwysings|2}} {{DEFAULTSORT:Piastri, Oscar}} [[Kategorie:Australiese renjaers]] [[Kategorie:Formule Een-renjaers]] [[Kategorie:Geboortes in 2001]] [[Kategorie:Lewende mense]] cdvzpqr78a68mi69htyfaj0jfhye5ca 0 400483 2979167 2578195 2026-10-15T14:33:43Z PERLA.NEGRA 196780 /* Rolverdeling */ 2979167 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Televisie |image=RoekeloseDade.png |image_size=225 |alt_name=''Song of Life'' <br>''Hayat Şarkısı'' |genre=[[Roman]] <br /> [[Drama]] |screenplay=Mahinur Ergun |director=Cem Karcı |starring=[[Burcu Biricik]] <br/> [[Birkan Sokullu]] <br/> [[Tayanç Ayaydın]] <br/> [[Ecem Özkaya]] <br/> [[Ahmet Mümtaz Taylan]] <br/> [[Seray Gözler]] <br/> [[Deniz Hamzaoğlu]] <br/> Pelin Öztekin |country=Turkye |language=Turks |num_seasons=2 |num_episodes=57 |producer=Gül Oğuz |location=[[Istanboel]], Turkye |runtime=120 minute |company=Most Production |network=Kanal D |picture_format=1080i HDTV <br /> 576i SDTV |audio_format=Stereo |first_aired=2016-02-09 |last_aired=2017-06-06 }} '''''Hayat Şarkısı''''' (Afrikaanse titel: ''Roekelose Dade'') is 'n Turkse romantiese drama-televisiereeks, met Burcu Biricik, Birkan Sokullu, Tayanç Ayaydın, Ecem Özkaya, Ahmet Mümtaz Taylan en Seray Gözler in die hoofrolle. Dit het op 9 Februarie 2016 op Kanal D (Turkye) begin en op 6 Junie 2017 geëindig. In Suid-Afrika het die drama in Afrikaans as Roekelose Dade, op 18 Mei 2023 op E Extra begin. Die drama is die Turkse herverwerking van ''Flames of Desire''.<ref>{{Cite web|url=https://www.medyafaresi.com/kose-yazisi/hayat-sarkisinin-seytani-mantigi/776166|title=Hayat Şarkısı'nın şeytani mantığı!|date=28 April 2016}}</ref> == Opsomming == Gebore en getoë in Işıklar naby Mudanya, Bayram en sy enigste vriend Salih, wat sy bloedbroer was terwyl hy grootgeword het, betrek hul kinders Melek en Kerim op 'n jong ouderdom om 'n konflik tussen hulle op te los, en hulle woon in verskillende stede totdat die kinders grootword en die huweliksouderdom bereik. Met twee kinders, vergeet Bayram nie sy belofte nie, al het hy sy besigheid in Istanbul ontwikkel waar hy met sy gesin gevestig en 'n groot fortuin gemaak het. Hy neem sy jong seun Kerim saam met hom op die dag wat hy aan die universiteit gegradueer het en klop aan die deur van Salih, wat saam met sy twee dogters, Hülya en Melek in Işıklar Village woon. Salih is ook lojaal aan sy belofte en hulle finaliseer die troubesluit van die kinders met die koms van Bayram. Die kinders van beide gesinne het egter oor die afgelope jare 'n eie lewe gevestig en na verskillende liefdes en doelwitte gedraai. Alhoewel jongmense besluite oor hierdie verpligte huwelik onder mekaar neem en ontspan met die oplossings wat hulle vind; is Hulya se planne, wat hulle glad nie in ag geneem het nie, reeds in werking gestel.<ref>{{Cite web|url=https://www.kanald.com.tr/hayat-sarkisi/hikaye-ve-kunye|title=The synopsis of Hayat Şarkısı (The Song of Life)|date=24 December 2015|website=Kanal D}}</ref> == Rolverdeling == * [[Burcu Biricik]] as Hülya Çamoğlu Cevher * Birkan Sokullu as Kerim Cevher * Tayanç Ayaydın as Hüseyin Cevher * [[Ecem Özkaya]] as Melek Çamoğlu Cevher * Ahmet Mümtaz Taylan as Bayram Cevher * [[Seray Gözler]] as Süheyla Cevher * [[Deniz Hamzaoğlu]] as Kaya * [[Pelin Öztekin]] as Zeynep Namıkoğlu * Olgun Toker as Mahir Duru * [[Almila Bağrıaçık]] as Filiz Namlı * [[Aydan Taş]] as Nilay * [[Recep Güneysu]] as Cem Darende * Ahmet Melih Yılmaz as Cambaz == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * {{Amptelike webwerf|https://www.kanald.com.tr/hayat-sarkisi}} {{In taal|tr}} * {{IMDb-titel|5302120}} {{Normdata}} [[Kategorie:Televisiereekse]] sj6hsnun5r25tia09yy6acvmijskpcm 2979169 2979167 2026-10-15T14:34:26Z PERLA.NEGRA 196780 /* Rolverdeling */ 2979169 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Televisie |image=RoekeloseDade.png |image_size=225 |alt_name=''Song of Life'' <br>''Hayat Şarkısı'' |genre=[[Roman]] <br /> [[Drama]] |screenplay=Mahinur Ergun |director=Cem Karcı |starring=[[Burcu Biricik]] <br/> [[Birkan Sokullu]] <br/> [[Tayanç Ayaydın]] <br/> [[Ecem Özkaya]] <br/> [[Ahmet Mümtaz Taylan]] <br/> [[Seray Gözler]] <br/> [[Deniz Hamzaoğlu]] <br/> Pelin Öztekin |country=Turkye |language=Turks |num_seasons=2 |num_episodes=57 |producer=Gül Oğuz |location=[[Istanboel]], Turkye |runtime=120 minute |company=Most Production |network=Kanal D |picture_format=1080i HDTV <br /> 576i SDTV |audio_format=Stereo |first_aired=2016-02-09 |last_aired=2017-06-06 }} '''''Hayat Şarkısı''''' (Afrikaanse titel: ''Roekelose Dade'') is 'n Turkse romantiese drama-televisiereeks, met Burcu Biricik, Birkan Sokullu, Tayanç Ayaydın, Ecem Özkaya, Ahmet Mümtaz Taylan en Seray Gözler in die hoofrolle. Dit het op 9 Februarie 2016 op Kanal D (Turkye) begin en op 6 Junie 2017 geëindig. In Suid-Afrika het die drama in Afrikaans as Roekelose Dade, op 18 Mei 2023 op E Extra begin. Die drama is die Turkse herverwerking van ''Flames of Desire''.<ref>{{Cite web|url=https://www.medyafaresi.com/kose-yazisi/hayat-sarkisinin-seytani-mantigi/776166|title=Hayat Şarkısı'nın şeytani mantığı!|date=28 April 2016}}</ref> == Opsomming == Gebore en getoë in Işıklar naby Mudanya, Bayram en sy enigste vriend Salih, wat sy bloedbroer was terwyl hy grootgeword het, betrek hul kinders Melek en Kerim op 'n jong ouderdom om 'n konflik tussen hulle op te los, en hulle woon in verskillende stede totdat die kinders grootword en die huweliksouderdom bereik. Met twee kinders, vergeet Bayram nie sy belofte nie, al het hy sy besigheid in Istanbul ontwikkel waar hy met sy gesin gevestig en 'n groot fortuin gemaak het. Hy neem sy jong seun Kerim saam met hom op die dag wat hy aan die universiteit gegradueer het en klop aan die deur van Salih, wat saam met sy twee dogters, Hülya en Melek in Işıklar Village woon. Salih is ook lojaal aan sy belofte en hulle finaliseer die troubesluit van die kinders met die koms van Bayram. Die kinders van beide gesinne het egter oor die afgelope jare 'n eie lewe gevestig en na verskillende liefdes en doelwitte gedraai. Alhoewel jongmense besluite oor hierdie verpligte huwelik onder mekaar neem en ontspan met die oplossings wat hulle vind; is Hulya se planne, wat hulle glad nie in ag geneem het nie, reeds in werking gestel.<ref>{{Cite web|url=https://www.kanald.com.tr/hayat-sarkisi/hikaye-ve-kunye|title=The synopsis of Hayat Şarkısı (The Song of Life)|date=24 December 2015|website=Kanal D}}</ref> == Rolverdeling == * [[Burcu Biricik]] as Hülya Çamoğlu Cevher * [[Birkan Sokullu]] as Kerim Cevher * Tayanç Ayaydın as Hüseyin Cevher * [[Ecem Özkaya]] as Melek Çamoğlu Cevher * Ahmet Mümtaz Taylan as Bayram Cevher * [[Seray Gözler]] as Süheyla Cevher * [[Deniz Hamzaoğlu]] as Kaya * [[Pelin Öztekin]] as Zeynep Namıkoğlu * Olgun Toker as Mahir Duru * [[Almila Bağrıaçık]] as Filiz Namlı * [[Aydan Taş]] as Nilay * [[Recep Güneysu]] as Cem Darende * Ahmet Melih Yılmaz as Cambaz == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * {{Amptelike webwerf|https://www.kanald.com.tr/hayat-sarkisi}} {{In taal|tr}} * {{IMDb-titel|5302120}} {{Normdata}} [[Kategorie:Televisiereekse]] 825c2y7nnmasd5p1ccxzc33g5xgndeh 2979174 2979169 2026-10-15T14:36:17Z PERLA.NEGRA 196780 /* Rolverdeling */ 2979174 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Televisie |image=RoekeloseDade.png |image_size=225 |alt_name=''Song of Life'' <br>''Hayat Şarkısı'' |genre=[[Roman]] <br /> [[Drama]] |screenplay=Mahinur Ergun |director=Cem Karcı |starring=[[Burcu Biricik]] <br/> [[Birkan Sokullu]] <br/> [[Tayanç Ayaydın]] <br/> [[Ecem Özkaya]] <br/> [[Ahmet Mümtaz Taylan]] <br/> [[Seray Gözler]] <br/> [[Deniz Hamzaoğlu]] <br/> Pelin Öztekin |country=Turkye |language=Turks |num_seasons=2 |num_episodes=57 |producer=Gül Oğuz |location=[[Istanboel]], Turkye |runtime=120 minute |company=Most Production |network=Kanal D |picture_format=1080i HDTV <br /> 576i SDTV |audio_format=Stereo |first_aired=2016-02-09 |last_aired=2017-06-06 }} '''''Hayat Şarkısı''''' (Afrikaanse titel: ''Roekelose Dade'') is 'n Turkse romantiese drama-televisiereeks, met Burcu Biricik, Birkan Sokullu, Tayanç Ayaydın, Ecem Özkaya, Ahmet Mümtaz Taylan en Seray Gözler in die hoofrolle. Dit het op 9 Februarie 2016 op Kanal D (Turkye) begin en op 6 Junie 2017 geëindig. In Suid-Afrika het die drama in Afrikaans as Roekelose Dade, op 18 Mei 2023 op E Extra begin. Die drama is die Turkse herverwerking van ''Flames of Desire''.<ref>{{Cite web|url=https://www.medyafaresi.com/kose-yazisi/hayat-sarkisinin-seytani-mantigi/776166|title=Hayat Şarkısı'nın şeytani mantığı!|date=28 April 2016}}</ref> == Opsomming == Gebore en getoë in Işıklar naby Mudanya, Bayram en sy enigste vriend Salih, wat sy bloedbroer was terwyl hy grootgeword het, betrek hul kinders Melek en Kerim op 'n jong ouderdom om 'n konflik tussen hulle op te los, en hulle woon in verskillende stede totdat die kinders grootword en die huweliksouderdom bereik. Met twee kinders, vergeet Bayram nie sy belofte nie, al het hy sy besigheid in Istanbul ontwikkel waar hy met sy gesin gevestig en 'n groot fortuin gemaak het. Hy neem sy jong seun Kerim saam met hom op die dag wat hy aan die universiteit gegradueer het en klop aan die deur van Salih, wat saam met sy twee dogters, Hülya en Melek in Işıklar Village woon. Salih is ook lojaal aan sy belofte en hulle finaliseer die troubesluit van die kinders met die koms van Bayram. Die kinders van beide gesinne het egter oor die afgelope jare 'n eie lewe gevestig en na verskillende liefdes en doelwitte gedraai. Alhoewel jongmense besluite oor hierdie verpligte huwelik onder mekaar neem en ontspan met die oplossings wat hulle vind; is Hulya se planne, wat hulle glad nie in ag geneem het nie, reeds in werking gestel.<ref>{{Cite web|url=https://www.kanald.com.tr/hayat-sarkisi/hikaye-ve-kunye|title=The synopsis of Hayat Şarkısı (The Song of Life)|date=24 December 2015|website=Kanal D}}</ref> == Rolverdeling == * [[Burcu Biricik]] - Hülya Çamoğlu Cevher * [[Birkan Sokullu]] - Kerim Cevher * [[Tayanç Ayaydın]] - Hüseyin Cevher * [[Ecem Özkaya]] - Melek Çamoğlu Cevher * [[Ahmet Mümtaz Taylan]] - Bayram Cevher * [[Seray Gözler]] - Süheyla Cevher * [[Deniz Hamzaoğlu]] - Kaya * [[Pelin Öztekin]] - Zeynep Namıkoğlu * [[Olgun Toker]] - Mahir Duru * [[Almila Bağrıaçık]] - Filiz Namlı * [[Aydan Taş]] - Nilay * [[Recep Güneysu]] - Cem Darende * [[Ahmet Melih Yılmaz]] - Cambaz == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * {{Amptelike webwerf|https://www.kanald.com.tr/hayat-sarkisi}} {{In taal|tr}} * {{IMDb-titel|5302120}} {{Normdata}} [[Kategorie:Televisiereekse]] i5f7t4xwh0meh6tb8a2u7hv6ov5dqeg 2979183 2979174 2026-10-15T14:51:40Z Aliwal2012 39067 [[:Kategorie:Turkse rolprent]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2979183 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Televisie |image=RoekeloseDade.png |image_size=225 |alt_name=''Song of Life'' <br>''Hayat Şarkısı'' |genre=[[Roman]] <br /> [[Drama]] |screenplay=Mahinur Ergun |director=Cem Karcı |starring=[[Burcu Biricik]] <br/> [[Birkan Sokullu]] <br/> [[Tayanç Ayaydın]] <br/> [[Ecem Özkaya]] <br/> [[Ahmet Mümtaz Taylan]] <br/> [[Seray Gözler]] <br/> [[Deniz Hamzaoğlu]] <br/> Pelin Öztekin |country=Turkye |language=Turks |num_seasons=2 |num_episodes=57 |producer=Gül Oğuz |location=[[Istanboel]], Turkye |runtime=120 minute |company=Most Production |network=Kanal D |picture_format=1080i HDTV <br /> 576i SDTV |audio_format=Stereo |first_aired=2016-02-09 |last_aired=2017-06-06 }} '''''Hayat Şarkısı''''' (Afrikaanse titel: ''Roekelose Dade'') is 'n Turkse romantiese drama-televisiereeks, met Burcu Biricik, Birkan Sokullu, Tayanç Ayaydın, Ecem Özkaya, Ahmet Mümtaz Taylan en Seray Gözler in die hoofrolle. Dit het op 9 Februarie 2016 op Kanal D (Turkye) begin en op 6 Junie 2017 geëindig. In Suid-Afrika het die drama in Afrikaans as Roekelose Dade, op 18 Mei 2023 op E Extra begin. Die drama is die Turkse herverwerking van ''Flames of Desire''.<ref>{{Cite web|url=https://www.medyafaresi.com/kose-yazisi/hayat-sarkisinin-seytani-mantigi/776166|title=Hayat Şarkısı'nın şeytani mantığı!|date=28 April 2016}}</ref> == Opsomming == Gebore en getoë in Işıklar naby Mudanya, Bayram en sy enigste vriend Salih, wat sy bloedbroer was terwyl hy grootgeword het, betrek hul kinders Melek en Kerim op 'n jong ouderdom om 'n konflik tussen hulle op te los, en hulle woon in verskillende stede totdat die kinders grootword en die huweliksouderdom bereik. Met twee kinders, vergeet Bayram nie sy belofte nie, al het hy sy besigheid in Istanbul ontwikkel waar hy met sy gesin gevestig en 'n groot fortuin gemaak het. Hy neem sy jong seun Kerim saam met hom op die dag wat hy aan die universiteit gegradueer het en klop aan die deur van Salih, wat saam met sy twee dogters, Hülya en Melek in Işıklar Village woon. Salih is ook lojaal aan sy belofte en hulle finaliseer die troubesluit van die kinders met die koms van Bayram. Die kinders van beide gesinne het egter oor die afgelope jare 'n eie lewe gevestig en na verskillende liefdes en doelwitte gedraai. Alhoewel jongmense besluite oor hierdie verpligte huwelik onder mekaar neem en ontspan met die oplossings wat hulle vind; is Hulya se planne, wat hulle glad nie in ag geneem het nie, reeds in werking gestel.<ref>{{Cite web|url=https://www.kanald.com.tr/hayat-sarkisi/hikaye-ve-kunye|title=The synopsis of Hayat Şarkısı (The Song of Life)|date=24 December 2015|website=Kanal D}}</ref> == Rolverdeling == * [[Burcu Biricik]] - Hülya Çamoğlu Cevher * [[Birkan Sokullu]] - Kerim Cevher * [[Tayanç Ayaydın]] - Hüseyin Cevher * [[Ecem Özkaya]] - Melek Çamoğlu Cevher * [[Ahmet Mümtaz Taylan]] - Bayram Cevher * [[Seray Gözler]] - Süheyla Cevher * [[Deniz Hamzaoğlu]] - Kaya * [[Pelin Öztekin]] - Zeynep Namıkoğlu * [[Olgun Toker]] - Mahir Duru * [[Almila Bağrıaçık]] - Filiz Namlı * [[Aydan Taş]] - Nilay * [[Recep Güneysu]] - Cem Darende * [[Ahmet Melih Yılmaz]] - Cambaz == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * {{Amptelike webwerf|https://www.kanald.com.tr/hayat-sarkisi}} {{In taal|tr}} * {{IMDb-titel|5302120}} {{Normdata}} [[Kategorie:Televisiereekse]] [[Kategorie:Turkse rolprent]] 5iypsxf2ukzkg0ijdlat553eg6rougr 0 405669 2979133 2729494 2026-10-15T13:04:00Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.6 2979133 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |formule= {{chem|Cu|Br}} |CASNo=7787-70-4<ref name="FS">{{cite web|url=https://www.fishersci.com/shop/products/copper-i-bromide-98-thermo-scientific-1/AA1160530|title=MSDS|publisher=Fisher|access-date=5 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230905224239/https://www.fishersci.com/shop/products/copper-i-bromide-98-thermo-scientific-1/AA1160530|archive-date= 5 September 2023|url-status=dead}}</ref> |Voorkoms= groen vastestof<ref name="FS"/> |Reuk=Reukloos <ref name="FS"/> |Reukdrempel= |Flitspunt=nie-brandbaar |MolereMassa=143,45 [g/mol]<ref name="FS"/> |Kookpunt= 1354[[Celsius|&nbsp;°C]]<ref name="FS"/> |Digtheid= 4,72 <ref name="PC"/> |Smeltpunt= 492[[Celsius|&nbsp;°C]]<ref name="FS"/> |Oplosbaarheid= sleg oplosbaar<ref name="FS"/> |Brekingsindeks=2,116 <ref name="PC"/> |LD50= |struktuur=Copper(I) bromide purified.jpg |struktuur2=Sphalerite-unit-cell-depth-fade-3D-balls.png |Ruimtegroep=F{{bostreep|4}}3m<ref name="M'rabet"/> |Ruimtegroepnommer=216 |Strukturbericht=B3 |Selparms=a=569,5 pm<ref name="M'rabet"/> |HenryKonstante = }} '''Koper(I)bromied''' is 'n [[sout (chemiese stof)|sout]] van [[koper]] in sy +1 [[oksidasietoestand]] en [[waterstofbromied]] met formule {{chem|Cu|Br}} Dit is 'n wit vastestof wat groenerig of donkerblou verkleur wanneer dit aan sonlig blootgestel word. Dit is sleg oplosbaar in water. Dit los op in soutsuur, waterstofbromied en ammoniumhidroksied en vorm komplekse daarmee. Dit is bykans nie in asetoon of swaelsuur oplosbaar nie.<ref name="PC"/> Dit is 'n wit vastestof wat groenerig of donkerblou verkleur wanneer dit aan sonlig blootgestel word. Dit is sleg oplosbaar in water. Dit los op in soutsuur, waterstofbromied en ammoniumhidroksied en vorm komplekse daarmee. Dit is bykans nie in asetoon of swaelsuur oplosbaar nie.<ref name="PC">{{cite web|url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Copper_I_-bromide#section=Experimental-Properties|publisher=PbChem NIH|title=Copper(I) Bromide}}</ref> Koper(I)bromied ondergaan twee fase-oorgange na ander vaste fases en 'n smeltoorgang by verhitting.<ref>{{cite web|url=https://stacks.cdc.gov/view/cdc/10522/cdc_10522_DS1.pdf|publisher=CDC|title=High-Temperature Relative Enthalpies of CuBr|authors=M.J. Ferrante|year=1984}} (α en γ is verwissel)</ref> :<math> CuBr(s; \gamma) \xrightarrow[657K]{ \Delta_{tr}H=4,319 kJ/mol} CuBr(s; \beta) \xrightarrow[741K]{ \Delta_{tr} H=1,900 kJ/mol}CuBr(s; \alpha) \xrightarrow[759K]{\Delta_{fus} H=4,740 kJ/mol}CuBr(l)</math> ==γ-CuBr== Die kamertemperatuurvorm (γ) het die kubiese sfalerietstuktuur (B3 in die [[strukturbericht-klassifikasie]])<ref name="M'rabet">{{cite journal|authors=M’rabet Kamel, Mohammed Ameri, Ibrahim Ameri, Kada Bidai, Ali Zaoui, Djillali Bensaid, Y. Al-Douri|title=Structural, electronic, elastic, optical and thermodynamic properties of copper halides CuCl, CuBr and their ternary alloys CuCl1−xBrx (0.0≤x≤1.0) using full-potential linear muffin-tin orbital (FP-LMTO) method|journal=Optik|volume=127|issue=10|year=2016|pages=4559-4573|doi=10.1016/j.ijleo.2016.01.188|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0030402616300201}}</ref> Enkelkristalle kan uit 'n waterige oplossing van {{chem|N|H|4|Br}} hidrotermaal gegroei word. Hulle is liggeel en is p-tipe [[halfgeleier]] met 'n direkte [[bandgaping]] van 2,91 eV. Dit het 'n groot eksitoonbindingsenergie (108 meV).<ref>{{cite journal|authors=Shuangqiang Yue, Mu Gu, Xiaolin Liu, Fengrui Li, Juannan Zhang, Bo Liu, Shiming Huang, Chen Ni|title=Hydrothermal growth and scintillation properties of γ-CuBr single crystals|journal=Materials Research Bulletin|volume=101|year=2018|pages=210-214|doi=10.1016/j.materresbull.2018.01.037|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0025540817328155}}</ref> ==β-CuBr== Die β-CuBr-fase het die heksagonale Wurtziet-struktuur (P6{{sub|3}}mc #186; B4 in strukturbericht-klassifikasie). <ref name=Anon/> ==α-CuBr== Die α-CuBr-fase het die α-AgI-struktuur (B23). Dit is 'n kubiese struktuur met ruimtegroep Im{{bostreep|3}}m (nommer 229). In hierdie struktuur is die anioon op sy vaste plek, maar die katione is ewekansig oor verskeie posisies verdeel. Die katioonsubrooster gedra min of meer soos 'n vloeistof.<ref name=Anon>{{cite journal|journal=Reconstructive Phase Transitions|pages=193-263|year=1996|title=DISPLACIVE RECONSTRUCTIVE PHASE TRANSITIONS|doi=10.1142/9789812830715_0003}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.aflowlib.org/prototype-encyclopedia/A21B_cI44_229_bdh_a.html|publisher=Aflow|title=alpha-AgI|access-date= 6 September 2023|archive-date= 6 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230906020852/https://www.aflowlib.org/prototype-encyclopedia/A21B_cI44_229_bdh_a.html|url-status=dead}}</ref> Die α-fase is 'n [[superioniese geleiding|superioniese geleier]] met baie hoë spesifieke geleibaarheid.<ref>{{cite book|authors=Chandra, A. and Chandra, A|year=2014|title= Superionic Solids in Energy Device Applications. In Advanced Energy Materials|editors= A. Tiwari en S. Valyukh|doi=10.1002/9781118904923.ch4}}</ref> ==Verwysings== {{Verwysings|2}} [[Kategorie:Anorganiese verbindings]] [[Kategorie:Verbindings van koper|Bromied]] [[Kategorie:B4-strukture]] [[Kategorie:B23-strukture]] [[Kategorie:Kristalstruktuur met ruimtegroep 186]] [[Kategorie:Kristalstruktuur met ruimtegroep 229]] egu8sijvfvkjop6iwb074dg1181abuz 0 412929 2979342 2977310 2026-10-16T11:53:49Z Aliwal2012 39067 /* Formule 1-uitslae */ 2979342 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas renjaer | name = Oliver James Bearman | image = Ollie Bearman Austria 2022.jpg | imagesize = | caption = Bearman in 2022 | nationality = {{vlagikoon|VK}} Brit | birth_date = {{Geboortedatum en ouderdom|2005|5|8|df=y}} | birth_place = [[Chelmsford]], Engeland | Years = 2023–hede | Old Team = | 2026 Team = [[Haas F1-span|Haas]] | Car number = 38 | Races = {{F1stat|BEA|entries}} ({{F1stat|BEA|starts}} begin) | Championships = 0 | Wins = {{F1stat|BEA|wins}} | Podiums = {{F1stat|BEA|podiums}} | Points = {{F1stat|BEA|careerpoints}} | Poles = {{F1stat|BEA|poles}} | Fastest laps = {{F1stat|BEA|fastestlaps}} | First race = [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|2024 Saoedi-Arabiese GP]] | First win = | Last win = | Last race = {{Laaste F1GP}} | Last season = 2025 | Last position = 13de (41 punte) }} '''Oliver James Bearman''' (gebore 8 Mei 2005) is 'n [[VK|Britse]] renjaer. Hy het tot in 2024 aan die FIA Formule 2-kampioenskap vir Prema deelneem en is 'n lid van die Ferrari-bestuurderakademie. In [[2025 Formule Een-seisoen|2025]] jaag hy vir die [[Haas F1-span]] in [[Formule Een]]. Hy het egter sy Formule Een-debuut vir [[Scuderia Ferrari]] gemaak by die [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix]], toe hy [[Carlos Sainz jr.]] vervang het. Hy is die 2021 Italiaanse en ADAC Formule 4-kampioen. == Persoonlike lewe == Bearman is op 8 Mei 2005 in Havering, Londen gebore, sy ouers is David en Terri Bearman.<ref>{{Cite web|url=https://www.fiaformula3.com/Latest/6wK9o5XmTgYSaLKDPi5ACS/in-profile-oliver-bearman|title=In profile: Oliver Bearman|date=9 August 2022|publisher=FIA Formula 3 Championship}}</ref> Hy het 'n jonger broer en suster. Sy pa is die stigter en [[hoof- uitvoerende beampte]] van die versekeringsfirma Aventum Group.<ref name=Silverman>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2024/03/10/oliver-bearman-f1-ferrari-grand-prix-estelle-ogilvy/|work=The Telegraph|title=How Oliver Bearman went from Chelmsford to Formula One in record time |date=10 March 2024|last=Silverman|first=Rosa}}{{subscription required}}</ref> Bearman het grootgeword in [[Chelmsford]], Essex, waar hy by King Edward VI Grammar School skool gegaan het. Bearman het die skool op die ouderdom van 16 verlaat om by die Ferrari Bestuurdersakademie in [[Modena]], Italië, aan te sluit. == Loopbaan == === Karting loopbaan === Bearman het in 2013 mededingend begin kartry toe hy in die kampioenskap van die Trent Valley Kart Club gejaag het. Hy het hierna verskuif om aan die Super 1 Nasionale Kampioenskap deel te neem, waar hy in 2016 en 2017 'n beste tweede plek behaal het in die Kadetkategorie.<ref>{{Cite web|url=https://www.driverdb.com/championships/standings/super-1-national-honda-cadet-championship/2016/|title=Super 1 National Honda Cadet Championship 2016 standings {{!}} Driver Database|website=DriverDB.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20210602212822/https://www.driverdb.com/championships/standings/super-1-national-honda-cadet-championship/2016/|archive-date=2 June 2021|access-date=2021-05-29}}</ref> Die Brit het toe die Kartmasters Britse Grand Prix in 2017 gewen, en hy het sy kartloopbaan goed afgesluit in 2019 met 'n oorwinning in die IAME Internasionale Finaal, IAME Euroreeks en IAME Winterbeker.<ref>{{Cite web|url=https://www.driverdb.com/championships/standings/iame-international-final---x30-junior/2019/|title=IAME International Final - X30 Junior 2019 standings {{!}} Driver Database|website=DriverDB.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20210602212604/https://www.driverdb.com/championships/standings/iame-international-final---x30-junior/2019/|archive-date=2 Junie 2021|access-date=29 Mei 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.olliebearman.com/|title=Ollie Bearman {{!}} British Racing Driver {{!}} Formula 4|website=Ollie Bearman|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516213759/https://www.olliebearman.com/|archive-date=16 Mei 2021|access-date=29 Mei 2021}}</ref> === Formule 1-loopbaan === In Oktober 2021 is Bearman aangewys as een van die finaliste van die ''Ferrari Driver Academy'' se Talentsoek-wêreldfinaal.<ref>{{Cite web|url=https://formulascout.com/italian-f4-champion-bearman-makes-final-of-ferrari-scouting-world-final/85155|title=Italian F4 champion Bearman makes final of Ferrari Scouting World Final|last=Wood|first=Ida|date=12 Oktober 2021|website=Formula Scout|archive-url=https://web.archive.org/web/20211012165316/https://formulascout.com/italian-f4-champion-bearman-makes-final-of-ferrari-scouting-world-final/85155|archive-date=12 Oktober 2021|access-date=7 November 2021}}</ref> Die volgende maand is bevestig dat Bearman saam met die kartkampioen Rafael Câmara by die Akademie aansluit.<ref>{{Cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/british-youngster-bearman-joins-ferrari-driver-academy/6759344/|title=British youngster Bearman joins Ferrari Driver Academy|last=Smith|first=Luke|date=8 November 2021|website=Motorsport.com|publisher=Motorsport Network|archive-url=https://web.archive.org/web/20211108113520/https://www.motorsport.com/f1/news/british-youngster-bearman-joins-ferrari-driver-academy/6759344/|archive-date=8 November 2021|access-date=8 November 2021}}</ref> == Formule 1-uitslae == {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2023 Formule Een-seisoen|2023]] |[[Haas F1-span|Haas]] |[[Haas F1-span|Haas]] <br/>VF-23 |Ferrari 066/10 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=| [[2023 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>{{0}} |bgcolor=f0f8ff| [[2023 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/><small>Toets</small> |bgcolor=| [[2023 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>{{0}} |bgcolor=f0f8ff| [[2023 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/><small>Toets</small> | | | |bgcolor=efefef|'''–''' |bgcolor=efefef|'''–''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|[[2024 Formule Een-seisoen|2024]] |[[Haas F1-span|Haas]] |[[Haas F1-span|Haas]] <br/>VF-24 |Ferrari 066/10 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=| [[2024 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>{{0}} |bgcolor=f0f8ff| [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/><small>Toets</small> |bgcolor=| [[2024 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>{{0}} |bgcolor=f0f8ff| [[2024 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/><small>Toets</small> |bgcolor=| [[2024 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>{{0}} |bgcolor=f0f8ff| [[2024 Britse Grand Prix|GBR]]<br/><small>Toets</small> |bgcolor=f0f8ff| [[2024 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/><small>Toets</small> |bgcolor=| [[2024 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>{{0}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>10 |bgcolor=| [[2024 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff| [[2024 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>12 |bgcolor=| [[2024 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>{{0}} |rowspan=2 bgcolor=efefef|'''18''' |rowspan=2 bgcolor=efefef|'''7''' |- |[[Scuderia Ferrari]] |[[Ferrari]]<br/>SF-24 |[[Ferrari]]<br/>066/12 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=| |bgcolor=dfffdf| [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>7 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=f0f8ff| [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/><small>Toets</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2025 Formule Een-seisoen|2025]] |[[Haas F1-span|Haas]] |[[Haas F1-span|Haas]] <br/>VF-25 |Ferrari 66/15 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=cfcfff| [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>14 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>10 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>13 |bgcolor=efcfff| [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>17 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>17 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>^'''7'''11 |bgcolor=efcfff| [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>6 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>12 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>10 |bgcolor=efcfff| [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>12 |bgcolor=efefef|'''13''' |bgcolor=efefef|'''41''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2026 Formule Een-seisoen|2026]]* |[[Haas F1-span|Haas]] |[[Haas F1-span|Haas]] <br/>VF-26 |Ferrari 067/6 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=dfffdf| [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>7 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>^'''8'''5 |bgcolor=efcfff| [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>11 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>10 |bgcolor=efcfff| [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br/>17 ^† |bgcolor=cfcfff| [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>19 |bgcolor=efcfff| [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>15 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>16 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>9 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>^'''6'''12 |bgcolor=| [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>{{0}} | |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|BEA|seasonposition}}'''* |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|BEA|seasonpoints}}'''* |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |} * ^† Jaer kon nie die ren voltooi nie, maar is geklassifiseer omrede hy meer as 90% van die wedrenafstand afgelê het. * '''*''' Seisoen is nog aan die gang. == Verwysings == {{Verwysings}} {{DEFAULTSORT:Bearman, Oliver}} {{Normdata}} [[Kategorie:Britse renjaers]] [[Kategorie:Formule Een-renjaers]] [[Kategorie:Geboortes in 2005]] [[Kategorie:Lewende mense]] dlqzllb3kxybe0w8phdi6rbqrq1xi3m 0 418667 2979177 2975628 2026-10-15T14:38:37Z Aliwal2012 39067 /* Formule 1-uitslae */ 2979177 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas renjaer | name = Franco Colapinto | image = Conferencia de prensa Colapinto ACA octubre 2023 - BugWarp (13) (cropped).jpg | image_size = 200 | caption = Colapinto in 2023 | birth_name = Franco Alejandro Colapinto | birth_date = {{Geboortedatum en ouderdom|2003|5|27|df=y}} | birth_place = Pilar, [[Buenos Aires]], Argentinië | nationality = {{Vlagland|ARG}} | website = {{URL|https://www.francolapinto.com}} | Old_Team(s) = [[Williams Grand Prix Engineering|Williams Racing]] | 2026 Team = [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-AMG|Mercedes]] | Car number = 43 | Races = {{f1stat|COL|entries}} ({{f1stat|COL|starts}} begin) | Championships = 0 | Wins = {{f1stat|COL|wins}}<!-- | Podiums = {{f1stat|COL|podiums}} | Points = {{f1stat|COL|careerpoints}} | Poles = {{f1stat|COL|poles}} | Fastest laps = {{f1stat|COL|fastestlaps}} --> | First race = [[2024 Italiaanse Grand Prix]] | First win = | Last win = | Last race = {{Laaste F1GP}} | Last season = 2025 | Last position = 20ste (0 punte) }} '''Franco Alejandro Colapinto''' (gebore 27 Mei 2003 in Pilar) is 'n [[Argentinië|Argentynse]] motorrenjaer. In 2019 het hy die Spaanse Formule 4-kampioen geword. Vanaf 2023 tot 2024 was hy deel van die Williams Driver Academy, die oefenprogram van die [[Williams Grand Prix Engineering|Williams Formule 1-span]], maar jaag sedert Mei 2025 vir die [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Renault F1|Renaultfabriekspan]]. == Herkoms == Colapinto is gebore en getoë in Pilar, [[Buenos Aires]], van [[Italianers|Italiaanse]] afkoms deur sy vader, en van [[Oekraïners|Oekraïense]] afkoms deur sy moeder Andrea Trofimczuk;<ref>{{cite news|url=https://setantasports.com/uk/racing/novachok-f1-franko-colapinto-maie-ukrainske-korinnia/|title=Новачок Ф1 Франко Колапінто має українське коріння|language=uk|publisher=setantasports.com|date=11 September 2024}}</ref> hy besit dubbele burgerskap van [[Argentinië]] en [[Italië]].<ref>{{cite news|date=19 September 2024|title=La nacionalidad de Colapinto|trans-title=The nationality of Colapinto|url=https://www.lagaceta.com.ar/nota/1052154/opinion/cartas-lectores-nacionalidad-colapinto.html|publisher=La Gaceta|language=Spaans}}</ref> == Jeugloopbaan == Colapinto het op negejarige ouderdom met mededingende kartwedrenne begin en verskeie streeks- en nasionale kampioenskappe gewen. Nadat hy in 2018 na die juniorformules gegradueer het, het Colapinto sy eerste titel by die 2019 F4 Spaanse Kampioenskap met Drivex verower. Hy het toe derde geëindig in die Formule Renault Eurocup en die Toyota Racing Series in 2020. Colapinto het in 2021 na sportmotorrenne oorgeskakel en in die LMP2- klas van die FIA Wêrelduithoukampioenskap, Europese Le Mans-reeks en Asiatiese Le Mans-reeks vir die span van G-Drive deelgeneem, en derde by laasgenoemde geëindig. Hy het ook aan die Formule Regional European saam met MP deelgeneem en algeheel sesde geëindig. Colapinto het in 2022 na FIA Formule 3 gevorder, die volgende seisoen vierde geëindig met MP en na FIA se Formule 2 gegradueer. As 'n lid van die Williams Driver Academy sedert 2023, het Colapinto sy Formule Een-debuut met [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] by die [[2024 Italiaanse Grand Prix]] gemaak, waar hy [[Logan Sargeant]] vir die res van die 2024 seisoen vervang het as 'n tussentydse jaer vir die inkomende [[Carlos Sainz jr.]]. Met sy debuut het hy die eerste Argentynse jaer geword wat in Formule Een meegeding het sedert Gastón Mazzacane in 2001. Colapinto het sy eerste punte by die [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix]] verdien en hierdie prestasie in die [[2024 Verenigde State Grand Prix|Verenigde State]] herhaal. Hy het by [[Alpine F1-span|Alpine]] aangesluit as 'n reserwebestuurder vir 2025 en is na ses Grands Prix bevorder deur [[Jack Doohan]] te vervang. == Formule 1-loopbaan == In Januarie 2023 het Colapinto by die Williams Bestuurdersakademie aangesluit.<ref>{{Cite web|url=https://www.williamsf1.com/posts/4a325da4-5ed8-4db6-812f-a6921f86a0bb/franco-colapinto-williams-racing-driver-academy-announcement|title=Franco Colapinto joins Williams Racing Driver Academy|date=9 January 2023|website=[[Williams Grand Prix Engineering|Williams Racing]]|access-date=10 January 2023}}</ref> Colapinto het sy eerste Formule Een-toets tydens die 2023 naseisoentoets by die [[Yas Marina-renbaan]] voltooi in die Williams FW45.<ref>{{Cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/f1s-abu-dhabi-post-season-test-who-is-driving-and-more/10552868/|title=F1's Abu Dhabi post-season test: Who is driving and more|last=Hardy|first=Ed|date=27 November 2023|website=[[Autosport]]|access-date=9 December 2024}}</ref> Hy het die twee-en-twintigste vinnigste tyd algeheel opgestel en 65 rondtes voltooi.<ref>{{Cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/ocon-tops-f1s-abu-dhabi-post-season-test-as-russell-crashes/10553145/|title=Ocon tops F1's Abu Dhabi post-season test as Russell crashes|last=Cleeren|first=Filip|date=28 November 2023|website=Motorsport.com|access-date=9 December 2024}}</ref> Colapinto het sy Formule Een-oefendebuut by die [[2024 Britse Grand Prix]] gemaak, waar hy in die eerste sessie vir [[Williams F1|Williams]] in die plek van [[Logan Sargeant]] gery het.<ref>{{Cite web|url=https://www.williamsf1.com/posts/a18c22db-1129-4c95-9349-b0eb50f3e80e/franco-colapinto-to-take-the-wheel-in-silverstone-fp1|title=Franco Colapinto to take the wheel in Silverstone FP1 session|date=1 July 2024|website=Williams Racing|access-date=1 July 2024}}</ref> Colapinto het gesê dat dit 'n "historiese oomblik" was om Argentinië by dié geleentheid te verteenwoordig.<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/its-a-historic-moment-colapinto-on-his-mega-fp1-chance-at-silverstone-with.3pX4QW9X76vxWa6uvCafr4|title='It's a historic moment' – Colapinto on his 'mega' FP1 chance at Silverstone with Williams and representing Argentina|date=3 July 2024|website=Formula 1|access-date=3 July 2024}}</ref> === Williams (2024) === In die middel van die [[2024 Formule Een-seisoen|2024-seisoen]] na die [[Nederlandse Grand Prix]], het Williams aangekondig dat Colapinto as die plaasvervanger vir [[Logan Sargeant]] by die [[2024 Italiaanse Grand Prix|Italiaanse Grand Prix]] sal debuteer en gekontrakteer is om aan die oorblywende nege rondes van die seisoen deel te neem.<ref name="gert">{{Cite web|url=https://feederseries.net/2024/08/27/colapinto-to-make-f1-debut-for-williams-at-monza-replacing-sargeant/|title=Colapinto to make F1 debut for Williams at Monza, replacing Sargeant|last=McClure|first=Michael|date=27 August 2024|website=Feeder Series|access-date=27 August 2024}}</ref> <ref name="contract24">{{Cite web|url=https://www.williamsf1.com/posts/fd43d928-0914-42ff-b9ee-394342064dc4/williams-racing-team-statement?srsltid=AfmBOooSqAvclDh6ceY19B7HcYD9lWY5Aj8CNnAf6IRrI--9NvYo3m8c|title=Williams Racing announces that Franco Colapinto will race with the team for the remainder of the 2024 FIA Formula 1 World Championship season|date=27 August 2024|website=Williams Racing|access-date=27 August 2024}}</ref> Colapinto het die eerste Formule Een-bestuurder van Argentinië geword sedert Gastón Mazzacane by die [[2001 San Marino Grand Prix]].<ref name="gert" /> Met sy debuut het Colapinto agtiende gekwalifiseer en twaalfde geëindig.<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/the-tortoise-wins-the-race-albon-reflects-on-intense-italian-gp-as-colapinto.74Jm4AHcTpOfWnvPXX2zl|title=Albon reflects on 'intense' Italian GP as he scores points|website=Formula 1|access-date=21 October 2024}}</ref> Die volgende wedren in [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|Azerbeidjan]] het hy negende gekwalifiseer en agtste geëindig, en sodoende die eerste Argentyn geword wat punte in Formule Een aangeteken het sedert [[Carlos Reutemann]] by die [[1982 Suid-Afrikaanse Grand Prix]].<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/colapinto-declares-points-finish-a-dream-come-true-as-williams-celebrate.4jVwmupqRiGAcmGplBs24O|title=Colapinto declares points finish 'a dream come true' as Williams celebrate double success in Baku|date=15 September 2024|website=Formula 1|archive-url=https://web.archive.org/web/20240915233135/https://www.formula1.com/en/latest/article/colapinto-declares-points-finish-a-dream-come-true-as-williams-celebrate.4jVwmupqRiGAcmGplBs24O|archive-date=15 September 2024|access-date=16 September 2024}}</ref> By die [[2024 Singapoerse Grand Prix|Singapoerse Grand Prix]] het hy elfde geëindig en lof ontvang van [[Red Bull Racing|Red Bull]] se [[Sergio Pérez]] vir sy verdedigende bestuur.<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/norris-dominates-singapore-gp-to-cut-verstappens-title-lead-again.MZ20MuNu3E9hLQmNEg2Tc|title=Norris dominates Singapore GP to cut Verstappen's title lead again|date=22 September 2024|website=Formula 1|access-date=22 September 2024|quote=Elsewhere, Perez took to the radio to describe Colapinto’s efforts as "very good", with the Argentinian proving "difficult to pass".}}</ref> Colapinto het tiende geëindig by die [[2024 Verenigde State Grand Prix]] en nog 'n punt aangeteken.<ref>{{Cite web|url=https://www.williamsf1.com/posts/bf9e522e-beed-48b0-8530-c56e40b02e91/report-a-point-claimed-in-austin|title=REPORT: A point claimed in Austin!|website=Williams Racing|access-date=21 October 2024}}</ref> In [[2024 Meksikostad Grand Prix|Meksikostad]] het hy sestiende gekwalifiseer en tot twaalfde in die wedren gevorder.<ref>{{Cite web|url=https://www.williamsf1.com/posts/91f6ced2-488b-4d37-a10a-6c96c4dba3d0/report-no-points-from-our-mexico-city-sunday?srsltid=AfmBOorN_dkTQmzPDwq7OSVNZCC4N-XRM3pHpoYyJeTaxIoGsvD8X4uB|title=Only one Williams Racing car crossed the line in the 2024 Mexico City GP|date=27 October 2024|website=Williams Racing|access-date=2 December 2024}}</ref> Na die wedren het die [[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] Colapinto 'n tydstraf van 10 sekondes opgelê – wat nie sy posisie beïnvloed het nie – vir 'n botsing met [[Liam Lawson]], asook twee strafpunte op sy FIA Superlisensie vir 12 maande.<ref>{{Cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/colapinto-questions-consequence-based-penalty-for-lawson-clash/10667982/|title=Colapinto questions consequence-based penalty for Lawson clash|last=Hall|first=Sam|date=29 October 2024|website=[[Autosport]]|access-date=2 December 2024}}</ref> By die [[2024 São Paulo Grand Prix|São Paulo Grand Prix]] het Colapinto twaalfde in die naelren geëindig nadat hy veertiende weggespring het.<ref>{{Cite web|url=https://www.fia.com/sites/default/files/decision-document/2024%20São%20Paulo%20Grand%20Prix%20-%20Final%20Sprint%20Classification.pdf|title=2024 São Paulo Grand Prix – Doc 45 – Final Sprint Classification|date=2 November 2024|website=[[Fédération Internationale de l'Automobile]]|access-date=2 November 2024}}</ref> Colapinto het uit die eerste kwalifiseringsessie geval – wat deur die FIA tot Sondag uitgestel is weens stortreën – en het agtiende vir die Grand Prix gekwalifiseer,<ref name="SP24">{{Cite news |url=https://news.sky.com/story/chaos-and-crashes-at-wet-f1-brazilian-grand-prix-as-delayed-qualifying-ends-with-lando-norris-on-pole-13247476 |website=Sky News |date=3 November 2024 |access-date=2 December 2024 |title=Chaos and crashes at wet F1 Brazilian Grand Prix – as Max Verstappen claims victory from 17th}}</ref> deur sestiende weg te spring na roosterstraf vir [[Max Verstappen]] en [[Carlos Sainz jr.]]<ref>{{Cite web|url=https://www.fia.com/sites/default/files/decision-document/2024%20São%20Paulo%20Grand%20Prix%20-%20Final%20Starting%20Grid.pdf|title=2024 São Paulo Grand Prix – Doc 63 – Final Starting Grid|date=3 November 2024|website=[[Fédération Internationale de l'Automobile]]|access-date=3 November 2024}}</ref> In die reën-geteisterde wedren het Colapinto in rondte 31 onder veiligheidsmotortoestande gebots, wat 'n rooi vlag veroorsaak het <ref name="SP24" /> In kwalifisering vir die [[2024 Las Vegas Grand Prix|Las Vegas Grand Prix]] het Colapinto 'n 50 ''[[Gravitasie|g]]''-botsing teen die versperring gemaak,<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/colapinto-declared-fit-to-race-in-las-vegas-grand-prix-after-50g-qualifying.bckip5T9rs7wZXNUjmvoz|title=Franco Colapinto declared fit to race in Las Vegas Grand Prix after 50G qualifying crash {{!}} Formula 1®|website=Formula 1|access-date=24 November 2024}}</ref> wat hom gedwing het om die wedren vanaf die kuipebaan te begin;<ref>{{Cite web|url=https://www.espn.com/racing/f1/story/_/id/42569902/las-vegas-gp-franco-colapinto-cleared-race-qualifying-crash|title=Colapinto cleared to race in Vegas after quali crash|last=Edmondson|first=Laurence|date=24 November 2024|website=[[ESPN]]|access-date=24 November 2024}}</ref> hy het veertiende geëindig.<ref>{{Cite web|url=https://www.williamsf1.com/posts/f76777da-bd5d-4f20-bdcc-31fb77327333/report-a-tough-evening-under-the-las-vegas-lights|title=REPORT: A tough evening under the Las Vegas lights|website=Williams Racing|access-date=24 November 2024}}</ref> As gevolg van sy verskeie ongelukke, was Colapinto gedwing om verouderde motoronderdele tydens die [[2024 Katarse Grand Prix|Katarse Grand Prix]] te gebruik.<ref>{{Cite web|url=https://www.motorsportweek.com/2024/11/29/franco-colapinto-reveals-williams-parts-situation-after-las-vegas-f1-crash/|title=Franco Colapinto reveals Williams parts situation after Las Vegas F1 crash|last=Powling|first=Taylor|date=29 November 2024|website=Motorsport Week|access-date=1 December 2024}}</ref> Nadat hy agtiende in die naelren geëindig het, het hy negentiende vir die hoofwedren gekwalifiseer voordat hy uitgeval het na 'n botsing in die eerste rondte met [[Nico Hülkenberg]] en [[Esteban Ocon]].<ref>{{Cite web|url=https://buenosairesherald.com/sports/franco-colapinto/trouble-in-qatar-colapintos-grand-prix-weekend-ends-in-a-blink|title=Trouble in Qatar: Colapinto's Grand Prix weekend ends in a blink|last=Nuñez|first=Fernando Romero|date=1 December 2024|website=Buenos Aires Herald|access-date=1 December 2024}}</ref> Colapinto het negentiende gekwalifiseer vir die seisoen-afsluitende [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi Grand Prix]], voor debutant [[Jack Doohan]],<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/norris-clinches-pole-position-for-abu-dhabu-gp-ahead-of-piastri-as-mclaren.7KEE85AuggglAopzsSmBX3|title=Norris clinches pole position for Abu Dhabi GP ahead of Piastri as McLaren lock out front row|date=7 December 2024|website=Formula 1|access-date=9 December 2024}}</ref> en laaste weggespring na 'n ratkasstraf.<ref name="AD24">{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/norris-sails-to-victory-ahead-of-sainz-and-leclerc-in-abu-dhabi-as-mclaren.52fogZq77Kgmdt75WN8kGM|title=Norris sails to victory ahead of Sainz and Leclerc in Abu Dhabi as McLaren seal constructors' championship|date=8 December 2024|website=Formula 1|access-date=9 December 2024}}</ref> Hy het 'n pap band in die derde rondte opgedoen na 'n botsing met [[Oscar Piastri]], en uiteindelik in rondte 26 weens 'n verkoelingsprobleem onttrek.<ref name="AD24" /> Hy het die seisoen negentiende op die punteleer afgesluit, nadat hy vyf kampioenskapspunte oor nege Grands Prix behaal het.<ref>{{Cite web|url=https://www.planetf1.com/news/f1-results-2024-abu-dhabi-grand-prix-race-standings|title=2024 Abu Dhabi Grand Prix – F1 race results and final standings for F1 2024 season|last=Valantine|first=Henry|date=8 December 2024|website=PlanetF1.com|access-date=9 December 2024}}</ref> === Alpine (2025–hede) === In [[2025 Formule Een-seisoen|2025]] het Colapinto by [[Alpine F1-span|Alpine]] aangesluit as 'n toets- en reserwebestuurder op 'n meerjarige kontrak.<ref name="agreement">{{Cite web|url=https://media.alpinecars.com/bwt-alpine-formula-one-team-enters-into-agreement-with-williams-racing-to-secure-services-of-franco-colapinto-on-multi-year-deal/?lang=eng|title=BWT Alpine Formula One Team enters into agreement with Williams Racing to secure services of Franco Colapinto on multi-year deal|date=9 January 2025|website=Newsroom Alpine|language=en-EN|access-date=2025-01-09}}</ref> Te midde van gerugte dat hy die voltydse bestuurder [[Jack Doohan]] gedurende die seisoen kon vervang, het spanbestuurder Flavio Briatore gewaarborg dat Alpine die seisoen met Doohan sou begin, en bygevoeg dat "ons daarna sal sien".<ref>{{Cite web|url=https://racingnews365.com/briatore-delivers-damning-alpine-driver-change-warning|title=Briatore delivers damning Alpine driver change warning|date=4 January 2025|access-date=10 January 2025}}</ref> Na afloop van die [[2025 Miami Grand Prix|Miami Grand Prix]] is bevestig dat Doohan, wat tot reserwebestuurder afgegradeer is, sy Alpine-sitplek aan Colapinto op 'n "roterende-basis" sal afstaan, met laasgenoemde wat geskeduleer is om by die daaropvolgende [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|Emilia-Romagna Grand Prix]] te debuteer en vir vyf wedrenne vir Alpine te jaag.<ref name="contract">{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/alpine-confirm-colapinto-to-replace-doohan-for-next-five-rounds-as-team-opt.4lH96VnGHyC45S3yjeJOMK|title=Alpine confirm Colapinto to replace Doohan for next five rounds as team opt to 'rotate' seat|date=7 May 2025|website=Formula One}}</ref> == Volledige loopbaanuitslae == === F4 Spaanse Kampioenskap-uitslae === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%" !Jaar !Span !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !DC !Punte |- |2018 !Drivex School |ARA<br/>1 |ARA<br/>2 |ARA<br/>3 |CRT<br/>1 |CRT<br/>2 |CRT<br/>3 |ALG<br/>1 |ALG<br/>2 |ALG<br/>3 |[[Barcelona-Catalunya-renbaan|CAT<br />1]] |[[Barcelona-Catalunya-renbaan|CAT<br />2]] |[[Jerez-renbaan|JER<br />1]] |[[Jerez-renbaan|JER<br />2]] |[[Jerez-renbaan|JER<br />3]] | style="background:#DFFFDF;" |NAV<br />1<br />{{Small|5}} | style="background:#DFFFDF;" |NAV<br />2<br />{{Small|5}} | style="background:#DFDFDF;" |NAV<br />3<br />{{Small|2}} | style="background:#FFFFBF;" |NAV<br />4<br />{{Small|1}} | colspan="3" | !9de !49 |- |2019 ! Drivex School | style="background:#FFFFBF;" |'''''NAV<br />1'''''<br />{{Small|1}} | style="background:#FFDF9F;" |'''NAV<br />2'''<br />{{Small|3}} | style="background:#DFFFDF;" |'''NAV<br />3'''<br />{{Small|6}} | style="background:#DFFFDF;" |[[Paul Ricard-renbaan|LEC<br />1]]<br />{{Small|4}} | style="background:#DFFFDF;" |[[Paul Ricard-renbaan|LEC<br />2]]<br />{{Small|7}} | style="background:#DFFFDF;" |''[[Paul Ricard-renbaan|LEC<br />3]]''<br />{{Small|4}} | style="background:#FFFFBF;" |ARA<br />1<br />{{Small|1}} | style="background:#CFCFFF;" |ARA<br />2<br />{{Small|14}} | style="background:#CFCFFF;" |''ARA<br />3''<br />{{Small|11}} | style="background:#FFFFBF;" |'''''CRT<br />1'''''<br />{{Small|1}} | style="background:#FFFFBF;" |''CRT<br />2''<br />{{Small|1}} | style="background:#FFFFBF;" |''CRT<br />3''<br />{{Small|1}} | style="background:#DFFFDF;" |[[Jerez-renbaan|JER<br />1]]<br />{{Small|4}} | style="background:#FFDF9F;" |[[Jerez-renbaan|JER<br />2]]<br />{{Small|3}} | style="background:#FFFFBF;" |'''''[[Jerez-renbaan|JER<br />3]]'''''<br />{{Small|1}} | style="background:#FFFFBF;" |'''''ALG<br />1'''''<br />{{Small|1}} | style="background:#FFFFBF;" |'''ALG<br />2'''<br />{{Small|1}} | style="background:#DFFFDF;" |'''''ALG<br />3'''''<br />{{Small|4}} | style="background:#FFFFBF;" |'''[[Barcelona-Catalunya-renbaan|CAT<br />1]]'''<br />{{Small|1}} | style="background:#FFFFBF;" |'''[[Barcelona-Catalunya-renbaan|CAT<br />2]]'''<br />{{Small|1}} | style="background:#FFFFBF;" |''[[Barcelona-Catalunya-renbaan|CAT<br />3]]''<br />{{Small|1}} ! style="background:#FFFFBF;" |1ste ! style="background:#FFFFBF;" |325 |} === Europese Le Mans-reeksuitslae === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%" !Jaar ! Deelnemer ! Klas ! Onderstel ! Enjin ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! Rang ! Punte |- | 2021 ! nowrap="" | G-Drive Racing ! LMP2 ! nowrap="" | Aurus 01 ! nowrap="" | GibsonGK428 4.2 L V8 | style="background:#DFFFDF;" | [[Barcelona-Catalunya-renbaan|CAT]]<br />{{Small|4}} | style="background:#DFDFDF;" | [[Red Bull Ring|RBR]]<br />{{Small|2}} | style="background:#FFFFBF;" | [[Paul Ricard-renbaan|LEC]]<br />{{Small|1}} | style="background:#DFFFDF;" | '''''[[Autodromo Nazionale di Monza|MNZ]]'''''<br />{{Small|8}} | style="background:#CFCFFF;" | [[Circuit de Spa-Francorchamps|SPA]]<br />{{Small|NC}} | style="background:#DFFFDF;" | ALG<br />{{Small|5}} ! 4de ! 74 |} === 24 Uur van Le Mans resultate === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" !Jaar ! Span ! Mede-bestuurders ! Motor ! Klas ! Rondtes ! Pos. ! Klas<br/>pos. |- ! 2021 | align="left" |[[Beeld:Russian Automobile Federation flag.svg|30px]] G-Drive Racing | align="left" |[[Beeld:Russian Automobile Federation flag.svg|30px]] Roman Rusinov<br/>{{Vlagikoon|NED}} [[Nyck de Vries]] | align="left" |Aurus 01 - Gibson | LMP2 | 358 | 12de | 7de |} === FIA Formule 3 Kampioenskap-uitslae === (Wedrenne in '''vetdruk''' dui voorste wegspringplek aan; wedrenne in ''kursief'' dui vinnigste rondte aan) {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%" !Jaar !Inskrywer !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !DC !Punte |- |2022 ! Van Amersfoort Racing | style="background:#CFCFFF;" |[[Bahrein Internasionale Renbaan|BHR]]<br />SPR<br />{{Small|25}} | style="background:#DFFFDF;" |'''[[Bahrein Internasionale Renbaan|BHR]]<br />FEA'''<br />{{Small|5}} | style="background:#FFFFBF;" |[[Enzo en Dino Ferrari-renbaan|IMO]]<br />SPR<br />{{Small|1}} | style="background:#CFCFFF;" |[[Enzo en Dino Ferrari-renbaan|IMO]]<br />FEA<br />{{Small|22}} | style="background:#EFCFFF;" |[[Barcelona-Catalunya-renbaan|CAT]]<br />SPR<br />{{Small|Ret}} | style="background:#DFFFDF;" |[[Barcelona-Catalunya-renbaan|CAT]]<br />FEA<br />{{Small|8}} | style="background:#CFCFFF;" |[[Silverstone-renbaan|SIL]]<br />SPR<br />{{Small|13}} | style="background:#EFCFFF;" |[[Silverstone-renbaan|SIL]]<br />FEA<br />{{Small|Ret}} | style="background:#FFDF9F;" |[[Red Bull Ring|RBR]]<br />SPR<br />{{Small|3}} | style="background:#DFFFDF;" |[[Red Bull Ring|RBR]]<br />FEA<br />{{Small|6}} | style="background:#DFDFDF;" |[[Hungaroring|HON]]<br />SPR<br />{{Small|2}} | style="background:#CFCFFF;" |[[Hungaroring|HON]]<br />FEA<br />{{Small|15}} | style="background:#CFCFFF;" |[[Circuit de Spa-Francorchamps|SPA]]<br />SPR<br />{{Small|15}} | style="background:#CFCFFF;" |[[Circuit de Spa-Francorchamps|SPA]]<br />FEA<br />{{Small|12}} | style="background:#CFCFFF;" |[[Zandvoort-renbaan|ZAN]]<br />SPR<br />{{Small|13}} | style="background:#FFDF9F;" |[[Zandvoort-renbaan|ZAN]]<br />FEA<br />{{Small|3}} | style="background:#FFFFBF;" |[[Autodromo Nazionale di Monza|MNZ]]<br />SPR<br />{{Small|1}} | style="background:#CFCFFF;" |[[Autodromo Nazionale di Monza|MNZ]]<br />FEA<br />{{Small|15}} !9de !76 |- |2023 ! nowrap="" |MP Motorsport | style="background:#DFDFDF;" |[[Bahrein Internasionale Renbaan|BHR]]<br />SPR<br />{{Small|2}} | style="background:#DFFFDF;" |[[Bahrein Internasionale Renbaan|BHR]]<br />FEA<br />{{Small|10}} | style="background:#000000; color:white;" |[[Melbourne Grand Prix Renbaan|<span style="color:white;">MEL]]</span><br/>SPR<br />{{Small|DSQ}} | style="background:#EFCFFF;" |[[Melbourne Grand Prix Renbaan|MEL]]<br />FEA<br />{{Small|Ret}} | style="background:#DFFFDF;" |[[Monaco-renbaan|MON]]<br />SPR<br />{{Small|4}} | style="background:#DFFFDF;" |[[Monaco-renbaan|MON]]<br />FEA<br />{{Small|6}} | style="background:#DFFFDF;" |[[Barcelona-Catalunya-renbaan|CAT]]<br />SPR<br />{{Small|6}} | style="background:#DFDFDF;" |[[Barcelona-Catalunya-renbaan|CAT]]<br />FEA<br />{{Small|2}} | style="background:#CFCFFF;" |[[Red Bull Ring|RBR]]<br />SPR<br />{{Small|13}} | style="background:#DFFFDF;" |[[Red Bull Ring|RBR]]<br />FEA<br />{{Small|4}} | style="background:#FFFFBF;" |[[Silverstone-renbaan|SIL]]<br />SPR<br />{{Small|1}} | style="background:#DFFFDF;" |[[Silverstone-renbaan|SIL]]<br />FEA<br />{{Small|8}} | style="background:#DFFFDF;" |[[Hungaroring|HON]]<br />SPR<br />{{Small|7}} | style="background:#FFDF9F;" |[[Hungaroring|HON]]<br />FEA<br />{{Small|3}} | style="background:#DFFFDF;" |[[Circuit de Spa-Francorchamps|SPA]]<br />SPR<br />{{Small|5}} | style="background:#DFFFDF;" |[[Circuit de Spa-Francorchamps|SPA]]<br />FEA<br />{{Small|10}} | style="background:#FFFFBF;" |[[Autodromo Nazionale di Monza|MNZ]]<br />SPR<br />{{Small|1}} | style="background:#EFCFFF;" |[[Autodromo Nazionale di Monza|MNZ]]<br />FEA<br />{{Small|Ret}} !4de !110 |} === FIA Formule 2 Kampioenskap van 2024 === {| class="wikitable" style="font-size: 90%; font-size:85%; text-align:center; float:left; margin-right:5px;" |- !Seisoen !Span !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !25 !26 !27 !28 !Plek !Punte |- | rowspan="2"| FIA Formule-2 van 2024 ! rowspan="2"| MP Motorsport | style="width:5em" colspan="2" | {{vlagland|BHR}} | style="width:5em" colspan="2" | {{vlagland|Saoedi-Arabië}} | style="width:5em" colspan="2" | {{vlagland|Australië}} | style="width:5em" colspan="2" | {{vlagland|ITA}} | style="width:5em" colspan="2" | {{vlagland|Monaco}} | style="width:5em" colspan="2" | {{vlagland|Spanje}} | style="width:5em" colspan="2" | {{vlagland|AUT}} | style="width:5em" colspan="2" | {{vlagland|GBR}} | style="width:5em" colspan="2" | {{vlagland|HUN}} | style="width:5em" colspan="2" | {{BEL}} | style="width:5em" colspan="2" | {{ITA}} | style="width:5em" colspan="2" | {{AZE}} | style="width:5em" colspan="2" | {{vlagland|QAT}} | style="width:5em" colspan="2" | {{vlagland|UAE}} ! rowspan="2"| 6de ! rowspan="2"| 96 |- | style="background:#CFCFFF;"| 18 | style="background:#DFFFDF;"| 6 | style="background:#CFCFFF;"| 11 | style="background:#EFCFFF;"| DNF | style="background:#DFFFDF;"| 4 | style="background-color:#000000;color:white" | DSQ | style="background:#FFFFBF;"| 1 | style="background:#DFFFDF;"| 5 | style="background:#DFFFDF;"| 5 | style="background:#CFCFFF;"| 13 | style="background:#CFCFFF;"| 18 | style="background:#DFDFDF;"| 2 | style="background:#CFCFFF;"| 18 | style="background:#DFDFDF;"| 2 | style="background:#DFFFDF;"| 5 | style="background:#DFFFDF;"| 4 | style="background:#DFFFDF;"| 5 | style="background:#DFFFDF;"| 13 | style="background:#CFCFFF;"| 8 | style="background:#EFCFFF;"| DNF | | | | | | | | |- |} {{clear}} === Formule 1-uitslae === {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2024 Formule Een-seisoen|2024]] | [[WilliamsF1|Williams Racing]] | Williams FW46 | [[Mercedes-AMG]] F1 M15 E <br/>Performance [[V6-enjin|V6]] |bgcolor=| [[2024 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>{{0}} |bgcolor=f0f8ff| [[2024 Britse Grand Prix|GBR]]<br/><small>Toets</small> |bgcolor=| [[2024 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>{{0}} |bgcolor=cfcfff| [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>12 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>8 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>11 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>12 |bgcolor=efcfff| [[2024 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2024 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>14 |bgcolor=efcfff| [[2024 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=efefef|'''19''' |bgcolor=efefef|'''5''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2025 Formule Een-seisoen|2025]] |[[Alpine F1-span|Alpine]] |Alpine A525 |[[Renault F1|Renault]] E-Tech RE25 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] |bgcolor=| [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>{{0}}<!-- geen inskrywing --> |bgcolor=| [[2025 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>{{0}}<!-- geen inskrywing --> |bgcolor=| [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>{{0}}<!-- geen inskrywing --> |bgcolor=| [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>{{0}}<!-- geen inskrywing --> |bgcolor=| [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>{{0}}<!-- geen inskrywing --> |bgcolor=| [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>{{0}}<!-- geen inskrywing --> |bgcolor=cfcfff| [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>16 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>15 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>15 |bgcolor=ffffff| [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]<br/><small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff| [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>19 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>18 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>17 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>19 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>16 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>17 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>16 |bgcolor=cfcfff| [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>15 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>15 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>20 |bgcolor=efefef|'''20''' |bgcolor=efefef|'''0''' |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ![[2026 Formule Een-seisoen|2026]]* |[[Alpine F1-span|Alpine]] |Alpine A526 |[[Mercedes-AMG]] M17 E Performance [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t h]] |bgcolor=cfcfff| [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>14 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>16 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>7 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>6 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>14 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>15 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>15 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>14 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>7 |bgcolor=efcfff| [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>13 |bgcolor=efcfff| [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=| [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>{{0}} | |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|COL|seasonposition}}'''* |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|COL|seasonpoints}}'''* |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" |} * '''*''' Seisoen is nog aan die gang. <!--* {{smallsup|†}} Kon nie die ren voltooi nie, maar is geklassifiseer omrede hy meer as 90% van die renafstand afgelê het. --> == Verwysings == {{Verwysings|3}} {{DEFAULTSORT:Colapinto, Franco}} [[Kategorie:Argentynse renjaers]] [[Kategorie:Formule Een-renjaers]] [[Kategorie:Geboortes in 2003]] [[Kategorie:Lewende mense]] ka2unyi943lwlt0t4q3dnsko0bmxfew 0 421569 2979150 2977281 2026-10-15T14:07:38Z Aliwal2012 39067 /* Formule 1-uitslae */ 2979150 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas renjaer | name = Andrea Kimi Antonelli | image = Kimi Antonelli at the 2025 US Grand Prix in Austin, TX (cropped).jpg | caption = Antonelli in 2025 | birth_date = {{Birth date and age|2006|8|25|df=y}} | birth_place = [[Bologna]], [[Emilia-Romagna]], Italië | nationality = {{vlagikoon|ITA}} [[Italië|Italianer]] | signature = [[Lêer:Andrea Kimi Antonelli Signature.png|120px]] | 2026 Team = [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]]<ref name="signing"/> | Car number = 12 | Races = {{F1stat|ANT|entries}} ({{F1stat|ANT|starts}} begin) | Championships = 0 | Wins = {{F1stat|ANT|wins}} | Podiums = {{F1stat|ANT|podiums}} | Points = {{F1stat|ANT|careerpoints}} | Poles = {{F1stat|ANT|poles}} | Fastest laps = {{F1stat|ANT|fastestlaps}} | First race = [[2025 Australiese Grand Prix]] | First win = [[2026 Chinese Grand Prix]] | Last win = [[2026 Spaanse Grand Prix]] | Last race = {{laaste F1GP}} | Last season = 2025 | Last position = 7de (150 punte) }} [[Lêer:F4 Germany 2022 Spa Podium Race 1 (1) (cropped).jpg|duimnael|Antonelli lig sy trofee omhoog na hy die 2022 ADAC F4-kampioenskap by Spa-Francorchamps gewen het]] '''Andrea Kimi Antonelli''' (gebore 25 Augustus 2006) is 'n jong Italiaanse renjaer wat sedert 2025 vir die [[Mercedes AMG Petronas F1-span]] aan [[Formule Een]]renne deelneem.<ref name="signing"/> Hy het tot einde-2024 vir Prema aan die FIA Formule 2-kampioenskap deelgeneem. Antonelli is gebore en getoë in [[Bologna]], as die seun van die renjaer Marco Antonelli. Na 'n suksesvolle kartingloopbaan, met opeenvolgende oorwinnings by die direk-aangedrewe Karting Europese Kampioenskap in 2020 en 2021 opgelewer het,<ref>{{Cite web|url=https://tkart.it/en/news/events/fia-karting-world-championship-kz-kristianstad-final-a-tony-kart-one-two-milell-is-world-champion|title=FIA Karting World Championship KZ, Kristianstad: Final - A Tony Kart one-two: Milell is world champion|date=5 September 2021|website=TKART - News, tips, tech about karting|language=en|access-date=23 November 2024}}</ref> het Antonelli dadelik na die junior formules gevorder. Hy het sy eerste titel by die 2022 Italiaanse F4-kampioenskap met Prema gewen, en het daarna die ADAC F4-kampioenskap in 2022 en die Formule Streeks-Europese Kampioenskap in 2023 met Prema gewen, sowel as die Formule Streeks Midde-Ooste-kampioenskap in 2023 met Mumbai Falcons. Hy het ook 'n goue medalje by die 2022 FIA Motorsportspele gewen, waar hy Italië verteenwoordig het. Antonelli het in 2024 tot Formule 2 gevorder en twee wedrenne in sy nuwelingseisoen gewen.<ref name="HungaryF2Win">{{Cite web|url=https://www.fiaformula2.com/Latest/IIwHDVzQIffSn0iruCRER/feature-race-antonelli-charges-through-to-take-second-victory-of-the-season|title=FEATURE RACE: Antonelli charges through to take second victory of the season in Budapest|date=21 July 2024|website=FIA_F2® - The Official F2® Website|language=en|access-date=8 August 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.racefans.net/2024/07/06/antonellis-lack-of-f2-results-not-a-concern-for-mercedes/|title=Antonelli's lack of F2 results not a concern for Mercedes|last=Collantine|first=Keith|date=6 July 2024|website=RaceFans|language=en|access-date=23 November 2024}}</ref> Antonelli het as 'n lid van die Mercedes Junior-span sedert 2018, sy vrye oefenbuiging in Formule Een by die [[2024 Italiaanse Grand Prix]] gemaak. Hy jaag in 2025 vir [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes-AMG]] op 'n eenjaarkontrak,<ref>{{Cite web|url=https://www.grandprix.com/news/wolff-admits-antonelli-russell-only-guaranteed-2025-seats.html|title=Wolff admits Antonelli, Russell, only guaranteed 2025 seats|website=www.grandprix.com|access-date=23 November 2024|language=en}}</ref> en vervang [[Lewis Hamilton]] as spanlid van [[George Russell]].<ref name="signing">{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-kimi-antonelli-confirmed-as-lewis-hamiltons-replacement-with.2TeU01Qm9BjQUlBjl9jBTm|title=Antonelli confirmed as Hamilton’s replacement with Mercedes looking ahead to ‘next chapter’|date=31 August 2024|website=Formula 1|access-date=31 August 2024|language=en}}</ref> == Vroeë lewe == Andrea Kimi Antonelli is op 25 Augustus 2006 in [[Bologna]], [[Emilia-Romagna]], Italië gebore.<ref>{{Cite web|url=https://www.mercedesamgf1.com/drivers/junior-driver/andrea-kimi-antonelli|title=Andrea Kimi Antonelli - Junior Driver|website=Mercedes-AMG Petronas F1 Team|access-date=2024-02-02|language=en|archive-date=2024-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240429180737/https://www.mercedesamgf1.com/drivers/junior-driver/andrea-kimi-antonelli|url-status=dead}}</ref> Sy vader Marco is 'n voormalige renjaer, en ook die eienaar van die AKM Motorsportspan wat in die Italiaanse F4-kampioenskap meeding.<ref>{{Cite web|url=https://www.kartxpress.com/ReadMore/team-akm-motorsport-by-antonelli-is-born-partnership-with-kart-republic-of-dino-chiesa|title=Team AKM Motorsport by Antonelli is born: partnership with Kart Republic of Dino Chiesa|website=KartXpress|language=en|access-date=2022-05-06}}</ref> Antonelli kry sy middelnaam van [[Kimi Räikkönen]], die 2007 Formule Een Wêreldkampioen, wat deur 'n familievriend aan sy pa gegee is, wat wou hê dat sy seun 'n vreemde naam na 'Andrea' moes hê.<ref>{{Cite web|url=https://www.autobild.de/artikel/kimi-antonelli-laesst-italiener-traeumen-25055827.html|title=Kimi Antonelli lässt Tifosi träumen: Hoffen auf den neuen Kimi - AUTO BILD|website=autobild.de|language=de|access-date=2024-02-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.speedweek.com/formel1/news/217164/Kimi-Antonelli-(Italien)-Lieber-Mercedes-als-Ferrari.html?lang=en|title=Kimi Antonelli (Italy): Better Mercedes than Ferrari|website=www.speedweek.com|access-date=2024-02-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://it.motorsport.com/formula4/news/f4-antonelli-credo-in-mercedes-con-loro-arrivero-in-vetta/10386719/|title=F4 {{!}} Antonelli: "Credo in Mercedes, con Loro Arriverò in Vetta"|last=Di Marco|first=Marco|date=20 October 2022|website=Motorsport|language=it|access-date=8 July 2024}}</ref> Op 'n jong ouderdom het Antonelli ITCS Gaetano Salvemini in Casalecchio di Reno bygewoon en geleer om vlot Engels te praat tydens sy reise na wedrenne. == Formule 1-loopbaan == In April 2019 het [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] aangekondig dat Antonelli by hul Juniorspan aangesluit het. Op 17–18 April 2024 het Antonelli sy eerste tweedaagse toets met die span afgelê, waar hy die W12 by die [[Red Bull Ring]] bestuur het; hy het verdere privaattoetse in die W13 by [[Enzo en Dino Ferrari-renbaan|Imola]], [[Silverstone-renbaan|Silverstone]], [[Barcelona-Catalunya-renbaan|Barcelona-Catalunya]] en [[Circuit de Spa-Francorchamps|Spa-Francorchamps]] voltooi.<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/athletic/5738215/2024/09/02/who-is-andrea-kimi-antonelli-mercedes-f1/|title=Mercedes F1's Andrea Kimi Antonelli prepares to succeed, not replace, Lewis Hamilton|last=Coleman|first=Madeline|date=2 September 2024|work=The Athletic|publisher=[[The New York Times]]|access-date=18 March 2025|issn=1553-8095|archive-url=https://web.archive.org/web/20250323044124/https://www.nytimes.com/athletic/5738215/2024/09/02/who-is-andrea-kimi-antonelli-mercedes-f1/|archive-date=23 March 2025|url-status=live}}</ref> Na aanleiding van 'n nuwe reël wat bestuurders weer toegelaat het om 'n FIA Superlisensie op die jong ouderdom van 17 te bekom,<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/how-a-rule-tweak-could-allow-antonelli-to-make-his-f1-race-weekend-debut.6Ct8eeSKps47JRgTnqHUS3|title=How a rule tweak could allow Antonelli to make his F1 race weekend debut as early as the Spanish Grand Prix|last=Barretto|first=Lawrence|date=14 June 2024|website=Formula 1|publisher=Formula One Group|archive-url=https://web.archive.org/web/20241214222547/https://www.formula1.com/en/latest/article/how-a-rule-tweak-could-allow-antonelli-to-make-his-f1-race-weekend-debut.6Ct8eeSKps47JRgTnqHUS3|archive-date=14 December 2024|access-date=5 July 2024|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.independent.co.uk/f1/f1-kimi-antonelli-williams-fia-mercedes-hamilton-b2562652.html|title=FIA opens door for Kimi Antonelli's promotion to F1 before 18th birthday|last=Jackson|first=Kieran|date=14 June 2024|website=The Independent|access-date=10 December 2024|issn=1741-9743|archive-url=https://web.archive.org/web/20241002191258/https://www.independent.co.uk/f1/f1-kimi-antonelli-williams-fia-mercedes-hamilton-b2562652.html|archive-date=2 October 2024|url-status=live}}</ref> was daar gerugte dat Antonelli [[Logan Sargeant]] by [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] halfpad deur die [[2024 Formule Een-seisoen|2024 seisoen]] sou vervang;<ref>{{Cite web|url=https://www.the-race.com/formula-1/sargeant-out-antonelli-in-whats-going-on-with-mooted-williams-driver-switch/|title=Sargeant out? What's going on with mooted mid-season F1 swap|last=Mitchell-Malm|first=Scott|date=3 May 2024|website=The Race|publisher=The Race Media|archive-url=https://web.archive.org/web/20241204092021/https://www.the-race.com/formula-1/sargeant-out-antonelli-in-whats-going-on-with-mooted-williams-driver-switch/|archive-date=4 December 2024|access-date=10 December 2024}}</ref> Mercedes het egter die skuif ontken en eerder [[Mick Schumacher]] vir die posisie aanbeveel.<ref>{{Cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/mercedes-shuts-down-early-antonelli-f1-move-it-is-not-going-to-happen/10606571/|title=Mercedes shuts down early Antonelli F1 move: 'It is not going to happen'|last=Cleeren|first=Filip|date=4 May 2024|website=Motorsport.com|publisher=Motorsport Network|archive-url=https://web.archive.org/web/20240601080749/https://www.motorsport.com/f1/news/mercedes-shuts-down-early-antonelli-f1-move-it-is-not-going-to-happen/10606571/|archive-date=1 June 2024|access-date=9 December 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/we-havent-seen-the-real-mick-wolff-insists-schumacher-deserves-potential.4mKw9fVyYLH01JBB4XTwzm|title=We haven't seen the real Mick' – Wolff insists Schumacher 'deserves' potential Williams chance amid Sargeant speculation|date=26 August 2024|website=Formula 1|publisher=Formula One Group|archive-url=https://web.archive.org/web/20241121090035/https://www.formula1.com/en/latest/article/we-havent-seen-the-real-mick-wolff-insists-schumacher-deserves-potential.4mKw9fVyYLH01JBB4XTwzm|archive-date=21 November 2024|access-date=27 August 2024}}</ref> Antonelli het sy vrye-oefendebuut by die [[2024 Italiaanse Grand Prix]] gemaak, waar hy aan die eerste sessie in [[George Russell]] se W15 deelgeneem het.<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-to-make-f1-weekend-debut-at-monza-as-mercedes-confirm-fp1-outing.4hPO8isg3DfimnXDiycK8m|title=Antonelli to make F1 weekend debut at Monza as Mercedes confirm FP1 outing for junior star|date=25 August 2024|website=Formula 1|publisher=Formula One Group|archive-url=https://web.archive.org/web/20241123153610/https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-to-make-f1-weekend-debut-at-monza-as-mercedes-confirm-fp1-outing.4hPO8isg3DfimnXDiycK8m|archive-date=23 November 2024|access-date=25 August 2024}}</ref> Hy het die vinnigste rondtetyd opgestel voordat hy 10 minute in die sessie by die [[Autodromo Nazionale di Monza|''Curva Alboreto'']]-draai getol het,<ref>{{Cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/antonelli-crashes-early-on-mercedes-f1-debut-in-italian-gp-fp1/10649173/|title=Antonelli crashes early on Mercedes F1 debut in Italian GP FP1|last=Mann-Bryans|first=Mark|date=30 August 2024|website=Autosport|publisher=Motorsport Network|issn=0269-946X|archive-url=https://web.archive.org/web/20240908155103/https://www.autosport.com/f1/news/antonelli-crashes-early-on-mercedes-f1-debut-in-italian-gp-fp1/10649173/|archive-date=8 September 2024|access-date=9 December 2024|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.independent.co.uk/f1/kimi-antonelli-crash-mercedes-monza-b2604446.html|title=Kimi Antonelli crashes after just 10 minutes of first F1 session for Mercedes at Monza|last=Jackson|first=Kieran|date=30 August 2024|website=[[The Independent]]|access-date=10 December 2024|issn=1741-9743|archive-url=https://web.archive.org/web/20241002191351/https://www.independent.co.uk/f1/kimi-antonelli-crash-mercedes-monza-b2604446.html|archive-date=2 October 2024|url-status=live}}</ref> en teen die bandversperring gebots het teen 52 g krag.<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cy0n321dg82o|title=Hamilton sets pace after Antonelli crashes on debut|date=30 August 2024|first=Andrew|last=Benson|work=[[BBC Sport]]|publisher=[[BBC]]|access-date=10 December 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240913034801/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cy0n321dg82o|archive-date=13 September 2024|url-status=live}}</ref><ref name="TG20242">{{Cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2024/08/31/andrea-kimi-antonelli-mercedes-new-driver-lewis-hamilton/|title=Teenage star Andrea Kimi Antonelli: The new Mercedes driver with talent to emulate Lewis Hamilton|date=31 August 2024|first=Tom|last=Cary|work=[[The Daily Telegraph]]|publisher=Telegraph Media Group|access-date=10 December 2024|issn=0307-1235|url-access=registration|archive-url=https://web.archive.org/web/20241219120934/https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2024/08/31/andrea-kimi-antonelli-mercedes-new-driver-lewis-hamilton/|archive-date=19 December 2024|url-status=live}}</ref> Toto Wolff het Antonelli se aksies na die ongeluk verdedig,<ref>{{Cite web |url=https://www.autosport.com/f1/news/wolff-backs-antonelli-after-crash-on-mercedes-debut/10649283/ |title=Wolff backs Antonelli after crash on Mercedes FP1 debut |website=[[Autosport]] |publisher=Motorsport Network |date=30 August 2024 |first=Mark |last=Mann-Bryans |access-date=10 December 2024 |issn=0269-946X |archive-url=https://web.archive.org/web/20240909005518/https://www.autosport.com/f1/news/wolff-backs-antonelli-after-crash-on-mercedes-debut/10649283/ |archive-date=9 September 2024 |url-status=live}}</ref> terwyl Mark Hughes van ''Motor Sport'' sy vrye oefendebuut met die van Tazio Nuvolari vergelyk het,<ref>{{Cite magazine |url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/antonelli-was-breathtaking-before-crash-like-another-monza-gp-debut-99-years-ago/ |url-access=registration |title=Antonelli was breathtaking before crash — like another Monza GP debut 99 years ago |magazine=Motor Sport (tydskrif) |issn=0027-2019 |first=Hughes |last=Mark |date=4 September 2024 |access-date=10 December 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240907033059/https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/antonelli-was-breathtaking-before-crash-like-another-monza-gp-debut-99-years-ago/ |archive-date=7 September 2024 |url-status=live}}</ref> waar hy twaalfde geëindig het nadat sy sessie weer voortydig beëindig is—deurdat hy vloerskade opgedoen het terwyl hy oor 'n stuk puin gery het.<ref>{{Cite web|url=https://www.mercedesamgf1.com/news/mexico-city-gp-a-disrupted-friday-for-the-team|title=Mexico City GP: A Disrupted Friday for the Team|date=25 October 2024|website=[[Mercedes AMG Petronas F1-span]]|publisher=Mercedes-Benz Groep|archive-url=https://web.archive.org/web/20241221220405/https://www.mercedesamgf1.com/news/mexico-city-gp-a-disrupted-friday-for-the-team|archive-date=21 December 2024|access-date=2 November 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/antonelli-much-calmer-on-second-mercedes-outing-in-mexico/10667043/|title=Antonelli "much calmer" on second Mercedes FP1 outing in Mexico|last=Cleeren|first=Filip|date=26 October 2024|website=Motorsport.com|publisher=Motorsport Network|archive-url=https://web.archive.org/web/20241213193408/https://www.motorsport.com/f1/news/antonelli-much-calmer-on-second-mercedes-outing-in-mexico/10667043/|archive-date=13 December 2024|access-date=9 December 2024}}</ref> Hy het langs Russell in die na-seisoen-toets by [[Yas Marina-renbaan|Yas Marina]] deelgeneem,<ref>{{Cite magazine|url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/who-is-driving-in-abu-dhabis-post-season-f1-test-sainz-spotted-in-williams/|url-access=registration|title=Who is driving in Abu Dhabi's post-season F1 test? Sainz spotted in Williams|magazine=Motor Sport (tydskrif)|issn=0027-2019|first=Cambridge|last=Kisby|date=9 December 2024|access-date=9 December 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241213114052/https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/who-is-driving-in-abu-dhabis-post-season-f1-test-sainz-spotted-in-williams/|archive-date=13 December 2024|url-status=live}}</ref> 62 rondtes voltooi en die vyfde vinnigste tyd opgestel.<ref>{{Cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/f1-abu-dhabi-test-report/10681366/|title=F1 Abu Dhabi post-season test: Leclerc heads Sainz to close out 2024|last=Cleeren|first=Filip|date=10 December 2024|website=Autosport|publisher=Motorsport Network|issn=0269-946X|archive-url=https://web.archive.org/web/20241213142401/https://www.autosport.com/f1/news/f1-abu-dhabi-test-report/10681366/|archive-date=13 December 2024|access-date=10 December 2024}}</ref> Hy het hierna 'n tweedaagse toets in die Mercedes W11 by [[Jerez-renbaan|Jerez]] voltooi.<ref>{{Cite web|url=https://www.the-race.com/formula-1/kimi-antonelli-mercedes-2020-car-jerez-test-explained/|title=Why Mercedes is dusting off a 2020 F1 car for Antonelli|last=Noble|first=Jon|date=13 January 2025|website=The Race|publisher=The Race Media|archive-url=https://web.archive.org/web/20250116134120/https://www.the-race.com/formula-1/kimi-antonelli-mercedes-2020-car-jerez-test-explained/|archive-date=16 January 2025|access-date=18 March 2025}}</ref> === Mercedes (2025–hede) === ==== 2025: Nuwelingseisoen ==== [[Lêer:2025_Japan_GP_-_Mercedes_-_Kimi_Antonelli_-_FP2.jpg|regs|duimnael|Antonelli (hier afgebeeld by die [[2025 Japannese Grand Prix|Japannese Grand Prix]]) het in 2025 op 18-jarige ouderdom in Formule Een met Mercedes gedebuteer.]] Antonelli het in 2025 by Mercedes geteken en [[Lewis Hamilton]] vervang om [[George Russell]] op 'n eenjaarkontrak te ondersteun.<ref name="2025contract">{{Cite web|url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13200754/andrea-kimi-antonelli-mercedes-confirm-italian-teenager-as-lewis-hamiltons-replacement-for-2025-f1-season|title=Andrea Kimi Antonelli: Mercedes confirm Italian teenager as Lewis Hamilton's replacement for 2025 F1 season|date=31 August 2024|website=Sky Sports|archive-url=https://web.archive.org/web/20241209172325/https://www.skysports.com/f1/news/12433/13200754/andrea-kimi-antonelli-mercedes-confirm-italian-teenager-as-lewis-hamiltons-replacement-for-2025-f1-season|archive-date=9 December 2024|access-date=9 December 2024}}</ref> Met sy debuut by die [[2025 Australiese Grand Prix|Australiese Grand Prix]] het hy die eerste Italiaanse jaer geword wat in Formule Een deelgeneem het sedert [[Antonio Giovinazzi]] in [[2021 Aboe Dhabi Grand Prix|2021]]<ref>{{Cite news|last=Iversen|first=Patrick|date=31 August 2024|title=Mercedes F1 promotes Andrea Kimi Antonelli to replace Lewis Hamilton in 2025|url=https://www.nytimes.com/athletic/5729566/2024/08/31/f1-andrea-kimi-antonelli-mercedes/|access-date=2 September 2024|work=The Athletic|publisher=[[The New York Times]]|issn=1553-8095|archive-url=https://web.archive.org/web/20241125142729/https://www.nytimes.com/athletic/5729566/2024/08/31/f1-andrea-kimi-antonelli-mercedes/|archive-date=25 November 2024|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.independent.co.uk/f1/kimi-antonelli-lewis-hamilton-f1-mercedes-b2587814.html|title=Kimi Antonelli replaces Lewis Hamilton at Mercedes F1 in 2025|last=Jackson|first=Kieran|date=31 August 2024|website=[[The Independent]]|access-date=9 December 2024|issn=1741-9743|archive-url=https://web.archive.org/web/20240910082339/https://www.independent.co.uk/f1/kimi-antonelli-lewis-hamilton-f1-mercedes-b2587814.html|archive-date=10 September 2024|url-status=live}}</ref> en die eerste Mercedes-groentjie sedert 1954,<ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/sports/formula1/motor-racing-antonelli-replace-hamilton-mercedes-2025-2024-08-31/|title=Antonelli to replace Hamilton at Mercedes in 2025|last=Baldwin|first=Alan|date=31 August 2024|work=[[Reuters]]|publisher=Thomson Reuters|access-date=13 July 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250207172642/https://www.reuters.com/sports/formula1/motor-racing-antonelli-replace-hamilton-mercedes-2025-2024-08-31/|archive-date=7 February 2025|url-status=live}}</ref> sowel as die derde jongste jaer in Formule Een-geskiedenis op 18 jaar en 203 dae oud; <ref name="2025contract" /> hy het sestiende gekwalifiseer met vloerskade voordat hy na vierde geklim het in die reën-geteisterde Grand Prix,<ref>{{Cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/very-impressive-antonelli-reinstated-in-fourth-after-penalty-is-reversed/10704035/|title="Very impressive" Antonelli reinstated in fourth after penalty is reversed|last=Codling|first=Stuart|date=16 March 2025|website=[[Autosport]]|publisher=Motorsport Network|issn=0269-946X|archive-url=https://web.archive.org/web/20250316211522/https://www.autosport.com/f1/news/very-impressive-antonelli-reinstated-in-fourth-after-penalty-is-reversed/10704035/|archive-date=16 March 2025|access-date=16 March 2025}}</ref> deur verskeie verbysteke op die baan te maak en 'n gepaste kuipestop vir intermediêre bande te maak om die tweede jongste puntemaker in Formule Een-geskiedenis en die hoogsgeplaasde debutant sedert [[2014 Australiese Grand Prix|2014]] te word.<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/athletic/6208349/2025/03/17/kimi-antonelli-mercedes-f1-australian-gp/|title=In Kimi Antonelli's F1 debut, Mercedes glimpses a hopeful post-Hamilton future|last=Coleman|first=Madeline|date=17 March 2025|work=The Athletic|publisher=[[The New York Times]]|access-date=18 March 2025|issn=1553-8095|archive-url=https://web.archive.org/web/20250317200445/https://www.nytimes.com/athletic/6208349/2025/03/17/kimi-antonelli-mercedes-f1-australian-gp/|archive-date=17 March 2025|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite magazine|url=https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a64200137/kimi-antonelli-makes-f1-history-debut-for-mercedes/|title=Kimi Antonelli Makes F1 History in Debut for Mercedes|last=Horton|first=Phillip|date=16 March 2025|magazine=Autoweek|publisher=Hearst Communications|access-date=18 March 2025|issn=0192-9674|archive-url=https://web.archive.org/web/20250318212439/https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a64200137/kimi-antonelli-makes-f1-history-debut-for-mercedes/|archive-date=18 March 2025|url-status=live}}</ref> Nadat hy sewende geëindig het tydens sy naelrendebuut in [[2025 Chinese Grand Prix|China]], het hy sesde in die hoofwedren geëindig ná diskwalifikasie van beide [[Scuderia Ferrari|Ferraribestuurders]], nadat hy weer vloerskade opgedoen het as gevolg van puin.<ref>{{Cite web|url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13333543/chinese-gp-sprint-lewis-hamilton-claims-first-ferrari-victory-after-holding-off-max-verstappen-at-start|title=Chinese GP Sprint: Lewis Hamilton claims first Ferrari victory after holding off Max Verstappen at start|date=22 March 2025|website=Sky Sports|publisher=Sky Group|archive-url=https://web.archive.org/web/20250322104310/https://www.skysports.com/f1/news/12433/13333543/chinese-gp-sprint-lewis-hamilton-claims-first-ferrari-victory-after-holding-off-max-verstappen-at-start|archive-date=22 March 2025|access-date=25 March 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/antonelli-driver-day-chinese-gp/10706492/|title=How Antonelli won 'driver of the day' poll in F1 Chinese GP|last=Codling|first=Stuart|last2=Kalinauckas|first2=Alex|date=24 March 2025|website=Motorsport.com|publisher=Motorsport Network|archive-url=https://web.archive.org/web/20250325142818/https://www.motorsport.com/f1/news/antonelli-driver-day-chinese-gp/10706492/|archive-date=25 March 2025|access-date=25 March 2025}}</ref> Hy het sesde in [[2025 Japannese Grand Prix|Japan]] geëindig, waar hy beide die jongste renjaer geword het om 'n wedren te lei en 'n vinnigste rondte in Formule Een-geskiedenis opgestel het.<ref name="JPN242">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/athletic/6258403/2025/04/06/japanese-grand-prix-f1-briefing-max-verstappen-red-bull/|title=F1 Japanese Grand Prix briefing: Max Verstappen's perfect win and Kimi Antonelli makes history|last1=Coleman|first1=Madeline|last2=Smith|first2=Luke|date=6 April 2025|work=The Athletic|publisher=[[The New York Times]]|access-date=6 April 2025|issn=1553-8095|archive-url=https://web.archive.org/web/20250406081516/https://www.nytimes.com/athletic/6258403/2025/04/06/japanese-grand-prix-f1-briefing-max-verstappen-red-bull/|archive-date=6 April 2025|url-status=live}}</ref> Hy het ook die derde bestuurder geword om drie agtereenvolgende topses-resultate van sy debuut af te behaal, na [[Jackie Stewart]] (1965) en [[Lewis Hamilton]] (2007).<ref name="NYT20252">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/athletic/6273087/2025/04/12/f1-formula-1-mercedes-kimi-antonelli/|title=Kimi Antonelli is making Formula One history as rookie – all while finishing school|last=Smith|first=Luke|date=12 April 2025|work=The Athletic|publisher=[[The New York Times]]|access-date=14 April 2025|issn=1553-8095|archive-url=https://web.archive.org/web/20250412221643/https://www.nytimes.com/athletic/6273087/2025/04/12/f1-formula-1-mercedes-kimi-antonelli/|archive-date=12 April 2025|url-status=live}}</ref> Antonelli het vierde gekwalifiseer vir die [[2025 Bahreinse Grand Prix|Bahreinse Grand Prix]] – afgeskuif na vyfde met 'n roosterstraf weens 'n spanfout – voordat hy buite die [[Lys van Formule Een wêreldkampioenskap punteleer metodes|punte]] geval het op 'n drie-stop-strategie en elfde geëindig het.<ref>{{Cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/mercedes-russell-and-antonelli-receive-grid-drop-for-bahrain-qualifying-error/10712690/|title=Mercedes' Russell and Antonelli receive grid drop for Bahrain qualifying error|last=Cleeren|first=Filip|date=12 April 2025|website=Autosport|publisher=Motorsport Network|issn=0269-946X|archive-url=https://web.archive.org/web/20250414164936/https://www.autosport.com/f1/news/mercedes-russell-and-antonelli-receive-grid-drop-for-bahrain-qualifying-error/10712690/|archive-date=14 April 2025|access-date=14 April 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-left-confused-by-bahrain-strategy-calls-as-three-stop-strategy.3mMpJbW870qTch7IAz35hD|title=Antonelli left 'confused' by Bahrain strategy calls as three-stop strategy sees rookie miss out on points|date=14 April 2025|website=Formula 1|publisher=Formula One Group|archive-url=https://web.archive.org/web/20250414164936/https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-left-confused-by-bahrain-strategy-calls-as-three-stop-strategy.3mMpJbW870qTch7IAz35hD|archive-date=14 April 2025|access-date=14 April 2025}}</ref> Hy het sesde in [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|Saoedi-Arabië]] geëindig te midde van erge bandslytasie aan die W16.<ref>{{Cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/wolff-laments-worst-performance-of-the-season-for-mercedes-in-jeddah/10715585/|title=Wolff laments "worst performance of the season" for Mercedes in Jeddah|last=Selleck|first=Emily|date=20 April 2025|website=Autosport|publisher=Motorsport Network|issn=0269-946X|archive-url=https://web.archive.org/web/20250421020455/https://www.autosport.com/f1/news/wolff-laments-worst-performance-of-the-season-for-mercedes-in-jeddah/10715585/|archive-date=21 April 2025|access-date=21 April 2025}}</ref> [[Lêer:FIA_F1_Austria_2025_Nr._12_Antonelli.jpg|links|duimnael|Antonelli (hier afgebeeld by die [[2025 Oostenrykse Grand Prix|Oostenrykse Grand Prix in 2025]]) het sy eerste podiumplek by die [[2025 Kanadese Grand Prix]] behaal.]] == Formule 1-uitslae == {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} {| class="wikitable" style="font-size: 80%; text-align: center" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! [[2024 Formule Een-seisoen|2024]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | Mercedes AMG <br/>F1 W15 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br/>F1 M15 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=f0f8ff| [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>{{small|TD}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=f0f8ff| [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>{{small|TD}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=efefef|'''–''' |bgcolor=efefef|'''–''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2025 Formule Een-seisoen|2025]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | [[Mercedes-AMG]] <br/>F1 W16 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br/>F1 M16 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=dfffdf| [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>^'''7'''6 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=cfcfff| [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>11 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>6 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>^'''7'''6 |bgcolor=efcfff| [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>18 |bgcolor=efcfff| [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>3 |bgcolor=efcfff| [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>16{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>16 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>5 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>^'''8'''13{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>6 |bgcolor=dfdfdf| [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>^'''2'''2 |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>3 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>^'''6'''5 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>15 |bgcolor=dfffdf|'''7de''' |bgcolor=dfffdf|'''150''' |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ![[2026 Formule Een-seisoen|2026]]* | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | [[Mercedes-AMG]]<br/>F1 W17 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br/>F1 M17 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t h]] |bgcolor=dfdfdf| [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>2 |bgcolor=ffffbf| [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>^'''5'''1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf| [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf| [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>^'''6'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf| [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>^'''3'''1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf| [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=efcfff| [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f| [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>3 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>^'''1'''15{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf| [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f| [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>3 |bgcolor=dfdfdf| [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>^'''4'''2 |bgcolor=ffffbf| [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/>1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf| [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>1 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>5 |bgcolor=dfdfdf| [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>2 |bgcolor=ffdf9f| [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>^'''4'''3 |bgcolor=| [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>{{0}} |bgcolor=| |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|ANT|seasonposition}}'''* |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|ANT|seasonpoints}}'''* |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" |} '''*''' Seisoen is nog aan die gang. == Verwysings == {{Verwysings|2}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Antonelli, Kimi}} [[Kategorie:Italiaanse renjaers]] [[Kategorie:Formule Een-renjaers]] [[Kategorie:Geboortes in 2006]] [[Kategorie:Lewende mense]] 1b8kldgz60wnmyzd0diycq3su0qv40w 0 423596 2979337 2975636 2026-10-16T11:35:41Z Aliwal2012 39067 /* Formule 1-uitslae */ 2979337 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas renjaer | name = Gabriel Bortoleto | image = Gabriel Bortoleto (cropped).jpg | caption = | birth_name = Gabriel Lourenzo Bortoleto Oliveira | birth_date = {{geboortedatum en ouderdom|df=yes|2004|10|14}} | birth_place = Osasco, [[São Paulo (deelstaat)|São Paulo]], Brasilië | nationality = {{vlagikoon|BRA}} [[Brasilië|Brasilianer]] | 2025 Team = [[Sauber Motorsport|Kick Sauber]]-[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]<ref name="signing">{{Cite web|title=Kick Sauber confirm rookie Bortoleto as second driver for 2025|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-kick-sauber-confirm-rookie-bortoleto-as-second-driver-for-2025.2EL5ciR1wh3baHcobZqGl9 |date=6 November 2024 |language=en}}</ref> | 2026 Team = [[Audi F1-span|Audi Revolut F1-span]] | Car number = 5 | Races = {{F1stat|BOR|entries}} ({{F1stat|BOR|starts}} begin) | Championships = 0 | Wins = {{F1stat|BOR|wins}} | Podiums = {{F1stat|BOR|podiums}} | Points = {{F1stat|BOR|careerpoints}} | Poles = {{F1stat|BOR|poles}} | Fastest laps = {{F1stat|BOR|fastestlaps}} | First race = [[2025 Australiese Grand Prix]] | First win = | Last win = | Last race = {{Laaste F1GP}} | Last season = 2025 | Last position = 19 (19 punte) }} '''Gabriel Lourenzo Bortoleto Oliveira''' (gebore 14 Oktober 2004) is 'n nuweling [[Brasilië|Brasiliaanse]] renjaer, wat gekontrakteer is om aan [[Formule Een]] vir die [[Audi F1-span|Audi Revolut F1-span]] deel te neem. Bortoleto, gebore en getoë in Osasco, [[São Paulo (deelstaat)|São Paulo]], het op sewejarige ouderdom met mededingende kartwedrenne begin, verskeie nasionale titels gewen en in 2020 na junior formules opgeskuif. Bortoleto, 'n protégé van tweemalige wêreldrenjaerkampioen [[Fernando Alonso]], het gou 'n wedrenwenner in Italiaanse F4 en Formule Europastreek geword, voordat hy sy eerste titel by die 2023 FIA Formule 3-kampioenskap vir Trident gewen het. Bortoleto het in 2024 na FIA Formule 2 gevorder en daardie jaar saam met Invicta die kampioenskap gewen om die sewende jaer in die geskiedenis te word wat die GP2 /Formule 2-titel in hul nuwelingseisoen wen; by die Monza-wedren het Bortoleto die eerste jaer geword wat van laaste op die rooster in Formule 2 of Formule 1 gewen het. Bortoleto was 'n lid van die [[McLaren]]-bestuurderontwikkelingsprogram van 2023 tot 2024. Hy het vir [[2025 Formule Een-seisoen|2025]] by Sauber aangesluit, voor hul verkryging deur Audi in 2026. Bortoleto is gekontrakteer om by [[Audi F1-span|Sauber/Audi]] aan te bly tot ten minste die einde van die 2026-seisoen.<ref name="signing">{{Cite web|title=Kick Sauber confirm rookie Bortoleto as second driver for 2025|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-kick-sauber-confirm-rookie-bortoleto-as-second-driver-for-2025.2EL5ciR1wh3baHcobZqGl9 |date=6 November 2024 |language=en}}</ref> == Formule 1-uitslae == {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} {| class="wikitable" style="font-size: 85%; text-align: center" !Jaar !Inskrywer !O/stel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ![[2025 Formule Een-seisoen|2025]] |[[Sauber|Kick Sauber]] |[[Sauber]] C45 |Ferrari 066/15 1.6 [[V6-enjin|V6]]&nbsp;[[Turboaanjaer|t]] |bgcolor=efcfff| [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2025 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>19 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>18 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>18 |bgcolor=efcfff| [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>18 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>14 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>8 |bgcolor=efcfff| [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>6 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>15 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>8 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>18 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>17 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>18 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>10 |bgcolor=efcfff| [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2025 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>11 |bgcolor=efefef|'''19''' |bgcolor=efefef|'''19''' |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! [[2026 Formule Een-seisoen|2026]]* | [[Audi F1-span|Audi Revolut F1-span]] | [[Audi]]<br/>R26 | Audi AFR&nbsp;26<br/> 1.6 [[V6-enjin|V6]]&nbsp;[[Turboaanjaer|t]] h |bgcolor=dfffdf| [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>9 |bgcolor=ffffff| [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/><small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff| [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>11 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>8 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>15 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>18 |bgcolor=efcfff| [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=| [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>{{0}} | |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|BOR|seasonposition}}*''' |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|BOR|seasonpoints}}*''' |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" |} * '''*''' Seisoen is nog aan die gang. <!--* {{smallsup|†}} Kon nie die ren voltooi nie, maar is geklassifiseer omrede hy meer as 90% van die renafstand afgelê het. --> == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * {{Official website|http://www.gabrielbortoleto.com.br/}} {{in lang|pt}} * {{DriverDB renjaer|gabriel-bortoleto}} {{DEFAULTSORT:Bortoleto, Gabriel}} [[Kategorie:Brasiliaanse renjaers]] [[Kategorie:Formule Een-renjaers]] [[Kategorie:Geboortes in 2004]] [[Kategorie:Lewende mense]] nbfe4gdhd7s25qxb7kgvh9oumtm8ydn 0 431327 2979190 2978003 2026-10-15T15:19:24Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 2 as dood.) #IABot (v2.0.9.6 2979190 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Persoon | name = Lana Del Rey | image = LanaDRPrimavera310524 (32 of 147) (53765476960) (cropped).jpg | caption = Del Rey in 2024 | alt = Lana Del Rey glimlag by 'n feesoptrede | birth_name = Elizabeth Woolridge Grant | alias = {{Hlist|Lana Del Ray|Lana Rey Del Mar|Lizzy Grant|May Jailer|Sparkle Jump Rope Queen}} | birth_date = {{Birth date and age|mf=yes|1985|6|21}} | birth_place = [[New York Stad]], [[VSA]] | occupation = {{hlist|Sangeres|liedjieskrywer}} | years_active = 2005-hede | alma_mater = [[Fordham-universiteit]] ([[Baccalaureus Artium|B.A.]]) | spouse = {{marriage|Jeremy Dufrene|2024}}<ref>{{Cite web|date=2024-09-27|title=Lana Del Rey Marries Alligator Tour Guide Jeremy Dufrene in Louisiana Wedding|url=https://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/lana-del-rey-marries-jeremy-dufrene-in-louisiana-wedding/|access-date=2024-09-27|website=US Magazine|language=en}}</ref> | works = | awards = | module = {{Infobox musical artist | embed = yes | genre = {{Hlist|Alt-pop|Americana|barokpop|droompop|indiepop|rock}} | instrument = Stem | label = {{Hlist|{{nowrap|5 Points}}|Stranger|Polydor|Interscope}} | website = {{official URL}} }} | signature = Lana Del Rey signature.svg | signature_size = 100px }} '''Elizabeth Woolridge Grant''' (gebore 21 Junie 1985), professioneel bekend as '''Lana Del Rey''', is 'n Amerikaanse sangeres-liedjieskrywer. Haar musiek is bekend vir sy melancholiese verkenning van glans en romantiek, met gereelde verwysings na popkultuur en Amerikana van die 1950's-1970's.<ref name=all/> Sy is die ontvanger van verskeie toekennings, insluitend 'n MTV Video Music Award, drie MTV Europe Music Awards, twee [[Brit Award]]s, twee ''Billboard'' Vroue in Musiek-toekennings en 'n Satellite Award, benewens nominasies vir elf [[Grammy]]-toekennings en 'n [[Golden Globe]]-toekenning.<ref>{{Cite magazine |last=Mier |first=Tomás |date=November 11, 2023 |title=Lana Del Rey 'Woke Up Very Excited' About Her 5 Grammy Nods |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-grammys-2023-nominations-celebrates-1234875660/ |access-date=November 25, 2023 |magazine=Rolling Stone}}</ref> ''Variety'' het haar by hul Hitmakers-toekennings as "een van die invloedrykste sangeres-liedjieskrywers van die 21ste eeu" vereer. In 2023 het ''[[Rolling Stone]]'' Del Rey op hul lys van die "200 Grootste Sangers van Alle Tye" geplaas, terwyl hul susterpublikasie ''Rolling Stone UK'' haar as die "Grootste Amerikaanse Liedjieskrywer van die 21ste eeu" benoem het.<ref name="Ewens">{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.co.uk/music/features/lana-del-rey-she-does-it-for-the-girls-album-27426/|title=Lana Del Rey: she does it for the girls|last=Ewens|first=Hannah|date=March 8, 2023|magazine=[[Rolling Stone]]|access-date=May 20, 2023}}</ref><ref name="rollingstone.com">{{cite magazine|title=The 200 Greatest Singers of All Time|magazine=[[Rolling Stone]]|date=January 1, 2023|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-singers-all-time-1234642307/lana-del-rey-14-1234642409/|access-date=February 17, 2023}}</ref> Del Rey is grootgemaak in die noorde van die deelstaat [[New York (deelstaat)|New York]] en het in 2005 na [[New York Stad]] verhuis om 'n musiekloopbaan te volg. Del Rey se deurbraak het in 2011 gekom met die virale sukses van haar [[Enkelspeler|enkelsnit]] "Video Games", wat tot 'n platekontrak met Polydor en Interscope gelei het.<ref>{{cite news|first=Paul|last=Harris|url=https://www.theguardian.com/music/2012/jan/21/lana-del-rey-pop|title=Lana Del Rey: The strange story of the star who rewrote her past|newspaper=[[The Guardian]]|date=January 21, 2012|access-date=June 29, 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160626140818/https://www.theguardian.com/music/2012/jan/21/lana-del-rey-pop|archive-date=June 26, 2016}}</ref> Sy het kritiese en kommersiële sukses behaal met haar tweede album, ''Born to Die'' (2012), wat 'n somber, [[hip hop]]-beïnvloede klank gehad het en die "sleeper"-treffer "Summertime Sadness" voortgebring het. Die album het talle nasionale ranglyste wêreldwyd gehaal, en in 2023 het dit die tweede album deur 'n vrou geword wat meer as 500 weke op die Amerikaanse [[Billboard 200|''Billboard'' 200]] deurgebring het. Op haar volgende drie albums, ''Ultraviolence'' (2014), ''Honeymoon'' (2015) en ''Lust for Life'' (2017), het sy psigedeliese, orkestrale en volksmusiekklanke verken. Haar krities bekroonde sesde album ''Norman Fucking Rockwell!'' (2019) was vir Album van die Jaar vir die 62ste Grammy-toekennings genomineer en is deur ''Rolling Stone'' by hul lys van "500 Grootste Albums van Alle Tye" gevoeg.<ref>{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-norman-fucking-rockwell-release-date-865743/|title=Lana Del Rey Announces 'Norman F-cking Rockwell' Release Date|last=Spanos|first=Brittany |date=July 31, 2019|magazine=[[Rolling Stone]]|quote=''Norman Fucking Rockwell'' will be out on August 30th.}}</ref><ref name="Schewitz">{{cite magazine|url=https://www.rs500albums.com/350-301/321|title=Rolling Stone 500 Greatest Albums Of All Time|last=Schewitz|first=Brett|date=January 25, 2021|magazine=[[Rolling Stone]]|access-date=May 20, 2023|archive-date=10 Januarie 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250110104655/https://www.rs500albums.com/350-301/321|url-status=dead}}</ref> Del Rey se negende ateljee-album ''Did You Know That There's a Tunnel Under Ocean Blvd'' is in 2023 vrygestel, ondersteun deur die krities bekroonde enkelsnit "A&W", met laasgenoemde wat as een van die "500 Grootste Liedjies van Alle Tye" deur ''Rolling Stone'' benoem is.<ref name="Greatest500Songs">{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/best-songs-of-all-time-1224767/|title=The 500 Greatest Songs of All Time|date=February 16, 2024|magazine=[[Rolling Stone]]|access-date=February 18, 2024}}</ref> Later daardie jaar het sy die ''Billboard'' Global 200 top-20 treffer "Say Yes to Heaven" vrygestel. Haar tiende album, die country-georiënteerde ''Stove'', is sedert 2024 onder drie verskillende titels aangekondig en teen die middel van 2026 nog nie vrygestel nie.<ref name="stove" /> Del Rey het aan klankbane vir visuele media saamgewerk; in 2013 het sy in die krities bekroonde musikale kortfilm ''Tropico''<ref>{{Cite magazine |url=http://www.thefader.com/2013/12/06/why-did-lana-del-rey-make-a-30-minute-video-about-god-and-what-does-it-mean-for-me|title=Why Did Lana Del Rey Make a 30-Minute Video About God, and What Does It Mean for Me? |date=December 6, 2013 |first=Duncan |last=Cooper |magazine=[[The Fader]] |access-date=October 24, 2021}}</ref> geskryf en gespeel en "Young and Beautiful" vir die romantiese drama ''The Great Gatsby'' vrygestel, wat Grammy- en Critics' Choice-nominasies ontvang het. In 2014 het sy "Once Upon a Dream" vir die donkerfantasie-avontuurfilm ''Maleficent'' en die titeltema vir die biografiese film ''Big Eyes'' opgeneem, wat vir 'n [[Golden Globe]]-toekenning genomineer is.<ref>{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/tv-movies/tv-movie-news/coldplay-lorde-lana-del-rey-make-best-original-song-oscar-shortlist-182267/|title=Coldplay, Lorde, Lana Del Rey Make Best Original Song Oscar Shortlist|last=Kreps|first=Daniel|date=December 13, 2014|magazine=[[Rolling Stone]]|access-date=May 20, 2023}}</ref><ref>{{cite magazine|url=https://variety.com/2015/film/news/oscar-nominations-2015-full-list-academy-award-nominees-1201405517/|title=Oscar Nominations 2015: Full List|date=January 15, 2015|magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]|access-date=May 20, 2023}}</ref> Del Rey het ook die samewerking "Don't Call Me Angel" vir die aksiekomedie ''Charlie's Angels'' (2019) opgeneem. In 2026 het sy "First Light", die titeltema vir die [[James Bond]]-videospeletjie ''007 First Light'', opgeneem.<ref name="bbc-bond">{{Cite web |date=16 April 2026 |title=James Bond game: Lana Del Rey to sing theme on 007 First Light |url=https://www.bbc.com/news/articles/c4gx984j49ro |access-date=15 Mei 2026 |website=BBC |language=en-GB}}</ref> Del Rey het die poësie- en fotografieversameling ''Violet Bent Backwards over the Grass'' (2020) gepubliseer. == Vroeë lewe en opvoeding == Elizabeth Woolridge Grant is op 21 Junie 1985 in [[Manhattan]], [[New York Stad]]<ref name=age> {{cite magazine|last1=Hiatt|first1=Brian|title=Lana Del Rey – The Saddest, Baddest Diva in Rock|magazine=[[Rolling Stone]]|date=July 18, 2014|issue=1212|page=44|quote=Del Rey is four days away from her 29th birthday (for reasons she can't explain, she's usually reported to be a year younger), but looks, at the moment, like a college junior home for the summer.}}; {{cite web|last1=Jackson |first1=Ron |title=July 4, 2008 Post |url=http://www.dnjournal.com/archive/lowdown/2008/dailyposts/07-04-08.htm |website=Domain Name Journal |access-date=July 18, 2014 |date=July 4, 2008 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140725115025/http://www.dnjournal.com/archive/lowdown/2008/dailyposts/07-04-08.htm |archive-date=July 25, 2014 }}; {{cite web|title=Girl, Interrupted: Lizzy Grant Becomes Lana Del Rey|url=http://blurtonline.com/feature/girl-interrupted-lizzy-grant-becomes-lana-del-rey-2|website=[[Blurt (magazine)|Blurt]]|access-date=July 18, 2014|year=2009|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140727011844/http://blurtonline.com/feature/girl-interrupted-lizzy-grant-becomes-lana-del-rey-2|archive-date=July 27, 2014}} </ref><ref name="vbio">{{cite web|url=http://www.vogue.co.uk/spy/biographies/lana-del-rey|title=Lana Del Rey Biography, Quotes and Facts|last=Sowray|first=Bibby|date=February 10, 2012|access-date=June 20, 2012|work=Vogue|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121003073102/http://www.vogue.co.uk/spy/biographies/lana-del-rey|archive-date=October 3, 2012}}</ref> aan Robert England Grant Jr., 'n kopieskrywer by Grey Group, en Patricia Ann "Pat" Grant (née Hill), 'n rekeningbestuurder by dieselfde organisasie, gebore.<ref name="DNJournal">{{cite web|url=http://www.dnjournal.com/cover/2008/april.htm|title=The Domain Giant You Didn't Know: Rob Grant's Roundabout Route to Real Estate Riches (Online and Off!)|date=April 2008|first=Ron|last=Jackson|publisher=DN Journal|access-date=January 1, 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121014143231/http://www.dnjournal.com/cover/2008/april.htm|archive-date=October 14, 2012}}</ref><ref>{{cite news|title=Robert England Grant Jr. Marries Patricia Ann Hill|url=https://www.nytimes.com/1982/06/13/style/robert-england-grant-jr-marries-patricia-ann-hill.html|access-date=December 4, 2014|newspaper=[[The New York Times]]|date=June 13, 1982|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150202022012/http://www.nytimes.com/1982/06/13/style/robert-england-grant-jr-marries-patricia-ann-hill.html|archive-date=February 2, 2015}}</ref><ref>{{cite book|last=Bock|first=Melvin Lynn|author2=E. Dale Hooper|author3=Carole J. Skelly|date=1998|title=Joseph and Mary Dale and their descendants|publisher=Windmill Publications|page=113}}</ref> Sy het 'n jonger suster, Caroline "Chuck" Grant,<ref name=meetSister>{{cite web|last1=Zupkus|first1=Lauren|title=Meet Chuck Grant, Lana Del Rey's Equally Gorgeous And Talented Sister|url=https://www.huffingtonpost.com/2014/10/08/chuck-grant-lana-del-rey-sister_n_5952704.html|website=[[The Huffington Post]]|access-date=October 26, 2017|date=October 8, 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141018081804/http://www.huffingtonpost.com/2014/10/08/chuck-grant-lana-del-rey-sister_n_5952704.html|archive-date=October 18, 2014}}</ref> en 'n jonger broer, Charlie Grant.<ref name=grazia>{{cite journal|last=Rüth|first=Steffen|date=June 5, 2014|title=Lana Del Rey|language=de|journal=Grazia|location=Hamburg, Germany|publisher=G+J/Klambt-Style-Verlag GmbH & Co. KG|issue=24/2012|page=36|issn=2192-3965}}</ref><ref name="nylon"/> Sy is [[Rooms-Katolieke Kerk|Katoliek]] grootgemaak<ref>{{cite web |date=April 10, 2016 |title=Celebrities who are practicing Catholics or were raised in the church |url=http://www.newsday.com/entertainment/celebrities/catholic-celebrities-1.4802809 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161006095622/http://www.newsday.com/entertainment/celebrities/catholic-celebrities-1.4802809 |archive-date=October 6, 2016 |access-date=April 10, 2017 |work=[[Newsday]]}}</ref> en is van [[Skotte|Skotse]] en [[Engelse]] afkoms.<ref>{{Cite web|url=https://celticlifeintl.com/ultra-lana/|title=Ultra Lana|website= Celtic Life International|date=August 22, 2014 |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20221204183531/https://celticlifeintl.com/ultra-lana/|archive-date=December 4, 2022|quote=Drawn to Scotland by her ex-boyfriend Barrie-James O’Neill (lead singer of indie band Kassidy) coupled with her Scottish/Anglo ancestry}}</ref> Toe sy een jaar oud was, het die gesin na [[Lake Placid]], [[New York (deelstaat)|New York]] verhuis.<ref name="pitchbio">{{cite web |last=Dombal |first=Ryan |date=August 30, 2011 |title=Rising: Lana Del Rey |url=https://pitchfork.com/features/rising/8657-lana-del-rey |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124171215/http://pitchfork.com/features/rising/8657-lana-del-rey |archive-date=January 24, 2012 |access-date=January 25, 2012 |work=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]}}</ref> In Lake Placid het haar pa vir 'n meubelmaatskappy gewerk voordat hy 'n ondernemende domeinbelegger geword het;<ref name="kent">{{cite magazine|last=Hiatt|first=Brian|title=Lana Del Rey: Vamp of Constant Sorrow|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-vamp-of-constant-sorrow-74230/|magazine=[[Rolling Stone]]|access-date=July 31, 2014|date=January 9, 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924175923/http://www.rollingstone.com/music/features/lana-del-rey-vamp-of-constant-sorrow-20140731?page=8|archive-date=September 24, 2015}}</ref> haar ma het as onderwyseres gewerk.<ref name=KentFA-Sydney/> Daar het sy die St. Agnes-skool in haar elementêre jare bygewoon<ref name="nylon">{{cite web|url=http://www.nylonmag.com/articles/lana-del-rey-interview-nylon|title=National Anthem|last=Giannini|first=Melissa|date=November 28, 2013|website=[[Nylon (magazine)|Nylon]]|access-date=June 8, 2014|archive-date=December 3, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203120905/http://www.nylonmag.com/articles/lana-del-rey-interview-nylon|url-status=dead}}</ref> en in haar kerkkoor begin sing, waar sy die kantor was.<ref name=nylon/><ref name="clashmusic">{{cite web|title=Lana Del Rey Interview|url=http://www.clashmusic.com/feature/lana-del-rey-interview|work=Clash|access-date=February 24, 2013|date=November 29, 2011 |first=Andy |last=Welch |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927010125/http://www.clashmusic.com/feature/lana-del-rey-interview |archive-date=September 27, 2013}}</ref> Sy het die hoërskool bygewoon waar haar ma vir een jaar onderwys gegee het,<ref name=KentFA-Sydney>{{cite web|last=Tranter|first=Kirsten|title=Lolita in the 'hood|url=https://www.smh.com.au/entertainment/music/lolita-in-the-hood-20140505-37r6n.html|work=[[Sydney Morning Herald]]|access-date=March 7, 2015|date=May 10, 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150406012455/http://www.smh.com.au/entertainment/music/lolita-in-the-hood-20140505-37r6n.html|archive-date=April 6, 2015}}</ref> maar toe sy 14<ref name=":2">{{Cite web |last=Heaf |first=Jonathan |date=October 1, 2012 |title=Woman Of The Year: Lana Del Rey |url=https://www.gq-magazine.co.uk/article/woman-of-the-year-lana-del-rey |access-date=October 17, 2022 |website=British [[GQ]]}}</ref> of 15 was,<ref>{{multiref2 |1={{cite web|url=http://www.vogue.co.uk/spy/biographies/lana-del-rey|title=Lana Del Rey Biography, Quotes and Facts|last=Sowray|first=Bibby|date=February 10, 2012|access-date=June 20, 2012|work=Vogue|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121003073102/http://www.vogue.co.uk/spy/biographies/lana-del-rey|archive-date=October 3, 2012}} |2={{cite web|last=Tranter|first=Kirsten|title=Lolita in the 'hood|url=https://www.smh.com.au/entertainment/music/lolita-in-the-hood-20140505-37r6n.html|work=[[Sydney Morning Herald]]|access-date=March 7, 2015|date=May 10, 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150406012455/http://www.smh.com.au/entertainment/music/lolita-in-the-hood-20140505-37r6n.html|archive-date=April 6, 2015}} |3={{cite web|title=Paradise Lost: An interview with Lana Del Rey|url=http://www.electronicbeats.net/en/features/interviews/lana-del-rey-interview|work=[[Electronic Beats]]|first=Lisa|last=Banning|access-date=October 2, 2013|date=June 19, 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131005012807/http://www.electronicbeats.net/en/features/interviews/lana-del-rey-interview|archive-date=October 5, 2013}} }}</ref> het haar ouers haar na Kent School,<ref name=paradiselost>{{cite web|title=Paradise Lost: An interview with Lana Del Rey|url=http://www.electronicbeats.net/en/features/interviews/lana-del-rey-interview|work=[[Electronic Beats]]|first=Lisa|last=Banning|access-date=October 2, 2013|date=June 19, 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131005012807/http://www.electronicbeats.net/en/features/interviews/lana-del-rey-interview|archive-date=October 5, 2013}}</ref> 'n Episkopale kosskool in [[Connecticut]], gestuur as gevolg van haar [[alkoholisme]]. Alkoholisme, saam met [[Dwelmmiddel|dwelms]], was 'n probleem wat in haar [[Tiener|tienerjare]] begin het en so ernstig geword het dat haar hele gesin, insluitend Grant self, bekommerd was. Grant het in 'n onderhoud gedeel: "Dis regtig hoekom ek op 14 na 'n kosskool gestuur is – om nugter te word."<ref name=":2" /> Haar oom, 'n toelatingsbeampte by die skool, het haar finansiële hulp verseker om daar te studeer.<ref>{{multiref2 |1= {{cite magazine|last=Hiatt|first=Brian|title=Lana Del Rey: Vamp of Constant Sorrow|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-vamp-of-constant-sorrow-74230/|magazine=[[Rolling Stone]]|access-date=July 31, 2014|date=January 9, 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924175923/http://www.rollingstone.com/music/features/lana-del-rey-vamp-of-constant-sorrow-20140731?page=8|archive-date=September 24, 2015}} |2={{cite web|last=Hiatt|first=Brian|title=Dark places: summertime sadness with Lana Del Ray|url=http://www.independent.ie/entertainment/music/dark-places-summertime-sadness-with-lana-del-ray-30539731.html|work=[[Irish Independent]]|access-date=March 7, 2015|date=January 9, 2014}} |3={{cite web|last=Zadeh|first=Joe|title=American Dreamer: Lana Del Rey Interviewed|url=http://www.clashmusic.com/features/american-dreamer-lana-del-rey-interviewed|work=[[Clash (magazine)|Clash]]|access-date=March 8, 2015|date=December 6, 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320212351/http://www.clashmusic.com/features/american-dreamer-lana-del-rey-interviewed|archive-date=March 20, 2015}} |4={{cite web|title=Lana Del Rey: Happiness is a process|url=https://sg.entertainment.yahoo.com/news/lana-del-rey-happiness-process-003000606.html|publisher=Cover Media/[[Yahoo]]|access-date=March 8, 2015|date=July 4, 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402170408/https://sg.entertainment.yahoo.com/news/lana-del-rey-happiness-process-003000606.html|archive-date=April 2, 2015}} }}</ref> Volgens Grant het sy gesukkel om tydens baie van haar tiener- en vroeë volwasse jare vriende te maak.<ref name=GQ2011>{{cite news|last=Fennessey|first=Sean|title=Ice Breaker: Lana Del Rey|url=https://www.gq.com/entertainment/music/201110/lana-del-rey-interview-video-games|work=[[GQ]]|access-date=March 7, 2015|date=October 6, 2011|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150313145103/http://www.gq.com/entertainment/music/201110/lana-del-rey-interview-video-games|archive-date=March 13, 2015}}</ref><ref name=friends/> Sy het gesê sy was van jongs af behep met die [[dood]] en die rol daarvan in haar gevoelens van [[angs]] en [[vervreemding]]: {{blockquote|Toe ek baie jonk was, was ek soort van oorweldig deur die feit dat my ma en my pa en almal wat ek geken het eendag gaan sterf, en ek ook. Ek het 'n soort filosofiese krisis gehad. Ek kon nie glo dat ons sterflik was nie. Om een of ander rede het daardie wete my ervaring oorskadu. Ek was vir 'n tyd ongelukkig. Ek het in baie moeilikheid beland. Ek het baie gedrink. Dit was 'n moeilike tyd in my lewe.<ref name=thing>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/music/rockandpopfeatures/9027984/Lana-Del-Rey-interview-new-album-Born-to-Die-is-a-beautiful-thing.html|work=[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]|title=Lana Del Rey interview: new album Born to Die is 'a beautiful thing'|date=January 24, 2012|last=McCormick|first=Neil|access-date=September 26, 2019|url-status=live}}</ref>}} Grant het later die skool verlaat om na rehabilitasie te gaan; sy is sedert 2003 nugter.<ref name=":2" /> Sy het 'n jaar op Long Island saam met haar tante en oom gewoon en as kelnerin gewerk.<ref name="kent"/> Grant het ook kortliks as model by Ford Models gewerk.<ref>{{Cite web |last=Dazed |date=29 Augustus 2023 |title=Exposed! Lana del Rey's secret past as a knitted poncho model |url=https://www.dazeddigital.com/fashion/article/60678/1/lana-del-rey-knitted-poncho-model-pictures-photos-lizzie-grant |access-date=19 Augustus 2026 |website=Dazed |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=4 things you should know about Lana Del Rey, the vintage star with an irresistible pout |url=https://numero.com/en/non-classifiee-2/4-things-you-should-know-about-lana-del-rey-the-vintage-star-with-an-irresistible-pout-2/ |access-date=19 Augustus 2026 |website=Numéro |language=en-US}}</ref> Gedurende hierdie tyd het haar oom haar [[kitaar]] leer speel en sy het "besef [dat sy] waarskynlik 'n miljoen [[Lied|liedjies]] met daardie ses akkoorde kon skryf".<ref name="bbclovelaw">{{cite news |last=Savage |first=Mark |date=January 27, 2012 |title=Love, the law, and Lana Del Rey |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-16729651 |url-status=live |access-date=January 1, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120203202621/http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-16729651 |archive-date=February 3, 2012}}</ref> Kort daarna het sy liedjies begin skryf en het in [[Nagklub|nagklubs]] regoor die stad onder verskeie name soos "Sparkle Jump Rope Queen" en "Lizzy Grant and the Phenomena" begin optree.<ref name="bbclovelaw"/> "Ek was altyd aan die sing, maar het nie beplan om dit ernstig na te streef nie", het sy gesê:<blockquote>Toe ek op agtien in New York Stad aangekom het, het ek in klubs in [[Brooklyn, New York|Brooklyn]] begin optree – ek het goeie vriende en toegewyde aanhangers op die ondergrondse toneel gehad, maar ons het op daardie stadium vir mekaar gespeel – en dit was dit.<ref name="vbio" /></blockquote>Sy het oorspronklik na SUNY Geneseo in Geneseo, New York gegaan, maar het uitgesak om 'n tussenjaar te neem.<ref>{{Cite web|url=https://tropicsofmeta.com/2015/02/02/the-gonzo-vision-of-lana-del-rey/|title=The Gonzo Vision of Lana Del Rey|first=Alex Sayf|last=Cummings|date=February 2, 2015|website=Tropics of Meta}}</ref> In die noordelike [[herfs]] van 2004, op die ouderdom van 19, het Grant by Fordham-universiteit in [[The Bronx]], New York Stad, ingeskryf, waar sy [[filosofie]] as hoofvak geneem het, met 'n klem op [[metafisika]].<ref name="vbio"/> Sy het gesê sy het die vak gekies omdat dit "die kloof tussen [[God]] en [[wetenskap]] oorbrug het... Ek was geïnteresseerd in God en hoe [[tegnologie]] ons nader kon bring aan die ontdekking van waar ons vandaan kom en waarom."<ref name="vbio"/> ==Loopbaan== === 2005-2010: Loopbaanbegin en vroeë opnames === [[File:Lana Turner 1944 photo.jpg|thumb|[[Lana Turner]], 'n rolprentaktrise wat Del Rey se verhoognaam geïnspireer het]] In die noordelike [[lente]] van 2005, terwyl sy nog op universiteit was, het Del Rey 'n [[EP]] van sewe snitte by die kopieregkantoor van die Verenigde State geregistreer; die aansoektitel was ''Rock Me Stable'' met nog 'n titel, ''Young Like Me'', ook gelys.<ref>{{cite web|url=http://cocatalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?Search_Arg=pau002950687&Search_Code=REGS&PID=UKW7t--drR2yWFBzRii2pv184PvRX&SEQ=20120822045916&CNT=25&HIST=1 |title=Registration Number / Date: PAu002950687 / April 25, 2005 |year=2005 |work=Digital Spy |access-date=August 21, 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160202171514/http://cocatalog.loc.gov/cgi-bin/Pwebrecon.cgi?Search_Arg=pau002950687&Search_Code=REGS&PID=UKW7t--drR2yWFBzRii2pv184PvRX&SEQ=20120822045916&CNT=25&HIST=1 |archive-date=February 2, 2016 }}</ref> 'n Tweede EP, ''From the End'', is ook onder Del Rey se verhoognaam van daardie tyd, May Jailer, opgeneem.<ref name=hellyer>{{cite web|url=https://i-d.co/article/the-greatest-lana-del-rey-songs-that-never-made-an-official-album/|work=I-D|publisher=Vice|title=The Greatest Lana Del Rey Songs That Never Made an (Official) Album|date=April 18, 2017|author=Hellyer, Isabelle|access-date=August 13, 2017}}</ref> Tussen 2005 en 2006 het sy 'n akoestiese album, ''Sirens'', onder die May Jailer-projek opgeneem,<ref name=hellyer/> wat in die middel van 2012 op die [[internet]] uitgelek het.<ref>{{multiref2 |1={{cite web|url=http://www.digitalspy.com/music/news/a384853/lana-del-reys-may-jailer-sirens-album-leaks-in-full.html|title=Lana Del Rey's May Jailer 'Sirens' album leaks in full|date=June 1, 2012|first=Mayer|last=Nissim|work=Digital Spy|access-date=August 9, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120705091211/http://www.digitalspy.com/music/news/a384853/lana-del-reys-may-jailer-sirens-album-leaks-in-full.html|archive-date=July 5, 2012}} |2={{cite web|url=http://www.spinner.com/2012/05/31/lana-del-rey-may-jailer/|title=Spinner: Lana Del Rey, May Jailer: Did Singer Have ANOTHER Alter Ego?|year=2012 |publisher=spinner.com|access-date=May 31, 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130110031234/http://www.spinner.com/2012/05/31/lana-del-rey-may-jailer/|archive-date=January 10, 2013}} |3={{cite web|url=https://www.nme.com/news/lana-del-rey/64117 |title=Another early album from Lana Del Rey leaks online? |date=June 1, 2021 |first=Leonie |last=Cooper |work=[[NME]]|access-date=July 30, 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120604072107/http://www.nme.com/news/lana-del-rey/64117 |archive-date=June 4, 2012 }} |4={{cite web|url=http://www.entertainmentwise.com/news/77282/LISTEN-Unheard-Lana-Del-Rey-Album-Leaks-Online- |title=LISTEN: Unheard Lana Del Rey Album Leaks Online |year=2012 |publisher=entertainmentwise.com |access-date=July 30, 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120602174707/http://www.entertainmentwise.com/news/77282/LISTEN-Unheard-Lana-Del-Rey-Album-Leaks-Online- |archive-date=June 2, 2012 }} |5={{cite web|url=http://www.thestrut.com/2012/05/31/lana-del-reys-first-album-sirens-leaks/ |title=Lana Del Rey's first album 'Sirens' leaks |date=May 31, 2012 |first=Josh |last=Morrissey |publisher=strut.com |access-date=July 30, 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120606022747/http://www.thestrut.com/2012/05/31/lana-del-reys-first-album-sirens-leaks/ |archive-date=June 6, 2012}} }}</ref> {{Quote box | width = 280px | align = right | bgcolor = | quote = Ek wou deel wees van 'n hoëklas-toneel van musikante. Dit was half geïnspireer omdat ek nie baie vriende gehad het nie, en ek gehoop het dat ek mense sou ontmoet en verlief raak en 'n gemeenskap om my sou begin, soos dit in die 60's gedoen is. | source = – Del Rey verduidelik waarom sy die musiekbedryf betree het.<ref name=friends>{{cite web|url=http://www.digitalspy.co.uk/music/news/a362711/lana-del-rey-hoped-music-industry-would-make-her-more-friends.html|title=Lana Del Rey hoped music industry would make her more friends|date=January 29, 2012|access-date=January 20, 2012|publisher=Digital Spy. Digital Spy Ltd|last=Simpson|first=Leah|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120131005837/http://www.digitalspy.co.uk/music/news/a362711/lana-del-rey-hoped-music-industry-would-make-her-more-friends.html|archive-date=January 31, 2012}}</ref> }} By haar eerste openbare optrede in 2006 vir die Williamsburg Live Songwriting Competition het Del Rey vir Van Wilson ontmoet, 'n A&R-verteenwoordiger vir 5 Points Records,<ref name="wlsc2006">{{cite web|url=http://wlsc2006.com/915.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20071013161339/http://wlsc2006.com/915.html|archive-date=October 13, 2007|title=Williamsburg Live Songwriter Competition 2006 (WLSC 2006): Prizes|access-date=April 12, 2014}}</ref><ref name="disappeared">{{cite web |url=http://www.mtv.com/news/2695337/lana-del-rey-first-album-5-points-records-interview/|title=Why Lana Del Rey's First Album Disappeared|last=Ayers|first=David|date=January 30, 2012 |work=[[MTV]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20140410054156/http://www.mtvhive.com/2012/01/30/lana-del-rey-first-album-5-points-records-interview |archive-date=April 10, 2014|url-status=dead }}</ref> 'n onafhanklike [[Plaatetiket|plate-etiket]] wat deur David Nichtern besit word.<ref name="disappeared" /> In 2007, terwyl sy 'n senior by Fordham was, het sy 'n demo-band van akoestiese snitte, ''No Kung Fu'', aan 5 Points voorgelê,<ref name="hellyer" /> wat haar 'n opnamekontrak vir $10&nbsp;000 aangebied het.<ref name="hellyer" /> Sy het die geld gebruik om na Manhattan Mobile Home Park, 'n woonwapark in North Bergen, [[New Jersey]], te verhuis,<ref name="vbio"/><ref name="paradiselost" /> en met die vervaardiger David Kahne te begin werk.<ref name="disappeared" /> Nichtern het onthou: "Ons plan was om alles te organiseer en 'n plaat te hê en sy sou toer onmiddellik nadat sy haar graad verwerf het. Soos baie kunstenaars, het sy verander. Toe sy die eerste keer na ons toe gekom het, het sy 'n plonkerige klein akoestiese kitaar gespeel, [met] soort van reguit blonde hare - 'n baie oulike jong vrou. 'n Bietjie donker, maar baie intelligent. Ons het dit gehoor. Maar sy het baie vinnig aanhou ontwikkel."<ref name="disappeared" /> Del Rey het in 2008 'n [[Baccalaureus Artium|B.A.-graad]] in filosofie aan Fordham verwerf,{{Additional citation needed|date=November 2024}}<ref name="paradiselost" /> waarna sy 'n EP met drie snitte, ''Kill Kill'', as Lizzy Grant vrygestel het, met produksie deur Kahne.<ref>{{cite web|url=https://www.huffingtonpost.com/felicia-c-sullivan/interview-singersongwrite_b_159346.html|title=Interview: Singer/Songwriter Lizzy Grant on Cheap Thrills, Elvis, The Flamingos, Trailer Parks, and Coney Island|last=C. Sullivan|first=Felicia|date=February 20, 2009|website=[[The Huffington Post]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161211134448/http://www.huffingtonpost.com/felicia-c-sullivan/interview-singersongwrite_b_159346.html|archive-date=December 11, 2016}}</ref> Sy het verduidelik: "David het gevra om met my te werk slegs een dag nadat hy my demo gekry het. Hy is bekend as 'n vervaardiger met baie integriteit en wat belangstelling gehad het om musiek te maak wat nie net [[Popmusiek|pop]] was nie."<ref name="Quietus">{{cite web|url=http://thequietus.com/articles/07106-lana-del-rey-interview|title=Original Sin: An Interview With Lana Del Rey|date=October 4, 2011|first=John|last=Calvert|work=[[The Quietus]]|url-status=live}}</ref> Intussen het Del Rey gemeenskapsdienswerk vir [[Haweloosheid|hawelose]] individue en dwelmverslaafdes gedoen;<ref name="vbio" /> sy het tydens haar universiteitsjare belangstelling in gemeenskapsdienswerk ontwikkel, toe sy "op 'n padreis deur die land gegaan het om huise op 'n Inheemse Amerikaanse reservaat te verf en te herbou".<ref name="nylon" /><ref>{{cite web|url=https://www.blick.ch/people-tv/musik/exklusiv-interview-mit-superstar-lana-del-rey-31-ich-komme-definitiv-in-die-schweiz-zurueck-id5270728.html|work=Blick|language=de|author=Hug, Dominik|title=Exklusiv-Interview mit Superstar Lana Del Rey|quote=I was still in college and we took a trip to an Indian reservation.|date=July 16, 2016|access-date=July 22, 2017|archive-date=July 16, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160716125948/https://www.blick.ch/people-tv/musik/exklusiv-interview-mit-superstar-lana-del-rey-31-ich-komme-definitiv-in-die-schweiz-zurueck-id5270728.html|url-status=deviated}}</ref> Oor die keuse van 'n verhoognaam vir haar debuutalbum het sy gesê: "Ek wou 'n naam hê waarheen ek die musiek kon vorm. Ek was destyds baie in [[Miami]], het baie [[Spaans]] met my vriende uit [[Kuba]] gepraat – Lana Del Rey het ons herinner aan die glans van die [[kus]]. Dit het pragtig geklink as dit uit die mond rol."<ref>{{cite journal|url=http://www.vogue.co.uk/blogs/the-culture-edit/2011/10/20/lana-del-rey-interview|title=Lana Del Rey Interview|date=October 20, 2011|access-date=August 9, 2012|journal=[[Vogue UK]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121110201921/http://www.vogue.co.uk/blogs/the-culture-edit/2011/10/20/lana-del-rey-interview|archive-date=November 10, 2012}}</ref> Die naam is ook geïnspireer deur die aktrise [[Lana Turner]] en die Ford Del Rey-sedan, wat in die 1980's in [[Brasilië]] vervaardig en verkoop is.<ref>{{multiref2 |1={{cite magazine|url=https://www.newyorker.com/culture/culture-desk/lana-del-rey-is-exhausted |magazine=[[The New Yorker]] |title=Lana Del Rey Is Exhausted |date=September 29, 2015 |author=Petrusich, Amanda |archive-date=April 30, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160430175215/http://www.newyorker.com/culture/culture-desk/lana-del-rey-is-exhausted |url-status=dead }} |2={{cite web |author=Varga, George |date=February 14, 2018 |title=Lana Del Rey has legs, a stalker, four Grammy nominations and a possible Broadway musical |url=http://www.sandiegouniontribune.com/entertainment/music/sd-et-music-lana-delrey-20180214-story.html |url-status=live |access-date=May 24, 2018 |work=[[The San Diego Union Tribune]] |location=San Diego, California}} |3={{cite news|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/features/lana-del-rey-norman-fucking-rockwell-album-feminism-metoo-music-a9085266.html|work=[[The Independent]]|title=Why I feel uneasy declaring my love for Lana Del Rey's music|date=August 30, 2019|last=Brown|first=Helen|access-date=September 26, 2019|url-status=live}} }}</ref> Aanvanklik het sy die alternatiewe spelling Lana Del ''Ray'' gebruik, die naam waaronder haar selfgetitelde debuutalbum in Januarie 2010 vrygestel is.<ref name="disappeared" /> Haar pa het gehelp met die bemarking van die album,<ref name="adirondackdailyenterprise">{{cite web |url=http://www.adirondackdailyenterprise.com/page/content.detail/id/510931.html?nav=5050 |first=Jessica |last=Collier |title=Lizzy Grant aka. Lana Del Rey releases album |publisher=adirondack daily enterprise.com |date=January 28, 2010 |access-date=September 27, 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120605033333/http://www.adirondackdailyenterprise.com/page/content.detail/id/510931.html?nav=5050 |archive-date=June 5, 2012 }}</ref> wat vir 'n kort tydperk op [[iTunes]] te koop was voordat dit in April 2010 teruggetrek is.<ref name="disappeared" /> Kahne en Nichtern het albei gesê dat Del Rey die regte van 5 Points teruggekoop het omdat sy dit uit sirkulasie wou hê om "toekomstige geleenthede vir verspreiding te beperk – 'n weergawe van gerugte dat die aksie deel was van 'n berekende strategie".<ref name="disappeared" /><ref name="bbcoverstory">{{cite news|author=Horowitz, Steven J. |url=http://billboard.kargo.com/entry/view/id/36380?KSID=d484ffab298b29ae43789596b9c919bd/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20130928144049/http://billboard.kargo.com/entry/view/id/36380?KSID=d484ffab298b29ae43789596b9c919bd%2F|url-status=dead|archive-date=September 28, 2013|title=Lana Del Rey: The Billboard Cover Story|date=January 14, 2012|newspaper=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Del Rey het haar bestuurders, Ben Mawson en Ed Millett, drie maande na die vrystelling van ''Lana Del Ray'' ontmoet, en hulle het haar gehelp om uit haar kontrak met 5 Points Records te kom, waar, volgens haar mening, "niks gebeur het nie". Kort daarna het sy na [[Londen]] verhuis en "vir 'n paar jaar" saam met Mawson gewoon.<ref name="nylon" /> Op 1 September 2010 het Del Rey in [[Mando Diao]] se ''MTV Unplugged''-konsert by Union Film-Studios in [[Berlyn]] opgetree.<ref name="mandodiao">{{cite web|url=http://hitparade.ch/interview.asp?id=443|title=INTERVIEW MIT MANDO DIAO|publisher=Hitparade.ch|access-date=August 27, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121031152527/http://hitparade.ch/interview.asp?id=443|archive-date=October 31, 2012}}</ref> Dieselfde jaar het sy in 'n kortfilm, ''Poolside'', opgetree, wat sy saam met 'n paar vriende gemaak het.<ref>{{cite web|url=http://www.filmweb.pl/film/Poolside-2012-682904 |work=Film Web |title=Poolside (2012) |access-date=May 30, 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140531105319/http://www.filmweb.pl/film/Poolside-2012-682904 |archive-date=May 31, 2014 }}</ref> === 2011-2013: Deurbraak met ''Born to Die'' en ''Paradise'' === In 2011 het Del Rey selfgemaakte musiekvideo's vir haar liedjies "Video Games" en "Blue Jeans" na [[YouTube]] opgelaai, met outydse beeldmateriaal afgewissel met tonele van haar wat op haar webkamera sing.<ref>{{cite web |last=Dobbins |first=Amanda |url=https://nymag.com/daily/entertainment/2011/09/lana_del_rey.html |title=Meet Lana Del Rey, the New Singer Music Bloggers Love to Hate |work=[[New York (magazine)|New York]] |date=September 21, 2011 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111212020754/http://nymag.com/daily/entertainment/2011/09/lana_del_rey.html |archive-date=December 12, 2011 }}</ref> Die "Video Games"-musiekvideo het 'n virale internetsensasie geword,<ref name=all>{{cite web|author=[[Erlewine, Stephen Thomas]] |url=https://www.allmusic.com/artist/lana-del-rey-mn0002784799/biography|title=Lana Del Rey | Biography & History|publisher=[[AllMusic]]|access-date=June 29, 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160628023832/http://www.allmusic.com/artist/lana-del-rey-mn0002784799/biography|archive-date=June 28, 2016}}</ref> wat gelei het tot Del Rey se ondertekening by Stranger Records om die lied as haar debuutenkelsnit vry te stel.<ref name="signstranger">{{cite web|url=http://strangerrecords.com/#section_01news_2011-06-30-lana_signed_to_stranger|title=Lana Del Rey signs to Stranger!|date=June 30, 2011|access-date=December 23, 2011|publisher=Stranger Records|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20111218225159/http://strangerrecords.com/#section_01news_2011-06-30-lana_signed_to_stranger|archive-date=December 18, 2011}}</ref> Sy het aan ''[[The Observer]]'' gesê: "Ek het daardie lied 'n paar maande gelede aanlyn gesit omdat dit my gunsteling was. Om eerlik te wees, dit sou nie die enkelsnit gewees het nie, maar mense het regtig daarop gereageer."<ref name="vbio" /> Die lied het haar 'n Q-toekenning vir "Next Big Thing" in Oktober 2011<ref>{{cite web|url=https://www.pastemagazine.com/articles/2011/10/lana-del-rey-wins-q-award-says-album-due-out-janua.html|work=Paste|publisher=Wolfgang's Vault|title=Lana Del Rey Wins Q Award, Says Album Due Out January|last=Larsen|first=luke|date=October 25, 2011|access-date=January 20, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120128043120/http://www.pastemagazine.com/articles/2011/10/lana-del-rey-wins-q-award-says-album-due-out-janua.html|archive-date=January 28, 2012}}</ref> en 'n Ivor Novello-toekenning vir "Best Contemporary Song" in 2012 besorg.<ref name="novello">{{cite web|last=Corner|first=Lewis|title=Adele, Lana Del Rey, Take That win at Ivor Novellos 2012 |url=http://www.digitalspy.com/music/news/a382199/adele-lana-del-rey-take-that-win-at-ivor-novellos-2012.html|work=[[Digital Spy]]|date=May 17, 2012|access-date=October 15, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120625182551/http://www.digitalspy.com/music/news/a382199/adele-lana-del-rey-take-that-win-at-ivor-novellos-2012.html|archive-date=June 25, 2012}}</ref> In dieselfde maand het sy 'n gesamentlike ooreenkoms met Interscope Records en Polydor onderteken om haar tweede ateljee-album, ''Born to Die,'' vry te stel.<ref>{{multiref2 |1={{cite news |last=Savage |first=Mark |date=January 27, 2012 |title=Love, the law, and Lana Del Rey |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-16729651 |url-status=live |access-date=January 1, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120203202621/http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-16729651 |archive-date=February 3, 2012}} |2={{cite magazine|title=Lana Del Rey: The Billboard Cover Story|last=Horowitz|first=Stephen|url=https://www.billboard.com/articles/news/512467/lana-del-rey-the-billboard-cover-story|magazine=Billboard|date=January 13, 2012|access-date=February 27, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130206004648/http://www.billboard.com/articles/news/512467/lana-del-rey-the-billboard-cover-story|archive-date=February 6, 2013}} |3={{cite magazine|url=https://www.billboard.com/articles/news/464840/lana-del-rey-to-release-interscope-debut-january-2012|title=Lana Del Rey to Release Interscope Debut January 2012|last=Halperin|first=Shirley|date=December 5, 2011|access-date=December 23, 2011|magazine=Billboard|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130528113255/http://www.billboard.com/articles/news/464840/lana-del-rey-to-release-interscope-debut-january-2012|archive-date=May 28, 2013}} |4={{cite news|url=https://www.theguardian.com/music/2011/sep/04/one-to-watch-lana-del-rey|title=One to watch: Lana Del Rey|date=September 4, 2011|access-date=December 20, 2011|work=The Observer|last=Swash|first=Rosie|location=London, UK|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130921215205/http://www.theguardian.com/music/2011/sep/04/one-to-watch-lana-del-rey|archive-date=September 21, 2013}} }}</ref> Sy het in dieselfde jaar met die Skotse sanger Barrie-James O'Neill begin uitgaan. Die paartjie is in 2014 na drie jaar saam uitmekaar.<ref>{{cite web|url=https://www.nme.com/news/music/lana-del-rey-21-1192710|title=Lana Del Rey's ex-boyfriend says she broke up with him in an interview|date=November 24, 2015|author=Luke Morgan Britton|website=[[NME]] |access-date=October 24, 2021}}</ref> Del Rey het op 14 Januarie 2012 twee liedjies uit die album op ''Saturday Night Live'' opgevoer en 'n negatiewe reaksie van verskeie kritici en die algemene publiek ontvang, wat die optrede as ongelyk en vokaal wankelrig beskou het.<ref name=montgomery>{{cite web|url=http://www.mtv.com/news/1677389/lana-del-rey-snl/|work=[[MTV]]|title=Lana Del Rey's 'SNL' Performance Has Critics Howling|date=January 17, 2012|author=Montgomery, James|archive-url=https://web.archive.org/web/20141102122305/http://www.mtv.com/news/1677389/lana-del-rey-snl/|archive-date=November 2, 2014|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite magazine|magazine=[[Entertainment Weekly]]|url=https://ew.com/article/2012/01/16/lana-del-rey-saturday-night-live/|title=Lana Del Rey's 'SNL' performance draws criticism, counter-backlash|last=Anderson|first=Kyle|date=January 16, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20150313071844/https://ew.com/article/2012/01/16/lana-del-rey-saturday-night-live/|archive-date=March 13, 2015|url-status=live}}</ref> Sy het vroeër haar plek op die program verdedig en gesê: "Ek is 'n goeie musikant ... Ek sing al vir 'n lang tyd, en ek dink dat [''SNL''-skepper] [[Lorne Michaels]] weet: dit ... dit is nie 'n toevallige besluit nie."<ref name=montgomery/> [[File:Lana Del Rey Cannes 2012.jpg|thumb|left|190px|upright|Del Rey by die [[Cannes-rolprentfees 2012]]]] ''Born to Die'' is wêreldwyd op 31 Januarie 2012 tot kommersiële sukses vrygestel, en het nommer een in 11 lande bereik en op nommer twee op die Amerikaanse [[Billboard 200|''Billboard'' 200]] albumlys gedebuteer, alhoewel kritici destyds verdeeld was.<ref>{{cite web|last=Jones|first=Alan|url=http://www.musicweek.com/story.asp?sectioncode=1&storycode=1048405&c=1|title=Official Chart Analysis: Lana Del Rey album sells 117k, 43% digital|work=Music Week|date=February 6, 2012|access-date=March 29, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20131105151858/http://www.musicweek.com/story.asp?sectioncode=1&storycode=1048405&c=1|archive-date=November 5, 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.metacritic.com/music/born-to-die/critic-reviews|archive-url=https://web.archive.org/web/20120131044226/http://www.metacritic.com/music/born-to-die/critic-reviews|url-status=dead|archive-date=January 31, 2012|title=Lana Del Rey – Born to Die|publisher=Metacritic|access-date=January 30, 2012}}</ref> Dieselfde week het sy aangekondig dat sy die regte op haar 2010-debuutalbum teruggekoop het en planne gehad het om dit in die noordelike [[somer]] van 2012 onder Interscope Records en Polydor heruit te reik.<ref name="albumrerelease">{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-16729651|title=Lana Del Rey to release 'secret album'|work=BBC News|access-date=January 27, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120127145937/http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-16729651|archive-date=January 27, 2012}}</ref> In teenstelling met Del Rey se persverklaring het haar vorige platemaatskappy en vervaardiger David Kahne albei verklaar dat sy die regte op die album teruggekoop het toe sy en die etiket uitmekaar is, weens die aanbod van 'n nuwe ooreenkoms, in April 2010.<ref name="bbcover">{{cite magazine|title=Lana Del Rey: The Billboard Cover Story|last=Horowitz|first=Stephen|url=https://www.billboard.com/articles/news/512467/lana-del-rey-the-billboard-cover-story|magazine=Billboard|date=January 13, 2012|access-date=February 27, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130206004648/http://www.billboard.com/articles/news/512467/lana-del-rey-the-billboard-cover-story|archive-date=February 6, 2013}}</ref> ''Born to Die'' het in 2012 3,4 miljoen kopieë verkoop, wat dit die vyfde beste verkopende album van 2012 gemaak het.<ref>{{cite web|title=Adele's 21 Is Biggest-Selling Album in World... Again |url=http://www.mtv.co.uk/news/adele/376313-adele-21-world-biggest-selling-album-second-year|publisher=MTV|access-date=February 27, 2013|date=February 26, 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130616220631/http://www.mtv.co.uk/news/adele/376313-adele-21-world-biggest-selling-album-second-year|archive-date=June 16, 2013}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.bizjournals.com/sanfrancisco/prnewswire/press_releases/California/2013/09/03/LA71967|title=Lana Del Rey Breaks into The Top 10 – San Francisco Business Times|work=The Business Journals|date=September 3, 2013|access-date=September 24, 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130921055257/http://www.bizjournals.com/sanfrancisco/prnewswire/press_releases/California/2013/09/03/LA71967|archive-date=September 21, 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ifpi.org/content/library/dmr2013.pdf|title=IFPI Digital Music Report 2013 (Page 11)|work=San Francisco Business Times|access-date=September 24, 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130927190016/http://www.ifpi.org/content/library/dmr2013.pdf|archive-date=September 27, 2013}}</ref> In die Verenigde State het ''Born to Die'' in 2012 op die [[Billboard 200|''Billboard'' 200]] gebly en op nommer 76 na 36 weke op die lys geëindig.<ref>{{cite magazine|last=Lipshutz|first=Jason|title=Lana Del Rey Unveils 10-Minute 'Ride' Video: Watch |url=https://www.billboard.com/articles/columns/viral-videos/474676/lana-del-rey-unveils-10-minute-ride-video-watch|magazine=Billboard|date=October 12, 2012|access-date=October 15, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130528142437/http://www.billboard.com/articles/columns/viral-videos/474676/lana-del-rey-unveils-10-minute-ride-video-watch|archive-date=May 28, 2013}}</ref> Teen 3 Februarie 2024 het ''Born to Die'' 520 weke (10 jaar) op die ''Billboard'' 200 deurgebring, wat Del Rey die tweede vrou maak wat hierdie mylpaal bereik het, wat voorheen slegs deur [[Adele]] bereik is.<ref>{{Cite news|last=McIntyre|first=Hugh|date=February 5, 2024|title=Lana Del Rey Joins Adele In A Major Chart Milestone|url=https://www.forbes.com/sites/hughmcintyre/2024/02/05/lana-del-rey-joins-adele-in-a-major-chart-milestone/|access-date=February 5, 2024|work=Forbes}}</ref> In September 2012 het Del Rey die F-Type vir Jaguar by die Parys-motorskou onthul<ref name="Elliott">{{cite news|url=https://www.forbes.com/sites/hannahelliott/2012/08/22/jaguar-taps-lana-del-rey-for-f-type|title=Jaguar Taps Lana Del Rey For F-Type|date=August 22, 2012|access-date=August 23, 2012|first=Hannah|last=Elliott|work=[[Forbes]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120823181352/http://www.forbes.com/sites/hannahelliott/2012/08/22/jaguar-taps-lana-del-rey-for-f-type|archive-date=August 23, 2012}}</ref> en later die lied "Burning Desire" opgeneem, wat in 'n promosiekortfilm vir die voertuig verskyn het.<ref>{{cite web |date=March 4, 2013 |title=Jaguar Releases Dramatic Trailer For Short Feature Film 'DESIRE' with Ridley Scott Associates |url=http://media.jaguar.com/news/2013/03/jaguar-releases-dramatic-trailer-short-feature-film-desire-ridley-scott-associates |access-date=July 12, 2017 |website=Jaguar.com}}</ref><ref>{{cite web |last=George |first=Anita |date=April 25, 2013 |title=Watch Ridley Scott Associates and Jaguar's Short Film, Desire |url=https://www.pastemagazine.com/articles/2013/04/watch-jaguars-short-film-desire.html |access-date=July 12, 2017 |website=Paste Magazine |archive-date=July 25, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180725112204/https://www.pastemagazine.com/articles/2013/04/watch-jaguars-short-film-desire.html |url-status=dead }}</ref> Adrian Hallmark, Jaguar se globale handelsmerkdirekteur, het die maatskappy se keuse verduidelik en gesê dat Del Rey " 'n unieke mengsel van egtheid en moderniteit" gehad het.<ref name="Elliott" /> In laat September 2012 is 'n musiekvideo vir Del Rey se weergawe van "Blue Velvet" as 'n promosie-enkelsnit vir die [[H&M]] 2012 herfsveldtog vrygestel, waarvoor Del Rey ook in gedrukte advertensies modelgestaan het.<ref>{{cite web |last=Rowley |first=Allison |date=September 15, 2012 |title=Lana Del Rey's H&M TV advert revealed – watch |url=http://www.digitalspy.com/celebrity/news/a406180/lana-del-reys-hm-tv-advert-revealed-watch.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120916195833/http://www.digitalspy.com/celebrity/news/a406180/lana-del-reys-hm-tv-advert-revealed-watch.html |archive-date=September 16, 2012 |access-date=October 12, 2012 |work=[[Digital Spy]]}}</ref><ref name="Alexander">{{cite web|url=http://www.vogue.co.uk/news/2012/07/17/lana-del-rey-confirmed-as-h-and-m-campaign-star|title=H&M Confirms Lana|last=Alexander|first=Ella|date=July 17, 2012|work=[[Vogue U.K.]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20120719093813/http://www.vogue.co.uk/news/2012/07/17/lana-del-rey-confirmed-as-h-and-m-campaign-star|archive-date=July 19, 2012|url-status=live|access-date=July 18, 2012}}</ref> Op 25 September het Del Rey die enkelsnit "Ride" ter bevordering van haar komende [[EP]], ''Paradise'', vrygestel.<ref name="bbparadise">{{cite magazine|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|url=https://www.billboard.com/articles/news/474939/lana-del-rey-releases-ride-single-from-born-to-die-deluxe-edition|title=Lana Del Rey Releases 'Ride' Single From 'Born To Die' Deluxe Edition|last=Lipshutz|first=Jason|date=September 25, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20130330054604/http://www.billboard.com/articles/news/474939/lana-del-rey-releases-ride-single-from-born-to-die-deluxe-edition|url-status=live|archive-date=March 30, 2013}}</ref> Sy het vervolgens die musiekvideo vir "Ride" op 10 Oktober 2012 by die Aero-teater in [[Santa Monica, Kalifornië|Santa Monica]], [[Kalifornië]], vertoon.<ref>{{cite web|title=Lana Del Rey premieres her new Ride music video in Santa Monica|url=http://www.glamourmagazine.co.uk/celebrity/pictures-today/2012/10/11/lana-del-rey-ride-music-video-santa-monica|work=Glamour|access-date=October 11, 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121018045023/http://www.glamourmagazine.co.uk/celebrity/pictures-today/2012/10/11/lana-del-rey-ride-music-video-santa-monica|archive-date=October 18, 2012}}</ref><ref name="nme2">{{cite web|last=Jones|first=Lucy|title=Lana Del Rey Channels Blanche DuBois in Music Video For 'Ride'|url=https://www.nme.com/blog/index.php?blog=1&title=lana_del_rey_channels_blanche_dubois_in_&more=1&c=1&tb=1&pb=1|work=[[NME]]|access-date=October 12, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20131001214335/http://www.nme.com/blogs/nme-blogs/lana-del-rey-channels-blanche-dubois-in-music-video-for-ride|archive-date=October 1, 2013}}</ref> Sommige kritici het die video gekritiseer omdat dit na bewering pro-prostitusie<ref name="nme2" /><ref name="ok!">{{cite web|title=Lana Del Rey plays a prostitute in new 'Ride' video, has some old truckers for customers|url=http://www.ok.co.uk/celebrity-news/view/54978/Lana-Del-Rey-plays-a-prostitute-in-new-Ride-video-has-some-old-truckers-for-customers|work=OK!|access-date=October 12, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130610075223/http://www.ok.co.uk/celebrity-news/view/54978/Lana-Del-Rey-plays-a-prostitute-in-new-Ride-video-has-some-old-truckers-for-customers|archive-date=June 10, 2013}}</ref> en antifeministies was, weens Del Rey se uitbeelding van 'n [[Prostitusie|prostituut]] in 'n motorfietsbende.<ref name="bbclovelaw" /><ref name="slant">{{cite web|last=Rice|first=Paul|title=Lana Del Rey's Feminist Problem|url=https://www.slantmagazine.com/house/2012/02/lana-del-reys-feminist-problem|work=[[Slant Magazine]]|date=February 8, 2012|access-date=October 12, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120815072720/http://www.slantmagazine.com/house/2012/02/lana-del-reys-feminist-problem|archive-date=August 15, 2012}}</ref> Op 12 November 2012 is ''Paradise'' as 'n alleenstaande album en ''Born to Die: The Paradise Edition'' as 'n kombinasie van Del Rey se vorige album met die addisionele agt snitte op ''Paradise'' vrygestel.<ref name="bbparadise" /> ''Paradise'' het Del Rey se tweede top-10-album in die Verenigde State geword, met 'n debuut op nommer 10 op die [[Billboard 200|''Billboard'' 200]] met 67&nbsp;000 kopieë wat in sy eerste week verkoop is.<ref name="prnewswire">{{cite news|title=Lana Del Rey Debuts at No. 10 on Billboard 200 With 'Paradise' EP (Interscope/Polydor)|url=http://www.prnewswire.com/news-releases/lana-del-rey-debuts-at-10-on-billboard-200-with-paradise-ep-interscopepolydor-180400941.html|agency=PR Newswire|access-date=November 22, 2012|location=Santa Monica, California|date=November 21, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130605021444/http://www.prnewswire.com/news-releases/lana-del-rey-debuts-at-10-on-billboard-200-with-paradise-ep-interscopepolydor-180400941.html|archive-date=June 5, 2013}}</ref> Dit is ook later vir Best Pop Vocal Album vir die 56ste Grammy-toekennings genomineer.<ref name="ldrgrammys">{{cite web|work=[[Grammy Awards]]|title=Lana Del Rey|url=https://www.grammy.com/grammys/artists/lana-del-rey|access-date=September 27, 2019|archive-date= 1 Maart 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180301131517/https://www.grammy.com/grammys/artists/lana-del-rey|url-status=dead}}</ref> Del Rey het verskeie nominasies vir die 2012 MTV Europa-musiektoekennings in November ontvang en het die toekenning vir Beste Alternatiewe Kunstenaar gewen.<ref>{{cite web|work=[[Spin (magazine)|Spin]]|title=MTV EMAs 2012: Taylor Swift Is Popular in Europe, Too|last=McGovern|first=Kyle|date=November 12, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125024439/https://www.spin.com/2012/11/mtv-emas-2012-taylor-swift-justin-bieber-video/|url=https://www.spin.com/2012/11/mtv-emas-2012-taylor-swift-justin-bieber-video/|archive-date=November 25, 2015|url-status=live}}</ref> By die Brit-toekennings in Februarie 2013 het sy die toekenning vir Internasionale Vroulike Solokunstenaar gewen,<ref name="billboardbrit">{{cite magazine|last=Smirke|first=Richard|title=Brit Awards 2013: Emeli Sande, Mumford & Sons, Adele Win Big|url=https://www.billboard.com/articles/news/1549402/brit-awards-2013-emeli-sande-mumford-sons-adele-win-big|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=February 21, 2013|access-date=February 21, 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130224045347/http://www.billboard.com/articles/news/1549402/brit-awards-2013-emeli-sande-mumford-sons-adele-win-big|archive-date=February 24, 2013}}</ref> gevolg deur twee Echo-toekennings in die kategorieë Beste Internasionale Nuwe Kunstenaar en Beste Internasionale Pop-/Rockkunstenaar.<ref>{{cite web|work=[[Marie Claire]] UK|url=https://www.marieclaire.co.uk/news/celebrity-news/lana-del-rey-wows-in-white-at-echo-music-awards-126590|title=Lana Del Rey Wows In White At Echo Music Awards|date=March 22, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190927001147/https://www.marieclaire.co.uk/news/celebrity-news/lana-del-rey-wows-in-white-at-echo-music-awards-126590|archive-date=September 27, 2019}}</ref> Oor die volgende paar maande het sy video's van twee dekliedjies vrygestel: een van [[Leonard Cohen]] se "Chelsea Hotel #2",<ref name="cohen">{{cite web|last=Sia|first=Nicole|title=Lana Del Rey Enters Her '70s Folk Period in 'Chelsea Hotel No. 2' Video|url=https://www.spin.com/2013/03/lana-del-rey-chelsea-hotel-no-2-video-leonard-cohen/|work=[[Spin (magazine)|Spin]]|date=March 27, 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130329165804/https://www.spin.com/2013/03/lana-del-rey-chelsea-hotel-no-2-video-leonard-cohen/|archive-date=March 29, 2013}}</ref> gevolg deur 'n duet met haar destydse kêrel, Barrie-James O'Neill, van [[Lee Hazlewood]] en [[Nancy Sinatra]] se "Summer Wine".<ref>{{cite web|url=https://www.nme.com/news/music/lana-del-rey-134-1249105|work=[[NME]]|title=Lana Del Rey covers Nancy & Lee's 'Summer Wine' with Kassidy boyfriend|last=Cooper|first=Leonie|date=April 21, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20180702040757/http://www.nme.com/news/music/lana-del-rey-134-1249105|archive-date=July 2, 2018|url-status=live}}</ref> In Mei 2013 het Del Rey 'n oorspronklike lied, "Young and Beautiful", vir die klankbaan van die 2013-verfilming van ''The Great Gatsby'' vrygestel.<ref name="latimesgatsby">{{cite news|last=Brown|first=August |title='Gatsby' soundtrack to feature Jay-Z, Lana del Rey, The xx and more |url=https://www.latimes.com/entertainment/music/posts/la-et-ms-gatsby-soundtrack-to-feature-jayz-lana-del-rey-the-xx-and-more-20130404,0,6073681.story|work=Los Angeles Times|access-date=April 6, 2013|date=April 4, 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130406002137/http://www.latimes.com/entertainment/music/posts/la-et-ms-gatsby-soundtrack-to-feature-jayz-lana-del-rey-the-xx-and-more-20130404%2C0%2C6073681.story|archive-date=April 6, 2013}}</ref> Na die lied se vrystelling het dit nommer 22 op die ''Billboard'' Hot 100 bereik.<ref name="bbhot100">{{cite magazine|last=Trust|first=Gary|title=Weekly Chart Notes: Steve Martin, Edie Brickell Blast Back; Lana Del Rey Debuts; Mariah Carey, Nicki Minaj Get Hot (100)-Headed|url=https://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/1560679/weekly-chart-notes-steve-martin-edie-brickell-blast-back-lana|magazine=Billboard|access-date=May 7, 2013|date=May 5, 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130508004558/http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/1560679/weekly-chart-notes-steve-martin-edie-brickell-blast-back-lana|archive-date=May 8, 2013}}</ref> Kort na sy vrystelling op kontemporêre trefferradio het die etiket dit egter voortydig teruggetrek en besluit om 'n ander lied na die radio te stuur; op 2 Julie 2013 is 'n Cedric Gervais-hermengsel van Del Rey se "Summertime Sadness" na die radio gestuur; die lied was 'n onverwagte treffer en het 'n kommersiële sukses geword, het "Young and Beautiful" oortref, het nommer 6 op die ''Billboard'' Hot 100 bereik en het haar eerste Amerikaanse top-tien-treffer geword.<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/articles/news/5672768/robin-thicke-leads-hot-100-katy-perry-holds-at-no-2|title=Robin Thicke Leads Hot 100, Katy Perry Holds at No. 2|magazine=Billboard|access-date=August 28, 2013|date=August 28, 2013|first=Gary|last=Trust|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130828173211/http://www.billboard.com/articles/news/5672768/robin-thicke-leads-hot-100-katy-perry-holds-at-no-2 |archive-date=August 28, 2013}}</ref> Die hermengsel het die Grammy-toekenning vir Beste Hermengde Opname, Nie-Klassiek in 2013 gewen,<ref>{{cite web|title=56th Annual GRAMMY Awards Winners & Nominees|url=http://www.grammy.com/nominees?genre=30|work=[[Grammy Awards]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130601132218/http://www.grammy.com/nominees?genre=30|archive-date=June 1, 2013}}</ref> terwyl "Young and Beautiful" genomineer is vir Beste Lied Geskryf vir Visuele Media.<ref name="ldrgrammys" /> In Junie 2013 het Del Rey ''Tropico'' verfilm, 'n musikale kortfilm gekoppel aan snitte uit ''Paradise'', geregisseer deur Anthony Mandler.<ref name="tropico1">{{cite web |title=Lana Del Rey, as the Virgin Mother, Hints 'Tropico' Film Will Send Her Career to Heaven |url=https://www.spin.com/2013/08/lana-del-rey-farewell-project-tropico-short-film/ |work=[[Spin (magazine)|Spin]] |access-date=August 28, 2013 |date=August 19, 2013 |first=Marc |last=Hogan |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130828024341/https://www.spin.com/2013/08/lana-del-rey-farewell-project-tropico-short-film/ |archive-date=August 28, 2013}}</ref><ref name="tropico2">{{cite web|title=Lana Del Rey confuses fans by tweeting about 'the farewell project'|url=https://www.nme.com/news/lana-del-rey/72098|work=[[NME]]|access-date=August 28, 2013|date=August 18, 2013|first=Nick|last=Levine|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130827130021/http://www.nme.com/news/lana-del-rey/72098|archive-date=August 27, 2013}}</ref> Del Rey het die film op 4 Desember 2013 by die Cinerama Dome in [[Hollywood]] vertoon.<ref>{{cite news |last=Boardman |first=Madeline |date=December 5, 2013 |title=Lana Del Rey's 'Ultra-Violence' Album Announced at 'Tropico' Premiere |work=[[The Huffington Post]] |url=https://www.huffingtonpost.com/2013/12/05/lana-del-rey-ultra-violence-album-tropico-premiere_n_4392444.html |url-status=live |access-date=April 5, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140211013111/http://www.huffingtonpost.com/2013/12/05/lana-del-rey-ultra-violence-album-tropico-premiere_n_4392444.html |archive-date=February 11, 2014}}</ref> Op 6 Desember is die klankbaan op digitale platforms vrygestel.<ref name="huffingtonpost">{{cite news |last=Boardman |first=Madeline |date=December 5, 2013 |title=Lana Del Rey's 'Ultra-Violence' Album Announced At 'Tropico' Premiere |work=[[The Huffington Post]] |url=https://www.huffingtonpost.com/2013/12/05/lana-del-rey-ultra-violence-album-tropico-premiere_n_4392444.html |url-status=live |access-date=April 12, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140211013111/http://www.huffingtonpost.com/2013/12/05/lana-del-rey-ultra-violence-album-tropico-premiere_n_4392444.html |archive-date=February 11, 2014}}</ref><ref name="rollingstone">{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/news/lana-del-reys-new-album-is-called-ultra-violence-20131205|title=Lana Del Rey Announces New Album 'Ultra-Violence'|magazine=[[Rolling Stone]]|date=December 5, 2013|first=Kory|last=Grow|access-date=April 12, 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140311010256/http://www.rollingstone.com/music/news/lana-del-reys-new-album-is-called-ultra-violence-20131205|archive-date=March 11, 2014}}</ref> === 2014-2016: ''Ultraviolence'', ''Honeymoon'', en rolprentwerk === [[Lêer:Lana Del Rey Coachella.jpg|thumb|left|upright|Del Rey tree op by die Coachella-fees in 2014]] Op 26 Januarie 2014 het Del Rey 'n weergawe van "Once Upon a Dream" vir die 2014 donkerfantasierolprent ''Maleficent'' vrygestel.<ref>{{cite web|title='Maleficent' to Feature 'Once Upon a Dream' by Lana Del Rey|url=http://www.stitchkingdom.com/disney-lana-del-rey-maleficent-68709|work=Stitch Kingdom|access-date=January 23, 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140125045949/http://www.stitchkingdom.com/disney-lana-del-rey-maleficent-68709|archive-date=January 25, 2014}}</ref> Na die voltooiing van ''Paradise'' het Del Rey aan haar opvolgalbum, ''Ultraviolence'', begin skryf en opneem, met produksie deur Dan Auerbach.<ref name="Guardian">{{cite web|title=Lana Del Rey announces new album title: Ultraviolence|url=https://www.theguardian.com/music/2013/dec/05/lana-del-rey-new-album-title-ultraviolence|work=[[The Guardian]] |issn=0261-3077|oclc=60623878|location=London, UK|access-date=April 5, 2014|date=December 5, 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140415051803/http://www.theguardian.com/music/2013/dec/05/lana-del-rey-new-album-title-ultraviolence|archive-date=April 15, 2014}}</ref> ''Ultraviolence'' is op 13 Junie 2014 vrygestel en het op nommer een in 12 lande, insluitend die Verenigde State en die Verenigde Koninkryk, gedebuteer. Die album, wat wêreldwyd 880&nbsp;000 kopieë in sy eerste week verkoop het,<ref>{{cite news |date=June 25, 2014 |title=Lana Del Rey's 'ULTRAVIOLENCE' (Interscope/Polydor UK) Debuts At No. 1 in Twelve Countries Including U.S. & U.K., Plus Top 5 in Eight Other Countries |agency=[[PR Newswire]] |url=http://www.prnewswire.com/news-releases/lana-del-reys-ultraviolence-interscopepolydor-uk-debuts-at-1-in-twelve-countries-including-us--uk-plus-top-5-in-eight-other-countries-264631091.html |url-status=live |access-date=June 26, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140630083607/http://www.prnewswire.com/news-releases/lana-del-reys-ultraviolence-interscopepolydor-uk-debuts-at-1-in-twelve-countries-including-us--uk-plus-top-5-in-eight-other-countries-264631091.html |archive-date=June 30, 2014}}</ref> is deur die enkelsnitte "West Coast", "Shades of Cool",<ref>{{cite web |last=Wigler |first=Josh |date=May 26, 2014 |title=Listen To Lana Del Rey's New Single, 'Shades of Cool' |url=http://www.mtv.com/news/1831922/listen-to-lana-del-reys-new-single-shades-of-cool |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140530100553/http://www.mtv.com/news/1831922/listen-to-lana-del-reys-new-single-shades-of-cool |archive-date=May 30, 2014 |access-date=June 6, 2014 |website=[[MTV]] |publisher=}}</ref> "Ultraviolence",<ref>{{cite web|last1=Frydenlund|first1=Zach|title=Listen to Lana Del Rey's "Ultraviolence"|url=http://www.complex.com/music/2014/06/listen-to-lana-del-reys-ultraviolence|website=[[Complex (magazine)|Complex]]|access-date=June 4, 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140607234414/http://www.complex.com/music/2014/06/listen-to-lana-del-reys-ultraviolence|archive-date=June 7, 2014}}</ref> en "Brooklyn Baby" voorafgegaan.<ref>{{cite web |last1=Pollard |first1=Alexandra |title=Lana Del Rey reveals 'Brooklyn Baby', 10 other tracks leak online |url=http://www.gigwise.com/news/91617/Lana-Del-Rey-reveals-%27Brooklyn-Baby%27-10-other-tracks-leak-online |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714201550/http://www.gigwise.com/news/91617/Lana-Del-Rey-reveals-%27Brooklyn-Baby%27-10-other-tracks-leak-online |archive-date=July 14, 2014 |access-date=June 8, 2014 |website=[[Gigwise]]}}</ref> Sy het met die fotograaf Francesco Carrozzini begin uitgaan nadat hy die musiekvideo vir "Ultraviolence" geregisseer het; die twee het in November 2015 uitgemaak na meer as 'n jaar.<ref>{{cite web|url=https://www.eonline.com/news/715031/lana-del-rey-and-boyfriend-francesco-carrozzini-split-report|title=Lana Del Rey and Boyfriend Francesco Carrozzini Split: Report|date=November 11, 2015|first=Corinne|last=Heller|website=[[E!]]}}</ref> Del Rey het die album as "meer afgeskaal, maar steeds filmies en donker" beskryf,<ref>{{cite news|title=Lana Del Rey says her second album will be 'spiritual'|url=http://www.bbc.co.uk/newsbeat/21593264|work=BBC News|date=February 27, 2013|access-date=February 27, 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130302030047/http://www.bbc.co.uk/newsbeat/21593264|archive-date=March 2, 2013}}</ref> terwyl sommige kritici die album as psigedeliese rock<ref>{{cite web|url=http://www.vogue.com/13331635/vogue-fall-2015-music-guide/|title=Best Fall Music of 2015: Justin Bieber, Lana Del Rey and More|work=[[Vogue (magazine)|Vogue]]|last=Frank|first=Alex|date=September 7, 2015|access-date=September 26, 2019|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160725102534/http://www.vogue.com/13331635/vogue-fall-2015-music-guide|archive-date=25 Julie 2016}}</ref> en woestynrock-beïnvloed beskryf het, met meer prominente kitaarinstrumentasie as haar vorige vrystellings.<ref>{{cite web|title=Lana Del Rey – Ultraviolence|url=https://www.nme.com/reviews/lana-del-rey/15401|work=[[NME]]|last=Horner|first=Al|date=October 28, 2014|access-date=September 26, 2019|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Album review: Lana Del Rey, Ultraviolence|url=https://www.irishexaminer.com/lifestyle/artsfilmtv/music/album-review-lana-del-rey-ultraviolence-272791.html|work=[[Irish Examiner]]|date=June 21, 2014|last=Power|first=Ed|access-date=September 26, 2019|url-status=live}}</ref> Later daardie jaar het Del Rey die liedjies "Big Eyes" en "I Can Fly" tot Tim Burton se 2014 biografiese rolprent ''Big Eyes'' bygedra.<ref>{{cite web|last1=Willman |first1=Chris |title='Big Eyes': The Story Behind Lana Del Rey's Stunning Secret Songs |url=https://www.hollywoodreporter.com/earshot/big-eyes-lana-del-rey-749904 |website=[[The Hollywood Reporter]] |date=November 18, 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141121041522/http://www.hollywoodreporter.com/earshot/big-eyes-lana-del-rey-749904 |archive-date=November 21, 2014 }}</ref> ''Honeymoon'', Del Rey se vierde ateljee-album, is op 18 September 2015<ref>{{cite magazine|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop-shop/6663895/lana-del-rey-honeymoon-release-date|title=Lana Del Rey's 'Honeymoon' Album Gets Sept. 18 Release Date|date=August 14, 2015|last=Lipshutz|first=Jason|archive-url=https://web.archive.org/web/20150816165425/http://www.billboard.com/articles/columns/pop-shop/6663895/lana-del-rey-honeymoon-release-date|archive-date=August 16, 2015|url-status=live}}</ref> tot lof van musiekkritici vrygestel.<ref>{{cite web |title=Reviews for Honeymoon |url=https://www.metacritic.com/music/honeymoon/lana-del-rey |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150920204618/http://www.metacritic.com/music/honeymoon/lana-del-rey |archive-date=September 20, 2015 |access-date=September 18, 2015 |website=[[Metacritic]]}}</ref> Voor die vrystelling van die album het Del Rey die snit "Honeymoon",<ref>{{cite web |last=Plaugic |first=Lizzie |date=July 14, 2015 |title=Lana Del Rey's new single 'Honeymoon' is six minutes of meandering bliss |url=https://www.theverge.com/2015/7/14/8961617/lana-del-rey-new-song-honeymoon |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250812131615/https://www.theverge.com/2015/7/14/8961617/lana-del-rey-new-song-honeymoon |archive-date=12 Augustus 2025 |access-date=September 26, 2019 |work=[[The Verge]]}}</ref> die enkelsnit "High by the Beach", en die promosie-enkelsnit "Terrence Loves You" voorskou.<ref>{{cite magazine |last=Reed |first=Ryan |date=August 21, 2015 |title=Hear Lana Del Rey's Hypnotic New Song, 'Terrence Loves You' |url=https://www.rollingstone.com/music/news/hear-lana-del-reys-hypnotic-new-song-terrence-loves-you-20150821 |url-status=live |magazine=[[Rolling Stone]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20160723211007/http://www.rollingstone.com/music/news/hear-lana-del-reys-hypnotic-new-song-terrence-loves-you-20150821 |archive-date=July 23, 2016 |access-date=September 18, 2016}}</ref> Voor die vrystelling van ''Honeymoon'' het Del Rey in Mei 2015 die The Endless Summer Tour aangepak, wat [[Courtney Love]]<ref>{{cite web|url=https://www.usatoday.com/story/life/music/2014/12/01/lana-del-rey-courtney-love-tour/19730675/ |title=Lana Del Rey to tour with Courtney Love |first=Brian |last=Mansfield |work=[[USA Today]] |date=December 1, 2014|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141204153531/http://www.usatoday.com/story/life/music/2014/12/01/lana-del-rey-courtney-love-tour/19730675/ |archive-date=December 4, 2014 }}</ref> en Grimes as openingsoptredes gehad het.<ref>{{cite magazine|magazine=[[Rolling Stone]]|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-recruits-grimes-for-endless-summer-tour-79491/|title=Lana Del Rey Recruits Grimes for Endless Summer Tour|date=April 2015 |first=Ryan |last=Reed |archive-url=https://web.archive.org/web/20200107080031/https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-recruits-grimes-for-endless-summer-tour-79491/|archive-date=January 7, 2020|url-status=live}}</ref> Boonop het Del Rey saamgeskryf en vokale gelewer vir die snit "Prisoner" uit The Weeknd se ''Beauty Behind the Madness'' wat op 28 Augustus 2015 vrygestel is.<ref>{{cite web|work=[[Spin (magazine)|Spin]]|url=https://www.spin.com/2015/08/the-weeknd-beauty-behind-the-madness-new-album-lana-del-rey-prisoner/|last=Carley|first=Brennan|date=August 4, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151213045855/https://www.spin.com/2015/08/the-weeknd-beauty-behind-the-madness-new-album-lana-del-rey-prisoner/|archive-date=December 13, 2015|title=The Weeknd's New Album Features Lana Del Rey}}</ref> In November 2015 het Del Rey as uitvoerende vervaardiger opgetree vir die kortfilm ''Hi, How Are You Daniel Johnston'', wat die lewe van die sanger-liedjieskrywer Daniel Johnston dokumenteer.<ref name="dj">{{cite magazine|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|title=When Lana Del Rey Met Daniel Johnston: Inside 'Hi, How Are You Daniel Johnston?' L.A. Premiere|author=Stutz, Colin|date=November 9, 2015|url=https://www.billboard.com/articles/news/6754166/lana-del-rey-daniel-johnston-hi-how-are-you-daniel-johnston-short-film-premiere|archive-url=https://web.archive.org/web/20180706045120/https://www.billboard.com/articles/news/6754166/lana-del-rey-daniel-johnston-hi-how-are-you-daniel-johnston-short-film-premiere|archive-date=July 6, 2018}}</ref> Vir die film het sy Johnston se lied "Some Things Last a Long Time" vertolk.<ref>{{cite magazine |last=Stutz |first=Colin |date=November 6, 2015 |title=Lana Del Rey Covers Daniel Johnston's 'Some Things Last a Long Time': Listen |url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop-shop/6754030/lana-del-rey-covers-daniel-johnston-some-things-last-a-long-time |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151210140245/http://www.billboard.com/articles/columns/pop-shop/6754030/lana-del-rey-covers-daniel-johnston-some-things-last-a-long-time |archive-date=December 10, 2015 |access-date=December 4, 2015 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] }}</ref> In November 2015 het Del Rey die Trailblazer-toekenning by die ''Billboard'' Vroue in Musiek-seremonie ontvang<ref>{{cite magazine |date=November 6, 2015 |title=Lana Del Rey to Be Honored as 'Trailblazer' at Billboard's Women in Music |url=https://www.billboard.com/articles/events/women-in-music/6753805/lana-del-rey-trailblazer-billboard-women-in-music |url-status=live |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20170328203745/http://www.billboard.com/articles/events/women-in-music/6753805/lana-del-rey-trailblazer-billboard-women-in-music |archive-date=March 28, 2017 |access-date=March 31, 2017}}</ref> en die MTV Europe-musiektoekenning vir Beste Alternatief gewen.<ref>{{cite web |last1=Hosken |first1=Patrick |title=2015 MTV EMA: See The Full Winners List |url=http://www.mtv.com/news/2360044/2015-ema-winners-list |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151224103111/http://www.mtv.com/news/2360044/2015-ema-winners-list |archive-date=December 24, 2015 |access-date=March 31, 2017 |website=[[MTV News]]}}</ref> Op 9 Februarie 2016 het Del Rey 'n musiekvideo vir die lied "Freak" uit ''Honeymoon'' by die Wiltern-teater in Los Angeles vertoon.<ref>{{cite web|work=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|url=https://pitchfork.com/news/63130-lana-del-reys-forthcoming-freak-video-will-star-father-john-misty/|title=Lana Del Rey's Forthcoming "Freak" Video Will Star Father John Misty|last=Torres|first=Erik|date=January 25, 2016|access-date=September 26, 2019|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.nme.com/news/music/lana-del-rey-7-1201093|work=[[NME]]|title=Lana Del Rey is back in the studio|last=Britton|first=Luke Morgan|date=March 22, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20190926214237/https://www.nme.com/news/music/lana-del-rey-7-1201093|archive-date=September 26, 2019}}</ref> Later daardie jaar het Del Rey met die Weeknd vir sy album ''Starboy'' (2016) saamgewerk<ref>{{cite web|url=https://pitchfork.com/news/69086-the-weeknd-details-starboy-tracklist-feat-lana-del-rey-kendrick-lamar-future-daft-punk/ |title=The Weeknd Details Starboy Tracklist Feat. Lana Del Rey, Kendrick Lamar, Future, Daft Punk |website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|date=November 17, 2016 |first=Evan |last=Minsker |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161212215640/http://pitchfork.com/news/69086-the-weeknd-details-starboy-tracklist-feat-lana-del-rey-kendrick-lamar-future-daft-punk/ |archive-date=December 12, 2016 }}</ref> deur agtergrondvokale op "Party Monster" en hoofvokale op "Stargirl Interlude" te verskaf.<ref>{{cite web|url=http://cache.umusic.com/_sites/theweeknd.com/pdf/starboy.pdf |title=Starboy album credits |publisher=[[Universal Music Group]] |access-date=February 21, 2017 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170206072243/http://cache.umusic.com/_sites/theweeknd.com/pdf/starboy.pdf |archive-date=February 6, 2017 }}</ref> "Party Monster", waaraan Del Rey saamgeskryf het, is as 'n enkelsnit vrygestel<ref>{{cite web |last=Mench |first=Chris |date=November 18, 2016 |title=The Weeknd Drops Two New Songs, "Party Monster" and "I Feel It Coming" f/ Daft Punk |url=http://www.complex.com/music/2016/11/the-weeknd-new-songs-party-monster-i-feel-it-coming-feat-daft-punk |access-date=January 18, 2017 |work=[[Complex (magazine)|Complex]] |publisher= |archive-date=February 12, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230212023520/https://www.complex.com/music/2016/11/the-weeknd-new-songs-party-monster-i-feel-it-coming-feat-daft-punk |url-status=dead }}</ref> en het vervolgens die Top 20 op die ''Billboard'' Hot 100 bereik<ref>{{cite magazine|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|url=https://www.billboard.com/artist/the-weeknd/chart-history/hsi/|title=The Weeknd Chart History: Hot 100|archive-url=https://web.archive.org/web/20190825112435/https://www.billboard.com/music/the-weeknd/chart-history/Hot-100|archive-date=August 25, 2019}}</ref> en is dubbelplatinum in die VSA gesertifiseer.<ref>{{cite web |title=American single certifications – The Weeknd – Party Monster |url=https://www.riaa.com/gold-platinum/?tab_active=default-award&ar=The+Weeknd&ti=Party+Monster#search_section |access-date=September 26, 2019 |publisher=[[Recording Industry Association of America]]}}</ref> === 2017-2019: ''Lust for Life'' en ''Norman Fucking Rockwell!'' === [[Lêer:Lana Del Rey at Flow Festival 2017 (5) (cropped).jpg|duimnael|upright|Del Rey tree op by die Flow-fees in [[Helsinki]], Finland, in 2017]] Del Rey se vyfde ateljee-album, ''Lust for Life'', is op 21 Julie 2017 vrygestel.<ref>{{cite web|last=Minsker |first=Evan |title=Lana Del Rey Reveals Lust For Life Album Release Date |url=https://pitchfork.com/news/73763-lana-del-rey-reveals-lust-for-life-album-release-date/ |website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]] |date=May 25, 2017 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170525150701/http://pitchfork.com/news/73763-lana-del-rey-reveals-lust-for-life-album-release-date/ |archive-date=May 25, 2017}}</ref> Die album is voorafgegaan deur die enkelsnitte "Love";<ref name="spin.com">{{cite web|last1=Gaca |first1=Anna |title=Lana Del Rey Releases Trailer for New Album Lust for Life, Which Is "Coming Soon" |url=http://www.spin.com/2017/03/lana-del-rey-new-album-lust-for-life-trailer-video/ |website=[[Spin (magazine)|Spin]] |date=March 29, 2017 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170330114648/http://www.spin.com/2017/03/lana-del-rey-new-album-lust-for-life-trailer-video/ |archive-date=March 30, 2017 }}</ref> "Lust for Life" met die Weeknd;<ref>{{cite magazine |last1=Xander |first1=Zellner |date=April 19, 2017 |title=Lana Del Rey's 'Lust for Life' Feat |url=https://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/7767668/lana-del-rey-lust-for-life-weeknd-billboard-twitter-trending-140 |url-status=live |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20170420172222/http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/7767668/lana-del-rey-lust-for-life-weeknd-billboard-twitter-trending-140 |archive-date=April 20, 2017 |access-date=April 21, 2017}}</ref> "Summer Bummer" met A$AP Rocky en Playboi Carti; en "Groupie Love", ook met Rocky.<ref>{{cite web|url=https://www.slantmagazine.com/house/article/lana-del-rey-drops-two-new-songs-summer-bummer-and-groupie-love|title=Lana Del Rey Drops Two New Songs: "Summer Bummer" and "Groupie Love"|website=[[Slant Magazine]]|first=Alexa|last=Camp|date=July 21, 2017|url-status=live|access-date=July 21, 2017}}</ref> Voor die vrystelling het Del Rey gesê: "Ek het my eerste 4 albums vir myself gemaak, maar hierdie een is vir my aanhangers en oor waarheen ek hoop ons almal gaan."<ref>{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/news/watch-lana-del-reys-dreamy-love-video-w467870|magazine=[[Rolling Stone]]|title=Watch Lana Del Rey's Dreamy 'Love' Video|date=February 20, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20190214125053/https://www.rollingstone.com/music/music-news/watch-lana-del-reys-dreamy-love-video-127133/|archive-date=February 14, 2019|author=Kreps, Daniel}}</ref> Die album het verdere samewerkings met Stevie Nicks<ref>{{cite web|url=https://variety.com/2017/music/news/lana-del-rey-lust-for-life-album-review-1202502553|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|title=Album Review: Lana Del Rey's 'Lust for Life'|author=Willman, Chris|date=July 21, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20190616194300/https://variety.com/2017/music/news/lana-del-rey-lust-for-life-album-review-1202502553/|archive-date=June 16, 2019}}</ref> en Sean Ono Lennon bevat,<ref>{{cite web|url=https://www.nme.com/news/music/lana-del-rey-sean-ono-lennon-collaboration-2054352|work=[[NME]]|title=Lana Del Rey's new song with Sean Ono Lennon features lyric about his parents|last=Britton|first=Luke Morgan|date=April 18, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20190824200217/https://www.nme.com/news/music/lana-del-rey-sean-ono-lennon-collaboration-2054352|archive-date=August 24, 2019}}</ref> wat die eerste keer was dat sy ander kunstenaars op haar eie vrystelling insluit. Die album het oor die algemeen gunstige resensies ontvang<ref>{{cite web|url=https://www.metacritic.com/music/lust-for-life/lana-del-rey|work=[[Metacritic]]|title=Lust for Life by Lana Del Rey|access-date=September 26, 2019|url-status=live}}</ref> en het Del Rey se derde nommer-een-album in die Verenigde Koninkryk geword, en haar tweede nommer-een-album in die Verenigde State.<ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/chart-news/lana-del-rey-scores-her-third-number-1-with-lust-for-life-on-the-official-albums-chart__19803/|title=Lana Del Rey's Lust For Life earns her a third Number 1 album |date=July 28, 2017 |first=Rob |last=Copsey |website=Officialcharts.com |access-date=October 24, 2021}}</ref><ref>{{cite magazine |last=Caulfield |first=Keith |date=August 2, 2017 |title=Lana Del Rey Debuts at No. 1 on Billboard 200 Albums Chart, Tyler, The Creator and Meek Mill Bow at Nos. 2 & 3 |url=https://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/7882489/lana-del-rey-lust-for-life-no-1-billboard-200-albums |access-date=October 24, 2021 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Op 27 September 2017 het Del Rey die LA to the Moon Tour aangekondig, 'n amptelike konserttoer met Jhené Aiko en Kali Uchis om die album verder te bevorder. Die toer het in Januarie 2018 in Noord-Amerika begin<ref>{{cite web|url=https://pitchfork.com/news/lana-del-rey-announces-tour/|title=Lana Del Rey Announces Tour|date=September 27, 2017|first1=Michelle|last1=Kim|first2=Matthew|last2=Strauss|website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|access-date=September 28, 2017}}</ref> en in Augustus afgesluit. ''Lust for Life'' is genomineer vir Best Pop Vocal Album vir die 60ste [[Grammy-toekenning|Grammy-toekennings]], wat Del Rey se tweede nominasie in die kategorie was.<ref name="2018Grammys">{{cite magazine |last=Lynch |first=Joe |date=November 28, 2017 |title=Grammys 2018 Nominees: The Complete List |url=https://www.billboard.com/articles/news/grammys/8047027/grammys-2018-complete-nominees-list |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |access-date=November 28, 2017}}</ref> In Januarie 2018 het Del Rey aangekondig dat sy in 'n regsgeding met die Britse rockband [[Radiohead]] betrokke was weens beweerde ooreenkomste tussen hul lied "Creep" en haar lied "Get Free".<ref name="Radiohead">{{cite web|work=[[The Guardian]]|url=https://www.theguardian.com/music/2018/mar/26/lana-del-rey-claims-copyright-dispute-radiohead-over-creep-get-freet|title=Lana Del Rey Claims Copyright Dispute with Radiohead is Over|last=Snapes|first=Laura|date=March 26, 2018|access-date=September 26, 2019}}</ref> Na haar aankondiging het regsverteenwoordigers van hul platemaatskappy Warner/Chappell die regsgeding en Del Rey se bewerings dat die band "100% van die lied se tantième" gevra het, ontken.<ref>{{cite web|last1=Sisario|first1=Ben|url=https://www.nytimes.com/2018/01/09/arts/music/lana-del-rey-radiohead-copyright.html|title=Radiohead Denies Suing Lana Del Rey Over Copyright (but Still Wants Credit)|website=[[The New York Times]]|date=January 9, 2018|access-date=June 2, 2020}}</ref> Del Rey het daardie somer tydens haar optrede by Lollapalooza in Brasilië aangekondig dat die regsgeding "oor" was.<ref name="Radiohead" /> Gedurende 2018 het Del Rey as gasvokalist verskyn op verskeie snitte deur ander musikante, insluitend "Living with Myself" deur Jonathan Wilson vir ''Rare Birds'' (2018),<ref>{{cite web|url= https://www.stereogum.com/1974084/jonathan-wilsons-new-album-features-lana-del-rey-hear-over-the-midnight/video/ |title=Jonathan Wilson's New Album Features Lana Del Rey & Father John Misty; Hear "Over The Midnight" |work=[[Stereogum]] |date=December 5, 2017 |first=Tome |last=Breihan |access-date=October 24, 2021}}</ref> "God Save Our Young Blood" en "Blue Madonna" deur Børns vir ''Blue Madonna'' (2018),<ref>{{cite magazine|magazine=[[Rolling Stone]]|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/hear-lana-del-rey-on-borns-new-electro-soul-song-blue-madonna-202214/|title=Hear Lana Del Rey on BORNS' New Electro-Soul Song 'Blue Madonna'|date=January 12, 2018|last=Reed|first=Ryan|archive-url=https://web.archive.org/web/20190927011208/https://www.rollingstone.com/music/music-news/hear-lana-del-rey-on-borns-new-electro-soul-song-blue-madonna-202214/|archive-date=September 27, 2019|url-status=live}}</ref> en "Woman" deur Cat Power vir ''Wanderer'' (2018).<ref>{{cite web |last1=Renshaw |first1=David |title=Cat Power announces new album Wanderer, collaboration with Lana Del Rey |url=http://www.thefader.com/2018/07/18/cat-power-wanderer-lana-del-rey |website=[[The Fader]] |date=July 18, 2018 |access-date=July 30, 2018 |url-status=live }}</ref> In November 2019 is Del Rey aangekondig as die gesig van [[Gucci]] se Guilty-parfuum en het vervolgens in druk- en televisie-advertensies verskyn saam met [[Jared Leto]] en Courtney Love.<ref>{{cite web |url=https://www.vogue.com/article/gucci-guilty-fragrance-campaign-party-hollywood-forever-cemetery |title=Gucci Celebrates the Gucci Guilty Campaign at the Hollywood Forever Cemetery |work=[[Vogue (magazine)|Vogue]] |date=November 4, 2018 |first=Cameron |last=Bird |access-date=April 8, 2019}}</ref><ref>{{cite magazine |last1=Reitman |first1=Shelby |title=Lana Del Rey Stars in Gucci Guilty Campaign With Jared Leto & Courtney Love |url=https://www.billboard.com/articles/news/8493537/lana-del-rey-gucci-guilty-campaign-jared-leto-courtney-love |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |access-date=May 16, 2019}}</ref> Die veldtog was gesentreer rondom die konsep van "Hollyweird".<ref name=":52">{{Cite web |last=Sunnucks |first=Jack |date=June 2, 2019 |title=Lana Del Rey on Being 'Just Weird Enough' for the Gucci Guilty Campaign |url=https://i-d.co/article/lana-del-rey-interview-gucci-guilty-album-norman-rockwell/ |access-date=October 4, 2022 |website=[[i-D]]}}</ref> Gucci se kreatiewe direkteur Alessandro Michele het gesê dat Guilty 'n geur is vir 'n vrou wat doen wat sy wil; Del Rey het verklaar sy is "baie beslis daardie persoon".<ref name=":52" /> [[File:Lana Del Rey @ Grammy Museum 10 13 2019 (49311725777).jpg|thumb|left|Del Rey tree op by die Grammy-museum in Oktober 2019]] Op 6 Augustus 2019 het Del Rey die filmmaker [[Guillermo del Toro]] met sy ster op die [[Hollywood Walk of Fame]] vereer en vervolgens 'n weergawe van "Season of the Witch" vrygestel vir sy film, ''Scary Stories to Tell in the Dark''.<ref>{{cite web|url=https://pitchfork.com/news/lana-del-rey-releases-looking-for-america-and-season-of-the-witch-listen/|title=Lana Del Rey Releases "Looking For America" and "Season of the Witch": Listen|website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|date=August 9, 2019 |first=Evan |last=Minsker |access-date=October 24, 2021}}</ref> Dieselfde dag het Del Rey die nie-album enkelsnit "Looking for America" vrygestel, wat sy spontaan vroeër daardie week geskryf en opgeneem het in reaksie op agtereenvolgende massa-skietvoorvalle in El Paso en Dayton.<ref>{{cite web |last=Dawson |first=Brit |date=August 7, 2019 |title=Lana Del Rey shares a new song in response to mass shootings |url=https://www.dazeddigital.com/music/article/45532/1/lana-del-rey-response-song-mass-shootings-looking-for-america |access-date=October 24, 2021 |website=[[Dazed]]}}</ref> Haar sesde ateljee-album, ''Norman Fucking Rockwell!'', is op 30 Augustus 2019 vrygestel.<ref name="takeaways">{{cite web|url=https://pitchfork.com/thepitch/5-takeaways-from-lana-del-reys-new-album-norman-fucking-rockwell/|work=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|title=5 Takeaways From Lana Del Rey's New Album, Norman Fucking Rockwell!|last=Sodomsky|first=Sam|date=August 30, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190910031246/https://pitchfork.com/thepitch/5-takeaways-from-lana-del-reys-new-album-norman-fucking-rockwell/|archive-date=September 10, 2019|url-status=live}}</ref><ref>{{cite magazine|magazine=[[Rolling Stone]]|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-ariana-grande-cover-882199/|archive-url=https://web.archive.org/web/20190920085325/https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-ariana-grande-cover-882199/|archive-date=September 20, 2019|title=Lana Del Rey Covers Ariana Grande in BBC Live Lounge|date=September 9, 2019|last=Shafer|first=Claire}}</ref><ref>{{cite magazine|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/8529446/lana-del-rey-break-up-with-your-girlfriend-cover-video|title=Lana Del Rey Covered Ariana Grande Because It's Christmas, Apparently: Watch|last=Rowley|first=Glenn|date=September 9, 2019}}</ref> Nadat sy die album in September 2018 aangekondig het,<ref name="papernfr" /><ref>{{cite web|url=https://www.nme.com/news/music/lana-del-rey-poetry-book-2380799|title=Lana Del Rey says she wants to publish a book of poetry|last=Daly|first=Rhian|date=September 18, 2018|website=[[NME]]|access-date=April 8, 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.spin.com/2019/01/lana-del-rey-album-update-new-single-teaser/|title=Lana Del Rey Says Her New Album and Book of Poetry Are Done|date=January 2, 2019|first=Winston|last=Cook-Wilson|work=[[Spin (magazine)|Spin]]|access-date=April 8, 2019}}</ref> is die album voorafgegaan deur die enkelsnitte "Mariners Apartment Complex",<ref>{{cite magazine |last=Reed |first=Ryan |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-jack-antonoff-new-song-mariners-apartment-complex-723271 |title=Lana Del Rey Recruits Jack Antonoff for New Song 'Mariners Apartment Complex' |magazine=[[Rolling Stone]] |date=September 12, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181209104855/https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-jack-antonoff-new-song-mariners-apartment-complex-723271/|archive-date=December 9, 2018|url-status=live}}</ref> "Venice Bitch",<ref name="papernfr">{{cite news |last=Gillespie |first=Katherine |url=http://www.papermag.com/norman-fucking-rockwell-lana-2606014325.html |title=Lana's New Album Is Called 'Norman Fucking Rockwell' |work=[[Paper (magazine)|Paper]] |date=September 18, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190903223915/https://www.papermag.com/norman-fucking-rockwell-lana-2606014325.html|archive-date=September 3, 2019}}</ref> "Hope Is a Dangerous Thing for a Woman like Me to Have – but I Have It",<ref name="rshope">{{cite magazine |last1=Reed |first1=Ryan |title=Hear Lana Del Rey's Mournful New Song 'Hope Is a Dangerous Thing...' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-new-song-hope-is-a-dangerous-thing-774028/ |magazine=[[Rolling Stone]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20190329195105/https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-new-song-hope-is-a-dangerous-thing-774028/|archive-date=March 29, 2019|date=January 9, 2019}}</ref> en "Doin' Time",<ref>{{cite magazine |last1=Daw |first1=Stephen |title=Lana Del Rey Covers 'Doin' Time' in New Sublime Documentary Clip: Watch |url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/8511610/lana-del-rey-doin-time-sublime-documentary-summertime |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |access-date=May 16, 2019}}</ref><ref>{{cite magazine |last1=Spanos |first1=Brittany |date=July 31, 2019 |title=Lana Del Rey Announces 'Norman F-cking Rockwell' Release Date, Track List |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-norman-fucking-rockwell-release-date-track-list-865743/ |magazine=[[Rolling Stone]] |access-date=July 31, 2019}}</ref> asook die gesamentlike enkelsnit "Fuck It, I Love You"/ "The Greatest".<ref>{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-fuck-it-i-love-you-the-greatest-video-874899/|magazine=[[Rolling Stone]]|title=Lana Del Rey Drops Double Video for 'F-ck It I Love You,' 'The Greatest'|last=Shaffer|first=Claire|date=August 22, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190920085339/https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-fuck-it-i-love-you-the-greatest-video-874899/|archive-date=September 20, 2019|url-status=live}}</ref> Die album het wydverspreide lof van kritici ontvang, en volgens die resensie-aggregator webwerf [[Metacritic]], is dit die beste beoordeelde album van Del Rey se loopbaan tot op daardie stadium.<ref>{{cite web|url=https://www.metacritic.com/music/norman-fucking-rockwell!/lana-del-rey/critic-reviews|work=[[Metacritic]]|title=Norman Fucking Rockwell! by Lana Del Rey|access-date=September 26, 2019}}</ref> ''NME'' het die album vyf uit vyf sterre toegeken.<ref>{{cite web|last=Dhaly |first=Rhian |title=Lana Del Rey – 'Norman Fucking Rockwell!' review |url=https://www.nme.com/reviews/album/lana-del-rey-norman-fucking-rockwell-review |website=[[NME]]|date=August 30, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190901170018/https://www.nme.com/reviews/album/lana-del-rey-norman-fucking-rockwell-review|archive-date=September 1, 2019|url-status=live}}</ref> In sy resensie vir ''Rolling Stone'' het Rob Sheffield geskryf: "die lank verwagte ''Norman Fucking Rockwell'' is nog massiewer en majestueuser as wat almal gehoop het dit sou wees. Lana verander haar vyfde en beste album in 'n toer deur gemene Amerikaanse drome, en gaan diep onder dekking in al ons nasie se mees verdraaide fantasieë van glans en gevaar", en het uiteindelik die album as 'n "popklassieker" bestempel.<ref>{{cite magazine|last=Sheffield|first=Rob|author-link=Rob Sheffield|magazine=[[Rolling Stone]]|title=Lana Del Rey Builds Her Most Elaborate Fantasies Yet on 'Norman F-cking Rockwell' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/lana-del-reys-norman-fucking-rockwell-878534/ |date=August 30, 2019| access-date=August 30, 2019}}</ref> Die album is genomineer vir twee Grammy-toekennings, Album van die Jaar en Lied van die Jaar, vir sy titelsnit.<ref>{{Cite web |date=October 26, 2022 |title=Lana Del Rey |url=https://www.grammy.com/artists/lana-del-rey/17822 |access-date=October 26, 2022 |website=[[Grammy Awards]]}}</ref><ref>{{cite magazine |last=Warner |first=Denise |date=November 20, 2019 |title=2020 Grammy Nominees: The Complete List |url=https://www.billboard.com/music/awards/2020-grammy-nominations-complete-list-8544267/ |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |location= |publisher=[[Valence Media]] |access-date=December 28, 2021}}</ref> ''Norman Fucking Rockwell!'' was die eerste keer dat Del Rey saam met Jack Antonoff gewerk het, wat grootliks mede-geskryf en vervaardig het;<ref>{{Cite web |last=Cowen |first=Trace William |date=August 22, 2019 |title=Lana Del Rey Wasn't Immediately Sold on the Idea of Working With Jack Antonoff on New Album |url=https://www.complex.com/music/2019/08/lana-del-rey-wasnt-sold-working-with-jack-antonoff-new-album |access-date=October 26, 2022 |website=[[Complex (magazine)|Complex]]}}</ref> Antonoff het later met Del Rey saamgewerk aan haar volgende ateljee-album<ref>{{Cite magazine |last=Shaffer |first=Claire |date=March 22, 2021 |title=Lana Del Rey's 'Chemtrails Over the Country Club' Is a Somber American Travelogue |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/lana-del-reys-chemtrails-over-the-country-club-1144980/ |access-date=October 26, 2022 |magazine=[[Rolling Stone]]}}</ref> en gesproke woord-album.<ref>{{Cite web |last=Hussey |first=Allison |date=July 28, 2020 |title=Lana Del Rey Releases New Spoken Word Poetry Album Violet Bent Backwards Over the Grass |url=https://pitchfork.com/news/listen-to-lana-del-reys-new-spoken-word-poetry-album-violet-bent-backwards-over-the-grass/ |access-date=October 26, 2022 |website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]}}</ref> In September was Del Rey te sien in 'n samewerking met [[Ariana Grande]] en [[Miley Cyrus]] getiteld "Don't Call Me Angel", die hoofenkelsnit van die klankbaan vir die 2019-rolprent ''Charlie's Angels''.<ref name="charlies angels">{{cite web |last1=Breihan |first1=Tom |date=June 27, 2019 |title=Miley Cyrus, Ariana Grande, Lana Del Rey's "Don't Call Me Angel": Watch The Trailer |url=https://www.stereogum.com/2049383/preview-ariana-grande-lana-del-rey-miley-cyrus-charlies-angels-song/video/ |access-date=June 28, 2019 |website=[[Stereogum]]}}</ref> Die lied was matig suksesvol internasionaal en is later tot goud in verskeie lande gesertifiseer.<ref>[https://www.ariacharts.com.au/charts/singles-chart ARIA Australian Top 50 Singles Chart – Australia's Official Top 50 Songs, Pop, Rock and All Genres]. ARIA Charts. Retrieved on March 22, 2020.</ref><ref>{{Cite web |title=Gold/Platinum |url=https://musiccanada.com/gold-platinum/ |access-date=October 26, 2022 |website=[[Music Canada]]}}</ref> In November het Del Rey verskyn in die Amazon Prime-spesiale ''The Kacey Musgraves Christmas Show'', saam met gaste soos Camila Cabello, [[James Corden]], en [[Troye Sivan]].<ref>{{cite magazine |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/kacey-musgraves-christmas-show-special-907779/ |title=Kacey Musgraves Announces All-Star Christmas Special |magazine=[[Rolling Stone]] |date=November 4, 2019 |first=Claire |last=Shaffer |access-date=March 22, 2020}}</ref><ref>Gonzalez, Sandra. (November 4, 2019) [https://www.cnn.com/2019/11/04/entertainment/kacey-musgraves-christmas/index.html Kacey Musgraves is getting a Christmas special on Amazon]. ''[[CNN]]''. Retrieved on March 22, 2020.</ref> === 2020-2021: ''Chemtrails over the Country Club'', ''Blue Banisters'', en poësieversamelings === In 'n onderhoud vir ''L'Officiel'' se eerste Amerikaanse uitgawe vroeg in 2018, toe gevra oor haar belangstelling om 'n rolprent te maak, het Del Rey geantwoord dat sy genader is om 'n [[Broadway (teater)|Broadway]]-musiekblyspel te skryf en onlangs daaraan begin werk het. Toe gevra hoe lank dit sou neem om die werk te voltooi, het sy geantwoord, "Ek mag dit binne twee of drie jaar klaarmaak."<ref>{{cite news|url=https://www.lofficielusa.com/music/lana-del-rey-cover-story|title=Groupie Love: Lana Del Rey by Kim K, Stevie Nicks, Courtney Love, & More|last=Defebaugh|first=William|date=February 7, 2018|magazine=[[L'Officiel]]|access-date=April 7, 2018}}</ref><ref>{{cite news|url=https://pitchfork.com/news/lana-del-rey-says-shes-working-on-a-musical/|title=Lana Del Rey Says She's Working on a Musical|last=Sodomsky|first=Sam|date=February 7, 2018|access-date=April 7, 2018|website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]}}</ref> Sy het ook aangekondig dat sy sou bydra tot die klankbaan van 'n nuwe verwerking van ''Alice's Adventures in Wonderland''.<ref name="stereogum.com">{{cite web |last1=Breihan |first1=Tom |date=August 30, 2019 |title=Lana Del Rey Says She's Working On Another New Album Called White Hot Forever |url=https://www.stereogum.com/2056648/lana-del-rey-says-shes-working-on-another-new-album-called-white-hot-forever/news/ |website=[[Stereogum]]}}</ref> Nadat sy in 2019 'n gesprokewoordalbum aangekondig het, het Del Rey ''Violet Bent Backwards over the Grass'' en sy ooreenstemmende gesproke woord-album in 2020 vrygestel. Die fisiese boek is op 29 September vrygestel en die Jack Antonoff-vervaardigde oudioboek op 28 Julie.<ref name="auto1">:{{Cite web |title=Lana Del Rey on Instagram: "Violet bent backwards over the grass link in bio 🌲" |url=https://www.instagram.com/p/CCb-vW7p8Dt/ |url-access=subscription |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CCb-vW7p8Dt |archive-date=December 23, 2021 |access-date=October 8, 2020 |website=[[Instagram]]}}{{cbignore}}{{broken link|date=May 2025}}</ref><ref>{{Cite web |date=October 8, 2020 |title=Lana Del Rey – Violet Bent Backwards Over The Grass |url=https://lanadelrey.com/ |access-date=October 8, 2020 |website=Lana Del Rey Official Website}}</ref> Die gesproke woord-gedig "LA Who Am I to Love You" is die dag voor die album se vrystelling as die hoofenkelsnit vrygestel. In Mei 2020 het Del Rey 'n tweede boek, ''Behind the Iron Gates – Insights from the Institution'', aangekondig, wat oorspronklik beplan was om in Maart 2021 vrygestel te word;<ref>{{Cite magazine |last=Peters |first=Mitchell |date=May 24, 2020 |title=Lana Del Rey Shares New Spoken Word Piece 'Patent Leather Do-Over': Listen |url=https://www.billboard.com/music/music-news/lana-del-rey-shares-new-spoken-word-piece-patent-leather-do-over-listen-9389738/ |access-date=October 27, 2022 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> haar vordering met die boek is verloor toe die manuskrip in 2022 uit haar motor gesteel is.<ref name=":42">{{Cite web |last=Squires |first=Bethy |date=October 19, 2022 |title=Lana Del Rey Loses Music, Manuscript in a Robbery |url=https://www.vulture.com/2022/10/lana-del-rey-lost-music-manuscript-in-a-robbery.html |access-date=October 19, 2022 |website=[[New York (magazine)#Vulture|Vulture]]}}</ref> In September 2020 was Del Rey te sien op 'n remix van Matt Maeson se 2019-lied "Hallucinogenics". Die duo het die lied vroeër in 2019 saam lewendig opgevoer. In November 2020 het Del Rey aangekondig dat sy 'n digitale opname sou vrystel wat bestaan uit "Amerikaanse standaarde en klassieke" op Kersdag, hoewel dit nog nie vrygestel is nie.<ref>{{Cite magazine |last=Martoccio |first=Angie |date=November 4, 2020 |title=Lana Del Rey Preps LP of Standards, Covers 'You'll Never Walk Alone' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-youll-never-walk-alone-standards-album-1085886/ |access-date=March 20, 2021 |magazine=[[Rolling Stone]]}}</ref> Die opname bevat verskeie liedjies wat saam met Nikki Lane opgeneem is. Dieselfde maand het sy bygedra tot 'n dokumentêr oor [[Liverpool F.C.]], ''The End of the Storm'', waar sy die klub se volkslied, "You'll Never Walk Alone", opgevoer het. Del Rey het ook die weergawe as 'n beperkte uitgawe enkelsnit vrygestel, met alle opbrengste wat na die LFC-stigting gegaan het.<ref>{{cite web |title=The End of the Storm soundtrack to benefit LFC Foundation |url=https://www.liverpoolfc.com/news/announcements/415825-the-end-of-the-storm-soundtrack-to-benefit-lfc-foundation |website=LiverpoolFC.com |date=November 13, 2020 |publisher=Liverpool Football Club |access-date=February 13, 2021}}</ref> Del Rey is bekend as 'n aanhanger van die klub en het wedstryde by [[Anfield]] bygewoon.<ref>{{cite web |last1=Hunter |first1=Steve |title=PHOTOS: Lana Del Rey at Anfield |url=https://www.liverpoolfc.com/news/first-team/130816-photos-lana-del-rey-at-anfield |website=LiverpoolFC.com |date=March 10, 2013 |publisher=Liverpool Football Club |access-date=February 13, 2021}}</ref> Del Rey het in September 2019 met die realiteitstelevisiepersoonlikheid Sean Larkin begin uitgaan; die paartjie is in Maart 2020 uitmekaar.<ref>{{cite news |title=Lana Del Rey and Sean 'Sticks' Larkin Have Split: 'Right Now, We're Just Friends,' Says Cop |url=https://people.com/music/lana-del-rey-sean-larkin-split/ |access-date=21 Desember 2020 |work=People |date=19 Maart 2020 |first=Maria |last=Pasquini}}</ref> In Desember 2020 is berig dat sy verloof is aan die musikant Clayton Johnson.<ref>{{cite news |title=Lana Del Rey is engaged, and here's what we know about her under-the-radar fiancé |url=https://news.yahoo.com/lana-del-rey-engaged-heres-195946147.html |access-date=December 21, 2020 |work=[[Los Angeles Times]] |date=December 16, 2020 |first=Christine |last=D'Zurilla }}</ref> Op 19 Maart 2021 het Del Rey haar sewende ateljee-album, ''Chemtrails over the Country Club'', vrygestel tot kritiese lof.<ref>{{cite web|url=https://www.metacritic.com/music/chemtrails-over-the-country-club/lana-del-rey|publisher=[[Metacritic]]|title=Chemtrails Over the Country Club by Lana Del Rey Tracks and Reviews|access-date=July 4, 2021}}</ref> In 2019 aangekondig, was die album oorspronklik geskeduleer vir vrystelling in 2020 onder die titel ''White Hot Forever''<ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/lana-del-rey-new-album-white-hot-forever-norman-fucking-rockwell-release-date-tracklist-a9084746.html|title=Lana Del Rey reveals new album White Hot Forever will be released in 2020|last=Harrison|first=Ellie|website=[[The Independent]]|date=August 30, 2019|access-date=October 20, 2019}}</ref><ref name="stereogum.com" /> maar is in November 2020 uitgestel weens 'n vertraging in vinielvervaardiging. Soos ''Norman Fucking Rockwell!'', is ''Chemtrails over the Country Club'' grootliks deur Del Rey saam met Jack Antonoff vervaardig.<ref>{{Cite web|url=https://www.interviewmagazine.com/music/who-is-lana-del-rey-jack-antonoff-september-poetry-cover|title=Who is Lana Del Rey?|website=[[Interview Magazine]] |date=September 8, 2021 |first=Jack |last=Antonoff |access-date=July 4, 2020}}</ref> Dit is voorafgegaan deur die enkelsnitte "Let Me Love You like a Woman" op 16 Oktober 2020,<ref>{{Cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-new-single-let-me-love-you-like-a-woman-1075739/|title=Lana Del Rey Returns With Tender New Song 'Let Me Love You Like a Woman'|magazine=[[Rolling Stone]]|date=October 16, 2020 |first1=Brittany |last1=Spanos |first2=Althea |last2=Legaspi|access-date=October 22, 2020}}</ref> en die titelsnit op 11 Januarie 2021.<ref>{{Cite web|last=Daly|first=Rhian|date=January 11, 2021|title=Lana Del Rey shares beautiful new song 'Chemtrails Over The Country Club'|url=https://www.nme.com/news/music/lana-del-rey-shares-new-song-chemtrails-over-the-country-club-2853990|access-date=July 4, 2021|website=[[NME]]}}</ref><ref>{{Cite magazine|last=Ehrlich|first=Brenna|date=January 11, 2021|title=Lana Del Rey Reveals Cover, Tracklist for 'Chemtrails Over the Country Club'|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-chemtrails-cover-tracklist-1112420/|access-date=July 4, 2021|magazine=[[Rolling Stone]]}}</ref> Musiekvideo’s is vir beide liedjies sowel as "White Dress" vrygestel.<ref>{{Cite magazine|date=March 2, 2021|first=Gil|last=Kaufman|title=Lana Del Rey Rollerblades Down a Desert Highway in Hazy 'White Dress' Teaser|url=https://www.billboard.com/music/pop/lana-del-rey-white-dress-teaser-9533451/|access-date=July 4, 2021|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|quote=Lana Del Rey dropped a 20-second teaser for her upcoming "White Dress" single over the weekend, giving fans another peek at the visual from the single off her upcoming ''Chemtrails Over the Country Club'' album.}}</ref> Haar agtste ateljee-album, ''Blue Banisters'', is op 22 Oktober 2021 vrygestel.<ref>{{Cite web|last=Murray|first=Robin|date=March 20, 2021|title=Lana Del Rey Announces New Album 'Rock Candy Sweet'|url=https://www.clashmusic.com/news/lana-del-rey-announces-new-album-rock-candy-sweet|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210320225946/https://www.clashmusic.com/news/lana-del-rey-announces-new-album-rock-candy-sweet|archive-date=March 20, 2021|access-date=March 20, 2021|website=[[Clash (magazine)|Clash]]}}</ref><ref>{{Cite web|last=Hussey|first=Allison|date=March 20, 2021|title=Lana Del Rey Announces New Album Rock Candy Sweet|url=https://pitchfork.com/news/lana-del-rey-announces-new-album-rock-candy-sweet/|access-date=March 20, 2021|website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=Lana Del Rey on Instagram: "Album out later later… Single out soonish. Have a good fourth x" |url=https://www.instagram.com/p/CQ4sLo6pGxQ/ |url-access=subscription |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CQ4sLo6pGxQ |archive-date=December 23, 2021 |access-date=July 4, 2021 |via=[[Instagram]]}}{{cbignore}}</ref> Dit is voorafgegaan deur die gelyktydige vrystelling van drie liedjies op 20 Mei 2021: die titelsnit, "Text Book", en "Wildflower Wildfire",<ref>{{cite web |last1=Breihan |first1=Tom |date=May 20, 2021 |title=Lana Del Rey – "Blue Banisters," "Text Book," & "Wildflower Wildfire" |url=https://www.stereogum.com/2148489/lana-del-rey-blue-banisters-text-book-wildflower-wildfire/music/ |website=[[Stereogum]]}}</ref> asook die vrystelling van die enkelsnit "Arcadia" op 8 September 2021.<ref>{{Cite web |last=Lavin |first=Will |date=September 8, 2021 |title=Lana Del Rey reveals 'Blue Banisters' album release date and shares new song, 'ARCADIA' |url=https://www.nme.com/news/music/lana-del-rey-reveals-blue-banisters-album-release-date-and-shares-new-song-arcadia-3040781 |access-date=October 16, 2021 |website=[[NME]]}}</ref> 'n Musiekvideo is op 8 September 2021 vir "Arcadia" vrygestel, met 'n alternatiewe musiekvideo vir die snit op 7 Oktober 2021 vrygestel. 'n Musiekvideo vir die snit "Blue Banisters" is op 20 Oktober 2021 vrygestel. === 2022-hede: ''Did You Know That There's a Tunnel Under Ocean Blvd'', ''Stove'' en 'n maat-album === Op 21 Januarie 2022 het Del Rey 'n lied getiteld "Watercolor Eyes" tydens 'n episode van ''Euphoria'' vrygestel.<ref>{{cite web|url=https://pitchfork.com/news/lana-del-rey-shares-new-song-watercolor-eyes-listen/|title=Lana Del Rey Shares New Song "Watercolor Eyes": Listen|last=Bloom|first=Madison|website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|date=January 21, 2022|access-date=January 21, 2022}}</ref> Del Rey het in 2022 bevestig dat sy aan nuwe musiek en poësie gewerk het; op 19 Oktober 2022 het sy egter 'n reeks video's op haar Instagram geplaas waarin sy onthul dat haar motor "enkele maande" tevore ingebreek is<ref name=":3">{{Cite web |last=Medina |first=Dani |date=October 19, 2022 |title=Lana Del Rey Says Laptop Containing New Music, Book Was Stolen |url=https://www.iheart.com/content/2022-10-19-lana-del-rey-says-laptop-containing-new-music-book-was-stolen/ |access-date=October 20, 2022 |website=[[iHeart]]}}</ref> en haar rugsak – met 'n skootrekenaar, hardeskywe en drie videokameras – gesteel is, wat diewe toegang gegee het tot onvoltooide liedjies, 'n 200-bladsy-manuskrip van haar komende poësiebundel ''Behind the Iron Gates - Insights from an Institution'', en twee jaar se gesinsvideo-opnames. Del Rey het die gesteelde skootrekenaar se inhoud op afstand uitgevee, wat die enigste werkende kopie van haar poësiebundel bevat het.<ref name=":3" /><ref name=":42"/> "Ten spyte van alles wat gebeur het, is ek vol vertroue in die komende album,"<ref name=":42"/> het Del Rey in haar Instagram-video's gesluit.<ref name=":42"/> Op 21 Oktober 2022 is Del Rey vertoon op "Snow on the Beach" deur [[Taylor Swift]],<ref>{{Cite magazine |last=Spanos |first=Brittany |date=October 21, 2022 |title=Taylor Swift Lets Us Into Her Darkest Dreams On 'Midnights' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/taylor-swift-midnights-1234611211/ |access-date=October 21, 2022 |magazine=[[Rolling Stone]]}}</ref> op haar album ''Midnights'', geskryf deur Swift, Del Rey, en Jack Antonoff.<ref name="Apple Music">{{cite web|last=Swift|first=Taylor|date=October 21, 2022|title=Midnights|url=https://music.apple.com/us/album/midnights/1649434004|website=[[Apple Music]] (US)|access-date=October 12, 2022|archive-date=October 12, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221012053554/https://music.apple.com/us/album/midnights/1649434004|url-status=live}}</ref> Die lied het op nommer 4 gedebuteer op die ''Billboard'' Hot 100, en was Del Rey se hoogste plasering op die ranglys.<ref>{{Cite magazine |last1=Trust |first1=Gary |date=October 31, 2022 |title=Taylor Swift Makes History as First Artist With Entire Top 10 on Billboard Hot 100, Led by 'Anti-Hero' at No. 1 |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/taylor-swift-all-hot-100-top-10-anti-hero-1235163664/ |access-date=October 31, 2022 |magazine=Billboard}}</ref> Op 7 Desember 2022 het Del Rey "Did You Know That There's a Tunnel Under Ocean Blvd" vrygestel as die hoofenkel van haar negende ateljee-album met dieselfde naam.<ref name="PF DYK">{{cite web |last1=Strauss |first1=Matthew |last2=Ruiz |first2=Matthew Ismael |date=December 7, 2022 |title=Lana Del Rey Announces New Album, Shares New Song |url=https://pitchfork.com/news/lana-del-rey-announces-new-album-shares-new-song-listen/ |access-date=December 8, 2022 |website=Pitchfork}}</ref> In Januarie 2023 is Del Rey deur Nadia Lee Cohen gefotografeer en deur [[Billie Eilish]] vir die voorblad van ''Interview'' se Maart-uitgawe ondervra.<ref name=":0a">{{Cite web |last=Lent |first=Caitlin |date=February 14, 2023 |title=Lana Del Rey and Billie Eilish Fall in Love |url=https://www.interviewmagazine.com/music/lana-del-rey-and-billie-eilish-fall-in-love |access-date=February 18, 2023 |website=Interview Magazine}}</ref> In die onderhoud het Del Rey onthul dat die album haar diepste gedagtes sou verken en dat sommige van die liedjies op die album "super lank en woordryk" is.<ref name=":0a" /> Op 14 Februarie 2023 is "A&W" as die tweede enkel van die album vrygestel, en 'n maand later, op 14 Maart 2023, is die derde enkel van die album, "The Grants", vrygestel.<ref>{{Cite web |last=Murray |first=Robin |date=February 14, 2023 |title=Lana Del Rey Shares Beautiful New Song 'A&W' |url=https://www.clashmusic.com/news/lana-del-rey-shares-beautiful-new-song-aw/ |access-date=February 16, 2023 |website=[[Clash (magazine)|Clash]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=Lana Del Rey Examines The Power Of Memory & Family On New Song "The Grants" |url=https://genius.com/a/lana-del-rey-examines-the-power-of-memory-family-on-new-song-the-grants |access-date=March 15, 2023 |website=Genius}}</ref> ''Did You Know That There's a Tunnel Under Ocean Blvd'' is op 24 Maart 2023 vrygestel.<ref name="PF DYK" /> Op 19 Mei 2023 het Del Rey haar gewilde, voorheen onvrygestelde lied "Say Yes to Heaven" as 'n enkel vrygestel, nadat sy dit in November 2013 geskryf en opgeneem het, met die bedoeling om dit in ''Ultraviolence'' in te sluit, voordat dit gekanselleer is. Dele van die lied is op 15 Augustus 2016 uitgelek en deur ander wat Del Rey naboots op Spotify vrygestel.<ref>{{cite web |last=Black |first=Sandra |date=May 19, 2023 |title=Lana Del Rey officially releases 'Say Yes to Heaven' |url=https://www.hotpress.com/music/lana-del-rey-officially-releases-say-yes-to-heaven-22969396 |access-date=May 19, 2023 |website=[[Hot Press]]}}</ref> Op 26 Mei 2023 het Taylor Swift 'n remix van "Snow on the Beach" vrygestel, met "meer" Lana Del Rey, saam met die ''Til Dawn''-uitgawe van haar album ''Midnights'', weens aanvraag van aanhangers wat wou hê Del Rey moes 'n vers in die lied hê, terwyl sy in die oorspronklike weergawe slegs agtergrondvokale gehad het.<ref>{{cite magazine |last=Bowenbank |first=Starr |date=May 26, 2023 |title=Taylor Swift's 'Snow on the Beach (feat. More Lana Del Rey)' Has Arrived: Stream It Now |url=https://www.billboard.com/music/music-news/taylor-swift-snow-on-the-beach-feat-more-lana-del-rey-stream-it-now-1235340826/ |access-date=May 26, 2023 |magazine=Billboard}}</ref> Op 20 Julie 2023 is Del Rey opgemerk waar sy koffie skink en met kliënte gesels by 'n Waffle House in Florence, [[Alabama]], in volle werknemersuniform met haar eie "Lana"-naambordjie.<ref>{{Cite magazine|last=Dailey|first=Hannah|date=July 21, 2023|title=Lana Del Rey Works a Shift at a Waffle House in Alabama: See the Photos|url=https://www.billboard.com/music/music-news/lana-del-rey-works-waffle-house-alabama-photos-1235376235/|access-date=July 22, 2023|magazine=Billboard}}</ref> Del Rey het later verduidelik dat die kelners haar ná 'n paar uur daar gevra het of sy 'n hemp wou hê, waarop sy ja gesê het; terwyl sy die uniform aangehad het, het die bestuurder haar gevra om 'n gereelde kliënt te bedien.<ref>{{Cite magazine |last=Lamour |first=Joseph |date=25 Julie 2023 |title=We finally know why Lana Del Rey was working at a Waffle House in Alabama |url=https://www.today.com/food/news/lana-del-rey-waffle-house-alabama-rcna95985 |access-date=12 Junie 2025 |magazine=Today}}</ref> In 2023 het Del Rey 'n promosietoer ter ondersteuning van ''Did You Know That There's a Tunnel Under Ocean Blvd'' onderneem, wat tot 2025 geduur het.<ref>{{cite magazine |last=Blistein |first=Jon |date=August 21, 2023 |title=See Lana Del Rey This Fall — If You're Lucky Enough to Live In One of These 10 Cities |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-tour-dates-fall-2023-1234809452/ |access-date=August 21, 2023 |magazine=Rolling Stone}}</ref> Op 20 Oktober 2023 was Del Rey te sien in Holly Macve se enkel "Suburban House". Macve het gedeel dat die twee kunstenaars in 2017 die eerste keer paaie gekruis het en dat sy 'n "groot aanhanger van [Lana se] musiek" is.<ref>{{cite web |last=Duran |first=Anagricel |date=October 23, 2023 |title=Listen to Lana Del Rey team up with Holly Macve for new single 'Suburban House |url=https://www.nme.com/news/music/listen-to-lana-del-rey-team-up-with-holly-macve-for-new-single-suburban-house-3519902/ |access-date=October 23, 2023 |website=NME}}</ref> Op 10 November 2023 het Del Rey 5 nominasies vir die Grammy-toekennings van 2024 ontvang, insluitend Album van die Jaar en Beste Alternatiewe Musiekalbum vir ''Did You Know That There's a Tunnel Under Ocean Blvd'', Lied van die Jaar en Beste Alternatiewe Musiekuitvoering vir "A&W", en Beste Pop Duo/Groep Uitvoering vir "Candy Necklace" met Jon Batiste.<ref>{{Cite web|title=2024 GRAMMY Nominations: See The Full Nominees List|url=https://www.grammy.com/news/2024-grammys-nominations-full-winners-nominees-list|access-date=November 10, 2023|website=[[Grammy Awards]]}}</ref> Sy is aangestel as die gesig vir die [[Skims]] 2024 Valentynsdag-versameling.<ref>{{cite web|url=https://www.vogue.com/article/lana-del-rey-skims-campaign-grammys-coachella|title=Lana del Rey Talks Headlining Coachella, Her Grammys Noms, and Why She Loves Valentine's Day|date=January 18, 2024 }}</ref> Op 31 Januarie 2024 het Del Rey by ''Billboard'' se pre-Grammy-geleentheid haar tiende ateljee-album aangekondig. Dit is oorspronklik ''Lasso'' getitel en vir September 2024 geskeduleer;<ref>{{Cite magazine|last=Brandle|first=Lars|date=1 Februarie 2024|title=Lana Del Rey Announces New Album 'Lasso'|url=https://www.billboard.com/music/pop/lana-del-rey-announces-album-lasso-1235594901/|access-date=1 Februarie 2024|magazine=Billboard}}</ref> daarna het die titel na ''The Right Person Will Stay'' met 'n vrystellingsdatum van Mei 2025 verander, voordat Del Rey in Januarie 2026 die nuwe titel ''Stove'' bevestig het.<ref name="stove">{{cite web |url=https://people.com/lana-del-rey-reveals-why-forthcoming-country-album-delayed-11798120 |title=Lana Del Rey Reveals Why Forthcoming Country Album The Right Person Will Stay — Now Titled Stove — Was Delayed |date=26 Augustus 2025 |access-date=26 Augustus 2025 |first=Ilana |last=Kaplan |work=People}}</ref> Dit is haar eerste country-album. "Tough", 'n samewerking met die Amerikaanse rapper Quavo, is op 3 Julie 2024 vrygestel.<ref>{{Cite web|last=Saponara|first=Michael|date=June 28, 2024|title=Lana Del Rey & Quavo Reveal Release Date for Upcoming 'Tough' Collaboration|url=https://www.billboard.com/music/rb-hip-hop/lana-del-rey-quavo-tough-song-release-date-1235720275/|access-date=June 28, 2024|magazine=Billboard}}</ref> In April 2024 het Del Rey haar optredes met 'n hoofvertoning by die Coachella-fees hervat. Ná die optrede het sy haar heel eerste solo-hoofstadionkonsert, by Fenway Park in [[Boston]] op 20 Junie, aangekondig.<ref>{{Cite magazine |last=Kaufman |first=Gil |date=6 Mei 2024 |title=Lana Del Rey Announces First-Ever U.S. Stadium Headlining Gig |url=https://www.billboard.com/music/pop/lana-del-rey-first-stadium-headlining-show-fenway-boston-1235674286/ |access-date=15 Augustus 2024 |magazine=Billboard |language=en-US}}</ref> Die vertoning het uitverkoop, maar het kritiek van sommige aanhangers gelok omdat dit voortgegaan het nadat 'n donderstorm dit vertraag en plaaslike geraasverordeninge dit verkort het.<ref>{{Cite web |last=Farrar |first=Molly |title=Readers: Lana Del Rey should've rescheduled Fenway Park show |url=https://www.boston.com/community/music/2024/06/24/readers-say-lana-del-rey-shouldve-rescheduled-her-fenway-park-show/ |access-date=15 Augustus 2024 |website=Boston.com |date=24 Junie 2024 |language=en-US}}</ref> Deur die somer het sy by feeste regoor Europa opgetree, onder meer Primavera Sound in [[Spanje]]<ref>{{Cite web |last=Richards |first=Will |date=3 Junie 2024 |title=Primavera Sound 2024 review: Lana Del Rey, Lankum and lightning hit Barcelona |url=https://www.rollingstone.co.uk/music/primavera-sound-2024-festival-review-lana-del-rey-sza-steve-albini-40149/ |access-date=15 Augustus 2024 |website=Rolling Stone UK |language=en-GB}}</ref> en die Reading- en Leeds-feeste in [[Engeland]].<ref>{{Cite web |last1=Jenne |first1=Ellen |last2=Roy |first2=Nicola |date=13 Augustus 2024 |title=Reading and Leeds fans 'beg' for iconic act to join Lana Del Rey |url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/whats-on/music-nightlife-news/lana-del-rey-reading-leeds-29733219 |access-date=15 Augustus 2024 |website=Manchester Evening News |language=en}}</ref> In totaal het Del Rey tien vertonings op die 2024-skof van die toer gelewer. [[Lêer:LanaWembley030725-144 - 54640470921.jpg|duimnael|Del Rey (links) en Addison Rae (regs) tree in Julie 2025 by die [[Wembley-stadion]] op]] Op 25 November 2024 het Del Rey 'n ses-datum-skof deur die Verenigde Koninkryk en Ierland vir 2025 aangekondig, wat op 23 Junie begin en op 4 Julie geëindig het. Die uitverkoopte skof het haar eerste stadionoptredes in die streek ingelui: sy het by [[Cardiff]] se [[Millennium Stadium|Principality Stadium]], [[Glasgow]] se Hampden Park, [[Liverpool]] se [[Anfield]] en [[Dublin]] se Aviva Stadium gedebuteer, en twee vertonings by [[Londen]] se [[Wembley-stadion]] gelewer.<ref>{{Cite web |last=Yates |first=Jonny |date=25 November 2024 |title=Lana Del Rey announces 2025 UK and Ireland stadium tour dates |url=https://www.thepinknews.com/2024/11/25/lana-del-rey-tour-uk-tickets-presale/ |access-date=25 November 2024 |website=PinkNews |language=en-US}}</ref><ref>{{cite web |title=Lana Del Rey achieves major milestone with 2025 Summer Tour |url=https://www.geo.tv/latest/577076-lana-del-rey-achieves-major-milestone-with-2025-summer-tour |website=Geo News |date=30 November 2024 |access-date=27 Mei 2025}}</ref> Die voorprogramme is op 22 Junie 2025 aangekondig: London Grammar in Cardiff, Banks in Glasgow, Liverpool en Dublin, en Addison Rae vir die Londense datums.<ref>{{cite web |title=Lana Del Rey announces support acts for UK stadium tour |url=https://www.nme.com/news/music/lana-del-rey-announces-support-acts-for-uk-stadium-tour-3871739 |website=NME |date=22 Junie 2025 |access-date=22 Junie 2025}}</ref> In 2025 het Del Rey en The Weeknd saamgewerk aan die lied "The Abyss" van sy album ''Hurry Up Tomorrow''.<ref>{{Cite web |date=2025-01-31 |title=Florence + the Machine, Lana Del Rey guest on new The Weeknd album |url=https://www.1057thepoint.com/music-news/florence-the-machine-lana-del-rey-guest-on-new-the-weeknd-album/ |access-date=2025-03-13 |website=105.7 The Point |language=en-US}}</ref> Op 25 April 2025 het Del Rey as hoofkunstenaar by die Stagecoach-fees opgetree, waar sy verskeie nuwe liedjies uit haar komende country-album voorgestel het.<ref>{{cite web | url=https://pitchfork.com/news/lana-del-rey-sturgill-simpson-zach-bryan-set-for-stagecoach-festival-2025/| title=Lana Del Rey, Sturgill Simpson, and Zach Bryan Set for Stagecoach Festival 2025 | website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]] | date=5 September 2024 }}</ref> Die album is voorafgegaan deur die enkelsnitte "Henry, Come On" en "Bluebird", wat sy albei saam met Luke Laird geskryf en saam met Drew Erickson vervaardig het.<ref>{{cite web |title=Lana Del Rey Announces New Album 'The Right Person Will Stay' |url=https://pitchfork.com/news/lana-del-rey-announces-new-album-the-right-person-will-stay |website=Pitchfork |date=29 November 2024 |access-date=27 Mei 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Lana Del Rey Shares New Song "Bluebird": Listen |url=https://pitchfork.com/news/lana-del-rey-shares-new-song-bluebird-listen |website=Pitchfork |date=18 April 2025 |access-date=27 Mei 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Lana Del Rey at Stagecoach 2025 |url=https://www.papermag.com/lana-del-rey-stagecoach-2025 |website=Paper Magazine |date=27 April 2025 |access-date=27 Mei 2025}}</ref> Op 16 April 2026 het Del Rey die lied "First Light" van die klankbaan van die [[James Bond]]-videospeletjie ''007 First Light'' vrygestel.<ref name="bbc-bond" /><ref>{{cite web |last1=Romano |first1=Nick |date=16 April 2026 |title=From 'Video Games' to video games, Lana Del Rey records new James Bond theme song for 007: First Light |url=https://ew.com/lana-del-rey-james-bond-theme-song-007-first-light-11950902 |website=Entertainment Weekly |language=en-US |access-date=16 April 2026}}</ref> Op 15 Julie 2026 het Del Rey in 'n plasing op [[Instagram]] aangekondig dat ''Stove'' byna voltooi is en dat bykomende materiaal saam met verskeie medewerkers in 'n tweede, "maat"-album saamgestel is. Die plasing het beelde van twee vinielkunswerke ingesluit, een vir ''Stove'' en die ander met 'n boot genaamd "Spyda", wat daarop dui dat dit die maat-album se titel is.<ref>{{cite web |title=Lana Del Rey Claims Stove Has a "Companion Album" |first=Hattie |last=Lindert |work=Pitchfork |url=https://pitchfork.com/story/lana-del-rey-new-album/ |date=15 Julie 2026 |access-date=18 Julie 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=Lana Del Rey Announces 'Beautiful' Companion Album to Long-Awaited 'Stove' |first=Charisma |last=Madarang |work=Rolling Stone |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-companion-album-stove-1235594388/ |date=15 Julie 2026 |access-date=18 Julie 2026}}</ref> == Kunstenaarskap == ===Musikale styl=== Del Rey is as 'n "alt-pop"<ref>{{multiref2 |1={{cite magazine |last1=Shouneyia |first1=Alexa |date=November 21, 2019 |title=Songs That Defined the Decade: Lana Del Rey's 'Born to Die' |url=https://www.billboard.com/music/music-news/lana-del-rey-born-to-die-songs-that-defined-the-decade-8544101/ |access-date=October 23, 2022 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}} |2={{cite web |last1=Haack |first1=Brian |date=September 28, 2017 |title=Lana Del Rey Announces 2018 Tour With Jhené Aiko, Kali Uchis |url=https://www.grammy.com/news/lana-del-rey-announces-2018-tour-jhene-aiko-kali-uchis |access-date=October 23, 2022 |website=[[Grammy Awards]]}} |3={{cite web |last1=McNiece |first1=Sam |date=October 29, 2021 |title=Lana Del Rey, Nightmares on Wax + more, our favourite records of the week |url=https://beat.com.au/lana-del-rey-nightmares-on-wax-more-our-favourite-records-of-the-week/ |access-date=October 23, 2022 |website=[[Beat Magazine|Beat]]}} |4={{cite web |last1=Fisher-Quann |first1=Rayne |date=October 23, 2022 |title=Newest Lana Del Rey Screams Its Way Into Broken Hearts |url=https://nextmag.ca/newest-lana-del-rey-screams-its-way-into-broken-hearts/ |access-date=October 23, 2022 |website=[[Next Magazine (Hong Kong and Taiwan)|Next]]}} }}</ref> of alternatiewe popkunstenaar bestempel.<ref>{{Cite web|date=April 28, 2021|title=Lana Del Rey Sets New Album 'Blue Banisters'|url=https://www.billboard.com/music/music-news/lana-del-rey-new-album-blue-banisters-9564193|access-date=October 31, 2021|website=billboard.com}}</ref> Haar werke is afwisselend as pop,<ref>{{multiref2 |1={{cite web|url=https://www.spin.com/2019/08/lana-del-rey-looking-for-america-video/|title=Lana Del Rey Previews New Song About Mass Shootings in America|last=Burks|first=Tosten|website=[[Spin (magazine)|Spin]]|date=August 5, 2019|access-date=October 7, 2019|quote=The pop singer shared an in-studio recording of the track Monday night on Instagram}} |2={{cite news|last1=McCormick|first1=Neil|author-link=Neil McCormick|title=Lana Del Rey, Lust For Life: this pop star for the selfie generation is about as real as it comes – review|url=https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/lana-del-rey-lust-life-review-pop-star-selfie-generationis-real/ |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/lana-del-rey-lust-life-review-pop-star-selfie-generationis-real/ |archive-date=January 10, 2022 |url-access=subscription |url-status=live|website=[[The Daily Telegraph]]|date=July 20, 2017|access-date=July 20, 2017|quote=Del Rey's perfect artifice has been to dress up harsh truth in the gauzy balm of seductive pop}}{{cbignore}} |3={{cite web|title=Sex, Lies, and Lana Del Rey|url=http://www.maxim.com/stars/sex-lies-and-lana-del-rey|website=[[Maxim (magazine)|Maxim]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141128045003/http://www.maxim.com/stars/sex-lies-and-lana-del-rey|archive-date=November 28, 2014|access-date=December 8, 2014|quote=Lana Del Rey is America's sultriest and edgiest pop-music sensation ... [and] America's most enigmatic, controversial, and seductive rock star.}} }}</ref> rock,<ref>{{multiref2 |1={{cite web|title=Sex, Lies, and Lana Del Rey|url=http://www.maxim.com/stars/sex-lies-and-lana-del-rey|website=[[Maxim (magazine)|Maxim]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141128045003/http://www.maxim.com/stars/sex-lies-and-lana-del-rey|archive-date=November 28, 2014|access-date=December 8, 2014|quote=Lana Del Rey is America's sultriest and edgiest pop-music sensation ... [and] America's most enigmatic, controversial, and seductive rock star.}} |2={{cite magazine|title=Lana Del Rey Is Rock's Saddest, Baddest Diva: Inside the New Issue|url=https://www.rollingstone.com/music/news/lana-del-rey-is-rocks-saddest-baddest-diva-inside-the-new-issue-20140716|magazine=[[Rolling Stone]]|date=July 16, 2014|access-date=December 8, 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141213151032/http://www.rollingstone.com/music/news/lana-del-rey-is-rocks-saddest-baddest-diva-inside-the-new-issue-20140716|archive-date=December 13, 2014}} }}</ref> droompop,<ref>{{multiref2 |1={{cite web|url=https://www.timeout.com/london/music/lana-del-rey-honeymoon-album-review|title=Lana Del Rey 'Honeymoon' album review|work=Time Out London|date=September 17, 2015|first=Nick|last=Levine|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160803110803/http://www.timeout.com/london/music/lana-del-rey-honeymoon-album-review|archive-date=August 3, 2016}} |2={{cite web|title=Ultraviolence|url=http://www.abc.net.au/triplej/review/album/s4025070.htm|website=[[ABC News (Australia)|ABC News]] |access-date=July 25, 2014 |date=June 16, 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140715002924/http://www.abc.net.au/triplej/review/album/s4025070.htm|archive-date=July 15, 2014}} }}</ref> barokpop,<ref>{{multiref2 |1={{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop-shop/6052258/lana-del-rey-drops-west-coast-listen|title=Lana Del Rey Drops 'West Coast': Listen|magazine=Billboard|date=April 14, 2014|access-date=June 29, 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161116000012/http://www.billboard.com/articles/columns/pop-shop/6052258/lana-del-rey-drops-west-coast-listen|archive-date=November 16, 2016}} |2={{cite web|last1=Pettifer|first1=Amy|title=Madonna's Rebel Heart: A Track By Track Review|url=http://thequietus.com/articles/17298-madonna-m-track-by-track-review|website=[[The Quietus]]|date=February 25, 2015 |access-date=April 25, 2017|url-status=live}} |3={{cite web|last1=Rosebury|first1=Will|title=Is Lana Del Rey About to Drop New Music?|url=http://pigeonsandplanes.com/news/2016/11/lana-del-rey-new-2016|website=[[Pigeons & Planes]]|publisher=Complex|access-date=April 25, 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170426154415/http://pigeonsandplanes.com/news/2016/11/lana-del-rey-new-2016|archive-date=April 26, 2017}} |4={{cite web|url=https://www.vix.com/en/ovs/music/9800/is-lana-del-rey-pop-or-alternative|title=Is Lana Del Rey Pop or Alternative?|website=[[Vix.com|Vix]]|first=Erick|last=Lappin|access-date=September 27, 2019|archive-date=April 25, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210425151811/https://www.vix.com/en/ovs/music/9800/is-lana-del-rey-pop-or-alternative|url-status=dead}} }}</ref> indiepop, psigedeliese rock,<ref>{{cite web|url=https://www.vix.com/en/ovs/music/9800/is-lana-del-rey-pop-or-alternative|title=Is Lana Del Rey Pop or Alternative?|website=[[Vix.com|Vix]]|first=Erick|last=Lappin|access-date=September 27, 2019|archive-date=April 25, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210425151811/https://www.vix.com/en/ovs/music/9800/is-lana-del-rey-pop-or-alternative|url-status=dead}}</ref> gekategoriseer, terwyl dit elemente van trip hop,<ref>{{multiref2 |1={{cite magazine|last=Sheffield|first=Rob|title=Born To Die – Album Reviews|url=https://www.rollingstone.com/music/albumreviews/born-to-die-20120130|magazine=Rolling Stone|access-date=September 11, 2013|date=January 30, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130927092825/http://www.rollingstone.com/music/albumreviews/born-to-die-20120130|archive-date=September 27, 2013}} |2={{cite web|last=Abebe|first=Nitsuh|title=Lana Del Rey: Lurching Toward Vegas|url=https://www.vulture.com/2012/01/lana-del-rey-lurching-toward-vegas.html|work=[[Vulture (blog)|Vulture]]|access-date=September 11, 2013 |date=January 25, 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130927080949/http://www.vulture.com/2012/01/lana-del-rey-lurching-toward-vegas.html|archive-date=September 27, 2013}} |3={{cite web|last=Rytlewski|first=Evan|title=Lana Del Rey: Born To Die: Music Review|url=https://www.avclub.com/lana-del-rey-born-to-die-1798171335|work=A.V. Club|access-date=September 11, 2013|date=January 31, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130927115159/http://www.avclub.com/articles/lana-del-rey-born-to-die%2C68365|archive-date=September 27, 2013}} }}</ref> [[hip hop]],<ref>{{cite web|last=Rice|first=Paul|title=Lana Del Rey's Feminist Problem|url=https://www.slantmagazine.com/house/2013/16/lana-del-reys-feminist-problem|work=[[Slant Magazine|Slant]]|access-date=June 6, 2013|date=February 8, 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927052919/http://www.slantmagazine.com/house/2013/16/lana-del-reys-feminist-problem|archive-date=September 27, 2013}}</ref> lo-fi,<ref name="NME">{{cite web |last1=Williams |first1=Mike |title=Lana Del Rey: Music and witchcraft – read the exclusive NME interview |url=https://www.nme.com/features/lana-del-rey-interview-lust-for-life-2017-2113496 |website=[[NME]] |access-date=June 25, 2019 |date=July 21, 2017}}</ref> en trap insluit.<ref>{{cite web|url=https://www.nme.com/news/music/lana-del-rey-44-1224171 |title=Lana Del Rey talks 'hip-hop' and 'trap' influences on new single 'High By The Beach' |website=[[NME]] |date=August 11, 2015 |author=Luke Morgan Britton |access-date=June 29, 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160609172416/http://www.nme.com/news/lana-del-rey/87496|archive-date=June 9, 2016}}</ref> Met haar debuutvrystelling is Del Rey se musiek deur sommige musiekkritici as "Hollywood sadcore" beskryf.<ref>{{multiref2 |1={{cite web|last=James|first=Nicole|title=New Video: Lana Del Rey, 'Blue Jeans'|url=http://buzzworthy.mtv.com/2011/09/12/lana-del-rey-blue-jeans-video|publisher=MTV|access-date=October 5, 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120529145732/http://buzzworthy.mtv.com/2011/09/12/lana-del-rey-blue-jeans-video|archive-date=May 29, 2012}} |2={{cite web|title=Lana Del Rey – Biography|url=http://www.mtv.co.uk/artists/lana-del-rey|publisher=MTV|access-date=October 5, 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121023015950/http://www.mtv.co.uk/artists/lana-del-rey|archive-date=October 23, 2012}} }}</ref> Dit is herhaaldelik opgemerk vir sy filmiese klank en verwysings na verskeie aspekte van popkultuur; beide kritici en Del Rey self het 'n aanhoudende tema van 1950's en 1960's Americana opgemerk.<ref>{{multiref2 |1={{cite news|last=Sullivan|first=Felicia C.|title=Interview: Singer/Songwriter Lizzy Grant on Cheap Thrills, Elvis, The Flamingos, Trailer Parks, and Coney Island|url=https://www.huffingtonpost.com/felicia-c-sullivan/interview-singersongwrite_b_159346.html|work=The Huffington Post|access-date=September 30, 2012|date=January 20, 2009|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120215002744/http://www.huffingtonpost.com/felicia-c-sullivan/interview-singersongwrite_b_159346.html|archive-date=February 15, 2012}} |2={{cite magazine|url=https://www.newyorker.com/arts/critics/musical/2012/02/06/120206crmu_music_frerejones?currentPage=all|magazine=[[The New Yorker]]|title=Lana Del Rey's Image on "Born to Die"|author=Frere-Jones, Sasha|date=February 6, 2012|access-date=April 17, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120424193631/http://www.newyorker.com/arts/critics/musical/2012/02/06/120206crmu_music_frerejones?currentPage=all|archive-date=April 24, 2012}} |3={{cite web|last=Lansky|first=Sam|title=Lana Del Rey's "Ride": Listen to the Dreamy Single|url=http://idolator.com/6938611/lana-del-rey-ride-listen-new-single-paradise-edition|work=Idolator|date=September 25, 2012|access-date=October 5, 2012|url-status=live}} {{Dooie skakel|date=Oktober 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |4={{cite web|last=Williot|first=Carl|title=Lana Del Rey's Dreary "Blue Velvet" Cover: Hear It In Full|url=http://idolator.com/6910222/lana-del-rey-blue-velvet-cover-listen|work=Idolator|date=September 17, 2012|access-date=October 5, 2012|url-status=live}} {{Dooie skakel|date=Oktober 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |5={{cite web|last=Freeman|first=Nate|title=Lana Del Rey to Channel David Lynch's "Blue Velvet" as the Face of H&M's New Global Campaign|url=http://www.artinfo.com/news/story/814154/lana-del-rey-to-channel-david-lynch%E2%80%99s-%E2%80%9Cblue-velvet%E2%80%9D-as-the-face-of-hms-new-global-campaign|work=Art+Auction|access-date=October 5, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121014032910/http://www.artinfo.com/news/story/814154/lana-del-rey-to-channel-david-lynch%E2%80%99s-%E2%80%9Cblue-velvet%E2%80%9D-as-the-face-of-hms-new-global-campaign|archive-date=October 14, 2012}} |6={{cite web|last=Abebe|first=Nitsuh|title=Lana Del Rey: Lurching Toward Vegas|url=https://www.vulture.com/2012/01/lana-del-rey-lurching-toward-vegas.html|work=[[New York (magazine)|New York]]|access-date=October 5, 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120929091819/http://www.vulture.com/2012/01/lana-del-rey-lurching-toward-vegas.html|archive-date=September 29, 2012}} }}</ref> Die sterk elemente van Amerikaanse nostalgie het ''Idolator'' laat klassifiseer haar ferm as alternatiewe pop.<ref>{{cite web |url=https://www.idolator.com/7625496/dark-pop-songs-retire-genre-label-alt-pop |title=Silent Shout: It's Time To Stop Calling Stuff 'Dark Pop' |last=Williott |first=Carl |date=March 9, 2016 |website=Idolator |access-date=September 10, 2019 }}{{Dead link|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Del Rey het haar verbintenis met die verlede in 'n onderhoud met Artistdirect verduidelik en gesê: "Ek is nie eens in die 50's gebore nie, maar ek voel asof ek daar was."<ref name=Fellini>{{cite web|first=Amy|last=Sciarretto|url=http://www.artistdirect.com/entertainment-news/article/lana-del-rey-is-working-on-new-music-and-shared-some-hints-about-it/11313805|title=Lana Del Rey Is Working on New Music and Shared Some Hints About It|work=[[Artistdirect]]|date=January 20, 2015|access-date=February 16, 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160224065550/http://www.artistdirect.com/entertainment-news/article/lana-del-rey-is-working-on-new-music-and-shared-some-hints-about-it/11313805|archive-date=February 24, 2016}}</ref> Van ''Born to Die'' het AllMusic gesê dat sy "verleidelike, oordrewe orkestrale pop haar uitbeeld as 'n soort vaag verbeelde chanteuse vir 'n generasie wat grootgemaak is op Adderall en die internet, met swaar dosisse ''[[Twin Peaks]]''-atmosfeer".<ref>{{cite web|last=Thomas|first=Fred|url=http://www.allmusic.com/album/ultraviolence-mw0002677059|title=Ultraviolence – Lana Del Rey|website=[[AllMusic]]|access-date=June 20, 2014}}</ref> Del Rey se daaropvolgende vrystellings het verskillende style bekendgestel, veral ''Ultraviolence'', wat 'n kitaar-gebaseerde klank gebruik het wat soortgelyk is aan psigedeliese en woestynrock.<ref>{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/lana-del-reys-ultraviolence-what-712693|work=[[The Hollywood Reporter]]|title=Lana Del Rey's 'Ultraviolence': What the Critics Are Saying|author=Trakin, Roy|date=June 17, 2014|access-date=July 23, 2017|url-status=live}}</ref> Kenneth Partridge van ''Billboard'' het hierdie stylverskuiwing opgemerk en geskryf: "Sy sing oor dwelms, motors, geld, en die slegte ouens vir wie sy altyd val, en hoewel daar steeds 'n sepia-getinte middel-eeuse geur aan baie van hierdie liedjies is, tree [Del Rey] nie meer op soos 'n uitgeharde [[Bette Davis]] nie."<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/articles/review/6121485/lana-del-rey-ultraviolence-album-review-song-by-song-track-by-track|magazine=Billboard|title=Lana Del Rey, 'Ultraviolence': Track-by-Track Album Review|author=Partridge, Kenneth|date=June 16, 2014|access-date=July 22, 2017}}</ref> Met die vrystelling van ''Honeymoon'' het een resensent Del Rey se oeuvre beskryf as "oor musiek as 'n tydvervorming, met haar langsame gekreun oor melasse-agtige arrangement wat bedoel is om die klok se wysers so stadig te laat beweeg dat dit soms voel asof hulle agteruit kan gaan".<ref>{{cite web|url=https://www.theatlantic.com/entertainment/archive/2015/09/lana-del-rey-honeymoon-review-stopping-time-alone/406027/|work=[[The Atlantic]]|title=The Saddest Honeymoon |author=Kornhaber, Spencer|date=September 19, 2015|access-date=September 8, 2017}}</ref> Voor haar deurbraak onder die verhoognaam Lana Del Rey, het sy onder die name Lizzy Grant, Lana Rey Del Mar,<ref>{{cite web|last=Bates|first=Andy |title=What you see vs. what you get|url=http://www.adirondackdailyenterprise.com/page/content.detail/id/503335.html?nav=5050|work=Adirondack Daily Enterprise|date=November 4, 2008|access-date=October 16, 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130521090634/http://www.adirondackdailyenterprise.com/page/content.detail/id/503335.html?nav=5050|archive-date=May 21, 2013}}</ref> Sparkle Jump Rope Queen,<ref name="sparklejumpropequeen">{{cite news|title=Lana Del Rey – pass notes No 3,256 |url=https://www.theguardian.com/music/shortcuts/2012/sep/30/lana-del-rey-pass-notes?newsfeed=true|work=[[The Guardian]]|access-date=October 16, 2012|location=London, UK|date=September 30, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130930182943/http://www.theguardian.com/music/shortcuts/2012/sep/30/lana-del-rey-pass-notes?newsfeed=true|archive-date=September 30, 2013}}</ref> en May Jailer opgetree.<ref>{{cite web|url=http://www.digitalspy.com/music/news/a384853/lana-del-reys-may-jailer-sirens-album-leaks-in-full.html|title=Lana Del Rey's May Jailer 'Sirens' album leaks in full|date=June 1, 2012|first=Mayer|last=Nissim|work=Digital Spy|access-date=August 9, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120705091211/http://www.digitalspy.com/music/news/a384853/lana-del-reys-may-jailer-sirens-album-leaks-in-full.html|archive-date=July 5, 2012}}</ref> Onder die verhoognaam Lizzy Grant het sy haar musiek as "Hawaiiaanse glam metal" beskryf,<ref name="index">{{cite web|last=Tremblay|first=Brea|title=Lizzy Grant, 2008|url=http://www.indexmagazine.com/interviews/Lizzy_grant2.shtml|work=Index Magazine|access-date=October 3, 2012 |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120608053638/http://www.indexmagazine.com/interviews/Lizzy_grant2.shtml|archive-date=June 8, 2012}}</ref> terwyl die werk van haar May Jailer-projek akoesties was.<ref>{{multiref2 |1={{cite web|url=http://www.digitalspy.com/music/news/a384853/lana-del-reys-may-jailer-sirens-album-leaks-in-full.html|title=Lana Del Rey's May Jailer 'Sirens' album leaks in full|date=June 1, 2012|first=Mayer|last=Nissim|work=Digital Spy|access-date=August 9, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120705091211/http://www.digitalspy.com/music/news/a384853/lana-del-reys-may-jailer-sirens-album-leaks-in-full.html|archive-date=July 5, 2012}} |2={{cite web|url=http://www.spinner.com/2012/05/31/lana-del-rey-may-jailer/|title=Spinner: Lana Del Rey, May Jailer: Did Singer Have ANOTHER Alter Ego?|year=2012 |publisher=spinner.com|access-date=May 31, 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130110031234/http://www.spinner.com/2012/05/31/lana-del-rey-may-jailer/|archive-date=January 10, 2013}} |3={{cite web|url=https://www.nme.com/news/lana-del-rey/64117 |title=Another early album from Lana Del Rey leaks online? |date=June 1, 2021 |first=Leonie |last=Cooper |work=[[NME]]|access-date=July 30, 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120604072107/http://www.nme.com/news/lana-del-rey/64117 |archive-date=June 4, 2012 }} }}</ref> ===Invloede=== {{multiple image | footer = Kunstenaars van [[Frank Sinatra]] (''links'') tot [[Amy Winehouse]] (''regs'') het Del Rey en haar musiek beïnvloed. | image1 = Frank Sinatra in 1957.jpg | width1 = 133 | alt1 = Frank Sinatra in 1957 | image2 = Amy Winehouse f4962007 crop.jpg | width2 = 126 | alt2 = Amy Winehouse in 2007 | align = right}} Del Rey noem 'n wye reeks musikale kunstenaars as invloede, insluitend talle pop-, jazz- en blueskunstenaars uit die middel van die twintigste eeu, soos Andrew Lloyd Webber,<ref name=spin>{{cite web|first=David|last=Renshaw|url=http://www.thefader.com/2018/03/05/lana-del-rey-you-must-love-me-cover|title=Listen to Lana Del Rey's "You Must Love Me" cover|work=[[The Fader]]|date=March 5, 2018|access-date=August 26, 2018|url-status=live}}</ref> [[Frank Sinatra]], Nina Simone, Billie Holiday, Bobby Vinton,<ref name=shades>{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/pictures/shades-of-cool-12-of-lana-del-reys-biggest-influences-20140716 |title=Shades of Cool: 12 of Lana Del Rey's Biggest Influences |magazine=[[Rolling Stone]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141009181628/http://www.rollingstone.com/music/pictures/shades-of-cool-12-of-lana-del-reys-biggest-influences-20140716 |archive-date=October 9, 2014|date=July 16, 2014|author=''Rolling Stone'' staff}}</ref> The Crystals,<ref name=shades/> Brian Wilson, Nancy Sinatra en [[Miles Davis]].<ref name=milesdavis>{{cite web|title=Listen To Lana Del Rey's New Single 'Honeymoon'|url=https://www.huffingtonpost.com/entry/lana-del-rey-honeymoon_55a557aae4b0ecec71bd3714|work=[[The Huffington Post]]|date=July 14, 2015|first=Oliver|last=Whitney|access-date=August 9, 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150719091732/http://www.huffingtonpost.com/entry/lana-del-rey-honeymoon_55a557aae4b0ecec71bd3714|archive-date=July 19, 2015 }}</ref> Fakkelsangers [[Julie London]]<ref>{{cite magazine|magazine=Billboard|url=https://www.billboard.com/articles/news/magazine-feature/6784901/billboard-women-in-music-trailblazer-lana-del-rey-pop-inspirations|title=Billboard Women in Music 'Trailblazer' Lana Del Rey: 'There's Not Such a Narrow Lane for 'Pop'|date=December 3, 2015|author=Dodero, Camille|access-date=January 22, 2018}}</ref> en Julee Cruise het ook as invloede gedien.<ref name=shades/> "Ek hou regtig net van die meesters van elke genre," het sy in 2012 aan BBC-radiopresentator Jo Whiley gesê, en spesifiek Nirvana, [[Bob Dylan]], Frank Sinatra en [[Elvis Presley]] genoem.<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=UtAFIa52_eA |title=Interview with Lana Del Rey |first=Jo |last=Whiley |publisher=BBC Radio 2. [[BBC]] |date=February 2, 2012 |access-date=June 20, 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131017185452/https://www.youtube.com/watch?v=UtAFIa52_eA |archive-date=October 17, 2013 }}</ref><ref>{{Cite web |last=Dazed |date=February 22, 2021 |title=Lana Del Rey 'didn't want to sing anymore' after Amy Winehouse died |url=https://www.dazeddigital.com/music/article/51998/1/lana-del-rey-did-not-want-to-sing-anymore-after-amy-winehouse-died |access-date=May 1, 2024 |website=Dazed}}</ref> Verskeie rock- en popmusikante en groepe uit die laat-twintigste eeu het ook Del Rey geïnspireer, soos [[Bruce Springsteen]],<ref name="18things">{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/news/18-things-you-learn-after-two-long-days-with-lana-del-rey-20140724 |title=18 Things You Learn After Two Long Days With Lana Del Rey |magazine=[[Rolling Stone]]|last=Hiatt|first=Brian|date=July 24, 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304122129/http://www.rollingstone.com/music/news/18-things-you-learn-after-two-long-days-with-lana-del-rey-20140724 |archive-date=March 4, 2016 }}</ref> [[Britney Spears]],<ref>{{Cite web|url=http://www.digitalspy.com/music/a363464/lana-del-rey-britney-spears-inspires-me/|title=Lana Del Rey: 'Britney inspires me'|first=Lewis|last=Corner|date=February 2, 2012|website=Digital Spy}}</ref> sanger-liedjieskrywer [[Lou Reed]], en rockband the Eagles, sowel as volksmusikante soos [[Leonard Cohen]]<ref name="shades" /> en [[Joan Baez]]. Del Rey het ook sanger-liedjieskrywer Cat Power,<ref name="18things" /> Hole se voorsanger [[Courtney Love]],<ref>{{cite web|url=http://www.virginmedia.com/music/news/story/2014/06/23/lana-del-rey-is-inspired-by/ |work=Virgin Media |title=Lana Del Rey is inspired by Courtney Love |date=June 23, 2014 |access-date=July 21, 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150721222329/http://www.virginmedia.com/music/news/story/2014/06/23/lana-del-rey-is-inspired-by/ |archive-date=July 21, 2015 }}</ref> rapper [[Eminem]], en sanger-liedjieskrywer [[Amy Winehouse]] as kunstenaars genoem na wie sy opgesien het.<ref name="shades" /> Del Rey het die klankbaan van ''[[American Beauty]]'' as 'n gedeeltelike inspirasie vir haar album ''Born to Die'' (2012) genoem.<ref>{{cite news |last=Rosen |first=Christopher |date=September 4, 2012 |title=Lana Del Rey's Movie Dreams: 'Hopefully I Will Branch Into Film Work And Stay There' |work=The Huffington Post |url=https://www.huffingtonpost.com/2012/09/04/lana-del-rey-movie_n_1854738.html |url-status=live |access-date=September 8, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120908010026/http://www.huffingtonpost.com/2012/09/04/lana-del-rey-movie_n_1854738.html |archive-date=September 8, 2012}}</ref> Geïnspireer deur poësie, noem Del Rey [[Walt Whitman]] en [[Allen Ginsberg]] as instrumenteel vir haar liedjieskryf. In haar lied "Venice Bitch" is die liriek "nothing gold can stay" ook die titel van 'n Robert Frost-gedig.<ref name="whitman">{{cite web |title=Lana Del Rey hates personal critics |url=https://www.contactmusic.com/lana-del-rey/news/lana-del-rey-hates-personal-critics_1350370 |website=contactmusic.com |date=June 23, 2012 |access-date=October 24, 2021 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927134425/http://entertainment.stv.tv/showbiz/309071-lana-del-rey-hates-personal-critics/ |archive-date=September 27, 2013 }}</ref><ref>{{cite news|last=Moore |first=Alex |title=Here's Lana Del Rey's new Walt Whitman-referencing track, 'The Body Electric' |url=http://www.deathandtaxesmag.com/184151/heres-lana-del-reys-new-walt-whitman-referencing-track-the-body-electric/ |work=Death and Taxes |access-date=October 5, 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927122419/http://www.deathandtaxesmag.com/184151/heres-lana-del-reys-new-walt-whitman-referencing-track-the-body-electric/ |archive-date=September 27, 2013 }}</ref> Del Rey het rolprentregisseurs [[David Lynch]] en [[Federico Fellini]], en skilders Mark Ryden en [[Pablo Picasso]] as invloede genoem<ref name="Fellini" /><ref name="dlynch">{{cite web|title=Lana Del Rey open to David Lynch collaboration: 'I would love to do anything with him' |url=https://www.nme.com/news/music/lana-del-rey-16-1203870 |work=[[NME]] |date=December 11, 2015 |author=Luke Morgan Britton |access-date=February 27, 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303161824/http://www.nme.com/news/lana-del-rey/90277 |archive-date=March 3, 2016 }}</ref> en het verklaar dat aktrise [[Lauren Bacall]] iemand is wat sy bewonder.<ref>{{cite web |date=May 8, 2013 |title=FASHION Magazine Summer 2013 Cover: Lana Del Rey |url=https://fashionmagazine.com/style/fashion-magazine-summer-2013-cover-lana-del-rey/ |access-date=February 7, 2020 |website=FASHION Magazine}}</ref> Sy het belangstelling getoon in en is beïnvloed deur die boek ''Lolita'' en die titelkarakter, sowel as die rolprente wat dit voortgebring het in 1962 en in 1997. Sy het in die verlede Lolita fashion vertoon en selfs 'n gelyknamige lied geskryf, wat as 'n bonusspoor op sommige uitgawes van haar 2012-album ''Born to Die'' ingesluit is. ===Stem en timbre=== Del Rey beskik oor 'n uitgebreide contraltostemreeks, wat meer as drie oktawe beslaan en beskryf is as boeiend en hoogs emosioneel, en wissel met groot gemak van hoë note in 'n meisieagtige timbre na [[jazz]]-agtige versierings in haar laer register.<ref>{{multiref2 |1={{cite web|url=http://thatgrapejuice.net/2012/04/watch-lana-del-rey-redeems-performing-entire-lp-live/ |title=Lana Del Rey Redeems Herself By Performing Entire LP Live |publisher=That Grape Juice |date=April 22, 2012 |access-date=May 19, 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120425001626/http://thatgrapejuice.net/2012/04/watch-lana-del-rey-redeems-performing-entire-lp-live/ |archive-date=April 25, 2012 }} |2={{cite web |url=http://entertainment.malaysia.msn.com/music/article.aspx?cp-documentid=5919180 |title=Lana Del Rey – Born To Die, Review |publisher=MSN. [[Microsoft]] Corporation |date=February 23, 2012 |access-date=May 19, 2012 |first=Melody |last=Oei |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120227001733/http://entertainment.malaysia.msn.com/music/article.aspx?cp-documentid=5919180 |archive-date=February 27, 2012 }} |3={{cite web|url=https://www.slantmagazine.com/music/review/lana-del-rey-born-to-die/2720 |title=Lana Del Rey Born To Die Review |work=Slant Magazine |date=January 25, 2012 |access-date=May 31, 2012 |first=Sal |last=Cinquemani |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527123015/http://www.slantmagazine.com/music/review/lana-del-rey-born-to-die/2720 |archive-date=May 27, 2012 }} |4={{cite web |url=http://www.readthemike.com/2012/02/18/born-to-try-but-sometimes-trying-isnt-good-enough/ |title=Born to Try, but Sometimes Trying isn't Good Enough |publisher=Read the Mike |date=February 18, 2012 |access-date=February 22, 2012 |first=Tom |last=Da Silva |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130703020436/http://www.readthemike.com/2012/02/18/born-to-try-but-sometimes-trying-isn%27t-good-enough/ |archive-date=July 3, 2013 }} }}</ref> Na die vrystelling van ''Ultraviolence'', wat lewendig in enkelopnames opgeneem is sonder Pro Tools-stemredigering, het kritici Del Rey se vokale vermoëns al hoe meer waardeer, en haar groot reeks, verhoogde vokale selfvertroue en uniek emosionele aflewering geprys.<ref>{{multiref2 |1={{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/news/how-lana-del-rey-fought-to-get-her-radical-ultraviolence-lp-released-20140718 |title=How Lana Del Rey Fought to Get Her Radical 'Ultraviolence' Released – Rolling Stone |magazine=Rolling Stone |date=July 18, 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150106010542/http://www.rollingstone.com/music/news/how-lana-del-rey-fought-to-get-her-radical-ultraviolence-lp-released-20140718 |archive-date=January 6, 2015 }} |2={{cite web|url=https://www.theguardian.com/music/2014/jun/12/lana-del-rey-ultraviolence-review |title=Lana Del Rey: Ultraviolence review – great songs about awful, boring people |author=Alexis Petridis |work=The Guardian |date=June 12, 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140613045734/http://www.theguardian.com/music/2014/jun/12/lana-del-rey-ultraviolence-review |archive-date=June 13, 2014 }} |3={{cite web|url=https://consequence.net/2014/06/album-review-lana-del-rey-ultraviolence/ |title=Lana Del Rey – Ultraviolence – Album Reviews – Consequence of Sound |work=Consequence of Sound |date=June 17, 2014 |first=Sasha |last=Geffen |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140620075706/https://consequence.net/2014/06/album-review-lana-del-rey-ultraviolence/ |archive-date=June 20, 2014 }} }}</ref> Tydens opnames in die ateljee is Del Rey bekend vir vokale meerlaag-tegnieke, wat, soos opgemerk, vir haar moeilik is om in 'n lewendige omgewing te herhaal, veral met die afwesigheid van agtergrondsangers om die oorspronklike vokale styl te vul.<ref name="Lana Live Set">{{cite web|url=http://thatgrapejuice.net/2012/04/watch-lana-del-rey-redeems-performing-entire-lp-live/ |title=Lana Del Rey Redeems Herself By Performing Entire LP Live |publisher=That Grape Juice |date=April 22, 2012 |access-date=May 19, 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120425001626/http://thatgrapejuice.net/2012/04/watch-lana-del-rey-redeems-performing-entire-lp-live/ |archive-date=April 25, 2012 }}</ref> Verhoogvrees is ook aangetoon as 'n groot bydraende faktor tot Del Rey se stryd met lewendige optredes;<ref>{{cite web|url=http://hub.contactmusic.com/news/lana-del-rey-gets-terrible-stage-fright_1348506 |title=Lana Del Rey – Lana Del Rey Gets Terrible Stage Fright – Contactmusic.com |author=Bang Showbiz |work=Contactmusic.com |date=June 21, 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150110085313/http://hub.contactmusic.com/news/lana-del-rey-gets-terrible-stage-fright_1348506 |archive-date=January 10, 2015 }}</ref> joernaliste het egter in 2014 opgemerk dat haar lewendige optredes in selfvertroue toegeneem het. ''Billboard'' het die Coachella-debuut van "West Coast" as 'n "ster-skeppende optrede" beskou en die sangeres se vokale vermoëns geprys.<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/articles/columns/music-festivals/6052253/coachella-2014-lana-del-rey-debuts-west-coast-single-in |title=Coachella 2014: Lana Del Rey Debuts 'West Coast' Single In Star-Making Performance |date=April 14, 2014 |first=Jason |last=Lipshutz |magazine=Billboard |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140417072908/http://www.billboard.com/articles/columns/music-festivals/6052253/coachella-2014-lana-del-rey-debuts-west-coast-single-in |archive-date=April 17, 2014 }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.popmatters.com/review/182811-lana-del-rey-ultraviolence/ |title=Lana Del Rey: Ultraviolence |date=June 16, 2014 |first=Ryan |last=Lathan |work=[[PopMatters]] |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140709132500/http://www.popmatters.com/review/182811-lana-del-rey-ultraviolence/ |archive-date=July 9, 2014 }}</ref> Musiekkritici het haar stem beskryf as "rokerig",<ref>{{cite web|last=Matthews |first=Cameron |title=Joey Ramone's 'New York City,' New Neil Young Song & More |url=http://www.spinner.com/2012/09/25/news-joey-ramones-new-york-city-new-neil-young-and-more/ |work=[[Spinner (website)|Spinner]] |publisher=AOL |access-date=September 26, 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121102011004/http://www.spinner.com/2012/09/25/news-joey-ramones-new-york-city-new-neil-young-and-more/ |archive-date=November 2, 2012 }}</ref> "grinterig",<ref name="index"/> en herinnerend aan [[Marilyn Monroe]].<ref name="index" /> Met die 2015-vrystelling van ''Honeymoon'' is haar stem deur ''[[Los Angeles Times]]''-kritikus Mikael Wood vergelyk met dié van Julee Cruise en [[Eartha Kitt]].<ref>{{cite web|url=https://www.latimes.com/entertainment/music/la-et-ms-0919-lana-del-ray-20150920-story.html|work=Los Angeles Times|title=With 'Honeymoon,' Lana Del Rey further tightens control of her image|date=September 18, 2015|access-date=August 19, 2017|author=Wood, Mikael}}</ref> Del Rey het begin om laer vokale te gebruik met ''Born to Die'', en beweer: "Mense het my nie baie ernstig opgeneem nie, so ek het my stem verlaag, in die geloof dat dit my sou help om uit te staan. Nou sing ek redelik laag... wel, vir 'n vrou in elk geval".<ref>{{multiref2 |1={{cite web|url=http://www.digitalspy.co.uk/music/news/a352467/lana-del-rey-people-didnt-take-me-seriously-with-a-high-voice.html |date=November 23, 2011 |access-date=December 20, 2011 |work=Digital Spy |last=Copsey |first=Robert |title=Lana Del Rey: 'People didn't take me seriously with a high voice' |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111226200445/http://www.digitalspy.co.uk/music/news/a352467/lana-del-rey-people-didnt-take-me-seriously-with-a-high-voice.html |archive-date=December 26, 2011 }} |2={{cite web|title=Home Guitars Acoustic Bass Drums Tech DJ Tech News Reviews Tuition Video Forum Samples iPad/iPhone Apps Magazines How to create drowsy Lana Del Rey-style vocals |url=http://www.musicradar.com/tuition/tech/how-to-create-drowsy-lana-del-rey-style-vocals-531265/1 |work=MusicRadar |access-date=September 8, 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121112050621/http://www.musicradar.com/tuition/tech/how-to-create-drowsy-lana-del-rey-style-vocals-531265/1 |archive-date=November 12, 2012 }} |3={{cite web|last=Firth |first=Holly |title=Lana Del Rey: People Didn't Take Me Seriously |url=http://www.gigwise.com/news/68981/Lana-Del-Ray-People-Didn%27t-Take-Me-Seriously |work=Gigwise |publisher=Giant Digital |access-date=October 5, 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130703165736/http://www.gigwise.com/news/68981/Lana-Del-Ray-People-Didn%27t-Take-Me-Seriously |archive-date=July 3, 2013 }} }}</ref> "Ek sing nou laag, maar my stem was voorheen baie hoër. Weens die manier waarop ek lyk, het ek iets nodig gehad om die hele projek te anker. Andersins dink ek mense sou aanneem ek is 'n soort ligsinnige sangeres. Wel, ek dink nie... ek weet. Ek het op een manier gesing, en op 'n ander manier, en ek het gesien wat mense aantrek," het sy oor die onderwerp gesê.<ref name="clashmusic" /> ===Video's en verhoogoptredes=== [[File:Lana Del Rey at Flow Festival 2017 (7).jpg|thumb|upright|Del Rey tree op tydens die Flow-fees in 2017]] Del Rey se video's word ook dikwels gekenmerk deur hul kinematografiese kwaliteit met 'n retro flair.<ref>{{Cite web|url=https://www.elitedaily.com/p/13-music-videos-from-the-2010s-you-should-definitely-jam-to-rn-22798740|title=13 Music Videos From The 2010s You May Have Forgotten About & Should Jam To|first=Marisa|last=Casciano|date=April 11, 2020|website=Elite Daily |access-date=October 24, 2021}}</ref> In haar vroeë loopbaan het Del Rey snitte van haarself opgeneem waar sy saam met haar liedjies sing op 'n webkamera en dit saam met ou tuisvideo's en films geplaas om as "tuisgemaakte musiekvideo's" te dien, 'n styl wat haar vroeë erkenning gehelp het om te verkry.<ref>{{Cite web |last=MacManus |first=Richard |date=30 Januarie 2025 |title=How Lana Del Rey Found Internet Fame on YouTube in 2011 |url=https://cybercultural.com/p/lana-del-rey-youtube-2011/ |access-date=31 Oktober 2025 |website=Cybercultural |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Thelandersson |first=Fredrika |url=https://www.google.co.uk/books/edition/21st_Century_Media_and_Female_Mental_Hea/x8qWEAAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=lana+del+rey+homemade+music+videos&pg=PA10&printsec=frontcover |title=21st Century Media and Female Mental Health: Profitable Vulnerability and Sad Girl Culture |date=22 Oktober 2022 |publisher=Springer Nature |isbn=978-3-031-16756-0 |pages=10 |language=en}}</ref> Na die sukses van hierdie tuisgemaakte video's het Del Rey 'n reeks hoë-begroting musiekvideo's gehad, insluitend "Born to Die" en "National Anthem" (beide 2012) en "Young and Beautiful" (2013).<ref>{{Cite web|url=https://www.pedestrian.tv/music/lana-del-rey-national-anthem-music-video/|title=Lana Del Rey's 'National Anthem' Is The Best Music Video Of The 2010s, There I Said It|date=December 9, 2019 |first=Melissa |last=Mason |website=pedestrian.tv |access-date=October 24, 2021}}</ref><ref>{{Cite magazine|url=http://www.billboard.com/articles/columns/the-hook/510833/lana-del-reys-boy-toy-in-born-to-die-meet-bradley-soileau|title=Lana Del Rey's Boy Toy in 'Born to Die' – Meet Bradley Soileau|date=January 25, 2012|author=Gregory DelliCarpini Jnr|magazine=Billboard}}</ref> Haar vroeë video's het haar persone as "slegte meisie"<ref name=":1">{{Cite web |last=Berman |first=Judy |date=June 15, 2017 |title=Lana Del Rey's Persona Evolution in 7 Videos |url=https://pitchfork.com/thepitch/the-evolution-of-the-lana-del-rey-persona-in-7-videos/ |access-date=October 24, 2021 |website=Pitchfork}}</ref> en "gangster Nancy Sinatra" vertoon.<ref name=":1" /> Haar daaropvolgende video's vir liedjies soos "Summer Wine", "Carmen" en "Summertime Sadness" is geproduseer met aansienlik laer begrotings en het meer elemente van Del Rey se vroeë styl behou. Die ''Ultraviolence''-era het 'n mengsel van hoë-begroting video's en selfgemaakte video's geïnkorporeer, terwyl die ''Honeymoon''-era byna uitsluitlik film noir-geïnspireerde professioneel geskiete beeldmateriaal was. Beide eras het gesien dat sommige van Del Rey se tuisgemaakte video's vir liedjies soos "Pretty When You Cry" en "Honeymoon" nie vrygestel is nie weens Del Rey se mening dat hulle "te vervelig" was.<ref>{{Cite web|url=http://www.mtv.com/news/1847218/lana-del-rey-pretty-when-you-cry-teaser-video/|archive-url=https://web.archive.org/web/20140618200230/http://www.mtv.com/news/1847218/lana-del-rey-pretty-when-you-cry-teaser-video/|url-status=dead|archive-date=June 18, 2014|title=Lana Del Rey Looks Pretty, Doesn't Cry In 'Pretty When You Cry' Teaser|first=John|last=Walker|date=June 16, 2016|website=MTV News |access-date=October 24, 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.dazeddigital.com/music/article/31913/1/watch-lana-del-rey-s-rejected-honeymoon-video|title=Watch Lana Del Rey's rejected 'Honeymoon' video|date=July 5, 2016|first=Selim|last=Bulut|website=Dazed |access-date=October 24, 2021}}</ref> Die ''Lust for Life''-era was wyd gekenmerk deur sy effens gefilterde vintage-geïnspireerde voorkoms met 'n futuristiese flair. Vir ''Norman Fucking Rockwell!'', het Del Rey se suster,<!-- per cited source "Chuck" is her sister, not brother --> Chuck Grant, drie video's in Del Rey se "tuisgemaakte video"-formaat geregisseer,<ref>{{Cite web|url=https://hypebae.com/2019/12/lana-del-rey-norman-fucking-rockwell-music-video-bartender-happiness-is-a-butterfly-watch|title=Lana Del Rey's New 'Norman Fucking Rockwell' Music Video Is a Triple Threat|website=HYPEBAE|date=December 20, 2012|first=Alexandra|last=Pauly|access-date=October 24, 2021}}</ref> terwyl Rich Lee die twee daaropvolgende video's in 'n vintage maar futuristiese styl geregisseer het, soortgelyk aan die ''Lust for Life''-video's wat hy geregisseer het. Kritici het Del Rey opgemerk vir haar tipies eenvoudige maar outentieke lewendige optredes.<ref name="caramanica">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2017/09/06/arts/music/lana-del-rey-lust-for-life-live-review.html|work=The New York Times|title=Review: Lana Del Rey, a Character No More|date=September 6, 2017|access-date=September 6, 2017|author=Caramanica, Jon}}</ref> 'n Konsertresensie van September 2017 wat in ''The New York Times'' gepubliseer is, het opgemerk: "Vir meer as 'n uur was Me. Del Rey ongelooflik gemaklik, sing en glimlag met die gemak van iemand wat optree by 'n sanger-liedjieskrywer-aand by die plaaslike koffiewinkel."<ref name="caramanica" /> Nog 'n resensie deur Roy Trakin vir ''The Hollywood Reporter'' in 2014 het opgemerk "’n afstand in haar vriendelikheid, selfs duidelik vanaf my sitplek aan die teenoorgestelde kant van die verhoog hoog bo die gewoel, die koue steeds voelbaar".<ref>{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/review/concert-review-lana-del-rey-708719|work=[[The Hollywood Reporter]]|title=Lana Del Rey Will be Your Mirror: Concert Review|last=Trakin|first=Roy|date=June 2, 2014|access-date=August 30, 2017}}</ref> ==Openbare beeld== ===Vroeë ontvangs=== Voor die vrystelling van haar debuut groot etiket-album ''Born to Die'' in 2012, was Del Rey die onderwerp van verskeie artikels wat haar beeld en loopbaantraject bespreek het.<ref>{{cite web|url=https://pitchfork.com/features/why-we-fight/8679-the-imagination-of-lana-del-rey|work=Pitchfork|title=The Imagination of Lana Del Rey|date=September 30, 2011|author=Abebe, Nitsuh|access-date=July 31, 2017}}</ref><ref name=stranger/><ref>{{cite web|url=http://www.spin.com/2012/01/deconstructing-lana-del-rey/|work=Spin|title=Deconstructing Lana Del Rey|date=January 30, 2012|author=Hopper, Jessica|access-date=July 30, 2017}}</ref> Een artikel deur Paul Harris, gepubliseer deur ''The Guardian'' 'n week voor die album se vrystelling, het die verskille opgemerk tussen Del Rey se waargenome persona in 2008, toe sy as Lizzy Grant opgetree en musiekvideo's op YouTube geplaas het, en in 2012, as Lana Del Rey.<ref name="stranger">{{cite web|url=https://www.theguardian.com/music/2012/jan/21/lana-del-rey-pop|work=The Guardian|title=Lana Del Rey: The strange story of the star who rewrote her past|author=Harris, Paul|date=January 21, 2012|access-date=July 30, 2017}}</ref> Harris het geskryf: <blockquote>Die internet het figure soos [Del Rey] in staat gestel om vinnig na die voorgrond van die kulturele landskap te kom, hetsy hul opkoms deur 'n platemaatskappy-beampte beplan is of spontaan vanuit iemand se slaapkamer gebeur. Dit het die roemsiklus versnel. Dit is opmerklik dat die groot terugslag teen Del Rey plaasvind voordat haar eerste album selfs vrygestel is. Dit openbaar 'n kulturele obsessie met die "outentisiteit" wat aanhangers, kunstenaars en korporasies bo alles waardeer.<ref name="stranger"/></blockquote>Tony Simon, 'n vervaardiger wat in 2009 met Del Rey saamgewerk het, het haar verdedig teen bewerings dat sy 'n produk van haar platemaatskappy is: "Om duidelik te wees, al die kritici wat sê sy is een of ander opgemaakte-deur-die-masjien popster is vol onsin. Hoewel dit onmoontlik is om die besighede se hande uit die pop te hou wanneer 'n popster geskep word, is die wortels van waar dit alles vandaan kom stewig binne Lizzy Grant."<ref name="hellyer" /> In Del Rey se eie woorde, sy "[het] nooit 'n persona gehad nie. Nooit een nodig gehad nie. Sal nooit een nodig hê nie."<ref>{{cite web |last=Kornhaber |first=Spencer |title=Lana Del Rey Says She Never Had a Persona. Really? |url=https://www.theatlantic.com/entertainment/archive/2019/09/lana-del-rey-says-she-never-had-persona-really/597883/ |website=The Atlantic |access-date=September 17, 2019 |date=September 15, 2019}}</ref> In 'n 2017-onderhoud het Del Rey gesê, "Ek het myself nie [op ''Born to Die''] geredigeer toe ek kon nie, want baie daarvan was maar net soos dit was. Ek bedoel, omdat ek baie verander het en baie van daardie liedjies, dis nie dat ek nie daarmee kan vereenselwig nie, maar... Baie daarvan is ook dat ek maar net soort van senuweeagtig was. Ek het soort van senuweeagtig voorgekom, en daar was maar net baie dualiteite, baie teenstellings wat aan die gang was wat dalk net gevoel het soos iets was 'n bietjie af. Miskien was die ding wat af was dat ek maar net 'n bietjie meer tyd nodig gehad het of iets, en ook my pad was maar net so kronkelrig om by die punt te kom om 'n eerste plaat te hê. Ek voel asof ek alles op my eie moes uitvind. Elke beweging was maar net raaiwerk."<ref>{{cite web|url=http://www.complex.com/music/lana-del-rey-interview-2017-cover-story|work=Complex|title=Lana Del Rey Talks "Lust for Life," Avoiding Cultural Appropriation, and Getting Political|author=Callahan-Bever, Noah|date=July 26, 2017|access-date=July 31, 2017}}</ref> === Sosiale sienings === Nadat sy deur verskeie bronne as antifeministies bestempel is,<ref name="nme2"/><ref name="bbclovelaw"/><ref name=slant/> het Del Rey in 2014 gesê: "Vir my is die kwessie van [[feminisme]] maar net nie 'n interessante konsep nie. Ek is meer geïnteresseerd in ... [[SpaceX]] en [[Tesla, Inc.|Tesla]], wat gaan gebeur met ons intergalaktiese moontlikhede. Wanneer mense feminisme aanroer ... Ek is maar net nie regtig so geïnteresseerd nie."<ref name="nmedr">{{cite web|url=https://www.nme.com/news/music/lana-del-rey-37-1207109|work=[[NME]]|title=Lana Del Rey clarifies feminism comments in interview with James Franco|author=Luke Morgan Britton|date=September 3, 2015|access-date=January 8, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20161112020712/http://www.nme.com/news/music/lana-del-rey-37-1207109|archive-date=November 12, 2016}}</ref> Sy het ook gesê: <blockquote>Vir my is 'n ware feminis iemand wat 'n vrou is wat presies doen wat sy wil. As my keuse is om, ek weet nie, by baie mans te wees, of as ek 'n werklik fisiese verhouding geniet, dink ek nie dit is noodwendig anti-feministies nie. Vir my moes die argument van feminisme nooit regtig ter sprake gekom het nie. Omdat ek nie te veel weet van die geskiedenis van feminisme nie, en dus is ek nie regtig 'n relevante persoon om in die gesprek te bring nie. Alles wat ek geskryf het, was so outobiografies, dit kon regtig net 'n persoonlike ontleding wees.<ref name=nyt2014>{{cite news|last1=Pareles|first1=Jon|title=Finding Her Future Looking to the Past|url=https://www.nytimes.com/2014/06/15/arts/music/lana-del-rey-still-stirs-things-up-with-ultraviolence.html?_r=0|newspaper=[[The New York Times]]|date=June 12, 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151108074643/http://www.nytimes.com/2014/06/15/arts/music/lana-del-rey-still-stirs-things-up-with-ultraviolence.html?_r=0|archive-date=November 8, 2015}}</ref></blockquote> In 2017 het Del Rey haar opgedateerde siening oor feminisme verder verduidelik in 'n onderhoud met ''Pitchfork'':<ref name="Frank, Alex">{{cite web|url=https://pitchfork.com/features/interview/life-liberty-and-the-pursuit-of-happiness-a-conversation-with-lana-del-rey|title=Life, Liberty, and the Pursuit of Happiness: A Conversation With Lana Del Rey|date=July 19, 2017|author=Frank, Alex|access-date=November 15, 2019|work=Pitchfork}}</ref> <blockquote>Want dinge het kultureel verskuif. Dit is nou meer gepas as onder die Obama-administrasie, waar ten minste almal wat ek geken het veilig gevoel het. Dit was 'n goeie tyd. Ons was op die op en op... Vroue het dadelik minder veilig gevoel onder [die Trump] -administrasie. Wat as hulle Planned Parenthood wegneem? Wat as ons nie geboortebeperking kan kry nie? Nou, wanneer mense my daardie vrae vra, voel ek 'n bietjie anders...<ref name="Frank, Alex"/></blockquote> Na die Harvey Weinstein sexual abuse cases, het sy haar ondersteuning uitgespreek vir die Me Too-beweging<ref>{{Cite web|last=Coscarelli|first=Joe|date=August 28, 2019|title=Lana Del Rey on Trump, Kanye and the Right Time for a Protest Song|url=https://www.nytimes.com/2019/08/28/arts/music/lana-del-rey-norman-rockwell-album.html|work=[[The New York Times]]}}</ref> en haarself as 'n feminis geïdentifiseer. In 2020 het sy haar ondersteuning uitgespreek vir 'n derde golf van feminisme.<ref name="auto1"/> In Mei van daardie jaar het sy kritiek gelok vir 'n [[Instagram]]-plasing waarin sy haarself verdedig het teen beskuldigings dat sy mishandeling verheerlik deur onder andere te wys op 'n reeks ander vroulike kunstenaars en hul suksesse met werke oor "onvolmaakte seksuele verhoudings".<ref name="WaPo-controversy">{{cite news|last1=Rao|first1=Sonia|date=May 22, 2020|title=Lana Del Rey announces a new album, but nobody is talking about the album|newspaper=[[The Washington Post]]|url=https://www.washingtonpost.com/arts-entertainment/2020/05/21/lana-del-rey-instagram-statement/|access-date=June 2, 2020}}</ref><ref>{{cite news|last1=Bradley|first1=Laura|date=May 21, 2020|title=Lana Del Rey Swears She Wasn't Whining About Black Singers' Successes in Messy Instagram Post|url=https://www.thedailybeast.com/lana-del-rey-managed-to-piss-off-an-army-of-music-fans-with-one-ig-post|access-date=June 2, 2020|website=[[The Daily Beast]]}}</ref><ref>{{cite magazine|last1=Mamo|first1=Heran|date=May 21, 2020|title=A Timeline of Lana Del Rey's Biggest Controversies|url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/9388639/lana-del-rey-biggest-controversies-timeline|access-date=June 2, 2020|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Del Rey het gereageer op die kritiek dat [[Race and ethnicity in the United States|ras]] die tema van haar plasing was deur te sê dat sy die sangers genoem het omdat sy "[hierdie sangers liefhet] en [hulle ken]".<ref>{{cite news|last1=Carras|first1=Christie|url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/music/story/2020-05-22/lana-del-rey-instagram-post-response|title=Lana Del Rey defends Instagram post: 'Don't...call me racist'|newspaper=[[Los Angeles Times]]|date=May 22, 2020|access-date=September 8, 2020}}</ref> Sy het verduidelik dat sy verwys het na dié "wat nie sterk lyk of noodwendig slim lyk, of soos hulle in beheer is nie," toe sy mense genoem het "wat soos [haar] lyk".<ref>{{cite web|last1=Griffith|first1=Janelle|url=https://www.nbcnews.com/pop-culture/celebrity/lana-del-rey-slammed-over-her-assessment-beyonc-nicki-minaj-n1212006|title=Lana Del Rey slammed over her assessment of Beyoncé, Nicki Minaj, Ariana Grande|work=[[NBC News]]|date=May 21, 2020|access-date=September 8, 2020}}</ref> Del Rey het verdere kritiek gelok vir die kortstondige plasing van 'n video van plunderaars tydens die George Floyd-optogte in Mei 2020.<ref>{{cite web|last1=Stolworthy|first1=Jacob|date=June 1, 2020|title=George Floyd protests: Lana Del Rey faces backlash for sharing 'dangerous' video of looters|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/lana-del-rey-george-floyd-protests-instagram-looting-video-black-lives-matter-tinashe-a9541531.html|access-date=June 2, 2020|work=[[The Independent]]}}</ref> Del Rey was dikwels krities teenoor die VSA se President [[Donald Trump]]. Sy het hom beskryf as 'n [[Narsisme|narsis]] en 'n produk van 'n kultuur van sosiopatie, en gesê sy geestestoestand laat hom sonder enige begrip van wat sy woorde en dade kan veroorsaak.<ref>{{cite news |last1=Brodsky |first1=Rachel |title=Lana Del Rey clarifies comments around Donald Trump, accuses music media of taking quotes 'out of context' |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/lana-del-rey-bbc-trump-interview-b1786370.html |access-date=December 28, 2021 |work=The Independent |publisher=Independent Print Limited |date=January 13, 2021}}</ref> In Januarie 2021 het Del Rey kommentaar uitgelok deur te sê Trump "[het nie geweet] dat hy 'n oproer aanhits nie" as gevolg van sy "grootheidswaan".<ref name="WP">{{cite news |title=Facing backlash, Lana Del Rey continues to defend her comments on Trump and race |url=https://www.washingtonpost.com/arts-entertainment/2021/01/13/lana-del-rey-donald-trump-chemtrails-album-rollout/ |access-date=January 18, 2021 |newspaper=[[The Washington Post]] |date=January 13, 2021 |first=Sonia |last=Rao}}</ref> Sy was krities teenoor Kanye West in 2018 vir sy ondersteuning van die voormalige President Trump.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-45704579|title=Lana Del Rey confronts Kanye West over support for Donald Trump on Saturday Night Live|date=October 1, 2018|first=Mark|last=Savage|access-date=March 20, 2021|website=[[BBC]]}}</ref> Gedurende die eerste jaar van Trump se presidentskap het Del Rey beweer sy het probeer om towerkuns teen Trump te gebruik.<ref>{{Cite web|url=https://www.nme.com/news/music/lana-del-rey-used-hex-on-donald-trump-2113859|title=Lana Del Rey confirms attempt to use witchcraft against Donald Trump|website=Nme.com|date=July 21, 2017|first=Nick|last=Reilly|access-date=March 20, 2021}}</ref> In November 2020 het Del Rey [[Joe Biden]] se verkiesing as President van die Verenigde State geëer deur "On Eagles' Wings" te cover.<ref>{{Cite news|url=https://www.billboard.com/articles/news/9480265/lana-del-rey-eagles-wings-hymn-cover-joe-biden-speech|title=Lana Del Rey Covers 'On Eagle's Wings' Hymn in Honor of Joe Biden's Acceptance Speech|newspaper=Billboard|date=November 8, 2020|first=Mitchell|last=Peters|access-date=March 20, 2021}}</ref> Tydens die vrystelling van die kunswerk vir ''Chemtrails Over the Country Club'' op Instagram, het Del Rey wydverspreide persdekking gekry vir die voorstel dat haar vriende, wat op die voorblad verskyn, "’n pragtige mengsel van alles" was, en gesê dat sy altyd "inklusief was sonder om selfs te probeer" deur haar loopbaan.<ref name="WP" /><ref>{{cite web |title=More Lana Del Rey drama ensues after her diversity comments about new album art |url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/music/story/2021-01-11/lana-del-rey-album-cover-video-chemtrails-over-the-country-club |website=Los Angeles Times |date=January 11, 2021 |first=Christie |last=D'Zurilla |access-date=January 26, 2021}}</ref> Del Rey het verduidelik, en gesê haar goeie vriende en kêrels was "rappers" en het haar kritici aangespreek, deur te sê dat voordat kommentators dit in 'n "WOC/POC-kwessie" verander het, sy "nie die een was wat die Capitol-gebou bestorm het nie" en was "besig om die wêreld te verander deur my lewe en gedagtes en liefde daar uit te sit".<ref>{{cite web |title=Lana Del Rey Reveals, Immediately Defends New Album Chemtrails Over the Country Club Cover |url=https://www.vulture.com/2021/01/lana-del-rey-reveals-chemtrails-over-the-country-club-cover.html |website=Vulture |date=January 11, 2021 |first=Halle |last=Kiefer |access-date=January 18, 2021}}</ref><ref>{{cite web |title=Lana Del Rey Reveals Chemtrails Over the Country Club Album Art and Tracklist |url=https://pitchfork.com/news/lana-del-rey-reveals-chemtrails-over-the-country-club-album-art-and-tracklist/ |date=January 10, 2021 |first=Evan |last=Minsker |website=Pitchfork |publisher=People |access-date=January 18, 2021}}</ref> Sy het vervolgens die kommentare uitgevee.<ref name="WP" /><ref>{{cite web |title=Lana Del Rey Criticized for album art |url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/music/2021/01/11/lana-del-rey-new-album-cover-criticism-comments/6626104002/ |work=[[USA Today]] |date=January 11, 2021 |first1=Jenny |last1=Ryu |first2=Charles |last2=Trepany |access-date=October 24, 2021}}</ref> Na kritiek van media-afsetpunte, het Del Rey getwiet: "’n Vrou kan steeds nie kwaad word nie, reg? Selfs wanneer 'n skare-mentaliteit probeer om aan te hits."<ref name="WP" /> ===Liefdadigheidswerk=== Oor die jare heen het Del Rey verskeie sake ondersteun en verskeie opnames beskikbaar gestel as aanbiedinge om sake te ondersteun waarin sy glo. Haar 2019-enkelsnit "Looking for America" is vrygestel in reaksie op die massa-skietvoorvalle op 3-4 Augustus 2019 in [[El Paso]], [[Texas]], en Dayton, [[Ohio]], met alle opbrengste van die lied wat gaan na verligtingsfondse wat slagoffers van die Augustus-skietvoorvalle en die 28 Julie 2019, Gilroy Garlic-feesskietvoorval bevoordeel.<ref>{{Cite web |last=Hampton |first=Rachelle |date=August 9, 2019 |title=Lana Del Rey's New Song Responds to the El Paso and Dayton Shootings |url=https://slate.com/culture/2019/08/lana-del-rey-shooting-song-looking-for-america-el-paso-dayton.html |access-date=October 18, 2022 |website=[[Slate Magazine]]}}</ref> In Oktober 2020 het sy $350&nbsp;000 uit die verkope van haar boek ''Violet Bent Backwards over the Grass'' aan DigDeep geskenk,<ref name="flagstaffbusinessnews/digdeep">{{cite news |title=DigDeep Bringing Clean Water to Navajo Homes |url=https://www.flagstaffbusinessnews.com/digdeep-bringing-clean-water-to-navajo-homes/ |access-date=September 19, 2023 |work=Flagstaff Business News |date=June 4, 2020 |archive-date=14 Oktober 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231014174628/https://www.flagstaffbusinessnews.com/digdeep-bringing-clean-water-to-navajo-homes/ |url-status=dead }}</ref> 'n [[Los Angeles]]-gebaseerde<ref>{{cite web |title=FAQ |url=https://www.digdeep.org/faq |website=DIGDEEP |access-date=September 19, 2023}}</ref> [[Organisasie sonder winsoogmerk|nie-winsgewende organisasie]], gestig deur George McGraw in 2014, wat elektriese gepompte<ref name="redbull/navajo-water"/> water voorsien vir sommige van die mees afgeleë<ref name="kdnk/dig-deep-water">{{cite news |title=Project Dig Deep Brings Water to Navajo Homes |url=https://www.kdnk.org/news/2020-09-14/project-dig-deep-brings-water-to-navajo-homes |access-date=September 19, 2023 |work=KDNK |date=September 15, 2020 |location=Carbondale, Colorado}}</ref> gesinne en gemeenskappe<ref name="redbull/navajo-water">{{cite web |last1=Gifford |first1=Bill |title=On the Navajo reservation, a tiny nonprofit is bringing life-giving water to the Indigenous people hardest hit by the pandemic |url=https://www.redbull.com/us-en/theredbulletin/navajo-water-project-heroes-2020 |website=redbull.com |access-date=September 19, 2023 |date=December 1, 2020}}</ref> van die [[Navajo]]-nasie.<ref>{{cite web|last1=Reilly|first1=Nick|url=https://www.nme.com/news/music/lana-del-rey-donates-350000-to-provide-navajo-nation-with-clean-water-2808918|title=Lana Del Rey donates $350,000 to provide Navajo Nation with clean water|work=[[NME]]|date=November 4, 2020|access-date=November 17, 2020}}</ref> Later in Desember het Del Rey 'n weergawe van "You'll Never Walk Alone" vrygestel om liefdadigheidsorganisasies te ondersteun wat deur die [[Liverpool F.C.]]-stigting ondersteun word.<ref>{{Cite web|date=December 1, 2020|first=Will|last=Lavin|title=Lana Del Rey announces limited edition 7" vinyl of 'You'll Never Walk Alone' cover|url=https://www.nme.com/news/music/lana-del-rey-announces-limited-edition-7-vinyl-of-youll-never-walk-alone-cover-for-charity-2829283|access-date=February 5, 2021|website=[[NME]]}}</ref> In die vroeë 2000's het Del Rey by 'n skuiling vir haweloses gewerk en deelgeneem aan humanitêre werk, insluitend die bou van huise by die Navajo-nasie.<ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/tv/CAmxUDpgO8Y/|title=Instagram post by Lana Del Rey • May 25, 2020 at 9:29am UTC|website=Instagram}}</ref> ==Invloed== [[File:Lana Del Rey at Irving Plaza 13.jpg|250px|thumb|Del Rey tree op in 2012]] Del Rey is genoem as 'n invloed deur 'n aantal kunstenaars, insluitend [[Billie Eilish]],<ref>{{cite web|url=https://www.musicomh.com/reviews/albums/lana-del-rey-norman-fucking-rockwell|title=Lana Del Rey – Norman Fucking Rockwell!|work=[[musicOMH]]|date=August 30, 2019|first=John|last=Murphy|access-date=January 30, 2020}}</ref> XXXTentacion,<ref>{{cite book |last1=Reiss |first1=Jonathan |title=Look at Me! |date=October 9, 2018 |publisher=Hachette Books |isbn=978-0-306-84541-3 |page=61 |url=https://www.hachettebooks.com/titles/jonathan-reiss/look-at-me/9780306845413/ |access-date=October 15, 2021}}</ref> Charli XCX, <ref>{{cite web |last=Breihan |first=Tom |title=Charli XCX Talks The Velvet Underground & Nico, Lana Del Rey, Celebrates Jack Antonoff At Variety’s Hitmakers Awards |url=https://www.stereogum.com/2290148/charli-xcx-talks-the-velvet-underground-nico-lana-del-rey-celebrates-jack-antonoff-at-varietys-hitmakers-awards/news/ |website=Stereogum |date=December 3, 2022 |access-date=May 1, 2025}}</ref> Clairo, <ref>{{cite web |last=Zadeh |first=Joe |title=Clairo pays homage to Lana Del Rey and poses with gun after 2025 Grammys |url=https://www.nme.com/news/music/clairo-pays-homage-to-lana-del-rey-and-poses-with-gun-after-2025-grammys-3834285 |website=NME |date=February 3, 2025 |access-date=May 1, 2025}}</ref> Beabadoobee, <ref>{{cite web |last=Ragusa |first=Paolo |title=Beabadoobee Channels Her Inner Lizzy Grant |url=https://officemagazine.net/beabadoobee-channels-her-inner-lizzy-grant |website=Office Magazine |date=May 2, 2022 |access-date=May 1, 2025}}</ref> Madison Beer, <ref>{{cite web |last=Willman |first=Chris |title=Madison Beer Talks About ‘Silence Between Songs,’ Her Lana Del Rey-Inspired New Album |url=https://variety.com/2023/music/news/madison-beer-silence-between-songs-lana-del-rey-album-interview-1235720528/ |website=Variety |date=September 22, 2023 |access-date=May 1, 2025}}</ref> [[Taylor Swift]],<ref>{{cite news |last=Mier |first=Tomás |title=Taylor Swift Praises Lana Del Rey's Stardom: 'She Knows She's the Best' |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/taylor-swift-lana-del-rey-stardom-praise-1235035312/ |work=Rolling Stone |date=May 27, 2025 |access-date=May 29, 2025}}</ref> Kacey Musgraves,<ref name="marks">{{cite news |last=Marks |first=Craig |title=Kacey Musgraves on ‘Deeper Well,’ her new album and finding peace in the chaos |url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/music/story/2024-03-13/kacey-musgraves-deeper-well-interview |work=Los Angeles Times |date=March 13, 2024 |access-date=May 13, 2025}}</ref> Kali Uchis,<ref name="marks" /> [[Chappell Roan]],<ref>{{Cite web |last=Samel |first=Ketki |date=2017-10-05 |title=Chappell Roan soars at Herbst Theatre despite lack of audience connection |url=https://www.dailycal.org/archives/chappell-roan-soars-at-herbst-theatre-despite-lack-of-audience-connection/article_1bce4428-2b8a-55bb-9d8f-5ca6935c9925.html |access-date=2025-03-11 |website=[[The Daily Californian]] |language=en}}</ref> Olivia Rodrigo,<ref>{{cite magazine |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/music-news/lana-del-rey-billie-eilish-olivia-rodrigo-critics-waffle-house-1235593189/ |title=Lana Del Rey talks Billie Eilish, Olivia Rodrigo, critics, Waffle House |last=O'Connell |first=Mikey |magazine=The Hollywood Reporter |date=September 20, 2023 |access-date=September 20, 2023}}</ref> The Weeknd,<ref>{{Cite web |date=25 September 2015 |title=The ice couple of pop: Lana del Rey and the Weeknd's numb cool vs. the heat of Kanye and Rihanna |first=Sasha |last=Frere-Jones |url=https://www.latimes.com/entertainment/music/la-et-ms-0926-lana-del-rey-and-abel-tesfaye-20150926-story.html |access-date=11 Julie 2025 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref> Finneas,<ref>{{cite web |title=Finneas Credits Lana Del Rey & Lorde For Inspiring Billie Eilish |url=https://thatgrapejuice.net/2020/04/finneas-credits-lana-del-rey-lorde-for-inspiring-billie-eilish/ |website=That Grape Juice |date=29 April 2020 |access-date=26 Julie 2025}}</ref> Slayyyter,<ref>{{cite web |last=Love |first=Michael |title=Slayyyter Is 2018 Pop, Inspired By 2007 Britney, Lindsay, and Paris |url=https://www.papermag.com/slayyyter |website=PAPER Magazine |date=15 Oktober 2018 |access-date=20 Desember 2025}}</ref> BØRNS,<ref>{{cite news |last=Escalante |first=Nikki |title=BØRNS on songwriting, touring and Lana Del Rey |url=https://fashionjournal.com.au/music/borns-songwriting-touring-lana-del-rey/ |work=Fashion Journal |date=27 Februarie 2018 |access-date=1 Junie 2025 |archive-date=7 Junie 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250607033000/https://fashionjournal.com.au/music/borns-songwriting-touring-lana-del-rey/ |url-status=dead}}</ref> Zella Day,<ref>{{cite news |last=Webb |first=Jacob |title=Zella Day's Where Does The Devil Hide: Reviewed |url=https://www.sceneandheardnu.com/content/2020/9/28/zella-days-where-does-the-devil-hide-reviewed |work=Scene+Heard |date=28 September 2020 |access-date=1 Junie 2025}}</ref> [[Selena Gomez]],<ref>{{cite web |last=Rivieccio |first=Genna |title=Selena Gomez Borrows From Elements of Lit, Lana Del Rey and Beyoncé for "Sunset Blvd" Lyrics and Visuals |url=https://www.culledculture.com/selena-gomez-sunset-blvd-video/ |website=Culled Culture |date=15 Maart 2025 |access-date=13 Augustus 2025}}</ref> [[Suki Waterhouse]],<ref>{{cite news |last=Garland |first=Emma |title=Suki Waterhouse: 'I was carrying a lot of shame around myself for a long time' |url=https://www.theguardian.com/music/2022/apr/26/suki-waterhouse-i-was-carrying-a-lot-of-shame-around-myself-for-a-long-time |work=The Guardian |date=26 April 2022 |access-date=1 Junie 2025}}</ref> Jesse Jo Stark,<ref>{{cite web |title=GREATEST: Jesse Jo Stark |url=https://www.goat.com/editorial/jesse-jo-stark-interview-greatest-magazine |website=GOAT |date=2022 |access-date=14 Augustus 2025}}</ref> Addison Rae,<ref>{{cite magazine |last=Dailey |first=Hannah |date=19 Augustus 2025 |title=Addison Rae Explains Why She & Lana Del Rey Are Similar: 'I'm a Perfectionist As Well' |url=https://www.billboard.com/music/music-news/addison-rae-lana-del-rey-perfectionist-like-her-1236047127/ |access-date=30 September 2026 |magazine=Billboard}}</ref> Ethel Cain,<ref>{{cite news |last=Tipple |first=Ben |title=Ethel Cain's Preacher's Daughter review |url=https://diymag.com/review/album/ethel-cain-preachers-daughter-album-review |work=DIY |date=13 Mei 2022 |access-date=10 Julie 2025}}</ref> Niall Horan<ref>{{Cite web |title=Niall Horan Reveals His Spotify Playlist That Is Already Inspiring Album No. 4 (Exclusive) |url=https://people.com/niall-horan-reveals-spotify-playlist-already-inspiring-album-number-four-exclusive-7509227 |access-date=11 Julie 2025 |website=People |language=en}}</ref> en Conan Gray.<ref>{{cite web |last=Rosi |first=Ana |title=Conan Gray on Becoming the Voice of Gen Z |website=W Magazine |date=23 Maart 2020 |url=https://www.wmagazine.com/story/conan-gray-kid-krow-interview |access-date=8 Oktober 2025}}</ref> ''Billboard'' het ''Born to Die'' gekrediteer as een van die hoofkatalisators vir die verskuiwing van popmusiek van 'n oorwegend bruisende EDM-toon na 'n meer stemmige, hip-hop-beïnvloede palet in die middel-2010's, en het opgemerk dat Del Rey onontbeerlik is vir die dekade se popmusiek, met invloed op alternatiewe-georiënteerde popkunstenaars soos [[Lorde]], Halsey, Banks, [[Sky Ferreira]], Father John Misty, Sia, [[Miley Cyrus]], Selena Gomez en Taylor Swift.<ref name="auto">{{cite magazine |title=Every Lana Del Rey Song, Ranked: Critic's List |url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/8528500/lana-del-rey-best-songs-ranked |magazine=Billboard |access-date=August 30, 2019}}</ref> In 2019 het ''Billboard'' "Born to Die" insluit onder die 100 liedjies wat die 2010's gedefinieer het, en bygevoeg dat dit "’n soniese verskuiwing gemerk het wat die poplandskap heeltemal verander het".<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/8544101/lana-del-rey-born-to-die-songs-that-defined-the-decade|title=Songs That Defined the Decade: Lana Del Rey's 'Born to Die'|date=November 21, 2019|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|last=Shouneyia|first=Alexa}}</ref> ''Norman Fucking Rockwell!'' is aangewys as een van die 500 Grootste Albums van Alle Tye deur ''[[Rolling Stone]].''<ref name="Schewitz" /> Del Rey het lof ontvang van ouer kunstenaars, waarvan sommige inspirasies vir Del Rey self was, insluitend [[Bruce Springsteen]],<ref>{{Cite web |last=Lynch |first=Jessica |date=August 16, 2020 |title=Bruce Springsteen Calls Lana Del Rey "One of the Best Songwriters" |url=https://au.rollingstone.com/music/music-news/bruce-springsteen-lana-del-rey-from-his-home-to-yours-15698/ |access-date=December 9, 2023 |website=Rolling Stone Australia}}</ref> [[Joan Baez]],<ref>{{Cite web |last=Pearson |first=Victoria |date=July 6, 2023 |title=Lana Del Rey Wanted to Sing With Joan Baez. But First, She'd Have to Find Her. • T Australia |url=https://taustralia.com.au/lana-del-rey-joan-baez/ |access-date=December 9, 2023 |website=T Australia}}</ref> [[Elton John]],<ref>{{Cite magazine |date=October 24, 2019 |title=Musicians on Musicians: Elton John & Lana Del Rey |url=https://www.rollingstone.com/music/music-features/elton-john-lana-del-rey-musicians-on-musicians-cover-902354/ |access-date=December 9, 2023 |magazine=Rolling Stone}}</ref> [[Courtney Love]],<ref>{{Cite web |last=Robinson |first=Ellie |date=December 28, 2022 |title=Courtney Love says Kurt Cobain and Lana Del Rey are the only "true musical geniuses" she's ever known |url=https://www.nme.com/en_au/news/music/courtney-love-says-kurt-cobain-and-lana-del-ray-are-the-only-true-musical-geniuses-shes-ever-known-3372107 |access-date=December 9, 2023 |website=NME}}</ref> en regisseurs [[David Lynch]] en [[John Waters]].<ref>{{Cite web |date=November 22, 2023 |title=John Waters and David Lynch really love Lana Del Rey |url=https://www.avclub.com/john-waters-david-lynch-praise-lana-del-rey-1851042613 |access-date=December 9, 2023 |website=The A.V. Club}}</ref> ''[[The Washington Post]]'' het Del Rey gelys as die enigste musikant op hul "Dekade van Invloed"-lys.<ref>{{cite news|last=Richards|first=Chris|date=October 24, 2019|title=Lana Del Rey is real|url=https://www.washingtonpost.com/gdpr-consent/?destination=%2fgraphics%2f2019%2fentertainment%2flana-del-rey%2f%3f|newspaper=The Washington Post|access-date=November 6, 2020|url-access=subscription}}</ref> ''Pitchfork'' het haar benoem as een van die grootste lewende liedjieskrywers van die VSA.<ref>{{cite web |url=https://pitchfork.com/reviews/albums/lana-del-rey-norman-fucking-rockwell/ |title=Lana Del Rey: Norman Fucking Rockwell! Album Review |work=Pitchfork |date=September 3, 2019 |first=Jenn |last=Pelly |access-date=October 24, 2021}}</ref> ''[[The Guardian]]'' het verklaar dat Del Rey se eie "suiwer vroulike waas" 'n "kenmerk is van die uitdagende vroulike popsterre wat nog kom".<ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/music/2019/nov/25/destruction-of-female-pop-role-model-decade-in-music|title=New rules: the destruction of the female pop role model|first=Laura|last=Snapes|date=November 25, 2019|work=[[The Guardian]]}}</ref> Haar YouTube- en Vevo-bladsye het saam meer as sewe en 'n half miljard kyke.<ref>[https://www.youtube.com/user/LanaDelRey/about Lana Del Rey]. YouTube (May 5, 2011). Retrieved on March 22, 2020.</ref><ref>{{in lang|de}} [https://www.musikindustrie.de/markt-bestseller/gold-/platin-und-diamond-auszeichnung/datenbank/#topSearch Datenbank: BVMI]. Musikindustrie.de. Retrieved on March 22, 2020.</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.aria.com.au/accreditations|title=Accreditations – ARIA|website=Aria.com.au|access-date=October 8, 2020}}</ref> In 2022 het New York-universiteit se Clive Davis Institute of Recorded Music die herfsemesterkursus "Topics in Recorded Music: Lana Del Rey" geloods, wat handel oor Del Rey se musiek.<ref>{{Cite magazine|last=Aniftos|first=Rania|title=A Lana Del Rey Course Launched at NYU's Clive Davis Institute|url=https://www.billboard.com/music/music-news/lana-del-rey-class-nyu-clive-davis-institute-1235142098/|date=September 20, 2022|access-date=September 21, 2022|magazine=Billboard}}</ref> ''Rolling Stone'' het Del Rey op nommer 175 geplaas op sy 2023-lys van die 200 Grootste Sangers van Alle Tye.<ref name="rollingstone.com" /> ''[[Rolling Stone| Rolling Stone UK]]'' het haar benoem as Die Grootste Amerikaanse Liedjieskrywer van die 21ste eeu (2023).<ref name="Ewens" /> == Toekennings == Del Rey het baie toekennings ontvang, insluitend 3 MTV Europe Music-toekennings, 2 [[Brit Award]]s, 'n Satellite-toekenning, 'n MTV Video Music Award en 9 GAFFA-toekennings. Benewens hierdie toekennings, is sy ook benoem vir 11 Grammy-toekennings<ref name="Lana Del Rey">{{cite web|title=Lana Del Rey|url=https://www.grammy.com/grammys/artists/lana-del-rey|publisher=[[The Recording Academy]]|access-date=August 3, 2016|archive-date= 1 Maart 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180301131517/https://www.grammy.com/grammys/artists/lana-del-rey|url-status=dead}}</ref> en 'n Golden Globe-toekenning.<ref>{{cite web|title=Golden Globe Winners 2015: Complete List|url=https://variety.com/2015/film/news/golden-globe-winners-2015-updated-list-1201400369/|website=Variety|access-date=January 12, 2015|date=January 11, 2015}}</ref> == Persoonlike lewe == Del Rey het op 26 September 2024 met Jeremy Dufrene getrou in [[Louisiana]].<ref name="wedding marsh">{{cite news |last1=Saad |first1=Nardine |title=The wedding marsh: Lana Del Rey reportedly marries alligator tour guide Jeremy Dufrene |url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/music/story/2024-09-27/lana-del-rey-wedding-jeremy-dufrene-alligator-guide-louisiana |work=Los Angeles Times |date=September 27, 2024}}</ref><ref name="Shock">{{cite news |last1=Spencer-Elliott |first1=Lydia |title=Lana Del Rey marries alligator tour guide Jeremy Dufrene in shock wedding in Louisiana |url=https://www.independent.co.uk/life-style/lana-del-rey-alligator-tour-guide-wedding-jeremy-dufrene-b2619884.html |work=The Independent |date=27 September 2024}}</ref> Dufrene is 'n toervaartkaptein in Des Allemands, [[Louisiana]]; Del Rey het in 2019 'n toer saam met hom onderneem.<ref name="About Lana">{{cite news |last1=LUTKIN |first1=AIMÉE |date=September 27, 2024 |title=All About Lana Del Rey's Husband, Jeremy Dufrene |url=https://www.elle.com/culture/celebrities/a62103404/who-is-lana-del-rey-boyfriend-jeremy-dufrene/ |work=Elle}}</ref><ref>{{cite news |last1=Petri |first1=Alexandra |title=Lana Del Rey Married a Normie. Other Celebrities Have Too. |url=https://www.nytimes.com/2024/10/23/arts/music/lana-del-rey-jeremy-dunfre-dolly-parton.html |work=New York Times|date=October 23, 2024}}</ref> === Godsdiens === Del Rey het verklaar dat sy in God glo.<ref>{{Cite web |last=Stimson |first=Brie |date=2023-10-10 |title=Lana Del Rey shuts down claims she practiced witchcraft on her tour |url=https://www.foxnews.com/entertainment/lana-del-rey-shuts-down-claims-practiced-witchcraft-tour#:~:text=The%20%22Say%20Yes%20to%20Heaven,would%20believe%20in%20God%20too. |access-date=2025-03-16 |website=Fox News |language=en-US}}</ref> Sy het in 2011 aan ''The Quietus'' gesê, "My begrip van God kom uit my eie persoonlike ervarings...want ek was so baie keer in die moeilikheid in New York dat as jy ek was, jy ook in God sou glo...Ek weet nie van een keer per week in 'n kerk bymekaarkom en al daardie dinge nie, maar toe ek gehoor het daar is 'n goddelike krag waarop jy 'n beroep kan doen, het ek dit gedoen. Ek veronderstel my benadering tot godsdiens is soos my benadering tot musiek – ek neem wat ek wil hê en laat die res.".<ref>{{Cite web |last=Calvert |first=John |date=4 Oktober 2011 |title=Original Sin: An Interview With Lana Del Rey |url=https://thequietus.com/interviews/lana-del-rey-interview/ |access-date=11 Maart 2025 |website=The Quietus |language=en-GB}}</ref> Del Rey het die megakerkpastoor Judah Smith op haar 2023-album ''Did You Know That There's a Tunnel Under Ocean Blvd'' vertoon, en sy is by sy gemeente Churchome betrokke.<ref>{{Cite web |url=https://www.thedailybeast.com/lana-del-reys-judah-smith-interlude-is-deeper-than-you-think/ |title=Yes, Lana Del Rey's Album Features a Homophobic Pastor—but It's Not What You Think |first=Coleman |last=Spilde |date=24 Maart 2023 |website=The Daily Beast |access-date=30 Januarie 2026}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.them.us/story/lana-del-rey-judah-smith-megachurch-pastor |title=Lana Del Rey Included a Megachurch Pastor's Sermon on Her Album and Fans Are Divided |first=Abby |last=Monteil |date=27 Maart 2023 |website=Them.us |access-date=30 Januarie 2026}}</ref> Smith het haar huwelik in 2024 bevestig.<ref>{{Cite web |url=https://www.papermag.com/lana-del-rey-wedding |title=Lana Del Rey, Still Married, Shares Exclusive Wedding Photos |website=Papermag.com |access-date=30 Januarie 2026}}</ref> == Diskografie == '''Ateljee-albums''' {{div col}} * ''Lana Del Ray'' (2010) * ''Born to Die'' (2012) * ''Ultraviolence'' (2014) * ''Honeymoon'' (2015) * ''Lust for Life'' (2017) * ''Norman Fucking Rockwell!'' (2019) * ''Chemtrails over the Country Club'' (2021) * ''Blue Banisters'' (2021) * ''Did You Know That There's a Tunnel Under Ocean Blvd'' (2023) * ''Stove'' (aanstaande) * Naamlose maat-album (aanstaande) {{div col end}} == Geskrewe werke == * ''Violet Bent Backwards over the Grass'' (2020) == Filmografie == {{div col}} * ''Poolside'' (2010) * ''National Anthem'' (2012) * ''Ride'' (2012) * ''Tropico'' (2013) * ''Hi, How Are You Daniel Johnston?'' (2015) * ''Freak'' (2016) * ''Tower of Song: A Memorial Tribute to Leonard Cohen'' (2017) * ''The Kacey Musgraves Christmas Show'' (2019) * ''Norman Fucking Rockwell'' (2019) {{div col end}} == Toere == * Born to Die Tour (2011-2012)<ref name="bandsintown5">{{cite web|url=http://www.bandsintown.com/LanaDelRey/past_events?page=5 |title=Lana Del Rey |website=bandsintown.com |access-date=April 17, 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160417155424/http://www.bandsintown.com/LanaDelRey/past_events?page=5 |archive-date=April 17, 2016 }}</ref> * Paradise Tour (2013-2014)<ref name="bandsintown5"/> * The Endless Summer Tour (2015) * LA to the Moon Tour (2018) * The Norman Fucking Rockwell! Tour (2019)<ref>{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/lana-del-rey-norman-f-cking-rockwell-tour-866062/|title=Lana Del Rey Sets First Leg of Norman F-cking Rockwell Tour|first1=Daniel|last1=Kreps|date=August 1, 2019|magazine=[[Rolling Stone]]}}</ref> * 2023-2025-toer * UK and Ireland Tour 2025<ref name=":0">{{Cite magazine |last=Smith |first=Thomas |date=2024-11-25 |title=Lana Del Rey Announces Dates For 2025 U.K. and Ireland Stadium Shows |url=https://www.billboard.com/music/music-news/lana-del-rey-uk-ireland-stadium-tour-2025-tickets-1235837928/ |access-date=2024-11-28 |magazine=Billboard |language=en-US}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Verdere leesstof == * Grande, P. B. (2020). Desire in Lana Del Rey. In Desire (pp. 195-226). Michigan State University Press. [https://doi.org/10.14321/j.ctv11vcdwg.9] * Chirkis, B. (March 26, 2024). How Lana Del Rey Promotes Feminism Through Her Sad Girl Persona. Trinity Tripod. [https://trinitytripod.com/arts/how-lana-del-rey-promotes-feminism-through-her-sad-girl-persona/#:~:text=A%20lot%20of%20Del%20Rey’s,feminine%20standards%20set%20by%20society.] == Eksterne skakels == {{Skakels na susterprojekte|wikt=no|commons=Category:Lana Del Rey|v=no|voy=no|n=no|s=no|b=no|d=Q37150}} * {{Official website|https://www.lanadelrey.com|Official website}} * {{AllMusic|class=artist|id=mn0002784799|label=Lana Del Rey}} * {{IMDb name|4787894}} * {{Discogs artist}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Del Rey, Lana}} [[Kategorie:Geboortes in 1985]] [[Kategorie:Lewende mense]] hny0nvvysvedbekcixlq0t8to8pj9kc 0 448733 2979221 2957719 2026-10-15T18:55:48Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.6 2979221 wikitext text/x-wiki Hierdie is 'n '''lys van [[Kultusrolprent|kultusrolprente]]''' wat alfabeties volgens titel georganiseer is. Sien [[Lys van kultusrolprente]] vir die hooflys. {{A-Z multibladsy lys|Lys van kultusrolprente}} {| class="wikitable sortable" |- ! Rolprent titel !! Jaar !! Regisseur !! Verwysings |- | ''W.R. - Misterije organizma, W.R'' (''WR: Mysteries of the Organism'') || 1971 || Dušan Makavejev || <ref>{{cite web|url=https://books.google.be/books?id=KNvX45wxWuQC&pg=PT360&lpg=PT360&dq=w:r+mysteries+of+the+organism+cult+film&source=bl&ots=kX83B9xgTh&sig=rjOS8ju2ZEKoeS76JM5v1_DXpWE&hl=nl&sa=X&ved=0ahUKEwjgi7mSprPJAhWIRBQKHf6oCFE4ChDoAQhkMAk#v=onepage&q=w%3Ar%20mysteries%20of%20the%20organism%20cult%20film&f=false |title=Adventures in the Orgasmatron: How the Sexual Revolution Came to America – Christopher Turner – Google Boeken |publisher=Books.google.be |date= |accessdate=2015-12-18}}</ref> |- | ''Wake in Fright'' || 1971 || Ted Kotcheff || <ref>{{cite web |author=James Guida |url=http://www.newyorker.com/culture/culture-desk/wake-in-fright-prepare-to-be-disturbed-mate |title="Wake In Fright": Prepare to Be Disturbed, Mate |publisher=The New Yorker |date=4 Oktober 2012 |access-date=18 Desember 2015 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20180920051205/https://www.newyorker.com/culture/culture-desk/wake-in-fright-prepare-to-be-disturbed-mate |archive-date=20 September 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> |- | ''Walkabout'' || 1971 || Nicolas Roeg ||<ref name="Peary3" /> |- | ''Walking and Talking'' || 1996 || Nicole Holofcener || <ref name="EWCult" /> |- | ''Wall Street'' || 1987 || Oliver Stone || <ref name="EWCult" /> |- | ''The Wanderers'' || 1979 || Philip Kaufman || <ref>Danny Peary, ''Cult Movies III: 50 More Hits of the Reel Thing'', (Great Britain: Sidgwick & Jackson, 1989) p. 266.</ref> |- | ''Warlock'' || 1989 || Steve Miner || <ref>{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/msid-4275823,prtpage-1.cms |title=Neha plays Bollywood actress for Hollywood |last=Wader |first=Sharin |work=The Times of India |date=18 Maart 2009 |access-date=19 Julie 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20181027193103/https://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/msid-4275823,prtpage-1.cms |archive-date=27 Oktober 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> |- | ''The Warriors'' || 1979 || Walter Hill (director)|Walter Hill || <ref name="Peary1" /><ref name="Boston" /> |- | ''The Waterboy'' || 1998 || Frank Coraci || <ref>{{cite web|last1=Shaffer|first1=R.L|title=The Waterboy Blu-Ray Review|url=http://au.ign.com/articles/2009/08/06/the-waterboy-blu-ray-review|website=IGN|accessdate=9 November 2015}}</ref> |- | ''Waterworld'' || 1995 || [[Kevin Costner]]|| <ref>http://www.digitaltrends.com/movies/waterworld-kevin-costner-beloved/</ref><ref>http://www.newsweek.com/waterworld-jack-black-kevin-costner-oral-history-climate-change-358057</ref> |- | ''Watership Down'' || 1978 || Martin Rosen (director)|Martin Rosen || <ref>http://drexel.edu/westphal/news/archive/2015/2015-10-22-watership/</ref> |- | ''Wattstax'' || 1973 || Mel Stuart|| <ref>{{cite web |author=POV / American Documentary Inc. |url=http://www.pbs.org/pov/wattstax/film_description.php |title=Film Description &#124; Wattstax &#124; POV |publisher=PBS |date=7 September 2004 |access-date=18 Desember 2015 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150118180511/http://www.pbs.org/pov/wattstax/film_description.php |archive-date=18 Januarie 2015 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> |- | ''Wave Twisters'' || 2001 || Eric Henry, Syd Garon || <ref>{{cite news |url=http://www.nowtoronto.com/news/story.cfm?content=149074 |title=Groundbreaking hiphop flicks |last=Richards |first=Jason |work=Now |volume=24 |issue=52 |date=25 Augustus 2005 |access-date=2 September 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20140904202303/http://www.nowtoronto.com/news/story.cfm?content=149074 |archive-date=4 September 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> |- | ''Wax or the Discovery of Television Among the Bees'' || 1991 || David Blair || <ref>{{cite news |url=http://www.nytimes.com/1993/05/24/business/cult-film-is-a-first-on-internet.html |title=Cult Film Is a First On Internet |last=Markoff |first=John |work=The New York Times |date=24 Mei 1993 |access-date=7 Junie 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200518105628/https://www.nytimes.com/1993/05/24/business/cult-film-is-a-first-on-internet.html |archive-date=18 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> |- | ''The Way of the Gun'' || 2000 || Christopher McQuarrie || <ref>{{cite web |last=Tobias |first=Scott |title=The Way of the Gun |url=http://www.avclub.com/articles/the-way-of-the-gun,25296/ |work=AV Club |access-date=3 Mei 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20120928182746/http://www.avclub.com/articles/the-way-of-the-gun,25296/ |archive-date=28 September 2012 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> |- | ''Weird Science'' || 1985 || John Hughes || <ref name="olivergrand.com">{{Cite web |url=http://olivergrand.com/late-night-tv-the-force-cult-films/ |title=argiefkopie |access-date= 4 Junie 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161005015436/http://olivergrand.com/late-night-tv-the-force-cult-films/ |archive-date= 5 Oktober 2016 |url-status=dead}}</ref><ref>http://metro.co.uk/2015/05/09/weird-science-is-30-heres-15-weirdly-great-things-about-the-80s-classic-5182207/</ref> |- | ''Welcome to the Dollhouse'' || 1995 || Todd Solondz || <ref>{{cite news |last=McKinley |first=Jesse |title=On Stage and Off |url=http://www.nytimes.com/2001/10/26/movies/on-stage-and-off.html |work=New York Times |access-date=24 April 2013 |date=26 Oktober 2001 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20180919211614/https://www.nytimes.com/2001/10/26/movies/on-stage-and-off.html |archive-date=19 September 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> |- | ''Wet Hot American Summer'' || 2001 || David Wain || <ref>{{cite web |last=Tobias |first=Scott |url=http://www.avclub.com/articles/the-new-cult-canon-wet-hot-american-summer,2341/ |title=The New Cult Canon: Wet Hot American Summer |publisher=The AV Club |date=11 Junie 2008 |access-date=20 Februarie 2011 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20131028133825/http://www.avclub.com/articles/the-new-cult-canon-wet-hot-american-summer,2341/ |archive-date=28 Oktober 2013 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> |- | ''What Ever Happened to Baby Jane?'' || 1962 || Robert Aldrich || <ref>{{cite news | url=http://artsbeat.blogs.nytimes.com/2012/07/12/whatever-happened-to-baby-jane-its-getting-a-remake/?_php=true&_type=blogs&_r=0 | title=Whatever Happened to 'Baby Jane'? It's Getting a Remake | publisher=New York Times | date=12 July 2012 | accessdate=2 October 2014 | first=Dave | last=Itzkoff}}</ref> |- | ''What's Opera, Doc?'' || 1957 || Chuck Jones || <ref name="simpson" /> |- | ''What's Up, Tiger Lily?'' || 1966 || [[Woody Allen]] en Senkichi Taniguchi || <ref>http://articles.latimes.com/1998/jan/16/entertainment/ca-8739</ref> |- | ''Where's Poppa?'' || 1970 || Carl Reiner ||<ref name="Peary1" /> |- | ''Where the Boys Are'' || 1960 || Henry Levin ||<ref name="Peary3" /> |- | ''White Dog'' || 1982 || Samuel Fuller || <ref name="olivergrand.com" /> |- | ''White Heat'' || 1949 || Raoul Walsh || <ref name="Peary2" /> |- | ''White Zombie'' || 1932 || Victor Halperin || <ref>{{cite web|url=https://books.google.be/books?id=hNtqmyR-MNMC&pg=PA117&lpg=PA117&dq=white+zombie+1932+cult+film&source=bl&ots=3-cBNCuTi1&sig=n8aiGxNqSea-qu8tZ2NbAFKkHs0&hl=nl&sa=X&ved=0ahUKEwiykvjcxqnJAhWKfxoKHTMWBZI4FBDoAQhDMAY#v=onepage&q=white%20zombie%201932%20cult%20film&f=false |title=Bela Lugosi and Boris Karloff: The Expanded Story of a Haunting … - Gregory William Mank – Google Boeken |publisher=Books.google.be |date=2009-07-28 |accessdate=2015-12-18}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cinema.ucla.edu/events/2015/03/05/ucla-festival-preservation |title=2015 UCLA Festival of Preservation &#124; UCLA Film & Television Archive |publisher=Cinema.ucla.edu |access-date=18 Desember 2015 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20180919213448/https://www.cinema.ucla.edu/events/2015/03/05/ucla-festival-preservation |archive-date=19 September 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> |- | ''The Wicker Man'' || 1973 || Robin Hardy (film director)|Robin Hardy || <ref name="Peary2" /><ref>{{cite news|last=Khan|first=Stephen|title=Cult of Wicker Man sets tourism on fire|url=http://www.guardian.co.uk/uk/2002/jul/14/arts.filmnews|work=The Guardian|accessdate=24 April 2013|location=London|date=15 July 2002}}</ref> |- | ''The Wicker Man'' || 2006 || Neil LaBute || <ref>{{cite web |last=Rabin |first=Nathan |title=My Year Of Flops Case File #21The Wicker Man |url=http://www.avclub.com/articles/my-year-of-flops-case-file-21the-wicker-man,15203/ |work=AV Club |access-date=24 April 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130621080246/http://www.avclub.com/articles/my-year-of-flops-case-file-21the-wicker-man,15203/ |archive-date=21 Junie 2013 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> |- | ''The Wild Angels'' || 1966 || Roger Corman || <ref name="simpson" /> |- | ''The Wild Bunch'' || 1969 || Sam Peckinpah || <ref name="Peary1" /><ref>{{cite web |url=http://cindybruchman.com/2014/12/26/the-wild-bunch-vs-the-man-from-colorado/ |title=The Wild Bunch vs. The Man from Colorado |publisher=Cindy Bruchman |date=26 Desember 2014 |access-date=18 Desember 2015 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20180920011334/https://cindybruchman.com/2014/12/26/the-wild-bunch-vs-the-man-from-colorado/ |archive-date=20 September 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.wgfoundation.org/screenplay-101-wild-bunch/ |title=Screenplay 101: THE WILD BUNCH – Writers Guild Foundation |publisher=Wgfoundation.org |access-date=18 Desember 2015 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20180919213934/https://www.wgfoundation.org/screenplay-101-wild-bunch/ |archive-date=19 September 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> |- | ''Wild in the Streets'' || 1968 || Barry Shear || <ref>{{cite news |last=Barnes |first=Mike |title='Ryan's Daughter ' Star Christopher Jones Dies at 72 |url=http://www.hollywoodreporter.com/news/ryans-daughter-star-christopher-jones-676312 |access-date=23 Mei 2014 |work=The Hollywood Reporter |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191221155205/https://www.hollywoodreporter.com/news/ryans-daughter-star-christopher-jones-676312 |archive-date=21 Desember 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> |- | ''The Wild One'' || 1950|| László Benedek||<ref>{{cite web|url=https://books.google.com/books?id=OlAcb7DsPgcC&pg=PA97&lpg=PA97&dq=the+wild+one+cult+classic&source=bl&ots=yGPs7okQKu&sig=RILcQ6ni2o4LgAO0oMMdVqzckmg&hl=nl&sa=X&ved=0ahUKEwiO0_Hwo6PJAhUEShQKHVJSDxk4ChDoAQhLMAo#v=onepage&q=the%20wild%20one%20cult%20classic&f=false |title=The Original Wild Ones: Tales of the Boozefighters Motorcycle Club – Bill Hayes – Google Boeken |publisher=Books.google.com |date=2009-02-15 |accessdate=2015-12-18}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.filmsite.org/wild.html |title=The Wild One (1953) |publisher=Filmsite.org |date=30 Desember 1953 |access-date=18 Desember 2015 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20181009070921/http://www.filmsite.org/wild.html |archive-date= 9 Oktober 2018 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> |- | ''Wild Style'' || 1983 || Charlie Ahearn || <ref>{{cite news |last1=Murphy |first1=Bill |title=Stars of cult hip-hop flick 'Wild Style' celebrate movie's 30th anniversary |url=http://nypost.com/2013/08/22/stars-of-cult-hip-hop-flick-wild-style-celebrate-movies-30th-anniversary/ |website=New York Post |access-date=23 Februarie 2015 |date=22 Augustus 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20180919211243/https://nypost.com/2013/08/22/stars-of-cult-hip-hop-flick-wild-style-celebrate-movies-30th-anniversary/ |archive-date=19 September 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> |- | ''Wilder Napalm'' || 1993 || Glenn Gordon Caron || <ref>http://www.foxsports.com/college-football/outkick-the-coverage/top-10-tv-shows-2-breaking-bad-082714</ref> |- | ''Will Success Spoil Rock Hunter?'' || 1957 || Frank Tashlin || <ref>https://books.google.be/books?id=ubQGCAAAQBAJ&pg=PA192&lpg=PA192&dq=thelma+and+louise+cult+film&source=bl&ots=hQrC736q0l&sig=cRn_attIfUSjOqGNDOMgCHihM34&hl=nl&sa=X&ved=0ahUKEwi56-uGkMPKAhWEig8KHRBcCno4ChDoAQhGMAk#v=onepage&q=cult&f=false</ref> |- | ''Willard'' || 2003 || Glen Morgan || <ref>{{cite web|last=Thomason|first=John|title=Knave of arts|url=http://www2.orlandoweekly.com/news/story.asp?id=14043|work=Orlando Weekly|accessdate=23 April 2013}}</ref> |- | ''Willow'' || 1988 || Ron Howard || <ref>Maltby, Richard. Hollywood cinema: second edition, page 198. Blackwell Publishing, UK (1994). {{ISBN|0-631-21614-6}}.</ref> |- | ''Willy Wonka & the Chocolate Factory'' || 1971 || Mel Stuart || <ref name="Peary2" /><ref name="Boston" /> |- | ''Wir Wunderkinder'' (''Aren't We Wonderful?'') || 1958 || Kurt Hoffmann || <ref>{{Cite web |url=http://www.arte.tv/guide/fr/064426-000-A/les-enfants-prodiges |title=argiefkopie |access-date= 7 Februarie 2016 |archive-date= 4 Februarie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160204172813/http://www.arte.tv/guide/fr/064426-000-A/les-enfants-prodiges |url-status=dead }}</ref> |- | ''Witchfinder General'' || 1968 || Michael Reeves || <ref name="Peary1" /> |- | ''Withnail and I'' || 1987 || Bruce Robinson || <ref name="EWCult" /> |- | ''The Wiz'' || 1978 || Sidney Lumet || <ref>{{cite web|last=Fristoe|first=Roger|title=The Wiz|url=http://www.tcm.com/this-month/article/134662{{!}}0/The-Wiz.html|work=Turner Classic Movies|accessdate=14 April 2013|archive-date=14 Oktober 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141014032218/http://www.tcm.com/this-month/article/134662%7C0/The-Wiz.html|url-status=dead}}</ref> |- | ''The Wizard'' || 1989 || Todd Holland || <ref>{{cite web |last1=Brown |first1=Luke |title='The Wizard' Then and Now |url=http://arcadesushi.com/the-wizard-then-and-now/ |website=Arcade Sushi |access-date=27 Julie 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20180928234428/http://arcadesushi.com/the-wizard-then-and-now/ |archive-date=28 September 2018 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> |- | ''The Wizard of Oz'' || 1939 || Victor Fleming || <ref name="Peary1" /><ref>{{cite web |last=Morgan |first=Bethan |title=The Wizard of Oz: A Contemporary Cult Classic |url=http://theculturetrip.com/north-america/usa/kansas/articles/the-wizard-of-oz-a-contemporary-cult-classic/ |access-date=3 Januarie 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20180920011029/https://theculturetrip.com/north-america/usa/kansas/articles/the-wizard-of-oz-a-contemporary-cult-classic/ |archive-date=20 September 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> |- | ''Wizards'' || 1977 || Ralph Bakshi || <ref name="Gibson-McDonnell-132">{{cite book |last1=Gibson |first1=Jon M. |last2=McDonnell |first2=Chris |title=Unfiltered: The Complete Ralph Bakshi |url=https://archive.org/details/unfilteredcomple0000gibs |year=2008 |publisher=Universe Publishing |isbn=0-7893-1684-6 |pages=[https://archive.org/details/unfilteredcomple0000gibs/page/132 132]–34; 138 |chapter=''Wizards'' }}</ref> |- | ''Wniebowzięci'' (''The Ascended'') || 1973 || Andrzej Kondratiuk || <ref>https://books.google.be/books?id=0YtOUjZuZtgC&pg=PA28&lpg=PA28&dq=kieslowski+cult+film&source=bl&ots=7eGEeACqVs&sig=DdyNu4LA8nx7aTHZxEGyam_U6BY&hl=nl&sa=X&ved=0ahUKEwi-pIC_rvXJAhVDIg8KHd3XDZcQ6AEIIDAA#v=onepage&q=kieslowski%20cult%20film&f=false</ref><ref>https://books.google.be/books?id=aHufS1XmIk4C&pg=PA141&lpg=PA141&dq=wniebowzieci+1973+cult&source=bl&ots=9s5Kvr44NR&sig=dyKBw9Jvp48WWblZ-JrhNF_jNjE&hl=nl&sa=X&ved=0ahUKEwjvltr6rvXJAhXFnA4KHUnkBxcQ6AEILjAD#v=onepage&q=wniebowzieci%201973%20cult&f=false</ref> |- | ''Woodstock'' || 1970 || Michael Wadleigh|| <ref name="books.google.com" /> |- | ''The World's Greatest Sinner'' || 1962 || Timothy Carey|| <ref>{{cite web |last=Wagner |first=Annie |url=http://www.thestranger.com/seattle/the-worlds-greatest-actor/Content?oid=7941 |title=The World's Greatest Actor – Film Supplement: The Periphery |publisher=The Stranger |date=5 Julie 2001 |access-date=18 Desember 2015 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191018222912/https://www.thestranger.com/seattle/the-worlds-greatest-actor/Content?oid=7941 |archive-date=18 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web |last=Lubitow |first=Adam |url=http://www.rochestercitynewspaper.com/rochester/citys-choice-film/Content?oid=2129731 |title=City's choice: film &#124; Movie Reviews |publisher=Rochester City Newspaper |access-date=18 Desember 2015 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20180920011639/https://www.rochestercitynewspaper.com/rochester/citys-choice-film/Content?oid=2129731 |archive-date=20 September 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.lasvegasmercury.com/2003/MERC-Jun-26-Thu-2003/21591301.html |title=Film: Beyond the Multiplex |publisher=Las Vegas Mercury |date=26 Junie 2003 |access-date=18 Desember 2015 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20180919211244/http://www.lasvegasmercury.com/2003/MERC-Jun-26-Thu-2003/21591301.html |archive-date=19 September 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> |- | ''Wristcutters: A Love Story'' || 2006 || Goran Dukić || <ref>{{cite web|last=Berriman|first=Ian|title=FREAKSHOW Wristcutters: A Love Story|url=http://www.sfx.co.uk/2010/10/11/freakshow-wristcutters-a-love-story/|work=SFX Magazine|accessdate=22 April 2013|archive-date=29 Desember 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101229214934/http://www.sfx.co.uk/2010/10/11/freakshow-wristcutters-a-love-story/|url-status=dead}}</ref> |- | ''Wuthering Heights'' || 1939 || William Wyler ||<ref name="Peary3" /> |- |} == Verwysings == {{Verwysings|verwysings= <ref name="Peary1">{{cite book | last=Peary | first=Danny | authorlink=Danny Peary | year=1981 | title=Cult Movies: The Classics, the Sleepers, the Weird, and the Wonderful | url=https://archive.org/details/cultmoviesclassi0000pear | publisher=Dell Publishing | isbn=978-0-440-51647-7 }}</ref> <ref name="Peary2">{{cite book | last=Peary | first=Danny | authorlink=Danny Peary | year=1983 | title=Cult Movies 2: 50 More of the Classics, the Sleepers, the Weird, and the Wonderful | url=https://archive.org/details/cultmovies250mor0000pear | publisher=Dell Publishing | isbn=978-0-440-51632-3 }}</ref> <ref name="Peary3">{{cite book | last=Peary | first=Danny | authorlink=Danny Peary | year=1989 | title=Cult Movies 3: 50 More of the Classics, the Sleepers, the Weird, and the Wonderful | url=https://archive.org/details/cultmovies350mor0000dann | publisher=Dell Publishing | isbn=978-0-283-99806-5 }}</ref> <ref name="simpson">{{cite book | last=Simpson | first=Paul | year=2010 | title=The Rough Guide to Cult Movies: The Good, the Bad and the Very Weird | url=https://archive.org/details/roughguidetocult0000unse | edition=3rd | publisher=[[Rough Guides]] | isbn=978-1-84836-213-0 }}</ref> }} kme2hrwmwljy6mla8ckux9ymnmnt2r3 0 453774 2979134 2977278 2026-10-15T13:32:30Z Aliwal2012 39067 /* Grands Prix */ 2979134 wikitext text/x-wiki {{F1 seisoen | Vorige = 2025 | Huidige = 2026 | Volgende = 2027 }} [[Lêer:Formula One logo.svg|thumb|260px|Formule 1 logo]] Die '''2026 Formule 1-seisoen''' is die 77ste Formule 1-seisoen. "Formule 1", amptelik die "FIA Formule Een Wêreldkampioenskap," is die hoogste klas van motorsport soos gedefinieer deur die Fédération Internationale de l'Automobile (FIA). Die kampioenskap, wat van Maart tot Desember gehou word, bestaan uit drie-en-twintig Grands Prix, nadat die [[Bahreinse Grand Prix]] en [[Saoedi-Arabiese Grand Prix]] weens die voortdurende oorlog in die Midde-Ooste afgelas is. Die 2026-seisoen het groot regulasieveranderinge ingelui, met nuwe motors en enjins. Motors is met aktiewe aërodinamika en beweegbare vleuels bekendgestel. == Algemeen == ===Verandering in regulasies=== Die voorskrifte vir die enjin, aërodinamika, geometrie en veiligheidsregulasies is almal vir die 2026-seisoen hersien. ===Tegniese regulasies=== Die agtste weergawe van die tegniese regulasies vir die 2026-seisoen is op 5 Augustus 2026 gepubliseer.<ref name=SR>{{en}}{{Cite web |url=https://www.fia.com/system/files/documents/fia_2026_f1_regulations_-_section_b_sporting_-_iss_08_-_2026-08-05_7.pdf|title=2026 Formula 1 Section B: Sporting Regulations - Issue 08|website=fia.com |datum=2026-08-05}}</ref> ===Afmetings en aërodinamika van motors=== Op 6 Junie 2024 is die 2026-motorkonsep onthul. Die konsep beskik oor nuwe aktiewe aërodinamika in beide die voor- en agtervlerke. In die konsep is die sleepverminderingstelsel afgeskaf en vervang deur 'n nuwe handmatige enjinmodus. Die wielbasis is verminder van 360 cm tot 340 cm, die breedte is verminder van 200 cm tot 190 cm, en die minimum massa is verminder tot 768 kg. Die breedte van die voor- en agterbande sal onderskeidelik met 2,5 cm en 3,0 cm verminder word. Die vloer sal 'n verminderde grondeffek hê om die probleme wat motors met bons tydens bestuur gehad het, te verlig. ===Kragbron=== Nuwe krageenheidregulasies is vir die 2026-seisoen ingestel. Die nuwe krageenhede produseer steeds meer as 1 000 pk (750 kW), hoewel krag uit verskillende bronne aangewend word. Die enjinregulasies het die 1.6-liter turbo-aangejaagde V6-binnebrandenjin behou wat sedert 2014 gebruik word. Die MGU-H (Motor Generator Unit - Heat), wat ook sedert 2014 gebruik word, is egter verbied, terwyl die krag van die MGU-K (Motor Generator Unit - Kinetic) verhoog is van 160 pk (120 kW) tot 470 pk (350 kW). Die krag van die interne verbrandingsgedeelte van die krageenheid neem van 630 kW tot 400 kW af. Die krageenhede gebruik 'n ten volle volhoubare brandstof wat deur Formule 1 ontwikkel is. Daar word verwag dat die krageenhede twee keer soveel elektriese energie as voorheen sal herwin. == Sportregulasies == Die sesde weergawe van die sportregulasies vir die 2026-seisoen is op 28 April 2026 gepubliseer.<ref name=SR>{{en}}{{Cite web |url=https://www.fia.com/system/files/documents/fia_2026_f1_regulations_-_section_b_sporting_-_iss_06_-_2026-04-28.pdf |titel=2026 Formula 1 Section B Sporting Regulations - Issue 06 |website=fia.com |datum=2026-04-28}}</ref> ===Naelren=== Hierdie seisoen, soos in 2025, sal die naelren by ses Grands Prix gehou word. Die [[2026 Chinese Grand Prix#Naelren|Chinese]], [[2026 Miami Grand Prix#Naelren|Miami]], [[2026 Kanadese Grand Prix#Naelren|Kanadese]], [[2026 Britse Grand Prix#Naelren|Britse]], [[2026 Nederlandse Grand Prix#Naelren|Nederlandse]] en [[2026 Singapoerse Grand Prix#Naelren|Singapoerse]] Grands Prix sal die naelren-formaat aanbied. Vir Kanada, Nederland en Singapoer sal dit die eerste keer wees waar 'n naelren plaasvind.<ref>{{en}}{{Citeer web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-and-fia-announce-2026-sprint-calendar.3PyLPAazrBNe8kQIS3wOfY |titel=Formula 1 and FIA announce 2026 Sprint calendar |website=formula1.com |datum=16 September 2025}}</ref><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.circuitzandvoort.nl/nieuws/formula-1-heineken-dutch-grand-prix-viert-unieke-motorsportgeschiedenis-in-nederland-met-laatste-editie-in-2026/ |titel=Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix viert unieke motorsportgeschiedenis in Nederland met laatste editie in 2026 |website=circuitzandvoort.nl |datum=4 Desember 2024}}</ref> === Hittegevaar === Indien die amptelike weerdiens voorspel dat die hitte-indeks 30.5°C sal oorskry op enige stadium gedurende die naelren of wedren, of indien die wedrendirekteur so bepaal, kan 'n hittegevaar 24 uur voor die geskeduleerde begin van die naelren of wedren verklaar word. Sodra 'n hittegevaar verklaar is, moet bykomende items om die bestuurder te help afkoel, aangebring word. === Wegspringrooster === Die voorlopige wegspringrooster sal nie later nie as twee uur voor die geskeduleerde begin van die formasierondte vir die wedren aangekondig word. In vorige jare was dit vier uur. === Finansiële regulasies === Die sesde weergawe van die Finansiële Tegniese Regulasie is op 28 April 2026 deur FIA gepubliseer.<ref>{{en}}{{Cite web |url=https://www.fia.com/system/files/documents/fia_2026_f1_regulations_-_section_d_financial_-_f1_teams_-_iss_06_-_2026-04-28.pdf |title=2026 Formula 1 Section D Financial Regulations - Issue 04 |website=fia.com |datum=2026-04-28}}</ref> == Kalender == [[Lêer:Formula_1_all_over_the_world-2026.svg|duimnael|280px|Lande wat 'n [[Lys van Formule Een Grands Prix|Grand Prix]] in 2026 aanbied, word in groen aangedui, vorige gasheerlande word in donkergrys aangedui.]] Op 10 Junie 2025 is die kalender amptelik aangekondig.<ref>{{Cite web|url=https://www.nu.nl/formule-1/6358632/gp-nederland-volgend-jaar-week-eerder-madrid-vervangt-imola-op-f1-kalender.html|title=GP Nederland volgend jaar week eerder, Madrid vervangt Imola op F1-kalender|date=10 Junie 2025|website=nu.nl}}</ref> Daar verskyn vier-en-twintig Grands Prix op die kalender.<ref>{{Cite web|url=https://racingnews365.nl/f1-onthult-kalender-voor-2026|title=F1 onthult kalender voor 2026|date=2025-06-10|website=RacingNews365.nl|access-date=10 Junie 2025}}</ref> {| class="wikitable" border="1" style="font-size: 90%" !{{Afkorting|GP nr.|Grand Prix nommer sedert 1950}} !Ronde ![[Lys van Formule Een Grands Prix|Grand Prix]] ![[Lys van Formule Een-bane|Baan]] !Plek !Datum |- |{{Middel|1150}} !1 |[[Australiese Grand Prix|GP van Australië]] |{{AU-VLAG}} [[Albert Park Renbaan]] |[[Melbourne]] |8 Maart |- |{{Middel|1151}} !2 |[[Chinese Grand Prix|GP van China]] |{{CN-VLAG}} [[Shanghai Internasionale Renbaan]] |[[Shanghai]] |15 Maart |- |{{Middel|1152}} !3 |[[Japannese Grand Prix|GP van Japan]] |{{JP-VLAG}} [[Suzuka Internasionale Renbaan]] |Suzuka |29 Maart |- |{{Middel|1153}} !4 |[[Miami Grand Prix|GP van Miami]] |{{US-VLAG}} [[Miami International Autodrome]] |Miami Gardens ([[Florida]]) |3 Mei |- |{{Middel|1154}} !5 |[[Kanadese Grand Prix|GP van Kanada]] |{{CA-VLAG}} [[Gilles Villeneuve-renbaan]] |[[Montreal]] ([[Quebec]]) |24 Mei |- |{{Middel|1155}} !7 |[[Monaco Grand Prix|GP van Monaco]] |{{MC-VLAG}} [[Monaco-renbaan]] |[[Monaco]] |7 Junie |- |{{Middel|1156}} !7 |[[Barcelona-Katalonië Grand Prix|GP van Barcelona-Katalonië]] |{{ES-VLAG}} [[Barcelona-Catalunya-renbaan]] |Montmeló |14 Junie |- |{{Middel|1157}} !8 |[[Oostenrykse Grand Prix|GP van Oostenryk]] |{{AT-VLAG}} [[Red Bull Ring]] |Spielberg |28 Junie |- |{{Middel|1158}} !9 |[[Britse Grand Prix|GP van Groot-Brittanje]] |{{GB-VLAG}} [[Silverstone-renbaan]] |Silverstone |5 Julie |- |{{Middel|1159}} !10 |[[Belgiese Grand Prix|GP van België]] |{{BE-VLAG}} [[Circuit de Spa-Francorchamps]] |Stavelot |19 Julie |- |{{Middel|1160}} !11 |[[Hongaarse Grand Prix|GP van Hongarye]] |{{HU-VLAG}} [[Hungaroring]] |Mogyoród |26 Julie |- |{{Middel|1161}} !12 |[[Nederlandse Grand Prix|GP van Nederland]] |{{NL-VLAG}} [[Zandvoort-renbaan]] |Zandvoort |23 Augustus |- |{{Middel|1162}} !13 |[[Italiaanse Grand Prix|GP van Italië]] |{{IT-VLAG}} [[Autodromo Nazionale di Monza]] |Monza |6 September |- |{{Middel|1163}} !14 |[[Spaanse Grand Prix|GP van Spanje]] |{{ES-VLAG}} [[Circuito de Madring]] |[[Madrid]] |13 September |- |{{Middel|1164}} !15 |[[Azerbeidjanse Grand Prix|GP van Azerbeidjan]] |{{AZ-VLAG}} [[Bakoe-straatrenbaan]] |[[Bakoe]] |26 September |- |{{Middel|1165}} !16 |[[Bahreinse Grand Prix|GP van Bahrein]] |{{MY-VLAG}} [[Sepang Internasionale Renbaan]] |Sepang |4 Oktober |- |{{Middel|1166}} !17 |[[Singapoerse Grand Prix|GP van Singapoer]] |{{SG-VLAG}} [[Marinabaai Straatrenbaan]] |[[Singapoer|Singapore]] |11 Oktober |- |{{Middel|1167}} !18 |[[Verenigde State Grand Prix|GP van die Verenigde State]] |{{US-VLAG}} [[Circuit of the Americas]] |[[Austin, Texas|Austin]] ([[Texas]]) |25 Oktober |- |{{Middel|1168}} !19 |[[Meksikaanse Grand Prix|GP van Meksiko-Stad]] |{{MX-VLAG}} [[Autódromo Hermanos Rodríguez]] |[[Meksikostad]] |1 November |- |{{Middel|1169}} !20 |[[Brasiliaanse Grand Prix|GP van São Paulo]] |{{BR-VLAG}} [[José Carlos Pace-renbaan]] |[[São Paulo]] |8 November |- |{{Middel|1170}} !21 |[[Las Vegas Grand Prix|GP van Las Vegas]] |{{US-VLAG}} [[Las Vegas Straatrenbaan]] |[[Las Vegas]] ([[Nevada]]) |21 November |- |{{Middel|1171}} !22 |[[Katarse Grand Prix|GP van Katar]] |{{Vlagikoon|QAT}} [[Losail Internasionale Renbaan]] |[[Lusail]] |29 November |- |{{Middel|1172}} !23 |[[Aboe Dhabi Grand Prix|GP van Aboe Dhabi]] |{{AE-VLAG}} [[Yas Marina-renbaan]] |[[Yas-eiland|Yas]] |6 Desember |} === Kalenderwysigings in 2026 === * Die [[Emilia-Romagna Grand Prix]] het van die kalender verdwyn omdat die kontrak nie hernu is nie. * Die [[Kanadese Grand Prix]] is op die kalender vervroeg om die doeltreffendheid van vragvervoer te verbeter. Vrag kan nou van Miami Gardens direk na [[Montreal]] vervoer word sonder om eers na Monaco en Montmeló in Europa te reis. * Die [[Spaanse Grand Prix]] sal by die Madring-straatrenbaan in Madrid gehou word in plaas van die [[Circuit de Barcelona-Catalunya]], wat ook 'n ren genaamd die [[Barcelona-Katalonië Grand Prix]] aanbied. * Die [[Nederlandse Grand Prix]] is vir die laaste keer op die kalender en sal vir die eerste keer 'n naelren aanbied. * Die [[Azerbeidjanse Grand Prix]] word met een dag vervroeg weens die land se Herdenkingsviering op 27 September. Op versoek van die organiseerders sal die wedren op Saterdag 26 September gehou word. * Op 26 Julie 2026 is aangekondig dat die Bahreinse Grand Prix van Sakhir na die [[Sepang Internasionale Renbaan]] in Sepang, [[Maleisië]], verskuif word, waar die [[Maleisiese Grand Prix]] laas in 2017 gehou is. Die wedren op 4 Oktober sal amptelik die ''Gulf Air Bahreinse Grand Prix in Maleisië'' genoem word.<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.nu.nl/formule-1/6404438/formule-1-in-oktober-naar-maleisie-als-vervanger-afgelaste-gp-bahrein.html |titel=Formule 1 in oktober naar Maleisië als vervanger afgelaste GP Bahrein |website=nu.nl |datum=2026-07-26}}</ref> === Afgelaste renne === Op 13 Maart 2026 word bekendgemaak dat die [[Bahreinse Grand Prix]] en [[Saoedi-Arabiese Grand Prix]] nie sal plaasvind in April nie, vanweë die voortgesette oorlog in [[Iran]] en die Midde-Ooste.<ref>{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/bahrain-and-saudi-arabian-grands-prix-will-not-take-place-in-april.1hnqllVG85RSt8pbFc5Ivx |titel=Bahrain and Saudi Arabian Grands Prix will not take place in April |website=formula1.com |datum=14 Maart 2026 | taal=en}}</ref><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.gelderlander.nl/meer-sport/formule-1-gaat-races-in-bahrein-en-saoedi-arabie-van-de-kalender-halen-wegens-oorlog-in-het-midden-oosten~a386afd3/ |titel=Formule 1 gaat races in Bahrein en Saoedi-Arabië van de kalender halen wegens oorlog in het Midden-Oosten |website=gelderlander.nl |datum= 13 Maart 2026}}</ref> {| class="wikitable" border="1" style="font-size: 85%" !Rondte !|Grand Prix ![[Lys van Formule Een-bane|Baan]] !Plek !Oorspronklike datum |- !4 |[[Bahreinse Grand Prix|GP van Bahrein]] |{{BH-VLAG}} [[Bahrein Internasionale Renbaan]] |[[Sakhir]] |12 April |- !5 |[[Saoedi-Arabiese Grand Prix|GP van Saoedi-Arabië]] |{{Vlagikoon|SAU}} [[Djedda-straatrenbaan]] |[[Djedda|Jeddah]] |19 April |} == Inskrywings == Die volgende vervaardigers en jaers is onder kontrak om aan die 2026 Wêreldkampioenskap deel te neem. Alle spanne ding mee met bande wat slegs deur [[Pirelli]] verskaf word.<ref>{{en}}{{citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/pirelli-to-continue-as-formula-1s-exclusive-tyre-supplier-until-2027.7xJIxJyMe84N3p7k4iIMjK |titel=Pirelli to continue as Formula 1's exclusive tyre supplier until 2027 |website=formula1.com |datum=2023-10-10}}</ref> Elke span het ten minste twee renjaers ingeskryf, een vir elk van die twee verpligte motors. <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {| class="wikitable" style="font-size: 90%;" |+{{Nowrap|Spanne en jaers wat gekontrakteer is om aan die 2026 Wêreldkampioenskap deel te neem}} !Inskrywer !Vervaardiger !Onderstel !Kragbron !Nr. !Renjaer !{{Afkorting|Rondtes|Rondtes ingeskryf}} !style="border-left:2px solid #aaaaaa"|Nr. !Renjaers in<br />vrye oefening !{{Afkorting|Rondtes|Rondtes ingeskryf}} |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{Vlagikoon|FRA}} BTW [[Alpine F1-span]] !rowspan=2|[[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-AMG|Mercedes]] |rowspan=2|A526<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/alpine/modeles.aspx |titel=Alpine Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance<ref name="AlpineMercedes">{{nl}}{{Cite web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-alpine-stapt-vanaf-2026-over-op-mercedes-motoren/ |titel=Alpine stapt vanaf 2026 over op Mercedes-motoren |website=Formule 1.nl |datum=12 November 2024 }}</ref> |{{Center|10}} |{{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]]<ref name="Gasly">{{nl}}{{Citeer web|url=https://www.nu.nl/formule-1/6318484/gasly-verbindt-formule-1-toekomst-aan-alpine-met-meerjarig-contract.html |titel=Gasly verbindt Formule 1-toekomst aan Alpine met meerjarig contract |website=nu.nl |datum=2024-06-27}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|61 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name=entrylistITA2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-04}}</ref> |align=center|13 |- |{{Center|43}} |{{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/alpine-verlengt-contract-franco-colapinto-bevestigt-line-up-2026-paul-aron/ |titel=Alpine verlengt contract Franco Colapinto, bevestigt line-up voor 2026 |achternaam=Nijhuis |voornaam=Matthijs |datum=2025-11-07 |bezochtdatum=7 November 2025 |werk=Formule1.nl}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|61 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name=entrylistHON2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_hungarian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Hungarian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-24}}</ref> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin Aramco F1-span]] !rowspan=2|[[Aston Martin F1|Aston Martin]] Aramco-[[Honda]] |rowspan=2|AMR26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/aston-martin/modeles.aspx |titel=Aston Martin Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Honda RA626H<ref>{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/honda-neemt-tijd-nieuwe-aston-martin-motor-ontwikkelen-laatste-moment/ |titel=Honda neemt tijd voor nieuwe Aston Martin-motor: ‘Ontwikkelen tot het laatste moment’ |website=formule1.nl |datum=2025-03-05 |bezochtdatum=2025-04-24}}</ref> |{{Center|14}} |{{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]]<ref>{{Citeer web|url=https://nos.nl/artikel/2516397-formule-1-coureur-alonso-verlengt-contract-bij-aston-martin|titel=Formule 1-coureur Alonso verlengt contract bij Aston Martin |website=nos.nl |datum=2024-04-11}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|34 |{{VS-VLAG}} Jak Crawford<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Japanese Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-27}}</ref><ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_belgian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Belgian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-17}}</ref> |align=center|3, 10 |- |{{Center|18}} |{{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]]<ref name="Stroll">{{en}}{{Citeer web|url=https://www.astonmartinf1.com/en-GB/news/announcement/aston-martin-aramco-confirms-lance-stroll-for-2025-and-beyond |titel=Aston Martin Aramco confirms Lance Stroll for 2025 and beyond |website=astonmartinf1.com |datum=2024-06-27}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|34 |{{VS-VLAG}} Jak Crawford<ref name=entrylistOOS2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_austrian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Austrian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-26}}</ref> |align=center|8 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} [[Williams F1|Atlassian Williams F1-span]] !rowspan=2|[[Williams F1|Atlassian Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |rowspan=2|FW48<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/williams/modeles.aspx |titel=Williams Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.reuters.com/sports/motor-sports/williams-f1-team-use-mercedes-engines-until-least-2030-2024-01-08/#:~:text=LONDON%2C%20Jan%208%20(Reuters),both%20parties%20announced%20on%20Monday. |titel=Williams F1 team to use Mercedes engines until at least 2030 |website=Reuters |datum=2024-01-08}}</ref> |{{Center|23}} |{{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]]<ref>{{en}}{{Citeer web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-williams-confirm-albon-for-2023-on-new-multi-year-contract.1rpexVv61cyqPW7h7La6LZ.html |titel=Williams confirm Albon for 2023 on new multi-year contract |website=Formula1.com |datum=2023-08-03}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|46 |{{GB-VLAG}} Luke Browning<ref name=entrylistCAT2026>{{en}}{{Cite web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_barcelona-catalunya_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Barcelona-Catalunya Grand Prix - Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-12}}</ref><ref name=entrylistITA2026/> |align=center|7, 13 |- |{{Center|55}} |{{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]]<ref>{{nl}}{{Cite web |url=https://nos.nl/artikel/2530783-formule-1-coureur-sainz-stapt-over-van-ferrari-naar-williams |titel=Formule 1-coureur Sainz stapt over van Ferrari naar Williams |website=nos.nl |datum=2024-07-29 |accessdate=2024-07-29}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|46 |{{GB-VLAG}} Luke Browning<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{DE-VLAG}}[[Audi F1-span|Audi Revolut F1-span]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/officieel-audi-slaat-de-handen-ineen-met-formule-1-team |titel=Officieel: Audi slaat de handen ineen met Formule 1-team |website=racingnews365.nl |datum=26 Oktober 2022}}</ref><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/audi-presenteert-titelsponsor-nieuw-f1-team-2026 |titel=Audi presenteert titelsponsor nieuw F1-team 2026 |website=racingnews365.nl |datum=30 Julie 2025}}</ref> !rowspan=2|[[Audi F1-span|Audi]] |rowspan=2|R26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/audi/modeles.aspx |titel=Audi Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Audi AFR 26 Hybrid |{{Center|5}} |{{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]]<ref>{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/formule-2-coureur-gabriel-bortoleto-2025-naar-sauber-line-up-compleet/ |titel=Formule 2-coureur Gabriel Bortoleto in 2025 naar Sauber, line-up compleet |achternaam=Nijhuis |voornaam=Matthijs |website=Formule1.nl |datum=2024-11-06 |bezochtdatum=2024-11-06}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|97 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|27}} |{{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]]<ref>{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2518255-hulkenberg-stapt-na-dit-seizoen-over-van-haas-naar-sauber-dat-vanaf-2026-audi-wordt |titel=Hülkenberg stapt na dit seizoen over van Haas naar Sauber, dat vanaf 2026 Audi wordt |website=nos.nl |datum=2024-04-26}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|97 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name="entrylistCAT2026" /> |align=center|7 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span]]<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/statement-on-general-motors-application-to-join-fia-formula-one-world.69uoRF1uwHwXkr4efkpnhc |titel=Statement on General Motors application to join FIA Formula One World Championship in 2026 |website=Formula 1.com |datum=25 November 2024 |bezochtdatum=24 April 2025}}</ref> !rowspan=2|[[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] |rowspan=2|MAC-26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/cadillac/modeles.aspx |titel=Cadillac Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Ferrari 067/6<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/breaking-gloednieuw-f1-team-tekent-eerste-motordeal |titel=Gloednieuw F1-team tekent eerste motordeal |website=racingnews365.nl |datum=2024-12-10}}</ref> |{{Center|11}} |{{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]]<ref name=PERBOT>{{nl}}{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2579988-veteranen-bottas-en-perez-keren-bij-nieuw-team-cadillac-terug-in-formule-1 |titel=Veteranen Bottas en Pérez keren bij nieuw team Cadillac terug in Formule 1|website=Nos.nl |datum=2025-08-26}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|25 |{{VS-VLAG}} Colton Herta<ref name=entrylistCAT2026/><ref name=entrylistITA2026/> |align=center|7, 13 |- |{{Center|77}} |{{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]]<ref name=PERBOT/> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|25 |{{VS-VLAG}} Colton Herta<ref name=entrylistHON2026/> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari]] [[Hewlett-Packard|HP]] !rowspan=2|[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |rowspan=2|SF-26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://nl.motorsport.com/f1/news/ferrari-onthult-naam-f1-auto-seizoen-2026/10788970/ |titel=Ferrari onthult naam van F1-auto die ommekeer moet brengen |datum=2026-01-11 |bezochtdatum=2026-01-12 |werk=nl.motorsport.com }}</ref> |rowspan=2|Ferrari 067/6<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.ferrari.com/en-NL/formula1/sf-26 |titel=Ferrari SF-26 |website=ferrari.com |datum=2026-01-23}}</ref> |{{Center|16}} |{{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]]<ref>{{nl}}{{Citeer web|url=https://racingnews365.nl/breaking-leclerc-verlengt-zijn-contract-bij-ferrari |titel=Leclerc verlengt zijn contract bij Ferrari voor onbepaalde tijd |website=racingnews365.nl |datum=2024-01-25}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|38 |{{SE-VLAG}} Dino Beganovic<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|44}} |{{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]]<ref>{{nl}}{{Citeer web|url=https://nos.nl/artikel/2507120-sensationele-transfer-is-rond-hamilton-rijdt-in-2025-voor-ferrari-sainz-weg |titel=Sensationele transfer is rond: Hamilton rijdt in 2025 voor Ferrari, Sainz weg |website=nos.nl |datum=2024-02-01}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|38 |{{SE-VLAG}} Dino Beganovic<ref name=entrylistCAT2026/> |align=center|7 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{VS-VLAG}} [[Toyota Gazoo Racing|TGR]] [[Haas F1-span]]<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/toyota-gazoo-racing-to-become-title-sponsors-of-haas-from-2026.7cSSDjuSpWld580YQKVtvh |titel=Toyota Gazoo Racing to become title sponsors of Haas from 2026 |website=formula1.com |datum=4 Desember 2025}}</ref> !rowspan=2|[[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] |rowspan=2|VF-26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/haas/modeles.aspx |titel=Haas Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Ferrari 067/6 |{{Center|31}} |{{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-esteban-ocon-tekent-meerjarig-contract-bij-haas/ |titel=Esteban Ocon tekent meerjarig contract bij Haas |website=Formule1.nl |datum=2024-07-25 }}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|50 |{{JP-VLAG}} Ryō Hirakawa<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|87}} |{{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-oliver-bearman-tekent-meerjarig-contract-haas/ |titel=Ferrari-talent Oliver Bearman tekent meerjarig contract met Haas |website=Formule1.nl |datum=2024-07-04 }}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|50 |{{JP-VLAG}} Ryō Hirakawa<ref name=entrylistHON2026/> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} [[McLaren|McLaren Mastercard F1-span]] !rowspan=2|[[McLaren]]-[[Mercedes-AMG|Mercedes]] |rowspan=2|MCL40<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/mclaren/modeles.aspx |titel=McLaren Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance |{{Center|1}} |{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/norris-verlengt-contract-en-wil-met-mclaren-op-jacht-naar-verstappen-en-red-bull/ |titel=Norris verlengt contract, wil met McLaren op jacht naar Verstappen en Red Bull |website=formule1.nl |datum=26 Januarie 2024 |bezochtdatum=24 April 2025 }}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| 67 |{{IT-VLAG}} Leonardo Fornaroli<ref name=entrylistCAT2026/> |align=center|7 |- |{{Center|81}} |{{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]]<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-piastri-agrees-new-multi-year-contract-extension-with-mclaren.29O2HI46I2Te3orUqkwdwX |titel=Piastri agrees new multi-year contract extension with McLaren |datum=15 Oktober 2025 |bezochtdatum=15 Oktober 2025 |website=formule1.nl}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|67 |{{IT-VLAG}} Leonardo Fornaroli<ref name=entrylistHON2026/> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{DE-VLAG}} {{Nowrap|[[Mercedes AMG Petronas F1-span]]}} !rowspan=2|[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] |rowspan=2|F1 W17<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/mercedes/modeles.aspx |titel=Mercedes chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance |{{Center|12}} |{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]]<ref name=MER>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-and-antonelli-confirmed-as-2026-mercedes-line-up.1vrWrdgEflkIwPgaybBEDj |titel=Russell and Antonelli confirmed as 2026 Mercedes line-up |bezochtdatum=15 Oktober 2025 |website=formula1.com }}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|72 |{{DK-VLAG}} Frederik Vesti<ref name=entrylistCAT2026/><ref name=entrylistHON2026/> |align=center|7, 11 |- |{{Center|63}} |{{GB-VLAG}} [[George Russell]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.nu.nl/formule-1/6364018/mercedes-gaat-door-met-russell-en-antonelli-hebben-bewezen-sterk-duo-te-zijn.html |titel=Mercedes gaat door met Russell en Antonelli: 'Hebben bewezen sterk duo te zijn' |website=nu.nl |datum=15 Oktober 2025}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=3|{{IT-VLAG}} Visa Cash App Racing Bulls F1-span !rowspan=3|[[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |rowspan=3|VCARB 03<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/racing-bulls/modeles.aspx |titel=Racing Bulls Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=3|Red Bull Ford DM01<ref name=RBF>{{en}}{{Citeer web |url=https://media.ford.com/content/fordmedia/fna/us/en/news/2023/01/03/ford-returns-to-formula-1--strategic-partner-to-oracle-red-bull-.html |titel=Ford returns to Formula 1; Strategic partner to Oracle Red Bull Racing for 2026 season and beyond |website=media.ford.com |bezochtdatum=24 April 2025 }}</ref> |{{Center|30}} |{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]]<ref name=LAWLIN>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.visacashapprb.com/int-en/2026-driver-live-up-announcement |titel=Our Driver Line-Up For 2026 |website=visacashapprb.com |datum=2 Desember 2025}}</ref> |align=center|1–11, 15–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|90 |{{JP-VLAG}} Ayumu Iwasa<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|22}} |{{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]]<ref name=LAWTSU>{{nl}}{{Cite web |url=https://f1journaal.be/officieel-isack-hadjar-mist-gp-van-nederland-liam-lawson-en-yuki-tsunoda-vallen-in-bij-red-bull-en-racing-bulls/ |titel=Isack Hadjar mist GP van Nederland, Liam Lawson en Yuki Tsunoda vallen in bij Red Bull en Racing Bulls |website=f1journaal.be |datum=2026-08-19}}</ref> |align=center|12–14 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |- |{{Center|41}} |{{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]]<ref name=LAWLIN/> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=3|{{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing|Oracle Red Bull Racing]] !rowspan=3|[[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |rowspan=3|RB22<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/red-bull/modeles.aspx |titel=Red Bull Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=3|Red Bull Ford DM01<ref name=RBF/> |{{Center|3}} |{{nowrap|{{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]]}}<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.nu.nl/formule-1/6187089/verstappen-verlengt-contract-en-blijft-tot-en-met-2028-bij-red-bull.html |titel=Verstappen verlengt contract en blijft tot en met 2028 bij Red Bull |website=nu.nl |datum=2022-09-22}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|36 |{{JP-VLAG}} Ayumu Iwasa<ref name=entrylistITA2026/> |align=center|13 |- |{{Center|6}} |{{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2592751-hadjar-volgt-tsunoda-op-als-teamgenoot-verstappen-bij-red-bull-racing|titel=Hadjar volgt Tsunoda op als teamgenoot Verstappen bij Red Bull Racing|website=Nos.nl|datum=1 Desember 2025}}</ref> |align=center|1–11, 15–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|36 |{{JP-VLAG}} Ayumu Iwasa<ref name=entrylistCAT2026/> |align=center|7 |- |{{Center|30}} |{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]]<ref name=LAWTSU/> |align=center|12–14 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !colspan="10" align=center| Bron: FIA<ref name=inskryflys>{{en}}{{citeer web|url=https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/2026-fia-formula-one-world-championship-entry |titel=2026 FIA Formula One World Championship Entry List |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2025-12-19}}</ref><ref>Amptelike inskrywingslyste: * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Australian Grand Prix – Entry List |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-06}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Chinese Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-13}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Japanese Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-27}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Miami Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-05-01}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_canadian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Canadian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-05-22}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_monaco_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Monaco Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-05}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_barcelona-catalunya_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Barcelona-Catalunya Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-12}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_austrian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Austrian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-26}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_british_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 British Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-03}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_belgian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Belgian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-17}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_hungarian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Hungarian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-24}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_dutch_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Dutch Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-08-21}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-04}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_spanish_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Spanish Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-11}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_azerbaijan_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Azerbaijan Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-24}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_entry_list.pdf |titel=2026 Bahrain Grand Prix in Malaysia – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-10-02}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_singapore_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Singapore Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-10-09}} </ref> |}</div> == Uitslae en ranglys == === Grands Prix === <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {|class="wikitable" style=font-size:85% !Ronde ![[Lys van Formule Een Grands Prix|Grand Prix]] !Voorste wegspringplek !Vinnigste ronde !Wenner<br/>(renjaer) !Wenner<br/>(vervaardiger) !Verslag |- !1 | {{AU-VLAG}} [[Australiese Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Australiese Grand Prix|Verslag]] |- !2 | {{CN-VLAG}} [[Chinese Grand Prix]] +Naelren '''*¹''' | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Chinese Grand Prix|Verslag]] |- !3 | {{JP-VLAG}} [[Japannese Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Japannese Grand Prix|Verslag]] |- !4 | [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]] [[Miami Grand Prix]] +Naelren '''*²''' | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Miami Grand Prix|Verslag]] |- !5 | {{CA-VLAG}} [[Kanadese Grand Prix]] +Naelren '''*¹''' | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Kanadese Grand Prix|Verslag]] |- !6 | {{MC-VLAG}} [[Monaco Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Monaco Grand Prix|Verslag]] |- !7 | {{nowrap|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]] [[Barcelona-Katalonië Grand Prix]]}} | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|Verslag]] |- !8 | {{AT-VLAG}} [[Oostenrykse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Oostenrykse Grand Prix|Verslag]] |- !9 | {{GB-VLAG}} [[Britse Grand Prix]] +Naelren '''*³''' | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | [[2026 Britse Grand Prix|Verslag]] |- !10 | {{BE-VLAG}} [[Belgiese Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Belgiese Grand Prix|Verslag]] |- !11 | {{HU-VLAG}} [[Hongaarse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | [[2026 Hongaarse Grand Prix|Verslag]] |- !12 | {{NL-VLAG}} [[Nederlandse Grand Prix]] +Naelren '''*¹''' | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | [[2026 Nederlandse Grand Prix|Verslag]] |- !13 | {{IT-VLAG}} [[Italiaanse Grand Prix]] | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Italiaanse Grand Prix|Verslag]] |- !14 | {{ES-VLAG}} [[Spaanse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Spaanse Grand Prix|Verslag]] |- !15 | {{AZ-VLAG}} [[Azerbeidjanse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|Verslag]] |- !16 | {{MY-VLAG}} [[Bahreinse Grand Prix]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|RB Ford]] | [[2026 Bahreinse Grand Prix|Verslag]] |- !17 | {{SG-VLAG}} [[Singapoerse Grand Prix]] +Naelren | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|RB Ford]] | [[2026 Singapoerse Grand Prix|Verslag]] |- !18 | {{VS-VLAG}} [[Verenigde State Grand Prix]] | | | | | [[2026 Verenigde State Grand Prix|Verslag]] |- !19 | [[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]] [[Meksikaanse Grand Prix|Meksikostad Grand Prix]] | | | | | [[2026 Meksikostad Grand Prix|Verslag]] |- !20 | [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]] [[São Paulo Grand Prix]] | | | | | [[2026 São Paulo Grand Prix|Verslag]] |- !21 | [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] [[Las Vegas Grand Prix]] | | | | | [[2026 Las Vegas Grand Prix|Verslag]] |- !22 | {{vlagikoon|QAT}} [[Katarse Grand Prix]] | | | | | [[2026 Katarse Grand Prix|Verslag]] |- !23 | [[Beeld:Flag of Abu Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]] [[Aboe Dhabi Grand Prix]] | | | | | [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|Verslag]] |} </div> '''*¹''' [[George Russell]] wen drie naelrenne: die [[2026 Chinese Grand Prix#Naelren|Chinese Grand Prix]], die [[2026 Kanadese Grand Prix#Naelren|Kanadese Grand Prix]] asook die [[2026 Nederlandse Grand Prix#Naelren|Nederlandse Grand Prix]].<br/> '''*²''' [[Lando Norris]] wen die [[2026 Miami Grand Prix#Naelren|naelren van die Miami Grand Prix]].<br/> '''*³''' [[Kimi Antonelli]] wen die [[2026 Britse Grand Prix#Naelrenuitslag|naelren van die Britse Grand Prix]].<br/> === Puntestelsel === Punte word volgens 'n glyskaal toegeken vir die eerste tien geklassifiseerde renjaers. Punte vir die naelren word op 'n glyskaal toegeken vir die eerste agt geklassifiseerde renjaers. Die punte vir elke wedren word soos volg toegeken: {| class="wikitable" style="font-size: 85%; text-align:center" |bgcolor=dfdfdf align=left|'''Plek''' |bgcolor=ffffbf|{{0}}'''1ste'''{{0}} |bgcolor=dfdfdf|{{0}}'''2de'''{{0}} |bgcolor=ffdf9f|{{0}}'''3de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''4de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''5de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''6de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''7de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''8de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''9de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''10de'''{{0}} |- |bgcolor=dfdfdf align=left|'''Grand Prix''' |bgcolor=ffffbf|25 |bgcolor=dfdfdf|18 |bgcolor=ffdf9f|15 |bgcolor=dfffdf|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|2 |bgcolor=dfffdf|1 |- |bgcolor=dfdfdf align=left|'''Naelren''' |bgcolor=ffffff|8 |bgcolor=ffffff|7 |bgcolor=ffffff|6 |bgcolor=ffffff|5 |bgcolor=ffffff|4 |bgcolor=ffffff|3 |bgcolor=ffffff|2 |bgcolor=ffffff|1 |} === Ranglys van renjaers === {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {| class= "wikitable" style="font-size: 85%; text-align:center;" |- !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !valign="middle" rowspan=2|Renjaer !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !1 |12 |align=left|{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|^'''6'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=cfcfff|^'''1'''15{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=|^'''4''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|ANT|seasonpoints}} |- !2 |63 |align=left|{{GB-VLAG}} [[George Russell]] |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|^'''4'''4 |bgcolor=efcfff|^'''1'''<small>DNF{{Pictogram poleposition}}</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=ffdf9f|^'''1'''3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|20^'''†''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|RUS|seasonpoints}} |- !3 |44 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|^'''3'''3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''6 |bgcolor=dfdfdf|^'''6'''2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''4 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=|^'''2''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|HAM|seasonpoints}} |- !4 |16 |align=left|{{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''4 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''4 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15^'''†''' |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|^'''2'''5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=|^'''3''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|LEC|seasonpoints}} |- !5 |1 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffffff|^'''4'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|^'''2'''<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''4 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=|^'''8''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|NOR|seasonpoints}} |- !6 |3 |align=left|{{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] |bgcolor=dfffdf|6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''5 |bgcolor=ffdf9f|^'''7'''3 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''20^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=efcfff|^'''6'''<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=|^'''1'''{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|VER|seasonpoints}} |- !7 |81 |align=left|{{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=ffffff|^'''6'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=cfcfff|^'''4'''11 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=cfcfff|^'''7'''11 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|^'''5'''6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|PIA|seasonpoints}} |- !8 |6 |align=left|{{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|HAD|seasonpoints}} |- !9 |30 |align=left|{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=|^'''5''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|LAW|seasonpoints}} |- !10 |10 |align=left|{{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|^'''8'''<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''10 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|GAS|seasonpoints}} |- !11 |41 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=ffffff|^'''8'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|LIN|seasonpoints}} |- !12 |43 |align=left|{{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|COL|seasonpoints}} |- !13 |87 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=|^'''6''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|BEA|seasonpoints}} |- !14 |5 |align=left|{{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|BOR|seasonpoints}} |- !15 |27 |align=left|{{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=|^'''7''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|HUL|seasonpoints}} |- !16 |31 |align=left|{{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|OCO|seasonpoints}} |- !17 |14 |align=left|{{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|ALO|seasonpoints}} |- !18 |55 |align=left|{{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16| |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|SAI|seasonpoints}} |- !19 |23 |align=left|{{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|20 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|ALB|seasonpoints}} |- !20 |22 |align=left|{{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|TSU|seasonpoints}} |- !21 |18 |align=left|{{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|STR|seasonpoints}} |- !22 |77 |align=left|{{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|BOT|seasonpoints}} |- !23 |11 |align=left|{{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|PER|seasonpoints}} |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !valign="middle" rowspan=2|Renjaer !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] |} </div> '''Opmerking''':<br/> ^'''†''' — Die renjaer kon nie die Grand Prix voltooi nie, maar is geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die ren voltooi het. === Ranglys van vervaardigers === {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {| class="wikitable" style="font-size: 85%; text-align:center;" |-valign="top" !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|Vervaardiger !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|1 |rowspan=2 align=left|{{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] |align=center|12<!--ANT--> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|^'''6'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=cfcfff|^'''1'''15{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=|^'''4''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|561 |- |align=center|63<!--RUS--> |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|^'''4'''4 |bgcolor=efcfff|^'''1'''<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=ffdf9f|^'''1'''3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|20^'''†''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|2 |rowspan=2 align=left|{{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |align=center|16<!--LEC--> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''4 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''4 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15^'''†''' |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|^'''2'''5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=|^'''3''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|418 |- |align=center|44<!--HAM--> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|^'''3'''3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''6 |bgcolor=dfdfdf|^'''6'''2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram snelste ronde}} |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''4 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=|^'''2''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|3 |rowspan=2 align=left|{{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |align=center|1<!--NOR--> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffffff|^'''4'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|^'''2'''<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''4 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=|^'''8''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|317 |- |align=center|81<!--PIA--> |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=ffffff|^'''6'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=cfcfff|^'''4'''11 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=cfcfff|^'''7'''11 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|^'''5'''6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=3|4 |rowspan=3 align=left|{{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-<br/>[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |align=center|3<!--VER--> |bgcolor=dfffdf|6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''5 |bgcolor=ffdf9f|^'''7'''3 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''20^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=efcfff|^'''6'''<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=|^'''1'''{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=3 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|306 |- |align=center|6<!--HAD--> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |- |align=center|30<!--LAW--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=3|5 |rowspan=3 align=left|{{IT-VLAG}} [[Racing Bulls]]-<br/>[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |align=center|30<!--LAW--> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=|^'''5''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=3 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|94 |- |align=center|22<!--TSU--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |- |align=center|41<!--LIN--> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=ffffff|^'''8'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|6 |rowspan=2 align=left|{{FR-VLAG}} [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |align=center|10<!--GAS--> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|^'''8'''<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''10 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|68 |- |align=center|43<!--COL--> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|7 |rowspan=2 align=left|{{VS-VLAG}} [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] |align=center|31<!--OCO--> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dffddf|9 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|30 |- |align=center|87<!--BEA--> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=|^'''6''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|8 |rowspan=2 align=left|{{DE-VLAG}} [[Audi F1-span|Audi]] |align=center|5<!--BOR--> |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|19 |- |align=center|27<!--HUL--> |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=|^'''7''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|9 |rowspan=2 align=left|{{GB-VLAG}} [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |align=center|23<!--ALB--> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|20 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|12 |- |align=center|55<!--SAI--> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|10 |rowspan=2 align=left|{{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-<br/>[[Honda]] |align=center|14<!--ALO--> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|7 |- |align=center|18<!--STR--> |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|11 |rowspan=2 align=left|{{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] |align=center|11<!--PER--> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|0 |- |align=center|77<!--BOT--> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|Vervaardiger !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] |} </div> '''Opmerking''':<br/> ^'''†''' — Die renjaer kon nie die Grand Prix voltooi nie, maar is geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die ren voltooi het. == Verwysings == {{Verwysings}} [[Kategorie:Formule Een-seisoene]] jd5h95j3dpbf9sntiii2r3ihfvrzxnu 2979136 2979134 2026-10-15T13:37:38Z Aliwal2012 39067 /* Uitslae en ranglys */ 2979136 wikitext text/x-wiki {{F1 seisoen | Vorige = 2025 | Huidige = 2026 | Volgende = 2027 }} [[Lêer:Formula One logo.svg|thumb|260px|Formule 1 logo]] Die '''2026 Formule 1-seisoen''' is die 77ste Formule 1-seisoen. "Formule 1", amptelik die "FIA Formule Een Wêreldkampioenskap," is die hoogste klas van motorsport soos gedefinieer deur die Fédération Internationale de l'Automobile (FIA). Die kampioenskap, wat van Maart tot Desember gehou word, bestaan uit drie-en-twintig Grands Prix, nadat die [[Bahreinse Grand Prix]] en [[Saoedi-Arabiese Grand Prix]] weens die voortdurende oorlog in die Midde-Ooste afgelas is. Die 2026-seisoen het groot regulasieveranderinge ingelui, met nuwe motors en enjins. Motors is met aktiewe aërodinamika en beweegbare vleuels bekendgestel. == Algemeen == ===Verandering in regulasies=== Die voorskrifte vir die enjin, aërodinamika, geometrie en veiligheidsregulasies is almal vir die 2026-seisoen hersien. ===Tegniese regulasies=== Die agtste weergawe van die tegniese regulasies vir die 2026-seisoen is op 5 Augustus 2026 gepubliseer.<ref name=SR>{{en}}{{Cite web |url=https://www.fia.com/system/files/documents/fia_2026_f1_regulations_-_section_b_sporting_-_iss_08_-_2026-08-05_7.pdf|title=2026 Formula 1 Section B: Sporting Regulations - Issue 08|website=fia.com |datum=2026-08-05}}</ref> ===Afmetings en aërodinamika van motors=== Op 6 Junie 2024 is die 2026-motorkonsep onthul. Die konsep beskik oor nuwe aktiewe aërodinamika in beide die voor- en agtervlerke. In die konsep is die sleepverminderingstelsel afgeskaf en vervang deur 'n nuwe handmatige enjinmodus. Die wielbasis is verminder van 360 cm tot 340 cm, die breedte is verminder van 200 cm tot 190 cm, en die minimum massa is verminder tot 768 kg. Die breedte van die voor- en agterbande sal onderskeidelik met 2,5 cm en 3,0 cm verminder word. Die vloer sal 'n verminderde grondeffek hê om die probleme wat motors met bons tydens bestuur gehad het, te verlig. ===Kragbron=== Nuwe krageenheidregulasies is vir die 2026-seisoen ingestel. Die nuwe krageenhede produseer steeds meer as 1 000 pk (750 kW), hoewel krag uit verskillende bronne aangewend word. Die enjinregulasies het die 1.6-liter turbo-aangejaagde V6-binnebrandenjin behou wat sedert 2014 gebruik word. Die MGU-H (Motor Generator Unit - Heat), wat ook sedert 2014 gebruik word, is egter verbied, terwyl die krag van die MGU-K (Motor Generator Unit - Kinetic) verhoog is van 160 pk (120 kW) tot 470 pk (350 kW). Die krag van die interne verbrandingsgedeelte van die krageenheid neem van 630 kW tot 400 kW af. Die krageenhede gebruik 'n ten volle volhoubare brandstof wat deur Formule 1 ontwikkel is. Daar word verwag dat die krageenhede twee keer soveel elektriese energie as voorheen sal herwin. == Sportregulasies == Die sesde weergawe van die sportregulasies vir die 2026-seisoen is op 28 April 2026 gepubliseer.<ref name=SR>{{en}}{{Cite web |url=https://www.fia.com/system/files/documents/fia_2026_f1_regulations_-_section_b_sporting_-_iss_06_-_2026-04-28.pdf |titel=2026 Formula 1 Section B Sporting Regulations - Issue 06 |website=fia.com |datum=2026-04-28}}</ref> ===Naelren=== Hierdie seisoen, soos in 2025, sal die naelren by ses Grands Prix gehou word. Die [[2026 Chinese Grand Prix#Naelren|Chinese]], [[2026 Miami Grand Prix#Naelren|Miami]], [[2026 Kanadese Grand Prix#Naelren|Kanadese]], [[2026 Britse Grand Prix#Naelren|Britse]], [[2026 Nederlandse Grand Prix#Naelren|Nederlandse]] en [[2026 Singapoerse Grand Prix#Naelren|Singapoerse]] Grands Prix sal die naelren-formaat aanbied. Vir Kanada, Nederland en Singapoer sal dit die eerste keer wees waar 'n naelren plaasvind.<ref>{{en}}{{Citeer web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-and-fia-announce-2026-sprint-calendar.3PyLPAazrBNe8kQIS3wOfY |titel=Formula 1 and FIA announce 2026 Sprint calendar |website=formula1.com |datum=16 September 2025}}</ref><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.circuitzandvoort.nl/nieuws/formula-1-heineken-dutch-grand-prix-viert-unieke-motorsportgeschiedenis-in-nederland-met-laatste-editie-in-2026/ |titel=Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix viert unieke motorsportgeschiedenis in Nederland met laatste editie in 2026 |website=circuitzandvoort.nl |datum=4 Desember 2024}}</ref> === Hittegevaar === Indien die amptelike weerdiens voorspel dat die hitte-indeks 30.5°C sal oorskry op enige stadium gedurende die naelren of wedren, of indien die wedrendirekteur so bepaal, kan 'n hittegevaar 24 uur voor die geskeduleerde begin van die naelren of wedren verklaar word. Sodra 'n hittegevaar verklaar is, moet bykomende items om die bestuurder te help afkoel, aangebring word. === Wegspringrooster === Die voorlopige wegspringrooster sal nie later nie as twee uur voor die geskeduleerde begin van die formasierondte vir die wedren aangekondig word. In vorige jare was dit vier uur. === Finansiële regulasies === Die sesde weergawe van die Finansiële Tegniese Regulasie is op 28 April 2026 deur FIA gepubliseer.<ref>{{en}}{{Cite web |url=https://www.fia.com/system/files/documents/fia_2026_f1_regulations_-_section_d_financial_-_f1_teams_-_iss_06_-_2026-04-28.pdf |title=2026 Formula 1 Section D Financial Regulations - Issue 04 |website=fia.com |datum=2026-04-28}}</ref> == Kalender == [[Lêer:Formula_1_all_over_the_world-2026.svg|duimnael|280px|Lande wat 'n [[Lys van Formule Een Grands Prix|Grand Prix]] in 2026 aanbied, word in groen aangedui, vorige gasheerlande word in donkergrys aangedui.]] Op 10 Junie 2025 is die kalender amptelik aangekondig.<ref>{{Cite web|url=https://www.nu.nl/formule-1/6358632/gp-nederland-volgend-jaar-week-eerder-madrid-vervangt-imola-op-f1-kalender.html|title=GP Nederland volgend jaar week eerder, Madrid vervangt Imola op F1-kalender|date=10 Junie 2025|website=nu.nl}}</ref> Daar verskyn vier-en-twintig Grands Prix op die kalender.<ref>{{Cite web|url=https://racingnews365.nl/f1-onthult-kalender-voor-2026|title=F1 onthult kalender voor 2026|date=2025-06-10|website=RacingNews365.nl|access-date=10 Junie 2025}}</ref> {| class="wikitable" border="1" style="font-size: 90%" !{{Afkorting|GP nr.|Grand Prix nommer sedert 1950}} !Ronde ![[Lys van Formule Een Grands Prix|Grand Prix]] ![[Lys van Formule Een-bane|Baan]] !Plek !Datum |- |{{Middel|1150}} !1 |[[Australiese Grand Prix|GP van Australië]] |{{AU-VLAG}} [[Albert Park Renbaan]] |[[Melbourne]] |8 Maart |- |{{Middel|1151}} !2 |[[Chinese Grand Prix|GP van China]] |{{CN-VLAG}} [[Shanghai Internasionale Renbaan]] |[[Shanghai]] |15 Maart |- |{{Middel|1152}} !3 |[[Japannese Grand Prix|GP van Japan]] |{{JP-VLAG}} [[Suzuka Internasionale Renbaan]] |Suzuka |29 Maart |- |{{Middel|1153}} !4 |[[Miami Grand Prix|GP van Miami]] |{{US-VLAG}} [[Miami International Autodrome]] |Miami Gardens ([[Florida]]) |3 Mei |- |{{Middel|1154}} !5 |[[Kanadese Grand Prix|GP van Kanada]] |{{CA-VLAG}} [[Gilles Villeneuve-renbaan]] |[[Montreal]] ([[Quebec]]) |24 Mei |- |{{Middel|1155}} !7 |[[Monaco Grand Prix|GP van Monaco]] |{{MC-VLAG}} [[Monaco-renbaan]] |[[Monaco]] |7 Junie |- |{{Middel|1156}} !7 |[[Barcelona-Katalonië Grand Prix|GP van Barcelona-Katalonië]] |{{ES-VLAG}} [[Barcelona-Catalunya-renbaan]] |Montmeló |14 Junie |- |{{Middel|1157}} !8 |[[Oostenrykse Grand Prix|GP van Oostenryk]] |{{AT-VLAG}} [[Red Bull Ring]] |Spielberg |28 Junie |- |{{Middel|1158}} !9 |[[Britse Grand Prix|GP van Groot-Brittanje]] |{{GB-VLAG}} [[Silverstone-renbaan]] |Silverstone |5 Julie |- |{{Middel|1159}} !10 |[[Belgiese Grand Prix|GP van België]] |{{BE-VLAG}} [[Circuit de Spa-Francorchamps]] |Stavelot |19 Julie |- |{{Middel|1160}} !11 |[[Hongaarse Grand Prix|GP van Hongarye]] |{{HU-VLAG}} [[Hungaroring]] |Mogyoród |26 Julie |- |{{Middel|1161}} !12 |[[Nederlandse Grand Prix|GP van Nederland]] |{{NL-VLAG}} [[Zandvoort-renbaan]] |Zandvoort |23 Augustus |- |{{Middel|1162}} !13 |[[Italiaanse Grand Prix|GP van Italië]] |{{IT-VLAG}} [[Autodromo Nazionale di Monza]] |Monza |6 September |- |{{Middel|1163}} !14 |[[Spaanse Grand Prix|GP van Spanje]] |{{ES-VLAG}} [[Circuito de Madring]] |[[Madrid]] |13 September |- |{{Middel|1164}} !15 |[[Azerbeidjanse Grand Prix|GP van Azerbeidjan]] |{{AZ-VLAG}} [[Bakoe-straatrenbaan]] |[[Bakoe]] |26 September |- |{{Middel|1165}} !16 |[[Bahreinse Grand Prix|GP van Bahrein]] |{{MY-VLAG}} [[Sepang Internasionale Renbaan]] |Sepang |4 Oktober |- |{{Middel|1166}} !17 |[[Singapoerse Grand Prix|GP van Singapoer]] |{{SG-VLAG}} [[Marinabaai Straatrenbaan]] |[[Singapoer|Singapore]] |11 Oktober |- |{{Middel|1167}} !18 |[[Verenigde State Grand Prix|GP van die Verenigde State]] |{{US-VLAG}} [[Circuit of the Americas]] |[[Austin, Texas|Austin]] ([[Texas]]) |25 Oktober |- |{{Middel|1168}} !19 |[[Meksikaanse Grand Prix|GP van Meksiko-Stad]] |{{MX-VLAG}} [[Autódromo Hermanos Rodríguez]] |[[Meksikostad]] |1 November |- |{{Middel|1169}} !20 |[[Brasiliaanse Grand Prix|GP van São Paulo]] |{{BR-VLAG}} [[José Carlos Pace-renbaan]] |[[São Paulo]] |8 November |- |{{Middel|1170}} !21 |[[Las Vegas Grand Prix|GP van Las Vegas]] |{{US-VLAG}} [[Las Vegas Straatrenbaan]] |[[Las Vegas]] ([[Nevada]]) |21 November |- |{{Middel|1171}} !22 |[[Katarse Grand Prix|GP van Katar]] |{{Vlagikoon|QAT}} [[Losail Internasionale Renbaan]] |[[Lusail]] |29 November |- |{{Middel|1172}} !23 |[[Aboe Dhabi Grand Prix|GP van Aboe Dhabi]] |{{AE-VLAG}} [[Yas Marina-renbaan]] |[[Yas-eiland|Yas]] |6 Desember |} === Kalenderwysigings in 2026 === * Die [[Emilia-Romagna Grand Prix]] het van die kalender verdwyn omdat die kontrak nie hernu is nie. * Die [[Kanadese Grand Prix]] is op die kalender vervroeg om die doeltreffendheid van vragvervoer te verbeter. Vrag kan nou van Miami Gardens direk na [[Montreal]] vervoer word sonder om eers na Monaco en Montmeló in Europa te reis. * Die [[Spaanse Grand Prix]] sal by die Madring-straatrenbaan in Madrid gehou word in plaas van die [[Circuit de Barcelona-Catalunya]], wat ook 'n ren genaamd die [[Barcelona-Katalonië Grand Prix]] aanbied. * Die [[Nederlandse Grand Prix]] is vir die laaste keer op die kalender en sal vir die eerste keer 'n naelren aanbied. * Die [[Azerbeidjanse Grand Prix]] word met een dag vervroeg weens die land se Herdenkingsviering op 27 September. Op versoek van die organiseerders sal die wedren op Saterdag 26 September gehou word. * Op 26 Julie 2026 is aangekondig dat die Bahreinse Grand Prix van Sakhir na die [[Sepang Internasionale Renbaan]] in Sepang, [[Maleisië]], verskuif word, waar die [[Maleisiese Grand Prix]] laas in 2017 gehou is. Die wedren op 4 Oktober sal amptelik die ''Gulf Air Bahreinse Grand Prix in Maleisië'' genoem word.<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.nu.nl/formule-1/6404438/formule-1-in-oktober-naar-maleisie-als-vervanger-afgelaste-gp-bahrein.html |titel=Formule 1 in oktober naar Maleisië als vervanger afgelaste GP Bahrein |website=nu.nl |datum=2026-07-26}}</ref> === Afgelaste renne === Op 13 Maart 2026 word bekendgemaak dat die [[Bahreinse Grand Prix]] en [[Saoedi-Arabiese Grand Prix]] nie sal plaasvind in April nie, vanweë die voortgesette oorlog in [[Iran]] en die Midde-Ooste.<ref>{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/bahrain-and-saudi-arabian-grands-prix-will-not-take-place-in-april.1hnqllVG85RSt8pbFc5Ivx |titel=Bahrain and Saudi Arabian Grands Prix will not take place in April |website=formula1.com |datum=14 Maart 2026 | taal=en}}</ref><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.gelderlander.nl/meer-sport/formule-1-gaat-races-in-bahrein-en-saoedi-arabie-van-de-kalender-halen-wegens-oorlog-in-het-midden-oosten~a386afd3/ |titel=Formule 1 gaat races in Bahrein en Saoedi-Arabië van de kalender halen wegens oorlog in het Midden-Oosten |website=gelderlander.nl |datum= 13 Maart 2026}}</ref> {| class="wikitable" border="1" style="font-size: 85%" !Rondte !|Grand Prix ![[Lys van Formule Een-bane|Baan]] !Plek !Oorspronklike datum |- !4 |[[Bahreinse Grand Prix|GP van Bahrein]] |{{BH-VLAG}} [[Bahrein Internasionale Renbaan]] |[[Sakhir]] |12 April |- !5 |[[Saoedi-Arabiese Grand Prix|GP van Saoedi-Arabië]] |{{Vlagikoon|SAU}} [[Djedda-straatrenbaan]] |[[Djedda|Jeddah]] |19 April |} == Inskrywings == Die volgende vervaardigers en jaers is onder kontrak om aan die 2026 Wêreldkampioenskap deel te neem. Alle spanne ding mee met bande wat slegs deur [[Pirelli]] verskaf word.<ref>{{en}}{{citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/pirelli-to-continue-as-formula-1s-exclusive-tyre-supplier-until-2027.7xJIxJyMe84N3p7k4iIMjK |titel=Pirelli to continue as Formula 1's exclusive tyre supplier until 2027 |website=formula1.com |datum=2023-10-10}}</ref> Elke span het ten minste twee renjaers ingeskryf, een vir elk van die twee verpligte motors. <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {| class="wikitable" style="font-size: 90%;" |+{{Nowrap|Spanne en jaers wat gekontrakteer is om aan die 2026 Wêreldkampioenskap deel te neem}} !Inskrywer !Vervaardiger !Onderstel !Kragbron !Nr. !Renjaer !{{Afkorting|Rondtes|Rondtes ingeskryf}} !style="border-left:2px solid #aaaaaa"|Nr. !Renjaers in<br />vrye oefening !{{Afkorting|Rondtes|Rondtes ingeskryf}} |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{Vlagikoon|FRA}} BTW [[Alpine F1-span]] !rowspan=2|[[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-AMG|Mercedes]] |rowspan=2|A526<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/alpine/modeles.aspx |titel=Alpine Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance<ref name="AlpineMercedes">{{nl}}{{Cite web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-alpine-stapt-vanaf-2026-over-op-mercedes-motoren/ |titel=Alpine stapt vanaf 2026 over op Mercedes-motoren |website=Formule 1.nl |datum=12 November 2024 }}</ref> |{{Center|10}} |{{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]]<ref name="Gasly">{{nl}}{{Citeer web|url=https://www.nu.nl/formule-1/6318484/gasly-verbindt-formule-1-toekomst-aan-alpine-met-meerjarig-contract.html |titel=Gasly verbindt Formule 1-toekomst aan Alpine met meerjarig contract |website=nu.nl |datum=2024-06-27}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|61 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name=entrylistITA2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-04}}</ref> |align=center|13 |- |{{Center|43}} |{{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/alpine-verlengt-contract-franco-colapinto-bevestigt-line-up-2026-paul-aron/ |titel=Alpine verlengt contract Franco Colapinto, bevestigt line-up voor 2026 |achternaam=Nijhuis |voornaam=Matthijs |datum=2025-11-07 |bezochtdatum=7 November 2025 |werk=Formule1.nl}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|61 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name=entrylistHON2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_hungarian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Hungarian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-24}}</ref> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin Aramco F1-span]] !rowspan=2|[[Aston Martin F1|Aston Martin]] Aramco-[[Honda]] |rowspan=2|AMR26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/aston-martin/modeles.aspx |titel=Aston Martin Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Honda RA626H<ref>{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/honda-neemt-tijd-nieuwe-aston-martin-motor-ontwikkelen-laatste-moment/ |titel=Honda neemt tijd voor nieuwe Aston Martin-motor: ‘Ontwikkelen tot het laatste moment’ |website=formule1.nl |datum=2025-03-05 |bezochtdatum=2025-04-24}}</ref> |{{Center|14}} |{{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]]<ref>{{Citeer web|url=https://nos.nl/artikel/2516397-formule-1-coureur-alonso-verlengt-contract-bij-aston-martin|titel=Formule 1-coureur Alonso verlengt contract bij Aston Martin |website=nos.nl |datum=2024-04-11}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|34 |{{VS-VLAG}} Jak Crawford<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Japanese Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-27}}</ref><ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_belgian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Belgian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-17}}</ref> |align=center|3, 10 |- |{{Center|18}} |{{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]]<ref name="Stroll">{{en}}{{Citeer web|url=https://www.astonmartinf1.com/en-GB/news/announcement/aston-martin-aramco-confirms-lance-stroll-for-2025-and-beyond |titel=Aston Martin Aramco confirms Lance Stroll for 2025 and beyond |website=astonmartinf1.com |datum=2024-06-27}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|34 |{{VS-VLAG}} Jak Crawford<ref name=entrylistOOS2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_austrian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Austrian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-26}}</ref> |align=center|8 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} [[Williams F1|Atlassian Williams F1-span]] !rowspan=2|[[Williams F1|Atlassian Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |rowspan=2|FW48<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/williams/modeles.aspx |titel=Williams Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.reuters.com/sports/motor-sports/williams-f1-team-use-mercedes-engines-until-least-2030-2024-01-08/#:~:text=LONDON%2C%20Jan%208%20(Reuters),both%20parties%20announced%20on%20Monday. |titel=Williams F1 team to use Mercedes engines until at least 2030 |website=Reuters |datum=2024-01-08}}</ref> |{{Center|23}} |{{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]]<ref>{{en}}{{Citeer web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-williams-confirm-albon-for-2023-on-new-multi-year-contract.1rpexVv61cyqPW7h7La6LZ.html |titel=Williams confirm Albon for 2023 on new multi-year contract |website=Formula1.com |datum=2023-08-03}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|46 |{{GB-VLAG}} Luke Browning<ref name=entrylistCAT2026>{{en}}{{Cite web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_barcelona-catalunya_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Barcelona-Catalunya Grand Prix - Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-12}}</ref><ref name=entrylistITA2026/> |align=center|7, 13 |- |{{Center|55}} |{{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]]<ref>{{nl}}{{Cite web |url=https://nos.nl/artikel/2530783-formule-1-coureur-sainz-stapt-over-van-ferrari-naar-williams |titel=Formule 1-coureur Sainz stapt over van Ferrari naar Williams |website=nos.nl |datum=2024-07-29 |accessdate=2024-07-29}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|46 |{{GB-VLAG}} Luke Browning<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{DE-VLAG}}[[Audi F1-span|Audi Revolut F1-span]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/officieel-audi-slaat-de-handen-ineen-met-formule-1-team |titel=Officieel: Audi slaat de handen ineen met Formule 1-team |website=racingnews365.nl |datum=26 Oktober 2022}}</ref><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/audi-presenteert-titelsponsor-nieuw-f1-team-2026 |titel=Audi presenteert titelsponsor nieuw F1-team 2026 |website=racingnews365.nl |datum=30 Julie 2025}}</ref> !rowspan=2|[[Audi F1-span|Audi]] |rowspan=2|R26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/audi/modeles.aspx |titel=Audi Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Audi AFR 26 Hybrid |{{Center|5}} |{{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]]<ref>{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/formule-2-coureur-gabriel-bortoleto-2025-naar-sauber-line-up-compleet/ |titel=Formule 2-coureur Gabriel Bortoleto in 2025 naar Sauber, line-up compleet |achternaam=Nijhuis |voornaam=Matthijs |website=Formule1.nl |datum=2024-11-06 |bezochtdatum=2024-11-06}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|97 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|27}} |{{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]]<ref>{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2518255-hulkenberg-stapt-na-dit-seizoen-over-van-haas-naar-sauber-dat-vanaf-2026-audi-wordt |titel=Hülkenberg stapt na dit seizoen over van Haas naar Sauber, dat vanaf 2026 Audi wordt |website=nos.nl |datum=2024-04-26}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|97 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name="entrylistCAT2026" /> |align=center|7 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span]]<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/statement-on-general-motors-application-to-join-fia-formula-one-world.69uoRF1uwHwXkr4efkpnhc |titel=Statement on General Motors application to join FIA Formula One World Championship in 2026 |website=Formula 1.com |datum=25 November 2024 |bezochtdatum=24 April 2025}}</ref> !rowspan=2|[[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] |rowspan=2|MAC-26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/cadillac/modeles.aspx |titel=Cadillac Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Ferrari 067/6<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/breaking-gloednieuw-f1-team-tekent-eerste-motordeal |titel=Gloednieuw F1-team tekent eerste motordeal |website=racingnews365.nl |datum=2024-12-10}}</ref> |{{Center|11}} |{{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]]<ref name=PERBOT>{{nl}}{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2579988-veteranen-bottas-en-perez-keren-bij-nieuw-team-cadillac-terug-in-formule-1 |titel=Veteranen Bottas en Pérez keren bij nieuw team Cadillac terug in Formule 1|website=Nos.nl |datum=2025-08-26}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|25 |{{VS-VLAG}} Colton Herta<ref name=entrylistCAT2026/><ref name=entrylistITA2026/> |align=center|7, 13 |- |{{Center|77}} |{{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]]<ref name=PERBOT/> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|25 |{{VS-VLAG}} Colton Herta<ref name=entrylistHON2026/> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari]] [[Hewlett-Packard|HP]] !rowspan=2|[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |rowspan=2|SF-26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://nl.motorsport.com/f1/news/ferrari-onthult-naam-f1-auto-seizoen-2026/10788970/ |titel=Ferrari onthult naam van F1-auto die ommekeer moet brengen |datum=2026-01-11 |bezochtdatum=2026-01-12 |werk=nl.motorsport.com }}</ref> |rowspan=2|Ferrari 067/6<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.ferrari.com/en-NL/formula1/sf-26 |titel=Ferrari SF-26 |website=ferrari.com |datum=2026-01-23}}</ref> |{{Center|16}} |{{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]]<ref>{{nl}}{{Citeer web|url=https://racingnews365.nl/breaking-leclerc-verlengt-zijn-contract-bij-ferrari |titel=Leclerc verlengt zijn contract bij Ferrari voor onbepaalde tijd |website=racingnews365.nl |datum=2024-01-25}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|38 |{{SE-VLAG}} Dino Beganovic<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|44}} |{{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]]<ref>{{nl}}{{Citeer web|url=https://nos.nl/artikel/2507120-sensationele-transfer-is-rond-hamilton-rijdt-in-2025-voor-ferrari-sainz-weg |titel=Sensationele transfer is rond: Hamilton rijdt in 2025 voor Ferrari, Sainz weg |website=nos.nl |datum=2024-02-01}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|38 |{{SE-VLAG}} Dino Beganovic<ref name=entrylistCAT2026/> |align=center|7 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{VS-VLAG}} [[Toyota Gazoo Racing|TGR]] [[Haas F1-span]]<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/toyota-gazoo-racing-to-become-title-sponsors-of-haas-from-2026.7cSSDjuSpWld580YQKVtvh |titel=Toyota Gazoo Racing to become title sponsors of Haas from 2026 |website=formula1.com |datum=4 Desember 2025}}</ref> !rowspan=2|[[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] |rowspan=2|VF-26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/haas/modeles.aspx |titel=Haas Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Ferrari 067/6 |{{Center|31}} |{{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-esteban-ocon-tekent-meerjarig-contract-bij-haas/ |titel=Esteban Ocon tekent meerjarig contract bij Haas |website=Formule1.nl |datum=2024-07-25 }}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|50 |{{JP-VLAG}} Ryō Hirakawa<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|87}} |{{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-oliver-bearman-tekent-meerjarig-contract-haas/ |titel=Ferrari-talent Oliver Bearman tekent meerjarig contract met Haas |website=Formule1.nl |datum=2024-07-04 }}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|50 |{{JP-VLAG}} Ryō Hirakawa<ref name=entrylistHON2026/> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} [[McLaren|McLaren Mastercard F1-span]] !rowspan=2|[[McLaren]]-[[Mercedes-AMG|Mercedes]] |rowspan=2|MCL40<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/mclaren/modeles.aspx |titel=McLaren Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance |{{Center|1}} |{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/norris-verlengt-contract-en-wil-met-mclaren-op-jacht-naar-verstappen-en-red-bull/ |titel=Norris verlengt contract, wil met McLaren op jacht naar Verstappen en Red Bull |website=formule1.nl |datum=26 Januarie 2024 |bezochtdatum=24 April 2025 }}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| 67 |{{IT-VLAG}} Leonardo Fornaroli<ref name=entrylistCAT2026/> |align=center|7 |- |{{Center|81}} |{{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]]<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-piastri-agrees-new-multi-year-contract-extension-with-mclaren.29O2HI46I2Te3orUqkwdwX |titel=Piastri agrees new multi-year contract extension with McLaren |datum=15 Oktober 2025 |bezochtdatum=15 Oktober 2025 |website=formule1.nl}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|67 |{{IT-VLAG}} Leonardo Fornaroli<ref name=entrylistHON2026/> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{DE-VLAG}} {{Nowrap|[[Mercedes AMG Petronas F1-span]]}} !rowspan=2|[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] |rowspan=2|F1 W17<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/mercedes/modeles.aspx |titel=Mercedes chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance |{{Center|12}} |{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]]<ref name=MER>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-and-antonelli-confirmed-as-2026-mercedes-line-up.1vrWrdgEflkIwPgaybBEDj |titel=Russell and Antonelli confirmed as 2026 Mercedes line-up |bezochtdatum=15 Oktober 2025 |website=formula1.com }}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|72 |{{DK-VLAG}} Frederik Vesti<ref name=entrylistCAT2026/><ref name=entrylistHON2026/> |align=center|7, 11 |- |{{Center|63}} |{{GB-VLAG}} [[George Russell]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.nu.nl/formule-1/6364018/mercedes-gaat-door-met-russell-en-antonelli-hebben-bewezen-sterk-duo-te-zijn.html |titel=Mercedes gaat door met Russell en Antonelli: 'Hebben bewezen sterk duo te zijn' |website=nu.nl |datum=15 Oktober 2025}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=3|{{IT-VLAG}} Visa Cash App Racing Bulls F1-span !rowspan=3|[[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |rowspan=3|VCARB 03<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/racing-bulls/modeles.aspx |titel=Racing Bulls Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=3|Red Bull Ford DM01<ref name=RBF>{{en}}{{Citeer web |url=https://media.ford.com/content/fordmedia/fna/us/en/news/2023/01/03/ford-returns-to-formula-1--strategic-partner-to-oracle-red-bull-.html |titel=Ford returns to Formula 1; Strategic partner to Oracle Red Bull Racing for 2026 season and beyond |website=media.ford.com |bezochtdatum=24 April 2025 }}</ref> |{{Center|30}} |{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]]<ref name=LAWLIN>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.visacashapprb.com/int-en/2026-driver-live-up-announcement |titel=Our Driver Line-Up For 2026 |website=visacashapprb.com |datum=2 Desember 2025}}</ref> |align=center|1–11, 15–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|90 |{{JP-VLAG}} Ayumu Iwasa<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|22}} |{{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]]<ref name=LAWTSU>{{nl}}{{Cite web |url=https://f1journaal.be/officieel-isack-hadjar-mist-gp-van-nederland-liam-lawson-en-yuki-tsunoda-vallen-in-bij-red-bull-en-racing-bulls/ |titel=Isack Hadjar mist GP van Nederland, Liam Lawson en Yuki Tsunoda vallen in bij Red Bull en Racing Bulls |website=f1journaal.be |datum=2026-08-19}}</ref> |align=center|12–14 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |- |{{Center|41}} |{{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]]<ref name=LAWLIN/> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=3|{{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing|Oracle Red Bull Racing]] !rowspan=3|[[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |rowspan=3|RB22<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/red-bull/modeles.aspx |titel=Red Bull Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=3|Red Bull Ford DM01<ref name=RBF/> |{{Center|3}} |{{nowrap|{{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]]}}<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.nu.nl/formule-1/6187089/verstappen-verlengt-contract-en-blijft-tot-en-met-2028-bij-red-bull.html |titel=Verstappen verlengt contract en blijft tot en met 2028 bij Red Bull |website=nu.nl |datum=2022-09-22}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|36 |{{JP-VLAG}} Ayumu Iwasa<ref name=entrylistITA2026/> |align=center|13 |- |{{Center|6}} |{{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2592751-hadjar-volgt-tsunoda-op-als-teamgenoot-verstappen-bij-red-bull-racing|titel=Hadjar volgt Tsunoda op als teamgenoot Verstappen bij Red Bull Racing|website=Nos.nl|datum=1 Desember 2025}}</ref> |align=center|1–11, 15–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|36 |{{JP-VLAG}} Ayumu Iwasa<ref name=entrylistCAT2026/> |align=center|7 |- |{{Center|30}} |{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]]<ref name=LAWTSU/> |align=center|12–14 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !colspan="10" align=center| Bron: FIA<ref name=inskryflys>{{en}}{{citeer web|url=https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/2026-fia-formula-one-world-championship-entry |titel=2026 FIA Formula One World Championship Entry List |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2025-12-19}}</ref><ref>Amptelike inskrywingslyste: * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Australian Grand Prix – Entry List |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-06}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Chinese Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-13}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Japanese Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-27}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Miami Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-05-01}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_canadian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Canadian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-05-22}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_monaco_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Monaco Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-05}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_barcelona-catalunya_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Barcelona-Catalunya Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-12}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_austrian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Austrian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-26}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_british_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 British Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-03}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_belgian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Belgian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-17}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_hungarian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Hungarian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-24}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_dutch_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Dutch Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-08-21}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-04}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_spanish_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Spanish Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-11}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_azerbaijan_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Azerbaijan Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-24}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_entry_list.pdf |titel=2026 Bahrain Grand Prix in Malaysia – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-10-02}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_singapore_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Singapore Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-10-09}} </ref> |}</div> == Uitslae en ranglys == === Grands Prix === <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {|class="wikitable" style=font-size:85% !Ronde ![[Lys van Formule Een Grands Prix|Grand Prix]] !Voorste wegspringplek !Vinnigste ronde !Wenner<br/>(renjaer) !Wenner<br/>(vervaardiger) !Verslag |- !1 | {{AU-VLAG}} [[Australiese Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Australiese Grand Prix|Verslag]] |- !2 | {{CN-VLAG}} [[Chinese Grand Prix]] +Naelren '''*¹''' | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Chinese Grand Prix|Verslag]] |- !3 | {{JP-VLAG}} [[Japannese Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Japannese Grand Prix|Verslag]] |- !4 | [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]] [[Miami Grand Prix]] +Naelren '''*²''' | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Miami Grand Prix|Verslag]] |- !5 | {{CA-VLAG}} [[Kanadese Grand Prix]] +Naelren '''*¹''' | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Kanadese Grand Prix|Verslag]] |- !6 | {{MC-VLAG}} [[Monaco Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Monaco Grand Prix|Verslag]] |- !7 | {{nowrap|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]] [[Barcelona-Katalonië Grand Prix]]}} | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|Verslag]] |- !8 | {{AT-VLAG}} [[Oostenrykse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Oostenrykse Grand Prix|Verslag]] |- !9 | {{GB-VLAG}} [[Britse Grand Prix]] +Naelren '''*³''' | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | [[2026 Britse Grand Prix|Verslag]] |- !10 | {{BE-VLAG}} [[Belgiese Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Belgiese Grand Prix|Verslag]] |- !11 | {{HU-VLAG}} [[Hongaarse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | [[2026 Hongaarse Grand Prix|Verslag]] |- !12 | {{NL-VLAG}} [[Nederlandse Grand Prix]] +Naelren '''*¹''' | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | [[2026 Nederlandse Grand Prix|Verslag]] |- !13 | {{IT-VLAG}} [[Italiaanse Grand Prix]] | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Italiaanse Grand Prix|Verslag]] |- !14 | {{ES-VLAG}} [[Spaanse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Spaanse Grand Prix|Verslag]] |- !15 | {{AZ-VLAG}} [[Azerbeidjanse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|Verslag]] |- !16 | {{MY-VLAG}} [[Bahreinse Grand Prix]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|RB Ford]] | [[2026 Bahreinse Grand Prix|Verslag]] |- !17 | {{SG-VLAG}} [[Singapoerse Grand Prix]] +Naelren '''*⁴''' | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|RB Ford]] | [[2026 Singapoerse Grand Prix|Verslag]] |- !18 | {{VS-VLAG}} [[Verenigde State Grand Prix]] | | | | | [[2026 Verenigde State Grand Prix|Verslag]] |- !19 | [[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]] [[Meksikaanse Grand Prix|Meksikostad Grand Prix]] | | | | | [[2026 Meksikostad Grand Prix|Verslag]] |- !20 | [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]] [[São Paulo Grand Prix]] | | | | | [[2026 São Paulo Grand Prix|Verslag]] |- !21 | [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] [[Las Vegas Grand Prix]] | | | | | [[2026 Las Vegas Grand Prix|Verslag]] |- !22 | {{vlagikoon|QAT}} [[Katarse Grand Prix]] | | | | | [[2026 Katarse Grand Prix|Verslag]] |- !23 | [[Beeld:Flag of Abu Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]] [[Aboe Dhabi Grand Prix]] | | | | | [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|Verslag]] |} </div> '''*¹''' [[George Russell]] wen drie naelrenne: die [[2026 Chinese Grand Prix#Naelren|Chinese]], die [[2026 Kanadese Grand Prix#Naelren|Kanadese]] asook die [[2026 Nederlandse Grand Prix#Naelren|Nederlandse Grands Prix]].<br/> '''*²''' [[Lando Norris]] wen die [[2026 Miami Grand Prix#Naelren|naelren van die Miami Grand Prix]].<br/> '''*³''' [[Kimi Antonelli]] wen die [[2026 Britse Grand Prix#Naelrenuitslag|naelren van die Britse Grand Prix]].<br/> '''*⁴''' [[Max Verstappen]] wen die [[2026 Singapoerse Grand Prix#Naelren|naelren van die Singapoerse Grand Prix]].<br/> === Puntestelsel === Punte word volgens 'n glyskaal toegeken vir die eerste tien geklassifiseerde renjaers. Punte vir die naelren word op 'n glyskaal toegeken vir die eerste agt geklassifiseerde renjaers. Die punte vir elke wedren word soos volg toegeken: {| class="wikitable" style="font-size: 85%; text-align:center" |bgcolor=dfdfdf align=left|'''Plek''' |bgcolor=ffffbf|{{0}}'''1ste'''{{0}} |bgcolor=dfdfdf|{{0}}'''2de'''{{0}} |bgcolor=ffdf9f|{{0}}'''3de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''4de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''5de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''6de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''7de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''8de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''9de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''10de'''{{0}} |- |bgcolor=dfdfdf align=left|'''Grand Prix''' |bgcolor=ffffbf|25 |bgcolor=dfdfdf|18 |bgcolor=ffdf9f|15 |bgcolor=dfffdf|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|2 |bgcolor=dfffdf|1 |- |bgcolor=dfdfdf align=left|'''Naelren''' |bgcolor=ffffff|8 |bgcolor=ffffff|7 |bgcolor=ffffff|6 |bgcolor=ffffff|5 |bgcolor=ffffff|4 |bgcolor=ffffff|3 |bgcolor=ffffff|2 |bgcolor=ffffff|1 |} === Ranglys van renjaers === {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {| class= "wikitable" style="font-size: 85%; text-align:center;" |- !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !valign="middle" rowspan=2|Renjaer !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !1 |12 |align=left|{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|^'''6'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=cfcfff|^'''1'''15{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=|^'''4''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|ANT|seasonpoints}} |- !2 |63 |align=left|{{GB-VLAG}} [[George Russell]] |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|^'''4'''4 |bgcolor=efcfff|^'''1'''<small>DNF{{Pictogram poleposition}}</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=ffdf9f|^'''1'''3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|20^'''†''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|RUS|seasonpoints}} |- !3 |44 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|^'''3'''3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''6 |bgcolor=dfdfdf|^'''6'''2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''4 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=|^'''2''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|HAM|seasonpoints}} |- !4 |16 |align=left|{{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''4 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''4 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15^'''†''' |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|^'''2'''5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=|^'''3''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|LEC|seasonpoints}} |- !5 |1 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffffff|^'''4'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|^'''2'''<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''4 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=|^'''8''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|NOR|seasonpoints}} |- !6 |3 |align=left|{{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] |bgcolor=dfffdf|6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''5 |bgcolor=ffdf9f|^'''7'''3 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''20^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=efcfff|^'''6'''<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=|^'''1'''{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|VER|seasonpoints}} |- !7 |81 |align=left|{{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=ffffff|^'''6'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=cfcfff|^'''4'''11 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=cfcfff|^'''7'''11 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|^'''5'''6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|PIA|seasonpoints}} |- !8 |6 |align=left|{{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|HAD|seasonpoints}} |- !9 |30 |align=left|{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=|^'''5''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|LAW|seasonpoints}} |- !10 |10 |align=left|{{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|^'''8'''<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''10 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|GAS|seasonpoints}} |- !11 |41 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=ffffff|^'''8'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|LIN|seasonpoints}} |- !12 |43 |align=left|{{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|COL|seasonpoints}} |- !13 |87 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=|^'''6''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|BEA|seasonpoints}} |- !14 |5 |align=left|{{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|BOR|seasonpoints}} |- !15 |27 |align=left|{{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=|^'''7''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|HUL|seasonpoints}} |- !16 |31 |align=left|{{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|OCO|seasonpoints}} |- !17 |14 |align=left|{{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|ALO|seasonpoints}} |- !18 |55 |align=left|{{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16| |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|SAI|seasonpoints}} |- !19 |23 |align=left|{{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|20 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|ALB|seasonpoints}} |- !20 |22 |align=left|{{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|TSU|seasonpoints}} |- !21 |18 |align=left|{{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|STR|seasonpoints}} |- !22 |77 |align=left|{{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|BOT|seasonpoints}} |- !23 |11 |align=left|{{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|PER|seasonpoints}} |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !valign="middle" rowspan=2|Renjaer !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] |} </div> '''Opmerking''':<br/> ^'''†''' — Die renjaer kon nie die Grand Prix voltooi nie, maar is geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die ren voltooi het. === Ranglys van vervaardigers === {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {| class="wikitable" style="font-size: 85%; text-align:center;" |-valign="top" !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|Vervaardiger !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|1 |rowspan=2 align=left|{{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] |align=center|12<!--ANT--> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|^'''6'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=cfcfff|^'''1'''15{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=|^'''4''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|561 |- |align=center|63<!--RUS--> |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|^'''4'''4 |bgcolor=efcfff|^'''1'''<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=ffdf9f|^'''1'''3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|20^'''†''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|2 |rowspan=2 align=left|{{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |align=center|16<!--LEC--> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''4 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''4 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15^'''†''' |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|^'''2'''5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=|^'''3''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|418 |- |align=center|44<!--HAM--> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|^'''3'''3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''6 |bgcolor=dfdfdf|^'''6'''2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram snelste ronde}} |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''4 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=|^'''2''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|3 |rowspan=2 align=left|{{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |align=center|1<!--NOR--> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffffff|^'''4'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|^'''2'''<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''4 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=|^'''8''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|317 |- |align=center|81<!--PIA--> |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=ffffff|^'''6'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=cfcfff|^'''4'''11 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=cfcfff|^'''7'''11 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|^'''5'''6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=3|4 |rowspan=3 align=left|{{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-<br/>[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |align=center|3<!--VER--> |bgcolor=dfffdf|6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''5 |bgcolor=ffdf9f|^'''7'''3 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''20^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=efcfff|^'''6'''<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=|^'''1'''{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=3 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|306 |- |align=center|6<!--HAD--> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |- |align=center|30<!--LAW--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=3|5 |rowspan=3 align=left|{{IT-VLAG}} [[Racing Bulls]]-<br/>[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |align=center|30<!--LAW--> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=|^'''5''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=3 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|94 |- |align=center|22<!--TSU--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |- |align=center|41<!--LIN--> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=ffffff|^'''8'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|6 |rowspan=2 align=left|{{FR-VLAG}} [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |align=center|10<!--GAS--> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|^'''8'''<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''10 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|68 |- |align=center|43<!--COL--> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|7 |rowspan=2 align=left|{{VS-VLAG}} [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] |align=center|31<!--OCO--> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dffddf|9 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|30 |- |align=center|87<!--BEA--> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=|^'''6''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|8 |rowspan=2 align=left|{{DE-VLAG}} [[Audi F1-span|Audi]] |align=center|5<!--BOR--> |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|19 |- |align=center|27<!--HUL--> |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=|^'''7''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|9 |rowspan=2 align=left|{{GB-VLAG}} [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |align=center|23<!--ALB--> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|20 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|12 |- |align=center|55<!--SAI--> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|10 |rowspan=2 align=left|{{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-<br/>[[Honda]] |align=center|14<!--ALO--> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|7 |- |align=center|18<!--STR--> |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|11 |rowspan=2 align=left|{{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] |align=center|11<!--PER--> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|0 |- |align=center|77<!--BOT--> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|Vervaardiger !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] |} </div> '''Opmerking''':<br/> ^'''†''' — Die renjaer kon nie die Grand Prix voltooi nie, maar is geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die ren voltooi het. == Verwysings == {{Verwysings}} [[Kategorie:Formule Een-seisoene]] 76nq8gihzp6islju1xrc13umnyh5eis 2979145 2979136 2026-10-15T13:58:10Z Aliwal2012 39067 /* Ranglys van renjaers */ opd SIN 2979145 wikitext text/x-wiki {{F1 seisoen | Vorige = 2025 | Huidige = 2026 | Volgende = 2027 }} [[Lêer:Formula One logo.svg|thumb|260px|Formule 1 logo]] Die '''2026 Formule 1-seisoen''' is die 77ste Formule 1-seisoen. "Formule 1", amptelik die "FIA Formule Een Wêreldkampioenskap," is die hoogste klas van motorsport soos gedefinieer deur die Fédération Internationale de l'Automobile (FIA). Die kampioenskap, wat van Maart tot Desember gehou word, bestaan uit drie-en-twintig Grands Prix, nadat die [[Bahreinse Grand Prix]] en [[Saoedi-Arabiese Grand Prix]] weens die voortdurende oorlog in die Midde-Ooste afgelas is. Die 2026-seisoen het groot regulasieveranderinge ingelui, met nuwe motors en enjins. Motors is met aktiewe aërodinamika en beweegbare vleuels bekendgestel. == Algemeen == ===Verandering in regulasies=== Die voorskrifte vir die enjin, aërodinamika, geometrie en veiligheidsregulasies is almal vir die 2026-seisoen hersien. ===Tegniese regulasies=== Die agtste weergawe van die tegniese regulasies vir die 2026-seisoen is op 5 Augustus 2026 gepubliseer.<ref name=SR>{{en}}{{Cite web |url=https://www.fia.com/system/files/documents/fia_2026_f1_regulations_-_section_b_sporting_-_iss_08_-_2026-08-05_7.pdf|title=2026 Formula 1 Section B: Sporting Regulations - Issue 08|website=fia.com |datum=2026-08-05}}</ref> ===Afmetings en aërodinamika van motors=== Op 6 Junie 2024 is die 2026-motorkonsep onthul. Die konsep beskik oor nuwe aktiewe aërodinamika in beide die voor- en agtervlerke. In die konsep is die sleepverminderingstelsel afgeskaf en vervang deur 'n nuwe handmatige enjinmodus. Die wielbasis is verminder van 360 cm tot 340 cm, die breedte is verminder van 200 cm tot 190 cm, en die minimum massa is verminder tot 768 kg. Die breedte van die voor- en agterbande sal onderskeidelik met 2,5 cm en 3,0 cm verminder word. Die vloer sal 'n verminderde grondeffek hê om die probleme wat motors met bons tydens bestuur gehad het, te verlig. ===Kragbron=== Nuwe krageenheidregulasies is vir die 2026-seisoen ingestel. Die nuwe krageenhede produseer steeds meer as 1 000 pk (750 kW), hoewel krag uit verskillende bronne aangewend word. Die enjinregulasies het die 1.6-liter turbo-aangejaagde V6-binnebrandenjin behou wat sedert 2014 gebruik word. Die MGU-H (Motor Generator Unit - Heat), wat ook sedert 2014 gebruik word, is egter verbied, terwyl die krag van die MGU-K (Motor Generator Unit - Kinetic) verhoog is van 160 pk (120 kW) tot 470 pk (350 kW). Die krag van die interne verbrandingsgedeelte van die krageenheid neem van 630 kW tot 400 kW af. Die krageenhede gebruik 'n ten volle volhoubare brandstof wat deur Formule 1 ontwikkel is. Daar word verwag dat die krageenhede twee keer soveel elektriese energie as voorheen sal herwin. == Sportregulasies == Die sesde weergawe van die sportregulasies vir die 2026-seisoen is op 28 April 2026 gepubliseer.<ref name=SR>{{en}}{{Cite web |url=https://www.fia.com/system/files/documents/fia_2026_f1_regulations_-_section_b_sporting_-_iss_06_-_2026-04-28.pdf |titel=2026 Formula 1 Section B Sporting Regulations - Issue 06 |website=fia.com |datum=2026-04-28}}</ref> ===Naelren=== Hierdie seisoen, soos in 2025, sal die naelren by ses Grands Prix gehou word. Die [[2026 Chinese Grand Prix#Naelren|Chinese]], [[2026 Miami Grand Prix#Naelren|Miami]], [[2026 Kanadese Grand Prix#Naelren|Kanadese]], [[2026 Britse Grand Prix#Naelren|Britse]], [[2026 Nederlandse Grand Prix#Naelren|Nederlandse]] en [[2026 Singapoerse Grand Prix#Naelren|Singapoerse]] Grands Prix sal die naelren-formaat aanbied. Vir Kanada, Nederland en Singapoer sal dit die eerste keer wees waar 'n naelren plaasvind.<ref>{{en}}{{Citeer web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-and-fia-announce-2026-sprint-calendar.3PyLPAazrBNe8kQIS3wOfY |titel=Formula 1 and FIA announce 2026 Sprint calendar |website=formula1.com |datum=16 September 2025}}</ref><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.circuitzandvoort.nl/nieuws/formula-1-heineken-dutch-grand-prix-viert-unieke-motorsportgeschiedenis-in-nederland-met-laatste-editie-in-2026/ |titel=Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix viert unieke motorsportgeschiedenis in Nederland met laatste editie in 2026 |website=circuitzandvoort.nl |datum=4 Desember 2024}}</ref> === Hittegevaar === Indien die amptelike weerdiens voorspel dat die hitte-indeks 30.5°C sal oorskry op enige stadium gedurende die naelren of wedren, of indien die wedrendirekteur so bepaal, kan 'n hittegevaar 24 uur voor die geskeduleerde begin van die naelren of wedren verklaar word. Sodra 'n hittegevaar verklaar is, moet bykomende items om die bestuurder te help afkoel, aangebring word. === Wegspringrooster === Die voorlopige wegspringrooster sal nie later nie as twee uur voor die geskeduleerde begin van die formasierondte vir die wedren aangekondig word. In vorige jare was dit vier uur. === Finansiële regulasies === Die sesde weergawe van die Finansiële Tegniese Regulasie is op 28 April 2026 deur FIA gepubliseer.<ref>{{en}}{{Cite web |url=https://www.fia.com/system/files/documents/fia_2026_f1_regulations_-_section_d_financial_-_f1_teams_-_iss_06_-_2026-04-28.pdf |title=2026 Formula 1 Section D Financial Regulations - Issue 04 |website=fia.com |datum=2026-04-28}}</ref> == Kalender == [[Lêer:Formula_1_all_over_the_world-2026.svg|duimnael|280px|Lande wat 'n [[Lys van Formule Een Grands Prix|Grand Prix]] in 2026 aanbied, word in groen aangedui, vorige gasheerlande word in donkergrys aangedui.]] Op 10 Junie 2025 is die kalender amptelik aangekondig.<ref>{{Cite web|url=https://www.nu.nl/formule-1/6358632/gp-nederland-volgend-jaar-week-eerder-madrid-vervangt-imola-op-f1-kalender.html|title=GP Nederland volgend jaar week eerder, Madrid vervangt Imola op F1-kalender|date=10 Junie 2025|website=nu.nl}}</ref> Daar verskyn vier-en-twintig Grands Prix op die kalender.<ref>{{Cite web|url=https://racingnews365.nl/f1-onthult-kalender-voor-2026|title=F1 onthult kalender voor 2026|date=2025-06-10|website=RacingNews365.nl|access-date=10 Junie 2025}}</ref> {| class="wikitable" border="1" style="font-size: 90%" !{{Afkorting|GP nr.|Grand Prix nommer sedert 1950}} !Ronde ![[Lys van Formule Een Grands Prix|Grand Prix]] ![[Lys van Formule Een-bane|Baan]] !Plek !Datum |- |{{Middel|1150}} !1 |[[Australiese Grand Prix|GP van Australië]] |{{AU-VLAG}} [[Albert Park Renbaan]] |[[Melbourne]] |8 Maart |- |{{Middel|1151}} !2 |[[Chinese Grand Prix|GP van China]] |{{CN-VLAG}} [[Shanghai Internasionale Renbaan]] |[[Shanghai]] |15 Maart |- |{{Middel|1152}} !3 |[[Japannese Grand Prix|GP van Japan]] |{{JP-VLAG}} [[Suzuka Internasionale Renbaan]] |Suzuka |29 Maart |- |{{Middel|1153}} !4 |[[Miami Grand Prix|GP van Miami]] |{{US-VLAG}} [[Miami International Autodrome]] |Miami Gardens ([[Florida]]) |3 Mei |- |{{Middel|1154}} !5 |[[Kanadese Grand Prix|GP van Kanada]] |{{CA-VLAG}} [[Gilles Villeneuve-renbaan]] |[[Montreal]] ([[Quebec]]) |24 Mei |- |{{Middel|1155}} !7 |[[Monaco Grand Prix|GP van Monaco]] |{{MC-VLAG}} [[Monaco-renbaan]] |[[Monaco]] |7 Junie |- |{{Middel|1156}} !7 |[[Barcelona-Katalonië Grand Prix|GP van Barcelona-Katalonië]] |{{ES-VLAG}} [[Barcelona-Catalunya-renbaan]] |Montmeló |14 Junie |- |{{Middel|1157}} !8 |[[Oostenrykse Grand Prix|GP van Oostenryk]] |{{AT-VLAG}} [[Red Bull Ring]] |Spielberg |28 Junie |- |{{Middel|1158}} !9 |[[Britse Grand Prix|GP van Groot-Brittanje]] |{{GB-VLAG}} [[Silverstone-renbaan]] |Silverstone |5 Julie |- |{{Middel|1159}} !10 |[[Belgiese Grand Prix|GP van België]] |{{BE-VLAG}} [[Circuit de Spa-Francorchamps]] |Stavelot |19 Julie |- |{{Middel|1160}} !11 |[[Hongaarse Grand Prix|GP van Hongarye]] |{{HU-VLAG}} [[Hungaroring]] |Mogyoród |26 Julie |- |{{Middel|1161}} !12 |[[Nederlandse Grand Prix|GP van Nederland]] |{{NL-VLAG}} [[Zandvoort-renbaan]] |Zandvoort |23 Augustus |- |{{Middel|1162}} !13 |[[Italiaanse Grand Prix|GP van Italië]] |{{IT-VLAG}} [[Autodromo Nazionale di Monza]] |Monza |6 September |- |{{Middel|1163}} !14 |[[Spaanse Grand Prix|GP van Spanje]] |{{ES-VLAG}} [[Circuito de Madring]] |[[Madrid]] |13 September |- |{{Middel|1164}} !15 |[[Azerbeidjanse Grand Prix|GP van Azerbeidjan]] |{{AZ-VLAG}} [[Bakoe-straatrenbaan]] |[[Bakoe]] |26 September |- |{{Middel|1165}} !16 |[[Bahreinse Grand Prix|GP van Bahrein]] |{{MY-VLAG}} [[Sepang Internasionale Renbaan]] |Sepang |4 Oktober |- |{{Middel|1166}} !17 |[[Singapoerse Grand Prix|GP van Singapoer]] |{{SG-VLAG}} [[Marinabaai Straatrenbaan]] |[[Singapoer|Singapore]] |11 Oktober |- |{{Middel|1167}} !18 |[[Verenigde State Grand Prix|GP van die Verenigde State]] |{{US-VLAG}} [[Circuit of the Americas]] |[[Austin, Texas|Austin]] ([[Texas]]) |25 Oktober |- |{{Middel|1168}} !19 |[[Meksikaanse Grand Prix|GP van Meksiko-Stad]] |{{MX-VLAG}} [[Autódromo Hermanos Rodríguez]] |[[Meksikostad]] |1 November |- |{{Middel|1169}} !20 |[[Brasiliaanse Grand Prix|GP van São Paulo]] |{{BR-VLAG}} [[José Carlos Pace-renbaan]] |[[São Paulo]] |8 November |- |{{Middel|1170}} !21 |[[Las Vegas Grand Prix|GP van Las Vegas]] |{{US-VLAG}} [[Las Vegas Straatrenbaan]] |[[Las Vegas]] ([[Nevada]]) |21 November |- |{{Middel|1171}} !22 |[[Katarse Grand Prix|GP van Katar]] |{{Vlagikoon|QAT}} [[Losail Internasionale Renbaan]] |[[Lusail]] |29 November |- |{{Middel|1172}} !23 |[[Aboe Dhabi Grand Prix|GP van Aboe Dhabi]] |{{AE-VLAG}} [[Yas Marina-renbaan]] |[[Yas-eiland|Yas]] |6 Desember |} === Kalenderwysigings in 2026 === * Die [[Emilia-Romagna Grand Prix]] het van die kalender verdwyn omdat die kontrak nie hernu is nie. * Die [[Kanadese Grand Prix]] is op die kalender vervroeg om die doeltreffendheid van vragvervoer te verbeter. Vrag kan nou van Miami Gardens direk na [[Montreal]] vervoer word sonder om eers na Monaco en Montmeló in Europa te reis. * Die [[Spaanse Grand Prix]] sal by die Madring-straatrenbaan in Madrid gehou word in plaas van die [[Circuit de Barcelona-Catalunya]], wat ook 'n ren genaamd die [[Barcelona-Katalonië Grand Prix]] aanbied. * Die [[Nederlandse Grand Prix]] is vir die laaste keer op die kalender en sal vir die eerste keer 'n naelren aanbied. * Die [[Azerbeidjanse Grand Prix]] word met een dag vervroeg weens die land se Herdenkingsviering op 27 September. Op versoek van die organiseerders sal die wedren op Saterdag 26 September gehou word. * Op 26 Julie 2026 is aangekondig dat die Bahreinse Grand Prix van Sakhir na die [[Sepang Internasionale Renbaan]] in Sepang, [[Maleisië]], verskuif word, waar die [[Maleisiese Grand Prix]] laas in 2017 gehou is. Die wedren op 4 Oktober sal amptelik die ''Gulf Air Bahreinse Grand Prix in Maleisië'' genoem word.<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.nu.nl/formule-1/6404438/formule-1-in-oktober-naar-maleisie-als-vervanger-afgelaste-gp-bahrein.html |titel=Formule 1 in oktober naar Maleisië als vervanger afgelaste GP Bahrein |website=nu.nl |datum=2026-07-26}}</ref> === Afgelaste renne === Op 13 Maart 2026 word bekendgemaak dat die [[Bahreinse Grand Prix]] en [[Saoedi-Arabiese Grand Prix]] nie sal plaasvind in April nie, vanweë die voortgesette oorlog in [[Iran]] en die Midde-Ooste.<ref>{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/bahrain-and-saudi-arabian-grands-prix-will-not-take-place-in-april.1hnqllVG85RSt8pbFc5Ivx |titel=Bahrain and Saudi Arabian Grands Prix will not take place in April |website=formula1.com |datum=14 Maart 2026 | taal=en}}</ref><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.gelderlander.nl/meer-sport/formule-1-gaat-races-in-bahrein-en-saoedi-arabie-van-de-kalender-halen-wegens-oorlog-in-het-midden-oosten~a386afd3/ |titel=Formule 1 gaat races in Bahrein en Saoedi-Arabië van de kalender halen wegens oorlog in het Midden-Oosten |website=gelderlander.nl |datum= 13 Maart 2026}}</ref> {| class="wikitable" border="1" style="font-size: 85%" !Rondte !|Grand Prix ![[Lys van Formule Een-bane|Baan]] !Plek !Oorspronklike datum |- !4 |[[Bahreinse Grand Prix|GP van Bahrein]] |{{BH-VLAG}} [[Bahrein Internasionale Renbaan]] |[[Sakhir]] |12 April |- !5 |[[Saoedi-Arabiese Grand Prix|GP van Saoedi-Arabië]] |{{Vlagikoon|SAU}} [[Djedda-straatrenbaan]] |[[Djedda|Jeddah]] |19 April |} == Inskrywings == Die volgende vervaardigers en jaers is onder kontrak om aan die 2026 Wêreldkampioenskap deel te neem. Alle spanne ding mee met bande wat slegs deur [[Pirelli]] verskaf word.<ref>{{en}}{{citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/pirelli-to-continue-as-formula-1s-exclusive-tyre-supplier-until-2027.7xJIxJyMe84N3p7k4iIMjK |titel=Pirelli to continue as Formula 1's exclusive tyre supplier until 2027 |website=formula1.com |datum=2023-10-10}}</ref> Elke span het ten minste twee renjaers ingeskryf, een vir elk van die twee verpligte motors. <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {| class="wikitable" style="font-size: 90%;" |+{{Nowrap|Spanne en jaers wat gekontrakteer is om aan die 2026 Wêreldkampioenskap deel te neem}} !Inskrywer !Vervaardiger !Onderstel !Kragbron !Nr. !Renjaer !{{Afkorting|Rondtes|Rondtes ingeskryf}} !style="border-left:2px solid #aaaaaa"|Nr. !Renjaers in<br />vrye oefening !{{Afkorting|Rondtes|Rondtes ingeskryf}} |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{Vlagikoon|FRA}} BTW [[Alpine F1-span]] !rowspan=2|[[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-AMG|Mercedes]] |rowspan=2|A526<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/alpine/modeles.aspx |titel=Alpine Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance<ref name="AlpineMercedes">{{nl}}{{Cite web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-alpine-stapt-vanaf-2026-over-op-mercedes-motoren/ |titel=Alpine stapt vanaf 2026 over op Mercedes-motoren |website=Formule 1.nl |datum=12 November 2024 }}</ref> |{{Center|10}} |{{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]]<ref name="Gasly">{{nl}}{{Citeer web|url=https://www.nu.nl/formule-1/6318484/gasly-verbindt-formule-1-toekomst-aan-alpine-met-meerjarig-contract.html |titel=Gasly verbindt Formule 1-toekomst aan Alpine met meerjarig contract |website=nu.nl |datum=2024-06-27}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|61 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name=entrylistITA2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-04}}</ref> |align=center|13 |- |{{Center|43}} |{{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/alpine-verlengt-contract-franco-colapinto-bevestigt-line-up-2026-paul-aron/ |titel=Alpine verlengt contract Franco Colapinto, bevestigt line-up voor 2026 |achternaam=Nijhuis |voornaam=Matthijs |datum=2025-11-07 |bezochtdatum=7 November 2025 |werk=Formule1.nl}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|61 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name=entrylistHON2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_hungarian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Hungarian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-24}}</ref> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin Aramco F1-span]] !rowspan=2|[[Aston Martin F1|Aston Martin]] Aramco-[[Honda]] |rowspan=2|AMR26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/aston-martin/modeles.aspx |titel=Aston Martin Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Honda RA626H<ref>{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/honda-neemt-tijd-nieuwe-aston-martin-motor-ontwikkelen-laatste-moment/ |titel=Honda neemt tijd voor nieuwe Aston Martin-motor: ‘Ontwikkelen tot het laatste moment’ |website=formule1.nl |datum=2025-03-05 |bezochtdatum=2025-04-24}}</ref> |{{Center|14}} |{{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]]<ref>{{Citeer web|url=https://nos.nl/artikel/2516397-formule-1-coureur-alonso-verlengt-contract-bij-aston-martin|titel=Formule 1-coureur Alonso verlengt contract bij Aston Martin |website=nos.nl |datum=2024-04-11}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|34 |{{VS-VLAG}} Jak Crawford<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Japanese Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-27}}</ref><ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_belgian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Belgian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-17}}</ref> |align=center|3, 10 |- |{{Center|18}} |{{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]]<ref name="Stroll">{{en}}{{Citeer web|url=https://www.astonmartinf1.com/en-GB/news/announcement/aston-martin-aramco-confirms-lance-stroll-for-2025-and-beyond |titel=Aston Martin Aramco confirms Lance Stroll for 2025 and beyond |website=astonmartinf1.com |datum=2024-06-27}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|34 |{{VS-VLAG}} Jak Crawford<ref name=entrylistOOS2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_austrian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Austrian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-26}}</ref> |align=center|8 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} [[Williams F1|Atlassian Williams F1-span]] !rowspan=2|[[Williams F1|Atlassian Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |rowspan=2|FW48<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/williams/modeles.aspx |titel=Williams Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.reuters.com/sports/motor-sports/williams-f1-team-use-mercedes-engines-until-least-2030-2024-01-08/#:~:text=LONDON%2C%20Jan%208%20(Reuters),both%20parties%20announced%20on%20Monday. |titel=Williams F1 team to use Mercedes engines until at least 2030 |website=Reuters |datum=2024-01-08}}</ref> |{{Center|23}} |{{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]]<ref>{{en}}{{Citeer web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-williams-confirm-albon-for-2023-on-new-multi-year-contract.1rpexVv61cyqPW7h7La6LZ.html |titel=Williams confirm Albon for 2023 on new multi-year contract |website=Formula1.com |datum=2023-08-03}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|46 |{{GB-VLAG}} Luke Browning<ref name=entrylistCAT2026>{{en}}{{Cite web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_barcelona-catalunya_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Barcelona-Catalunya Grand Prix - Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-12}}</ref><ref name=entrylistITA2026/> |align=center|7, 13 |- |{{Center|55}} |{{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]]<ref>{{nl}}{{Cite web |url=https://nos.nl/artikel/2530783-formule-1-coureur-sainz-stapt-over-van-ferrari-naar-williams |titel=Formule 1-coureur Sainz stapt over van Ferrari naar Williams |website=nos.nl |datum=2024-07-29 |accessdate=2024-07-29}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|46 |{{GB-VLAG}} Luke Browning<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{DE-VLAG}}[[Audi F1-span|Audi Revolut F1-span]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/officieel-audi-slaat-de-handen-ineen-met-formule-1-team |titel=Officieel: Audi slaat de handen ineen met Formule 1-team |website=racingnews365.nl |datum=26 Oktober 2022}}</ref><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/audi-presenteert-titelsponsor-nieuw-f1-team-2026 |titel=Audi presenteert titelsponsor nieuw F1-team 2026 |website=racingnews365.nl |datum=30 Julie 2025}}</ref> !rowspan=2|[[Audi F1-span|Audi]] |rowspan=2|R26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/audi/modeles.aspx |titel=Audi Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Audi AFR 26 Hybrid |{{Center|5}} |{{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]]<ref>{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/formule-2-coureur-gabriel-bortoleto-2025-naar-sauber-line-up-compleet/ |titel=Formule 2-coureur Gabriel Bortoleto in 2025 naar Sauber, line-up compleet |achternaam=Nijhuis |voornaam=Matthijs |website=Formule1.nl |datum=2024-11-06 |bezochtdatum=2024-11-06}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|97 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|27}} |{{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]]<ref>{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2518255-hulkenberg-stapt-na-dit-seizoen-over-van-haas-naar-sauber-dat-vanaf-2026-audi-wordt |titel=Hülkenberg stapt na dit seizoen over van Haas naar Sauber, dat vanaf 2026 Audi wordt |website=nos.nl |datum=2024-04-26}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|97 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name="entrylistCAT2026" /> |align=center|7 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span]]<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/statement-on-general-motors-application-to-join-fia-formula-one-world.69uoRF1uwHwXkr4efkpnhc |titel=Statement on General Motors application to join FIA Formula One World Championship in 2026 |website=Formula 1.com |datum=25 November 2024 |bezochtdatum=24 April 2025}}</ref> !rowspan=2|[[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] |rowspan=2|MAC-26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/cadillac/modeles.aspx |titel=Cadillac Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Ferrari 067/6<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/breaking-gloednieuw-f1-team-tekent-eerste-motordeal |titel=Gloednieuw F1-team tekent eerste motordeal |website=racingnews365.nl |datum=2024-12-10}}</ref> |{{Center|11}} |{{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]]<ref name=PERBOT>{{nl}}{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2579988-veteranen-bottas-en-perez-keren-bij-nieuw-team-cadillac-terug-in-formule-1 |titel=Veteranen Bottas en Pérez keren bij nieuw team Cadillac terug in Formule 1|website=Nos.nl |datum=2025-08-26}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|25 |{{VS-VLAG}} Colton Herta<ref name=entrylistCAT2026/><ref name=entrylistITA2026/> |align=center|7, 13 |- |{{Center|77}} |{{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]]<ref name=PERBOT/> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|25 |{{VS-VLAG}} Colton Herta<ref name=entrylistHON2026/> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari]] [[Hewlett-Packard|HP]] !rowspan=2|[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |rowspan=2|SF-26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://nl.motorsport.com/f1/news/ferrari-onthult-naam-f1-auto-seizoen-2026/10788970/ |titel=Ferrari onthult naam van F1-auto die ommekeer moet brengen |datum=2026-01-11 |bezochtdatum=2026-01-12 |werk=nl.motorsport.com }}</ref> |rowspan=2|Ferrari 067/6<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.ferrari.com/en-NL/formula1/sf-26 |titel=Ferrari SF-26 |website=ferrari.com |datum=2026-01-23}}</ref> |{{Center|16}} |{{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]]<ref>{{nl}}{{Citeer web|url=https://racingnews365.nl/breaking-leclerc-verlengt-zijn-contract-bij-ferrari |titel=Leclerc verlengt zijn contract bij Ferrari voor onbepaalde tijd |website=racingnews365.nl |datum=2024-01-25}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|38 |{{SE-VLAG}} Dino Beganovic<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|44}} |{{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]]<ref>{{nl}}{{Citeer web|url=https://nos.nl/artikel/2507120-sensationele-transfer-is-rond-hamilton-rijdt-in-2025-voor-ferrari-sainz-weg |titel=Sensationele transfer is rond: Hamilton rijdt in 2025 voor Ferrari, Sainz weg |website=nos.nl |datum=2024-02-01}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|38 |{{SE-VLAG}} Dino Beganovic<ref name=entrylistCAT2026/> |align=center|7 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{VS-VLAG}} [[Toyota Gazoo Racing|TGR]] [[Haas F1-span]]<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/toyota-gazoo-racing-to-become-title-sponsors-of-haas-from-2026.7cSSDjuSpWld580YQKVtvh |titel=Toyota Gazoo Racing to become title sponsors of Haas from 2026 |website=formula1.com |datum=4 Desember 2025}}</ref> !rowspan=2|[[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] |rowspan=2|VF-26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/haas/modeles.aspx |titel=Haas Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Ferrari 067/6 |{{Center|31}} |{{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-esteban-ocon-tekent-meerjarig-contract-bij-haas/ |titel=Esteban Ocon tekent meerjarig contract bij Haas |website=Formule1.nl |datum=2024-07-25 }}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|50 |{{JP-VLAG}} Ryō Hirakawa<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|87}} |{{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-oliver-bearman-tekent-meerjarig-contract-haas/ |titel=Ferrari-talent Oliver Bearman tekent meerjarig contract met Haas |website=Formule1.nl |datum=2024-07-04 }}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|50 |{{JP-VLAG}} Ryō Hirakawa<ref name=entrylistHON2026/> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} [[McLaren|McLaren Mastercard F1-span]] !rowspan=2|[[McLaren]]-[[Mercedes-AMG|Mercedes]] |rowspan=2|MCL40<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/mclaren/modeles.aspx |titel=McLaren Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance |{{Center|1}} |{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/norris-verlengt-contract-en-wil-met-mclaren-op-jacht-naar-verstappen-en-red-bull/ |titel=Norris verlengt contract, wil met McLaren op jacht naar Verstappen en Red Bull |website=formule1.nl |datum=26 Januarie 2024 |bezochtdatum=24 April 2025 }}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| 67 |{{IT-VLAG}} Leonardo Fornaroli<ref name=entrylistCAT2026/> |align=center|7 |- |{{Center|81}} |{{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]]<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-piastri-agrees-new-multi-year-contract-extension-with-mclaren.29O2HI46I2Te3orUqkwdwX |titel=Piastri agrees new multi-year contract extension with McLaren |datum=15 Oktober 2025 |bezochtdatum=15 Oktober 2025 |website=formule1.nl}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|67 |{{IT-VLAG}} Leonardo Fornaroli<ref name=entrylistHON2026/> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{DE-VLAG}} {{Nowrap|[[Mercedes AMG Petronas F1-span]]}} !rowspan=2|[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] |rowspan=2|F1 W17<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/mercedes/modeles.aspx |titel=Mercedes chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance |{{Center|12}} |{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]]<ref name=MER>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-and-antonelli-confirmed-as-2026-mercedes-line-up.1vrWrdgEflkIwPgaybBEDj |titel=Russell and Antonelli confirmed as 2026 Mercedes line-up |bezochtdatum=15 Oktober 2025 |website=formula1.com }}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|72 |{{DK-VLAG}} Frederik Vesti<ref name=entrylistCAT2026/><ref name=entrylistHON2026/> |align=center|7, 11 |- |{{Center|63}} |{{GB-VLAG}} [[George Russell]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.nu.nl/formule-1/6364018/mercedes-gaat-door-met-russell-en-antonelli-hebben-bewezen-sterk-duo-te-zijn.html |titel=Mercedes gaat door met Russell en Antonelli: 'Hebben bewezen sterk duo te zijn' |website=nu.nl |datum=15 Oktober 2025}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=3|{{IT-VLAG}} Visa Cash App Racing Bulls F1-span !rowspan=3|[[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |rowspan=3|VCARB 03<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/racing-bulls/modeles.aspx |titel=Racing Bulls Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=3|Red Bull Ford DM01<ref name=RBF>{{en}}{{Citeer web |url=https://media.ford.com/content/fordmedia/fna/us/en/news/2023/01/03/ford-returns-to-formula-1--strategic-partner-to-oracle-red-bull-.html |titel=Ford returns to Formula 1; Strategic partner to Oracle Red Bull Racing for 2026 season and beyond |website=media.ford.com |bezochtdatum=24 April 2025 }}</ref> |{{Center|30}} |{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]]<ref name=LAWLIN>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.visacashapprb.com/int-en/2026-driver-live-up-announcement |titel=Our Driver Line-Up For 2026 |website=visacashapprb.com |datum=2 Desember 2025}}</ref> |align=center|1–11, 15–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|90 |{{JP-VLAG}} Ayumu Iwasa<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|22}} |{{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]]<ref name=LAWTSU>{{nl}}{{Cite web |url=https://f1journaal.be/officieel-isack-hadjar-mist-gp-van-nederland-liam-lawson-en-yuki-tsunoda-vallen-in-bij-red-bull-en-racing-bulls/ |titel=Isack Hadjar mist GP van Nederland, Liam Lawson en Yuki Tsunoda vallen in bij Red Bull en Racing Bulls |website=f1journaal.be |datum=2026-08-19}}</ref> |align=center|12–14 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |- |{{Center|41}} |{{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]]<ref name=LAWLIN/> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=3|{{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing|Oracle Red Bull Racing]] !rowspan=3|[[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |rowspan=3|RB22<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/red-bull/modeles.aspx |titel=Red Bull Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=3|Red Bull Ford DM01<ref name=RBF/> |{{Center|3}} |{{nowrap|{{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]]}}<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.nu.nl/formule-1/6187089/verstappen-verlengt-contract-en-blijft-tot-en-met-2028-bij-red-bull.html |titel=Verstappen verlengt contract en blijft tot en met 2028 bij Red Bull |website=nu.nl |datum=2022-09-22}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|36 |{{JP-VLAG}} Ayumu Iwasa<ref name=entrylistITA2026/> |align=center|13 |- |{{Center|6}} |{{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2592751-hadjar-volgt-tsunoda-op-als-teamgenoot-verstappen-bij-red-bull-racing|titel=Hadjar volgt Tsunoda op als teamgenoot Verstappen bij Red Bull Racing|website=Nos.nl|datum=1 Desember 2025}}</ref> |align=center|1–11, 15–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|36 |{{JP-VLAG}} Ayumu Iwasa<ref name=entrylistCAT2026/> |align=center|7 |- |{{Center|30}} |{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]]<ref name=LAWTSU/> |align=center|12–14 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !colspan="10" align=center| Bron: FIA<ref name=inskryflys>{{en}}{{citeer web|url=https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/2026-fia-formula-one-world-championship-entry |titel=2026 FIA Formula One World Championship Entry List |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2025-12-19}}</ref><ref>Amptelike inskrywingslyste: * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Australian Grand Prix – Entry List |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-06}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Chinese Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-13}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Japanese Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-27}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Miami Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-05-01}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_canadian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Canadian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-05-22}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_monaco_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Monaco Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-05}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_barcelona-catalunya_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Barcelona-Catalunya Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-12}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_austrian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Austrian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-26}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_british_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 British Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-03}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_belgian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Belgian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-17}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_hungarian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Hungarian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-24}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_dutch_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Dutch Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-08-21}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-04}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_spanish_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Spanish Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-11}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_azerbaijan_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Azerbaijan Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-24}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_entry_list.pdf |titel=2026 Bahrain Grand Prix in Malaysia – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-10-02}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_singapore_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Singapore Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-10-09}} </ref> |}</div> == Uitslae en ranglys == === Grands Prix === <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {|class="wikitable" style=font-size:85% !Ronde ![[Lys van Formule Een Grands Prix|Grand Prix]] !Voorste wegspringplek !Vinnigste ronde !Wenner<br/>(renjaer) !Wenner<br/>(vervaardiger) !Verslag |- !1 | {{AU-VLAG}} [[Australiese Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Australiese Grand Prix|Verslag]] |- !2 | {{CN-VLAG}} [[Chinese Grand Prix]] +Naelren '''*¹''' | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Chinese Grand Prix|Verslag]] |- !3 | {{JP-VLAG}} [[Japannese Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Japannese Grand Prix|Verslag]] |- !4 | [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]] [[Miami Grand Prix]] +Naelren '''*²''' | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Miami Grand Prix|Verslag]] |- !5 | {{CA-VLAG}} [[Kanadese Grand Prix]] +Naelren '''*¹''' | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Kanadese Grand Prix|Verslag]] |- !6 | {{MC-VLAG}} [[Monaco Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Monaco Grand Prix|Verslag]] |- !7 | {{nowrap|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]] [[Barcelona-Katalonië Grand Prix]]}} | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|Verslag]] |- !8 | {{AT-VLAG}} [[Oostenrykse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Oostenrykse Grand Prix|Verslag]] |- !9 | {{GB-VLAG}} [[Britse Grand Prix]] +Naelren '''*³''' | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | [[2026 Britse Grand Prix|Verslag]] |- !10 | {{BE-VLAG}} [[Belgiese Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Belgiese Grand Prix|Verslag]] |- !11 | {{HU-VLAG}} [[Hongaarse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | [[2026 Hongaarse Grand Prix|Verslag]] |- !12 | {{NL-VLAG}} [[Nederlandse Grand Prix]] +Naelren '''*¹''' | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | [[2026 Nederlandse Grand Prix|Verslag]] |- !13 | {{IT-VLAG}} [[Italiaanse Grand Prix]] | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Italiaanse Grand Prix|Verslag]] |- !14 | {{ES-VLAG}} [[Spaanse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Spaanse Grand Prix|Verslag]] |- !15 | {{AZ-VLAG}} [[Azerbeidjanse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|Verslag]] |- !16 | {{MY-VLAG}} [[Bahreinse Grand Prix]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|RB Ford]] | [[2026 Bahreinse Grand Prix|Verslag]] |- !17 | {{SG-VLAG}} [[Singapoerse Grand Prix]] +Naelren '''*⁴''' | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|RB Ford]] | [[2026 Singapoerse Grand Prix|Verslag]] |- !18 | {{VS-VLAG}} [[Verenigde State Grand Prix]] | | | | | [[2026 Verenigde State Grand Prix|Verslag]] |- !19 | [[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]] [[Meksikaanse Grand Prix|Meksikostad Grand Prix]] | | | | | [[2026 Meksikostad Grand Prix|Verslag]] |- !20 | [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]] [[São Paulo Grand Prix]] | | | | | [[2026 São Paulo Grand Prix|Verslag]] |- !21 | [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] [[Las Vegas Grand Prix]] | | | | | [[2026 Las Vegas Grand Prix|Verslag]] |- !22 | {{vlagikoon|QAT}} [[Katarse Grand Prix]] | | | | | [[2026 Katarse Grand Prix|Verslag]] |- !23 | [[Beeld:Flag of Abu Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]] [[Aboe Dhabi Grand Prix]] | | | | | [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|Verslag]] |} </div> '''*¹''' [[George Russell]] wen drie naelrenne: die [[2026 Chinese Grand Prix#Naelren|Chinese]], die [[2026 Kanadese Grand Prix#Naelren|Kanadese]] asook die [[2026 Nederlandse Grand Prix#Naelren|Nederlandse Grands Prix]].<br/> '''*²''' [[Lando Norris]] wen die [[2026 Miami Grand Prix#Naelren|naelren van die Miami Grand Prix]].<br/> '''*³''' [[Kimi Antonelli]] wen die [[2026 Britse Grand Prix#Naelrenuitslag|naelren van die Britse Grand Prix]].<br/> '''*⁴''' [[Max Verstappen]] wen die [[2026 Singapoerse Grand Prix#Naelren|naelren van die Singapoerse Grand Prix]].<br/> === Puntestelsel === Punte word volgens 'n glyskaal toegeken vir die eerste tien geklassifiseerde renjaers. Punte vir die naelren word op 'n glyskaal toegeken vir die eerste agt geklassifiseerde renjaers. Die punte vir elke wedren word soos volg toegeken: {| class="wikitable" style="font-size: 85%; text-align:center" |bgcolor=dfdfdf align=left|'''Plek''' |bgcolor=ffffbf|{{0}}'''1ste'''{{0}} |bgcolor=dfdfdf|{{0}}'''2de'''{{0}} |bgcolor=ffdf9f|{{0}}'''3de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''4de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''5de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''6de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''7de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''8de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''9de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''10de'''{{0}} |- |bgcolor=dfdfdf align=left|'''Grand Prix''' |bgcolor=ffffbf|25 |bgcolor=dfdfdf|18 |bgcolor=ffdf9f|15 |bgcolor=dfffdf|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|2 |bgcolor=dfffdf|1 |- |bgcolor=dfdfdf align=left|'''Naelren''' |bgcolor=ffffff|8 |bgcolor=ffffff|7 |bgcolor=ffffff|6 |bgcolor=ffffff|5 |bgcolor=ffffff|4 |bgcolor=ffffff|3 |bgcolor=ffffff|2 |bgcolor=ffffff|1 |} === Ranglys van renjaers === {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {| class= "wikitable" style="font-size: 85%; text-align:center;" |- !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !valign="middle" rowspan=2|Renjaer !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !1 |12 |align=left|{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|^'''6'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=cfcfff|^'''1'''15{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''4'''3 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|ANT|seasonpoints}} |- !2 |63 |align=left|{{GB-VLAG}} [[George Russell]] |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|^'''4'''4 |bgcolor=efcfff|^'''1'''<small>DNF{{Pictogram poleposition}}</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=ffdf9f|^'''1'''3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|20^'''†''' |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|RUS|seasonpoints}} |- !3 |44 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|^'''3'''3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''6 |bgcolor=dfdfdf|^'''6'''2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''4 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|HAM|seasonpoints}} |- !4 |3 |align=left|{{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] |bgcolor=dfffdf|6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''5 |bgcolor=ffdf9f|^'''7'''3 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''20^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=efcfff|^'''6'''<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|^'''1'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|VER|seasonpoints}} |- !5 |16 |align=left|{{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''4 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''4 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15^'''†''' |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|^'''2'''5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|^'''3'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|LEC|seasonpoints}} |- !6 |1 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffffff|^'''4'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|^'''2'''<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''4 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''4 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|NOR|seasonpoints}} |- !7 |81 |align=left|{{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=ffffff|^'''6'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=cfcfff|^'''4'''11 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=cfcfff|^'''7'''11 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|^'''5'''6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|PIA|seasonpoints}} |- !8 |6 |align=left|{{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|HAD|seasonpoints}} |- !9 |30 |align=left|{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''7 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|LAW|seasonpoints}} |- !10 |10 |align=left|{{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|^'''8'''<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''10 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|GAS|seasonpoints}} |- !11 |41 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=ffffff|^'''8'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|LIN|seasonpoints}} |- !12 |43 |align=left|{{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|COL|seasonpoints}} |- !13 |87 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''12 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|BEA|seasonpoints}} |- !14 |27 |align=left|{{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''8 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|HUL|seasonpoints}} |- !15 |5 |align=left|{{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|BOR|seasonpoints}} |- !16 |31 |align=left|{{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|OCO|seasonpoints}} |- !17 |14 |align=left|{{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|ALO|seasonpoints}} |- !18 |55 |align=left|{{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16| |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|SAI|seasonpoints}} |- !19 |23 |align=left|{{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|20 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18^'''†''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|ALB|seasonpoints}} |- !20 |22 |align=left|{{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|TSU|seasonpoints}} |- !21 |18 |align=left|{{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|STR|seasonpoints}} |- !22 |77 |align=left|{{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|BOT|seasonpoints}} |- !23 |11 |align=left|{{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|PER|seasonpoints}} |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !valign="middle" rowspan=2|Renjaer !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] |} </div> '''Opmerking''':<br/> ^'''†''' — Die renjaer kon nie die Grand Prix voltooi nie, maar is geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die ren voltooi het. === Ranglys van vervaardigers === {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {| class="wikitable" style="font-size: 85%; text-align:center;" |-valign="top" !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|Vervaardiger !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|1 |rowspan=2 align=left|{{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] |align=center|12<!--ANT--> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|^'''6'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=cfcfff|^'''1'''15{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=|^'''4''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|561 |- |align=center|63<!--RUS--> |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|^'''4'''4 |bgcolor=efcfff|^'''1'''<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=ffdf9f|^'''1'''3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|20^'''†''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|2 |rowspan=2 align=left|{{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |align=center|16<!--LEC--> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''4 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''4 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15^'''†''' |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|^'''2'''5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=|^'''3''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|418 |- |align=center|44<!--HAM--> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|^'''3'''3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''6 |bgcolor=dfdfdf|^'''6'''2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram snelste ronde}} |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''4 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=|^'''2''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|3 |rowspan=2 align=left|{{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |align=center|1<!--NOR--> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffffff|^'''4'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|^'''2'''<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''4 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=|^'''8''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|317 |- |align=center|81<!--PIA--> |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=ffffff|^'''6'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=cfcfff|^'''4'''11 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=cfcfff|^'''7'''11 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|^'''5'''6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=3|4 |rowspan=3 align=left|{{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-<br/>[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |align=center|3<!--VER--> |bgcolor=dfffdf|6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''5 |bgcolor=ffdf9f|^'''7'''3 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''20^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=efcfff|^'''6'''<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=|^'''1'''{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=3 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|306 |- |align=center|6<!--HAD--> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |- |align=center|30<!--LAW--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=3|5 |rowspan=3 align=left|{{IT-VLAG}} [[Racing Bulls]]-<br/>[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |align=center|30<!--LAW--> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=|^'''5''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=3 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|94 |- |align=center|22<!--TSU--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |- |align=center|41<!--LIN--> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=ffffff|^'''8'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|6 |rowspan=2 align=left|{{FR-VLAG}} [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |align=center|10<!--GAS--> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|^'''8'''<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''10 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|68 |- |align=center|43<!--COL--> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|7 |rowspan=2 align=left|{{VS-VLAG}} [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] |align=center|31<!--OCO--> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dffddf|9 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|30 |- |align=center|87<!--BEA--> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=|^'''6''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|8 |rowspan=2 align=left|{{DE-VLAG}} [[Audi F1-span|Audi]] |align=center|5<!--BOR--> |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|19 |- |align=center|27<!--HUL--> |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=|^'''7''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|9 |rowspan=2 align=left|{{GB-VLAG}} [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |align=center|23<!--ALB--> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|20 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|12 |- |align=center|55<!--SAI--> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|10 |rowspan=2 align=left|{{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-<br/>[[Honda]] |align=center|14<!--ALO--> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|7 |- |align=center|18<!--STR--> |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|11 |rowspan=2 align=left|{{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] |align=center|11<!--PER--> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|0 |- |align=center|77<!--BOT--> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|Vervaardiger !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] |} </div> '''Opmerking''':<br/> ^'''†''' — Die renjaer kon nie die Grand Prix voltooi nie, maar is geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die ren voltooi het. == Verwysings == {{Verwysings}} [[Kategorie:Formule Een-seisoene]] m190ld2t8mmf2sykd5i6e6ah5cldz2k 2979324 2979145 2026-10-16T07:32:34Z Aliwal2012 39067 /* Ranglys van vervaardigers */ opd SIN 2979324 wikitext text/x-wiki {{F1 seisoen | Vorige = 2025 | Huidige = 2026 | Volgende = 2027 }} [[Lêer:Formula One logo.svg|thumb|260px|Formule 1 logo]] Die '''2026 Formule 1-seisoen''' is die 77ste Formule 1-seisoen. "Formule 1", amptelik die "FIA Formule Een Wêreldkampioenskap," is die hoogste klas van motorsport soos gedefinieer deur die Fédération Internationale de l'Automobile (FIA). Die kampioenskap, wat van Maart tot Desember gehou word, bestaan uit drie-en-twintig Grands Prix, nadat die [[Bahreinse Grand Prix]] en [[Saoedi-Arabiese Grand Prix]] weens die voortdurende oorlog in die Midde-Ooste afgelas is. Die 2026-seisoen het groot regulasieveranderinge ingelui, met nuwe motors en enjins. Motors is met aktiewe aërodinamika en beweegbare vleuels bekendgestel. == Algemeen == ===Verandering in regulasies=== Die voorskrifte vir die enjin, aërodinamika, geometrie en veiligheidsregulasies is almal vir die 2026-seisoen hersien. ===Tegniese regulasies=== Die agtste weergawe van die tegniese regulasies vir die 2026-seisoen is op 5 Augustus 2026 gepubliseer.<ref name=SR>{{en}}{{Cite web |url=https://www.fia.com/system/files/documents/fia_2026_f1_regulations_-_section_b_sporting_-_iss_08_-_2026-08-05_7.pdf|title=2026 Formula 1 Section B: Sporting Regulations - Issue 08|website=fia.com |datum=2026-08-05}}</ref> ===Afmetings en aërodinamika van motors=== Op 6 Junie 2024 is die 2026-motorkonsep onthul. Die konsep beskik oor nuwe aktiewe aërodinamika in beide die voor- en agtervlerke. In die konsep is die sleepverminderingstelsel afgeskaf en vervang deur 'n nuwe handmatige enjinmodus. Die wielbasis is verminder van 360 cm tot 340 cm, die breedte is verminder van 200 cm tot 190 cm, en die minimum massa is verminder tot 768 kg. Die breedte van die voor- en agterbande sal onderskeidelik met 2,5 cm en 3,0 cm verminder word. Die vloer sal 'n verminderde grondeffek hê om die probleme wat motors met bons tydens bestuur gehad het, te verlig. ===Kragbron=== Nuwe krageenheidregulasies is vir die 2026-seisoen ingestel. Die nuwe krageenhede produseer steeds meer as 1 000 pk (750 kW), hoewel krag uit verskillende bronne aangewend word. Die enjinregulasies het die 1.6-liter turbo-aangejaagde V6-binnebrandenjin behou wat sedert 2014 gebruik word. Die MGU-H (Motor Generator Unit - Heat), wat ook sedert 2014 gebruik word, is egter verbied, terwyl die krag van die MGU-K (Motor Generator Unit - Kinetic) verhoog is van 160 pk (120 kW) tot 470 pk (350 kW). Die krag van die interne verbrandingsgedeelte van die krageenheid neem van 630 kW tot 400 kW af. Die krageenhede gebruik 'n ten volle volhoubare brandstof wat deur Formule 1 ontwikkel is. Daar word verwag dat die krageenhede twee keer soveel elektriese energie as voorheen sal herwin. == Sportregulasies == Die sesde weergawe van die sportregulasies vir die 2026-seisoen is op 28 April 2026 gepubliseer.<ref name=SR>{{en}}{{Cite web |url=https://www.fia.com/system/files/documents/fia_2026_f1_regulations_-_section_b_sporting_-_iss_06_-_2026-04-28.pdf |titel=2026 Formula 1 Section B Sporting Regulations - Issue 06 |website=fia.com |datum=2026-04-28}}</ref> ===Naelren=== Hierdie seisoen, soos in 2025, sal die naelren by ses Grands Prix gehou word. Die [[2026 Chinese Grand Prix#Naelren|Chinese]], [[2026 Miami Grand Prix#Naelren|Miami]], [[2026 Kanadese Grand Prix#Naelren|Kanadese]], [[2026 Britse Grand Prix#Naelren|Britse]], [[2026 Nederlandse Grand Prix#Naelren|Nederlandse]] en [[2026 Singapoerse Grand Prix#Naelren|Singapoerse]] Grands Prix sal die naelren-formaat aanbied. Vir Kanada, Nederland en Singapoer sal dit die eerste keer wees waar 'n naelren plaasvind.<ref>{{en}}{{Citeer web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-and-fia-announce-2026-sprint-calendar.3PyLPAazrBNe8kQIS3wOfY |titel=Formula 1 and FIA announce 2026 Sprint calendar |website=formula1.com |datum=16 September 2025}}</ref><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.circuitzandvoort.nl/nieuws/formula-1-heineken-dutch-grand-prix-viert-unieke-motorsportgeschiedenis-in-nederland-met-laatste-editie-in-2026/ |titel=Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix viert unieke motorsportgeschiedenis in Nederland met laatste editie in 2026 |website=circuitzandvoort.nl |datum=4 Desember 2024}}</ref> === Hittegevaar === Indien die amptelike weerdiens voorspel dat die hitte-indeks 30.5°C sal oorskry op enige stadium gedurende die naelren of wedren, of indien die wedrendirekteur so bepaal, kan 'n hittegevaar 24 uur voor die geskeduleerde begin van die naelren of wedren verklaar word. Sodra 'n hittegevaar verklaar is, moet bykomende items om die bestuurder te help afkoel, aangebring word. === Wegspringrooster === Die voorlopige wegspringrooster sal nie later nie as twee uur voor die geskeduleerde begin van die formasierondte vir die wedren aangekondig word. In vorige jare was dit vier uur. === Finansiële regulasies === Die sesde weergawe van die Finansiële Tegniese Regulasie is op 28 April 2026 deur FIA gepubliseer.<ref>{{en}}{{Cite web |url=https://www.fia.com/system/files/documents/fia_2026_f1_regulations_-_section_d_financial_-_f1_teams_-_iss_06_-_2026-04-28.pdf |title=2026 Formula 1 Section D Financial Regulations - Issue 04 |website=fia.com |datum=2026-04-28}}</ref> == Kalender == [[Lêer:Formula_1_all_over_the_world-2026.svg|duimnael|280px|Lande wat 'n [[Lys van Formule Een Grands Prix|Grand Prix]] in 2026 aanbied, word in groen aangedui, vorige gasheerlande word in donkergrys aangedui.]] Op 10 Junie 2025 is die kalender amptelik aangekondig.<ref>{{Cite web|url=https://www.nu.nl/formule-1/6358632/gp-nederland-volgend-jaar-week-eerder-madrid-vervangt-imola-op-f1-kalender.html|title=GP Nederland volgend jaar week eerder, Madrid vervangt Imola op F1-kalender|date=10 Junie 2025|website=nu.nl}}</ref> Daar verskyn vier-en-twintig Grands Prix op die kalender.<ref>{{Cite web|url=https://racingnews365.nl/f1-onthult-kalender-voor-2026|title=F1 onthult kalender voor 2026|date=2025-06-10|website=RacingNews365.nl|access-date=10 Junie 2025}}</ref> {| class="wikitable" border="1" style="font-size: 90%" !{{Afkorting|GP nr.|Grand Prix nommer sedert 1950}} !Ronde ![[Lys van Formule Een Grands Prix|Grand Prix]] ![[Lys van Formule Een-bane|Baan]] !Plek !Datum |- |{{Middel|1150}} !1 |[[Australiese Grand Prix|GP van Australië]] |{{AU-VLAG}} [[Albert Park Renbaan]] |[[Melbourne]] |8 Maart |- |{{Middel|1151}} !2 |[[Chinese Grand Prix|GP van China]] |{{CN-VLAG}} [[Shanghai Internasionale Renbaan]] |[[Shanghai]] |15 Maart |- |{{Middel|1152}} !3 |[[Japannese Grand Prix|GP van Japan]] |{{JP-VLAG}} [[Suzuka Internasionale Renbaan]] |Suzuka |29 Maart |- |{{Middel|1153}} !4 |[[Miami Grand Prix|GP van Miami]] |{{US-VLAG}} [[Miami International Autodrome]] |Miami Gardens ([[Florida]]) |3 Mei |- |{{Middel|1154}} !5 |[[Kanadese Grand Prix|GP van Kanada]] |{{CA-VLAG}} [[Gilles Villeneuve-renbaan]] |[[Montreal]] ([[Quebec]]) |24 Mei |- |{{Middel|1155}} !7 |[[Monaco Grand Prix|GP van Monaco]] |{{MC-VLAG}} [[Monaco-renbaan]] |[[Monaco]] |7 Junie |- |{{Middel|1156}} !7 |[[Barcelona-Katalonië Grand Prix|GP van Barcelona-Katalonië]] |{{ES-VLAG}} [[Barcelona-Catalunya-renbaan]] |Montmeló |14 Junie |- |{{Middel|1157}} !8 |[[Oostenrykse Grand Prix|GP van Oostenryk]] |{{AT-VLAG}} [[Red Bull Ring]] |Spielberg |28 Junie |- |{{Middel|1158}} !9 |[[Britse Grand Prix|GP van Groot-Brittanje]] |{{GB-VLAG}} [[Silverstone-renbaan]] |Silverstone |5 Julie |- |{{Middel|1159}} !10 |[[Belgiese Grand Prix|GP van België]] |{{BE-VLAG}} [[Circuit de Spa-Francorchamps]] |Stavelot |19 Julie |- |{{Middel|1160}} !11 |[[Hongaarse Grand Prix|GP van Hongarye]] |{{HU-VLAG}} [[Hungaroring]] |Mogyoród |26 Julie |- |{{Middel|1161}} !12 |[[Nederlandse Grand Prix|GP van Nederland]] |{{NL-VLAG}} [[Zandvoort-renbaan]] |Zandvoort |23 Augustus |- |{{Middel|1162}} !13 |[[Italiaanse Grand Prix|GP van Italië]] |{{IT-VLAG}} [[Autodromo Nazionale di Monza]] |Monza |6 September |- |{{Middel|1163}} !14 |[[Spaanse Grand Prix|GP van Spanje]] |{{ES-VLAG}} [[Circuito de Madring]] |[[Madrid]] |13 September |- |{{Middel|1164}} !15 |[[Azerbeidjanse Grand Prix|GP van Azerbeidjan]] |{{AZ-VLAG}} [[Bakoe-straatrenbaan]] |[[Bakoe]] |26 September |- |{{Middel|1165}} !16 |[[Bahreinse Grand Prix|GP van Bahrein]] |{{MY-VLAG}} [[Sepang Internasionale Renbaan]] |Sepang |4 Oktober |- |{{Middel|1166}} !17 |[[Singapoerse Grand Prix|GP van Singapoer]] |{{SG-VLAG}} [[Marinabaai Straatrenbaan]] |[[Singapoer|Singapore]] |11 Oktober |- |{{Middel|1167}} !18 |[[Verenigde State Grand Prix|GP van die Verenigde State]] |{{US-VLAG}} [[Circuit of the Americas]] |[[Austin, Texas|Austin]] ([[Texas]]) |25 Oktober |- |{{Middel|1168}} !19 |[[Meksikaanse Grand Prix|GP van Meksiko-Stad]] |{{MX-VLAG}} [[Autódromo Hermanos Rodríguez]] |[[Meksikostad]] |1 November |- |{{Middel|1169}} !20 |[[Brasiliaanse Grand Prix|GP van São Paulo]] |{{BR-VLAG}} [[José Carlos Pace-renbaan]] |[[São Paulo]] |8 November |- |{{Middel|1170}} !21 |[[Las Vegas Grand Prix|GP van Las Vegas]] |{{US-VLAG}} [[Las Vegas Straatrenbaan]] |[[Las Vegas]] ([[Nevada]]) |21 November |- |{{Middel|1171}} !22 |[[Katarse Grand Prix|GP van Katar]] |{{Vlagikoon|QAT}} [[Losail Internasionale Renbaan]] |[[Lusail]] |29 November |- |{{Middel|1172}} !23 |[[Aboe Dhabi Grand Prix|GP van Aboe Dhabi]] |{{AE-VLAG}} [[Yas Marina-renbaan]] |[[Yas-eiland|Yas]] |6 Desember |} === Kalenderwysigings in 2026 === * Die [[Emilia-Romagna Grand Prix]] het van die kalender verdwyn omdat die kontrak nie hernu is nie. * Die [[Kanadese Grand Prix]] is op die kalender vervroeg om die doeltreffendheid van vragvervoer te verbeter. Vrag kan nou van Miami Gardens direk na [[Montreal]] vervoer word sonder om eers na Monaco en Montmeló in Europa te reis. * Die [[Spaanse Grand Prix]] sal by die Madring-straatrenbaan in Madrid gehou word in plaas van die [[Circuit de Barcelona-Catalunya]], wat ook 'n ren genaamd die [[Barcelona-Katalonië Grand Prix]] aanbied. * Die [[Nederlandse Grand Prix]] is vir die laaste keer op die kalender en sal vir die eerste keer 'n naelren aanbied. * Die [[Azerbeidjanse Grand Prix]] word met een dag vervroeg weens die land se Herdenkingsviering op 27 September. Op versoek van die organiseerders sal die wedren op Saterdag 26 September gehou word. * Op 26 Julie 2026 is aangekondig dat die Bahreinse Grand Prix van Sakhir na die [[Sepang Internasionale Renbaan]] in Sepang, [[Maleisië]], verskuif word, waar die [[Maleisiese Grand Prix]] laas in 2017 gehou is. Die wedren op 4 Oktober sal amptelik die ''Gulf Air Bahreinse Grand Prix in Maleisië'' genoem word.<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.nu.nl/formule-1/6404438/formule-1-in-oktober-naar-maleisie-als-vervanger-afgelaste-gp-bahrein.html |titel=Formule 1 in oktober naar Maleisië als vervanger afgelaste GP Bahrein |website=nu.nl |datum=2026-07-26}}</ref> === Afgelaste renne === Op 13 Maart 2026 word bekendgemaak dat die [[Bahreinse Grand Prix]] en [[Saoedi-Arabiese Grand Prix]] nie sal plaasvind in April nie, vanweë die voortgesette oorlog in [[Iran]] en die Midde-Ooste.<ref>{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/bahrain-and-saudi-arabian-grands-prix-will-not-take-place-in-april.1hnqllVG85RSt8pbFc5Ivx |titel=Bahrain and Saudi Arabian Grands Prix will not take place in April |website=formula1.com |datum=14 Maart 2026 | taal=en}}</ref><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.gelderlander.nl/meer-sport/formule-1-gaat-races-in-bahrein-en-saoedi-arabie-van-de-kalender-halen-wegens-oorlog-in-het-midden-oosten~a386afd3/ |titel=Formule 1 gaat races in Bahrein en Saoedi-Arabië van de kalender halen wegens oorlog in het Midden-Oosten |website=gelderlander.nl |datum= 13 Maart 2026}}</ref> {| class="wikitable" border="1" style="font-size: 85%" !Rondte !|Grand Prix ![[Lys van Formule Een-bane|Baan]] !Plek !Oorspronklike datum |- !4 |[[Bahreinse Grand Prix|GP van Bahrein]] |{{BH-VLAG}} [[Bahrein Internasionale Renbaan]] |[[Sakhir]] |12 April |- !5 |[[Saoedi-Arabiese Grand Prix|GP van Saoedi-Arabië]] |{{Vlagikoon|SAU}} [[Djedda-straatrenbaan]] |[[Djedda|Jeddah]] |19 April |} == Inskrywings == Die volgende vervaardigers en jaers is onder kontrak om aan die 2026 Wêreldkampioenskap deel te neem. Alle spanne ding mee met bande wat slegs deur [[Pirelli]] verskaf word.<ref>{{en}}{{citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/pirelli-to-continue-as-formula-1s-exclusive-tyre-supplier-until-2027.7xJIxJyMe84N3p7k4iIMjK |titel=Pirelli to continue as Formula 1's exclusive tyre supplier until 2027 |website=formula1.com |datum=2023-10-10}}</ref> Elke span het ten minste twee renjaers ingeskryf, een vir elk van die twee verpligte motors. <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {| class="wikitable" style="font-size: 90%;" |+{{Nowrap|Spanne en jaers wat gekontrakteer is om aan die 2026 Wêreldkampioenskap deel te neem}} !Inskrywer !Vervaardiger !Onderstel !Kragbron !Nr. !Renjaer !{{Afkorting|Rondtes|Rondtes ingeskryf}} !style="border-left:2px solid #aaaaaa"|Nr. !Renjaers in<br />vrye oefening !{{Afkorting|Rondtes|Rondtes ingeskryf}} |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{Vlagikoon|FRA}} BTW [[Alpine F1-span]] !rowspan=2|[[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-AMG|Mercedes]] |rowspan=2|A526<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/alpine/modeles.aspx |titel=Alpine Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance<ref name="AlpineMercedes">{{nl}}{{Cite web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-alpine-stapt-vanaf-2026-over-op-mercedes-motoren/ |titel=Alpine stapt vanaf 2026 over op Mercedes-motoren |website=Formule 1.nl |datum=12 November 2024 }}</ref> |{{Center|10}} |{{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]]<ref name="Gasly">{{nl}}{{Citeer web|url=https://www.nu.nl/formule-1/6318484/gasly-verbindt-formule-1-toekomst-aan-alpine-met-meerjarig-contract.html |titel=Gasly verbindt Formule 1-toekomst aan Alpine met meerjarig contract |website=nu.nl |datum=2024-06-27}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|61 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name=entrylistITA2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-04}}</ref> |align=center|13 |- |{{Center|43}} |{{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/alpine-verlengt-contract-franco-colapinto-bevestigt-line-up-2026-paul-aron/ |titel=Alpine verlengt contract Franco Colapinto, bevestigt line-up voor 2026 |achternaam=Nijhuis |voornaam=Matthijs |datum=2025-11-07 |bezochtdatum=7 November 2025 |werk=Formule1.nl}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|61 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name=entrylistHON2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_hungarian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Hungarian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-24}}</ref> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin Aramco F1-span]] !rowspan=2|[[Aston Martin F1|Aston Martin]] Aramco-[[Honda]] |rowspan=2|AMR26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/aston-martin/modeles.aspx |titel=Aston Martin Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Honda RA626H<ref>{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/honda-neemt-tijd-nieuwe-aston-martin-motor-ontwikkelen-laatste-moment/ |titel=Honda neemt tijd voor nieuwe Aston Martin-motor: ‘Ontwikkelen tot het laatste moment’ |website=formule1.nl |datum=2025-03-05 |bezochtdatum=2025-04-24}}</ref> |{{Center|14}} |{{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]]<ref>{{Citeer web|url=https://nos.nl/artikel/2516397-formule-1-coureur-alonso-verlengt-contract-bij-aston-martin|titel=Formule 1-coureur Alonso verlengt contract bij Aston Martin |website=nos.nl |datum=2024-04-11}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|34 |{{VS-VLAG}} Jak Crawford<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Japanese Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-27}}</ref><ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_belgian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Belgian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-17}}</ref> |align=center|3, 10 |- |{{Center|18}} |{{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]]<ref name="Stroll">{{en}}{{Citeer web|url=https://www.astonmartinf1.com/en-GB/news/announcement/aston-martin-aramco-confirms-lance-stroll-for-2025-and-beyond |titel=Aston Martin Aramco confirms Lance Stroll for 2025 and beyond |website=astonmartinf1.com |datum=2024-06-27}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|34 |{{VS-VLAG}} Jak Crawford<ref name=entrylistOOS2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_austrian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Austrian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-26}}</ref> |align=center|8 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} [[Williams F1|Atlassian Williams F1-span]] !rowspan=2|[[Williams F1|Atlassian Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |rowspan=2|FW48<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/williams/modeles.aspx |titel=Williams Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.reuters.com/sports/motor-sports/williams-f1-team-use-mercedes-engines-until-least-2030-2024-01-08/#:~:text=LONDON%2C%20Jan%208%20(Reuters),both%20parties%20announced%20on%20Monday. |titel=Williams F1 team to use Mercedes engines until at least 2030 |website=Reuters |datum=2024-01-08}}</ref> |{{Center|23}} |{{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]]<ref>{{en}}{{Citeer web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-williams-confirm-albon-for-2023-on-new-multi-year-contract.1rpexVv61cyqPW7h7La6LZ.html |titel=Williams confirm Albon for 2023 on new multi-year contract |website=Formula1.com |datum=2023-08-03}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|46 |{{GB-VLAG}} Luke Browning<ref name=entrylistCAT2026>{{en}}{{Cite web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_barcelona-catalunya_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Barcelona-Catalunya Grand Prix - Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-12}}</ref><ref name=entrylistITA2026/> |align=center|7, 13 |- |{{Center|55}} |{{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]]<ref>{{nl}}{{Cite web |url=https://nos.nl/artikel/2530783-formule-1-coureur-sainz-stapt-over-van-ferrari-naar-williams |titel=Formule 1-coureur Sainz stapt over van Ferrari naar Williams |website=nos.nl |datum=2024-07-29 |accessdate=2024-07-29}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|46 |{{GB-VLAG}} Luke Browning<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{DE-VLAG}}[[Audi F1-span|Audi Revolut F1-span]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/officieel-audi-slaat-de-handen-ineen-met-formule-1-team |titel=Officieel: Audi slaat de handen ineen met Formule 1-team |website=racingnews365.nl |datum=26 Oktober 2022}}</ref><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/audi-presenteert-titelsponsor-nieuw-f1-team-2026 |titel=Audi presenteert titelsponsor nieuw F1-team 2026 |website=racingnews365.nl |datum=30 Julie 2025}}</ref> !rowspan=2|[[Audi F1-span|Audi]] |rowspan=2|R26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/audi/modeles.aspx |titel=Audi Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Audi AFR 26 Hybrid |{{Center|5}} |{{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]]<ref>{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/formule-2-coureur-gabriel-bortoleto-2025-naar-sauber-line-up-compleet/ |titel=Formule 2-coureur Gabriel Bortoleto in 2025 naar Sauber, line-up compleet |achternaam=Nijhuis |voornaam=Matthijs |website=Formule1.nl |datum=2024-11-06 |bezochtdatum=2024-11-06}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|97 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|27}} |{{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]]<ref>{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2518255-hulkenberg-stapt-na-dit-seizoen-over-van-haas-naar-sauber-dat-vanaf-2026-audi-wordt |titel=Hülkenberg stapt na dit seizoen over van Haas naar Sauber, dat vanaf 2026 Audi wordt |website=nos.nl |datum=2024-04-26}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|97 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name="entrylistCAT2026" /> |align=center|7 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span]]<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/statement-on-general-motors-application-to-join-fia-formula-one-world.69uoRF1uwHwXkr4efkpnhc |titel=Statement on General Motors application to join FIA Formula One World Championship in 2026 |website=Formula 1.com |datum=25 November 2024 |bezochtdatum=24 April 2025}}</ref> !rowspan=2|[[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] |rowspan=2|MAC-26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/cadillac/modeles.aspx |titel=Cadillac Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Ferrari 067/6<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/breaking-gloednieuw-f1-team-tekent-eerste-motordeal |titel=Gloednieuw F1-team tekent eerste motordeal |website=racingnews365.nl |datum=2024-12-10}}</ref> |{{Center|11}} |{{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]]<ref name=PERBOT>{{nl}}{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2579988-veteranen-bottas-en-perez-keren-bij-nieuw-team-cadillac-terug-in-formule-1 |titel=Veteranen Bottas en Pérez keren bij nieuw team Cadillac terug in Formule 1|website=Nos.nl |datum=2025-08-26}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|25 |{{VS-VLAG}} Colton Herta<ref name=entrylistCAT2026/><ref name=entrylistITA2026/> |align=center|7, 13 |- |{{Center|77}} |{{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]]<ref name=PERBOT/> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|25 |{{VS-VLAG}} Colton Herta<ref name=entrylistHON2026/> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari]] [[Hewlett-Packard|HP]] !rowspan=2|[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |rowspan=2|SF-26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://nl.motorsport.com/f1/news/ferrari-onthult-naam-f1-auto-seizoen-2026/10788970/ |titel=Ferrari onthult naam van F1-auto die ommekeer moet brengen |datum=2026-01-11 |bezochtdatum=2026-01-12 |werk=nl.motorsport.com }}</ref> |rowspan=2|Ferrari 067/6<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.ferrari.com/en-NL/formula1/sf-26 |titel=Ferrari SF-26 |website=ferrari.com |datum=2026-01-23}}</ref> |{{Center|16}} |{{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]]<ref>{{nl}}{{Citeer web|url=https://racingnews365.nl/breaking-leclerc-verlengt-zijn-contract-bij-ferrari |titel=Leclerc verlengt zijn contract bij Ferrari voor onbepaalde tijd |website=racingnews365.nl |datum=2024-01-25}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|38 |{{SE-VLAG}} Dino Beganovic<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|44}} |{{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]]<ref>{{nl}}{{Citeer web|url=https://nos.nl/artikel/2507120-sensationele-transfer-is-rond-hamilton-rijdt-in-2025-voor-ferrari-sainz-weg |titel=Sensationele transfer is rond: Hamilton rijdt in 2025 voor Ferrari, Sainz weg |website=nos.nl |datum=2024-02-01}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|38 |{{SE-VLAG}} Dino Beganovic<ref name=entrylistCAT2026/> |align=center|7 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{VS-VLAG}} [[Toyota Gazoo Racing|TGR]] [[Haas F1-span]]<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/toyota-gazoo-racing-to-become-title-sponsors-of-haas-from-2026.7cSSDjuSpWld580YQKVtvh |titel=Toyota Gazoo Racing to become title sponsors of Haas from 2026 |website=formula1.com |datum=4 Desember 2025}}</ref> !rowspan=2|[[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] |rowspan=2|VF-26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/haas/modeles.aspx |titel=Haas Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Ferrari 067/6 |{{Center|31}} |{{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-esteban-ocon-tekent-meerjarig-contract-bij-haas/ |titel=Esteban Ocon tekent meerjarig contract bij Haas |website=Formule1.nl |datum=2024-07-25 }}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|50 |{{JP-VLAG}} Ryō Hirakawa<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|87}} |{{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-oliver-bearman-tekent-meerjarig-contract-haas/ |titel=Ferrari-talent Oliver Bearman tekent meerjarig contract met Haas |website=Formule1.nl |datum=2024-07-04 }}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|50 |{{JP-VLAG}} Ryō Hirakawa<ref name=entrylistHON2026/> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} [[McLaren|McLaren Mastercard F1-span]] !rowspan=2|[[McLaren]]-[[Mercedes-AMG|Mercedes]] |rowspan=2|MCL40<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/mclaren/modeles.aspx |titel=McLaren Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance |{{Center|1}} |{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/norris-verlengt-contract-en-wil-met-mclaren-op-jacht-naar-verstappen-en-red-bull/ |titel=Norris verlengt contract, wil met McLaren op jacht naar Verstappen en Red Bull |website=formule1.nl |datum=26 Januarie 2024 |bezochtdatum=24 April 2025 }}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| 67 |{{IT-VLAG}} Leonardo Fornaroli<ref name=entrylistCAT2026/> |align=center|7 |- |{{Center|81}} |{{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]]<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-piastri-agrees-new-multi-year-contract-extension-with-mclaren.29O2HI46I2Te3orUqkwdwX |titel=Piastri agrees new multi-year contract extension with McLaren |datum=15 Oktober 2025 |bezochtdatum=15 Oktober 2025 |website=formule1.nl}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|67 |{{IT-VLAG}} Leonardo Fornaroli<ref name=entrylistHON2026/> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{DE-VLAG}} {{Nowrap|[[Mercedes AMG Petronas F1-span]]}} !rowspan=2|[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] |rowspan=2|F1 W17<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/mercedes/modeles.aspx |titel=Mercedes chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance |{{Center|12}} |{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]]<ref name=MER>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-and-antonelli-confirmed-as-2026-mercedes-line-up.1vrWrdgEflkIwPgaybBEDj |titel=Russell and Antonelli confirmed as 2026 Mercedes line-up |bezochtdatum=15 Oktober 2025 |website=formula1.com }}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|72 |{{DK-VLAG}} Frederik Vesti<ref name=entrylistCAT2026/><ref name=entrylistHON2026/> |align=center|7, 11 |- |{{Center|63}} |{{GB-VLAG}} [[George Russell]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.nu.nl/formule-1/6364018/mercedes-gaat-door-met-russell-en-antonelli-hebben-bewezen-sterk-duo-te-zijn.html |titel=Mercedes gaat door met Russell en Antonelli: 'Hebben bewezen sterk duo te zijn' |website=nu.nl |datum=15 Oktober 2025}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=3|{{IT-VLAG}} Visa Cash App Racing Bulls F1-span !rowspan=3|[[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |rowspan=3|VCARB 03<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/racing-bulls/modeles.aspx |titel=Racing Bulls Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=3|Red Bull Ford DM01<ref name=RBF>{{en}}{{Citeer web |url=https://media.ford.com/content/fordmedia/fna/us/en/news/2023/01/03/ford-returns-to-formula-1--strategic-partner-to-oracle-red-bull-.html |titel=Ford returns to Formula 1; Strategic partner to Oracle Red Bull Racing for 2026 season and beyond |website=media.ford.com |bezochtdatum=24 April 2025 }}</ref> |{{Center|30}} |{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]]<ref name=LAWLIN>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.visacashapprb.com/int-en/2026-driver-live-up-announcement |titel=Our Driver Line-Up For 2026 |website=visacashapprb.com |datum=2 Desember 2025}}</ref> |align=center|1–11, 15–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|90 |{{JP-VLAG}} Ayumu Iwasa<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|22}} |{{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]]<ref name=LAWTSU>{{nl}}{{Cite web |url=https://f1journaal.be/officieel-isack-hadjar-mist-gp-van-nederland-liam-lawson-en-yuki-tsunoda-vallen-in-bij-red-bull-en-racing-bulls/ |titel=Isack Hadjar mist GP van Nederland, Liam Lawson en Yuki Tsunoda vallen in bij Red Bull en Racing Bulls |website=f1journaal.be |datum=2026-08-19}}</ref> |align=center|12–14 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |- |{{Center|41}} |{{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]]<ref name=LAWLIN/> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=3|{{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing|Oracle Red Bull Racing]] !rowspan=3|[[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |rowspan=3|RB22<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/red-bull/modeles.aspx |titel=Red Bull Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=3|Red Bull Ford DM01<ref name=RBF/> |{{Center|3}} |{{nowrap|{{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]]}}<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.nu.nl/formule-1/6187089/verstappen-verlengt-contract-en-blijft-tot-en-met-2028-bij-red-bull.html |titel=Verstappen verlengt contract en blijft tot en met 2028 bij Red Bull |website=nu.nl |datum=2022-09-22}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|36 |{{JP-VLAG}} Ayumu Iwasa<ref name=entrylistITA2026/> |align=center|13 |- |{{Center|6}} |{{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2592751-hadjar-volgt-tsunoda-op-als-teamgenoot-verstappen-bij-red-bull-racing|titel=Hadjar volgt Tsunoda op als teamgenoot Verstappen bij Red Bull Racing|website=Nos.nl|datum=1 Desember 2025}}</ref> |align=center|1–11, 15–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|36 |{{JP-VLAG}} Ayumu Iwasa<ref name=entrylistCAT2026/> |align=center|7 |- |{{Center|30}} |{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]]<ref name=LAWTSU/> |align=center|12–14 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !colspan="10" align=center| Bron: FIA<ref name=inskryflys>{{en}}{{citeer web|url=https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/2026-fia-formula-one-world-championship-entry |titel=2026 FIA Formula One World Championship Entry List |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2025-12-19}}</ref><ref>Amptelike inskrywingslyste: * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Australian Grand Prix – Entry List |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-06}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Chinese Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-13}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Japanese Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-27}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Miami Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-05-01}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_canadian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Canadian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-05-22}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_monaco_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Monaco Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-05}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_barcelona-catalunya_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Barcelona-Catalunya Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-12}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_austrian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Austrian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-26}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_british_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 British Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-03}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_belgian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Belgian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-17}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_hungarian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Hungarian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-24}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_dutch_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Dutch Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-08-21}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-04}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_spanish_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Spanish Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-11}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_azerbaijan_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Azerbaijan Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-24}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_entry_list.pdf |titel=2026 Bahrain Grand Prix in Malaysia – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-10-02}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_singapore_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Singapore Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-10-09}} </ref> |}</div> == Uitslae en ranglys == === Grands Prix === <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {|class="wikitable" style=font-size:85% !Ronde ![[Lys van Formule Een Grands Prix|Grand Prix]] !Voorste wegspringplek !Vinnigste ronde !Wenner<br/>(renjaer) !Wenner<br/>(vervaardiger) !Verslag |- !1 | {{AU-VLAG}} [[Australiese Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Australiese Grand Prix|Verslag]] |- !2 | {{CN-VLAG}} [[Chinese Grand Prix]] +Naelren '''*¹''' | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Chinese Grand Prix|Verslag]] |- !3 | {{JP-VLAG}} [[Japannese Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Japannese Grand Prix|Verslag]] |- !4 | [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]] [[Miami Grand Prix]] +Naelren '''*²''' | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Miami Grand Prix|Verslag]] |- !5 | {{CA-VLAG}} [[Kanadese Grand Prix]] +Naelren '''*¹''' | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Kanadese Grand Prix|Verslag]] |- !6 | {{MC-VLAG}} [[Monaco Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Monaco Grand Prix|Verslag]] |- !7 | {{nowrap|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]] [[Barcelona-Katalonië Grand Prix]]}} | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|Verslag]] |- !8 | {{AT-VLAG}} [[Oostenrykse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Oostenrykse Grand Prix|Verslag]] |- !9 | {{GB-VLAG}} [[Britse Grand Prix]] +Naelren '''*³''' | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | [[2026 Britse Grand Prix|Verslag]] |- !10 | {{BE-VLAG}} [[Belgiese Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Belgiese Grand Prix|Verslag]] |- !11 | {{HU-VLAG}} [[Hongaarse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | [[2026 Hongaarse Grand Prix|Verslag]] |- !12 | {{NL-VLAG}} [[Nederlandse Grand Prix]] +Naelren '''*¹''' | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | [[2026 Nederlandse Grand Prix|Verslag]] |- !13 | {{IT-VLAG}} [[Italiaanse Grand Prix]] | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Italiaanse Grand Prix|Verslag]] |- !14 | {{ES-VLAG}} [[Spaanse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Spaanse Grand Prix|Verslag]] |- !15 | {{AZ-VLAG}} [[Azerbeidjanse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|Verslag]] |- !16 | {{MY-VLAG}} [[Bahreinse Grand Prix]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|RB Ford]] | [[2026 Bahreinse Grand Prix|Verslag]] |- !17 | {{SG-VLAG}} [[Singapoerse Grand Prix]] +Naelren '''*⁴''' | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|RB Ford]] | [[2026 Singapoerse Grand Prix|Verslag]] |- !18 | {{VS-VLAG}} [[Verenigde State Grand Prix]] | | | | | [[2026 Verenigde State Grand Prix|Verslag]] |- !19 | [[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]] [[Meksikaanse Grand Prix|Meksikostad Grand Prix]] | | | | | [[2026 Meksikostad Grand Prix|Verslag]] |- !20 | [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]] [[São Paulo Grand Prix]] | | | | | [[2026 São Paulo Grand Prix|Verslag]] |- !21 | [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] [[Las Vegas Grand Prix]] | | | | | [[2026 Las Vegas Grand Prix|Verslag]] |- !22 | {{vlagikoon|QAT}} [[Katarse Grand Prix]] | | | | | [[2026 Katarse Grand Prix|Verslag]] |- !23 | [[Beeld:Flag of Abu Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]] [[Aboe Dhabi Grand Prix]] | | | | | [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|Verslag]] |} </div> '''*¹''' [[George Russell]] wen drie naelrenne: die [[2026 Chinese Grand Prix#Naelren|Chinese]], die [[2026 Kanadese Grand Prix#Naelren|Kanadese]] asook die [[2026 Nederlandse Grand Prix#Naelren|Nederlandse Grands Prix]].<br/> '''*²''' [[Lando Norris]] wen die [[2026 Miami Grand Prix#Naelren|naelren van die Miami Grand Prix]].<br/> '''*³''' [[Kimi Antonelli]] wen die [[2026 Britse Grand Prix#Naelrenuitslag|naelren van die Britse Grand Prix]].<br/> '''*⁴''' [[Max Verstappen]] wen die [[2026 Singapoerse Grand Prix#Naelren|naelren van die Singapoerse Grand Prix]].<br/> === Puntestelsel === Punte word volgens 'n glyskaal toegeken vir die eerste tien geklassifiseerde renjaers. Punte vir die naelren word op 'n glyskaal toegeken vir die eerste agt geklassifiseerde renjaers. Die punte vir elke wedren word soos volg toegeken: {| class="wikitable" style="font-size: 85%; text-align:center" |bgcolor=dfdfdf align=left|'''Plek''' |bgcolor=ffffbf|{{0}}'''1ste'''{{0}} |bgcolor=dfdfdf|{{0}}'''2de'''{{0}} |bgcolor=ffdf9f|{{0}}'''3de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''4de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''5de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''6de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''7de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''8de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''9de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''10de'''{{0}} |- |bgcolor=dfdfdf align=left|'''Grand Prix''' |bgcolor=ffffbf|25 |bgcolor=dfdfdf|18 |bgcolor=ffdf9f|15 |bgcolor=dfffdf|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|2 |bgcolor=dfffdf|1 |- |bgcolor=dfdfdf align=left|'''Naelren''' |bgcolor=ffffff|8 |bgcolor=ffffff|7 |bgcolor=ffffff|6 |bgcolor=ffffff|5 |bgcolor=ffffff|4 |bgcolor=ffffff|3 |bgcolor=ffffff|2 |bgcolor=ffffff|1 |} === Ranglys van renjaers === {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {| class= "wikitable" style="font-size: 85%; text-align:center;" |- !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !valign="middle" rowspan=2|Renjaer !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !1 |12 |align=left|{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|^'''6'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=cfcfff|^'''1'''15{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''4'''3 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|ANT|seasonpoints}} |- !2 |63 |align=left|{{GB-VLAG}} [[George Russell]] |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|^'''4'''4 |bgcolor=efcfff|^'''1'''<small>DNF{{Pictogram poleposition}}</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=ffdf9f|^'''1'''3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|20^'''†''' |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|RUS|seasonpoints}} |- !3 |44 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|^'''3'''3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''6 |bgcolor=dfdfdf|^'''6'''2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''4 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|HAM|seasonpoints}} |- !4 |3 |align=left|{{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] |bgcolor=dfffdf|6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''5 |bgcolor=ffdf9f|^'''7'''3 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''20^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=efcfff|^'''6'''<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|^'''1'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|VER|seasonpoints}} |- !5 |16 |align=left|{{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''4 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''4 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15^'''†''' |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|^'''2'''5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|^'''3'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|LEC|seasonpoints}} |- !6 |1 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffffff|^'''4'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|^'''2'''<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''4 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''4 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|NOR|seasonpoints}} |- !7 |81 |align=left|{{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=ffffff|^'''6'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=cfcfff|^'''4'''11 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=cfcfff|^'''7'''11 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|^'''5'''6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|PIA|seasonpoints}} |- !8 |6 |align=left|{{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|HAD|seasonpoints}} |- !9 |30 |align=left|{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''7 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|LAW|seasonpoints}} |- !10 |10 |align=left|{{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|^'''8'''<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''10 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|GAS|seasonpoints}} |- !11 |41 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=ffffff|^'''8'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|LIN|seasonpoints}} |- !12 |43 |align=left|{{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|COL|seasonpoints}} |- !13 |87 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''12 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|BEA|seasonpoints}} |- !14 |27 |align=left|{{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''8 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|HUL|seasonpoints}} |- !15 |5 |align=left|{{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|BOR|seasonpoints}} |- !16 |31 |align=left|{{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|OCO|seasonpoints}} |- !17 |14 |align=left|{{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|ALO|seasonpoints}} |- !18 |55 |align=left|{{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16| |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|SAI|seasonpoints}} |- !19 |23 |align=left|{{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|20 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18^'''†''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|ALB|seasonpoints}} |- !20 |22 |align=left|{{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|TSU|seasonpoints}} |- !21 |18 |align=left|{{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|STR|seasonpoints}} |- !22 |77 |align=left|{{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|BOT|seasonpoints}} |- !23 |11 |align=left|{{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|PER|seasonpoints}} |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !valign="middle" rowspan=2|Renjaer !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] |} </div> '''Opmerking''':<br/> ^'''†''' — Die renjaer kon nie die Grand Prix voltooi nie, maar is geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die ren voltooi het. === Ranglys van vervaardigers === {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {| class="wikitable" style="font-size: 85%; text-align:center;" |-valign="top" !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|Vervaardiger !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|1 |rowspan=2 align=left|{{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] |align=center|12<!--ANT--> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|^'''6'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=cfcfff|^'''1'''15{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''4'''3 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|561 |- |align=center|63<!--RUS--> |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|^'''4'''4 |bgcolor=efcfff|^'''1'''<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=ffdf9f|^'''1'''3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|20^'''†''' |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|2 |rowspan=2 align=left|{{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |align=center|16<!--LEC--> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''4 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''4 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15^'''†''' |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|^'''2'''5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|^'''3'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|418 |- |align=center|44<!--HAM--> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|^'''3'''3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''6 |bgcolor=dfdfdf|^'''6'''2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram snelste ronde}} |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''4 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|3 |rowspan=2 align=left|{{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |align=center|1<!--NOR--> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffffff|^'''4'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|^'''2'''<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''4 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''4 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|317 |- |align=center|81<!--PIA--> |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=ffffff|^'''6'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=cfcfff|^'''4'''11 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=cfcfff|^'''7'''11 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|^'''5'''6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=3|4 |rowspan=3 align=left|{{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-<br/>[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |align=center|3<!--VER--> |bgcolor=dfffdf|6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''5 |bgcolor=ffdf9f|^'''7'''3 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''20^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=efcfff|^'''6'''<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|^'''1'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=3 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|306 |- |align=center|6<!--HAD--> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |- |align=center|30<!--LAW--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=3|5 |rowspan=3 align=left|{{IT-VLAG}} [[Racing Bulls]]-<br/>[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |align=center|30<!--LAW--> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''7 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=3 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|94 |- |align=center|22<!--TSU--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |- |align=center|41<!--LIN--> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=ffffff|^'''8'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|6 |rowspan=2 align=left|{{FR-VLAG}} [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |align=center|10<!--GAS--> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|^'''8'''<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''10 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|68 |- |align=center|43<!--COL--> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|7 |rowspan=2 align=left|{{VS-VLAG}} [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] |align=center|31<!--OCO--> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dffddf|9 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|30 |- |align=center|87<!--BEA--> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''12 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|8 |rowspan=2 align=left|{{DE-VLAG}} [[Audi F1-span|Audi]] |align=center|5<!--BOR--> |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|19 |- |align=center|27<!--HUL--> |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''8 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|9 |rowspan=2 align=left|{{GB-VLAG}} [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |align=center|23<!--ALB--> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|20 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18^'''†''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|12 |- |align=center|55<!--SAI--> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|10 |rowspan=2 align=left|{{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-<br/>[[Honda]] |align=center|14<!--ALO--> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|7 |- |align=center|18<!--STR--> |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|11 |rowspan=2 align=left|{{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] |align=center|11<!--PER--> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|0 |- |align=center|77<!--BOT--> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|Vervaardiger !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] |} </div> '''Opmerking''':<br/> ^'''†''' — Die renjaer kon nie die Grand Prix voltooi nie, maar is geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die ren voltooi het. == Verwysings == {{Verwysings}} [[Kategorie:Formule Een-seisoene]] pf19fvqxn25mm6q9dgr2j168c7j9yoi 2979329 2979324 2026-10-16T09:52:26Z Aliwal2012 39067 /* Sportregulasies */ 2979329 wikitext text/x-wiki {{F1 seisoen | Vorige = 2025 | Huidige = 2026 | Volgende = 2027 }} [[Lêer:Formula One logo.svg|thumb|260px|Formule 1 logo]] Die '''2026 Formule 1-seisoen''' is die 77ste Formule 1-seisoen. "Formule 1", amptelik die "FIA Formule Een Wêreldkampioenskap," is die hoogste klas van motorsport soos gedefinieer deur die Fédération Internationale de l'Automobile (FIA). Die kampioenskap, wat van Maart tot Desember gehou word, bestaan uit drie-en-twintig Grands Prix, nadat die [[Bahreinse Grand Prix]] en [[Saoedi-Arabiese Grand Prix]] weens die voortdurende oorlog in die Midde-Ooste afgelas is. Die 2026-seisoen het groot regulasieveranderinge ingelui, met nuwe motors en enjins. Motors is met aktiewe aërodinamika en beweegbare vleuels bekendgestel. == Algemeen == ===Verandering in regulasies=== Die voorskrifte vir die enjin, aërodinamika, geometrie en veiligheidsregulasies is almal vir die 2026-seisoen hersien. ===Tegniese regulasies=== Die agtste weergawe van die tegniese regulasies vir die 2026-seisoen is op 5 Augustus 2026 gepubliseer.<ref name=SR>{{en}}{{Cite web |url=https://www.fia.com/system/files/documents/fia_2026_f1_regulations_-_section_b_sporting_-_iss_08_-_2026-08-05_7.pdf|title=2026 Formula 1 Section B: Sporting Regulations - Issue 08|website=fia.com |datum=2026-08-05}}</ref> ===Afmetings en aërodinamika van motors=== Op 6 Junie 2024 is die 2026-motorkonsep onthul. Die konsep beskik oor nuwe aktiewe aërodinamika in beide die voor- en agtervlerke. In die konsep is die sleepverminderingstelsel afgeskaf en vervang deur 'n nuwe handmatige enjinmodus. Die wielbasis is verminder van 360 cm tot 340 cm, die breedte is verminder van 200 cm tot 190 cm, en die minimum massa is verminder tot 768 kg. Die breedte van die voor- en agterbande sal onderskeidelik met 2,5 cm en 3,0 cm verminder word. Die vloer sal 'n verminderde grondeffek hê om die probleme wat motors met bons tydens bestuur gehad het, te verlig. ===Kragbron=== Nuwe krageenheidregulasies is vir die 2026-seisoen ingestel. Die nuwe krageenhede produseer steeds meer as 1 000 pk (750 kW), hoewel krag uit verskillende bronne aangewend word. Die enjinregulasies het die 1.6-liter turbo-aangejaagde V6-binnebrandenjin behou wat sedert 2014 gebruik word. Die MGU-H (Motor Generator Unit - Heat), wat ook sedert 2014 gebruik word, is egter verbied, terwyl die krag van die MGU-K (Motor Generator Unit - Kinetic) verhoog is van 160 pk (120 kW) tot 470 pk (350 kW). Die krag van die interne verbrandingsgedeelte van die krageenheid neem van 630 kW tot 400 kW af. Die krageenhede gebruik 'n ten volle volhoubare brandstof wat deur Formule 1 ontwikkel is. Daar word verwag dat die krageenhede twee keer soveel elektriese energie as voorheen sal herwin. == Sportregulasies == Die sesde weergawe van die sportregulasies vir die 2026-seisoen is op 28 April 2026 gepubliseer.<ref name=SR /> ===Naelren=== Hierdie seisoen, soos in 2025, sal die naelren by ses Grands Prix gehou word. Die [[2026 Chinese Grand Prix#Naelren|Chinese]], [[2026 Miami Grand Prix#Naelren|Miami]], [[2026 Kanadese Grand Prix#Naelren|Kanadese]], [[2026 Britse Grand Prix#Naelren|Britse]], [[2026 Nederlandse Grand Prix#Naelren|Nederlandse]] en [[2026 Singapoerse Grand Prix#Naelren|Singapoerse]] Grands Prix sal die naelren-formaat aanbied. Vir Kanada, Nederland en Singapoer sal dit die eerste keer wees waar 'n naelren plaasvind.<ref>{{en}}{{Citeer web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-and-fia-announce-2026-sprint-calendar.3PyLPAazrBNe8kQIS3wOfY |titel=Formula 1 and FIA announce 2026 Sprint calendar |website=formula1.com |datum=16 September 2025}}</ref><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.circuitzandvoort.nl/nieuws/formula-1-heineken-dutch-grand-prix-viert-unieke-motorsportgeschiedenis-in-nederland-met-laatste-editie-in-2026/ |titel=Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix viert unieke motorsportgeschiedenis in Nederland met laatste editie in 2026 |website=circuitzandvoort.nl |datum=4 Desember 2024}}</ref> === Hittegevaar === Indien die amptelike weerdiens voorspel dat die hitte-indeks 30.5°C sal oorskry op enige stadium gedurende die naelren of wedren, of indien die wedrendirekteur so bepaal, kan 'n hittegevaar 24 uur voor die geskeduleerde begin van die naelren of wedren verklaar word. Sodra 'n hittegevaar verklaar is, moet bykomende items om die bestuurder te help afkoel, aangebring word. === Wegspringrooster === Die voorlopige wegspringrooster sal nie later nie as twee uur voor die geskeduleerde begin van die formasierondte vir die wedren aangekondig word. In vorige jare was dit vier uur. === Finansiële regulasies === Die sesde weergawe van die Finansiële Tegniese Regulasie is op 28 April 2026 deur FIA gepubliseer.<ref>{{en}}{{Cite web |url=https://www.fia.com/system/files/documents/fia_2026_f1_regulations_-_section_d_financial_-_f1_teams_-_iss_06_-_2026-04-28.pdf |title=2026 Formula 1 Section D Financial Regulations - Issue 04 |website=fia.com |datum=2026-04-28}}</ref> == Kalender == [[Lêer:Formula_1_all_over_the_world-2026.svg|duimnael|280px|Lande wat 'n [[Lys van Formule Een Grands Prix|Grand Prix]] in 2026 aanbied, word in groen aangedui, vorige gasheerlande word in donkergrys aangedui.]] Op 10 Junie 2025 is die kalender amptelik aangekondig.<ref>{{Cite web|url=https://www.nu.nl/formule-1/6358632/gp-nederland-volgend-jaar-week-eerder-madrid-vervangt-imola-op-f1-kalender.html|title=GP Nederland volgend jaar week eerder, Madrid vervangt Imola op F1-kalender|date=10 Junie 2025|website=nu.nl}}</ref> Daar verskyn vier-en-twintig Grands Prix op die kalender.<ref>{{Cite web|url=https://racingnews365.nl/f1-onthult-kalender-voor-2026|title=F1 onthult kalender voor 2026|date=2025-06-10|website=RacingNews365.nl|access-date=10 Junie 2025}}</ref> {| class="wikitable" border="1" style="font-size: 90%" !{{Afkorting|GP nr.|Grand Prix nommer sedert 1950}} !Ronde ![[Lys van Formule Een Grands Prix|Grand Prix]] ![[Lys van Formule Een-bane|Baan]] !Plek !Datum |- |{{Middel|1150}} !1 |[[Australiese Grand Prix|GP van Australië]] |{{AU-VLAG}} [[Albert Park Renbaan]] |[[Melbourne]] |8 Maart |- |{{Middel|1151}} !2 |[[Chinese Grand Prix|GP van China]] |{{CN-VLAG}} [[Shanghai Internasionale Renbaan]] |[[Shanghai]] |15 Maart |- |{{Middel|1152}} !3 |[[Japannese Grand Prix|GP van Japan]] |{{JP-VLAG}} [[Suzuka Internasionale Renbaan]] |Suzuka |29 Maart |- |{{Middel|1153}} !4 |[[Miami Grand Prix|GP van Miami]] |{{US-VLAG}} [[Miami International Autodrome]] |Miami Gardens ([[Florida]]) |3 Mei |- |{{Middel|1154}} !5 |[[Kanadese Grand Prix|GP van Kanada]] |{{CA-VLAG}} [[Gilles Villeneuve-renbaan]] |[[Montreal]] ([[Quebec]]) |24 Mei |- |{{Middel|1155}} !7 |[[Monaco Grand Prix|GP van Monaco]] |{{MC-VLAG}} [[Monaco-renbaan]] |[[Monaco]] |7 Junie |- |{{Middel|1156}} !7 |[[Barcelona-Katalonië Grand Prix|GP van Barcelona-Katalonië]] |{{ES-VLAG}} [[Barcelona-Catalunya-renbaan]] |Montmeló |14 Junie |- |{{Middel|1157}} !8 |[[Oostenrykse Grand Prix|GP van Oostenryk]] |{{AT-VLAG}} [[Red Bull Ring]] |Spielberg |28 Junie |- |{{Middel|1158}} !9 |[[Britse Grand Prix|GP van Groot-Brittanje]] |{{GB-VLAG}} [[Silverstone-renbaan]] |Silverstone |5 Julie |- |{{Middel|1159}} !10 |[[Belgiese Grand Prix|GP van België]] |{{BE-VLAG}} [[Circuit de Spa-Francorchamps]] |Stavelot |19 Julie |- |{{Middel|1160}} !11 |[[Hongaarse Grand Prix|GP van Hongarye]] |{{HU-VLAG}} [[Hungaroring]] |Mogyoród |26 Julie |- |{{Middel|1161}} !12 |[[Nederlandse Grand Prix|GP van Nederland]] |{{NL-VLAG}} [[Zandvoort-renbaan]] |Zandvoort |23 Augustus |- |{{Middel|1162}} !13 |[[Italiaanse Grand Prix|GP van Italië]] |{{IT-VLAG}} [[Autodromo Nazionale di Monza]] |Monza |6 September |- |{{Middel|1163}} !14 |[[Spaanse Grand Prix|GP van Spanje]] |{{ES-VLAG}} [[Circuito de Madring]] |[[Madrid]] |13 September |- |{{Middel|1164}} !15 |[[Azerbeidjanse Grand Prix|GP van Azerbeidjan]] |{{AZ-VLAG}} [[Bakoe-straatrenbaan]] |[[Bakoe]] |26 September |- |{{Middel|1165}} !16 |[[Bahreinse Grand Prix|GP van Bahrein]] |{{MY-VLAG}} [[Sepang Internasionale Renbaan]] |Sepang |4 Oktober |- |{{Middel|1166}} !17 |[[Singapoerse Grand Prix|GP van Singapoer]] |{{SG-VLAG}} [[Marinabaai Straatrenbaan]] |[[Singapoer|Singapore]] |11 Oktober |- |{{Middel|1167}} !18 |[[Verenigde State Grand Prix|GP van die Verenigde State]] |{{US-VLAG}} [[Circuit of the Americas]] |[[Austin, Texas|Austin]] ([[Texas]]) |25 Oktober |- |{{Middel|1168}} !19 |[[Meksikaanse Grand Prix|GP van Meksiko-Stad]] |{{MX-VLAG}} [[Autódromo Hermanos Rodríguez]] |[[Meksikostad]] |1 November |- |{{Middel|1169}} !20 |[[Brasiliaanse Grand Prix|GP van São Paulo]] |{{BR-VLAG}} [[José Carlos Pace-renbaan]] |[[São Paulo]] |8 November |- |{{Middel|1170}} !21 |[[Las Vegas Grand Prix|GP van Las Vegas]] |{{US-VLAG}} [[Las Vegas Straatrenbaan]] |[[Las Vegas]] ([[Nevada]]) |21 November |- |{{Middel|1171}} !22 |[[Katarse Grand Prix|GP van Katar]] |{{Vlagikoon|QAT}} [[Losail Internasionale Renbaan]] |[[Lusail]] |29 November |- |{{Middel|1172}} !23 |[[Aboe Dhabi Grand Prix|GP van Aboe Dhabi]] |{{AE-VLAG}} [[Yas Marina-renbaan]] |[[Yas-eiland|Yas]] |6 Desember |} === Kalenderwysigings in 2026 === * Die [[Emilia-Romagna Grand Prix]] het van die kalender verdwyn omdat die kontrak nie hernu is nie. * Die [[Kanadese Grand Prix]] is op die kalender vervroeg om die doeltreffendheid van vragvervoer te verbeter. Vrag kan nou van Miami Gardens direk na [[Montreal]] vervoer word sonder om eers na Monaco en Montmeló in Europa te reis. * Die [[Spaanse Grand Prix]] sal by die Madring-straatrenbaan in Madrid gehou word in plaas van die [[Circuit de Barcelona-Catalunya]], wat ook 'n ren genaamd die [[Barcelona-Katalonië Grand Prix]] aanbied. * Die [[Nederlandse Grand Prix]] is vir die laaste keer op die kalender en sal vir die eerste keer 'n naelren aanbied. * Die [[Azerbeidjanse Grand Prix]] word met een dag vervroeg weens die land se Herdenkingsviering op 27 September. Op versoek van die organiseerders sal die wedren op Saterdag 26 September gehou word. * Op 26 Julie 2026 is aangekondig dat die Bahreinse Grand Prix van Sakhir na die [[Sepang Internasionale Renbaan]] in Sepang, [[Maleisië]], verskuif word, waar die [[Maleisiese Grand Prix]] laas in 2017 gehou is. Die wedren op 4 Oktober sal amptelik die ''Gulf Air Bahreinse Grand Prix in Maleisië'' genoem word.<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.nu.nl/formule-1/6404438/formule-1-in-oktober-naar-maleisie-als-vervanger-afgelaste-gp-bahrein.html |titel=Formule 1 in oktober naar Maleisië als vervanger afgelaste GP Bahrein |website=nu.nl |datum=2026-07-26}}</ref> === Afgelaste renne === Op 13 Maart 2026 word bekendgemaak dat die [[Bahreinse Grand Prix]] en [[Saoedi-Arabiese Grand Prix]] nie sal plaasvind in April nie, vanweë die voortgesette oorlog in [[Iran]] en die Midde-Ooste.<ref>{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/bahrain-and-saudi-arabian-grands-prix-will-not-take-place-in-april.1hnqllVG85RSt8pbFc5Ivx |titel=Bahrain and Saudi Arabian Grands Prix will not take place in April |website=formula1.com |datum=14 Maart 2026 | taal=en}}</ref><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.gelderlander.nl/meer-sport/formule-1-gaat-races-in-bahrein-en-saoedi-arabie-van-de-kalender-halen-wegens-oorlog-in-het-midden-oosten~a386afd3/ |titel=Formule 1 gaat races in Bahrein en Saoedi-Arabië van de kalender halen wegens oorlog in het Midden-Oosten |website=gelderlander.nl |datum= 13 Maart 2026}}</ref> {| class="wikitable" border="1" style="font-size: 85%" !Rondte !|Grand Prix ![[Lys van Formule Een-bane|Baan]] !Plek !Oorspronklike datum |- !4 |[[Bahreinse Grand Prix|GP van Bahrein]] |{{BH-VLAG}} [[Bahrein Internasionale Renbaan]] |[[Sakhir]] |12 April |- !5 |[[Saoedi-Arabiese Grand Prix|GP van Saoedi-Arabië]] |{{Vlagikoon|SAU}} [[Djedda-straatrenbaan]] |[[Djedda|Jeddah]] |19 April |} == Inskrywings == Die volgende vervaardigers en jaers is onder kontrak om aan die 2026 Wêreldkampioenskap deel te neem. Alle spanne ding mee met bande wat slegs deur [[Pirelli]] verskaf word.<ref>{{en}}{{citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/pirelli-to-continue-as-formula-1s-exclusive-tyre-supplier-until-2027.7xJIxJyMe84N3p7k4iIMjK |titel=Pirelli to continue as Formula 1's exclusive tyre supplier until 2027 |website=formula1.com |datum=2023-10-10}}</ref> Elke span het ten minste twee renjaers ingeskryf, een vir elk van die twee verpligte motors. <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {| class="wikitable" style="font-size: 90%;" |+{{Nowrap|Spanne en jaers wat gekontrakteer is om aan die 2026 Wêreldkampioenskap deel te neem}} !Inskrywer !Vervaardiger !Onderstel !Kragbron !Nr. !Renjaer !{{Afkorting|Rondtes|Rondtes ingeskryf}} !style="border-left:2px solid #aaaaaa"|Nr. !Renjaers in<br />vrye oefening !{{Afkorting|Rondtes|Rondtes ingeskryf}} |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{Vlagikoon|FRA}} BTW [[Alpine F1-span]] !rowspan=2|[[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-AMG|Mercedes]] |rowspan=2|A526<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/alpine/modeles.aspx |titel=Alpine Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance<ref name="AlpineMercedes">{{nl}}{{Cite web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-alpine-stapt-vanaf-2026-over-op-mercedes-motoren/ |titel=Alpine stapt vanaf 2026 over op Mercedes-motoren |website=Formule 1.nl |datum=12 November 2024 }}</ref> |{{Center|10}} |{{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]]<ref name="Gasly">{{nl}}{{Citeer web|url=https://www.nu.nl/formule-1/6318484/gasly-verbindt-formule-1-toekomst-aan-alpine-met-meerjarig-contract.html |titel=Gasly verbindt Formule 1-toekomst aan Alpine met meerjarig contract |website=nu.nl |datum=2024-06-27}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|61 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name=entrylistITA2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-04}}</ref> |align=center|13 |- |{{Center|43}} |{{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/alpine-verlengt-contract-franco-colapinto-bevestigt-line-up-2026-paul-aron/ |titel=Alpine verlengt contract Franco Colapinto, bevestigt line-up voor 2026 |achternaam=Nijhuis |voornaam=Matthijs |datum=2025-11-07 |bezochtdatum=7 November 2025 |werk=Formule1.nl}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|61 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name=entrylistHON2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_hungarian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Hungarian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-24}}</ref> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin Aramco F1-span]] !rowspan=2|[[Aston Martin F1|Aston Martin]] Aramco-[[Honda]] |rowspan=2|AMR26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/aston-martin/modeles.aspx |titel=Aston Martin Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Honda RA626H<ref>{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/honda-neemt-tijd-nieuwe-aston-martin-motor-ontwikkelen-laatste-moment/ |titel=Honda neemt tijd voor nieuwe Aston Martin-motor: ‘Ontwikkelen tot het laatste moment’ |website=formule1.nl |datum=2025-03-05 |bezochtdatum=2025-04-24}}</ref> |{{Center|14}} |{{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]]<ref>{{Citeer web|url=https://nos.nl/artikel/2516397-formule-1-coureur-alonso-verlengt-contract-bij-aston-martin|titel=Formule 1-coureur Alonso verlengt contract bij Aston Martin |website=nos.nl |datum=2024-04-11}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|34 |{{VS-VLAG}} Jak Crawford<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Japanese Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-27}}</ref><ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_belgian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Belgian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-17}}</ref> |align=center|3, 10 |- |{{Center|18}} |{{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]]<ref name="Stroll">{{en}}{{Citeer web|url=https://www.astonmartinf1.com/en-GB/news/announcement/aston-martin-aramco-confirms-lance-stroll-for-2025-and-beyond |titel=Aston Martin Aramco confirms Lance Stroll for 2025 and beyond |website=astonmartinf1.com |datum=2024-06-27}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|34 |{{VS-VLAG}} Jak Crawford<ref name=entrylistOOS2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_austrian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Austrian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-26}}</ref> |align=center|8 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} [[Williams F1|Atlassian Williams F1-span]] !rowspan=2|[[Williams F1|Atlassian Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |rowspan=2|FW48<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/williams/modeles.aspx |titel=Williams Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.reuters.com/sports/motor-sports/williams-f1-team-use-mercedes-engines-until-least-2030-2024-01-08/#:~:text=LONDON%2C%20Jan%208%20(Reuters),both%20parties%20announced%20on%20Monday. |titel=Williams F1 team to use Mercedes engines until at least 2030 |website=Reuters |datum=2024-01-08}}</ref> |{{Center|23}} |{{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]]<ref>{{en}}{{Citeer web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-williams-confirm-albon-for-2023-on-new-multi-year-contract.1rpexVv61cyqPW7h7La6LZ.html |titel=Williams confirm Albon for 2023 on new multi-year contract |website=Formula1.com |datum=2023-08-03}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|46 |{{GB-VLAG}} Luke Browning<ref name=entrylistCAT2026>{{en}}{{Cite web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_barcelona-catalunya_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Barcelona-Catalunya Grand Prix - Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-12}}</ref><ref name=entrylistITA2026/> |align=center|7, 13 |- |{{Center|55}} |{{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]]<ref>{{nl}}{{Cite web |url=https://nos.nl/artikel/2530783-formule-1-coureur-sainz-stapt-over-van-ferrari-naar-williams |titel=Formule 1-coureur Sainz stapt over van Ferrari naar Williams |website=nos.nl |datum=2024-07-29 |accessdate=2024-07-29}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|46 |{{GB-VLAG}} Luke Browning<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{DE-VLAG}}[[Audi F1-span|Audi Revolut F1-span]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/officieel-audi-slaat-de-handen-ineen-met-formule-1-team |titel=Officieel: Audi slaat de handen ineen met Formule 1-team |website=racingnews365.nl |datum=26 Oktober 2022}}</ref><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/audi-presenteert-titelsponsor-nieuw-f1-team-2026 |titel=Audi presenteert titelsponsor nieuw F1-team 2026 |website=racingnews365.nl |datum=30 Julie 2025}}</ref> !rowspan=2|[[Audi F1-span|Audi]] |rowspan=2|R26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/audi/modeles.aspx |titel=Audi Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Audi AFR 26 Hybrid |{{Center|5}} |{{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]]<ref>{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/formule-2-coureur-gabriel-bortoleto-2025-naar-sauber-line-up-compleet/ |titel=Formule 2-coureur Gabriel Bortoleto in 2025 naar Sauber, line-up compleet |achternaam=Nijhuis |voornaam=Matthijs |website=Formule1.nl |datum=2024-11-06 |bezochtdatum=2024-11-06}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|97 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|27}} |{{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]]<ref>{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2518255-hulkenberg-stapt-na-dit-seizoen-over-van-haas-naar-sauber-dat-vanaf-2026-audi-wordt |titel=Hülkenberg stapt na dit seizoen over van Haas naar Sauber, dat vanaf 2026 Audi wordt |website=nos.nl |datum=2024-04-26}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|97 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name="entrylistCAT2026" /> |align=center|7 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span]]<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/statement-on-general-motors-application-to-join-fia-formula-one-world.69uoRF1uwHwXkr4efkpnhc |titel=Statement on General Motors application to join FIA Formula One World Championship in 2026 |website=Formula 1.com |datum=25 November 2024 |bezochtdatum=24 April 2025}}</ref> !rowspan=2|[[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] |rowspan=2|MAC-26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/cadillac/modeles.aspx |titel=Cadillac Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Ferrari 067/6<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/breaking-gloednieuw-f1-team-tekent-eerste-motordeal |titel=Gloednieuw F1-team tekent eerste motordeal |website=racingnews365.nl |datum=2024-12-10}}</ref> |{{Center|11}} |{{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]]<ref name=PERBOT>{{nl}}{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2579988-veteranen-bottas-en-perez-keren-bij-nieuw-team-cadillac-terug-in-formule-1 |titel=Veteranen Bottas en Pérez keren bij nieuw team Cadillac terug in Formule 1|website=Nos.nl |datum=2025-08-26}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|25 |{{VS-VLAG}} Colton Herta<ref name=entrylistCAT2026/><ref name=entrylistITA2026/> |align=center|7, 13 |- |{{Center|77}} |{{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]]<ref name=PERBOT/> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|25 |{{VS-VLAG}} Colton Herta<ref name=entrylistHON2026/> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari]] [[Hewlett-Packard|HP]] !rowspan=2|[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |rowspan=2|SF-26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://nl.motorsport.com/f1/news/ferrari-onthult-naam-f1-auto-seizoen-2026/10788970/ |titel=Ferrari onthult naam van F1-auto die ommekeer moet brengen |datum=2026-01-11 |bezochtdatum=2026-01-12 |werk=nl.motorsport.com }}</ref> |rowspan=2|Ferrari 067/6<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.ferrari.com/en-NL/formula1/sf-26 |titel=Ferrari SF-26 |website=ferrari.com |datum=2026-01-23}}</ref> |{{Center|16}} |{{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]]<ref>{{nl}}{{Citeer web|url=https://racingnews365.nl/breaking-leclerc-verlengt-zijn-contract-bij-ferrari |titel=Leclerc verlengt zijn contract bij Ferrari voor onbepaalde tijd |website=racingnews365.nl |datum=2024-01-25}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|38 |{{SE-VLAG}} Dino Beganovic<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|44}} |{{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]]<ref>{{nl}}{{Citeer web|url=https://nos.nl/artikel/2507120-sensationele-transfer-is-rond-hamilton-rijdt-in-2025-voor-ferrari-sainz-weg |titel=Sensationele transfer is rond: Hamilton rijdt in 2025 voor Ferrari, Sainz weg |website=nos.nl |datum=2024-02-01}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|38 |{{SE-VLAG}} Dino Beganovic<ref name=entrylistCAT2026/> |align=center|7 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{VS-VLAG}} [[Toyota Gazoo Racing|TGR]] [[Haas F1-span]]<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/toyota-gazoo-racing-to-become-title-sponsors-of-haas-from-2026.7cSSDjuSpWld580YQKVtvh |titel=Toyota Gazoo Racing to become title sponsors of Haas from 2026 |website=formula1.com |datum=4 Desember 2025}}</ref> !rowspan=2|[[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] |rowspan=2|VF-26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/haas/modeles.aspx |titel=Haas Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Ferrari 067/6 |{{Center|31}} |{{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-esteban-ocon-tekent-meerjarig-contract-bij-haas/ |titel=Esteban Ocon tekent meerjarig contract bij Haas |website=Formule1.nl |datum=2024-07-25 }}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|50 |{{JP-VLAG}} Ryō Hirakawa<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|87}} |{{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-oliver-bearman-tekent-meerjarig-contract-haas/ |titel=Ferrari-talent Oliver Bearman tekent meerjarig contract met Haas |website=Formule1.nl |datum=2024-07-04 }}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|50 |{{JP-VLAG}} Ryō Hirakawa<ref name=entrylistHON2026/> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} [[McLaren|McLaren Mastercard F1-span]] !rowspan=2|[[McLaren]]-[[Mercedes-AMG|Mercedes]] |rowspan=2|MCL40<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/mclaren/modeles.aspx |titel=McLaren Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance |{{Center|1}} |{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/norris-verlengt-contract-en-wil-met-mclaren-op-jacht-naar-verstappen-en-red-bull/ |titel=Norris verlengt contract, wil met McLaren op jacht naar Verstappen en Red Bull |website=formule1.nl |datum=26 Januarie 2024 |bezochtdatum=24 April 2025 }}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| 67 |{{IT-VLAG}} Leonardo Fornaroli<ref name=entrylistCAT2026/> |align=center|7 |- |{{Center|81}} |{{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]]<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-piastri-agrees-new-multi-year-contract-extension-with-mclaren.29O2HI46I2Te3orUqkwdwX |titel=Piastri agrees new multi-year contract extension with McLaren |datum=15 Oktober 2025 |bezochtdatum=15 Oktober 2025 |website=formule1.nl}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|67 |{{IT-VLAG}} Leonardo Fornaroli<ref name=entrylistHON2026/> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{DE-VLAG}} {{Nowrap|[[Mercedes AMG Petronas F1-span]]}} !rowspan=2|[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] |rowspan=2|F1 W17<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/mercedes/modeles.aspx |titel=Mercedes chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance |{{Center|12}} |{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]]<ref name=MER>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-and-antonelli-confirmed-as-2026-mercedes-line-up.1vrWrdgEflkIwPgaybBEDj |titel=Russell and Antonelli confirmed as 2026 Mercedes line-up |bezochtdatum=15 Oktober 2025 |website=formula1.com }}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|72 |{{DK-VLAG}} Frederik Vesti<ref name=entrylistCAT2026/><ref name=entrylistHON2026/> |align=center|7, 11 |- |{{Center|63}} |{{GB-VLAG}} [[George Russell]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.nu.nl/formule-1/6364018/mercedes-gaat-door-met-russell-en-antonelli-hebben-bewezen-sterk-duo-te-zijn.html |titel=Mercedes gaat door met Russell en Antonelli: 'Hebben bewezen sterk duo te zijn' |website=nu.nl |datum=15 Oktober 2025}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=3|{{IT-VLAG}} Visa Cash App Racing Bulls F1-span !rowspan=3|[[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |rowspan=3|VCARB 03<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/racing-bulls/modeles.aspx |titel=Racing Bulls Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=3|Red Bull Ford DM01<ref name=RBF>{{en}}{{Citeer web |url=https://media.ford.com/content/fordmedia/fna/us/en/news/2023/01/03/ford-returns-to-formula-1--strategic-partner-to-oracle-red-bull-.html |titel=Ford returns to Formula 1; Strategic partner to Oracle Red Bull Racing for 2026 season and beyond |website=media.ford.com |bezochtdatum=24 April 2025 }}</ref> |{{Center|30}} |{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]]<ref name=LAWLIN>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.visacashapprb.com/int-en/2026-driver-live-up-announcement |titel=Our Driver Line-Up For 2026 |website=visacashapprb.com |datum=2 Desember 2025}}</ref> |align=center|1–11, 15–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|90 |{{JP-VLAG}} Ayumu Iwasa<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|22}} |{{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]]<ref name=LAWTSU>{{nl}}{{Cite web |url=https://f1journaal.be/officieel-isack-hadjar-mist-gp-van-nederland-liam-lawson-en-yuki-tsunoda-vallen-in-bij-red-bull-en-racing-bulls/ |titel=Isack Hadjar mist GP van Nederland, Liam Lawson en Yuki Tsunoda vallen in bij Red Bull en Racing Bulls |website=f1journaal.be |datum=2026-08-19}}</ref> |align=center|12–14 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |- |{{Center|41}} |{{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]]<ref name=LAWLIN/> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=3|{{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing|Oracle Red Bull Racing]] !rowspan=3|[[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |rowspan=3|RB22<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/red-bull/modeles.aspx |titel=Red Bull Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=3|Red Bull Ford DM01<ref name=RBF/> |{{Center|3}} |{{nowrap|{{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]]}}<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.nu.nl/formule-1/6187089/verstappen-verlengt-contract-en-blijft-tot-en-met-2028-bij-red-bull.html |titel=Verstappen verlengt contract en blijft tot en met 2028 bij Red Bull |website=nu.nl |datum=2022-09-22}}</ref> |align=center|1–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|36 |{{JP-VLAG}} Ayumu Iwasa<ref name=entrylistITA2026/> |align=center|13 |- |{{Center|6}} |{{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2592751-hadjar-volgt-tsunoda-op-als-teamgenoot-verstappen-bij-red-bull-racing|titel=Hadjar volgt Tsunoda op als teamgenoot Verstappen bij Red Bull Racing|website=Nos.nl|datum=1 Desember 2025}}</ref> |align=center|1–11, 15–17 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|36 |{{JP-VLAG}} Ayumu Iwasa<ref name=entrylistCAT2026/> |align=center|7 |- |{{Center|30}} |{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]]<ref name=LAWTSU/> |align=center|12–14 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !colspan="10" align=center| Bron: FIA<ref name=inskryflys>{{en}}{{citeer web|url=https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/2026-fia-formula-one-world-championship-entry |titel=2026 FIA Formula One World Championship Entry List |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2025-12-19}}</ref><ref>Amptelike inskrywingslyste: * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Australian Grand Prix – Entry List |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-06}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Chinese Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-13}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Japanese Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-27}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Miami Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-05-01}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_canadian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Canadian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-05-22}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_monaco_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Monaco Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-05}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_barcelona-catalunya_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Barcelona-Catalunya Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-12}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_austrian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Austrian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-26}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_british_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 British Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-03}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_belgian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Belgian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-17}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_hungarian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Hungarian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-24}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_dutch_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Dutch Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-08-21}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-04}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_spanish_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Spanish Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-11}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_azerbaijan_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Azerbaijan Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-24}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_entry_list.pdf |titel=2026 Bahrain Grand Prix in Malaysia – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-10-02}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_singapore_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Singapore Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-10-09}} </ref> |}</div> == Uitslae en ranglys == === Grands Prix === <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {|class="wikitable" style=font-size:85% !Ronde ![[Lys van Formule Een Grands Prix|Grand Prix]] !Voorste wegspringplek !Vinnigste ronde !Wenner<br/>(renjaer) !Wenner<br/>(vervaardiger) !Verslag |- !1 | {{AU-VLAG}} [[Australiese Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Australiese Grand Prix|Verslag]] |- !2 | {{CN-VLAG}} [[Chinese Grand Prix]] +Naelren '''*¹''' | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Chinese Grand Prix|Verslag]] |- !3 | {{JP-VLAG}} [[Japannese Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Japannese Grand Prix|Verslag]] |- !4 | [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]] [[Miami Grand Prix]] +Naelren '''*²''' | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Miami Grand Prix|Verslag]] |- !5 | {{CA-VLAG}} [[Kanadese Grand Prix]] +Naelren '''*¹''' | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Kanadese Grand Prix|Verslag]] |- !6 | {{MC-VLAG}} [[Monaco Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Monaco Grand Prix|Verslag]] |- !7 | {{nowrap|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]] [[Barcelona-Katalonië Grand Prix]]}} | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|Verslag]] |- !8 | {{AT-VLAG}} [[Oostenrykse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Oostenrykse Grand Prix|Verslag]] |- !9 | {{GB-VLAG}} [[Britse Grand Prix]] +Naelren '''*³''' | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | [[2026 Britse Grand Prix|Verslag]] |- !10 | {{BE-VLAG}} [[Belgiese Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Belgiese Grand Prix|Verslag]] |- !11 | {{HU-VLAG}} [[Hongaarse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | [[2026 Hongaarse Grand Prix|Verslag]] |- !12 | {{NL-VLAG}} [[Nederlandse Grand Prix]] +Naelren '''*¹''' | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | [[2026 Nederlandse Grand Prix|Verslag]] |- !13 | {{IT-VLAG}} [[Italiaanse Grand Prix]] | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Italiaanse Grand Prix|Verslag]] |- !14 | {{ES-VLAG}} [[Spaanse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Spaanse Grand Prix|Verslag]] |- !15 | {{AZ-VLAG}} [[Azerbeidjanse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|Verslag]] |- !16 | {{MY-VLAG}} [[Bahreinse Grand Prix]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|RB Ford]] | [[2026 Bahreinse Grand Prix|Verslag]] |- !17 | {{SG-VLAG}} [[Singapoerse Grand Prix]] +Naelren '''*⁴''' | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|RB Ford]] | [[2026 Singapoerse Grand Prix|Verslag]] |- !18 | {{VS-VLAG}} [[Verenigde State Grand Prix]] | | | | | [[2026 Verenigde State Grand Prix|Verslag]] |- !19 | [[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]] [[Meksikaanse Grand Prix|Meksikostad Grand Prix]] | | | | | [[2026 Meksikostad Grand Prix|Verslag]] |- !20 | [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]] [[São Paulo Grand Prix]] | | | | | [[2026 São Paulo Grand Prix|Verslag]] |- !21 | [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] [[Las Vegas Grand Prix]] | | | | | [[2026 Las Vegas Grand Prix|Verslag]] |- !22 | {{vlagikoon|QAT}} [[Katarse Grand Prix]] | | | | | [[2026 Katarse Grand Prix|Verslag]] |- !23 | [[Beeld:Flag of Abu Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]] [[Aboe Dhabi Grand Prix]] | | | | | [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|Verslag]] |} </div> '''*¹''' [[George Russell]] wen drie naelrenne: die [[2026 Chinese Grand Prix#Naelren|Chinese]], die [[2026 Kanadese Grand Prix#Naelren|Kanadese]] asook die [[2026 Nederlandse Grand Prix#Naelren|Nederlandse Grands Prix]].<br/> '''*²''' [[Lando Norris]] wen die [[2026 Miami Grand Prix#Naelren|naelren van die Miami Grand Prix]].<br/> '''*³''' [[Kimi Antonelli]] wen die [[2026 Britse Grand Prix#Naelrenuitslag|naelren van die Britse Grand Prix]].<br/> '''*⁴''' [[Max Verstappen]] wen die [[2026 Singapoerse Grand Prix#Naelren|naelren van die Singapoerse Grand Prix]].<br/> === Puntestelsel === Punte word volgens 'n glyskaal toegeken vir die eerste tien geklassifiseerde renjaers. Punte vir die naelren word op 'n glyskaal toegeken vir die eerste agt geklassifiseerde renjaers. Die punte vir elke wedren word soos volg toegeken: {| class="wikitable" style="font-size: 85%; text-align:center" |bgcolor=dfdfdf align=left|'''Plek''' |bgcolor=ffffbf|{{0}}'''1ste'''{{0}} |bgcolor=dfdfdf|{{0}}'''2de'''{{0}} |bgcolor=ffdf9f|{{0}}'''3de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''4de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''5de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''6de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''7de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''8de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''9de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''10de'''{{0}} |- |bgcolor=dfdfdf align=left|'''Grand Prix''' |bgcolor=ffffbf|25 |bgcolor=dfdfdf|18 |bgcolor=ffdf9f|15 |bgcolor=dfffdf|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|2 |bgcolor=dfffdf|1 |- |bgcolor=dfdfdf align=left|'''Naelren''' |bgcolor=ffffff|8 |bgcolor=ffffff|7 |bgcolor=ffffff|6 |bgcolor=ffffff|5 |bgcolor=ffffff|4 |bgcolor=ffffff|3 |bgcolor=ffffff|2 |bgcolor=ffffff|1 |} === Ranglys van renjaers === {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {| class= "wikitable" style="font-size: 85%; text-align:center;" |- !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !valign="middle" rowspan=2|Renjaer !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !1 |12 |align=left|{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|^'''6'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=cfcfff|^'''1'''15{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''4'''3 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|ANT|seasonpoints}} |- !2 |63 |align=left|{{GB-VLAG}} [[George Russell]] |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|^'''4'''4 |bgcolor=efcfff|^'''1'''<small>DNF{{Pictogram poleposition}}</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=ffdf9f|^'''1'''3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|20^'''†''' |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|RUS|seasonpoints}} |- !3 |44 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|^'''3'''3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''6 |bgcolor=dfdfdf|^'''6'''2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''4 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|HAM|seasonpoints}} |- !4 |3 |align=left|{{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] |bgcolor=dfffdf|6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''5 |bgcolor=ffdf9f|^'''7'''3 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''20^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=efcfff|^'''6'''<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|^'''1'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|VER|seasonpoints}} |- !5 |16 |align=left|{{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''4 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''4 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15^'''†''' |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|^'''2'''5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|^'''3'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|LEC|seasonpoints}} |- !6 |1 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffffff|^'''4'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|^'''2'''<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''4 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''4 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|NOR|seasonpoints}} |- !7 |81 |align=left|{{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=ffffff|^'''6'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=cfcfff|^'''4'''11 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=cfcfff|^'''7'''11 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|^'''5'''6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|PIA|seasonpoints}} |- !8 |6 |align=left|{{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|HAD|seasonpoints}} |- !9 |30 |align=left|{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''7 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|LAW|seasonpoints}} |- !10 |10 |align=left|{{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|^'''8'''<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''10 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|GAS|seasonpoints}} |- !11 |41 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=ffffff|^'''8'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|LIN|seasonpoints}} |- !12 |43 |align=left|{{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|COL|seasonpoints}} |- !13 |87 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''12 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|BEA|seasonpoints}} |- !14 |27 |align=left|{{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''8 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|HUL|seasonpoints}} |- !15 |5 |align=left|{{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|BOR|seasonpoints}} |- !16 |31 |align=left|{{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|OCO|seasonpoints}} |- !17 |14 |align=left|{{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|ALO|seasonpoints}} |- !18 |55 |align=left|{{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16| |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|SAI|seasonpoints}} |- !19 |23 |align=left|{{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|20 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18^'''†''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|ALB|seasonpoints}} |- !20 |22 |align=left|{{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|TSU|seasonpoints}} |- !21 |18 |align=left|{{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|STR|seasonpoints}} |- !22 |77 |align=left|{{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|BOT|seasonpoints}} |- !23 |11 |align=left|{{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|PER|seasonpoints}} |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !valign="middle" rowspan=2|Renjaer !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] |} </div> '''Opmerking''':<br/> ^'''†''' — Die renjaer kon nie die Grand Prix voltooi nie, maar is geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die ren voltooi het. === Ranglys van vervaardigers === {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {| class="wikitable" style="font-size: 85%; text-align:center;" |-valign="top" !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|Vervaardiger !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|1 |rowspan=2 align=left|{{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] |align=center|12<!--ANT--> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|^'''6'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=cfcfff|^'''1'''15{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''4'''3 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|561 |- |align=center|63<!--RUS--> |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|^'''4'''4 |bgcolor=efcfff|^'''1'''<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=ffdf9f|^'''1'''3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|20^'''†''' |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|2 |rowspan=2 align=left|{{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |align=center|16<!--LEC--> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''4 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''4 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15^'''†''' |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|^'''2'''5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|^'''3'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|418 |- |align=center|44<!--HAM--> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|^'''3'''3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''6 |bgcolor=dfdfdf|^'''6'''2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram snelste ronde}} |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''4 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|3 |rowspan=2 align=left|{{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |align=center|1<!--NOR--> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffffff|^'''4'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|^'''2'''<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''4 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''4 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|317 |- |align=center|81<!--PIA--> |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=ffffff|^'''6'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=cfcfff|^'''4'''11 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=cfcfff|^'''7'''11 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|^'''5'''6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=3|4 |rowspan=3 align=left|{{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-<br/>[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |align=center|3<!--VER--> |bgcolor=dfffdf|6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''5 |bgcolor=ffdf9f|^'''7'''3 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''20^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=efcfff|^'''6'''<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|^'''1'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=3 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|306 |- |align=center|6<!--HAD--> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |- |align=center|30<!--LAW--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=3|5 |rowspan=3 align=left|{{IT-VLAG}} [[Racing Bulls]]-<br/>[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |align=center|30<!--LAW--> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''7 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=3 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|94 |- |align=center|22<!--TSU--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |- |align=center|41<!--LIN--> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=ffffff|^'''8'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|6 |rowspan=2 align=left|{{FR-VLAG}} [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |align=center|10<!--GAS--> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|^'''8'''<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''10 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|68 |- |align=center|43<!--COL--> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|7 |rowspan=2 align=left|{{VS-VLAG}} [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] |align=center|31<!--OCO--> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dffddf|9 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|30 |- |align=center|87<!--BEA--> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''12 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|8 |rowspan=2 align=left|{{DE-VLAG}} [[Audi F1-span|Audi]] |align=center|5<!--BOR--> |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|19 |- |align=center|27<!--HUL--> |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''8 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|9 |rowspan=2 align=left|{{GB-VLAG}} [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |align=center|23<!--ALB--> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|20 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18^'''†''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|12 |- |align=center|55<!--SAI--> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|10 |rowspan=2 align=left|{{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-<br/>[[Honda]] |align=center|14<!--ALO--> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|7 |- |align=center|18<!--STR--> |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|11 |rowspan=2 align=left|{{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] |align=center|11<!--PER--> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|0 |- |align=center|77<!--BOT--> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|Vervaardiger !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] |} </div> '''Opmerking''':<br/> ^'''†''' — Die renjaer kon nie die Grand Prix voltooi nie, maar is geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die ren voltooi het. == Verwysings == {{Verwysings}} [[Kategorie:Formule Een-seisoene]] 7y9nsugdr7y7idtsk8ngasogvbo8pmz 0 453887 2979220 2975485 2026-10-15T18:55:29Z Sobaka 328 /* 2026 */ bywerk 2979220 wikitext text/x-wiki Die '''Suid-Afrikaanse munisipale verkiesing van 2026''' sal op 4 November 2026 in [[Suid-Afrika]] gehou word. Tydens die verkiesing sal rade vir alle distrik-, metropolitaanse en plaaslike munisipaliteite in elk van die land se nege provinsies verkies word.<ref name= "Cabinet approves establishment of IMC for 2026 Municipal Elections"></ref> Hierdie verkiesings word elke vyf jaar gehou. Die vorige munisipale verkiesing is in [[Suid-Afrikaanse munisipale verkiesing van 2021|2021]] gehou. Die vyfde termyn van plaaslike regering in Suid-Afrika sal op 1 November 2026 eindig. Op 13 November 2024 het die Suid-Afrikaanse Minister in die Presidensie, [[Khumbudzo Ntshavheni]], in [[Kaapstad]] aangekondig dat die verkiesing tussen 2 November 2026 en 1 Februarie 2027 gehou sal word.<ref name= "Cabinet approves establishment of IMC for 2026 Municipal Elections">{{cite web|url= https://www.sanews.gov.za/south-africa/cabinet-approves-establishment-imc-2026-municipal-elections |title= Cabinet approves establishment of IMC for 2026 Municipal Elections |author= |publisher= SAnews |date= 13 November 2024 |access-date= 29 Maart 2025 }}</ref> Teen Augustus 2026 was ongeveer 29 miljoen Suid-Afrikaners geregistreer om te stem, volgens die Verkiesingskommissie.<ref name= "IEC adds 754 000 new voters over two registration weekends"></ref> Die grootste ouderdomskategorie vir geregistreerde kiesers teen laat 2025 was 30 tot 39. Wat geslag betref, was 55% van die geregistreerde kiesers vroulik.<ref name= "Voter registration statistics">{{cite web|url= https://www.elections.org.za/pw/StatsData/Voter-Registration-Statistics |title= Voter registration statistics |author= |publisher= The Electoral Commission of South Africa |date= 31 Desember 2025 |access-date= 31 Desember 2025 }}</ref> 'n Beduidende aantal nuwe kiesers het in die aanloop tot die verkiesings geregistreer. Die Kommissie se twee kieserregistrasie-naweke, wat onderskeidelik in Junie en Augustus 2026 gehou is, het meer as 754 000 nuwe kieserregistrasies aangeteken, waarvan 46% van diegene onder 29 jaar oud was.<ref name= "IEC adds 754 000 new voters over two registration weekends"></ref> Die Suid-Afrikaanse kabinet het die stigting van 'n Interministeriële Komitee (IMK) goedgekeur wat toesig sal hou oor die voorbereidings vir die 2026 Plaaslike Regeringsverkiesing. Die IMK sal byeengeroep word deur die Minister van Samewerkende Regering en Tradisionele Sake, [[Velenkosini Hlabisa]], en bestaan uit verskeie regeringsdepartemente wat 'n rol te speel het in die versekering van 'n suksesvolle verkiesing. Die IMK sal saam met die [[Onafhanklike Verkiesingskommissie van Suid-Afrika]] (OVK) en ander relevante liggame werk om te verseker dat die proses wat tot die verkiesing lei, glad en vreedsaam verloop.<ref name= "Cabinet approves establishment of IMC for 2026 Municipal Elections"></ref> Soos met alle groot regeringsverkiesings in Suid-Afrika, sal die 2026 munisipale verkiesing georganiseer word deur die land se onafhanklike verkiesingsbestuursliggaam, die Onafhanklike Verkiesingskommissie van Suid-Afrika (OVK). Dit is volgens die liggaam se stigting kragtens hoofstuk nege van die Grondwet, en volgens sy verpligtinge in Artikel 190 van die [[Grondwet van Suid-Afrika|Grondwet]], en pligte in Artikel 5 van die Verkiesingskommissiewet, 1996.<ref name= "What we do - Electoral Commission of South Africa">{{cite web|url= https://www.elections.org.za/pw/About-Us/What-We-Do |title= What we do - Electoral Commission of South Africa |author= |publisher= Electoral Commission of South Africa |date= |access-date= 1 Mei 2025 }}</ref> ==Verkiesingstelsel== Plaaslike regering in Suid-Afrika bestaan uit [[munisipaliteit]]e van verskillende tipes. Die grootste metropolitaanse gebiede word deur metropolitaanse munisipaliteite beheer, terwyl die res van die land in distriksmunisipaliteite verdeel is, wat elk uit verskeie plaaslike munisipaliteite bestaan. Na die 2016-verkiesing was daar agt metropolitaanse munisipaliteite, 44 distriksmunisipaliteite en 205 plaaslike munisipaliteite.<ref>[https://www.gov.za/about-government/government-system/local-government Local government]. Besoek op 1 Junie 2019</ref> Die rade van metropolitaanse en plaaslike munisipaliteite word verkies deur 'n stelsel van gemengde-lid proporsionele verteenwoordiging, waarin die helfte van die setels in elke munisipaliteit verkies word op die eerste-oor-die-wenstreep-stelsel in enkellid-wyke en die ander helfte van die setels toegeken word volgens die proporsionele verteenwoordiging (PV)-stelsel. Laasgenoemde neem die aantal wyksetels wat deur 'n party gewen word in ag en verseker dat die finale aantal setels wat deur daardie party gehou word, proporsioneel is tot hul persentasie van die totale stem.<ref>[https://www.elections.org.za/content/Elections/FAQ-Elections/ Frequently Asked Questions: Elections]. Besoek op 1 Junie 2019.</ref> Distriksmunisipaliteitrade word gedeeltelik verkies deur proporsionele verteenwoordiging (DC 40% stemme) en gedeeltelik aangestel deur die rade van die samestellende plaaslike munisipaliteite (DC 60% stemme). Kiesers in beide metropolitaanse en plaaslike munisipaliteite kies 'n enkele wykskandidaat sowel as 'n proporsionele verteenwoordiger in hul munisipale raad. Inwoners van munisipaliteite wat deel vorm van distriksrade (dit wil sê, metropolitaanse munisipaliteite uitgesluit) bring ook 'n derde stem uit om 'n proporsionele verteenwoordiger vir hul distriksraad te kies, benewens die twee stemme wat hulle vir hul plaaslike raad uitbring.<ref>[https://albertonrecord.co.za/208623/national-provincial-municipal-elections-explained/ National, provincial and municipal elections explained] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190508073838/https://albertonrecord.co.za/208623/national-provincial-municipal-elections-explained/ |date=8 Mei 2019 }}, ''Alberton Record'', 7 Mei 2019. Besoek 1 Junie 2019.</ref><ref>[https://www.etu.org.za/toolbox/docs/govern/local.html Local Government Elections] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210311081726/https://www.etu.org.za/toolbox/docs/govern/local.html |date=11 Maart 2021 }}. Besoek op 1 Junie 2019.</ref> ==Agtergrond== Die 2026 Munisipale Verkiesing is die eerste wat plaasvind sedert die stigting van Suid-Afrika se [[Kabinet van Cyril Ramaphosa, Junie 2024| Regering van Nasionale Eenheid]] (RNE), wat na die [[Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 2024|2024 Suid-Afrikaanse algemene verkiesing]] gevorm is.<ref name= "Government of National Unity">{{cite web |url= https://www.stateofthenation.gov.za/government-of-national-unity |title= Government of National Unity |author= |publisher= The Presidency of the Republic of South Africa |date= |access-date= 29 March 2025 |archive-date= 19 April 2025 |archive-url= https://web.archive.org/web/20250419121958/https://www.stateofthenation.gov.za/government-of-national-unity |url-status= dead }}</ref><ref name= "Which parties make up South Africa's unity government?">{{cite web|url= https://www.reuters.com/world/africa/which-parties-make-up-south-africas-unity-government-2024-06-24/ |title= Which parties make up South Africa's unity government? |author= Tannur Anders |publisher= Reuters |date= 24 Junie 2024 |access-date= 29 Maart 2025 }}</ref> ===Aanlynkieserregistrasie=== In 2025 het die OVK die doeltreffendheid van aanlyn-kieserselfregistrasie in Suid-Afrika erken, wat tydens die 2021 munisipale verkiesing uitgerol is.<ref name= "IEC rules out e-voting for 2026 local government elections"></ref> Die Kommissie het verklaar dat die aanlynregistrasiestelsel 'n positiewe impak het op die instandhouding van die kieserslys en die geldigheid van die kiesersinligting op die lys.<ref name= "IEC rules out e-voting for 2026 local government elections"></ref> ===Nuwe kiesers=== In April 2025 het die OVK aangekondig dat 258 838 nuwe kiesers via sy verskeie platforms geregistreer het, en dat die meerderheid van hulle jongmense was.<ref name= "IEC rules out e-voting for 2026 local government elections"></ref> ===Befondsing=== Soos gebruiklik in Suid-Afrikaanse verkiesings, sal politieke partye openbare befondsing ontvang vir die 2026 Suid-Afrikaanse munisipale verkiesing. Meer as R355 miljoen uit die nasionale begroting vir die 2024-boekjaar is deur die OVK aan 20 politieke partye verskaf.<ref name= "IEC rules out e-voting for 2026 local government elections">{{cite web|url= https://www.dailymaverick.co.za/article/2025-04-23-iec-rules-out-e-voting-for-2026-local-government-elections/ |title= IEC rules out e-voting for 2026 local government elections |author= Nonkululeko Njilo |publisher= Daily Maverick |date= 23 April 2025 |access-date= 12 Junie 2025 }}</ref> Die Verkiesingskommissie het 'n afname in politieke fondsinsamelingsaktiwiteit opgemerk, met minder partye wat skenkings verklaar het wat die R100 000-drempel oorskry (soos vereis deur Suid-Afrikaanse wetgewing) as in die tydperk voor die 2024-algemene verkiesing.<ref name= "IEC rules out e-voting for 2026 local government elections"></ref> ===Elektroniese stemming=== Suid-Afrika gebruik 'n stelsel van fisiese stembriewe vir al sy verkiesings en het nog nooit voorheen elektroniese stemming gebruik nie. In April 2025 het die OVK bevestig dat geen vorm van e-stemming in die 2026 munisipale verkiesing gebruik sal word nie. Dit het gevolg op 'n driedaagse konferensie, gehou deur die Kommissie, wat 'n nasionale bespreking oor die uitvoerbaarheid en moontlike implementering van stemming vir toekomstige verkiesings begin het.<ref name= "IEC rules out e-voting for 2026 local government elections"></ref> Die hoofdirekteur van die Nasionale Tesourie se Openbare Finansies-afdeling, Gillian Wilson, het tydens 'n konferensie in Maart 2025 gesê dat daar nie aangeneem moet word dat stemming geld tydens verkiesings sal bespaar nie. Sy het verder gesê dat dit waarskynlik is dat stemming 'n beduidende uitgawe sal wees, en dat 'n deeglike koste-analise uitgevoer moet word voordat 'n besluit geneem word.<ref name= "IEC rules out e-voting for 2026 local government elections"></ref> Wilson het ook opgemerk dat die koste vir nasionale en provinsiale verkiesings met 294% van 1994 tot 2024 gestyg het, en vir plaaslike verkiesings met 193% van 2001 tot 2021. Faktore vir die stygings sluit in inflasie, veldtoguitgawes en logistiek wat tot die stygende koste bygedra het.<ref name= "IEC rules out e-voting for 2026 local government elections"></ref> ==Munisipale wyke== Vir munisipale verkiesings dien Suid-Afrikaanse kiesers stembriewe binne hul wyk in, wat gebaseer is op die gebied waarin hulle hoofsaaklik woon (en dus registreer om te stem). Kiesers word verteenwoordig deur 'n spesifieke Wyksraadslid, wat dalk 'n verbintenis met 'n politieke party het of nie. In Mei 2025 het die Munisipale Afbakeningsraad (MAR) verklaar dat hul werk vir Suid-Afrikaanse munisipale wyksafbakenings goed op koers was. Suid-Afrika het destyds 4 468 wyke gehad.<ref name= "Country’s municipal wards in for a shake-up ahead of 2026 LGE">{{cite web|url= https://www.sabcnews.com/sabcnews/countrys-municipal-wards-in-for-a-shake-up-ahead-of-2026-lge/ |title= Country’s municipal wards in for a shake-up ahead of 2026 LGE |author= Ntebo Mokobo |publisher= SABC News |date= 3 Mei 2025 |access-date= 12 Junie 2025}}</ref> Wyke word verdeel as die toename in die aantal mense wat daarin woon, die norm oorskry (die toename oor alle wyke gedurende die 5-jaar periode tussen verkiesings). Wyksverdeling word streng gereguleer in Suid-Afrika, en as deel van die verdeelproses moet motiverings vir die begeerte om dit te doen, aangevoer en beoordeel word. Daar moet aangedui word wat die implikasies van die verdeling is, of dit in stryd met die [[Suid-Afrikaanse Grondwet]] sou wees, en of mense gesegregeer word of gemeenskappe op 'n onvanpaste wyse verdeel word.<ref name= "Country’s municipal wards in for a shake-up ahead of 2026 LGE"></ref> As deel van die proses het die MDB 'n landwye openbare konsultasieproses oor wyksafbakening van stapel gestuur. Aansoeke vir die herbepaling van munisipale wyke word deur die MDB ontvang, waarna daar 'n 14-dae-periode is waartydens lede van die publiek besware kan indien. Daarna gaan dit na die Raad vir besluitneming. Indien 'n wyk verdeel word, stel die Onafhanklike Verkiesingskommissie (OVK) kiesers in kennis en herregistreer hulle as deel van hul nuwe wyke. Die OVK bevestig ook dat sy stemdistrikgrense met die wyke ooreenstem. Teen Mei 2025 het die OVK altesaam 23 292 stemdistrikte gelys.<ref name= "Country’s municipal wards in for a shake-up ahead of 2026 LGE"></ref> 'n Totaal van 4 488 stemdistrikte is vir die 2026-verkiesings bevestig.<ref name= "Get the party started: SA’s ballot paper now has 620 to choose from"></ref> Oor hierdie distrikte was die totale aantal stemlokale wat deur die Verkiesingskommissie bevestig is, 23 699.<ref name= "Get the party started: SA’s ballot paper now has 620 to choose from"></ref> Die raad het verklaar dat dit sy verslag oor wyksafbakenings in Oktober 2025 aan die OVK sou oorhandig.<ref name= "Country’s municipal wards in for a shake-up ahead of 2026 LGE"></ref> Die MAR-wyksoorhandiging het op 10 Desember 2025 plaasgevind.<ref name= "Official 2026 Wards Handover Ceremony – Virtual">{{cite web|url= https://www.demarcation.org.za/webinars/virtual-official-2026-wards-handover-ceremony |title= Official 2026 Wards Handover Ceremony – Virtual |author= |publisher= MDB |date= |access-date= 2 Mei 2026 }}</ref> In Desember 2025 het die Minister van Samewerkende Regering en Tradisionele Sake, Velenkosini Hlabisa, bevestig dat die MAR die aantal wyke in Suid-Afrika met 20 verhoog het, wat die totaal na 4 488 verskuif het. Hy het ook verklaar dat die buitenste munisipale grense onveranderd sou bly voor die 2026/27-verkiesing om stabiliteit te verseker. Die Minister het beklemtoon dat munisipale wyke die fondament van plaaslike demokrasie is, wat duidelike verantwoordelikhede vir raadslede bied, billike verteenwoordiging verseker en munisipaliteite in staat stel om te beplan, hulpbronne toe te ken en dienste effektief te lewer.<ref name= "Ward boundaries finalised ahead of local elections">{{cite web|url= https://www.sanews.gov.za/south-africa/ward-boundaries-finalised-ahead-local-elections |title= Ward boundaries finalised ahead of local elections |author= |publisher= The South African Government News Agency |date= 11 Desember 2025 |access-date= 31 Desember 2025 }}</ref> Volgens die nuwe afbakenings was die wyktotale per provinsie soos volg: <ref name= "The Municipal Demarcation Board (MDB) hands over Final Wards to the Electoral Commission in Preparation for the 2026-27 Local Government Elections">{{cite web|url= https://www.elections.org.za/pw/News-And-Media/News-List/News/News-Article/The-Municipal-Demarcation-Board-(MDB)-hands-over-Final-Wards-to-the-Electoral-Commission-in-Preparation-for-the-2026-27-Local-Government-Elections?a=AISDGvpz75ps1usOfX7oiqbPvuLI7bLrI7HPB2MY0oE= |title= The Municipal Demarcation Board (MDB) hands over Final Wards to the Electoral Commission in Preparation for the 2026-27 Local Government Elections |author= |publisher= IEC |date= 10 Desember 2025 |access-date= 2 Mei 2026 }}</ref> {| class="wikitable sortable" |- |+Wyke volgens provinsie voor die plaaslike verkiesing van 2026 |- ! Provinsie ! Totale aantal wyke ! Verandering sedert die vorige plaaslike verkiesing |- | Oos-Kaap | 703 | toename met 7 |- | Vrystaat | 311 | afname met 8 |- | Gauteng | 526 | afname met 3 |- | KwaZulu-Natal | 921 | toename met 20 |- | Limpopo | 568 | onveranderd |- | Mpumalanga | 408 | toename met 8 |- | Noordwes | 402 | afname met 1 |- | Noord-Kaap | 233 | toename met 1 |- | Wes-Kaap | 416 | toename met 10 |- ! Totale aantal wyke (nasionaal) ! 4 488 ! Toename 34 |} ==Politieke partye== ''Sien ook'': [[Lys van politieke partye in Suid-Afrika]] 'n Totaal van 620 politieke partye het geregistreer om aan die plaaslike verkiesings van 2026 deel te neem.<ref name= "Get the party started: SA’s ballot paper now has 620 to choose from"></ref> Met 'n stemaandeel van 45,59% was die [[African National Congress]] (ANC) die grootste party in die [[Suid-Afrikaanse munisipale verkiesing van 2021|vorige munisipale verkiesing]], wat in 2021 plaasgevind het. Nadat dit egter onder 50 persent gedaal het, was dit die party se swakste vertoning in munisipale verkiesings sedert die instelling van algemene stemreg. Die ANC het 'n skerp afname in sy stemaandeel in munisipale verkiesings gesien sedert sy hoogtepunt in 2011, toe dit 64,82% behaal het. Van die skerpste dalings in die ANC se stemaandeel het in Suid-Afrika se grootste stede plaasgevind. In die drie [[Gauteng]]se metropolitaanse munisipaliteite ([[Johannesburg]], [[Ekurhuleni Metropolitaanse Munisipaliteit|Ekurhuleni]] en [[Stad Tshwane Metropolitaanse Munisipaliteit|Tshwane]]) het die ANC se stemaandeel tot in die 30 persent-reeks gedaal, terwyl [[Buffalo City Metropolitaanse Munisipaliteit|Buffalo City]] die enigste metropolitaanse munisipaliteit was waar dit daarin geslaag het om 'n absolute meerderheid te wen. Ten spyte van hierdie afname beklee die ANC steeds ses van die agt burgemeestersposte in metropolitaanse gebiede, asook om deel te wees van die regerende koalisie in [[Stad Tshwane Metropolitaanse Munisipaliteit|Tshwane]].<ref>{{cite news|url=https://mg.co.za/politics/2024-10-09-actionsa-clinches-its-first-mayor-in-tshwane/|title=ActionSA clinches its first mayor in Tshwane|date=9 Oktober 2024|work=[[Mail & Guardian]]|access-date=31 Mei 2025|language=en-ZA|archive-date=}}</ref> Suid-Afrika se tweede grootste party, die [[Demokratiese Alliansie]], het 'n afname in stemaandeel in die munisipale verkiesings van 2021 gesien, maar hulle het 8 munisipaliteite gewen om die hoogste resultaat in daardie opsig in onlangse jare te behaal. Dit is die tweede munisipale verkiesing vir die party onder die leierskap van [[John Steenhuisen]]. Die Stad Johannesburg is 'n sleutelmetrogebied vir die party. Dit is ook die eerste munisipale verkiesing waartydens die Demokratiese Alliansie deel was van die Suid-Afrikaanse regering. In vorige sulke verkiesings het die party die status van amptelike opposisie beklee, maar vir die 2026-verkiesings sal hulle deel wees van die Regering van Nasionale Eenheid (GNU) - President Ramaphosa se Derde Kabinet. Die nuutgestigte [[Umkhonto we Sizwe (politieke party)|uMkhonto we Sizwe]] (MK) party sal vir die eerste keer in 2026 aan munisipale verkiesings deelneem. Die leierskap het verklaar dat die party op talle metropolitaanse gebiede in Gauteng gefokus is, met die doel om die ANC uit die posisie te verwyder. Die party, wat die land se derde grootste is in terme van setels in die Parlement, het 15% van die stemme in die algemene verkiesing van 2024 ontvang.<ref name= "MK Party eyes Gauteng metros in bid to unseat ANC in 2026 municipal elections">{{cite web|url= https://www.ewn.co.za/2025/04/13/mk-party-eyes-gauteng-metros-in-bid-to-unseat-anc-in-2026-municipal-elections |title= MK Party eyes Gauteng metros in bid to unseat ANC in 2026 municipal elections |author= Nokukhanya Mntambo |publisher= EWN |date= 13 April 2025 |access-date= 12 Junie 2025 }}</ref> Die [[Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party]] (SAKP) het as 'n politieke party geregistreer en is van voorneme om aan die 2026-verkiesings deel te neem. Terwyl die SAKP histories die ANC gesteun het, staan dit nou onafhanklik. In onlangse jare het die ANC-SAKP-alliansie verbrokkel, met die SAKP wat toenemend krities raak oor die ANC se ekonomiese beleid, bestuur en hantering van korrupsieskandale.<ref name= "SACP will contest 2026 municipal elections independent of ANC">{{cite web|url= https://mg.co.za/politics/2025-03-18-sacp-will-contest-2026-municipal-elections-independent-of-anc/ |title= SACP will contest 2026 municipal elections independent of ANC |author= Mandisa Nyathi |publisher= Mail & Guardian |date= 18 March 2025 |access-date= 12 June 2025 }}</ref> Die enigste keer dat die SAKP onafhanklik van die ANC aan 'n verkiesing deelgeneem het, was tydens die tussenverkiesings van die Metsimaholo-munisipaliteit in 2017.<ref name= "SACP resolves to contest all municipalities in 2026 local govt elections">{{cite web|url= https://www.ewn.co.za/2024/12/14/sacp-resolves-to-contest-all-municipalities-in-2026-local-govt-elections |title= SACP resolves to contest all municipalities in 2026 local govt elections |author= Thabiso Goba |publisher= EWN |date= 14 Desember 2024 |access-date= 12 Junie 2025 }}</ref> Die OVK het aanvanklik verklaar dat die SAKP nie aan die vereistes vir verkiesing voldoen het nie en het die party opdrag gegee om homself vir die 2026-verkiesings te deregistreer. Saam met ander partye wat deur die OVK opdrag gegee is om te deregistreer, het die SAKP nie aan die statutêre vereistes voldoen nie, was nie in enige wetgewende liggaam verteenwoordig nie, het nie sedert hul registrasie aan plaaslike regeringsverkiesings deelgeneem nie, en het hulle versuim om hul registrasie teen die sperdatum van 31 Januarie 2025 te hernu.<ref name= "SACP will contest 2026 municipal elections independent of ANC"></ref> Die OVK het egter later geoordeel dat die SAKP geskik was om aan die verkiesing deel te neem, en het die party toestemming gegee om dit te doen.<ref name= "ANC has no right to stop SACP from contesting polls on its own">{{cite web|url= https://www.sabcnews.com/sabcnews/1027430-2/ |title= ANC has no right to stop SACP from contesting polls on its own |author= Ntlantla Kgatlane |publisher= SABC News |date= 7 April 2025 |access-date= 12 Junie 2025 }}</ref> ===Partyderegistrasie=== In April 2025 het die OVK aangekondig dat hulle, as deel van standaard administrasieprosedures, van voorneme is om 192 politieke partye te deregistreer. Van daardie partye het 136 vertoë gerig om hul status as geregistreerde partye te behou. 3 politieke partye het die OVK versoek om hul registrasies te kanselleer, en 53 partye het nie op die uitnodiging gereageer om vertoë te rig nie.<ref name= "IEC rules out e-voting for 2026 local government elections"></ref> Die OVK het destyds verklaar dat die kansellasie van registrasies van onaktiewe politieke partye nodig was om te verseker dat slegs aktiewe politieke partye op die partyregister bly. Die Kommissie het ook gesê dat die kansellasie van onaktiewe partye die gebruik van name, verkorte name, logo's en kleurskemas vir aspirantpartye sou vrystel.<ref name= "IEC rules out e-voting for 2026 local government elections"></ref> ==Tydlyn== ===2024=== *6 November: Die Suid-Afrikaanse Minister in die Presidensie, [[Khumbudzo Ntshavheni]], het in [[Kaapstad]] aangekondig dat die volgende munisipale verkiesings tussen 2 November 2026 en 1 Februarie 2027 gehou sal word.<ref name= "Cabinet approves establishment of IMC for 2026 Municipal Elections"></ref> *13 Desember: [[COSATU]], Suid-Afrika se grootste vakbond, het verklaar dat dit steeds nie seker is of dit die African National Congress (ANC) of die [[Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party]] (SAKP) in die 2026-verkiesing sal steun nie. Dit het tradisioneel 'n alliansie met beide entiteite gehad, en 2026 is die eerste groot verkiesing waarin die ANC en SAKP afsonderlik sal deelneem.<ref name= "COSATU still mulling if it will back the ANC or SACP in 2026 municipal elections">{{cite web|url= https://www.ewn.co.za/2024/12/13/cosatu-still-mulling-if-it-will-back-the-anc-or-sacp-in-2026-municipal-elections |title= COSATU still mulling if it will back the ANC or SACP in 2026 municipal elections |author= Thabiso Goba |publisher= EWN |date= 13 Desember 2024 |access-date= 12 Junie 2025 }}</ref> ===2025=== *'''15 Januarie''': [[ActionSA]] en die [[Forum for Service Delivery|Forum 4 Service Delivery]] (F4SD) kondig 'n samesmelting aan, waardeur hulle saam onder eersgenoemde se vaandel aan die komende verkiesing sal deelneem, maar dubbele lidmaatskap sal behou om hul bestaande munisipale verteenwoordiging te beskerm. [[Herman Mashaba]] het verklaar dat dit 'n stap is om opposisiepartye te verenig om teen die GNU en die EFF-MK-koalisie op te staan.<ref name= "ActionSA forms alliance with F4SD for 2026 local government elections">{{cite web|url= https://mg.co.za/politics/2025-01-15-actionsa-forms-alliance-with-f4sd-for-2026-local-government-elections/ |title= ActionSA forms alliance with F4SD for 2026 local government elections |author= Mandisa Nyathi |publisher= Mail & Guardian |date= 15 Januarie 2025 |access-date= 12 Junie 2025 }}</ref> *'''23 April''': Die Onafhanklike Verkiesingskommissie (OVK) het in [[Centurion]] aangekondig dat hulle met voorbereidings vir die 2026-verkiesing begin het. Die Kommissie het ook die toewysing van die politieke partybefondsing aangekondig. *'''9 Junie''': [[Helen Zille]], Federale Raadsvoorsitter en voormalige leier van die Demokratiese Alliansie, het aangekondig dat sy ernstig oorweeg om vir die posisie van [[Burgemeester van Johannesburg]] te staan. Sy het verder verklaar dat sy sal fokus op die stabilisering van die stad se finansies en om wanbestuur reg te stel. Zille het gesê sy sal haar besluit openbaar maak voor die sluitingsdatum vir kandidaataansoeke op 15 Junie 2025.<ref name= "Helen Zille eyes Joburg mayorship after DA’s top picks decline post">{{cite web |url= https://www.daily/ |title= Helen Zille eyes Joburg mayorship after DA’s top picks decline post |author= Ferial Haffajee |publisher= Daily Maverick |date= 9 Junie 2025 |access-date= 10 Junie 2025 |archive-date= 25 Julie 2013 |archive-url= https://web.archive.org/web/20130725152640/http://daily/ |url-status= dead }}</ref> *'''15 Junie''': Daar is berig dat Helen Zille haar aansoek voor die sperdatum ingedien het om vir burgemeester van Johannesburg te staan. Zille het gesê sy is al 'n geruime tyd deur mede-DA-lede genader wat wou hê sy moes vir die amp staan, voordat sy die aankondiging gemaak het.<ref name= "Helen Zille officially throws hat into the ring for Joburg mayor post ">{{cite web|url= https://sundayworld.co.za/news/helen-zille-officially-throws-hat-into-the-ring-for-joburg-mayor-post/ |title= Helen Zille officially throws hat into the ring for Joburg mayor post |author= Mandisa Nyathi |publisher= Sunday World |date= 15 Junie 2025 |access-date= 19 Junie 2025 }}</ref> *'''26 Junie''': President Ramaphosa het 'n brief aan DA-adjunkminister [[Andrew Whitfield]] gestuur waarin hy hom ontslaan het vir insubordinasie. Whitfield het voorheen 'n goed gereguleerde parlementêre reël oortree wat lede van die Nasionale Vergadering verbied om amptelike oorsese reise sonder presidensiële goedkeuring te onderneem. Whitfield het, sonder Ramaphosa se goedkeuring, na die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] gereis as deel van 'n 2025-afvaardiging. Hy het aansoek gedoen om toestemming om te reis, maar het geen antwoord ontvang nie. Hy het besluit om in elk geval te reis en het dus die reël oortree. Die President het die voormalige adjunkminister bedank vir die tyd wat hy in die rol gedien het. Destyds is geen rede vir die ontslag openbaar gemaak nie.<ref name= "Ramaphosa axes DA's Whitfield as deputy minister of trade and industry">{{cite web|url= https://www.timeslive.co.za/politics/2025-06-26-ramaphosa-axes-das-whitfield-as-deputy-minister-of-trade-industry/ |title= Ramaphosa axes DA's Whitfield as deputy minister of trade and industry |author= Kgothatso Madisa |publisher= Times Live |date= 26 Junie 2025 |access-date= 29 Junie 2025 }}</ref> *'''26 Junie''': Die leier van die DA, [[John Steenhuisen]], het 'n ultimatum aan die President gestel en verklaar dat Ramaphosa nie op 'n soortgelyke wyse opgetree het teenoor ANC-lede wat beskuldig word van of skuldig is aan korrupsie, soos Thembi Simelane, [[David Mahlobo]] en [[Zweli Mkhize]] nie. Steenhuisen het ook verklaar dat Ramaphosa nie 'n bespreking oor die ontslag met enigiemand van die DA gefasiliteer het nie, wat 'n algemene hoflikheid sou gewees het. Die ultimatum het geëis dat die President die sittende ANC-kabinetslede Thembi Simelane en [[Nobuhle Nkabane]] binne 48 uur verwyder, anders sou die DA ongespesifiseerde gevolge meebring.<ref name= "‘This is the moment of truth’ — Steenhuisen gives Ramaphosa 48-hour ultimatum after Whitfield’s axing">{{cite web|url= https://www.dailymaverick.co.za/article/2025-06-26-this-is-the-moment-of-truth-steenhuisen-gives-ramaphosa-48-hour-ultimatum-after-whitfields-axing/ |title= ‘This is the moment of truth’ — Steenhuisen gives Ramaphosa 48-hour ultimatum after Whitfield’s axing |author= Victoria O’Regan |publisher= Daily Maverick |date= 26 Junie 2025 |access-date= 29 Junie 2025 }}</ref> *'''28 Junie''': Nadat hy 'n amptelike besoek aan [[Sevilla]], [[Spanje]], gekanselleer het en die taak aan die Minister van Buitelandse Sake [[Ronald Lamola]] gedelegeer het, het President Ramaphosa 'n verklaring uitgereik waarin hy die DA se ultimatum veroordeel het. Die President het gesê dat hy Whitfield afgedank het weens die oortreding van parlementêre reëls, bevestig dat hy die gesag en verantwoordelikheid het om dit eensydig te doen, en gesê dat hy Steenhuisen van sy besluit om dit te doen in kennis gestel het voordat hy die ontslagbrief aan Whitfield gestuur het. Die President het verklaar dat hy nie aan dreigemente sou swig nie, en dat daar geen gronde was vir die DA om die soort ultimatum uit te reik wat dit gehad het nie.<ref name= "‘I will not yield to threats’: Ramaphosa responds to DA’s 48-hour ultimatum on Ministerial corruption">{{cite web|url= https://iol.co.za/news/politics/2025-06-27-i-will-not-yield-to-threats-ramaphosa-responds-to-das-48-hour-ultimatum-on-ministerial-corruption/ |title= ‘I will not yield to threats’: Ramaphosa responds to DA’s 48-hour ultimatum on Ministerial corruption |author= Simon Majadibodu |publisher= IOL |date= 28 Junie 2025 |access-date= 29 Junie 2025 }}</ref> *'''21 Julie''': Nadat vasgestel is dat die destydse Minister van Hoër Onderwys, [[Nobuhle Nkabane]], vir die Parlement gelieg het, dat haar sogenaamde SETA-aanstellingspaneel 'n klug was, en nadat sy 'n Parlementêre verhoor oor haar gedrag rakende die SETA-raadaanstellingssaak gemis het, het President Ramaphosa haar afgedank. Nkabane se Adjunkminister, [[Buti Manamela]], is as die nuwe Minister ingehuldig, saam met die nuwe Adjunkminister, Nomsa Ncube-Dube. Na aanleiding van hierdie veranderinge het die Demokratiese Alliansie gesê dat hulle sal voortgaan om oor begrotingswetsontwerpe te stem.<ref name= "Fired minister Nkabane’s Seta panel existed in name only, MPs conclude">{{cite web|url= https://www.dailymaverick.co.za/article/2025-07-22-fired-minister-nkabanes-seta-panel-existed-in-name-only-mps-conclude/ |title= Fired minister Nkabane’s Seta panel existed in name only, MPs conclude |author= Siyabonga Goni |publisher= Daily Maverick |date= 22 Julie 2025 |access-date= 24 Julie 2025 }}</ref> *'''23 Julie''': Na 'n sitting by die Kaapstad Internasionale Konferensiesentrum het die Nasionale Vergadering 'n Begrotingswetsontwerp ([[begroting]]) aangeneem. Dit baan die weg vir die goedkeuring van die volledige skedule van stemmings vir 42 departementele en ander entiteite, sowel as die tweede lesing van die Wetsontwerp. Die Wetsontwerp het maklik die vereiste eenvoudige meerderheid van 201 stemme bereik en dit aansienlik oortref, met 262 stemme ten gunste. Die ANC, DA, GOOD, IFP, PA, FF+, ActionSA, UDM, Al-Jama-ah, BOSA, Rise Mzansi, en PAC het ten gunste van die wetsontwerp gestem, wat 'n positiewe eenheid binne die koalisie-nasionale regering aandui.<ref name= "National Assembly passes Appropriation Bill amid opposition objections">{{cite web|url= https://iol.co.za/news/politics/2025-07-23-national-assembly-passes-appropriation-bill-amid-opposition-objections/ |title= National Assembly passes Appropriation Bill amid opposition objections |author= |publisher= IOL |date= 23 Julie 2025 |access-date= 17 November 2024 }}</ref> *'''31 Julie''': Adjunkpresident [[Paul Mashatile]], 'n lid van die ANC, het eienaarskap van twee luukse eiendomme met 'n gekombineerde waarde van R65 miljoen verklaar. Een eiendom ter waarde van R37 miljoen is in Waterfall, Midrand, geleë. Die ander, 'n huis van R28,9 miljoen in [[Constantia]], Kaapstad, is een wat Mashatile voorheen ontken het dat hy besit het, en eerder gesê het dat dit deur sy skoonseun se maatskappy besit word. Ander eiendomme is ook as besit deur Mashatile verklaar. Mashatile se kantoor het verklaar dat geen provinsiale of nasionale departement onder sy toesig as Adjunkpresident ooit tenders toegeken is, daarvan beskuldig is dat hulle toegeken het, of ondersoek is vir die toekenning van tenders aan enige maatskappye wat met sy familie verbind word nie. Die [[Valke (SAPD)|Valke]] (Direktoraat vir Prioriteitsmisdaadondersoek) se nasionale woordvoerder, Brigadier Thandi Mbambo, het bevestig dat die eenheid korrupsieverwante eise ondersoek wat fondse behels wat gebruik is om die Constantia-huis te koop.<ref name= "Mashatile declares R65 million mansions in Constantia and Waterfall on R3 million salary">{{cite web|url= https://iol.co.za/news/politics/2025-07-30-mashatile-declares-r65-million-mansions-in-constantia-and-waterfall-on-r3million-salary/ |title= Mashatile declares R65 million mansions in Constantia and Waterfall on R3 million salary |author= Simon Majadibodu |publisher= IOL |date= 31 Julie 2025 |access-date= 4 Augustus 2025 }}</ref><ref name= "all coming from inside the mansion: what Mashatile’s properties mean come election time">{{cite web |url= https://www.timeslive.co.za/sunday-times-daily/opinion-and-analysis/2025-08-04-justice-malala--call-coming-from-inside-the-mansion-what-mashatiles-properties-mean-come-election-time/ |title= all coming from inside the mansion: what Mashatile’s properties mean come election time |author= Justice Malala |publisher= Times LIVE |date= 4 Augustus 2025 |access-date= 4 Augustus 2025 |archive-date= 4 Augustus 2025 |archive-url= https://web.archive.org/web/20250804032306/https://www.timeslive.co.za/sunday-times-daily/opinion-and-analysis/2025-08-04-justice-malala--call-coming-from-inside-the-mansion-what-mashatiles-properties-mean-come-election-time/ |url-status= dead }}</ref> *'''1 Augustus''': Na aanleiding van 'n aankondiging dat Adjunkpresident Paul Mashatile nie 'n [[diamant]] verklaar het wat deur die diamanthandelaar [[Louis Liebenberg]] aan sy vrou geskenk is nie, het die Parlementêre Gesamentlike Etiekkomitee besluit om hom te sanksioneer. President Cyril Ramaphosa het homself van die kwessie gedistansieer en gesê dat Mashatile vir homself moet antwoord. Die kwessie het oproepe vir verhoogde regeringsverantwoordbaarheid laat ontstaan <ref name= "Ramaphosa Distances Himself from Mashatile Scandal">{{cite web|url= https://www.enca.com/top-stories/ramaphosa-distances-himself-mashatile-scandal |title= Ramaphosa Distances Himself from Mashatile Scandal |author= |publisher= eNCA |date= 1 Augustus 2025 |access-date= 4 Augustus 2025 }}</ref> Die Demokratiese Alliansie het 'n ondersoek na Mashatile versoek en gesê die Parlementêre teregwysing en boete was nie genoeg nie.<ref name= "DA wants Mashatile probed over diamond gift from Liebenberg, says rebuke, fine not enough">{{cite web|url= https://www.ewn.co.za/2025/08/01/da-wants-mashatile-probed-over-diamond-gift-from-liebenberg-says-rebuke-fine-not-enough |title= DA wants Mashatile probed over diamond gift from Liebenberg, says rebuke, fine not enough |author= Lindsay Dentlinger |publisher= EWN |date= 1 Augustus 2025 |access-date= 4 Augustus 2025 }}</ref> *'''5 Augustus''': Talle minderheidspartye in Johannesburg se Regering van Plaaslike Eenheid (RPE) het gedreig om hul steun vir die ANC binne die stadsraad te onttrek. Die minderheidspartye het verklaar dat hulle nie deur die ANC gerespekteer voel nie, en dat hulle nie deur die ANC as stigterslede van die RPE erken word nie. Die tussentydse voorsitter van die Johannesburgse Minderheidsregerende Partye (MRP) het verklaar dat die posisie in die Johannesburgse Finansiële MMC aan een van sy lede moet gaan, in plaas van 'n lid van die ANC. Na aanleiding van die verklarings het die ANC opgemerk dat hulle geen ooreenkoms oortree het nie, en genoeg stemme het om Johannesburg voort te sit as die minderheidspartye hul steun onttrek.<ref name= "Joburg political drama deepens as minority parties threaten to pull support for coalition">{{cite web|url= https://www.news24.com/politics/joburg-political-drama-deepens-as-minority-parties-threaten-to-pull-support-for-coalition-20250804-1223 |title= Joburg political drama deepens as minority parties threaten to pull support for coalition |author= Alex Patrick |publisher= news24 |date= 5 Augustus 2025 |access-date= 12 Augustus 2025 }}</ref> *'''6 Augustus''': ANC-sekretaris-generaal [[Fikile Mbalula]] het die Demokratiese Alliansie, 'n RNE-lid, daarvan beskuldig dat hulle die katalisator was vir die onlangs geïmplementeerde straftariewe en dreigemente van sanksies teen ANC-leiers deur die Verenigde State. Mbalula het gesê die rede hiervoor was die DA se sogenaamde veldtog teen Suid-Afrika se transformerende beleid tydens die party se reise na die VSA. Hy het die DA daarvan beskuldig dat hulle verklarings gemaak het wat die ongedaanmaking van [[Swart Ekonomiese Bemagtiging]] (SEB)-beleide in Suid-Afrika ondersteun, bloot om die Amerikaanse regering te paai. Mbalula het die Suid-Afrikaanse regering se steun vir SEB-beleide herbevestig en die VSA uitgedaag om sanksies teen ANC-leiers op te lê en gesê dat sulke dreigemente deur Amerikaanse kongreslede die ANC nie sou afskrik om sy transformasie-agenda na te streef nie.<ref name= "Mbalula blames DA for Trump's tariffs, US threats to sanction ANC leaders">{{cite web|url= https://www.timeslive.co.za/politics/2025-08-06-mbalula-blames-da-for-trumps-tariffs-and-us-threats-to-sanction-anc-leaders/ |title= Mbalula blames DA for Trump's tariffs, US threats to sanction ANC leaders |author= Lizeka Tandwa |publisher= Times Live |date= 6 Augustus 2025 |access-date= 12 Augustus 2025 }}</ref> *'''11 Augustus''': Voormalige COSATU-vakbondlid en [[Mail & Guardian]]-politieke kommentator, Ebrahim Harvey, het Helen Zille, voorsitter van die Demokratiese Alliansie Federale Raad, vir die posisie van burgemeester van Johannesburg onderskryf. Harvey het gesê dat Johannesburg in sy ergste toestand van verval in die geskiedenis is, en het Kaapstad erken as Suid-Afrika se bes bestuurde metropolitaanse munisipaliteit. Hy het verder gesê dat Zille se prestasiegeskiedenis as voormalige burgemeester van Kaapstad en Wes-Kaapse premier haar een van die geskikste kandidate maak om Johannesburg om te keer.<ref name= "Helen Zille's Joburg mayoral candidacy gets a nod">{{cite web|url= https://www.ewn.co.za/2025/08/11/zilles-running-as-a-mayoral-candicate-get-a-nod |title= Helen Zille's Joburg mayoral candidacy gets a nod |author= Lindsay Dentlinger |publisher= EWN |date= 11 August 2025 |access-date= 12 Augustus 2025 }}</ref> *'''8 September''': [[Floyd Shivambu]] het sy nuwe politieke party, die Afrika Mayibuye-beweging, tydens 'n media-inligtingsessie in Johannesburg aangekondig. Shivambu het verklaar dat die party reeds geregistreer is ingevolge die Verkiesingskommissiewet van 1996, wat dit toelaat om aan verkiesings deel te neem. Hy het verder gesê dat die party alle wyke in die plaaslike regeringsverkiesings van 2026 sal deelneem.<ref name= "Floyd Shivambu: ‘Mayibuye Afrika Movement will win 2026 and 2029 elections’">{{cite web|url= https://iol.co.za/news/politics/2025-09-08-floyd-shivambu-mayibuye-afrika-movement-will-win-2026-and-2029-elections/ |title= Floyd Shivambu: ‘Mayibuye Afrika Movement will win 2026 and 2029 elections’ |author= Simon Majadibodu |publisher= IOL |date= 8 September 2025 |access-date= 13 September 2025 }}</ref> *'''10 September''': In 'n [[SABC]]-onderhoud het AMM-leier Floyd Shivambu sy voormalige party, die EFF, "rigtingloos" genoem en nie op die mense gefokus nie. Hy het verder gesê die EFF het korrupte regeringspraktyke aangeneem, sy stigtingswaardes laat vaar en is ongeskik om die ANC te vervang. Shivambu het ook gesê die EFF het 'n giftige kultuur van selfverryking en is nie gefokus op mandate soos dienslewering en werkskepping nie.<ref name= "Floyd Shivambu: EFF is just like the ANC, directionless and unfit to lead">{{cite web|url= https://iol.co.za/news/politics/2025-09-10-floyd-shivambu-eff-is-just-like-the-anc-directionless-and-unfit-to-lead/ |title= Floyd Shivambu: EFF is just like the ANC, directionless and unfit to lead |author= |publisher= IOL |date= 10 September 2025 |access-date= 13 September 2025 }}</ref> *'''15 September''': Die Suid-Afrikaanse en ANC-president Cyril Ramaphosa het erken dat munisipaliteite onder leiding van die Demokratiese Alliansie (DA) baie beter bestuur word as ANC-geleide munisipaliteite. Tydens 'n ANC-geleentheid by die [[FNB-stadion]] in [[Soweto]] het Ramaphosa gesê dat die ANC bekwame mense moet ontplooi om plaaslike regerings te bestuur, en dat die party by DA-munisipaliteite, soos [[Kaapstad]] en [[Stellenbosch]], kan leer oor hoe om hul dienslewering te verbeter.<ref name= "‘DA run municipalities better, learn from them’ Ramaphosa tells ANC councillors">{{cite web|url= https://iol.co.za/news/politics/2025-09-15-da-run-municipalities-better-learn-from-them-ramaphosa-tells-anc-councillors/ |title= ‘DA run municipalities better, learn from them’ Ramaphosa tells ANC councillors |author= Kamogelo Moichela |publisher= IOL |date= 15 September 2025 |access-date= 17 September 2025 }}</ref> *'''15 September''': Die ANC het om verskoning gevra aan die mense van die [[Noordwes]] en die [[Vrystaat]] en gesê dat hulle beter bestuur van die party verdien. Die twee provinsies het die ANC histories sterk ondersteun, maar hulle bevat van Suid-Afrika se swakste bestuurde munisipaliteite. Sommige van daardie munisipaliteite is onder administrasie of staar ernstige finansiële probleme in die gesig. Die adjunkvoorsitter van die ANC se Plaaslike Regeringsintervensiekomitee, Dickson Masemola, het gesê die party het nie die vertroue wat die mense in die Noordwes en Vrystaat daarin gestel het, ten volle terugbetaal nie.<ref name= "ANC apologises to people of NW and FS, says they deserve better governance from party">{{cite web|url= https://www.ewn.co.za/2025/09/15/anc-apologises-to-people-of-nw-and-fs-says-they-deserve-better-governance-from-party |title= ANC apologises to people of NW and FS, says they deserve better governance from party |author= Thabiso Goba |publisher= EWN |date= 15 September 2025 |access-date= 17 September 2025 }}</ref> *'''16 September''': Die [[Patriotiese Alliansie]] (PA) het aangekondig dat hul kandidaat vir Burgemeester van Johannesburg die party se Adjunkpresident, [[Kenny Kunene]], is. Dit, ten spyte van Kunene se bestaande skorsing. Die party het ook aangekondig dat, ten spyte daarvan dat hy net 'n maand tevore ingehuldig is, Johannesburgse raadslid [[Liam Jacobs]] uit die posisie sou bedank en die PA se burgemeesterskandidaat vir Kaapstad sou word.<ref name= "PA reveals Kenny Kunene as mayoral candidate for Joburg">{{cite web|url= https://www.ewn.co.za/2025/09/16/pa-reveals-kenny-kunene-as-mayoral-candidate-for-joburg |title= PA reveals Kenny Kunene as mayoral candidate for Joburg |author= Thabiso Goba |publisher= EWN |date= 16 September 2025 |access-date= 16 September 2025 }}</ref> * '''20 September''' Die Demokratiese Alliansie (DA) het [[Helen Zille]] as die party se kandidaat vir [[Burgemeester van Johannesburg]] aangewys. Indien sy as burgemeester verkies word, het Zille beter lewering van water, elektrisiteit, padherstelwerk en vullisverwyderingsdienste belowe. Die party beoog om die sukses wat dit in die regering van [[Kaapstad]] behaal het, 'n stad wat beskou word as 'n stad met konsekwent baie beter dienslewering as Johannesburg, te herhaal.<ref name= "South Africa's DA names former leader Zille as candidate for Johannesburg mayor">{{cite web|url= https://www.reuters.com/world/africa/safricas-da-names-former-leader-zille-candidate-johannesburg-mayor-2025-09-20/ |title= South Africa's DA names former leader Zille as candidate for Johannesburg mayor |author= Nqobile Dludla |publisher= Reuters |date= 20 September 2025 |access-date= 21 September 2025 }}</ref> * '''23 September''': Die Patriotiese Alliansie se Adjunkpresident, Kenny Kunene, is van enige oortreding vrygespreek, en sy skorsing is omvergewerp. Dus het die party versoek dat hy as raadslid na die [[Johannesburg|Stad Johannesburg]] terugbesorg word.<ref name= "Pa Deputy President Kenny Kunene Cleared Of Wrongdoing">{{cite web|url= https://www.enca.com/news-top-stories/pa-deputy-president-kenny-kunene-cleared-wrongdoing |title= Pa Deputy President Kenny Kunene Cleared Of Wrongdoing |author= |publisher= eNCA |date= 23 September 2025 |access-date= 25 September 2025 }}</ref> * '''26 September''': PA-leier [[Gayton McKenzie]]] het verklaar dat sy party gevoel het dat dit deel was van 'n koalisie waar dit nie gerespekteer word nie, en daarom sou hy op 30 September 2025 aan die [[Kabinet van Cyril Ramaphosa, Junie 2024|Regering van Nasionale Eenheid]] (GNU) onttrek. Hy het verder verklaar dat hy op dieselfde dag as Minister van Sport, Kuns en Kultuur sou bedank. McKenzie het die burgemeester van Johannesburg, [[Dada Morero]], 'n ultimatum gegee om die PA se adjunkpresident, Kenny Kunene, weer aan te stel as sy voormalige burgemeesterslid vir 'n vervoerrol, of om die PA aan die stad se koalisieregering te onttrek. Morero het dit nie gedoen nie. In McKenzie se verklaring het hy bevestig dat die PA aan koalisies op alle vlakke van regering sou onttrek. Indien dit deurgevoer word, sou die PA die eerste party wees wat die GNU verlaat.<ref name= "Gayton McKenzie says Patriotic Alliance will withdraw from Government of National Unity, vows to resign as minister on Tuesday">{{cite web|url= https://www.ewn.co.za/2025/09/26/gayton-mckenzie-says-patriotic-alliance-will-withdraw-from-government-of-national-unity-vows-to-resign-as-minister-on-tuesday |title= Gayton McKenzie says Patriotic Alliance will withdraw from Government of National Unity, vows to resign as minister on Tuesday |author= Lindsay Dentlinger |publisher= EWN |date= 26 September 2025 |access-date= 27 September 2025 }}</ref> *'''1 Oktober''': Na 'n vergadering met die ANC het die PA aangekondig dat die twee partye gemeenskaplike grond gevind het, en dat die PA nie die regerende koalisie sou verlaat nie.<ref name= "Unity in uncertainty: PA stays in coalitions as Kunene’s fate hangs in balance">{{cite web|url= https://www.news24.com/politics/unity-in-uncertainty-pa-stays-in-coalitions-as-kunenes-fate-hangs-in-balance-20251001-0640 |title= Unity in uncertainty: PA stays in coalitions as Kunene’s fate hangs in balance |author= Siyamtanda Capa |publisher= news24 |date= 1 Oktober 2025 |access-date= 1 Oktober 2025 }}</ref> *'''1 Oktober''': Die leier van die Ekonomiese Vryheidsvegters (EFF) party en parlementslid, [[Julius Malema]], is skuldig bevind aan vyf oortredings, insluitend die onwettige besit van 'n vuurwapen en ammunisie, die onwettige afvuur van 'n wapen in die openbaar, en roekelose bedreiging. Hierdie oortredings het verband gehou met 'n EFF-byeenkoms, waar Malema tussen 14 en 15 skerp skote op 'n verhoog, voor 20 000 EFF-ondersteuners, afgevuur het. Bekend vir sy strydlustigheid, sal Malema in Januarie 2026 voor vonnisoplegging ondergaan, waar hy kragtens Suid-Afrikaanse wetgewing 'n minimum tronkstraf van 15 jaar in die gesig staar. Verder, volgens die Grondwet van Suid-Afrika, sal Malema dan verbied word om as 'n parlementslid te dien.<ref name= "South African firebrand MP Malema convicted of firing a gun in public">{{cite web|url= https://www.bbc.com/news/articles/c79vj85px54o |title= South African firebrand MP Malema convicted of firing a gun in public |author= Khanyisile Ngcobo |publisher= BBC |date= 1 Oktober 2025 |access-date= 1 Oktober 2025 }}</ref> *'''3 Oktober''': Die PA se adjunkpresident, Kenny Kunene, is herstel as Johannesburg se burgemeesterslid vir vervoer.<ref name= "Kunene reinstated as Johannesburg transport MMC after coalition dispute">{{cite web|url= https://www.news24.com/southafrica/news/kunene-reinstated-as-johannesburg-transport-mmc-after-coalition-dispute-20251003-1218 |title= Kunene reinstated as Johannesburg transport MMC after coalition dispute |author= Noxolo Sibiya |publisher= news24 |date= 3 Oktober 2025 |access-date= 4 Oktober 2025 }}</ref> *'''4 Oktober''': [[ActionSA]] het aangekondig dat Xolani Khumalo hul burgemeesterskandidaat vir [[Ekurhuleni Metropolitaanse Munisipaliteit|Ekurhuleni]] is.<ref name= "Sizok'thola's Xolani Khumalo Announced ActionSA's Ekurhuleni Mayoral Candidate">{{cite web|url= https://www.enca.com/top-stories/sizoktholas-xolani-khumalo-announced-actionsas-ekurhuleni-mayoral-candidate |title= Sizok'thola's Xolani Khumalo Announced ActionSA's Ekurhuleni Mayoral Candidate |author= |publisher= eNCA |date= 4 Oktober 2025 |access-date= 4 Oktober 2025 }}</ref> *'''5 Oktober''': [[Unite for Change]] word in [[Johannesburg]], gestig. Dit is die samesmelting van drie politieke partye, naamlik [[RISE Mzansi|Rise Mzansi]], [[GOOD|Good]] en [[Build One South Africa]]. Die party sal geregistreer word om aan die munisipale verkiesings in 2026 deel te neem.<ref>{{Cite web |last=Goba |first=Thabiso |title=Bosa, Rise Mzansi, and Good Party have united to form 'Unite for Change' |url=https://www.ewn.co.za/2025/10/05/bosa-rise-mzansi-and-good-party-have-united-to-form-unite-for-change |access-date=2025-10-05 |website=EWN |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Patel |first=Faizel |date=2025-10-05 |title=JUST IN: Bosa, GOOD and Rise Mzanzi merge to form Unite for Change |url=https://www.citizen.co.za/news/south-africa/politics/rise-bosa-good-political-parties-merge-form-unite-for-change/ |access-date=2025-10-05 |website=The Citizen |language=en}}</ref> *'''12 Oktober''': Daar is berig dat die ANC oorweeg om tradisie te breek en sy burgemeesterskandidaat van Johannesburg aan te kondig. Histories het die party dit nie gedoen nie, maar DA-kandidaat Helen Zille se hoëprofielkandidatuur kan die ANC dwing om iemand aan te kondig in 'n poging om beheer oor die metro te behou.<ref name= "The Helen Zille effect: ANC plans to break tradition by revealing mayoral candidate">{{cite web|url= https://www.news24.com/citypress/politics/the-helen-zille-effect-anc-plans-to-break-tradition-by-revealing-mayoral-candidate-20251011-0935 |title= The Helen Zille effect: ANC plans to break tradition by revealing mayoral candidate |author= Dawie Boonzaaier |publisher= City Press |date= 12 Oktober 2025 |access-date= 26 Oktober 2025 }}</ref> *'''21 Oktober''': [[COSATU]], Suid-Afrika se grootste [[vakbond]], het gesê dat hulle nog nie besluit het watter van sy voormalige drieparty-alliansievennote hulle in die plaaslike verkiesings van 2026 moet steun nie. Dit is die eerste verkiesing waar die SAKP en ANC teen mekaar meeding, en daar word verwag dat COSATU een van die partye sal steun.<ref name= "COSATU yet to decide on which alliance partner to back in 2026 municipal elections">{{cite web|url= https://www.ewn.co.za/2025/10/21/cosatu-yet-to-decide-on-which-alliance-partner-to-back-in-2026-municipal-elections |title= COSATU yet to decide on which alliance partner to back in 2026 municipal elections |author= Thabiso Goba |publisher= EWN |date= 21 Oktober 2025 |access-date= 26 Oktober 2025 }}</ref> *'''24 Oktober''': Net drie maande na sy stigting het die [[Afrika Mayibuye Movement]] (AMM) die party se eerste adjunkpresident, Nolubabalo Mcinga, weens wangedrag verwyder. Mcinga was onlangs betrokke by 'n uitval met partyleier Floyd Shivambu. Sy het ook 'n ongemagtigde vergadering namens die party met 'n reklame-firma gehad, en 'n ongemagtigde vergadering met MK-leier Jacob Zuma.<ref name= "Floyd Shivambu fires deputy Nolubabalo Mcinga over unsanctioned meeting with Jacob Zuma">{{cite web|url= https://mg.co.za/politics/2025-10-24-floyd-shivambu-fires-deputy-nolubabalo-mcinga-over-unsanctioned-meeting-with-mk-partys-jacob-zuma/ |title= Floyd Shivambu fires deputy Nolubabalo Mcinga over unsanctioned meeting with Jacob Zuma |author= Lunga Mzangwe |publisher= Mail & Guardian |date= 24 Oktober 2025 |access-date= 26 Oktober 2025 }}</ref> *'''27 Oktober''': Die Suid-Afrikaanse Adjunkpresident (en ANC Adjunkpresident) [[Paul Mashatile]] het partylede tydens 'n byeenkoms in [[Ekurhuleni Metropolitaanse Munisipaliteit|Ekurhuleni]] meegedeel dat die ANC nie genoeg gedoen het om die lewens van Suid-Afrikaners te verbeter nie, en gesê dat die party daarvoor aanspreeklikheid moet neem. Hy het ook gevra vir beter aanstellings van staatsamptenare in die toekoms.<ref name= "Mashatile: ANC has failed to improve South Africa">{{cite web|url= https://mg.co.za/politics/2025-10-27-mashatile-anc-has-failed-to-improve-south-africa/ |title= Mashatile: ANC has failed to improve South Africa |author= Lunga Mzangwe |publisher= Mail & Guardian |date= 27 Oktober 2025 |access-date= 29 Oktober 2025 }}</ref> *'''3 November''': Die Suid-Afrikaanse president Cyril Ramaphosa het herbevestig dat die Regering van Nasionale Eenheid (RNE) sal voortgaan. Hy het verder gesê dat die 16 maande oue koalisieregering vasbeslote was om meer maniere te vind om saam te werk, en te fokus op hoe om die lewens van Suid-Afrikaners die beste te verbeter. Die aankondiging het gevolg op 'n terugtrekking (strategiese sessie) met RNE-partyleiers, sonder 'n agenda en 'n mandaat om sake privaat te hou, sodat leiers vrylik met mekaar kon praat oor hoe om die beste saam te werk in die voortgesette RNE. President Ramaphosa het gesê die terugtrekking het "uitsonderlik goed verloop", dat leiers die RNE se vordering en transformasiewerk gevier het, en dat verdere sulke vergaderings sou plaasvind. Ander RNE-partyleiers het ook verklaar dat die terugtrekking 'n sukses was.<ref name= "‘The GNU is here to stay’: Ramaphosa">{{cite web|url= https://www.timeslive.co.za/politics/2025-11-03-the-gnu-is-here-to-stay-ramaphosa |title= ‘The GNU is here to stay’: Ramaphosa |author= |publisher= Times Live |date= 3 November 2025 |access-date= 7 November 2025 }}</ref> *'''4 November''': Die Verkiesingskommissie het bevestig dat 508 politieke partye geregistreer het om aan die plaaslike verkiesings van 2026 deel te neem. Die totaal het 62 nuwe partye sedert die laaste munisipale verkiesing ingesluit. Van die 508 partye was 295 op nasionale vlak geregistreer, terwyl 404 op provinsiale vlak geregistreer was.<ref name= "IEC Confirms 508 Political Parties Registered">{{cite web|url= https://www.enca.com/news/iec-confirms-508-political-parties-registered |title= IEC Confirms 508 Political Parties Registered |author= |publisher= eNCA |date= 4 November 2025 |access-date= 27 November 2025 }}</ref> *'''6 November''': Helen Zille, die federale voorsitter van die Demokratiese Alliansie (DA), het verklaar dat haar party vier voormalige senior lede van die African National Congress (ANC) in die Wes-Kaap verwelkom het om by die DA aan te sluit, insluitend Neville Delport, die ANC se voormalige provinsiale sekretaris in die Wes-Kaap. Die verskuiwing het gevolg op interne verdeeldheid in die ANC, nadat die nasionale leierskap onlangs sy provinsiale uitvoerende strukture herkonfigureer het. Zille het gesê die vier voormalige ANC-lede het die DA direk genader en verklaar dat hulle nie saamstem met die rigting waarin die ANC op pad is nie, en versoek het om by die DA aan te sluit.<ref name= "Helen Zille: Senior ANC WC members joining DA driven by disillusionment, not money">{{cite web|url= https://www.ewn.co.za/2025/11/06/helen-zille-senior-anc-western-cape-members-joining-da-driven-by-disillusionment-not-money |title= Helen Zille: Senior ANC WC members joining DA driven by disillusionment, not money |author= Celeste Martin |publisher= EWN |date= 6 November 2025 |access-date= 8 November 2025 }}</ref> *'''5 Desember''': Die Verkiesingskommissie van Suid-Afrika het aangekondig dat hulle 'n nuwe [[podsending]]platform en 'n opgedateerde WhatsApp-kanaal in 2026 sal loods, as deel van 'n inisiatief om meer jong Suid-Afrikaners te motiveer om aan die [[Demokrasie|demokratiese proses]] deel te neem deur in verkiesings te stem.<ref name= "South Africa to launch elections podcast to attract young voters">{{cite web|url= https://htxt.co.za/2025/12/south-africa-to-launch-elections-podcast-to-attract-young-voters/ |title= South Africa to launch elections podcast to attract young voters |author= Luis Monzon |publisher= htxt |date= 5 Desember 2025 |access-date= 6 Desember 2025 }}</ref> ===2026=== *'''20 Januarie''': Leier van die Patriotiese Alliansie en Minister van Sport, Kuns en Kultuur, [[Gayton McKenzie]], het verontwaardiging ontlok oor sy optrede, wat daartoe gelei het dat Suid-Afrika onttrek het aan die 61ste Venesië Biënnale, 'n kontemporêre kunsuitstalling met 'n internasionale aanhang. McKenzie het 'n onafhanklike kuratoriale paneel se eenparige keuse van 'n werk deur die kunstenaar Gabrielle Goliath tersyde gestel. Goliath se langlopende opvoeringswerk ''Energy'' spreek temas soos geslagsgebaseerde geweld en die oorlog in Gaza aan. Dus het McKenzie se besluit vrae laat ontstaan oor of sy optrede deur sensuur en politieke inmenging gemotiveer was.<ref name= "South Africa pulls out of Venice Biennale after Minister McKenzie overrules curators">{{cite web|url= https://www.ewn.co.za/2026/01/20/south-africa-pulls-out-of-venice-biennale-after-minister-mckenzie-overrules-curators |title= South Africa pulls out of Venice Biennale after Minister McKenzie overrules curators |author= Kabous Le Roux |publisher= EWN |date= 20 Januarie 2026 |access-date= 21 Januarie 2026 }}</ref> *'''21 Januarie''': Helen Zille het bevestig dat sy nie vir nog 'n termyn as Voorsitter van die Federale Raad van die Demokratiese Alliansie sal staan nie. Zille het gesê sy is van voorneme om te fokus op haar veldtog om Johannesburg se volgende burgemeester te word, en verklaar dat sy voel haar taak is nou om te probeer om plaaslike regering te help herstel, met funksionele metro's wat Suid-Afrika as geheel bevoordeel.<ref name= "Zille rules out standing for another term as DA's Federal Council chair">{{cite web|url= https://www.ewn.co.za/2026/01/21/zille-rules-out-standing-for-another-term-as-das-federal-council-chair |title= Zille rules out standing for another term as DA's Federal Council chair |author= Lindsay Dentlinger |publisher= EWN |date= 21 Januarie 2026 |access-date= 24 Januarie 2026 }}</ref> *'''22 Januarie''': Die Suid-Afrikaanse kunstenaar Gabrielle Goliath het besluit om PA-leier en Minister van Sport, Kuns en Kultuur, Gayton McKenzie, te dagvaar oor sy besluit om haar uitstalling by die 61ste Venesië Biënnale-geleentheid te onttrek. Goliath se prokureurs het die Gauteng-afdeling van die Hooggeregshof in Pretoria gevra om te verklaar dat McKenzie se pogings om in te meng met die onafhanklike keurkomitee se besluit om haar werk te kies, te belemmer, ongrondwetlik, onwettig en ongeldig was. Hulle het die hof verder gevra om McKenzie se besluit om haar kunswerk van die geleentheid te onttrek, tersyde te stel en hom te verbied om enige verdere stappe te doen om in te meng met of te belemmer om by die 61ste Venesië Biënnale vertoon te word.<ref name= "Artist Gabrielle Goliath sues Gayton McKenzie over cancellation of work for Venice Biennale">{{cite web|url= https://www.dailymaverick.co.za/article/2026-01-22-artist-gabrielle-goliath-sues-gayton-mckn-mckenzie-over-cancellation-of-work-for/ |title= Artist Gabrielle Goliath sues Gayton McKenzie over cancellation of work for Venice Biennale |author= Niren Tolsi |publisher= ''Daily Maverick'' |date= 22 Januarie 2026 |access-date= 24 Januarie 2026 }}</ref> *'''26 Januarie''': Die president van ActionSA, [[Herman Mashaba]], het aangekondig dat twee politieke formasies formeel met sy party saamgesmelt het, 'n stap wat hy gesê het nog 'n mylpaal in die groeiende konsolidasie van opposisiemagte voor die plaaslike regeringsverkiesing van 2026 was. Hy het aangekondig dat die Azanian Independent Community Movement en die Creatives Congress Movement saamgesmelt het, met ActionSA en sodoende ActionSA se openbare verteenwoordiging met sewe plaaslike raadslede verhoog, wat die party se nasionale totaal tot byna 150 verteenwoordigers opstoot.<ref>Mbalenhle Butale (26 Januarie 2026). ActionSA boosts representation ahead of 2026 elections with new councillors. MSN, https://www.msn.com/en-za/news/other/actionsa-boosts-representation-ahead-of-2026-elections-with-new-councillors/ar-AA1V0z3V?ocid=BingNewsVerp Besoek 27 Januarie 2026.</ref> *'''31 Januarie''': Helen Zille, voorsitter van die DA se federale raad het bekend gemaak dat die DA se interne peilings daarop dui dat die party ‘n volstrekte meerderheid in Tshwane tydens die munisipale verkiesing kan behaal.<ref>Van der Westhuizen, Gert. 1 Februarie 2026. DA kan Tshwane vat, wys sy eie peilings. [[Netwerk24]]. https://www.netwerk24.com/nuus/politiek/da-kan-tshwane-vat-wys-sy-eie-peilings-20260201-0912 Besoek 2 Februarie 2026.</ref> *'''4 Februarie''': Die leier van die DA, [[John Steenhuisen]], verklaar dat hy nie vir herverkiesing as die DA-party se leier in April 2026 sal staan nie. Die DA sal dus ‘n nuwe leier vir die munisipale verkiesing in 2026 verkies.<ref>News24, ‘Mission accomplished’ for Steenhuisen as he bows out of DA leadership contest. 4 Februarie 2026. https://www.news24.com/politics/live-steenhuisen-briefing-on-matters-of-national-importance-20260204-0431 Besoek 7 Februarie 2026.</ref> *'''14 Februarie''': [[Willie Spies]] word as burgemeesterskandidaat van die VF+ vir die [[Stad Tshwane Metropolitaanse Munisipaliteit|Tshwane Metropolitaanse Munisipaliteit]] aangekondig.<ref>Heyns, Tania, 14 Februarie 2026. Die politikus en die prkureur: VF+ het twee burgermeesterkandidate in Tswane. Maroela Media. https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/die-politikus-en-die-prokureur-vf-het-twee-burgemeesterskandidate-in-tshwane/ Besoek 1 Mei 2026.</ref> *'''16 Februarie''': Die leier van ActionSA, [[Herman Mashaba]], het aangekondig dat hy vir sy party se nominasie vir die burgemeestersverkiesing van Johannesburg sal meeding.<ref name= "Mashaba makes his move as he enters race for Joburg mayor">{{cite web|url= https://www.news24.com/southafrica/news/mashaba-makes-his-move-as-he-enters-race-for-joburg-mayor-20260216-0582 |title= Mashaba makes his move as he enters race for Joburg mayor |author= Alex Patrick |publisher= news24 |date= 16 Februarie 2026 |access-date= 17 Februarie 2026 }}</ref> *'''20 Februarie''': Helen Zille, die federale uitvoerende leier van die Demokratiese Alliansie, het in Johannesburg se Wyk 102 veldtog gevoer vir Bea Campbell-Cloete, wat gehoop het om die wyk se nuwe raadslid te word. Wyk 102 bestaan uit die voorstede Bryanston, Hurlingham, Blairgowrie, Bordeaux en Randburg se middestad. Indien Campbell-Cloete die wyk se volgende raadslid word, sal haar proporsionele verteenwoordiging (PR) raadslid se setel vakant word. Dit sal Zille toelaat om daardie setel te vul en by die Johannesburgse Stadsraad aan te sluit, wat Zille beplan om te doen indien die geleentheid hom voordoen. Ten spyte daarvan dat Wyk 102 tradisioneel 'n DA-vesting is, het die party gesê dat hulle niks aan die toeval oorlaat nie en steeds 'n gefokusde veldtog voer.<ref name= "Political chess: Ward 102 win could unlock Zille’s path to the Joburg mayoral chain">{{cite web|url= https://www.news24.com/politics/political-chess-ward-102-win-could-unlock-zilles-path-to-the-joburg-mayoral-chain-20260220-0464 |title= Political chess: Ward 102 win could unlock Zille’s path to the Joburg mayoral chain |author= Alex Patrick |publisher= news24 |date= 20 Februarie 2026 |access-date= 21 Februarie 2026 }}</ref> Zille het daarna besluit om nie op die tadsraad te dien nie en voltyds op haar veltog te konsentreer. *'''21 Februarie''': ActionSA het aangekondig dat hul leier, [[Herman Mashaba]], hul kandidaat vir burgemeester van Johannesburg sal wees, nadat hy as die voorkeurkandidaat uit 'n kortlys van vyf na vore gekom het.<ref name= "Herman Mashaba Named ActionSA Joburg Mayoral Candidate">{{cite web|url= https://www.enca.com/breaking-news-herman-mashaba-named-actionsa-joburg-mayoral-candidate |title= Herman Mashaba Named ActionSA Joburg Mayoral Candidate |author= |publisher= eNCA |date= 21 Februarie 2026 |access-date= 22 Februarie 2026 }}</ref> *'''23 Februarie''': Die [[Msunduzi Plaaslike Munisipaliteit]] het tydens 'n media-inligtingsessie aangekondig dat munisipale werknemers wat verbonde is aan die uMkhonto weSizwe Party (MKP) gekoppel is aan beweerde [[sabotasie]] van die munisipaliteit se waterinfrastruktuur. Daar is opgemerk dat die watertoevoer na regeringsinstellings ingemeng is en 'n wateronderbreking tot gevolg gehad het. Die munisipaliteit het gesê die inmenging was polities gemotiveerd en het bevestig dat hulle 'n ondersoek na die saak van stapel gestuur het.<ref name= "MK Party-linked municipal workers accused of sabotaging Pietermaritzburg water supply">{{cite web|url= https://www.news24.com/southafrica/news/mk-party-linked-municipal-workers-accused-of-sabotaging-pietermaritzburg-water-supply-20260223-0704 |title= MK Party-linked municipal workers accused of sabotaging Pietermaritzburg water supply |author= Sakhiseni Nxumalo |publisher= news24 |date= 23 Februarie 2026 |access-date= 24 Februarie 2026 }}</ref> *'''26 Februarie''': 'n Voormalige ActionSA Johannesburg PR-raadslid het die party verlaat om by die Demokratiese Alliansie aan te sluit. Mandla Nyaqela het ActionSA-leier [[Herman Mashaba]] daarvan beskuldig dat hy 'n diktator is en gesê dat geen keuse of outonomie aan die partylede gegee is nie, en dat almal moes stem volgens wat Mashaba wou hê. Hy het 'n voorbeeld van 'n komende Johannesburgse raadsvergadering aangehaal om 'n adjunkburgemeester te verkies, waar hy gesê het dat alle ActionSA-raadslede aangesê is om volgens Mashaba se besluit te stem, en hy het verder beweer dat die party 'n kultus was. Ongeveer 50 ander ActionSA-lede het die party verlaat en terselfdertyd by die DA aangesluit. Die lede was meestal van [[Soweto]] en was voorheen by vyf ActionSA-takke, insluitend Dobsonville, Zondi, Jabulani, Braamfischerville en Mofolo. DA Federale uitvoerende-voorsitter en Johannesburgse burgemeesterskandidaat Helen Zille het die nuwe partylede verwelkom tydens 'n vergadering in Dobsonville, Soweto op 26 Februarie 2026, waar sy gesê het dat daar verwag word dat verskeie meer ActionSA-lede by die DA sal aansluit.<ref name= "Mashaba ‘is a dictator’: ActionSA councillor defects to DA, along with Soweto branches">{{cite web|url= https://www.news24.com/southafrica/news/mashaba-is-a-dictator-actionsa-councillor-defects-to-da-along-with-soweto-branches-20260226-0650 |title= Mashaba ‘is a dictator’: ActionSA councillor defects to DA, along with Soweto branches |author= Alex Patrick |publisher= news24 |date= 26 Februarie 2026 |access-date= 26 Februarie 2026 }}</ref><ref name= "Zille welcomes former ActionSA member Mandla Nyaqela to DA">{{cite web|url= https://www.ewn.co.za/2026/02/26/zille-welcomes-former-actionsa-member-mandla-nyaqela-to-da |title= Zille welcomes former ActionSA member Mandla Nyaqela to DA |author= Alpha Ramushwana |publisher= EWN |date= 26 Februarie 2026 |access-date= 26 Februarie 2026 }}</ref> *'''27 Februarie''': Die burgemeester van Kaapstad, [[Geordin Hill-Lewis]], het aangekondig dat hy vir die posisie van Leier van die Demokratiese Alliansie sal staan. Met die bekendstelling van sy veldtog in Elsie's River het hy gesê dat hy 'n diep liefde vir Suid-Afrika het en die land wil laat werk. Sy kandidatuur vir die rol is genomineer deur mede-DA-lid en Minister van Basiese Onderwys, [[Siviwe Gwarube]], wat gesê het sy doen dit met oortuiging en glo in 'n nuwe generasie leiers. By die aankondiging het senior partylede die DA se beduidende voortgesette suksesse met regering en dienslewering in Kaapstad uitgelig.<ref name= "Time to renew — Hill-Lewis declares bid for DA’s top job">{{cite web|url= https://www.dailymaverick.co.za/article/2026-02-27-time-to-renew-hilllewis-declares-bid-for-das-top-job/ |title= Time to renew — Hill-Lewis declares bid for DA’s top job |author= Alpha Ramushwana |publisher= [[Daily Maverick]] |date= 27 Februarie 2026 |access-date= 28 Februarie 2026 }}</ref> *'''27 Februarie''': Die Demokratiese Alliansie (DA) se Gautengse Wetgewerleier, [[Solly Msimanga]], het bevestig dat hy 'n nominasie aanvaar het om vir die posisie van DA Federale Voorsitter te staan. By sy aankondiging in Pretoria het Msimanga, wat die party sedert 2023 in die Gautengse Wetgewer gelei het, gesê hy is nederig oor die nominasie en gesê dat hy dit nie vir titel of prestige aanvaar nie, maar vir 'n doel. Hy het hom daartoe verbind om te werk om die aantal DA-burgemeesters buite die Wes-Kaap te verhoog.<ref name= "Geordin Hill-Lewis, Solly Msimanga Enter DA Leadership Race">{{cite web|url= https://www.enca.com/news-top-stories/geordin-hill-lewis-solly-msimanga-enter-da-leadership-race |title= Geordin Hill-Lewis, Solly Msimanga Enter DA Leadership Race |author= |publisher= eNCA |date= 27 Februarie 2026 |access-date= 1 Maart 2026 }}</ref> *'''28 Februarie''': Daar is berig dat Suid-Afrikaners die meerderheid van die politieke skenkings wat vir die tydperk September tot Desember 2025 verklaar is, aan die Demokratiese Alliansie gegee het. Van die totale veldtogbefondsing wat aan die vyf politieke partye gegee is wat skenkings vir daardie tydperk verklaar het, het Suid-Afrikaanse skenkers meer as 89% aan die DA gegee.<ref name= "DA gets lion’s share of R35m political donations declared for September to December">{{cite web|url= https://www.news24.com/politics/da-gets-lions-share-of-r35m-political-donations-declared-for-september-to-december-20260227-1143 |title= DA gets lion’s share of R35m political donations declared for September to December |author= Jan Gerber |publisher= news24 |date= 28 Februarie 2026 |access-date= 2 Maart 2026 }}</ref> *'''1 Maart''': Die [[Demokratiese Alliansie]] het verklaar dat, gebaseer op vorige kiesersopkomsdata, indien 490 000 geregistreerde DA-kiesers in Johannesburg in die munisipale verkiesings opdaag en op beide stembriewe vir die DA stem, die party 'n volstrekte meerderheid in die Johannesburg Metropolitaanse Munisipaliteit sou verseker.<ref name= "DA needs 490000 voters to win outright majority in Joburg, says Zille">{{cite web|url= https://www.businessday.co.za/politics/2026-03-01-da-needs-490000-voters-to-win-outright-majority-in-joburg-says-zille/ |title= DA needs 490000 voters to win outright majority in Joburg, says Zille |author= Hajra Omarjee |publisher= Business Day |date= 1 Maart 2026 |access-date= 4 Maart 2026 }}</ref> *'''3 Maart''': Meer aankondigings is gemaak met betrekking tot diegene wat vir topposisies in die DA se Federale Uitvoerende Gesag staan. Die party se Nasionale Vergadering Huisvoorsitter [[Werner Horn]] en Adjunkminister van Finansies [[Ashor Sarupen]] het veldtogte vir die rol van Federale Raadsvoorsitter van stapel gestuur.<ref name= "After Zille: The battle for the DA’s power engine begins">{{cite web|url= https://www.news24.com/politics/after-zille-the-battle-for-the-das-power-engine-begins-20260303-0528 |title= After Zille: The battle for the DA’s power engine begins |author= Velani Ludidi |publisher= news24 |date= 3 Maart 2026 |access-date= 4 Maart 2026 }}</ref> *'''9 Maart''': Die Verkiesingskommissie het begin met 'n landwye poging vir aanlyn kieserregistrasie. Die Kommissie het alle in aanmerking komende burgers aangemoedig om sy OVK-selfbedieningsportaal te gebruik om te registreer, hul besonderhede op te dateer en hul kieserstatus aanlyn na te gaan, voor die verkiesingsdag. Verder het die Kommissie ook begin om sy registrasieveldtogte en burgerlike opvoedingspogings by skole en universiteite te verhoog.<ref name= "IEC Pushes Online Voter Registration Ahead Of 2026 Municipal Polls">{{cite web|url= https://www.enca.com/news-top-stories/iec-pushes-online-voter-registration-ahead-2026-municipal-polls |title= IEC Pushes Online Voter Registration Ahead Of 2026 Municipal Polls |author= |publisher= eNCA |date= 9 Maart 2026 |access-date= 14 Maart 2026 }}</ref> *'''1 April''': Daar is berig dat die Verkiesingskommissie van Suid-Afrika (OVK) besig was om meer as 70 000 werknemers te werf en op te lei om te help met die registrasienaweek wat op 20 en 21 Junie 2026 plaasvind. Die OVK het sy verkiesingslogo en slagspreuk, "Get Up, Show Up, Vote", by die Gallagher-konferensiesentrum onthul. OVK-voorsitter Mosotho Moepya het gesê albei is ontwerp om die jeugstem te lok.<ref name= "IEC to recruit over 70k staffers to oversee voter registration weekend">{{cite web|url= https://www.ewn.co.za/2026/04/01/iec-to-recruit-over-70k-staffers-to-oversee-voter-registration-weekend |title= IEC to recruit over 70k staffers to oversee voter registration weekend |author= Alpha Ramushwana |publisher= EWN |date= 1 April 2026 |access-date= 4 April 2026 }}</ref> *'''3 April''': [[News24]] het berig oor hoe die DA-kandidaat vir Johannesburg se burgemeester, Helen Zille, 'n nuwe soort veldtog voer - een wat humor en [[sosiale media]] gebruik om ernstige infrastruktuurkwessies aan te spreek. Zille het gesê sy voer 'n digitale-eerste veldtog wat 'n aanpassing was van hoe die verbruik van nuus en media in die algemeen as gevolg van tegnologie ontwikkel het. Sy het haar jong veldtogspan geprys vir innoverend wees en vir enigiets gereed wees, wat die veldtoginhoud prettig maak. news24 het ook opgemerk hoe die ANC-beheerde Stad Johannesburg aandag gegee het aan infrastruktuurkwessies onmiddellik nadat Zille se veldtog inhoud daaroor vrygestel het. Dit, ten spyte daarvan dat dieselfde probleme reeds deur inwoners deur amptelike kanale aangemeld is.<ref name= "TikTok and trenches: Zille’s digital election campaign stunts shake up Joburg politics">{{cite web|url= https://www.news24.com/southafrica/news/tiktok-and-trenches-zilles-digital-election-campaign-stunts-shake-up-joburg-politics-20260402-1228 |title= TikTok and trenches: Zille’s digital election campaign stunts shake up Joburg politics |author= Alex Patrick |publisher= news24 |date= 3 April 2026 |access-date= 4 April 2026 }}</ref> *'''12 April''': Tydens die [[Demokratiese Alliansie Federale Kongres van 2026]] is [[Geordin Hill-Lewis]] as Federale Partyleier verkies en [[Solly Msimanga]] as die party se federale voorsitter. [[Solly Malatsi]], [[Cilliers Brink]] en [[Siviwe Gwarube]] is verkies as die drie adjunk-federale voorsitters. [[Ashor Sarupen]] is verkies tot voorsitter van die Federale Raad met JP Smith, Thomas Walters en Carl Pophaim as sy adjunkte.<ref name="MGResults">{{Cite web |last=Bega |first=Sheree |date=2026-04-12 |title=Hill-Lewis takes helm of DA leadership |url=https://mg.co.za/politics/2026-04-12-hill-lewis-takes-helm-of-da-leadership/ |access-date=2026-04-12 |website=The Mail & Guardian |language=en-ZA}}</ref> Die federale leierskap wat by hierdie kongres verkies is, sal die party na die 2026 Suid-Afrikaanse munisipale verkiesing lei.<ref>{{Cite web |last=Kotze |first=Dirk |date=2026-02-10 |title=South Africa’s biggest opposition party will head to municipal elections with new leaders: what does it all mean? |url=http://theconversation.com/south-africas-biggest-opposition-party-will-head-to-municipal-elections-with-new-leaders-what-does-it-all-mean-275404 |access-date=2026-02-22 |website=The Conversation |language=en-US}}</ref> *'''12 April''': Die drie partye [[Build One South Africa]], [[GOOD]] en [[RISE Mzansi]] kondig aan dat die samesmelting bekend as [[Unite for Change]] op ys te plaas en gesê dat "dit nie effektief geïmplementeer kan word onder die druk van 'n verkiesingsveldtog nie. Gevolglik het die partye bepaal dat die beste opsie is om individueel aan die plaaslike regeringsverkiesing van 2026 deel te neem en daarna konsolidasie na te streef".<ref>{{Cite web |last=Ludidi |first=Velani |title=‘Unite for Change’ stalls as BOSA breaks ranks with new merger |url=https://www.news24.com/southafrica/news/unite-for-change-stalls-as-bosa-breaks-ranks-with-new-merger-20260414-1093 |access-date=2026-04-14 |website=News24 |language=en-US}}</ref> *'''16 April''': Die leier van die Ekonomiese Vryheidsvegters (EFF), Julius Malema, is tot vyf jaar tronkstraf gevonnis nadat hy skuldig bevind is aan aanklagte wat verband hou met die onwettige besit van 'n [[vuurwapen]] en ammunisie, die openbare afvuur van 'n vuurwapen en roekelose bedreiging. Die dade is deur Malema tydens 'n saamtrek gepleeg. Daar is bevind dat hierdie dade deur Malema voor die geleentheid beplan is. Malema is ook onbevoeg verklaar om 'n vuurwapen te besit. Vonnisoplegging het in die Oos-Londense Landdroshof plaasgevind.<ref name= "Julius Malema sentenced to direct imprisonment and fines">{{cite web|url= https://www.citizen.co.za/news/south-africa/courts/julius-malema-sentenced-to-direct-imprisonment-and-fines/ |title= Julius Malema sentenced to direct imprisonment and fines |author= Vhahangwele Nemakonde and Molefe Seeletsa |publisher= The Citizen |date= 16 April 2026 |access-date= 16 April 2026 }}</ref> *'''30 April''': President Cyril Ramaphosa het die datum van die verkiesing aangekondig, dit sal op 4 November 2026 plaasvind.<ref>{{Cite web|url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2026-04-30-save-the-date-4-november-local-government-election-date-announced-by-ramaphosa/|title=Save the date: 4 November local government election date announced by Ramaphosa|last=O'Regan|first=Victoria|date=2026-04-30|website=Daily Maverick|language=en|access-date=2026-05-05}}</ref> * '''5 Mei:''' [[Fadiel Adams]], parlementslid en stigter en leier van die [[National Coloured Congress]]], is deur die Taakspan vir Politieke Moorde (PKTT) in hegtenis geneem op aanklagte van bedrog en die verydeling of belemmering van die regsproses. Die polisie het verklaar dat "die taakspan ontdek het dat mnr. Adams ingemeng het met die nou veroordeelde en gevonnisde huurmoordenaar op 'n baie sensitiewe en gevorderde stadium van die polisie se ondersoek. Hierdie inmenging was in verband met die moordsaak van voormalige ANC Jeugliga sekretaris-generaal, Sindiso Magaqa, wat in Julie 2017 in Umzimkhulu in KwaZulu-Natal vermoor is <ref>{{Cite web |last=Eyaaz |date=2026-05-05 |title=MP Fadiel Adams fails to surface as an arrest warrant is issued in the Sindiso Magaqa case |url=https://mg.co.za/politics/2026-05-05-mp-fadiel-adams-fails-to-surface-as-an-arrest-warrant-is-issued-in-the-sindiso-magaqa-case/ |access-date=2026-05-29 |website=The Mail & Guardian |language=en-ZA}}</ref> * '''8 Mei:''' Die konstitusionele hof beslis dat die Parlement se stemming in 2022 om nie die verslag van die Phala Phala-saak na 'n onafhanklike paneel te verwys soos deur die reëls van die Nasionale Vergadering beoog nie, ongrondwetlik was en tersyde gestel is en gelas het dat afsettingsverrigtinge teen President plaasvind. Human Rights Watch neem kennis van die vlaag van xenofobiese geweld wat stede soos Durban, Pretoria en Johannesburg oorstroom het, gelei deur vigilante groepe soos [[March and March]]. March and March se leier, [[Jacinta Ngobese-Zuma]], het bewerings van [[xenofobie]] ontken en eerder herhaal dat die organisasie se doel is om die regering onder druk te plaas om strenger immigrasiewette af te dwing.<ref>{{Cite web |last=Nene |first=Ntuthuzelo |title=March and March Movement leader denies xenophobia accusations over rallies |url=https://www.ewn.co.za/2026/05/24/march-and-march-movement-leader-denies-xenophobia-accusations-over-rallies#state=0bbea3ee-cc74-4c65-974c-b01f69cecab8&session_state=91b3ef5e-f770-92d9-6d32-6ab4dfb6776e&iss=https://sso.primedia-service.com/realms/EWN&code=786b624c-5d33-7ffd-6a69-f27eb97d4561.91b3ef5e-f770-92d9-6d32-6ab4dfb6776e.7865df4f-044e-4ac4-9da8-d9dfb92948ff |access-date=2026-05-28 |website=EWN |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-05-20 |title=South Africa: New Waves of Xenophobic Attacks {{!}} Human Rights Watch |url=https://www.hrw.org/news/2026/05/20/south-africa-new-waves-of-xenophobic-attacks |access-date=2026-05-28 |language=en}}</ref> * '''28 Mei:''' Die Demokratiese Alliansie het geskiedenis gemaak deur 'n munisipale wyksetel in [[Evaton]], [[Emfuleni Plaaslike Munisipaliteit|Emfuleni]] te wen. Hulle het die 100% swart dorpswyk van die ANC afgeneem in 'n tussenverkiesing vir die eerste keer in die demokratiese geskiedenis.<ref>{{Cite web |last=Sussman |first=Wayne |date=2026-05-28 |title=DA makes history with first Gauteng township ward victory in Evaton West |url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2026-05-28-da-makes-history-with-first-gauteng-township-ward-victory-in-evaton-west/ |access-date=2026-05-28 |website=Daily Maverick |language=en}}</ref> *'''7 Junie''': Wes-Kaapse LPV en [[GOOD]]-sekretaris-generaal Brett Herron is aangekondig as die burgemeesterskandidaat van Kaapstad vir beide GOOD en [[RISE Mzansi]].<ref name= "Brett Herron announced as joint GOOD and Rise Mzansi mayoral candidate for Cape Town">{{cite web|url= https://www.ewn.co.za/2026/06/07/brett-herron-announced-as-joint-good-and-rise-mzansi-mayoral-candidate-for-cape-town |title= Brett Herron announced as joint GOOD and Rise Mzansi mayoral candidate for Cape Town |author= Thabiso Goba |publisher= EWN |date= 7 Junie 2026 |access-date= 7 Junie 2026 }}</ref> *'''18 Junie''': Die Speaker van die Nasionale Vergadering, [[Thoko Didiza]], het die aanklagte van minagting van die Parlement teen die EFF-leier [[Julius Malema]] na die Komitee vir Bevoegdhede en Voorregte verwys. Dit was as gevolg van Malema se voortgesette weiering om om verskoning te vra vir die gebruik van sy platform om 'n regter te ondervra wat in 2019 teen die EFF beslis het. Malema is beveel om om verskoning te vra nadat die Parlement in 2021 'n aanbeveling van die Etiekkomitee aangeneem het dat hy dit moes doen.<ref name= "Malema in trouble in Parliament for flouting 5-year-old order to apologise to judge">{{cite web|url= https://www.news24.com/politics/malema-in-trouble-in-parliament-for-flouting-5-year-old-order-to-apologise-to-judge-20260618-0989 |title= Malema in trouble in Parliament for flouting 5-year-old order to apologise to judge |author= Suné Payne |publisher= news24 |date= 18 Junie 2026 |access-date= 20 Junie 2026 }}</ref> *[[Lêer:Electoral Commission Voter Registration Sign in Cape Town, for the 2026 South African Local Elections.jpg|duimnael|Kiesersregistrasieplakaat van die Verkiesingskommissie in Kaapstad vir die 2026 Suid-Afrikaanse Plaaslike Verkiesings.]]'''20 Junie''': Die Verkiesingskommissie het 'n kieserregistrasienaweek aangebied en stemlokale regoor Suid-Afrika oopgemaak om in aanmerking komende burgers 'n gerieflike geleentheid te gee om te registreer, hul besonderhede op te dateer of te kyk of hulle op die kieserslys verskyn, voor die November-verkiesings. Die Kommissie het ook bevestig dat Suid-Afrikaners aanlyn kan registreer of hul besonderhede kan opdateer deur middel van sy Kiesersinligtingsportaal.<ref name= "It's voter registration weekend: Here's five things you need to know">{{cite web|url= https://www.ewn.co.za/2026/06/19/its-voter-registration-weekend-heres-five-things-you-need-to-know |title= It's voter registration weekend: Here's five things you need to know |author= Thandoluhle Ngcobo |publisher= EWN |date= 19 Junie 2026 |access-date= 20 Junie 2026 }}</ref> *'''22 Junie''': Die Verkiesingskommissie het die resultate van sy suksesvolle kieserregistrasienaweek aangekondig. Dit het gesê dat ongeveer 90% van die registrasies by fisiese stemlokale plaasgevind het, en dat jong Suid-Afrikaners en nuwe kiesers die meerderheid van die registrasies uitgemaak het.<ref name= "IEC Announces Voter Registration Weekend Results">{{cite web|url= https://www.enca.com/news-top-stories-videos/watch-iec-announces-voter-registration-weekend-results |title= IEC Announces Voter Registration Weekend Results |author= |publisher= eNCA |date= 22 Junie 2026 |access-date= 23 Junie 2026 }}</ref> Die Kommissie het gesê dat hulle 'n totaal van 2,9 miljoen registrasies oor die naweek aangeteken het - 'n verbetering teenoor die 1,7 miljoen geregistreerdes gedurende die registrasienaweek tydens die 2021 plaaslike verkiesings. Verder was 477 174 (16%) van die geregistreerdes nuwe kiesers. Die totale aantal geregistreerde Suid-Afrikaanse kiesers na die naweek was 28,5 miljoen. Die Kommissie het bevestig dat 'n tweede kiesersregistrasienaweek sou plaasvind, van 1 tot 2 Augustus.<ref name= "IEC recorded 2.9-million voter registration transactions this weekend">{{cite web|url= https://www.timeslive.co.za/politics/2026-06-22-iec-recorded-29-million-voter-registration-transactions-this-weekend/ |title= IEC recorded 2.9-million voter registration transactions this weekend |author= Sisanda Mbolekwa |publisher= Times LIVE |date= 22 Junie 2026 |access-date= 23 Junie 2026 }}</ref> *'''24 Junie''': ANC Minister van Finansies, [[Enoch Godongwana]], het die ANC Johannesburg Burgemeester, [[Dada Morero]], in kennis gestel van planne om die oordrag van fondse van die nasionale regering na Johannesburg te stop, effektief vanaf Vrydag 26 Junie 2026, tensy 'n bevredigende verduideliking van waarom dit nie moet gebeur nie, voor dan deur die Tesourie ontvang is. Dit het gevolg op Godongwana wat in April 2026 aan Morero geskryf het, hom in kennis gestel het van oortredings van die Munisipale Finansiële Bestuurswet, en gedreig het om befondsingsoordragte (R8 miljard in billike deelinkomste) af te sny. Die Stad Johannesburg het teen die wense van die Tesourie voortgegaan met 'n begroting en het nie voldoende verduidelikings vir sy finansiële praktyke ingedien nie, volgens Godongwana. As sodanig het die Minister sy voorneme verklaar om voort te gaan met die beëindiging van oordragte, deur Artikel 216(2) van die Grondwet in te roep. Die Demokratiese Alliansie het met regstappe teen die Minister van Finansies gedreig tensy hy ingryp om te probeer om die finansiële situasie in Johannesburg op te los.<ref name= "Godongwana plans to stop transfer of funds to Joburg after it adopted unfunded budget">{{cite web|url= https://www.news24.com/southafrica/godongwana-plans-to-stop-transfer-of-funds-to-joburg-after-it-adopted-unfunded-budget-20260624-1219 |title= Godongwana plans to stop transfer of funds to Joburg after it adopted unfunded budget |author= Jenna Verster |publisher= news24 |date= 24 Junie 2026 |access-date= 25 Junie 2026 }}</ref> *'''30 Junie''': President Cyril Ramaphosa het kabinetsveranderinge aangekondig. Voormalige ANC-minister [[Dina Pule]] is aangestel om die pos van Minister van Maatskaplike Ontwikkeling te vul wat vakant gelaat is deur die ontslag van Sisisi Tolashe. Talle veranderinge is op versoek van die Demokratiese Alliansie aangebring, as 'n formele lid van die RNE. Voormalige partyleier [[John Steenhuisen]] is verskuif na die posisie van Adjunkminister van Handel, Nywerheid en Mededinging. [[Willie Aucamp]] vervang hom as Minister van Landbou. [[David Maynier]], wat voorheen as Wes-Kaapse Provinsiale Minister van Onderwys gedien het, vervang Aucamp in sy vorige rol as Minister van Bosbou, Visserye en die Omgewing. Ander DA-aanstellings was [[Alexandra Abrahams]] as Adjunkminister van Elektrisiteit en Energie, [[Jack Bloom]] as Adjunkminister van Water en Sanitasie, en [[Yusuf Cassim]] as Adjunkminister van Hoër Onderwys.<ref name= "Ramaphosa announces cabinet reshuffle">{{cite web|url= https://businesstech.co.za/news/government/865094/ramaphosa-announces-cabinet-reshuffle/ |title= Ramaphosa announces cabinet reshuffle |author= |publisher= BusinessTech |date= 30 Junie 2026 |access-date= 2 Julie 2026 }}</ref> *'''3 Julie''': Ernstige watertekorte wat vir verskeie weke in [[Ratanda]], die [[Lesedi Plaaslike Munisipaliteit]], veroorsaak intense diensleweringsprotesoptogte. Betogers versper hoofroetes en stop ekonomiese aktiwiteit. Toenemende geweld het gelei tot die brand van die burgemeester se huis en die plundering van nabygeleë besighede. Botsings tussen wetstoepassing en inwoners lei daartoe dat die polisie rubberkoeëls afvuur.<ref>{{Cite web |date=2026-07-03 |title=IPID investigates shooting as tensions rise in Ratanda - eNCA |url=https://www.enca.com/top-stories/ipid-investigates-shooting-tensions-rise-ratanda |access-date=2026-07-03 |website=www.enca.com |language=en}}</ref> *'''25 Julie''': Die [[Ekonomiese Vryheidsvegters]] (EFF) het sy verkiesingsmanifes bekend gestel en sy burgemeesterskandidate vir die munisipale verkiesing aangekondig tydens die party se 13de verjaardagviering by die Thohoyandou-stadion in [[Thohoyandou]]. Die party het die [[Verenigde Nasies]] se spesiale rapporteur oor die reg op gesondheid, dr. [[Tlaleng Mofokeng]], as sy burgemeesterskandidaat vir die Stad Johannesburg aangewys. Die party het ook EFF-nasionale voorsitter [[Nontando Nolutshungu]] vir die Stad Kaapstad, [[Omphile Maotwe]] vir die Stad Tshwane, [[Hlengiwe Mkhaliphi]] vir eThekwini, voormalige raadspeaker Nthabiseng Tshivenga vir die Stad Ekurhuleni, [[Sam Matiase]] vir Mangaung, [[Sinawo Thambo]] vir Nelson Mandelabaai en Mkhululi Dlevu vir Buffalo City aangewys. Die party het verder kandidate vir verskeie "strategiese" munisipaliteite aangekondig, waaronder Lawrence Mapoulo vir Polokwane, party-adjunkpresident [[Godrich Gardee]] vir Mbombela, Israel Monaise vir Rustenburg en [[Florence Tito]] vir Sol Plaatje.<ref>{{Cite web|url=https://www.citizen.co.za/news/south-africa/politics/eff-2026-mayoral-candidates-eight-metropolitan-municipalities/|title=Here are the EFF's 2026 mayoral candidates for the eight metropolitan municipalities|last=Westerdale|first=Jarryd|date=2026-07-25|website=The Citizen|language=en|access-date=2026-07-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ewn.co.za/in-pics-eff-2026-local-government-elections-manifesto/|title=IN PICS {{!}} EFF 2026 local government elections manifesto|website=EWN|language=en|access-date=2026-07-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.timeslive.co.za/politics/2026-07-25-eff-deploys-top-brass-to-key-metros-as-malema-unveils-mayoral-candidates/|title=EFF deploys top brass to key metros as Malema unveils mayoral candidates|last=Tandwa|first=Lizeka|date=2026-07-25|website=TimesLIVE|language=en|access-date=2026-07-25}}</ref> *'''29 Julie 2026''': Die SA Verkiesingskommissie het aangekondig dat die totale aantal geregistreerde politieke partye in die aanloop tot die plaaslike verkiesings 620 bereik het. Dit verteenwoordig 'n toename van meer as 100 partye sedert Maart dieselfde jaar. Die Kommissie het ook verklaar dat 76 partye en 39 onafhanklike kandidate begin het om hul Aanlyn Kandidaatnominasiestelsel (ONCS) te gebruik. Die Verkiesingskommissie het ook bevestig dat hulle, gebaseer op aanvraag, op 'n totaal van 23 699 stemlokale vir die 2026-verkiesings besluit het. Laastens het die Kommissie bevestig dat hul tweede en laaste kieserregistrasienaweek oor 1 en 2 Augustus 2026 gehou sal word.<ref name= "Get the party started: SA’s ballot paper now has 620 to choose from">{{cite web|url= https://www.news24.com/politics/get-the-party-started-sas-ballot-paper-now-has-620-to-choose-from-20260729-0902 |title= Get the party started: SA’s ballot paper now has 620 to choose from |author= Siyamtanda Capa |publisher= news24 |date= 29 Julie 2026 |access-date= 30 Julie 2026 }}</ref> *'''1 Augustus 2026''': Die Verkiesingskommissie het aangekondig dat hulle gedurende die eerste dag van hul tweede registrasienaweek 'n verdere 30 000 nuwe kieserregistrasies aangeteken het.<ref name= "Final voter registration weekend sees 238,000 transactions by midday, says IEC">{{cite web|url= https://insidemetros.co.za/2026/08/01/final-voter-registration-weekend-sees-238000-transactions-by-midday-says-iec/ |title= Final voter registration weekend sees 238,000 transactions by midday, says IEC |author= |publisher= Inside Metros |date= 1 Augustus 2026 |access-date= 2 Augustus 2026 }}</ref> *'''3 Augustus 2026''': Die Verkiesingskommissie het bevestig dat oor die twee dae van hul laaste kieserregistrasienaweek 'n totaal van 299 000 nuwe kieserregistrasies aangeteken is. Daarom was die totale nuwe kieserregistrasies oor die twee registrasienaweke 754 000. Die Kommissie het bevestig dat die totale geregistreerde kiesers ongeveer 29 miljoen was, en dat aanlynregistrasie op 7 Augustus 2026 sou sluit.<ref name= "IEC adds 754 000 new voters over two registration weekends">{{cite web|url= https://mg.co.za/news/south-africa/2026-08-03-iec-adds-754-000-new-voters-over-two-registration-weekends/ |title= IEC adds 754 000 new voters over two registration weekends |author= Nkateko Joseph Mabasa |publisher= Mail & Guardian |date= 3 August 2026 |access-date= 4 Augustus 2026 }}</ref> *'''4 Augustus 2026''': Nadat hy beheer oor die partyfinansies geneem het, het Jacob Zuma [[John Hlophe]] as uMkhonto weSizwe Party (MKP) se Eerste Adjunkpresident afgedank en sy eie seun, Duduzane Zuma, in die rol aangestel. Verder het Jacob Zuma sy langdurige bondgenoot Nathi Nhleko uit die rol van Nasionale Voorsitter van die party verwyder en hom met Mxolisi Phakathi vervang.<ref name= "Zuma dumps Hlophe, appoints son Duduzane as MK Party's first deputy president">{{cite web|url= https://mg.co.za/politics/2026-08-04-zuma-dumps-hlophe-appoints-son-duduzane-as-mk-party-s-first-deputy-president/ |title= Zuma dumps Hlophe, appoints son Duduzane as MK Party's first deputy president |author= |publisher= Mail & Guardian |date= 4 Augustus 2026 |access-date= 6 Augustus 2026 }}</ref> * '''8 Augustus 2026''': Die Demokratiese Alliansie (DA) het amptelik sy manifes vir die plaaslike verkiesings bekendgestel. Die bekendstelling van die Nasionale Manifes vir die Verkiesing 2026 is in [[Johannesburg]] gehou, met die hooftoespraak gelewer deur partyleier [[Geordin Hill-Lewis]]. Voorheen het die manifes werkswinkels onder die DA se lede ondergaan en die week voor die bekendstellingsgeleentheid deur die DA se Federale Raad goedgekeur. By die bekendstelling het die DA Nasionale Tesourie-data, munisipale ouditstatistieke en infrastruktuurmetrieke gebruik om te ondersoek hoe dit, in tegniese terme, sou verbind tot die verbetering van dienslewering. Die tegniese bloudruk het gefokus op die afbakening van nutsdienste-inkomste om in infrastruktuurontwikkeling te belê, die beëindiging van die kaderontplooiing waarop ander partye staatgemaak het, en die aanstelling van personeel op grond van meriete, insluitend finansiële kundiges, beplanners en ingenieurs.<ref name= "DA Sets National Manifesto Launch For 8 August 2026">{{cite web|url= https://www.da.org.za/2026/07/da-sets-national-manifesto-launch-for-08-august-2026 |title= DA Sets National Manifesto Launch For 8 Augustus 2026 |author= |publisher= Democratic Alliance |date= 22 July 2026 |access-date= 12 Augustus 2026 }}</ref><ref name= "From promises to prescriptions: How DA’s manifesto got granular on fixing municipalities">{{cite web|url= https://www.news24.com/politics/from-promises-to-prescriptions-how-das-manifesto-got-granular-on-fixing-municipalities-20260808-0953 |title= From promises to prescriptions: How DA’s manifesto got granular on fixing municipalities |author= Norman Masungwini |publisher= news24 |date= 9 Augustus 2026 |access-date= 12 Augustus 2026 }}</ref> * '''19 Augustus 2026''': Tydens sy tweede verskyning voor die [[Madlanga-kommissie]] het [[Fadiel Adams]] – ’n geskorste parlementslid en leier van die [[National Coloured Congress]] – erken dat hy vir die kommissie gelieg het oor die ontvangs van sy e-posse. Adams het aanvanklik beweer dat hy ’n foutiewe skootrekenaar herhaaldelik na die parlement se IT-afdeling gestuur het, en dit as rede aangevoer waarom hy nie die kommissie se e-pos oor vrae wat hy moes beantwoord, ontvang het nie. Die parlement het dit egter betwis en verklaar dat hulle nie daarvan bewus was dat Adams se amptelike toestel nie in werking was nie. Tydens sy tweede verskyning voor die kommissie het Adams gesê dat hy die e-pos wel ontvang, maar dit toe vergeet het. Toe die kommissie hom oor sy plasings op [[sosiale media]] uitvra, het Adams gesê: "Vergeet wat ek op sosiale media sê; dis ek wat die helfte van die tyd soos ’n dwaas optree".<ref name="I Take The Commission Seriously - Fadiel Adams">{{cite web|url= https://www.enca.com/news-top-stories/i-take-commission-seriously-fadiel-adams |title= I Take The Commission Seriously - Fadiel Adams |author= |publisher= eNCA |date= 19 Augustus 2026 |access-date= 21 Augustus 2026}}</ref> *'''23 Augustus 2026''': Die African National Congress (ANC) het versuim om sy verbintenis na te kom om sy finale burgemeesterskandidate vir Suid-Afrika se munisipaliteite voor die 2026-verkiesing aan te kondig. Tydens 'n geleentheid in Sandton het die party in plaas daarvan 'n sogenaamde "kortlys" van heelwat meer kandidate bekend gemaak; gevolglik is daar, slegs sowat twee maande voor die verkiesing, steeds nie onthul wie onder die ANC-vaandel om die burgemeestersposte in Suid-Afrika sal meeding nie. Dit staan in skrille kontras met ander partye, soos die Demokratiese Alliansie (DA), wat reeds vir meer as 'n jaar veldtogte voer met toegewyde kandidate vir sekere metro's. Anonieme ANC-insiders het aan lede van die media gesê die rede vir hierdie verloop van sake was dat die ANC-leierskap verdeeld was en uiteenlopende prioriteite gehad het, en daarom nie oor nominasies kon ooreenkom nie.<ref name="Chaos and collapse: How factional warfare torpedoed the ANC's mayoral candidate unveiling">{{cite web|url= https://www.news24.com/politics/chaos-and-collapse-how-factional-warfare-torpedoed-the-ancs-mayoral-candidate-unveiling-20260822-1147 |title= Chaos and collapse: How factional warfare torpedoed the ANC's mayoral candidate unveiling |author= Norman Masungwini |publisher= news24 |date= 23 Augustus 2026 |access-date= 26 Augustus 2026}}</ref> *'''25 Augustus 2026''': Grandi Theunissen, die voormalige koukusleier van die VF+ in Tshwane, het by die Demokratiese Alliansie (DA) aangesluit ná 32 jaar by die [[Vryheidsfront Plus]]. Theunissen het as lid van die burgemeesterskomitee gedien onder die DA se [[Cilliers Brink]] toe laasgenoemde burgemeester van Tshwane was – 'n metro waarvan die stad Pretoria deel uitmaak. Brink voer veldtog om daardie posisie in die 2026-verkiesing te herwin. Theunissen het gesê hy het gesien hoe die VF+ probeer om talle DA-burgemeesters in die Wes-Kaap uit hul amp te stem; hy het verklaar dat hy nie sulke politieke maneuvers steun nie en nie sou toelaat dat dit 'n koalisie in Tshwane in gevaar stel nie.<ref name="Freedom Front Plus leader leaves the party he’s been a part of for 32 years to join the Democratic Alliance">{{cite web|url= https://newsday.co.za/south-africa/25793/freedom-front-plus-leader-leaves-the-party-hes-been-a-part-of-for-32-years-to-join-the-democratic-alliance/ |title= Freedom Front Plus leader leaves the party he’s been a part of for 32 years to join the Democratic Alliance |author= |publisher= Newsday |date= 25 Augustus 2026 |access-date= 26 Augustus 2026}}</ref> *'''27 Augustus 2026''': Die OVK het onafhanklike kandidate en politieke partye daaraan herinner dat 28 Augustus 2026 die sperdatum vir die indiening van kandidaatnominasies in alle munisipaliteite is. Die OVK het kandidate en partye aangemoedig om toe te sien dat hul nominasies ruim voor die sperdatum ingedien word, ten einde 'n naatlose oorgang na die prosesse wat op nominasie volg, moontlik te maak. Die Kommissie het verder verklaar dat die Aanlyn Stelsel vir Kandidaatnominasies (OCNS) en OVK-kantore nie vir indienings na die sperdatum beskikbaar sou wees nie, en dat die sperdatum gebaseer is op die verkiesingstydtafel, wat nie gewysig of waaroor onderhandel kon word nie.<ref name="Electoral Commission reminds Political Parties and Independent Candidates of the 28 August deadline for Candidate Nominations">{{cite web|url= https://www.elections.org.za/content/About-Us/News/Electoral-Commission-reminds-Political-Parties-and-Independent-Candidates-of-the-28-August-deadline-for-Candidate-Nominations/ |title= Electoral Commission reminds Political Parties and Independent Candidates of the 28 August deadline for Candidate Nominations |author= Electoral Commission of South Africa |publisher= Electoral Commission of South Africa |date= |access-date= 19 September 2026 }}</ref> *'''28 Augustus 2026''': Daar is gerapporteer dat skenkings aan politieke partye vir die eerste kwartaal altesaam R116 miljoen beloop het. R104 miljoen (ongeveer 90%) is aan die Demokratiese Alliansie (DA) geskenk – moontlik 'n aanduiding van steun vir die komende verkiesing. Intussen het die ANC te kampe gehad met probleme rakende nakoming ten opsigte van die skenkings wat hy ontvang het.<ref name="R116m in party donations, but ANC’s R15m raises compliance questions">{{cite web|url= https://www.enca.com/news-top-stories/r116m-party-donations-ancs-r15m-raises-compliance-questions |title= R116m in party donations, but ANC’s R15m raises compliance questions |author= |publisher= eNCA |date= 28 Augustus 2026 |access-date= 29 Augustus 2026}}</ref> *'''31 Augustus 2026''': Daar is berig dat die African National Congress (ANC) die sperdatum vir die indiening van kandidaatregistrasies in ses munisipaliteite gemis het. Die party het dit aan "tegniese probleme" met die OVK se stelsel toegeskryf, maar die OVK het dit betwis en verklaar dat daar geen probleme met die indieningstelsel was nie en dat ander partye suksesvol kon indien.<ref name="Councillor candidate submissions: IEC says technical glitches could have been on the ANC's side">{{cite web|url= https://www.citizen.co.za/news/south-africa/politics/councillor-candidate-submissions-iec-says-technical-glitches-could-have-been-on-the-ancs-side/ |title= Councillor candidate submissions: IEC says technical glitches could have been on the ANC's side |author= |publisher= The Citizen |date= 2026 |access-date= 19 September 2026 }}</ref> Die ANC se verklarings het gebots met dié van die vorige dag, toe die party se sekretaris-generaal, [[Fikile Mbalula]], gesê het dat die ANC die sperdatum sonder enige probleme nagekom het.<ref name="Parties scramble to meet IEC’s candidate deadline for November 4 vote">{{cite web|url= https://www.timeslive.co.za/news/2026-08-29-parties-scramble-to-meet-iecs-candidate-deadline-for-november-4-vote/ |title= Parties scramble to meet IEC’s candidate deadline for November 4 vote |author= Thabo Mokone; Kgothatso Madisa |publisher= TimesLIVE |date= 30 Augustus 2026 |access-date= 19 September 2026 }}</ref> *'''2 September 2026:''': Die voorsitter van die OVK, Mosotho Moepya, het gesê 142 072 kandidate is genomineer om aan die munisipale verkiesings van 4 November deel te neem. 'n Totaal van 299 politieke partye en 127 onafhanklike kandidate het die aanlyn kandidaatnominasiestelsel gebruik om hul lyste in te dien, terwyl nog 205 politieke partye en 634 onafhanklike kandidate hul lyste handmatig ingedien het. Die voorsitter van die OVK het gesê 40 241 proporsionele verteenwoordigingskandidate, 100 856 wykskandidate en 975 onafhanklike kandidate sou aan die verkiesings deelneem, 'n toename van 43% in die deelnamekoers in 2021. 'n Totaal van 227 politieke partye het op nasionale vlak deelgeneem, 33 op provinsiale vlak, 49 op metrovlak en 237 op distriksvlak. Moepya het gesê die OVK sal van 4 tot 16 September met 'n kandidaatverifikasie- en finaliseringsproses begin.<ref>Gert van der Westhuizen, 2 September 2026, 42 000 meer kandidate in munisipale verkiesing as in 2021. Netwerk 24. https://www.netwerk24.com/plaaslikeverkiesing/2026/42000-meer-kandidate-in-munisipale-verkiesing-as-in-2021-20260902-1050 Besoek 4 September 2026.</ref> *'''3 September 2026''': Thembinkosi Mjuza, 'n voormalige ANC-raadslid in [[Gugulethu]] (Kaapstad se Wyk 39), het die ANC verlaat om by die Demokratiese Alliansie (DA) aan te sluit. Daar is aangekondig dat hy in die 2026-verkiesing onder die DA-vaandel sou meeding in dieselfde wyk waarin hy voorheen gedien het. Mjuza het gesê hy het gefrustreerd geraak met die ANC se fokus op partyfaksionalisme eerder as op dienslewering. Hy het besef dat hy dieselfde beginsels as die DA deel en het gevolglik besluit om by die party aan te sluit.<ref name="DA is the way to go: Party's newest recruit was sitting ANC councillor in Cape Town">{{cite web|url= https://www.news24.com/politics/da-is-the-way-to-go-partys-newest-recruit-was-sitting-anc-councillor-in-cape-town-20260903-0884 |title= DA is the way to go: Party's newest recruit was sitting ANC councillor in Cape Town |author= |publisher= News24 |date= 3 September 2026 |access-date= 4 September 2026}}</ref> *'''15 September 2026''': Volgens tradisie het president Cyril Ramaphosa die stemdag vir die 2026-verkiesing tot 'n openbare vakansiedag verklaar. Hy het alle geregistreerde kiesers aangemoedig om van die geleentheid gebruik te maak om hul demokratiese reg en burgerlike plig uit te oefen deur in die verkiesing te stem, en kiesers daaraan herinner dat dit 'n manier is om dienslewering in hul gemeenskappe te beïnvloed.<ref name="President Ramaphosa declares Election Day - 4 November 2026 – as a public holiday">{{cite web|url= https://thepresidency.gov.za/president-ramaphosa-declares-election-day-4-november-2026-public-holiday |title= President Ramaphosa declares Election Day - 4 November 2026 – as a public holiday |author= |publisher= The Presidency of the Republic of South Africa |date= 15 September 2026 |access-date= 19 September 2026 }}</ref> *'''16 September 2026''': Die Verkiesingshof het die ANC se appèl van die hand gewys om 181 raadslidkandidate op die stembrief te laat insluit nadat die party die sperdatum vir die indiening van kandidate gemis het. Die uitspraak het beteken dat daardie kandidate nie aan die 2026-verkiesing sou deelneem nie, en dat die ANC gevolglik geen kandidate in daardie wyke sou hê nie. Die ANC het gesê hy sal teen die uitspraak appelleer.<ref name="ANC fails in bid to get 181 candidates on election ballot">{{cite web|url= https://www.enca.com/news-top-stories/anc-fails-bid-get-181-candidates-election-ballot |title= ANC fails in bid to get 181 candidates on election ballot |author= |publisher= eNCA |date= |access-date= 19 September 2026 }}</ref> Die Demokratiese Alliansie (DA) het die Verkiesingshof se besluit verwelkom. In 'n amptelike verklaring het die DA gesê dat, aangesien daar van alle partye verwag is om aan dieselfde sperdatum vir indiening te voldoen, die hof se uitspraak billik was. Die party het ook bevestig dat hy daarin geslaag het om kandidaatnominasies in te dien vir alle wyke wat by die 2026-verkiesing ingesluit is.<ref name="DA welcomes Electoral Court ruling that deadlines are deadlines">{{cite web|url= https://www.da.org.za/2026/09/da-welcomes-electoral-court-ruling-that-deadlines-are-deadlines |title= DA welcomes Electoral Court ruling that deadlines are deadlines |author= Democratic Alliance |publisher= Democratic Alliance |date= 15 September 2026 |access-date= 19 September 2026 }}</ref> *'''15 Oktober 2026''': Die [[Konstitusionele Hof van Suid-Afrika|Konstitusionele Hof]] het met ’n meerderheidsbeslissing die ANC se appèl teen ’n beslissing van die Verkiesingshof gehandhaaf en die [[Onafhanklike Verkiesingskommissie]] (OVK) gelas om 181 van die party se kandidate in ses munisipaliteite by die plaaslike verkiesing van 4 November 2026 in te sluit. Die geskil het ontstaan omdat die ANC die vereiste kandidaatinligting en dokumente op die OVK se aanlyn stelsel gelaai en die deposito’s betaal het, maar nie die finale indieningstap voor die sperdatum voltooi het nie. Die beslissing het betrekking gehad op 130 kandidate vir proporsionele verteenwoordiging en 51 wykskandidate in die Oos-Kaap, KwaZulu-Natal en die Vrystaat. Die hof het sy bevel uitgereik met die redes daarvoor wat later sou volg.<ref>{{cite web |url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2026-10-15-mbalula-fires-da-warning-after-concourt-victory-nothing-binds-us-forever/ |title=Mbalula fires DA warning after ANC’s ConCourt victory — ‘Nothing binds us forever’ |last=Njilo |first=Nonkululeko |website=Daily Maverick |date=15 Oktober 2026 |access-date=15 Oktober 2026 |language=en}}</ref> ==Meningspeilings== {| class="wikitable sortable mw-datatable" style="text-align:center;font-size:90%;line-height:14px;" ! rowspan="2"|Peilingsorganisasie ! rowspan="2"|Veldwerkdatum ! rowspan="2"|Steekproef-<br>grootte ! class="unsortable" style="width:50px;" |[[African National Congress|ANC]] ! class="unsortable" style="width:60px;" |[[Demokratiese Alliansie|DA]] ! class="unsortable" style="width:50px;" |[[Umkhonto we Sizwe (politieke party)|MK]] ! class="unsortable" style="width:50px;" |[[Ekonomiese Vryheidsvegters|EFF]] ! class="unsortable" style="width:50px;" |[[Inkatha Vryheidsparty|IVP]] ! class="unsortable" style="width:50px;" |[[Vryheidsfront Plus|VF+]] ! class="unsortable" style="width:50px;" |[[ActionSA|ASA]] ! class="unsortable" style="width:50px;" |[[Patriotic Alliance|PA]] ! rowspan="2" class="unsortable" |[[Lys van politieke partye in Suid-Afrika|Ander]] ! rowspan="2"|Onseker{{Efn|Sluit onthouding en geen-antwoord reaksies in}} ! rowspan="2" data-sort-type="number"|Voorsprong |- ! data-sort-type="number" style="background:#016936;"| ! data-sort-type="number" style="background:#001489;"| ! data-sort-type="number" style="background:#000000;color:#FFFFFF;"| ! data-sort-type="number" style="background:#DE3831;"| ! data-sort-type="number" style="background:#C60800;"| ! data-sort-type="number" style="background:#FF8200;"| ! data-sort-type="number" style="background:#003D7C;"| ! data-sort-type="number" style="background:#00A651;"| |- |Social Research Foundation/The Common Sense<ref>{{cite web|url=https://www.thecommonsense.co.za/Polls/anc-leads-da-by-11-points-in-latest-poll|title=ANC loop DA met 11 punte voor in jongste peiling |website=The Common Sense}}</ref> |Maart 2026 |2&nbsp;222 |style="background:#CCFFCC;"|'''39%''' |28% |10% |6% |5% |4% |3% |3% |N.v.t. |N.v.t |style="background:#CCFFCC;"|11 |- |} {{notelist}} == Verwysings == {{Verwysings|4}} {{Verkiesings in Suid-Afrika}} [[Kategorie:Verkiesings in Suid-Afrika]] ffy6arp7r5kbi2w0bbqxkf4qifgfffj 0 456748 2979338 2975637 2026-10-16T11:36:27Z Aliwal2012 39067 /* 2026 – hede */ 2979338 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Audi R26 of Nico Hülkenberg (028A8505).jpg|duimnael|Nico Hülkenberg bestuur die Audi R26 tydens die [[2026 Australiese Grand Prix]]. Ongelukkig kon hy nie vir die ren wegspring nie, weens 'n meganiese fout met die motor.]] Die Duitse motorvervaardiger [[Audi]] het 'n kontrak om in [[Formule Een]] as 'n vervaardiger as die '''Audi F1-span''' mee te ding, vanaf die 2026-seisoen. Die Audi F1-span is gevorm deur die verkryging van [[Sauber Motorsport|Kick Sauber]], met enjins wat deur ''Audi Formula Racing GmbH'' ontwikkel word.<ref name="gert">{{Cite web|url=https://racingnews365.nl/officieel-audi-slaat-de-handen-ineen-met-formule-1-team|title=Officieel: Audi slaat de handen ineen met Formule 1-team|date=2022-10-26|website=racingnews365.nl}}</ref> == Agtergrond == In Augustus 2022 het die Duitse vervaardiger Audi aangekondig dat hy vanaf 2026 Formule 1-enjins gaan verskaf.<ref name="gert"/> In Oktober is aangekondig dat Audi die Sauber Formule 1-span oorgeneem het en met sy eie enjins sou meeding, wat beteken dat Audi 'n volledige fabriekspan word.<ref>{{en}}{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-sauber-to-become-audi-works-f1-team-from-2026.6EMJQ2LlvshgpCXdCR9xJl|title=Sauber to become Audi works F1 team from 2026|website=Formula 1® - The Official F1® Website|access-date=2025-04-18}}</ref> == Geskiedenis == In die [[2025 Formule Een-seisoen]] het [[Nico Hülkenberg]] en [[Gabriel Bortoleto]] vir Kick Sauber gejaag op meerjarige kontrakte en dus die eerste jaers geword wat vir die Audi Formule 1-span sal ry.<ref name=HUL>{{nl}}{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2518255-hulkenberg-stapt-na-dit-seizoen-over-van-haas-naar-sauber-dat-vanaf-2026-audi-wordt |titel=Hülkenberg stapt na dit seizoen over van Haas naar Sauber, dat vanaf 2026 Audi wordt |website=nos.nl |datum=2024-04-26}}</ref><ref name=BOR>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/formule-2-coureur-gabriel-bortoleto-2025-naar-sauber-line-up-compleet/ |titel=Formule 2-coureur Gabriel Bortoleto in 2025 naar Sauber, line-up compleet |achternaam=Nijhuis |voornaam=Matthijs |website=Formule1.nl |datum=2024-11-06 |bezochtdatum=2024-11-06}}</ref> Die hoofborg van Audi in die [[2026 Formule Een-seisoen|eerste seisoen]] is Revolut.<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/audi-presenteert-titelsponsor-nieuw-f1-team-2026 |titel=Audi presenteert titelsponsor nieuw F1-team 2026 |website=racingnews365.nl |datum=30 Julie 2025}}</ref> == Renuitslae == {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} === 2026 – hede === <div style="overflow-x:auto;"> {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%" |- ! Jaar ! Onderstel<br/>en bande ! Enjin ! Renjaers ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! 17 ! 18 ! 19 ! 20 ! 21 ! 22 ! 23 ! 24 ! Punte ! Plek |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan=3| [[2026 Formule Een-seisoen|2026]] |rowspan=3| Audi R26<br/>{{Pirelli}} |rowspan=3| Audi <br/>AFR26 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/> {{vlagikoon|AUS}} | [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/> {{vlagikoon|CHN}} | [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/> {{vlagikoon|JPN}} | [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br/> [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/> {{vlagikoon|CAN}} | [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br/> {{vlagikoon|MON}} | [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br/> [[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]] | [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/> {{vlagikoon|AUT}} | [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br/> {{vlagikoon|GBR}} | [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/> {{vlagikoon|BEL}} | [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/> {{vlagikoon|HUN}} | [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/> {{vlagikoon|NED}} | [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/> {{vlagikoon|AZE}} | [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{MY-VLAG}} | [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/> {{vlagikoon|SIN}} | [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/> {{vlagikoon|VSA}} | [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/> {{vlagikoon|MEX}} | [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/> [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/> {{vlagikoon|QAT}} | [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | |rowspan=3 bgcolor=efefef| '''23*''' |rowspan=3 bgcolor=efefef| '''8*''' |- |align=left|{{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''8 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |- |align=left|{{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! Jaar ! Inskrywer<br />en bande ! Onderstel<br />en enjin ! Renjaers !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 ! Punte ! Plek |} </div><!-- * ^'''†''' Die renjaer haal nie die einde nie, maar word wel geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die renafstand voltooi het.<br/>--> * '''*''' Seisoen is nog aan die gang. == Verwysings == {{Verwysings}} [[Kategorie:Formule Een-vervaardigers]] fbv54vstspjvfd0gsu7na9g5s8lhdcp 0 465116 2979147 2964941 2026-10-15T14:02:32Z DavidsKenan 212091 2979147 wikitext text/x-wiki {{gaan taal na}} 'n '''Skoolskietery''' is 'n gewapende aanval by 'n opvoedkundige instelling, wat die gebruik van 'n vuurwapen behels. Baie voorvalle van skoolskietery word ook as massaskietery gekategoriseer as gevolg van veelvuldige ongevalle.<ref>{{cite book |last1=Vossekuil |first1=Bryan |url=http://www2.ed.gov/admins/lead/safety/preventingattacksreport.pdf |title=The Final Report and Findings of the Safe School Initiative |date=2004 |publisher=United States Secret Service |location=Washington, DC |page=4 |display-authors=etal |access-date=March 1, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200915074756/https://www2.ed.gov/admins/lead/safety/preventingattacksreport.pdf |archive-date=September 15, 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.livescience.com/51429-mass-shootings-are-contagious.html|title=Mass Shootings Are Contagious|work=Live Science|access-date=March 5, 2018|archive-date=July 29, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190729062457/https://www.livescience.com/51429-mass-shootings-are-contagious.html|url-status=live}}</ref> Die Verenigde State beleef die hoogste aantal van sulke skietvoorvalle,<ref name="quartz20121214">{{cite news|url=http://qz.com/37015/how-school-killings-in-the-us-stack-up-against-36-other-countries-put-together/|title=How school killings in the US stack up against 36 other countries put together|first1=Simone|last1=Foxman|first2=Ritchie|last2=King|date=December 14, 2012|access-date=May 19, 2018|work=[[Quartz (publication)|Quartz]]|agency=[[Atlantic Media]]|archive-date=September 4, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190904195920/https://qz.com/37015/how-school-killings-in-the-us-stack-up-against-36-other-countries-put-together/|url-status=live}}</ref><ref name="postmedia20121214">{{cite news|url=http://o.canada.com/news/politics-and-the-nation/crime-and-justice/interactive-mass-shootings-around-the-world-since-1996|title=Interactive: School shootings around the world since 1996|first=William|last=Wolfe-Wylie|date=December 14, 2012|publisher=Postmedia Network|access-date=May 19, 2018|archive-date=April 15, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150415122054/http://o.canada.com/news/politics-and-the-nation/crime-and-justice/interactive-mass-shootings-around-the-world-since-1996}}</ref> met 50 keer meer gevalle as die ander G7-lande gekombineer tussen 2009 en 2018.<ref>{{cite news|first1=Chip|last1=Grabow|first2=Lisa|last2=Rose|title=The US has had 57 times as many school shootings as six other major industrialized nations combined|url=https://www.cnn.com/2018/05/21/us/school-shooting-us-versus-world-trnd/index.html|work=CNN|date=May 21, 2018|language=en}}</ref> Skoolskietery het 'n politieke debat ontlok oor vuurwapens, geweld, wapenregte, wapenbeheer en geen 'n verdraagsaamheidsbeleid, veral in die Verenigde State. Volgens studies sluit faktore agter skoolskietery in maklike toegang tot vuurwapens, gesinsdisfunksie, gebrek aan familietoesig, visie, en geestesiektes onder vele ander sielkundige kwessies in. Die hoofmotief van aanvallers was boeliegedrag vervolg deur dreigmente (75%) gevolg deur wraak (61%), terwyl 54% gerapporteer het dat hulle verskeie redes het in 'n poging om 'n probleem op te los, ingesluit (34%), selfmoord of depressie (27%) en aandagsoek of erkenning (24%).<ref name=":13">{{Cite book |url=https://www.hsdl.org/?abstract&did=727626 |title=School Shooter: A Quick Reference Guide |date=January 1969 |publisher=United States. Federal Bureau of Investigation National Center for the Analysis of Violent Crimes (U.S.) |access-date=March 19, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190327091459/https://www.hsdl.org/?abstract&did=727626 |archive-date=March 27, 2019 |url-status=live}}</ref> == Profilering == Die Verenigde State se geheime diens het die resultate van 'n studie oor 37 skoolskietvoorvalle, waarby 41 individue in die Verenigde State vanaf Desember 1974 deur Mei 2000 betrokke was.<ref name=":07">{{cite book |last1=Vossekuil |first1=Bryan |url=https://www2.ed.gov/admins/lead/safety/preventingattacksreport.pdf |title=The Final Report and Findings of the Safe School Initiative: Implications for the Prevention of School Attacks in the United States |last2=Fein |first2=Robert |last3=Reddy |first3=Marisa |last4=Borum |first4=Randy |last5=Modzeleski |first5=William |date=2004 |publisher=United States Secret Service and United States Department of Education |location=Washington, DC |access-date=March 8, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180420043456/https://www2.ed.gov/admins/lead/safety/preventingattacksreport.pdf |archive-date=April 20, 2018 |url-status=live}}</ref> In 'n vorige berig van 18 skoolskietery deur die Federale Buro vir Ondersoek (FBI), het hulle 'n profiel vrygestel wat skuts as middelklas beskryf het, eensame/vervreemde, ongemaklike, Kaukasiese mans wat toegang gehad het tot vuurwapens.<ref>{{Cite news|url=https://www.npr.org/sections/ed/2018/02/22/587334597/what-decades-of-covering-school-shootings-has-taught-me|title=What Decades Of Covering School Shootings Has Taught Me|work=NPR|access-date=March 19, 2018|language=en|archive-date=March 19, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180319033337/https://www.npr.org/sections/ed/2018/02/22/587334597/what-decades-of-covering-school-shootings-has-taught-me|url-status=live}}</ref> == Verwysings == {{verwysings}} ic3q8ss3lqm63l525sgf84smnb6amqi 2979148 2979147 2026-10-15T14:03:38Z DavidsKenan 212091 2979148 wikitext text/x-wiki {{gaan taal na}} 'n '''Skoolskietery''' is 'n gewapende aanval by 'n opvoedkundige instelling, wat die gebruik van 'n vuurwapen behels. Baie voorvalle van skoolskietery word ook as massaskietery gekategoriseer as gevolg van veelvuldige ongevalle.<ref>{{cite book |last1=Vossekuil |first1=Bryan |url=http://www2.ed.gov/admins/lead/safety/preventingattacksreport.pdf |title=The Final Report and Findings of the Safe School Initiative |date=2004 |publisher=United States Secret Service |location=Washington, DC |page=4 |display-authors=etal |access-date=March 1, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200915074756/https://www2.ed.gov/admins/lead/safety/preventingattacksreport.pdf |archive-date=September 15, 2020 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.livescience.com/51429-mass-shootings-are-contagious.html|title=Mass Shootings Are Contagious|work=Live Science|access-date=March 5, 2018|archive-date=July 29, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190729062457/https://www.livescience.com/51429-mass-shootings-are-contagious.html|url-status=live}}</ref> Die Verenigde State beleef die hoogste aantal van sulke skietvoorvalle,<ref name="quartz20121214">{{cite news|url=http://qz.com/37015/how-school-killings-in-the-us-stack-up-against-36-other-countries-put-together/|title=How school killings in the US stack up against 36 other countries put together|first1=Simone|last1=Foxman|first2=Ritchie|last2=King|date=December 14, 2012|access-date=May 19, 2018|work=[[Quartz (publication)|Quartz]]|agency=[[Atlantic Media]]|archive-date=September 4, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190904195920/https://qz.com/37015/how-school-killings-in-the-us-stack-up-against-36-other-countries-put-together/|url-status=live}}</ref><ref name="postmedia20121214">{{cite news|url=http://o.canada.com/news/politics-and-the-nation/crime-and-justice/interactive-mass-shootings-around-the-world-since-1996|title=Interactive: School shootings around the world since 1996|first=William|last=Wolfe-Wylie|date=December 14, 2012|publisher=Postmedia Network|access-date=May 19, 2018|archive-date=April 15, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150415122054/http://o.canada.com/news/politics-and-the-nation/crime-and-justice/interactive-mass-shootings-around-the-world-since-1996}}</ref> met 50 keer meer gevalle as die ander G7-lande gekombineer tussen 2009 en 2018.<ref>{{cite news|first1=Chip|last1=Grabow|first2=Lisa|last2=Rose|title=The US has had 57 times as many school shootings as six other major industrialized nations combined|url=https://www.cnn.com/2018/05/21/us/school-shooting-us-versus-world-trnd/index.html|work=CNN|date=May 21, 2018|language=en}}</ref> Skoolskietery het 'n politieke debat ontlok oor vuurwapens, geweld, wapenregte, wapenbeheer en 'n geen verdraagsaamheidsbeleid, veral in die Verenigde State. Volgens studies sluit faktore agter skoolskietery in maklike toegang tot vuurwapens, gesinsdisfunksie, gebrek aan familietoesig, visie, en geestesiektes onder vele ander sielkundige kwessies in. Die hoofmotief van aanvallers was boeliegedrag vervolg deur dreigmente (75%) gevolg deur wraak (61%), terwyl 54% gerapporteer het dat hulle verskeie redes het in 'n poging om 'n probleem op te los, ingesluit (34%), selfmoord of depressie (27%) en aandagsoek of erkenning (24%).<ref name=":13">{{Cite book |url=https://www.hsdl.org/?abstract&did=727626 |title=School Shooter: A Quick Reference Guide |date=January 1969 |publisher=United States. Federal Bureau of Investigation National Center for the Analysis of Violent Crimes (U.S.) |access-date=March 19, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190327091459/https://www.hsdl.org/?abstract&did=727626 |archive-date=March 27, 2019 |url-status=live}}</ref> == Profilering == Die Verenigde State se geheime diens het die resultate van 'n studie oor 37 skoolskietvoorvalle, waarby 41 individue in die Verenigde State vanaf Desember 1974 deur Mei 2000 betrokke was.<ref name=":07">{{cite book |last1=Vossekuil |first1=Bryan |url=https://www2.ed.gov/admins/lead/safety/preventingattacksreport.pdf |title=The Final Report and Findings of the Safe School Initiative: Implications for the Prevention of School Attacks in the United States |last2=Fein |first2=Robert |last3=Reddy |first3=Marisa |last4=Borum |first4=Randy |last5=Modzeleski |first5=William |date=2004 |publisher=United States Secret Service and United States Department of Education |location=Washington, DC |access-date=March 8, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180420043456/https://www2.ed.gov/admins/lead/safety/preventingattacksreport.pdf |archive-date=April 20, 2018 |url-status=live}}</ref> In 'n vorige berig van 18 skoolskietery deur die Federale Buro vir Ondersoek (FBI), het hulle 'n profiel vrygestel wat skuts as middelklas beskryf het, eensame/vervreemde, ongemaklike, Kaukasiese mans wat toegang gehad het tot vuurwapens.<ref>{{Cite news|url=https://www.npr.org/sections/ed/2018/02/22/587334597/what-decades-of-covering-school-shootings-has-taught-me|title=What Decades Of Covering School Shootings Has Taught Me|work=NPR|access-date=March 19, 2018|language=en|archive-date=March 19, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180319033337/https://www.npr.org/sections/ed/2018/02/22/587334597/what-decades-of-covering-school-shootings-has-taught-me|url-status=live}}</ref> == Verwysings == {{verwysings}} d5gtbupw7h8551h8s9qf44nshnkskmq 3 469588 2979186 2970294 2026-10-15T14:54:39Z Aliwal2012 39067 2979186 wikitext text/x-wiki == Welkom == {{Welkom}} Ek het [[Afrikaanse Grand Prix]] verander na [[Afrika Grand Prix]] om 'n misverstand met Afrikaans uit te skakel. Dankie vir jou vertaling hiervan! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 14:54, 15 Oktober 2026 (UTC) dvzob7s4kq4olb1r4uuakpqnht3hduf 2979187 2979186 2026-10-15T15:00:32Z Score Beethoven 48986 /* Welkom */ Antwoord 2979187 wikitext text/x-wiki == Welkom == {{Welkom}} Ek het [[Afrikaanse Grand Prix]] verander na [[Afrika Grand Prix]] om 'n misverstand met Afrikaans uit te skakel. Dankie vir jou vertaling hiervan! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 14:54, 15 Oktober 2026 (UTC) :Dankie [[Gebruiker:Score Beethoven|Score Beethoven]] ([[Gebruikerbespreking:Score Beethoven|kontak]]) 15:00, 15 Oktober 2026 (UTC) h2npnfosugjvjltj0qoquv3kvmrs4ny 0 469931 2979236 2974252 2026-10-15T20:16:28Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.6 2979236 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Wêrelderfenisgebied |ID=985bis-001 |beeld=[[Lêer:RNNP Amphitheatre.jpg|duimnael|Die Amfiteaterkranse gesien vanaf Tendele-kamp in die [[Royal Natal- Nasionale Park]], in die [[Drakensberge]].]] |naam=Maloti-Drakensberg-oorgrenspark |lande=[[Suid-Afrika]] en [[Lesotho]] |tipe=Oorgrenspark |kriteria=Natuurbewaring |streek=[[Suider-Afrika]] |jaar=2001}} Die '''Maloti-Drakensbergpark''' is 'n oorgrenspark en 'n [[Wêrelderfenisgebied]] wat bestaan uit die [[UKhahlamba-Drakensbergpark|uKhahlamba-Drakensberg Nasionale Park]] in Suid-Afrika en die Sehlathebe Nasionale Park in [[Lesotho]] en word gesamentlik deur die twee lande bestuur.<ref name=":1" /> Die park het uitsonderlike natuurskoon met [[Basalt|basaltiese]] en [[sandsteen]] kranse, boë, grotte en pilare. Daar is 'n verskeidenheid van habitatte met 'n [[biodiversiteit]] wat [[Endemie (ekologie)|endemiese]] plante en diere insluit, soos die [[baardaasvoël]] (''[[Gypaetus barbatus]]'') en die bedreigde [[kransaasvoël]] (''[[Gyps coprotheres]]''). Lesotho se Sehlabathebe Nasionale Park huisves ook die [[Maloti-rooivlerkie]] (''[[Pseudobarbus quathlambae]]''), ’n krities bedreigde visspesie wat slegs in hierdie park voorkom. Hierdie gebied het grotte en bakkranse met die grootste en mees gekonsentreerde versameling [[rotskuns]] in [[Afrika suid van die Sahara]], met duisende beelde geskilder deur die [[San]], wat vroeërjare hier gewoon het. == Geskiedenis == Die park het op 11 Junie 2001 tot stand gekom deur die Sehlabathebe Nasionale Park in die Koninkryk van [[Lesotho]] en die [[UKhahlamba-Drakensbergpark|uKhahlamba Drakensbergpark]] in [[KwaZulu-Natal]], [[Suid-Afrika]], te verbind.<ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/985/|title=Maloti-Drakensberg Park|last=|first=|website=UNESCO World Heritage Centre|language=en|access-date=2023-03-19}}</ref> Die [[Drakensberge]] is die hoogste gebied in die substreek met berg- en sub-Alpynse [[Ekostelsel|ekosisteme]]. Die hoogste piek is [[Thabana Ntlenyana]], wat 3&nbsp;482 meter hoog is. Daar is in 2008 voorgestel dat die [[Golden Gate-hoogland- Nasionale Park]], Sterkfonteindam Natuurreservaat en [[Royal Natal- Nasionale Park]] ([[KwaZulu-Natal]]) in Suid-Afrika; en die Bokong Natuurreservaat en Ts'ehlanyane Nasionale Park in Lesotho tot die Maloti-Drakensberg-oorgrenspark gevoeg word.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/uploads/nominations/985bis.pdf|title=NOMINATION OF SEHLABATHEBE NATIONAL PARK-SNP (as an extension to the uKhahlamba Drakensberg World Heritage Site—South Africa)}}</ref>  Die Maloti-Drakensberg Oorgrensbewarings- en Ontwikkelingsgebied is as 'n [[Vredespark]] bedoel en beslaan ongeveer 8&nbsp;113&nbsp;km², waarvan 5&nbsp;170&nbsp;km² (64%) in Lesotho is en 2&nbsp;943&nbsp;km² (36%) in KwaZulu-Natal.<ref>{{Cite web|url=https://dffeportal.environment.gov.za/portal/apps/webappviewer/index.html?id=7e27f116dd194c1f9d446dacc76fe483|title=Protected Areas Register (PAR)|website=Departement Bosbou, Visserye en die Omgewing|access-date=2026-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20220308035432/https://dffeportal.environment.gov.za/portal/apps/webappviewer/index.html?id=7e27f116dd194c1f9d446dacc76fe483|archive-date=2022-03-08|url-status=dead}}</ref> == Galery == <gallery> Lêer:Tugela falls.jpg|[[Tugelawaterval]] Lêer:Gyps coprotheres1.jpg|Die [[Kransaasvoël]] is 'n bedreigde spesie wat endemies is aan die streek. Lêer:Maloti-Drakensberg Park-113961.jpg|Sonsondergang oor die berge. Lêer:"Tugela Gorge" wandeling - Royal Natal National Park.jpg|'n Staproete in die Tugelakloof. </gallery> == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * [https://web.archive.org/web/20071222231212/http://www.kwazulunatal.gov.za/ KwaZulu-Natal Provinsiale Regering se tuisblad] ([[Internet Archive|geargiveer]]) * [http://www.kznwildlife.com/ Ezemvelo KZN Wildlife (voorheen bekend as Natalse Parkeraad)] * [http://www.peaceparks.org/ Vredesparke] * [https://web.archive.org/web/20040611002521/http://www.maloti.org.za/ Webwerf van die Maloti-Drakensberg-oorgrensbewaringsgebied] ([[Internet Archive|geargiveer]]) [[Kategorie:Bewaringsgebiede in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Wêrelderfenisgebiede in Suid-Afrika]] qfw5o3tgx6ispibw7oa747qdj1n6zkl 0 470168 2979325 2977199 2026-10-16T07:55:50Z Aliwal2012 39067 /* Inskrywings */ +{{BR-VLAG}} Rafael Câmara 2979325 wikitext text/x-wiki {{F1 seisoen | Vorige = 2026 | Huidige = 2027 | Volgende = 2028 }} [[Lêer:Formula One logo.svg|duimnael|260px|Formule 1 logo]] Die '''2027 [[Formule Een|Formule 1-seisoen]]''' is die 78ste Formule 1-seisoen. "Formule 1", amptelik die "FIA Formule Een Wêreldkampioenskap", is die hoogste klas in [[motorsport]] soos gedefinieer deur die [[Fédération Internationale de l'Automobile]] (FIA).<ref>{{En}}{{Cite web|url=https://www.fia.com/system/files/documents/fia_2026_f1_regulations_-_section_a_general_provisions_-_iss_03_-_2026-06-25.pdf|title=2026 Formula 1 Section A: General Regulatory Provisions - Issue 03|date=2026-06-25|website=fia.com}}</ref> Die kampioenskap sal na verwagting oor vier-en-twintig Grands Prix regoor die wêreld beslis word. Bestuurders en spanne sal onderskeidelik meeding om die titels van Wêreldbestuurderskampioen en Wêreldvervaardigerskampioen. == Algemeen == === Tegniese regulasies === Die tweede weergawe van die tegniese regulasies vir die 2027-seisoen is op 5 Augustus 2026 gepubliseer.<ref>{{en}}{{Cite web|url=https://www.fia.com/system/files/documents/fia_2027_f1_regulations_-_section_c_technical_-_iss_2_-_2026-08-05_0.pdf|title=2027 Formula 1 Section C: Technical Regulations - Issue 2|date=2026-08-05|website=fia.com}}</ref> Die enjinregulasies wat in 2026 ingestel is, word aangepas om die krag van die binnebrandenjin van 400 kW tot 420 kW te verhoog, terwyl die maksimum elektriese krag wat via die MGU-K gelewer kan word, van 350 kW tot 300 kW verminder word. Dit verander die kragverhouding van 53:47 na 58:42, waarna dit in 2028 na 60:40 sal verander.<ref>{{en}}{{cite web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/fias-wmsc-ratifies-f1-regulatory-changes-for-2027-and-2028.ACyRcPvBKo8LRiOleCSJU |titel=FIA's WMSC ratifies F1 regulatory changes for 2027 and 2028 |website=Formula1.com |datum=23 Junie 2026}}</ref> Saam is hierdie regulasieveranderinge bedoel om elektriese energie-uitputting te verminder en die behoefte aan 'lift-and-coast' of 'super clipping' op lang pylvakke te verminder.<ref>{{cite web |last=Nichol |first=Jake |title=What is super clipping in F1 and how does it work? |url=https://racingnews365.com/what-is-super-clipping-in-f1-and-how-does-it-work |website=RacingNews365 |date=3 March 2026 |access-date=13 September 2026}}</ref> Gevolglik sal brandstofverbruik met 5% toeneem, wat dit nodig maak om sekere renafstande van 305 km tot 290 km te verkort sodat spanne elemente van hul 2026-onderstelontwerpe kan voortsit, insluitend moontlik die brandstoftenk.<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/formule-1-teams-eens-over-kortere-races-vanaf-2027/ |titel=Formule 1-teams eens over kortere races vanaf 2027: minimale afstand omlaag naar 290 km |website=formule1.nl |datum=4 September 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=F1 Grand Prix distances set to be reduced for 2027 season along with introduction of 'hard stop' time on race days |url=https://www.skysports.com/f1/news/13590496/f1-grand-prix-distances-set-to-be-reduced-for-2027-season-along-with-introduction-of-hard-stop-time-on-race-days|website=Sky Sports |date=21 September 2026|access-date=22 September 2026}}</ref> Benewens enjinveranderinge, sal ratkas-homologasie ook vanaf 2027 geskrap word, wat spanne toelaat om hul ontwerp binne die seisoen te verander soos hulle goeddink.<ref name="regulatory changes">{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/regulatory-changes-for-2026-and-2027-agreed-at-latest-f1-commission-meeting.2wFfaMinLUT40dRVw3FeCC|title=Regulatory changes for 2026 and 2027 agreed at latest F1 Commission meeting |publisher=Formula One Management |date=21 September 2026 |access-date=21 September 2026}}</ref> === Sportregulasies === As gevolg van verfynings aan die brandstofvloeiregulasies vir 2027, sal elke wedren behalwe die Monaco Grand Prix nou 'n afstand van 290 hê. in plaas van 305 km (190 myl), wat beteken dat die wedrenafstand met twee of drie rondtes verminder sal word. Die FIA sal ook meer buigsaamheid kry om vrye oefensessies te verleng in geval van onderbrekings. Daarbenewens is die drie-uur-horlosie wat gebruik is om die lengte van 'n wedren te bepaal wanneer onderbrekings ingesluit word, geskrap en sal dit vervang word deur 'n harde stoptyd vir wedrenaktiwiteite. Die twee-uur wedrenperk sal dieselfde bly.<ref name="regulatory changes"/> == Inskrywings == Die ondergenoemde vervaardigers en bestuurders is onder kontrak om aan die 2027 Wêreldkampioenskap deel te neem. Alle spanne sal meeding met bande wat deur [[Pirelli]] verskaf word. Elke span moet ten minste twee bestuurders inskryf, een vir elk van die twee verpligte motors. <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {| class="wikitable" style="font-size: 80%;" !Inskrywer !Vervaardiger !Enjin !Nr. !Renjaer |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{FR-VLAG}} [[Gucci]] Racing Alpine Formula 1 Team !rowspan=2|[[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |rowspan=2|Mercedes<!-- Mercedes-AMG F1 M17 <br>E Performance--><ref name="AlpineMercedes">{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-alpine-stapt-vanaf-2026-over-op-mercedes-motoren/ |titel=Alpine stapt vanaf 2026 over op Mercedes-motoren |website=Formule 1.nl |datum=12 November 2024 |bezochtdatum=24 April 2025 }}</ref> |{{Center|10}} |{{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]]<ref name="Gasly">{{Citeer web|url=https://www.nu.nl/formule-1/6318484/gasly-verbindt-formule-1-toekomst-aan-alpine-met-meerjarig-contract.html |titel=Gasly verbindt Formule 1-toekomst aan Alpine met meerjarig contract |website=nu.nl |datum=2024-06-27}}</ref> |- |{{Center|43}} |{{nowrap|{{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]]<ref>{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/alpine-verlengt-contract-franco-colapinto-bevestigt-line-up-2026-paul-aron/ |titel=Alpine verlengt contract Franco Colapinto, bevestigt line-up voor 2026 |achternaam=Nijhuis |voornaam=Matthijs |datum=2025-11-07 |bezochtdatum=2025-11-07 |werk=Formule1.nl}}</ref>}} |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} Aston Martin Aramco F1-span !rowspan=2|[[Aston Martin F1|Aston Martin]] Aramco- [[Honda]] <!--|rowspan=2|AMR27<ref>{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/aston-martin/modeles.aspx |titel=Aston Martin Chassis |website=statsf1.com}}</ref>--> |rowspan=2|Honda<ref>{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/honda-neemt-tijd-nieuwe-aston-martin-motor-ontwikkelen-laatste-moment/ |titel=Honda neemt tijd voor nieuwe Aston Martin-motor: ‘Ontwikkelen tot het laatste moment’ |website=formule1.nl |datum=2025-03-05 |bezochtdatum=2025-04-24}}</ref> |{{Center|14}} |{{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]]<ref name=ALOSTR>{{Citeer web|url=https://www.formule1.nl/nieuws/aston-martin-kondigt-line-up-van-2027-en-komt-met-duidelijkheid-over-fernando-alonso/ |titel=Lance Stroll en Fernando Alonso tekenen bij en maken Aston Martin line-up 2027 compleet |website=formule1.nl |datum=2026-09-29}}</ref> |- |{{Center|18}} |{{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]]<ref name=ALOSTR/> <!--|align=center|1--> |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} Atlassian Williams Racing !rowspan=2|[[Williams F1|Atlassian Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] <!--|rowspan=2|[[Williams FW49|FW49]]--> | rowspan=2|Mercedes<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.reuters.com/sports/motor-sports/williams-f1-team-use-mercedes-engines-until-least-2030-2024-01-08/#:~:text=LONDON%2C%20Jan%208%20(Reuters),both%20parties%20announced%20on%20Monday. |titel=Williams F1 team to use Mercedes engines until at least 2030 |website=Reuters |datum=2024-01-08}}</ref> |{{Center|23}} |{{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]]<ref>{{en}}{{Citeer web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-williams-confirm-albon-for-2023-on-new-multi-year-contract.1rpexVv61cyqPW7h7La6LZ.html |titel=Williams confirm Albon for 2023 on new multi-year contract |website=Formula1.com |datum=2023-08-03}}</ref> |- |{{Center|55}} |{{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]]<ref>{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-carlos-sainz-williams-krabbel-meerjarig-contract-audi-red-bull-alex-albon/ |titel=Officieel: Carlos Sainz blijft bij Williams, zet krabbel onder meerjarig contract |website=formule1.nl |datum=2026-08-19 |bezochtdatum=2026-09-16}}</ref> <!--|align=center|1--> |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{DE-VLAG}} Audi Revolut F1-span<ref>{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/officieel-audi-slaat-de-handen-ineen-met-formule-1-team |titel=Officieel: Audi slaat de handen ineen met Formule 1-team |website=racingnews365.nl |datum=2022-10-26}}</ref><ref>{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/audi-presenteert-titelsponsor-nieuw-f1-team-2026 |titel=Audi presenteert titelsponsor nieuw F1-team 2026 |website=racingnews365.nl |datum=30 Julie 2025}}</ref> !rowspan=2|[[Audi F1-span|Audi]] <!--|rowspan=2|[[Audi R27|R27]]<ref>{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/audi/modeles.aspx |titel=Audi Chassis |website=statsf1.com}}</ref>--> |rowspan=2|Audi |{{Center|5}} |{{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]]<ref>{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/formule-2-coureur-gabriel-bortoleto-2025-naar-sauber-line-up-compleet/ |titel=Formule 2-coureur Gabriel Bortoleto in 2025 naar Sauber, line-up compleet |achternaam=Nijhuis |voornaam=Matthijs |website=Formule1.nl |datum=2024-11-06 |bezochtdatum=2024-11-06}}</ref> |- |{{Center|27}} |{{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]]<ref>{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2518255-hulkenberg-stapt-na-dit-seizoen-over-van-haas-naar-sauber-dat-vanaf-2026-audi-wordt |titel=Hülkenberg stapt na dit seizoen over van Haas naar Sauber, dat vanaf 2026 Audi wordt |website=nos.nl |datum=2024-04-26}}</ref> <!--|align=center|1--> |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{VS-VLAG}} Cadillac Formula 1 Team<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/statement-on-general-motors-application-to-join-fia-formula-one-world.69uoRF1uwHwXkr4efkpnhc |titel=Statement on General Motors application to join FIA Formula One World Championship in 2026 |website=Formula 1.com |datum=25 November 2024 |bezochtdatum=24 April 2025}}</ref> !rowspan=2|[[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] <!--|rowspan=2|MAC-27<ref>{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/cadillac/modeles.aspx |titel=Cadillac Chassis |website=statsf1.com}}</ref>--> | rowspan=2|Ferrari<ref>{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/breaking-gloednieuw-f1-team-tekent-eerste-motordeal |titel=Gloednieuw F1-team tekent eerste motordeal |website=racingnews365.nl |datum=2024-12-10}}</ref> |{{Center|11}} |{{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]]<ref name=PERBOT>{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2579988-veteranen-bottas-en-perez-keren-bij-nieuw-team-cadillac-terug-in-formule-1 |titel=Veteranen Bottas en Pérez keren bij nieuw team Cadillac terug in Formule 1|website=Nos.nl |datum=2025-08-26}}</ref> |- |{{Center|77}} |{{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]]<ref name=PERBOT/> <!--|align=center|1--> |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{IT-VLAG}} Scuderia Ferrari [[Hewlett-Packard|HP]] !rowspan=2|[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] <!--|rowspan=2|[[Ferrari SF-27|SF-27]]--> |rowspan=2|Ferrari |{{Center|16}} |{{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]]<ref>{{Citeer web|url=https://www.formule1.nl/nieuws/charles-leclerc-contract-f1-ferrari-gp-monaco-fred-vasseur-maranello-verlengt/ |titel=Charles Leclerc zweert Ferrari trouw, verlengt F1-contract: ‘Droom leeft nog steeds’ |website=formule1.nl |datum=2026-06-03}}</ref> |- |{{Center|44}} |{{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]]<ref>{{Citeer web|url=https://racingnews365.nl/hamilton-geeft-duidelijkheid-over-toekomst-bij-ferrari |titel=Hamilton geeft duidelijkheid over toekomst bij Ferrari |website=racingnews365.nl |datum=2026-05-21}}</ref> <!--|align=center|1--> |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{VS-VLAG}} TGR Haas F1 Team !rowspan=2|[[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] <!--|rowspan=2|[[Haas VF-27|VF-27]]<Ref>{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/haas/modeles.aspx |titel=Haas Chassis |website=statsf1.com}}</ref>--> |rowspan=2|Ferrari |{{Center|50}} |{{BR-VLAG}} Rafael Câmara <!--|{{Center|31}} |{{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]]<ref>{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-esteban-ocon-tekent-meerjarig-contract-bij-haas/ |titel=Esteban Ocon tekent meerjarig contract bij Haas |website=Formule1.nl |datum=2024-07-25 }}</ref>--> |- |N.n.b. |Nie nou bekend <!--|{{Center|87}} |{{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]]<ref>{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-oliver-bearman-tekent-meerjarig-contract-haas/ |titel=Ferrari-talent Oliver Bearman tekent meerjarig contract met Haas |website=Formule1.nl |datum=2024-07-04 }}</ref>--> <!--|align=center|1--> |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} McLaren Mastercard F1-span !rowspan=2|[[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] <!--|rowspan=2|[[McLaren MCL41|MCL41]]<Ref>{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/mclaren/modeles.aspx |titel=McLaren Chassis |website=statsf1.com}}</ref>--> |rowspan=2|Mercedes <!-- Mercedes M18<br>E Performance--> |{{Center|4}} |{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]]<ref>{{Citeer web |url=https://www.nu.nl/formule-1/6407937/wereldkampioen-norris-verlengt-contract-bij-mclaren-dit-is-mijn-thuis.html |titel=Wereldkampioen Norris verlengt contract bij McLaren: 'Dit is mijn thuis' |website=nu.nl |datum=29 Augustus 2026 |bezochtdatum=16 September 2026}}</ref> |- |{{Center|81}} |{{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]]<ref>{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/oscar-piastri-tekent-een-meerjarige-contractverlenging-bij-het-formule-1-team-van-mclaren/ |titel=McLaren houdt Oscar Piastri langer binnenboord, contractverlenging voor meerdere jaren |website=formule1.nl |datum=11 Maart 2025 |bezochtdatum=24 April 2025 }}</ref> <!--|align=center|1--> |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span]] !rowspan=2|[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] <!--|rowspan=2|[[Mercedes W18|F1 W18]]<Ref>{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/mercedes/modeles.aspx |titel=Mercedes Chassis |website=statsf1.com}}</ref>--> |rowspan=2|Mercedes <!-- Mercedes M18<br>E Performance--> |{{Center|12}} |{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]]<ref name=MER>{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-and-antonelli-confirmed-as-2026-mercedes-line-up.1vrWrdgEflkIwPgaybBEDj |titel=Russell and Antonelli confirmed as 2026 Mercedes line-up |bezochtdatum=2025-10-15 |website=formula1.com |taal=en}}</ref> |- |{{Center|63}} |{{GB-VLAG}} [[George Russell]]<ref>{{Citeer web |url=https://gpheadline.nl/george-russell-verlengt-mercedes-contract-met-prestatiegebonden-clausule-voor-2027/ |titel=George Russell verlengt Mercedes-contract met prestatiegebonden clausule voor 2027 |website=gpheadline.nl |datum=26 Junie 2026}}</ref> <!--|align=center|1--> |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{IT-VLAG}} Visa Cash App Racing Bulls F1 Team !rowspan=2|[[Racing Bulls]]--[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] <!--|rowspan=2|[[Racing Bulls VCARB 04|VCARB 04]]<Ref>{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/racing-bulls/modeles.aspx |titel=Racing Bulls Chassis |website=statsf1.com}}</ref>--> |rowspan=2|Red Bull Ford<ref name=RBF>{{Citeer web |url=https://media.ford.com/content/fordmedia/fna/us/en/news/2023/01/03/ford-returns-to-formula-1--strategic-partner-to-oracle-red-bull-.html |titel=Ford returns to Formula 1; Strategic partner to Oracle Red Bull Racing for 2026 season and beyond. Red Bull Ford will provide the power units for both the Oracle Red Bull Racing and Racing Bulls teams from 2026 to at least 2030. |website=media.ford.com |bezochtdatum=24 April 2025 }}</ref> |N.n.b. |Nie nou bekend |- |N.n.b. |Nie nou bekend <!--|align=center|1--> |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{AT-VLAG}} Oracle Red Bull Racing !rowspan=2|{{Nowrap|[[Red Bull Racing]]--[[Red Bull Powertrains|Red Bull]] [[Ford Motor Company|Ford]]}} <!--|rowspan=2|[[Red Bull Racing RB23|RB23]]<Ref>{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/red-bull/modeles.aspx |titel=Red Bull Chassis |website=statsf1.com}}</ref>--> |rowspan=2|{{Nowrap|Red Bull Ford}}<ref name=RBF/> |{{Center|3}} |{{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]]<ref>{{Citeer web |url=https://news.verstappen.com/nl/article/14091 |titel=Max verlengt contract met Oracle Red Bull Racing tot eind 2030 |website=news.verstappen.com |datum=2026-08-20}}</ref> |- |{{Center|6}} |{{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]]<ref>{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2632135-hadjar-blijft-teamgenoot-verstappen-in-2027-red-bull-verlengt-contract-fransman |titel=Hadjar blijft teamgenoot Verstappen in 2027, Red Bull verlengt contract Fransman |website=nos.nl |datum=2026-09-23}}</ref> <!--|align=center|1--> |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |}</div> == Kalender == Die 2027-kalender sal vier-en-twintig Grands Prix-wedrenne insluit.<ref name="2027 calendar">{{cite news|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-reveals-calendar-for-2027-season-with-10-sprint-events.5J8ePLyjRuMyWEIDNUKgY4|title=Formula 1 reveals calendar for 2027 season with 10 Sprint events|work=Formula 1|date=16 September 2026|access-date=16 September 2026}}</ref> Verder, sal die Grands Prix van [[Bahreinse Grand Prix|Bahrein]], [[Australiese Grand Prix|Australië]], [[Japannese Grand Prix|Japan]], [[Kanadese Grand Prix|Kanada]], [[Monaco Grand Prix|Monaco]], [[Britse Grand Prix|Brittanje]], [[Italiaanse Grand Prix|Italië]], [[São Paulo Grand Prix|São Paulo]], [[Katarse Grand Prix|Katar]] en [[Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi]] die naelrenformaat aanbied.<ref>{{cite news|last=Barretto|first=Lawrence|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/whats-new-with-the-f1-sprint-in-2027.6UiqFIVYRoMSgPvAA8yiiZ|title=What's new with the F1 Sprint in 2027?|work=Formula 1|date=16 September 2026|access-date=29 September 2026}}</ref> {| class="wikitable" border="1" style="font-size: 80%" !GP nr. !Ronde ![[Lys van Formule Een Grands Prix|Grand Prix]] ![[Lys van Formule Een-bane|Baan]] !Plek !Datum |- |{{middel|1173}} !1 |[[Bahreinse Grand Prix|GP van Bahrein]] |{{BH-VLAG}} [[Bahrein Internasionale Renbaan]] |[[Sakhir]] |14 Maart |- |{{middel|1174}} !2 |[[Saoedi-Arabiese Grand Prix|GP van Saoedi-Arabië]] |{{Vlagikoon|SAU}} [[Djedda-straatrenbaan]] |[[Djedda]] |21 Maart |- |{{middel|1175}} !3 |[[Australiese Grand Prix|GP van Australië]] |{{AU-VLAG}} [[Albert Park Renbaan]] |[[Melbourne]] |4 April |- |{{middel|1176}} !4 |[[Japannese Grand Prix|GP van Japan]] |{{JP-VLAG}} [[Suzuka Internasionale Renbaan]] |Suzuka |11 April |- |{{middel|1177}} !5 |[[Chinese Grand Prix|GP van China]] |{{CN-VLAG}} [[Shanghai Internasionale Renbaan]] |[[Shanghai]] |18 April |- |{{middel|1178}} !6 |[[Miami Grand Prix|GP van Miami]] |{{US-VLAG}} [[Miami International Autodrome]] |[[Miami International Autodrome|Miami Gardens]] ([[Florida]]) |2 Mei |- |{{middel|1179}} !7 |[[Kanadese Grand Prix|GP van Kanada]] |{{CA-VLAG}} [[Gilles Villeneuve-renbaan]] |[[Montreal]] ([[Quebec]]) |23 Mei |- |{{middel|1180}} !8 |[[Monaco Grand Prix|GP van Monaco]] |{{MC-VLAG}} [[Monaco-renbaan]] |[[Monaco]] |6 Junie |- |{{middel|1181}} !9 |[[Portugese Grand Prix|GP van Portugal]] |{{PT-VLAG}} Autódromo Internacional do Algarve |[[Algarve|Portimão]] |20 Junie |- |{{middel|1182}} !10 |[[Britse Grand Prix|GP van Groot-Brittanje]] |{{GB-VLAG}} [[Silverstone-renbaan]] |Silverstone |4 Julie |- |{{middel|1183}} !11 |[[Oostenrykse Grand Prix|GP van Oostenryk]] |{{AT-VLAG}} [[Red Bull Ring]] |Spielberg |11 Julie |- |{{middel|1184}} !12 |[[Belgiese Grand Prix|GP van België]] |{{BE-VLAG}} [[Circuit de Spa-Francorchamps]] |Stavelot |25 Julie |- |{{middel|1185}} !13 |[[Hongaarse Grand Prix|GP van Hongarye]] |{{HU-VLAG}} [[Hungaroring]] |Mogyoród |1 Augustus |- |{{middel|1186}} !14 |[[Italiaanse Grand Prix|GP van Italië]] |{{IT-VLAG}} [[Autodromo Nazionale di Monza]] |Monza |5 September |- |{{middel|1187}} !15 |[[Spaanse Grand Prix|GP van Spanje]] |{{ES-VLAG}} [[Circuito de Madring]] |[[Madrid]] |12 September |- |{{middel|1188}} !16 |[[Azerbeidjanse Grand Prix|GP van Azerbeidjan]] |{{AZ-VLAG}} [[Bakoe-straatrenbaan]] |[[Bakoe]] |26 September |- |{{middel|1189}} !17 |[[Turkse Grand Prix|GP van Turkye]] |{{TR-VLAG}} [[Istanbul Park-renbaan|Istanbul Park]] |Tuzla |3 Oktober |- |{{middel|1190}} !18 |[[Singapoerse Grand Prix|GP van Singapoer]] |{{SG-VLAG}} [[Marinabaai Straatrenbaan]] |[[Singapoer]] |10 Oktober |- |{{middel|1191}} !19 |[[Verenigde State Grand Prix|GP van die Verenigde State]] |{{US-VLAG}} [[Circuit of the Americas]] |[[Austin, Texas|Austin]] ([[Texas]]) |24 Oktober |- |{{middel|1192}} !20 |[[Meksikaanse Grand Prix|GP van Meksiko-Stad]] |{{MX-VLAG}} [[Autódromo Hermanos Rodríguez]] |[[Meksikostad]] |31 Oktober |- |{{middel|1193}} !21 |[[Brasiliaanse Grand Prix|GP van São Paulo]] |{{BR-VLAG}} [[José Carlos Pace-renbaan]] |[[São Paulo]] |7 November |- |{{middel|1194}} !22 |[[Las Vegas Grand Prix|GP van Las Vegas]] |{{US-VLAG}} [[Las Vegas Straatrenbaan]] |[[Las Vegas]] ([[Nevada]]) |20 November |- |{{middel|1195}} !23 |[[Katarse Grand Prix|GP van Katar]] |{{Vlagikoon|QAT}} [[Losail Internasionale Renbaan]] |[[Lusail]] |5 Desember |- |{{middel|1196}} !24 |[[Aboe Dhabi Grand Prix|GP van Aboe Dhabi]] |{{AE-VLAG}} [[Yas Marina-renbaan]] |[[Yas-eiland|Yas]] |12 Desember |} ==Verwysings== {{Verwysings|2}} [[Kategorie:Formule Een-seisoene]] i0nnzgupkvpac5jxann5ixq7vw7v8rj 0 470434 2979319 2977642 2026-10-16T02:46:46Z InternetArchiveBot 131157 Red 2 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.6 2979319 wikitext text/x-wiki {{Kort beskrywing|Gereformeerde kerkverband in Suid-Afrika}} {{Inligtingskas Kerk |naam=Nederduitse Gereformeerde Kerk in Afrika (NGKA) |denominasie=[[Protestantisme|Protestants]] - [[Calvinisme|Calvinisties]] |afgestig=[[Nederduitse Gereformeerde Kerk]] |stigting=1963 |webtuiste=http://www.ngka.co.za/ }} Die '''Nederduitse Gereformeerde Kerk in Afrika''' ('''NGKA''') is 'n [[Gereformeerde kerke|gereformeerde]] kerkverband in Suid-Afrika wat in 1963 tydens die [[apartheid]]sera as 'n sendingkerk van die [[Nederduitse Gereformeerde Kerk]] (NGK) uitsluitlik vir [[Swart mense|swart mense]] gestig is.<ref name="Kinghorn">{{cite book |last1=Kinghorn |first1=Johann |title=Christianity in South Africa: A Political, Social, and Cultural History |date=1997 |publisher=New Africa Books |page=136 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=vrHVfbA8uI0C&pg=PA136 |access-date=2 Julie 2022 |chapter=Modernization and Apartheid: The Afrikaner Churches |isbn=9780852557518}}</ref> Die grootste deel daarvan het in 1994 in die [[Verenigende Gereformeerde Kerk in Suider-Afrika]] opgegaan, terwyl 'n klein minderheid die NGKA voortgesit het.<ref name="VGKSA">{{cite web |url=http://www.reformiert-online.net/adressen/detail.php?id=13272&lg=eng |title=Geskiedenis van die Verenigende Gereformeerde Kerk in Suider-Afrika |publisher=Reformiert Online |access-date=18 Desember 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120315000256/http://www.reformiert-online.net/adressen/detail.php?id=13272&lg=eng |archive-date=15 Maart 2012 |url-status=dead}}</ref> ==Geskiedenis== Die Sinode van die Oranje-Vrystaat, die Sinode van Phororo en die Sinode van Noord- en Suid-Transvaal, wat voorheen van die NGK afgeskei is, het in 1963 besluit om te verenig en het so die NGKA gestig.<ref>{{cite web |url=http://www.reformiert-online.net/weltweit/land.php?id=124&lg=eng |title=Geskiedenis van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in Afrika |publisher=Reformiert Online |access-date=18 Desember 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060225142222/http://www.reformiert-online.net/weltweit/land.php?id=124&lg=eng |archive-date=25 Februarie 2006 |url-status=dead}}</ref><ref name="NGKA">{{cite web |url=http://www.ngka.co.za/ngka/ |title=Geskiedenis |website=Nederduitse Gereformeerde Kerk in Afrika |access-date=18 Desember 2021}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.scielo.org.za/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S1017-04992014000300005 |title=Handelinge van die Kaapse Sinode en die Vrystaatse Sinode |access-date=18 Desember 2021}}</ref> Die kerkverband was oorspronklik hoofsaaklik in die [[Oranje-Vrystaat]] en die noordelike [[Transvaal]] werksaam.<ref name="Kinghorn" /> In 1994 het die grootste deel van die gemeentes met die [[Nederduitse Gereformeerde Sendingkerk]] (NGSK), 'n soortgelyke kerkverband vir [[Bruin mense|bruin mense]], verenig om die Verenigende Gereformeerde Kerk in Suider-Afrika te vorm. 'n Klein minderheid het verkies om nie by die vereniging aan te sluit nie en het die bestaande kerkverband voortgesit.<ref name="VGKSA" /><ref>{{cite web |url=https://www.researchgate.net/publication/260405691_THE_ROCKY_ROAD_TRAVELLED_BY_THE_DUTCH_REFORMED_CHURCH_IN_AFRICA_TOWARDS_CHURCH_UNITY_FROM_TSHILIDZINI_TO_PRETORIA_1971_TO_1991 |title=The rocky road travelled by the Dutch Reformed Church in Africa towards church unity: From Tshilidzini to Pretoria 1971 to 1991 |author=Modise Leepo |access-date=18 Desember 2021}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.vgk.org.za/sites/default/files/FRCSA%20Acts%202014.pdf |title=FRCSA Acts 2014 |date=28 April 2014 |access-date=18 Desember 2021}}</ref> ==Leer== Die NGKA staan in die Protestantse, kontinentale gereformeerde tradisie, is calvinisties in sy teologie en het 'n presbiteriaanse kerkregering. Dit onderskryf die [[Drie Formuliere van Eenheid]] (die [[Nederlandse Geloofsbelydenis]], die [[Heidelbergse Kategismus]] en die [[Dordtse Leerreëls]]) as sy belydenisskrifte, en erken daarby die [[Geloofsbelydenis van Nicea]], die [[Apostoliese Geloofsbelydenis]] en die [[Geloofsbelydenis van Athanasius]] as getroue uiteensettings van die Bybelse leer.<ref name="NGKA" /> ==Interkerklike betrekkinge== Die kerkverband is 'n lid van die [[Wêreldgemeenskap van Gereformeerde Kerke]]<ref>{{cite web |url=http://wcrc.ch/members |title=Members |publisher=World Communion of Reformed Churches |access-date=18 Desember 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151230081008/http://wcrc.ch/members |archive-date=30 Desember 2015 |url-status=dead}}</ref> en onderhou betrekkinge met die Vrye Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika.<ref>{{cite web |url=https://www.vgk.org.za/sites/default/files/general/Report%20to%20Synod%20Belhar%202021%20to%20Deputies%20Contact%20Chruches%20in%20SA.pdf |title=Report to Synod Belhar 2021 to Deputies Contact Churches in SA |access-date=22 Desember 2021}}</ref> ==Verwysings== {{Verwysings}} ==Eksterne skakels== * [http://www.ngka.co.za/ Amptelike webtuiste] [[Kategorie:Nederduitse Gereformeerde Kerk]] [[Kategorie:Gereformeerde kerke in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Christendom in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Christelike organisasies]] fbd52vcis38nwd5mc579xu8csh5jkt6 0 470654 2979218 2978958 2026-10-15T18:49:39Z Oesjaar 7467 /* Looplengte */ Verbeter 2979218 wikitext text/x-wiki [[Beeld:Calibre bore length gdl_af.png|duimnael|regs|Verhouding van kaliber met loopdeursnee en looplengte]] In '''[[artillerie]]''' is kaliber die binnedeursnee van 'n kanonloop, of, by uitbreiding, 'n relatiewe maatstaf van die looplengte. == Looplengte == Die lengte van die loop (veral vir groter kanonne) word dikwels aangehaal in veelvoude van die kaliber, wat byvoorbeeld gebruik word vir Amerikaanse vlootkanonne van 76&nbsp;mm of groter.<ref name="NavOrdAndGunV1">{{Cite book|title =Naval Ordnance And Gunnery, Volume 1, Naval Ordnance, NAVPERS 10797-A |publisher =U.S. Navy, Bureau of Naval Personnel |year =1957|edition=1957 |location =Washington, D.C. |page =81}}</ref> Die effektiewe lengte van die loop (van stuitstuk tot tromp) word gedeel deur die loopdeursnee om 'n dimensielose hoeveelheid te gee.{{r|NavOrdAndGunV1|page =81}} Die hoofkanonne van die ''Iowa''-klas-slagskepe kan byvoorbeeld as 16-duim/kaliber 50 aangedui word. Hulle het 'n deursnee van 16 duim en die loop is 800 duim lank (16 × 50 = 800). Dit word soms ook aangedui deur die voorvoegsel L/ te gebruik; so word die algemeenste kanon vir die [[Panther-tenk|Panzer V]]-tenk byvoorbeeld beskryf as 'n "75 mm L/70", wat verwys na 'n loop met 'n interne kaliber van 75 mm (3,0 duim) en 'n lengte van 5 250 mm (17 voet 3 duim). Die verhouding tussen die kaliber en die looplengte staan ​​in vlootartillerie bekend as "kaliber",{{r|NavOrdAndGunV1|page =81}} maar in leërartillerie as "lengte". Voor die [[Tweede Wêreldoorlog]] het die Amerikaanse Vloot die 5"/51-kaliberkanon (5" L/38) as 'n skip-tot-skip-wapen en die 5"/25-kaliberkanon (5" L/25) as 'n skip-tot-lug-wapen gebruik. Teen die einde van die Tweede Wêreldoorlog was die dubbeldoel- 5-duim/38-kaliberkanon (5" L/38) die standaardbewapening van die vloot teen beide oppervlak- en lugteikens. Al drie het 'n loopdeursnee van 5 duim gehad (nie 5,51, 5,25 of 5,38 nie, soos dikwels verkeerd gelees word). Vlootkanonne is weliswaar op min of meer dieselfde wyse as landgebaseerde artillerie ontwerp en vervaardig, maar hulle is volgens baie strenger en nougesetter standaarde gebou, en met goeie rede. Op see moes ’n wapen sonder steurings presteer. Daar was geen geredelik beskikbare plaasvervanger nie en ook nie een wat maklik verkry kon word nie. Met verloop van tyd het die begrippe "pond" (die gewig van die projektiel) en "kaliber" (die werklike deursnee van die wapenloop) verwarrend geraak en met mekaar vermeng geraak. Uiteindelik, toe die tegnologie daarvoor beskikbaar was, het die kaliber (in duim of millimeter) die standaardmaatstaf geword.<ref name="ChinnRowlandBoyd1954" /><ref name="hnsa1112">{{cite web |title=Gun Mount And Turret Catalog - Ordnance Pamphlet 1112 °- 1945 |url=https://archive.hnsa.org/doc/guncat/index.htm |website=archive.hnsa.org |access-date=2022-10-16 |archive-date=2022-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221016114942/https://archive.hnsa.org/doc/guncat/index.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="FTP-45">FTP-45 (General Fleet Tactics 1924)</ref><ref name="FTP-188">FTP-188 (General Fleet Tactics 1940)</ref> Wat vlootkanonne betref, was die aanvanklike verandering gerig op die werklike loopdeursnee, wat die vervaardiging van standaardprojektiele vergemaklik het. Daarna is die doeltreffende lengte (en dus die reikafstand) van die wapen in kalibers begin uitdruk. Dit is 'n maatstaf van die gestandaardiseerde lengte van die loop in verhouding tot die getrekte loopdeursnee. Met ander woorde, by 'n 12/45-kanon is 12 duim × 45 gelyk aan die lengte van die getrekte loop in duim. Dit verklaar die verskille in sowel penetrasievermoë as reikafstandprestasie van verskeie vlootkanonne deur die jare heen.<ref name="ChinnRowlandBoyd1954" /><ref name="hnsa1112" /><ref name="FTP-45" /><ref name="FTP-188" /> Benewens die moontlike verbeterings in algehele werkverrigting (d.w.s. [[trompsnelheid]] en trefkrag), het die verlenging van die loop in sekere omstandighede ook 'n toename in die grootte van die projektiel moontlik gemaak. Die Amerikaanse 14/45-kanon, wat byvoorbeeld op die slagskepe van die ''New York''-klas bekendgestel is, het 'n projektiel van 1 250 lb (570 kg) afgevuur. Latere verbeterings aan die ontwerp, waardeur die loop verleng en die sluitmeganisme aangepas is, het die gebruik van 'n projektiel van 1 400 lb (640 kg) en, oor die algemeen, 'n langer lewensduur vir die loop moontlik gemaak. Dieselfde patroon kom by die Amerikaanse 16-duim-kanonne voor. Die aanvanklike ontwerp het 'n lengte van 45 kalibers gehad en 'n projektiel van 2 200 lb (1 000 kg) afgevuur. Die latere herontwerp na 50 kalibers het nie net 'n hoër snelheid moontlik gemaak nie, maar ook die gebruik van 'n swaarder projektiel van 2 700 lb (1 200 kg), wat uiteindelik aanvaar is as die kragtigste Amerikaanse vlootprojektiel wat in gevegte ingespan is.<ref name="ChinnRowlandBoyd1954">{{cite journal | last1 = Chinn | first1 = George M. | last2 = Rowland | first2 = Buford | last3 = Boyd | first3 = William B. | title = U. S. Navy Bureau of Ordnance in World War II. | journal = Military Affairs | date = 1954 | volume = 18 | issue = 1 | page = 36 | issn = 0026-3931 | doi = 10.2307/1982709 | jstor = 1982709 | pmid = | hdl = 2027/uc1.$b671188 | url = | hdl-access = free }}</ref><ref name="hnsa1112" /><ref name="FTP-45" /><ref name="FTP-188" /> <!-- <ref group=nota>45 kaliber verwys na die lengte van die kanon se loop uitgedruk in terme van die kaliber van die kanon. Die lengte van 'n 45-kaliber-kanon is 45 keer sy deursnee.</ref> --> == Verwysings == {{verwysings}} [[Kategorie:Artillerie]] 80l073ijbksio5ngu8xvpkgjhgkd20d 2979219 2979218 2026-10-15T18:53:29Z Oesjaar 7467 /* Looplengte */ Verbeter 2979219 wikitext text/x-wiki [[Beeld:Calibre bore length gdl_af.png|duimnael|regs|Verhouding van kaliber met loopdeursnee en looplengte]] In '''[[artillerie]]''' is kaliber die binnedeursnee van 'n kanonloop, of, by uitbreiding, 'n relatiewe maatstaf van die looplengte. == Looplengte == Die lengte van die loop (veral vir groter kanonne) word dikwels aangehaal in veelvoude van die kaliber, wat byvoorbeeld gebruik word vir Amerikaanse vlootkanonne van 76&nbsp;mm of groter.<ref name="NavOrdAndGunV1">{{Cite book|title =Naval Ordnance And Gunnery, Volume 1, Naval Ordnance, NAVPERS 10797-A |publisher =U.S. Navy, Bureau of Naval Personnel |year =1957|edition=1957 |location =Washington, D.C. |page =81}}</ref> Die effektiewe lengte van die loop (van stuitstuk tot tromp) word gedeel deur die loopdeursnee om 'n dimensielose hoeveelheid te gee.{{r|NavOrdAndGunV1|page =81}} Die hoofkanonne van die ''Iowa''-klas-slagskepe kan byvoorbeeld as 16-duim/kaliber 50 aangedui word. Hulle het 'n deursnee van 16 duim en die loop is 800 duim lank (16 × 50 = 800). Dit word soms ook aangedui deur die voorvoegsel L/ te gebruik; so word die algemeenste kanon vir die [[Panther-tenk|Panzer V]]-tenk byvoorbeeld beskryf as 'n "75 mm L/70", wat verwys na 'n loop met 'n interne kaliber van 75 mm (3,0 duim) en 'n lengte van 5 250 mm (17 voet 3 duim). Die verhouding tussen die kaliber en die looplengte staan ​​in vlootartillerie bekend as "kaliber",{{r|NavOrdAndGunV1|page =81}} maar in leërartillerie as "lengte". Voor die [[Tweede Wêreldoorlog]] het die Amerikaanse Vloot die 5"/51-kaliberkanon (5" L/38) as 'n skip-tot-skip-wapen en die 5"/25-kaliberkanon (5" L/25) as 'n skip-tot-lug-wapen gebruik. Teen die einde van die Tweede Wêreldoorlog was die dubbeldoel- 5-duim/38-kaliberkanon (5" L/38) die standaardbewapening van die vloot teen beide oppervlak- en lugteikens. Al drie het 'n loopdeursnee van 5 duim gehad (nie 5,51, 5,25 of 5,38 nie, soos dikwels verkeerd gelees word). Vlootkanonne is weliswaar op min of meer dieselfde wyse as landgebaseerde artillerie ontwerp en vervaardig, maar hulle is volgens baie strenger en nougesetter standaarde gebou, en met goeie rede. Op see moes ’n wapen sonder steurings presteer. Daar was geen geredelik beskikbare plaasvervanger nie en ook nie een wat maklik verkry kon word nie. Met verloop van tyd het die begrippe "pond" (die gewig van die projektiel) en "kaliber" (die werklike deursnee van die wapenloop) verwarrend geraak en met mekaar vermeng geraak. Uiteindelik, toe die tegnologie daarvoor beskikbaar was, het die kaliber (in duim of millimeter) die standaardmaatstaf geword.<ref name="ChinnRowlandBoyd1954" /><ref name="hnsa1112">{{cite web |title=Gun Mount And Turret Catalog - Ordnance Pamphlet 1112 °- 1945 |url=https://archive.hnsa.org/doc/guncat/index.htm |website=archive.hnsa.org |access-date=2022-10-16 |archive-date=2022-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221016114942/https://archive.hnsa.org/doc/guncat/index.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="FTP-45">FTP-45 (General Fleet Tactics 1924)</ref><ref name="FTP-188">FTP-188 (General Fleet Tactics 1940)</ref> Wat vlootkanonne betref, was die aanvanklike verandering gerig op die werklike loopdeursnee, wat die vervaardiging van standaardprojektiele vergemaklik het. Daarna is die doeltreffende lengte (en dus die reikafstand) van die wapen in kalibers begin uitdruk. Dit is 'n maatstaf van die gestandaardiseerde lengte van die loop in verhouding tot die getrekte loopdeursnee. Met ander woorde, by 'n 12/45-kanon is 12 duim × 45 gelyk aan die lengte van die getrekte loop in duim. Dit verklaar die verskille in sowel penetrasievermoë as reikafstandprestasie van verskeie vlootkanonne deur die jare heen.<ref name="ChinnRowlandBoyd1954" /><ref name="hnsa1112" /><ref name="FTP-45" /><ref name="FTP-188" /> Benewens die moontlike verbeterings in algehele werkverrigting (d.w.s. [[trompsnelheid]] en trefkrag), het die verlenging van die loop in sekere omstandighede ook 'n toename in die grootte van die projektiel moontlik gemaak. Die Amerikaanse 14/45-kanon, wat byvoorbeeld op die slagskepe van die ''New York''-klas bekendgestel is, het 'n projektiel van 1 250 lb (570 kg) afgevuur. Latere verbeterings aan die ontwerp, waardeur die loop verleng en die sluitmeganisme aangepas is, het die gebruik van 'n projektiel van 1 400 lb (640 kg) en, oor die algemeen, 'n langer lewensduur vir die loop moontlik gemaak. Dieselfde patroon kom by die Amerikaanse 16-duim-kanonne voor. Die aanvanklike ontwerp het 'n lengte van 45 kalibers gehad en 'n projektiel van 2 200 lb (1 000 kg) afgevuur. Die latere herontwerp na 50 kalibers het nie net 'n hoër snelheid moontlik gemaak nie, maar ook die gebruik van 'n swaarder projektiel van 2 700 lb (1 200 kg), wat uiteindelik aanvaar is as die kragtigste Amerikaanse vlootprojektiel wat in gevegte ingespan is.<ref name="ChinnRowlandBoyd1954">{{cite journal | last1 = Chinn | first1 = George M. | last2 = Rowland | first2 = Buford | last3 = Boyd | first3 = William B. | title = U. S. Navy Bureau of Ordnance in World War II. | journal = Military Affairs | date = 1954 | volume = 18 | issue = 1 | page = 36 | issn = 0026-3931 | doi = 10.2307/1982709 | jstor = 1982709 | pmid = | hdl = 2027/uc1.$b671188 | url = | hdl-access = free }}</ref><ref name="hnsa1112" /><ref name="FTP-45" /><ref name="FTP-188" /> Vroeë geweerlope was kort en dik, tipies nie langer as 26 kalibers nie, aangesien die buskruit wat as dryfmiddel gebruik is, baie vinnig en hewig gebrand het, wat tot 'n kort versnellingsduur gelei het. Die ontwikkeling van "bruinkruit", 'n tipe buskruit wat stadiger brand, het dit in die 1880's moontlik gemaak om geweerlope effens langer te maak, alhoewel dit groot hoeveelhede van hierdie kruit vereis het. Nuwe, stadiger brandende "rooklose kruit"-dryfmiddels, wat vanaf die middel-1880's beskikbaar geraak het, soos Poudre B, kordiet en nitrosellulose, het 'n meer geleidelike en langdurige versnelling toegelaat; gevolglik is geweerlope al hoe langer en dunner gemaak. Hierdie nuwe samestellings was baie kragtiger as gewone buskruit, en omdat hulle tydens verbranding byna volledig in gasse omgeskakel het, was daar in terme van gewig baie minder daarvan nodig. Die trompsnelheid is slegs beperk deur die haalbare lengte van die loop; bepaal deur sowel die destydse vervaardigingsmetodes as enige praktiese beperkings wat deur die spesifieke gebruik van die vuurwapen opgelê is. <!-- <ref group=nota>45 kaliber verwys na die lengte van die kanon se loop uitgedruk in terme van die kaliber van die kanon. Die lengte van 'n 45-kaliber-kanon is 45 keer sy deursnee.</ref> --> == Verwysings == {{verwysings}} [[Kategorie:Artillerie]] ohx2mcm4pxgfigm44yim7buwd39yk13 2979226 2979219 2026-10-15T19:35:38Z Oesjaar 7467 /* Looplengte */ Verbeter 2979226 wikitext text/x-wiki [[Beeld:Calibre bore length gdl_af.png|duimnael|regs|Verhouding van kaliber met loopdeursnee en looplengte]] In '''[[artillerie]]''' is kaliber die binnedeursnee van 'n kanonloop, of, by uitbreiding, 'n relatiewe maatstaf van die looplengte. == Looplengte == Die lengte van die loop (veral vir groter kanonne) word dikwels aangehaal in veelvoude van die kaliber, wat byvoorbeeld gebruik word vir Amerikaanse vlootkanonne van 76&nbsp;mm of groter.<ref name="NavOrdAndGunV1">{{Cite book|title =Naval Ordnance And Gunnery, Volume 1, Naval Ordnance, NAVPERS 10797-A |publisher =U.S. Navy, Bureau of Naval Personnel |year =1957|edition=1957 |location =Washington, D.C. |page =81}}</ref> Die effektiewe lengte van die loop (van stuitstuk tot tromp) word gedeel deur die loopdeursnee om 'n dimensielose hoeveelheid te gee.{{r|NavOrdAndGunV1|page =81}} Die hoofkanonne van die ''Iowa''-klas-slagskepe kan byvoorbeeld as 16-duim/kaliber 50 aangedui word. Hulle het 'n deursnee van 16 duim en die loop is 800 duim lank (16 × 50 = 800). Dit word soms ook aangedui deur die voorvoegsel L/ te gebruik; so word die algemeenste kanon vir die [[Panther-tenk|Panzer V]]-tenk byvoorbeeld beskryf as 'n "75 mm L/70", wat verwys na 'n loop met 'n interne kaliber van 75 mm (3,0 duim) en 'n lengte van 5 250 mm (17 voet 3 duim). Die verhouding tussen die kaliber en die looplengte staan ​​in vlootartillerie bekend as "kaliber",{{r|NavOrdAndGunV1|page =81}} maar in leërartillerie as "lengte". Voor die [[Tweede Wêreldoorlog]] het die Amerikaanse Vloot die 5"/51-kaliberkanon (5" L/38) as 'n skip-tot-skip-wapen en die 5"/25-kaliberkanon (5" L/25) as 'n skip-tot-lug-wapen gebruik. Teen die einde van die Tweede Wêreldoorlog was die dubbeldoel- 5-duim/38-kaliberkanon (5" L/38) die standaardbewapening van die vloot teen beide oppervlak- en lugteikens. Al drie het 'n loopdeursnee van 5 duim gehad (nie 5,51, 5,25 of 5,38 nie, soos dikwels verkeerd gelees word). Vlootkanonne is weliswaar op min of meer dieselfde wyse as landgebaseerde artillerie ontwerp en vervaardig, maar hulle is volgens baie strenger en nougesetter standaarde gebou, en met goeie rede. Op see moes ’n wapen sonder steurings presteer. Daar was geen geredelik beskikbare plaasvervanger nie en ook nie een wat maklik verkry kon word nie. Met verloop van tyd het die begrippe "pond" (die gewig van die projektiel) en "kaliber" (die werklike deursnee van die wapenloop) verwarrend geraak en met mekaar vermeng geraak. Uiteindelik, toe die tegnologie daarvoor beskikbaar was, het die kaliber (in duim of millimeter) die standaardmaatstaf geword.<ref name="ChinnRowlandBoyd1954" /><ref name="hnsa1112">{{cite web |title=Gun Mount And Turret Catalog - Ordnance Pamphlet 1112 °- 1945 |url=https://archive.hnsa.org/doc/guncat/index.htm |website=archive.hnsa.org |access-date=2022-10-16 |archive-date=2022-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221016114942/https://archive.hnsa.org/doc/guncat/index.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="FTP-45">FTP-45 (General Fleet Tactics 1924)</ref><ref name="FTP-188">FTP-188 (General Fleet Tactics 1940)</ref> Wat vlootkanonne betref, was die aanvanklike verandering gerig op die werklike loopdeursnee, wat die vervaardiging van standaardprojektiele vergemaklik het. Daarna is die doeltreffende lengte (en dus die reikafstand) van die wapen in kalibers begin uitdruk. Dit is 'n maatstaf van die gestandaardiseerde lengte van die loop in verhouding tot die getrekte loopdeursnee. Met ander woorde, by 'n 12/45-kanon is 12 duim × 45 gelyk aan die lengte van die getrekte loop in duim. Dit verklaar die verskille in sowel penetrasievermoë as reikafstandprestasie van verskeie vlootkanonne deur die jare heen.<ref name="ChinnRowlandBoyd1954" /><ref name="hnsa1112" /><ref name="FTP-45" /><ref name="FTP-188" /> Benewens die moontlike verbeterings in algehele werkverrigting (d.w.s. [[trompsnelheid]] en trefkrag), het die verlenging van die loop in sekere omstandighede ook 'n toename in die grootte van die projektiel moontlik gemaak. Die Amerikaanse 14/45-kanon, wat byvoorbeeld op die slagskepe van die ''New York''-klas bekendgestel is, het 'n projektiel van 1 250 lb (570 kg) afgevuur. Latere verbeterings aan die ontwerp, waardeur die loop verleng en die sluitmeganisme aangepas is, het die gebruik van 'n projektiel van 1 400 lb (640 kg) en, oor die algemeen, 'n langer lewensduur vir die loop moontlik gemaak. Dieselfde patroon kom by die Amerikaanse 16-duim-kanonne voor. Die aanvanklike ontwerp het 'n lengte van 45 kalibers gehad en 'n projektiel van 2 200 lb (1 000 kg) afgevuur. Die latere herontwerp na 50 kalibers het nie net 'n hoër snelheid moontlik gemaak nie, maar ook die gebruik van 'n swaarder projektiel van 2 700 lb (1 200 kg), wat uiteindelik aanvaar is as die kragtigste Amerikaanse vlootprojektiel wat in gevegte ingespan is.<ref name="ChinnRowlandBoyd1954">{{cite journal | last1 = Chinn | first1 = George M. | last2 = Rowland | first2 = Buford | last3 = Boyd | first3 = William B. | title = U. S. Navy Bureau of Ordnance in World War II. | journal = Military Affairs | date = 1954 | volume = 18 | issue = 1 | page = 36 | issn = 0026-3931 | doi = 10.2307/1982709 | jstor = 1982709 | pmid = | hdl = 2027/uc1.$b671188 | url = | hdl-access = free }}</ref><ref name="hnsa1112" /><ref name="FTP-45" /><ref name="FTP-188" /> Vroeë geweerlope was kort en dik, tipies nie langer as 26 kalibers nie, aangesien die buskruit wat as dryfmiddel gebruik is, baie vinnig en hewig gebrand het, wat tot 'n kort versnellingsduur gelei het. Die ontwikkeling van "bruinkruit", 'n tipe buskruit wat stadiger brand, het dit in die 1880's moontlik gemaak om geweerlope effens langer te maak, alhoewel dit groot hoeveelhede van hierdie kruit vereis het. Nuwe, stadiger brandende "rooklose kruit"-dryfmiddels, wat vanaf die middel-1880's beskikbaar geraak het, soos Poudre B, kordiet en nitrosellulose, het 'n meer geleidelike en langdurige versnelling toegelaat; gevolglik is geweerlope al hoe langer en dunner gemaak. Hierdie nuwe samestellings was baie kragtiger as gewone buskruit, en omdat hulle tydens verbranding byna volledig in gasse omgeskakel het, was daar in terme van gewig baie minder daarvan nodig. Die trompsnelheid is slegs beperk deur die haalbare lengte van die loop; bepaal deur sowel die destydse vervaardigingsmetodes as enige praktiese beperkings wat deur die spesifieke gebruik van die vuurwapen opgelê is. Die praktiese uitwerking van lang lope by moderne vuurwapens is dat die projektiel langer in die loop deurbring voordat dit die loop verlaat. Gevolglik is daar meer tyd beskikbaar vir die uitsettende gas, wat ontstaan ​​deur die beheerde verbranding van die aandryfmiddel, om die projektiel geleidelik te versnel. Dit lei tot 'n hoër snelheid sonder om oormatige spanning op die vuurwapen te plaas. In terme van interne ballistiek kan die basis van 'n projektiel beskou word as 'n suier wat deur die uitsettende gas aangedryf word, namate die looplengte toeneem, vergroot die volume wat deur die suier aangedryf word, en neem die hoeveelheid energie wat uit die verbranding van die dryfmiddel verkry kan word, ook toe. 'n Langer loop maak dit moontlik om meer aandryfmiddel te gebruik: die aandryfmiddel verbrand gewoonlik reeds vroeg in die projektiel se beweging deur die loop, alhoewel dit dikwels voorkom dat verbranding steeds plaasvind wanneer die projektiel die loop se bek verlaat, wat 'n sigbare "mondingsvlam" veroorsaak. <!-- <ref group=nota>45 kaliber verwys na die lengte van die kanon se loop uitgedruk in terme van die kaliber van die kanon. Die lengte van 'n 45-kaliber-kanon is 45 keer sy deursnee.</ref> --> == Verwysings == {{verwysings}} [[Kategorie:Artillerie]] 9i21cwiqznb48w9l1crtc1uxzcx8123 2979327 2979226 2026-10-16T09:17:41Z Oesjaar 7467 /* Looplengte */ Sal die duime moet inhou in artikel om beginsel oor te dra. 2979327 wikitext text/x-wiki [[Beeld:Calibre bore length gdl_af.png|duimnael|regs|Verhouding van kaliber met loopdeursnee en looplengte]] In '''[[artillerie]]''' is kaliber die binnedeursnee van 'n kanonloop, of, by uitbreiding, 'n relatiewe maatstaf van die looplengte. == Looplengte == Die lengte van die loop (veral vir groter kanonne) word dikwels aangehaal in veelvoude van die kaliber, wat byvoorbeeld gebruik word vir Amerikaanse vlootkanonne van 76&nbsp;mm (3 duim) of groter.<ref name="NavOrdAndGunV1">{{Cite book|title =Naval Ordnance And Gunnery, Volume 1, Naval Ordnance, NAVPERS 10797-A |publisher =U.S. Navy, Bureau of Naval Personnel |year =1957|edition=1957 |location =Washington, D.C. |page =81}}</ref> Die effektiewe lengte van die loop (van stuitstuk tot tromp) word gedeel deur die loopdeursnee om 'n dimensielose hoeveelheid te gee.{{r|NavOrdAndGunV1|page =81}} Die hoofkanonne van die ''Iowa''-klas-slagskepe kan byvoorbeeld as 16-duim/kaliber 50 aangedui word. Hulle het 'n deursnee van 16 duim en die loop is 800 duim lank (16 × 50 = 800). Dit word soms ook aangedui deur die voorvoegsel L/ te gebruik; so word die algemeenste kanon vir die [[Panther-tenk|Panzer V]]-tenk byvoorbeeld beskryf as 'n "75 mm L/70", wat verwys na 'n loop met 'n interne kaliber van 75 mm (3,0 duim) en 'n lengte van 5 250 mm (17 voet 3 duim). Die verhouding tussen die kaliber en die looplengte staan ​​in vlootartillerie bekend as "kaliber",{{r|NavOrdAndGunV1|page =81}} maar in leërartillerie as "lengte". Voor die [[Tweede Wêreldoorlog]] het die Amerikaanse Vloot die 5"/51-kaliberkanon (5" L/38) as 'n skip-tot-skip-wapen en die 5"/25-kaliberkanon (5" L/25) as 'n skip-tot-lug-wapen gebruik. Teen die einde van die Tweede Wêreldoorlog was die dubbeldoel- 5-duim/38-kaliberkanon (5" L/38) die standaardbewapening van die vloot teen beide oppervlak- en lugteikens. Al drie het 'n loopdeursnee van 5 duim gehad (nie 5,51, 5,25 of 5,38 nie, soos dikwels verkeerd gelees word). Vlootkanonne is weliswaar op min of meer dieselfde wyse as landgebaseerde artillerie ontwerp en vervaardig, maar hulle is volgens baie strenger en nougesetter standaarde gebou, en met goeie rede. Op see moes ’n wapen sonder steurings presteer. Daar was geen geredelik beskikbare plaasvervanger nie en ook nie een wat maklik verkry kon word nie. Met verloop van tyd het die begrippe "pond" (die gewig van die projektiel) en "kaliber" (die werklike deursnee van die wapenloop) verwarrend geraak en met mekaar vermeng geraak. Uiteindelik, toe die tegnologie daarvoor beskikbaar was, het die kaliber (in duim of millimeter) die standaardmaatstaf geword.<ref name="ChinnRowlandBoyd1954" /><ref name="hnsa1112">{{cite web |title=Gun Mount And Turret Catalog - Ordnance Pamphlet 1112 °- 1945 |url=https://archive.hnsa.org/doc/guncat/index.htm |website=archive.hnsa.org |access-date=2022-10-16 |archive-date=2022-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221016114942/https://archive.hnsa.org/doc/guncat/index.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="FTP-45">FTP-45 (General Fleet Tactics 1924)</ref><ref name="FTP-188">FTP-188 (General Fleet Tactics 1940)</ref> Wat vlootkanonne betref, was die aanvanklike verandering gerig op die werklike loopdeursnee, wat die vervaardiging van standaardprojektiele vergemaklik het. Daarna is die doeltreffende lengte (en dus die reikafstand) van die wapen in kalibers begin uitdruk. Dit is 'n maatstaf van die gestandaardiseerde lengte van die loop in verhouding tot die getrekte loopdeursnee. Met ander woorde, by 'n 12/45-kanon is 12 duim × 45 gelyk aan die lengte van die getrekte loop in duim. Dit verklaar die verskille in sowel penetrasievermoë as reikafstandprestasie van verskeie vlootkanonne deur die jare heen.<ref name="ChinnRowlandBoyd1954" /><ref name="hnsa1112" /><ref name="FTP-45" /><ref name="FTP-188" /> Benewens die moontlike verbeterings in algehele werkverrigting (d.w.s. [[trompsnelheid]] en trefkrag), het die verlenging van die loop in sekere omstandighede ook 'n toename in die grootte van die projektiel moontlik gemaak. Die Amerikaanse 14/45-kanon, wat byvoorbeeld op die slagskepe van die ''New York''-klas bekendgestel is, het 'n projektiel van 1 250 lb (570 kg) afgevuur. Latere verbeterings aan die ontwerp, waardeur die loop verleng en die sluitmeganisme aangepas is, het die gebruik van 'n projektiel van 1 400 lb (640 kg) en, oor die algemeen, 'n langer lewensduur vir die loop moontlik gemaak. Dieselfde patroon kom by die Amerikaanse 16-duim-kanonne voor. Die aanvanklike ontwerp het 'n lengte van 45 kalibers gehad en 'n projektiel van 2 200 lb (1 000 kg) afgevuur. Die latere herontwerp na 50 kalibers het nie net 'n hoër snelheid moontlik gemaak nie, maar ook die gebruik van 'n swaarder projektiel van 2 700 lb (1 200 kg), wat uiteindelik aanvaar is as die kragtigste Amerikaanse vlootprojektiel wat in gevegte ingespan is.<ref name="ChinnRowlandBoyd1954">{{cite journal | last1 = Chinn | first1 = George M. | last2 = Rowland | first2 = Buford | last3 = Boyd | first3 = William B. | title = U. S. Navy Bureau of Ordnance in World War II. | journal = Military Affairs | date = 1954 | volume = 18 | issue = 1 | page = 36 | issn = 0026-3931 | doi = 10.2307/1982709 | jstor = 1982709 | pmid = | hdl = 2027/uc1.$b671188 | url = | hdl-access = free }}</ref><ref name="hnsa1112" /><ref name="FTP-45" /><ref name="FTP-188" /> Vroeë geweerlope was kort en dik, tipies nie langer as 26 kalibers nie, aangesien die buskruit wat as dryfmiddel gebruik is, baie vinnig en hewig gebrand het, wat tot 'n kort versnellingsduur gelei het. Die ontwikkeling van "bruinkruit", 'n tipe buskruit wat stadiger brand, het dit in die 1880's moontlik gemaak om geweerlope effens langer te maak, alhoewel dit groot hoeveelhede van hierdie kruit vereis het. Nuwe, stadiger brandende "rooklose kruit"-dryfmiddels, wat vanaf die middel-1880's beskikbaar geraak het, soos Poudre B, kordiet en nitrosellulose, het 'n meer geleidelike en langdurige versnelling toegelaat; gevolglik is geweerlope al hoe langer en dunner gemaak. Hierdie nuwe samestellings was baie kragtiger as gewone buskruit, en omdat hulle tydens verbranding byna volledig in gasse omgeskakel het, was daar in terme van gewig baie minder daarvan nodig. Die trompsnelheid is slegs beperk deur die haalbare lengte van die loop; bepaal deur sowel die destydse vervaardigingsmetodes as enige praktiese beperkings wat deur die spesifieke gebruik van die vuurwapen opgelê is. Die praktiese uitwerking van lang lope by moderne vuurwapens is dat die projektiel langer in die loop deurbring voordat dit die loop verlaat. Gevolglik is daar meer tyd beskikbaar vir die uitsettende gas, wat ontstaan ​​deur die beheerde verbranding van die aandryfmiddel, om die projektiel geleidelik te versnel. Dit lei tot 'n hoër snelheid sonder om oormatige spanning op die vuurwapen te plaas. In terme van interne ballistiek kan die basis van 'n projektiel beskou word as 'n suier wat deur die uitsettende gas aangedryf word, namate die looplengte toeneem, vergroot die volume wat deur die suier aangedryf word, en neem die hoeveelheid energie wat uit die verbranding van die dryfmiddel verkry kan word, ook toe. 'n Langer loop maak dit moontlik om meer aandryfmiddel te gebruik: die aandryfmiddel verbrand gewoonlik reeds vroeg in die projektiel se beweging deur die loop, alhoewel dit dikwels voorkom dat verbranding steeds plaasvind wanneer die projektiel die loop se bek verlaat, wat 'n sigbare "mondingsvlam" veroorsaak. <!-- <ref group=nota>45 kaliber verwys na die lengte van die kanon se loop uitgedruk in terme van die kaliber van die kanon. Die lengte van 'n 45-kaliber-kanon is 45 keer sy deursnee.</ref> --> == Verwysings == {{verwysings}} [[Kategorie:Artillerie]] 7oqetcjghg4232l3ro3vi0u9ip0hihx 2979328 2979327 2026-10-16T09:20:55Z Oesjaar 7467 /* Looplengte */ Maak my eie fout reg. Weet nou hoekom ek verward was. 2979328 wikitext text/x-wiki [[Beeld:Calibre bore length gdl_af.png|duimnael|regs|Verhouding van kaliber met loopdeursnee en looplengte]] In '''[[artillerie]]''' is kaliber die binnedeursnee van 'n kanonloop, of, by uitbreiding, 'n relatiewe maatstaf van die looplengte. == Looplengte == Die lengte van die loop (veral vir groter kanonne) word dikwels aangehaal in veelvoude van die kaliber, wat byvoorbeeld gebruik word vir Amerikaanse vlootkanonne van 76&nbsp;mm (3 duim) of groter.<ref name="NavOrdAndGunV1">{{Cite book|title =Naval Ordnance And Gunnery, Volume 1, Naval Ordnance, NAVPERS 10797-A |publisher =U.S. Navy, Bureau of Naval Personnel |year =1957|edition=1957 |location =Washington, D.C. |page =81}}</ref> Die effektiewe lengte van die loop (van stuitstuk tot tromp) word gedeel deur die loopdeursnee om 'n dimensielose hoeveelheid te gee.{{r|NavOrdAndGunV1|page =81}} Die hoofkanonne van die ''Iowa''-klas-slagskepe kan byvoorbeeld as 16-duim/kaliber 50 aangedui word. Hulle het 'n deursnee van 16 duim en die loop is 800 duim lank (16 × 50 = 800). Dit word soms ook aangedui deur die voorvoegsel L/ te gebruik; so word die algemeenste kanon vir die [[Panther-tenk|Panzer V]]-tenk byvoorbeeld beskryf as 'n "75 mm L/70", wat verwys na 'n loop met 'n interne kaliber van 75 mm (3,0 duim) en 'n lengte van 5 250 mm (17 voet 3 duim). Die verhouding tussen die kaliber en die looplengte staan ​​in vlootartillerie bekend as "kaliber",{{r|NavOrdAndGunV1|page =81}} maar in leërartillerie as "lengte". Voor die [[Tweede Wêreldoorlog]] het die Amerikaanse Vloot die 5"/51-kaliberkanon (5" L/51) as 'n skip-tot-skip-wapen en die 5"/25-kaliberkanon (5" L/25) as 'n skip-tot-lug-wapen gebruik. Teen die einde van die Tweede Wêreldoorlog was die dubbeldoel- 5-duim/38-kaliberkanon (5" L/38) die standaardbewapening van die vloot teen beide oppervlak- en lugteikens. Al drie het 'n loopdeursnee van 5 duim gehad (nie 5,51, 5,25 of 5,38 nie, soos dikwels verkeerd gelees word). Vlootkanonne is weliswaar op min of meer dieselfde wyse as landgebaseerde artillerie ontwerp en vervaardig, maar hulle is volgens baie strenger en nougesetter standaarde gebou, en met goeie rede. Op see moes ’n wapen sonder steurings presteer. Daar was geen geredelik beskikbare plaasvervanger nie en ook nie een wat maklik verkry kon word nie. Met verloop van tyd het die begrippe "pond" (die gewig van die projektiel) en "kaliber" (die werklike deursnee van die wapenloop) verwarrend geraak en met mekaar vermeng geraak. Uiteindelik, toe die tegnologie daarvoor beskikbaar was, het die kaliber (in duim of millimeter) die standaardmaatstaf geword.<ref name="ChinnRowlandBoyd1954" /><ref name="hnsa1112">{{cite web |title=Gun Mount And Turret Catalog - Ordnance Pamphlet 1112 °- 1945 |url=https://archive.hnsa.org/doc/guncat/index.htm |website=archive.hnsa.org |access-date=2022-10-16 |archive-date=2022-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221016114942/https://archive.hnsa.org/doc/guncat/index.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="FTP-45">FTP-45 (General Fleet Tactics 1924)</ref><ref name="FTP-188">FTP-188 (General Fleet Tactics 1940)</ref> Wat vlootkanonne betref, was die aanvanklike verandering gerig op die werklike loopdeursnee, wat die vervaardiging van standaardprojektiele vergemaklik het. Daarna is die doeltreffende lengte (en dus die reikafstand) van die wapen in kalibers begin uitdruk. Dit is 'n maatstaf van die gestandaardiseerde lengte van die loop in verhouding tot die getrekte loopdeursnee. Met ander woorde, by 'n 12/45-kanon is 12 duim × 45 gelyk aan die lengte van die getrekte loop in duim. Dit verklaar die verskille in sowel penetrasievermoë as reikafstandprestasie van verskeie vlootkanonne deur die jare heen.<ref name="ChinnRowlandBoyd1954" /><ref name="hnsa1112" /><ref name="FTP-45" /><ref name="FTP-188" /> Benewens die moontlike verbeterings in algehele werkverrigting (d.w.s. [[trompsnelheid]] en trefkrag), het die verlenging van die loop in sekere omstandighede ook 'n toename in die grootte van die projektiel moontlik gemaak. Die Amerikaanse 14/45-kanon, wat byvoorbeeld op die slagskepe van die ''New York''-klas bekendgestel is, het 'n projektiel van 1 250 lb (570 kg) afgevuur. Latere verbeterings aan die ontwerp, waardeur die loop verleng en die sluitmeganisme aangepas is, het die gebruik van 'n projektiel van 1 400 lb (640 kg) en, oor die algemeen, 'n langer lewensduur vir die loop moontlik gemaak. Dieselfde patroon kom by die Amerikaanse 16-duim-kanonne voor. Die aanvanklike ontwerp het 'n lengte van 45 kalibers gehad en 'n projektiel van 2 200 lb (1 000 kg) afgevuur. Die latere herontwerp na 50 kalibers het nie net 'n hoër snelheid moontlik gemaak nie, maar ook die gebruik van 'n swaarder projektiel van 2 700 lb (1 200 kg), wat uiteindelik aanvaar is as die kragtigste Amerikaanse vlootprojektiel wat in gevegte ingespan is.<ref name="ChinnRowlandBoyd1954">{{cite journal | last1 = Chinn | first1 = George M. | last2 = Rowland | first2 = Buford | last3 = Boyd | first3 = William B. | title = U. S. Navy Bureau of Ordnance in World War II. | journal = Military Affairs | date = 1954 | volume = 18 | issue = 1 | page = 36 | issn = 0026-3931 | doi = 10.2307/1982709 | jstor = 1982709 | pmid = | hdl = 2027/uc1.$b671188 | url = | hdl-access = free }}</ref><ref name="hnsa1112" /><ref name="FTP-45" /><ref name="FTP-188" /> Vroeë geweerlope was kort en dik, tipies nie langer as 26 kalibers nie, aangesien die buskruit wat as dryfmiddel gebruik is, baie vinnig en hewig gebrand het, wat tot 'n kort versnellingsduur gelei het. Die ontwikkeling van "bruinkruit", 'n tipe buskruit wat stadiger brand, het dit in die 1880's moontlik gemaak om geweerlope effens langer te maak, alhoewel dit groot hoeveelhede van hierdie kruit vereis het. Nuwe, stadiger brandende "rooklose kruit"-dryfmiddels, wat vanaf die middel-1880's beskikbaar geraak het, soos Poudre B, kordiet en nitrosellulose, het 'n meer geleidelike en langdurige versnelling toegelaat; gevolglik is geweerlope al hoe langer en dunner gemaak. Hierdie nuwe samestellings was baie kragtiger as gewone buskruit, en omdat hulle tydens verbranding byna volledig in gasse omgeskakel het, was daar in terme van gewig baie minder daarvan nodig. Die trompsnelheid is slegs beperk deur die haalbare lengte van die loop; bepaal deur sowel die destydse vervaardigingsmetodes as enige praktiese beperkings wat deur die spesifieke gebruik van die vuurwapen opgelê is. Die praktiese uitwerking van lang lope by moderne vuurwapens is dat die projektiel langer in die loop deurbring voordat dit die loop verlaat. Gevolglik is daar meer tyd beskikbaar vir die uitsettende gas, wat ontstaan ​​deur die beheerde verbranding van die aandryfmiddel, om die projektiel geleidelik te versnel. Dit lei tot 'n hoër snelheid sonder om oormatige spanning op die vuurwapen te plaas. In terme van interne ballistiek kan die basis van 'n projektiel beskou word as 'n suier wat deur die uitsettende gas aangedryf word, namate die looplengte toeneem, vergroot die volume wat deur die suier aangedryf word, en neem die hoeveelheid energie wat uit die verbranding van die dryfmiddel verkry kan word, ook toe. 'n Langer loop maak dit moontlik om meer aandryfmiddel te gebruik: die aandryfmiddel verbrand gewoonlik reeds vroeg in die projektiel se beweging deur die loop, alhoewel dit dikwels voorkom dat verbranding steeds plaasvind wanneer die projektiel die loop se bek verlaat, wat 'n sigbare "mondingsvlam" veroorsaak. <!-- <ref group=nota>45 kaliber verwys na die lengte van die kanon se loop uitgedruk in terme van die kaliber van die kanon. Die lengte van 'n 45-kaliber-kanon is 45 keer sy deursnee.</ref> --> == Verwysings == {{verwysings}} [[Kategorie:Artillerie]] eh0bdohy7dujmg7g5971i4vq27lfdqt 2979330 2979328 2026-10-16T10:41:42Z Oesjaar 7467 /* Looplengte */ Skakel 2979330 wikitext text/x-wiki [[Beeld:Calibre bore length gdl_af.png|duimnael|regs|Verhouding van kaliber met loopdeursnee en looplengte]] In '''[[artillerie]]''' is kaliber die binnedeursnee van 'n kanonloop, of, by uitbreiding, 'n relatiewe maatstaf van die looplengte. == Looplengte == Die lengte van die loop (veral vir groter kanonne) word dikwels aangehaal in veelvoude van die kaliber, wat byvoorbeeld gebruik word vir Amerikaanse vlootkanonne van 76&nbsp;mm (3 duim) of groter.<ref name="NavOrdAndGunV1">{{Cite book|title =Naval Ordnance And Gunnery, Volume 1, Naval Ordnance, NAVPERS 10797-A |publisher =U.S. Navy, Bureau of Naval Personnel |year =1957|edition=1957 |location =Washington, D.C. |page =81}}</ref> Die effektiewe lengte van die loop (van stuitstuk tot tromp) word gedeel deur die loopdeursnee om 'n dimensielose hoeveelheid te gee.{{r|NavOrdAndGunV1|page =81}} Die hoofkanonne van die ''Iowa''-klas-slagskepe kan byvoorbeeld as 16-duim/kaliber 50 aangedui word. Hulle het 'n deursnee van 16 duim en die loop is 800 duim lank (16 × 50 = 800). Dit word soms ook aangedui deur die voorvoegsel L/ te gebruik; so word die algemeenste kanon vir die [[Panther-tenk|Panzer V]]-tenk byvoorbeeld beskryf as 'n "75 mm L/70", wat verwys na 'n loop met 'n interne kaliber van 75 mm (3,0 duim) en 'n lengte van 5 250 mm (17 voet 3 duim). Die verhouding tussen die kaliber en die looplengte staan ​​in vlootartillerie bekend as "kaliber",{{r|NavOrdAndGunV1|page =81}} maar in leërartillerie as "lengte". Voor die [[Tweede Wêreldoorlog]] het die Amerikaanse Vloot die 5"/51-kaliberkanon (5" L/51) as 'n skip-tot-skip-wapen en die 5"/25-kaliberkanon (5" L/25) as 'n skip-tot-lug-wapen gebruik. Teen die einde van die Tweede Wêreldoorlog was die dubbeldoel- 5-duim/38-kaliberkanon (5" L/38) die standaardbewapening van die vloot teen beide oppervlak- en lugteikens. Al drie het 'n loopdeursnee van 5 duim gehad (nie 5,51, 5,25 of 5,38 nie, soos dikwels verkeerd gelees word). Vlootkanonne is weliswaar op min of meer dieselfde wyse as landgebaseerde artillerie ontwerp en vervaardig, maar hulle is volgens baie strenger en nougesetter standaarde gebou, en met goeie rede. Op see moes ’n wapen sonder steurings presteer. Daar was geen geredelik beskikbare plaasvervanger nie en ook nie een wat maklik verkry kon word nie. Met verloop van tyd het die begrippe "pond" (die gewig van die projektiel) en "kaliber" (die werklike deursnee van die wapenloop) verwarrend geraak en met mekaar vermeng geraak. Uiteindelik, toe die tegnologie daarvoor beskikbaar was, het die kaliber (in duim of millimeter) die standaardmaatstaf geword.<ref name="ChinnRowlandBoyd1954" /><ref name="hnsa1112">{{cite web |title=Gun Mount And Turret Catalog - Ordnance Pamphlet 1112 °- 1945 |url=https://archive.hnsa.org/doc/guncat/index.htm |website=archive.hnsa.org |access-date=2022-10-16 |archive-date=2022-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221016114942/https://archive.hnsa.org/doc/guncat/index.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="FTP-45">FTP-45 (General Fleet Tactics 1924)</ref><ref name="FTP-188">FTP-188 (General Fleet Tactics 1940)</ref> Wat vlootkanonne betref, was die aanvanklike verandering gerig op die werklike loopdeursnee, wat die vervaardiging van standaardprojektiele vergemaklik het. Daarna is die doeltreffende lengte (en dus die reikafstand) van die wapen in kalibers begin uitdruk. Dit is 'n maatstaf van die gestandaardiseerde lengte van die loop in verhouding tot die getrekte loopdeursnee. Met ander woorde, by 'n 12/45-kanon is 12 duim × 45 gelyk aan die lengte van die getrekte loop in duim. Dit verklaar die verskille in sowel penetrasievermoë as reikafstandprestasie van verskeie vlootkanonne deur die jare heen.<ref name="ChinnRowlandBoyd1954" /><ref name="hnsa1112" /><ref name="FTP-45" /><ref name="FTP-188" /> Benewens die moontlike verbeterings in algehele werkverrigting (d.w.s. [[trompsnelheid]] en trefkrag), het die verlenging van die loop in sekere omstandighede ook 'n toename in die grootte van die projektiel moontlik gemaak. Die Amerikaanse 14/45-kanon, wat byvoorbeeld op die slagskepe van die ''New York''-klas bekendgestel is, het 'n projektiel van 1 250 lb (570 kg) afgevuur. Latere verbeterings aan die ontwerp, waardeur die loop verleng en die sluitmeganisme aangepas is, het die gebruik van 'n projektiel van 1 400 lb (640 kg) en, oor die algemeen, 'n langer lewensduur vir die loop moontlik gemaak. Dieselfde patroon kom by die Amerikaanse 16-duim-kanonne voor. Die aanvanklike ontwerp het 'n lengte van 45 kalibers gehad en 'n projektiel van 2 200 lb (1 000 kg) afgevuur. Die latere herontwerp na 50 kalibers het nie net 'n hoër snelheid moontlik gemaak nie, maar ook die gebruik van 'n swaarder projektiel van 2 700 lb (1 200 kg), wat uiteindelik aanvaar is as die kragtigste Amerikaanse vlootprojektiel wat in gevegte ingespan is.<ref name="ChinnRowlandBoyd1954">{{cite journal | last1 = Chinn | first1 = George M. | last2 = Rowland | first2 = Buford | last3 = Boyd | first3 = William B. | title = U. S. Navy Bureau of Ordnance in World War II. | journal = Military Affairs | date = 1954 | volume = 18 | issue = 1 | page = 36 | issn = 0026-3931 | doi = 10.2307/1982709 | jstor = 1982709 | pmid = | hdl = 2027/uc1.$b671188 | url = | hdl-access = free }}</ref><ref name="hnsa1112" /><ref name="FTP-45" /><ref name="FTP-188" /> Vroeë geweerlope was kort en dik, tipies nie langer as 26 kalibers nie, aangesien die buskruit wat as dryfmiddel gebruik is, baie vinnig en hewig gebrand het, wat tot 'n kort versnellingsduur gelei het. Die ontwikkeling van "bruinkruit", 'n tipe buskruit wat stadiger brand, het dit in die 1880's moontlik gemaak om geweerlope effens langer te maak, alhoewel dit groot hoeveelhede van hierdie kruit vereis het. Nuwe, stadiger brandende "rooklose kruit"-dryfmiddels, wat vanaf die middel-1880's beskikbaar geraak het, soos [[Poudre B]], kordiet en nitrosellulose, het 'n meer geleidelike en langdurige versnelling toegelaat; gevolglik is geweerlope al hoe langer en dunner gemaak. Hierdie nuwe samestellings was baie kragtiger as gewone buskruit, en omdat hulle tydens verbranding byna volledig in gasse omgeskakel het, was daar in terme van gewig baie minder daarvan nodig. Die trompsnelheid is slegs beperk deur die haalbare lengte van die loop; bepaal deur sowel die destydse vervaardigingsmetodes as enige praktiese beperkings wat deur die spesifieke gebruik van die vuurwapen opgelê is. Die praktiese uitwerking van lang lope by moderne vuurwapens is dat die projektiel langer in die loop deurbring voordat dit die loop verlaat. Gevolglik is daar meer tyd beskikbaar vir die uitsettende gas, wat ontstaan ​​deur die beheerde verbranding van die aandryfmiddel, om die projektiel geleidelik te versnel. Dit lei tot 'n hoër snelheid sonder om oormatige spanning op die vuurwapen te plaas. In terme van interne ballistiek kan die basis van 'n projektiel beskou word as 'n suier wat deur die uitsettende gas aangedryf word, namate die looplengte toeneem, vergroot die volume wat deur die suier aangedryf word, en neem die hoeveelheid energie wat uit die verbranding van die dryfmiddel verkry kan word, ook toe. 'n Langer loop maak dit moontlik om meer aandryfmiddel te gebruik: die aandryfmiddel verbrand gewoonlik reeds vroeg in die projektiel se beweging deur die loop, alhoewel dit dikwels voorkom dat verbranding steeds plaasvind wanneer die projektiel die loop se bek verlaat, wat 'n sigbare "mondingsvlam" veroorsaak. <!-- <ref group=nota>45 kaliber verwys na die lengte van die kanon se loop uitgedruk in terme van die kaliber van die kanon. Die lengte van 'n 45-kaliber-kanon is 45 keer sy deursnee.</ref> --> == Verwysings == {{verwysings}} [[Kategorie:Artillerie]] a9nuyjr56tjtzbk4znajt0xu4hcm2ql 2979331 2979330 2026-10-16T10:42:56Z Oesjaar 7467 /* Looplengte */ Nog 'n skakel! 2979331 wikitext text/x-wiki [[Beeld:Calibre bore length gdl_af.png|duimnael|regs|Verhouding van kaliber met loopdeursnee en looplengte]] In '''[[artillerie]]''' is kaliber die binnedeursnee van 'n kanonloop, of, by uitbreiding, 'n relatiewe maatstaf van die looplengte. == Looplengte == Die lengte van die loop (veral vir groter kanonne) word dikwels aangehaal in veelvoude van die kaliber, wat byvoorbeeld gebruik word vir Amerikaanse vlootkanonne van 76&nbsp;mm (3 duim) of groter.<ref name="NavOrdAndGunV1">{{Cite book|title =Naval Ordnance And Gunnery, Volume 1, Naval Ordnance, NAVPERS 10797-A |publisher =U.S. Navy, Bureau of Naval Personnel |year =1957|edition=1957 |location =Washington, D.C. |page =81}}</ref> Die effektiewe lengte van die loop (van stuitstuk tot tromp) word gedeel deur die loopdeursnee om 'n dimensielose hoeveelheid te gee.{{r|NavOrdAndGunV1|page =81}} Die hoofkanonne van die ''Iowa''-klas-slagskepe kan byvoorbeeld as 16-duim/kaliber 50 aangedui word. Hulle het 'n deursnee van 16 duim en die loop is 800 duim lank (16 × 50 = 800). Dit word soms ook aangedui deur die voorvoegsel L/ te gebruik; so word die algemeenste kanon vir die [[Panther-tenk|Panzer V]]-tenk byvoorbeeld beskryf as 'n "75 mm L/70", wat verwys na 'n loop met 'n interne kaliber van 75 mm (3,0 duim) en 'n lengte van 5 250 mm (17 voet 3 duim). Die verhouding tussen die kaliber en die looplengte staan ​​in vlootartillerie bekend as "kaliber",{{r|NavOrdAndGunV1|page =81}} maar in leërartillerie as "lengte". Voor die [[Tweede Wêreldoorlog]] het die Amerikaanse Vloot die 5"/51-kaliberkanon (5" L/51) as 'n skip-tot-skip-wapen en die 5"/25-kaliberkanon (5" L/25) as 'n skip-tot-lug-wapen gebruik. Teen die einde van die Tweede Wêreldoorlog was die dubbeldoel- 5-duim/38-kaliberkanon (5" L/38) die standaardbewapening van die vloot teen beide oppervlak- en lugteikens. Al drie het 'n loopdeursnee van 5 duim gehad (nie 5,51, 5,25 of 5,38 nie, soos dikwels verkeerd gelees word). Vlootkanonne is weliswaar op min of meer dieselfde wyse as landgebaseerde artillerie ontwerp en vervaardig, maar hulle is volgens baie strenger en nougesetter standaarde gebou, en met goeie rede. Op see moes ’n wapen sonder steurings presteer. Daar was geen geredelik beskikbare plaasvervanger nie en ook nie een wat maklik verkry kon word nie. Met verloop van tyd het die begrippe "pond" (die gewig van die projektiel) en "kaliber" (die werklike deursnee van die wapenloop) verwarrend geraak en met mekaar vermeng geraak. Uiteindelik, toe die tegnologie daarvoor beskikbaar was, het die kaliber (in duim of millimeter) die standaardmaatstaf geword.<ref name="ChinnRowlandBoyd1954" /><ref name="hnsa1112">{{cite web |title=Gun Mount And Turret Catalog - Ordnance Pamphlet 1112 °- 1945 |url=https://archive.hnsa.org/doc/guncat/index.htm |website=archive.hnsa.org |access-date=2022-10-16 |archive-date=2022-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221016114942/https://archive.hnsa.org/doc/guncat/index.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="FTP-45">FTP-45 (General Fleet Tactics 1924)</ref><ref name="FTP-188">FTP-188 (General Fleet Tactics 1940)</ref> Wat vlootkanonne betref, was die aanvanklike verandering gerig op die werklike loopdeursnee, wat die vervaardiging van standaardprojektiele vergemaklik het. Daarna is die doeltreffende lengte (en dus die reikafstand) van die wapen in kalibers begin uitdruk. Dit is 'n maatstaf van die gestandaardiseerde lengte van die loop in verhouding tot die getrekte loopdeursnee. Met ander woorde, by 'n 12/45-kanon is 12 duim × 45 gelyk aan die lengte van die getrekte loop in duim. Dit verklaar die verskille in sowel penetrasievermoë as reikafstandprestasie van verskeie vlootkanonne deur die jare heen.<ref name="ChinnRowlandBoyd1954" /><ref name="hnsa1112" /><ref name="FTP-45" /><ref name="FTP-188" /> Benewens die moontlike verbeterings in algehele werkverrigting (d.w.s. [[trompsnelheid]] en trefkrag), het die verlenging van die loop in sekere omstandighede ook 'n toename in die grootte van die projektiel moontlik gemaak. Die Amerikaanse 14/45-kanon, wat byvoorbeeld op die slagskepe van die ''New York''-klas bekendgestel is, het 'n projektiel van 1 250 lb (570 kg) afgevuur. Latere verbeterings aan die ontwerp, waardeur die loop verleng en die sluitmeganisme aangepas is, het die gebruik van 'n projektiel van 1 400 lb (640 kg) en, oor die algemeen, 'n langer lewensduur vir die loop moontlik gemaak. Dieselfde patroon kom by die Amerikaanse 16-duim-kanonne voor. Die aanvanklike ontwerp het 'n lengte van 45 kalibers gehad en 'n projektiel van 2 200 lb (1 000 kg) afgevuur. Die latere herontwerp na 50 kalibers het nie net 'n hoër snelheid moontlik gemaak nie, maar ook die gebruik van 'n swaarder projektiel van 2 700 lb (1 200 kg), wat uiteindelik aanvaar is as die kragtigste Amerikaanse vlootprojektiel wat in gevegte ingespan is.<ref name="ChinnRowlandBoyd1954">{{cite journal | last1 = Chinn | first1 = George M. | last2 = Rowland | first2 = Buford | last3 = Boyd | first3 = William B. | title = U. S. Navy Bureau of Ordnance in World War II. | journal = Military Affairs | date = 1954 | volume = 18 | issue = 1 | page = 36 | issn = 0026-3931 | doi = 10.2307/1982709 | jstor = 1982709 | pmid = | hdl = 2027/uc1.$b671188 | url = | hdl-access = free }}</ref><ref name="hnsa1112" /><ref name="FTP-45" /><ref name="FTP-188" /> Vroeë geweerlope was kort en dik, tipies nie langer as 26 kalibers nie, aangesien die buskruit wat as dryfmiddel gebruik is, baie vinnig en hewig gebrand het, wat tot 'n kort versnellingsduur gelei het. Die ontwikkeling van "bruinkruit", 'n tipe buskruit wat stadiger brand, het dit in die 1880's moontlik gemaak om geweerlope effens langer te maak, alhoewel dit groot hoeveelhede van hierdie kruit vereis het. Nuwe, stadiger brandende "rooklose kruit"-dryfmiddels, wat vanaf die middel-1880's beskikbaar geraak het, soos [[Poudre B]], [[kordiet]] en nitrosellulose, het 'n meer geleidelike en langdurige versnelling toegelaat; gevolglik is geweerlope al hoe langer en dunner gemaak. Hierdie nuwe samestellings was baie kragtiger as gewone buskruit, en omdat hulle tydens verbranding byna volledig in gasse omgeskakel het, was daar in terme van gewig baie minder daarvan nodig. Die trompsnelheid is slegs beperk deur die haalbare lengte van die loop; bepaal deur sowel die destydse vervaardigingsmetodes as enige praktiese beperkings wat deur die spesifieke gebruik van die vuurwapen opgelê is. Die praktiese uitwerking van lang lope by moderne vuurwapens is dat die projektiel langer in die loop deurbring voordat dit die loop verlaat. Gevolglik is daar meer tyd beskikbaar vir die uitsettende gas, wat ontstaan ​​deur die beheerde verbranding van die aandryfmiddel, om die projektiel geleidelik te versnel. Dit lei tot 'n hoër snelheid sonder om oormatige spanning op die vuurwapen te plaas. In terme van interne ballistiek kan die basis van 'n projektiel beskou word as 'n suier wat deur die uitsettende gas aangedryf word, namate die looplengte toeneem, vergroot die volume wat deur die suier aangedryf word, en neem die hoeveelheid energie wat uit die verbranding van die dryfmiddel verkry kan word, ook toe. 'n Langer loop maak dit moontlik om meer aandryfmiddel te gebruik: die aandryfmiddel verbrand gewoonlik reeds vroeg in die projektiel se beweging deur die loop, alhoewel dit dikwels voorkom dat verbranding steeds plaasvind wanneer die projektiel die loop se bek verlaat, wat 'n sigbare "mondingsvlam" veroorsaak. <!-- <ref group=nota>45 kaliber verwys na die lengte van die kanon se loop uitgedruk in terme van die kaliber van die kanon. Die lengte van 'n 45-kaliber-kanon is 45 keer sy deursnee.</ref> --> == Verwysings == {{verwysings}} [[Kategorie:Artillerie]] ezeda8hsjpvh0pxcda6tbjgk3bc2rke 2979334 2979331 2026-10-16T11:07:25Z Oesjaar 7467 /* Looplengte */ Verbeter 2979334 wikitext text/x-wiki [[Beeld:Calibre bore length gdl_af.png|duimnael|regs|Verhouding van kaliber met loopdeursnee en looplengte]] In '''[[artillerie]]''' is kaliber die binnedeursnee van 'n kanonloop, of, by uitbreiding, 'n relatiewe maatstaf van die looplengte. == Looplengte == Die lengte van die loop (veral vir groter kanonne) word dikwels aangehaal in veelvoude van die kaliber, wat byvoorbeeld gebruik word vir Amerikaanse vlootkanonne van 76&nbsp;mm (3 duim) of groter.<ref name="NavOrdAndGunV1">{{Cite book|title =Naval Ordnance And Gunnery, Volume 1, Naval Ordnance, NAVPERS 10797-A |publisher =U.S. Navy, Bureau of Naval Personnel |year =1957|edition=1957 |location =Washington, D.C. |page =81}}</ref> Die effektiewe lengte van die loop (van stuitstuk tot tromp) word gedeel deur die loopdeursnee om 'n dimensielose hoeveelheid te gee.{{r|NavOrdAndGunV1|page =81}} Die hoofkanonne van die ''Iowa''-klas-slagskepe kan byvoorbeeld as 16-duim/kaliber 50 aangedui word. Hulle het 'n deursnee van 16 duim en die loop is 800 duim lank (16 × 50 = 800). Dit word soms ook aangedui deur die voorvoegsel L/ te gebruik; so word die algemeenste kanon vir die [[Panther-tenk|Panzer V]]-tenk byvoorbeeld beskryf as 'n "75 mm L/70", wat verwys na 'n loop met 'n interne kaliber van 75 mm (3,0 duim) en 'n lengte van 5 250 mm (17 voet 3 duim). Die verhouding tussen die kaliber en die looplengte staan ​​in vlootartillerie bekend as "kaliber",{{r|NavOrdAndGunV1|page =81}} maar in leërartillerie as "lengte". Voor die [[Tweede Wêreldoorlog]] het die Amerikaanse Vloot die 5"/51-kaliberkanon (5" L/51) as 'n skip-tot-skip-wapen en die 5"/25-kaliberkanon (5" L/25) as 'n skip-tot-lug-wapen gebruik. Teen die einde van die Tweede Wêreldoorlog was die dubbeldoel- 5-duim/38-kaliberkanon (5" L/38) die standaardbewapening van die vloot teen beide oppervlak- en lugteikens. Al drie het 'n loopdeursnee van 5 duim gehad (nie 5,51, 5,25 of 5,38 nie, soos dikwels verkeerd gelees word). Vlootkanonne is weliswaar op min of meer dieselfde wyse as landgebaseerde artillerie ontwerp en vervaardig, maar hulle is volgens baie strenger en nougesetter standaarde gebou, en met goeie rede. Op see moes ’n wapen sonder steurings presteer. Daar was geen geredelik beskikbare plaasvervanger nie en ook nie een wat maklik verkry kon word nie. Met verloop van tyd het die begrippe "pond" (die gewig van die projektiel) en "kaliber" (die werklike deursnee van die wapenloop) verwarrend geraak en met mekaar vermeng geraak. Uiteindelik, toe die tegnologie daarvoor beskikbaar was, het die kaliber (in duim of millimeter) die standaardmaatstaf geword.<ref name="ChinnRowlandBoyd1954" /><ref name="hnsa1112">{{cite web |title=Gun Mount And Turret Catalog - Ordnance Pamphlet 1112 °- 1945 |url=https://archive.hnsa.org/doc/guncat/index.htm |website=archive.hnsa.org |access-date=2022-10-16 |archive-date=2022-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221016114942/https://archive.hnsa.org/doc/guncat/index.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="FTP-45">FTP-45 (General Fleet Tactics 1924)</ref><ref name="FTP-188">FTP-188 (General Fleet Tactics 1940)</ref> Wat vlootkanonne betref, was die aanvanklike verandering gerig op die werklike loopdeursnee, wat die vervaardiging van standaardprojektiele vergemaklik het. Daarna is die doeltreffende lengte (en dus die reikafstand) van die wapen in kalibers begin uitdruk. Dit is 'n maatstaf van die gestandaardiseerde lengte van die loop in verhouding tot die getrekte loopdeursnee. Met ander woorde, by 'n 12/45-kanon is 12 duim × 45 gelyk aan die lengte van die getrekte loop in duim. Dit verklaar die verskille in sowel penetrasievermoë as reikafstandprestasie van verskeie vlootkanonne deur die jare heen.<ref name="ChinnRowlandBoyd1954" /><ref name="hnsa1112" /><ref name="FTP-45" /><ref name="FTP-188" /> Benewens die moontlike verbeterings in algehele werkverrigting (d.w.s. [[trompsnelheid]] en trefkrag), het die verlenging van die loop in sekere omstandighede ook 'n toename in die grootte van die projektiel moontlik gemaak. Die Amerikaanse 14/45-kanon, wat byvoorbeeld op die slagskepe van die ''New York''-klas bekendgestel is, het 'n projektiel van 1 250 lb (570 kg) afgevuur. Latere verbeterings aan die ontwerp, waardeur die loop verleng en die sluitmeganisme aangepas is, het die gebruik van 'n projektiel van 1 400 lb (640 kg) en, oor die algemeen, 'n langer lewensduur vir die loop moontlik gemaak. Dieselfde patroon kom by die Amerikaanse 16-duim-kanonne voor. Die aanvanklike ontwerp het 'n lengte van 45 kalibers gehad en 'n projektiel van 2 200 lb (1 000 kg) afgevuur. Die latere herontwerp na 50 kalibers het nie net 'n hoër snelheid moontlik gemaak nie, maar ook die gebruik van 'n swaarder projektiel van 2 700 lb (1 200 kg), wat uiteindelik aanvaar is as die kragtigste Amerikaanse vlootprojektiel wat in gevegte ingespan is.<ref name="ChinnRowlandBoyd1954">{{cite journal | last1 = Chinn | first1 = George M. | last2 = Rowland | first2 = Buford | last3 = Boyd | first3 = William B. | title = U. S. Navy Bureau of Ordnance in World War II. | journal = Military Affairs | date = 1954 | volume = 18 | issue = 1 | page = 36 | issn = 0026-3931 | doi = 10.2307/1982709 | jstor = 1982709 | pmid = | hdl = 2027/uc1.$b671188 | url = | hdl-access = free }}</ref><ref name="hnsa1112" /><ref name="FTP-45" /><ref name="FTP-188" /> Vroeë geweerlope was kort en dik, tipies nie langer as 26 kalibers nie, aangesien die buskruit wat as aandryfmiddel gebruik is, baie vinnig en hewig gebrand het, wat tot 'n kort versnellingsduur gelei het. Die ontwikkeling van "bruinkruit", 'n tipe buskruit wat stadiger brand, het dit in die 1880's moontlik gemaak om geweerlope effens langer te maak, alhoewel dit groot hoeveelhede van hierdie kruit vereis het. Nuwe, stadiger brandende "rooklose kruit"-aandryfmiddels, wat vanaf die middel-1880's beskikbaar geraak het, soos [[Poudre B]], [[kordiet]] en nitrosellulose, het 'n meer geleidelike en langdurige versnelling toegelaat; gevolglik is geweerlope al hoe langer en dunner gemaak. Hierdie nuwe samestellings was baie kragtiger as gewone buskruit, en omdat hulle tydens verbranding byna volledig in gasse omgeskakel het, was daar in terme van gewig baie minder daarvan nodig. Die trompsnelheid is slegs beperk deur die haalbare lengte van die loop; bepaal deur sowel die destydse vervaardigingsmetodes as enige praktiese beperkings wat deur die spesifieke gebruik van die vuurwapen opgelê is. Die praktiese uitwerking van lang lope by moderne vuurwapens is dat die projektiel langer in die loop deurbring voordat dit die loop verlaat. Gevolglik is daar meer tyd beskikbaar vir die uitsettende gas, wat ontstaan ​​deur die beheerde verbranding van die aandryfmiddel, om die projektiel geleidelik te versnel. Dit lei tot 'n hoër snelheid sonder om oormatige spanning op die vuurwapen te plaas. In terme van interne ballistiek kan die basis van 'n projektiel beskou word as 'n suier wat deur die uitsettende gas aangedryf word, namate die looplengte toeneem, vergroot die volume wat deur die suier aangedryf word, en neem die hoeveelheid energie wat uit die verbranding van die aandryfmiddel verkry kan word, ook toe. 'n Langer loop maak dit moontlik om meer aandryfmiddel te gebruik: die aandryfmiddel verbrand gewoonlik reeds vroeg in die projektiel se beweging deur die loop, alhoewel dit dikwels voorkom dat verbranding steeds plaasvind wanneer die projektiel die loop se bek verlaat, wat 'n sigbare "mondingsvlam" veroorsaak. <!-- <ref group=nota>45 kaliber verwys na die lengte van die kanon se loop uitgedruk in terme van die kaliber van die kanon. Die lengte van 'n 45-kaliber-kanon is 45 keer sy deursnee.</ref> --> == Verwysings == {{verwysings}} [[Kategorie:Artillerie]] 0t7nfj43jpy3kwibw8rpin1khgn4505 2979335 2979334 2026-10-16T11:23:16Z Oesjaar 7467 Verbeter 2979335 wikitext text/x-wiki [[Beeld:Calibre bore length gdl_af.png|duimnael|regs|Verhouding van kaliber met loopdeursnee en looplengte]] In '''[[artillerie]]''' is kaliber die binnedeursnee van 'n kanonloop, of, by uitbreiding, 'n relatiewe maatstaf van die looplengte. == Looplengte == Die lengte van die loop (veral vir groter kanonne) word dikwels aangehaal in veelvoude van die kaliber, wat byvoorbeeld gebruik word vir Amerikaanse vlootkanonne van 76&nbsp;mm (3&nbsp;duim) of groter.<ref name="NavOrdAndGunV1">{{Cite book|title =Naval Ordnance And Gunnery, Volume 1, Naval Ordnance, NAVPERS 10797-A |publisher =U.S. Navy, Bureau of Naval Personnel |year =1957|edition=1957 |location =Washington, D.C. |page =81}}</ref> Die effektiewe lengte van die loop (van stuitstuk tot tromp) word gedeel deur die loopdeursnee om 'n dimensielose hoeveelheid te gee.{{r|NavOrdAndGunV1|page =81}} Die hoofkanonne van die ''Iowa''-klas-slagskepe kan byvoorbeeld as 16-duim/kaliber 50 aangedui word. Hulle het 'n deursnee van 16 duim en die loop is 800&nbsp;duim lank (16 × 50 = 800). Dit word soms ook aangedui deur die voorvoegsel L/ te gebruik; so word die algemeenste kanon vir die [[Panther-tenk|Panzer V]]-tenk byvoorbeeld beskryf as 'n "75&nbsp;mm L/70", wat verwys na 'n loop met 'n interne kaliber van 75&nbsp;mm (3,0 duim) en 'n lengte van (75 x 70) 5 250 mm (17 voet 3 duim). Die verhouding tussen die kaliber en die looplengte staan ​​in vlootartillerie bekend as "kaliber",{{r|NavOrdAndGunV1|page =81}} maar in leërartillerie as "lengte". Voor die [[Tweede Wêreldoorlog]] het die Amerikaanse Vloot die 5"/51-kaliberkanon (5" L/51) as 'n skip-tot-skip-wapen en die 5"/25-kaliberkanon (5" L/25) as 'n skip-tot-lug-wapen gebruik. Teen die einde van die Tweede Wêreldoorlog was die dubbeldoel- 5-duim/38-kaliberkanon (5" L/38) die standaardbewapening van die vloot teen beide oppervlak- en lugteikens. Al drie het 'n loopdeursnee van 5&nbsp;duim gehad (nie 5,51, 5,25 of 5,38 nie, soos dikwels verkeerd gelees word). Vlootkanonne is weliswaar op min of meer dieselfde wyse as landgebaseerde artillerie ontwerp en vervaardig, maar hulle is volgens baie strenger en nougesetter standaarde gebou, en met goeie rede. Op see moes ’n wapen sonder steurings presteer. Daar was geen geredelik beskikbare plaasvervanger nie en ook nie een wat maklik verkry kon word nie. Met verloop van tyd het die begrippe "pond" (die gewig van die projektiel) en "kaliber" (die werklike deursnee van die wapenloop) verwarrend geraak en met mekaar vermeng geraak. Uiteindelik, toe die tegnologie daarvoor beskikbaar was, het die kaliber (in duim of millimeter) die standaardmaatstaf geword.<ref name="ChinnRowlandBoyd1954" /><ref name="hnsa1112">{{cite web |title=Gun Mount And Turret Catalog - Ordnance Pamphlet 1112 °- 1945 |url=https://archive.hnsa.org/doc/guncat/index.htm |website=archive.hnsa.org |access-date=2022-10-16 |archive-date=2022-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221016114942/https://archive.hnsa.org/doc/guncat/index.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="FTP-45">FTP-45 (General Fleet Tactics 1924)</ref><ref name="FTP-188">FTP-188 (General Fleet Tactics 1940)</ref> Wat vlootkanonne betref, was die aanvanklike verandering gerig op die werklike loopdeursnee, wat die vervaardiging van standaardprojektiele vergemaklik het. Daarna is die doeltreffende lengte (en dus die reikafstand) van die wapen in kalibers begin uitdruk. Dit is 'n maatstaf van die gestandaardiseerde lengte van die loop in verhouding tot die getrekte loopdeursnee. Met ander woorde, by 'n 12/45-kanon is 12&nbsp;duim × 45 gelyk aan die lengte van die getrekte loop in duim. Dit verklaar die verskille in sowel penetrasievermoë as reikafstandprestasie van verskeie vlootkanonne deur die jare heen.<ref name="ChinnRowlandBoyd1954" /><ref name="hnsa1112" /><ref name="FTP-45" /><ref name="FTP-188" /> Benewens die moontlike verbeterings in algehele werkverrigting (d.w.s. [[trompsnelheid]] en trefkrag), het die verlenging van die loop in sekere omstandighede ook 'n toename in die grootte van die projektiel moontlik gemaak. Die Amerikaanse 14/45-kanon, wat byvoorbeeld op die slagskepe van die ''New York''-klas bekendgestel is, het 'n projektiel van 1 250&nbsp;lb (570&nbsp;kg) afgevuur. Latere verbeterings aan die ontwerp, waardeur die loop verleng en die sluitmeganisme aangepas is, het die gebruik van 'n projektiel van 1&nbsp;400&nbsp;lb (640 kg) en, oor die algemeen, 'n langer lewensduur vir die loop moontlik gemaak. Dieselfde patroon kom by die Amerikaanse 16-duim-kanonne voor. Die aanvanklike ontwerp het 'n lengte van 45 kalibers gehad en 'n projektiel van 2&nbsp;200&nbsp;lb (1&nbsp;000&nbsp;kg) afgevuur. Die latere herontwerp na 50 kalibers het nie net 'n hoër snelheid moontlik gemaak nie, maar ook die gebruik van 'n swaarder projektiel van 2&nbsp;700&nbsp;lb (1&nbsp;200&nbsp;kg), wat uiteindelik aanvaar is as die kragtigste Amerikaanse vlootprojektiel wat in gevegte ingespan is.<ref name="ChinnRowlandBoyd1954">{{cite journal | last1 = Chinn | first1 = George M. | last2 = Rowland | first2 = Buford | last3 = Boyd | first3 = William B. | title = U. S. Navy Bureau of Ordnance in World War II. | journal = Military Affairs | date = 1954 | volume = 18 | issue = 1 | page = 36 | issn = 0026-3931 | doi = 10.2307/1982709 | jstor = 1982709 | pmid = | hdl = 2027/uc1.$b671188 | url = | hdl-access = free }}</ref><ref name="hnsa1112" /><ref name="FTP-45" /><ref name="FTP-188" /> Vroeë geweerlope was kort en dik, tipies nie langer as 26 kalibers nie, aangesien die buskruit wat as aandryfmiddel gebruik is, baie vinnig en hewig gebrand het, wat tot 'n kort versnellingsduur gelei het. Die ontwikkeling van "bruinkruit", 'n tipe buskruit wat stadiger brand, het dit in die 1880's moontlik gemaak om geweerlope effens langer te maak, alhoewel dit groot hoeveelhede van hierdie kruit vereis het. Nuwe, stadiger brandende "rooklose kruit"-aandryfmiddels, wat vanaf die middel-1880's beskikbaar geraak het, soos [[Poudre B]], [[kordiet]] en nitrosellulose, het 'n meer geleidelike en langdurige versnelling toegelaat; gevolglik is geweerlope al hoe langer en dunner gemaak. Hierdie nuwe samestellings was baie kragtiger as gewone buskruit, en omdat hulle tydens verbranding byna volledig in gasse omgeskakel het, was daar in terme van gewig baie minder daarvan nodig. Die trompsnelheid is slegs beperk deur die haalbare lengte van die loop; bepaal deur sowel die destydse vervaardigingsmetodes as enige praktiese beperkings wat deur die spesifieke gebruik van die vuurwapen opgelê is. Die praktiese uitwerking van lang lope by moderne vuurwapens is dat die projektiel langer in die loop deurbring voordat dit die loop verlaat. Gevolglik is daar meer tyd beskikbaar vir die uitsettende gas, wat ontstaan ​​deur die beheerde verbranding van die aandryfmiddel, om die projektiel geleidelik te versnel. Dit lei tot 'n hoër snelheid sonder om oormatige spanning op die vuurwapen te plaas. In terme van interne ballistiek kan die basis van 'n projektiel beskou word as 'n suier wat deur die uitsettende gas aangedryf word, namate die looplengte toeneem, vergroot die volume wat deur die suier aangedryf word, en neem die hoeveelheid energie wat uit die verbranding van die aandryfmiddel verkry kan word, ook toe. 'n Langer loop maak dit moontlik om meer aandryfmiddel te gebruik: die aandryfmiddel verbrand gewoonlik reeds vroeg in die projektiel se beweging deur die loop, alhoewel dit dikwels voorkom dat verbranding steeds plaasvind wanneer die projektiel die loop se bek verlaat, wat 'n sigbare "mondingsvlam" veroorsaak. <!-- <ref group=nota>45 kaliber verwys na die lengte van die kanon se loop uitgedruk in terme van die kaliber van die kanon. Die lengte van 'n 45-kaliber-kanon is 45 keer sy deursnee.</ref> --> == Verwysings == {{verwysings}} [[Kategorie:Artillerie]] 4wxkh5bw5fe0qihkqlm1ndg2f6ywjh0 2979336 2979335 2026-10-16T11:28:03Z Oesjaar 7467 /* Looplengte */ Verbeter 2979336 wikitext text/x-wiki [[Beeld:Calibre bore length gdl_af.png|duimnael|regs|Verhouding van kaliber met loopdeursnee en looplengte]] In '''[[artillerie]]''' is kaliber die binnedeursnee van 'n kanonloop, of, by uitbreiding, 'n relatiewe maatstaf van die looplengte. == Looplengte == Die lengte van die loop (veral vir groter kanonne) word dikwels aangehaal in veelvoude van die kaliber, wat byvoorbeeld gebruik word vir Amerikaanse vlootkanonne van 76&nbsp;mm (3&nbsp;duim) of groter.<ref name="NavOrdAndGunV1">{{Cite book|title =Naval Ordnance And Gunnery, Volume 1, Naval Ordnance, NAVPERS 10797-A |publisher =U.S. Navy, Bureau of Naval Personnel |year =1957|edition=1957 |location =Washington, D.C. |page =81}}</ref> Die effektiewe lengte van die loop (van stuitstuk tot tromp) word gedeel deur die loopdeursnee om 'n dimensielose hoeveelheid te gee.{{r|NavOrdAndGunV1|page =81}} Die hoofkanonne van die ''Iowa''-klas-slagskepe kan byvoorbeeld as 16-duim/kaliber 50 aangedui word. Hulle het 'n deursnee van 16 duim en die loop is 800&nbsp;duim lank (16 × 50 = 800). Dit word soms ook aangedui deur die voorvoegsel L/ te gebruik; so word die algemeenste kanon vir die [[Panther-tenk|Panzer V]]-tenk byvoorbeeld beskryf as 'n "75&nbsp;mm L/70", wat verwys na 'n loop met 'n interne kaliber van 75&nbsp;mm (3,0 duim) en 'n lengte van (75 x 70) 5 250 mm (17 voet 3 duim). Die verhouding tussen die kaliber en die looplengte staan ​​in vlootartillerie bekend as "kaliber",{{r|NavOrdAndGunV1|page =81}} maar in leërartillerie as "lengte". Voor die [[Tweede Wêreldoorlog]] het die Amerikaanse Vloot die 5"/51-kaliberkanon (5" L/51) as 'n skip-tot-skip-wapen en die 5"/25-kaliberkanon (5" L/25) as 'n skip-tot-lug-wapen gebruik. Teen die einde van die Tweede Wêreldoorlog was die dubbeldoel- 5-duim/38-kaliberkanon (5" L/38) die standaardbewapening van die vloot teen beide oppervlak- en lugteikens. Al drie het 'n loopdeursnee van 5&nbsp;duim gehad (nie 5,51, 5,25 of 5,38 nie, soos dikwels verkeerd gelees word). Vlootkanonne is weliswaar op min of meer dieselfde wyse as landgebaseerde artillerie ontwerp en vervaardig, maar hulle is volgens baie strenger en nougesetter standaarde gebou, en met goeie rede. Op see moes ’n wapen sonder steurings presteer. Daar was geen geredelik beskikbare plaasvervanger nie en ook nie een wat maklik verkry kon word nie. Met verloop van tyd het die begrippe "pond" (die gewig van die projektiel) en "kaliber" (die werklike deursnee van die wapenloop) verwarrend geraak en met mekaar vermeng geraak. Uiteindelik, toe die tegnologie daarvoor beskikbaar was, het die kaliber (in duim of millimeter) die standaardmaatstaf geword.<ref name="ChinnRowlandBoyd1954" /><ref name="hnsa1112">{{cite web |title=Gun Mount And Turret Catalog - Ordnance Pamphlet 1112 °- 1945 |url=https://archive.hnsa.org/doc/guncat/index.htm |website=archive.hnsa.org |access-date=2022-10-16 |archive-date=2022-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221016114942/https://archive.hnsa.org/doc/guncat/index.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="FTP-45">FTP-45 (General Fleet Tactics 1924)</ref><ref name="FTP-188">FTP-188 (General Fleet Tactics 1940)</ref> Wat vlootkanonne betref, was die aanvanklike verandering gerig op die werklike loopdeursnee, wat die vervaardiging van standaardprojektiele vergemaklik het. Daarna is die doeltreffende lengte (en dus die reikafstand) van die wapen in kalibers begin uitdruk. Dit is 'n maatstaf van die gestandaardiseerde lengte van die loop in verhouding tot die getrekte loopdeursnee. Met ander woorde, by 'n 12/45-kanon is 12&nbsp;duim × 45 gelyk aan die lengte van die getrekte loop in duim. Dit verklaar die verskille in sowel penetrasievermoë as reikafstandprestasie van verskeie vlootkanonne deur die jare heen.<ref name="ChinnRowlandBoyd1954" /><ref name="hnsa1112" /><ref name="FTP-45" /><ref name="FTP-188" /> Benewens die moontlike verbeterings in algehele werkverrigting (d.w.s. [[trompsnelheid]] en trefkrag), het die verlenging van die loop in sekere omstandighede ook 'n toename in die grootte van die projektiel moontlik gemaak. Die Amerikaanse 14/45-kanon, wat byvoorbeeld op die slagskepe van die ''New York''-klas bekendgestel is, het 'n projektiel van 1 250&nbsp;lb (570&nbsp;kg) afgevuur. Latere verbeterings aan die ontwerp, waardeur die loop verleng en die sluitmeganisme aangepas is, het die gebruik van 'n projektiel van 1&nbsp;400&nbsp;lb (640 kg) en, oor die algemeen, 'n langer lewensduur vir die loop moontlik gemaak. Dieselfde patroon kom by die Amerikaanse 16-duim-kanonne voor. Die aanvanklike ontwerp het 'n lengte van 45 kalibers gehad en 'n projektiel van 2&nbsp;200&nbsp;lb (1&nbsp;000&nbsp;kg) afgevuur. Die latere herontwerp na 50 kalibers het nie net 'n hoër snelheid moontlik gemaak nie, maar ook die gebruik van 'n swaarder projektiel van 2&nbsp;700&nbsp;lb (1&nbsp;200&nbsp;kg), wat uiteindelik aanvaar is as die kragtigste Amerikaanse vlootprojektiel wat in gevegte ingespan is.<ref name="ChinnRowlandBoyd1954">{{cite journal | last1 = Chinn | first1 = George M. | last2 = Rowland | first2 = Buford | last3 = Boyd | first3 = William B. | title = U. S. Navy Bureau of Ordnance in World War II. | journal = Military Affairs | date = 1954 | volume = 18 | issue = 1 | page = 36 | issn = 0026-3931 | doi = 10.2307/1982709 | jstor = 1982709 | pmid = | hdl = 2027/uc1.$b671188 | url = | hdl-access = free }}</ref><ref name="hnsa1112" /><ref name="FTP-45" /><ref name="FTP-188" /> Vroeë geweerlope was kort en dik, tipies nie langer as 26 kalibers nie, aangesien die buskruit wat as aandryfmiddel gebruik is, baie vinnig en hewig gebrand het, wat tot 'n kort versnellingsduur gelei het. Die ontwikkeling van "bruinkruit", 'n tipe buskruit wat stadiger brand, het dit in die 1880's moontlik gemaak om geweerlope effens langer te maak, alhoewel dit groot hoeveelhede van hierdie kruit vereis het. Nuwe, stadiger brandende "rooklose kruit"-aandryfmiddels, wat vanaf die middel-1880's beskikbaar geraak het, soos [[Poudre B]], [[kordiet]] en nitrosellulose, het 'n meer geleidelike en langdurige versnelling toegelaat; gevolglik is geweerlope al hoe langer en dunner gemaak. Hierdie nuwe samestellings was baie kragtiger as gewone buskruit, en omdat hulle tydens verbranding byna volledig in gasse omgeskakel het, was daar in terme van gewig baie minder daarvan nodig. Die trompsnelheid is slegs beperk deur die haalbare lengte van die loop; bepaal deur sowel die destydse vervaardigingsmetodes as enige praktiese beperkings wat deur die spesifieke gebruik van die vuurwapen opgelê is. Die praktiese uitwerking van lang lope by moderne vuurwapens is dat die projektiel langer in die loop deurbring voordat dit die loop verlaat. Gevolglik is daar meer tyd beskikbaar vir die uitsettende gas, wat ontstaan ​​deur die beheerde verbranding van die aandryfmiddel, om die projektiel geleidelik te versnel. Dit lei tot 'n hoër snelheid sonder om oormatige spanning op die vuurwapen te plaas. In terme van interne ballistiek kan die basis van 'n projektiel beskou word as 'n suier wat deur die uitsettende gas aangedryf word, namate die looplengte toeneem, vergroot die volume wat deur die suier aangedryf word, en neem die hoeveelheid energie wat uit die verbranding van die aandryfmiddel verkry kan word, ook toe. 'n Langer loop maak dit moontlik om meer aandryfmiddel te gebruik: die aandryfmiddel verbrand gewoonlik reeds vroeg in die projektiel se beweging deur die loop, alhoewel dit dikwels voorkom dat verbranding steeds plaasvind wanneer die projektiel die loop se bek verlaat, wat 'n sigbare "mondingsvlam" veroorsaak. Die projektiel gaan voort om te versnel solank die druk daaragter voldoende is om die wrywing in die loop te oorkom. Die oortollige energie sal voortgaan om die projektiel te versnel totdat dit die loop verlaat. Indien die druk agter die projektiel voldoende daal voordat die projektiel die loop verlaat, kan en sal die projektiel stadiger beweeg terwyl dit nog binne-in die loop is, ten spyte van die oorblywende druk agter die projektiel. <!-- <ref group=nota>45 kaliber verwys na die lengte van die kanon se loop uitgedruk in terme van die kaliber van die kanon. Die lengte van 'n 45-kaliber-kanon is 45 keer sy deursnee.</ref> --> == Verwysings == {{verwysings}} [[Kategorie:Artillerie]] t70sx7d8f6550d7spy97vwjn9ccl8ft 0 470666 2979127 2978557 2026-10-15T12:46:10Z Rooiratel 90342 [[:Kategorie:Geografie van Luxemburg (land)]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2979127 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Nedersetting | amptelike_naam = Troisvierges | nedersetting_tipe = Munisipaliteit | native_name = Ëlwen | native_name_lang = lb | beeld_stadsilhoeët = Troisvierges 101021 V1.JPG | beeld_skild = Coat of arms troisvierges luxbrg.png | beeld_kaart = Troisvierges map.svg | onderafdelingtipe = [[Land]] | onderafdelingnaam = {{vlag|Luxemburg}} | onderafdelingtipe1 = Streek | onderafdelingnaam1 = [[Clervaux]] | seat_type = Setel | seat = [[Troisvierges, Luxemburg|Troisvierges]] | koördinate = {{Koördinate|50.11667|6.00000|display=inline,title}} | oppervlak_totaal_km2 = 37.86 | bevolking_totaal = 3708 | population_as_of = 2026 | leiertitel = Hoof van die regering | leiernaam = Edy Mertens | stigtingstitel = Gestig | stigtingsdatum = 1795 | webwerf = https://www.troisvierges.lu/ }} '''Troisvierges''' ([[Luxemburgs]]: Ëlwen) is 'n munisipaliteit van [[Clervaux]], [[Luxemburg]]. == Geskiedenis == Die munisipaliteit is in 1795 gestig. == Geografie == Die munisipaliteit beslaan 'n oppervlak van 37,86&nbsp;km². Dit grens aan [[Gouvy]] en [[Wincrange]]. Die terrein rondom Troisvierges is plat.<ref name="copernicus">{{Cite web |url=https://doi.org/10.5270/ESA-c5d3d65 |title=Copernicus Global Digital Elevation Model GLO-90 |publisher=[[Europese Ruimtevaartorganisasie]]}}</ref>{{Efn|1=Die terrein is uit Copernicus GLO-90 se hoogtes binne 'n straal van 10&nbsp;km bereken.}} Die hoogste punt in die omgewing is 573&nbsp;m bo seevlak, 6,6&nbsp;km noord van Troisvierges. == Bevolking == {{Historical populations |1821|1362 |1900|2597 |1947|2518 |1983|1830 |1988|1881 |1993|2142 |1999|2283 |2004|2594 |2009|2842 |2015|3039 |2020|3296 |2026|3708 |footnote=Bron: [[Wikidata]] }} Troisvierges het 3&nbsp;708 inwoners in 2026 gehad. == Bestuur == Die setel is [[Troisvierges, Luxemburg|Troisvierges]]. Die hoof van die regering is Edy Mertens. == Notas == {{Notelist}} == Verwysings == {{Verwysings}} {{Saadjie}} {{Normdata}} [[Kategorie:Geografie van Luxemburg (land)]] 93m3pwt5clik1k83czlp26vu7ta1hqb 6 470717 2979121 2978921 2026-10-15T12:20:17Z JMK 649 +kat 2979121 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= {{af|1=KI-konsep van 'n illustrasie van ''Ornithosuchus''-individu gebaseer op die oorspronklike, onder}} {{en|1=AI-generated recreation of ''Ornithosuchus'' individual based on the original illustration below}}<br> {{ru|1=Реконструкция особи ''Ornithosuchus'' с помощью ИИ на основе приведенной ниже оригинальной иллюстрации}} |bron= Орнитозуз.jpg, met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%9E%D1%80%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B7%D1%83%D0%B7.jpg illustrasie] as bron |datum=2010-04-16 (oorspronklike illustrasie) |daarsteller= Павлов, А.А., [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT |outeur=Павлов, А.А. (oorspronklike illustrasie) |ander_weergawes= [[Lêer:Орнитозуз.jpg|85px|oorspronklike]] }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> [[Kategorie:KI-gegenereerde beelde]] [[Kategorie:Uitgestorwe spesies]] [[Kategorie:Trias]] == Lisensiëring == {{self|cc-by-sa-3.0}} f6queekk1brpm6s2c2k4872chj1y8yu 2979122 2979121 2026-10-15T12:33:22Z JMK 649 lisensie 2979122 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= {{af|1=KI-konsep van 'n illustrasie van ''Ornithosuchus''-individu gebaseer op die oorspronklike, onder}} {{en|1=AI-generated recreation of ''Ornithosuchus'' individual based on the original illustration below}}<br> {{ru|1=Реконструкция особи ''Ornithosuchus'' с помощью ИИ на основе приведенной ниже оригинальной иллюстрации}} |bron= Орнитозуз.jpg, met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%9E%D1%80%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B7%D1%83%D0%B7.jpg illustrasie] as bron |datum=2010-04-16 (oorspronklike illustrasie) |daarsteller= Павлов, А.А., [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT |outeur=Павлов, А.А. (oorspronklike illustrasie) |ander_weergawes= [[Lêer:Орнитозуз.jpg|85px|oorspronklike]] }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> [[Kategorie:KI-gegenereerde beelde]] [[Kategorie:Uitgestorwe spesies]] [[Kategorie:Trias]] == Lisensiëring == {{cc-by-sa-3.0}} o0jyfg87qiwwmdmi18ucmt7g0n5istk 6 470725 2979123 2978993 2026-10-15T12:36:40Z JMK 649 +kat 2979123 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= {{af|1=KI-herskepping van 'n 1872 illustrasie van vroeë Devoonse landflora}} {{en|1=AI recreation of an 1872 illustration of early Devonian land-flora}}<br> {{de|1=KI-Rekonstruktion einer Illustration (aus dem Jahr 1872) der Landflora des frühen Devons}} |bron= ''The World Before the Deluge'' 1872, met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Devonianscene.jpg foto] as bron |datum=1872 (oorspronklike illustrasie) |daarsteller= Eduard Riou (1838-1900), [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT |outeur=Eduard Riou (1838-1900) |ander_weergawes= [[Lêer:Devonianscene.jpg|85px|oorspronklike]] }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> [[Kategorie:KI-gegenereerde beelde]] [[Kategorie:Uitgestorwe spesies]] [[Kategorie:Devoon]] == Lisensiëring == {{PD-oud}} mabgk9hjtfsbiis915kvo773s9a8ij4 0 470729 2979227 2979068 2026-10-15T19:45:01Z Oesjaar 7467 Skakel 2979227 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |formule= {{chem|Hf|S|2}} |CASNo=18855-94-2<ref name="PubC">{{cite web|url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Hafnium-sulfide-_HfS2|title=Hafnium Sulfide (HfS2)|publisher=PubChem|access-date=14 Oktober 2026}}</ref> |Voorkoms= persbruin vastestof<ref name="CB">[https://www.chemicalbook.com/ChemicalProductProperty_EN_CB5502291.htm Chemicalbook]</ref> |Reuk=reukloos |Reukdrempel= |Flitspunt= |MolereMassa=2242,6[g/mol]<ref name="PubC"/> |Kookpunt= (ontbind) |Digtheid= 6,030 [g/cm{{sup|3}}] <ref name="CB"/> |Smeltpunt= >800 °C (ontbind) (>2 000 °C?) <ref name="zeg"/> |Oplosbaarheid= onoplosbaar |Brekingsindeks= |Ksp= |LD50= |LC50= |struktuur=HfS2chips.jpg |struktuur2=HfS2.gif |Selparms=a= 363,2; c= 585 pm <ref name="CB"/> |Ruimtegroep= P{{bostreep|3}}m1 <ref name="CB"/> |Ruimtegroepnommer=164 |Strukturbericht=C6 |HenryKonstante = }} '''Hafniumsulfied''' is 'n verbinding van [[hafnium]] in sy +4 oksidasietoestand met [[swael]]. Sy formule is {{ch2|HfS2}} Dit kan uit elemente by 500 °C vervaardig word en vorm persbruine kristalle. <ref name="CB"/> Hafniumsulfied is 'n pers, soliede poeier met 'n metaalglans en is 'n metaalsulfied. Dit is 'n tweedimensionele [[halfgeleier]]-materiaal. Hafniumsulfied is stabiel in lug en is onoplosbaar in water, verdunde suur, alkali en die meeste organiese oplosmiddels. By [[Temperatuur|temperature]] bo 800 °C ontbind of sublimeer hafniumdisulfied sonder om te smelt. <ref name="zeg">[https://zegmetal.com/minor-metals/hafnium-sulfide/ Zegmetal]</ref> ==Struktuur== Dit het die gelaagde {{ch2|CdI2}}-struktuur (Strukturbericht C6) en het 'n resistiwiteit van ~1 μOhm.cm by kamertemperatuur. <ref name="CB"/> ==Eienskappe== {{ch2|HfS2}} is 'n gelaagde TMDC (''Transition metal dichalcogenide'': oorgangsmetaaldichalkogenied) met belowende adsorpsie- en [[katalisator|katalitiese]] eienskappe. Sy unieke gelaagde struktuur, groot oppervlakarea en aanpasbare elektroniese eienskappe maak dit 'n uitstekende kandidaat vir oppervlakreaksies en ladingoordragprosesse. {{ch2|HfS2}} kan sterk interaksies met gasmolekules en ione toon. Daarbenewens kan sy elektroniese struktuur presies aangepas word deur middel van doping, spanning en funksionalisering, wat die adsorpsievermoë en katalitiese werkverrigting verder verbeter.<ref name="Nand">[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1387700325019057 A. Nandhakumar, P. Parthiban, P.L. Silvestrelli, S. Subashchandrabose Hafnium disulfide dichalcogenide material: A review of structural insights, functional properties, applications and future directions, Inorganic Chemistry Communications 183(1), 115787; 2026, doi: 10.1016/j.inoche.2025.115787.]</ref> Soos ander TMDC's kan hafniumsulfied geïnterkaleer word, bv. met [[metalloseen|metallosene]] soos [[chromoseen]] en [[kobaltoseen]].<ref name="Sina">[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1369702120301516 Sina Najmaei, Chinedu E. Ekuma, Adam A. Wilson, Asher C. Leff, Madan Dubey, Dynamically reconfigurable electronic and phononic properties in intercalated HfS2, Materials Today, 39, 110-117, 2020, doi=10.1016/j.mattod.2020.04.030.]</ref> ==Toepassings== Dit kan as 'n vaste [[smeermiddel]] gebruik word. <ref name="CB"/> Hafniumsulfied se halfgeleiereienskappe maak dit 'n belowende materiaal vir FET's (Veld-effek-transistors). Die materiaal se relatief hoë draermobiliteit – met teoretiese berekeninge wat waardes van tot 1833 cm²V⁻¹s⁻¹ by kamertemperatuur aandui – maak doeltreffende ladingstransport moontlik. Dit kan lei tot transistors wat vinniger skakel, wat noodsaaklik is vir hoëspoed-elektronika. Enkellaag HfS₂ het 'n teoretiese bandgaping van ongeveer 1,23 eV, wat deur middel van tegnieke soos [[dotering]] of vervormingsmanipulasie ("strain engineering") aangepas kan word om toestelwerkverrigting te optimaliseer.<ref name="zeg"/> ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Sulfiede}} [[Kategorie:Anorganiese verbindings]] ki2xc9dwn9rftx6at5f08yeyeo4yqgr 2979228 2979227 2026-10-15T19:45:38Z Oesjaar 7467 Skakel 2979228 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |formule= {{chem|Hf|S|2}} |CASNo=18855-94-2<ref name="PubC">{{cite web|url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Hafnium-sulfide-_HfS2|title=Hafnium Sulfide (HfS2)|publisher=PubChem|access-date=14 Oktober 2026}}</ref> |Voorkoms= persbruin vastestof<ref name="CB">[https://www.chemicalbook.com/ChemicalProductProperty_EN_CB5502291.htm Chemicalbook]</ref> |Reuk=reukloos |Reukdrempel= |Flitspunt= |MolereMassa=2242,6[g/mol]<ref name="PubC"/> |Kookpunt= (ontbind) |Digtheid= 6,030 [g/cm{{sup|3}}] <ref name="CB"/> |Smeltpunt= >800 °C (ontbind) (>2 000 °C?) <ref name="zeg"/> |Oplosbaarheid= onoplosbaar |Brekingsindeks= |Ksp= |LD50= |LC50= |struktuur=HfS2chips.jpg |struktuur2=HfS2.gif |Selparms=a= 363,2; c= 585 pm <ref name="CB"/> |Ruimtegroep= P{{bostreep|3}}m1 <ref name="CB"/> |Ruimtegroepnommer=164 |Strukturbericht=C6 |HenryKonstante = }} '''Hafniumsulfied''' is 'n verbinding van [[hafnium]] in sy +4 oksidasietoestand met [[swael]]. Sy formule is {{ch2|HfS2}} Dit kan uit elemente by 500 °C vervaardig word en vorm persbruine kristalle. <ref name="CB"/> Hafniumsulfied is 'n pers, soliede poeier met 'n metaalglans en is 'n metaalsulfied. Dit is 'n tweedimensionele [[halfgeleier]]-materiaal. Hafniumsulfied is stabiel in lug en is onoplosbaar in water, verdunde [[suur]], alkali en die meeste organiese oplosmiddels. By [[Temperatuur|temperature]] bo 800 °C ontbind of sublimeer hafniumdisulfied sonder om te smelt. <ref name="zeg">[https://zegmetal.com/minor-metals/hafnium-sulfide/ Zegmetal]</ref> ==Struktuur== Dit het die gelaagde {{ch2|CdI2}}-struktuur (Strukturbericht C6) en het 'n resistiwiteit van ~1 μOhm.cm by kamertemperatuur. <ref name="CB"/> ==Eienskappe== {{ch2|HfS2}} is 'n gelaagde TMDC (''Transition metal dichalcogenide'': oorgangsmetaaldichalkogenied) met belowende adsorpsie- en [[katalisator|katalitiese]] eienskappe. Sy unieke gelaagde struktuur, groot oppervlakarea en aanpasbare elektroniese eienskappe maak dit 'n uitstekende kandidaat vir oppervlakreaksies en ladingoordragprosesse. {{ch2|HfS2}} kan sterk interaksies met gasmolekules en ione toon. Daarbenewens kan sy elektroniese struktuur presies aangepas word deur middel van doping, spanning en funksionalisering, wat die adsorpsievermoë en katalitiese werkverrigting verder verbeter.<ref name="Nand">[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1387700325019057 A. Nandhakumar, P. Parthiban, P.L. Silvestrelli, S. Subashchandrabose Hafnium disulfide dichalcogenide material: A review of structural insights, functional properties, applications and future directions, Inorganic Chemistry Communications 183(1), 115787; 2026, doi: 10.1016/j.inoche.2025.115787.]</ref> Soos ander TMDC's kan hafniumsulfied geïnterkaleer word, bv. met [[metalloseen|metallosene]] soos [[chromoseen]] en [[kobaltoseen]].<ref name="Sina">[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1369702120301516 Sina Najmaei, Chinedu E. Ekuma, Adam A. Wilson, Asher C. Leff, Madan Dubey, Dynamically reconfigurable electronic and phononic properties in intercalated HfS2, Materials Today, 39, 110-117, 2020, doi=10.1016/j.mattod.2020.04.030.]</ref> ==Toepassings== Dit kan as 'n vaste [[smeermiddel]] gebruik word. <ref name="CB"/> Hafniumsulfied se halfgeleiereienskappe maak dit 'n belowende materiaal vir FET's (Veld-effek-transistors). Die materiaal se relatief hoë draermobiliteit – met teoretiese berekeninge wat waardes van tot 1833 cm²V⁻¹s⁻¹ by kamertemperatuur aandui – maak doeltreffende ladingstransport moontlik. Dit kan lei tot transistors wat vinniger skakel, wat noodsaaklik is vir hoëspoed-elektronika. Enkellaag HfS₂ het 'n teoretiese bandgaping van ongeveer 1,23 eV, wat deur middel van tegnieke soos [[dotering]] of vervormingsmanipulasie ("strain engineering") aangepas kan word om toestelwerkverrigting te optimaliseer.<ref name="zeg"/> ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Sulfiede}} [[Kategorie:Anorganiese verbindings]] djt7rpfowsdb6p642rfxl3gfhmjr9ns 2979229 2979228 2026-10-15T19:46:58Z Oesjaar 7467 Verbeter 2979229 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |formule= {{chem|Hf|S|2}} |CASNo=18855-94-2<ref name="PubC">{{cite web|url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Hafnium-sulfide-_HfS2|title=Hafnium Sulfide (HfS2)|publisher=PubChem|access-date=14 Oktober 2026}}</ref> |Voorkoms= persbruin vastestof<ref name="CB">[https://www.chemicalbook.com/ChemicalProductProperty_EN_CB5502291.htm Chemicalbook]</ref> |Reuk=reukloos |Reukdrempel= |Flitspunt= |MolereMassa=2242,6[g/mol]<ref name="PubC"/> |Kookpunt= (ontbind) |Digtheid= 6,030 [g/cm{{sup|3}}] <ref name="CB"/> |Smeltpunt= >800 °C (ontbind) (>2 000 °C?) <ref name="zeg"/> |Oplosbaarheid= onoplosbaar |Brekingsindeks= |Ksp= |LD50= |LC50= |struktuur=HfS2chips.jpg |struktuur2=HfS2.gif |Selparms=a= 363,2; c= 585 pm <ref name="CB"/> |Ruimtegroep= P{{bostreep|3}}m1 <ref name="CB"/> |Ruimtegroepnommer=164 |Strukturbericht=C6 |HenryKonstante = }} '''Hafniumsulfied''' is 'n verbinding van [[hafnium]] in sy +4 oksidasietoestand met [[swael]]. Sy formule is {{ch2|HfS2}} Dit kan uit elemente by 500 °C vervaardig word en vorm persbruine kristalle. <ref name="CB"/> Hafniumsulfied is 'n pers, soliede poeier met 'n metaalglans en is 'n metaalsulfied. Dit is 'n tweedimensionele [[halfgeleier]]-materiaal. Hafniumsulfied is stabiel in lug en is onoplosbaar in water, verdunde [[suur]], alkali en die meeste organiese oplosmiddels. By [[Temperatuur|temperature]] bo 800 °C ontbind of sublimeer hafniumdisulfied sonder om te smelt. <ref name="zeg">[https://zegmetal.com/minor-metals/hafnium-sulfide/ Zegmetal]</ref> ==Struktuur== Dit het die gelaagde {{ch2|CdI2}}-struktuur (Strukturbericht C6) en het 'n resistiwiteit van ~1 μOhm.cm by kamertemperatuur. <ref name="CB"/> ==Eienskappe== {{ch2|HfS2}} is 'n gelaagde TMDC (''Transition metal dichalcogenide'': oorgangsmetaaldichalkogenied) met belowende adsorpsie- en [[katalisator|katalitiese]] eienskappe. Sy unieke gelaagde struktuur, groot oppervlakarea en aanpasbare elektroniese eienskappe maak dit 'n uitstekende kandidaat vir oppervlakreaksies en ladingoordragprosesse. {{ch2|HfS2}} kan sterk interaksies met gasmolekules en ione toon. Daarbenewens kan sy elektroniese struktuur presies aangepas word deur middel van [[dotering]], spanning en funksionalisering, wat die adsorpsievermoë en katalitiese werkverrigting verder verbeter.<ref name="Nand">[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1387700325019057 A. Nandhakumar, P. Parthiban, P.L. Silvestrelli, S. Subashchandrabose Hafnium disulfide dichalcogenide material: A review of structural insights, functional properties, applications and future directions, Inorganic Chemistry Communications 183(1), 115787; 2026, doi: 10.1016/j.inoche.2025.115787.]</ref> Soos ander TMDC's kan hafniumsulfied geïnterkaleer word, bv. met [[metalloseen|metallosene]] soos [[chromoseen]] en [[kobaltoseen]].<ref name="Sina">[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1369702120301516 Sina Najmaei, Chinedu E. Ekuma, Adam A. Wilson, Asher C. Leff, Madan Dubey, Dynamically reconfigurable electronic and phononic properties in intercalated HfS2, Materials Today, 39, 110-117, 2020, doi=10.1016/j.mattod.2020.04.030.]</ref> ==Toepassings== Dit kan as 'n vaste [[smeermiddel]] gebruik word. <ref name="CB"/> Hafniumsulfied se halfgeleiereienskappe maak dit 'n belowende materiaal vir FET's (Veld-effek-transistors). Die materiaal se relatief hoë draermobiliteit – met teoretiese berekeninge wat waardes van tot 1833 cm²V⁻¹s⁻¹ by kamertemperatuur aandui – maak doeltreffende ladingstransport moontlik. Dit kan lei tot transistors wat vinniger skakel, wat noodsaaklik is vir hoëspoed-elektronika. Enkellaag HfS₂ het 'n teoretiese bandgaping van ongeveer 1,23 eV, wat deur middel van tegnieke soos dotering of vervormingsmanipulasie ("strain engineering") aangepas kan word om toestelwerkverrigting te optimaliseer.<ref name="zeg"/> ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Sulfiede}} [[Kategorie:Anorganiese verbindings]] movebwcfrscstp35k1lz1tbgssiz3oj 0 470730 2979203 2979042 2026-10-15T17:37:02Z Jcwf 4 2979203 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Cobaltocene 200.svg|duimnael|Kobaltoseen]] '''Metallosene''' is 'n klas van [[Organometaalchemie|organometaalverbinding]]s wat gekenmerk word deur 'n toebroodjie-struktuur van 'n metaalatoom tussen twee organiese ringmolekules. Die eerste en bekendste lid van hierdie klas is [[ferroseen]] ({{ch2|FeCp2}}}, maar daar is analoge molekules soos [[chromoseen]] {{ch2|CrCp2}} of [[kobaltoseen]] {{ch2|CoCp2}}. Hierdie molekules kan interkaleer in gelaagde verbindings soos [[hafniumsulfied]].<ref name="Sina">[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1369702120301516 Sina Najmaei, Chinedu E. Ekuma, Adam A. Wilson, Asher C. Leff, Madan Dubey, Dynamically reconfigurable electronic and phononic properties in intercalated HfS2, Materials Today, 39, 110-117, 2020, doi=10.1016/j.mattod.2020.04.030.]</ref> {|class=wikitable |- !Verbinding||[[elektronkonfigurasie|konfigurasie]]!!wanbalans||M-C afstand [pm] |- |{{ch2|[[vanadoseen|(\h{5}C5H5)2V]]}}||{{ch2|a_{1g}^{1}e_{2g}^{2} }}||3||226<ref name="Fowl"/> |- |{{ch2|[[chromoseen|(\h{5}C5H5)2Cr]]}}||{{ch2|a_{1g}^{1}e_{2g}^{3} }}||2||215,1<ref name="Fowl"/> |- |{{ch2|[[manganoseen|(\h{5}C5H5)2Mn]]}}||{{ch2|a_{1g}^{1}e_{2g}^{2}e_{1g}^{2} }}||5||(nie-parallel)<ref name="Fowl"/> |- |{{ch2|[[ferroseen|(\h{5}C5H5)2Fe]]}}||{{ch2|a_{1g}^{2}e_{2g}^{4} }}||0||203,3<ref name="Fowl"/> |- |{{ch2|[[kobaltoseen|(\h{5}C5H5)2Co]]}}||{{ch2|a_{1g}^{2}e_{2g}^{4}e_{1g}^{1} }}||1||209,6<ref name="Fowl">[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/0022328X9505747D Kevin R. Flower, Peter B. Hitchcock, Crystal and molecular structure of chromocene (η5-C5H5)2Cr, Journal of Organometallic Chemistry,507(1–2), 275-277, 1996, doi: 10.1016/0022-328X(95)05747-D.]</ref> |- |{{ch2|[[nikkeloseen|(\h{5}C5H5)2Ni]]}}||{{ch2|a_{1g}^{2}e_{2g}^{4}e_{1g}^{2} }}||2||218,5<ref name="Fowl"/> |} ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Chemiesaadjie}} [[Kategorie:Organometaalverbindings]] sydadkgwsvftd2v9jl4qadqvx471b1f 2979216 2979203 2026-10-15T18:35:25Z Jcwf 4 2979216 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Cobaltocene 200.svg|duimnael|Kobaltoseen]] '''Metallosene''' is 'n klas van [[Organometaalchemie|organometaalverbinding]]s wat gekenmerk word deur 'n toebroodjie-struktuur van 'n metaalatoom tussen twee organiese ringmolekules. Die eerste en bekendste lid van hierdie klas is [[ferroseen]] ({{ch2|FeCp2}}}, maar daar is analoë molekules soos [[chromoseen]] {{ch2|CrCp2}} of [[kobaltoseen]] {{ch2|CoCp2}}. Hierdie molekules kan interkaleer in gelaagde verbindings soos [[hafniumsulfied]].<ref name="Sina">[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1369702120301516 Sina Najmaei, Chinedu E. Ekuma, Adam A. Wilson, Asher C. Leff, Madan Dubey, Dynamically reconfigurable electronic and phononic properties in intercalated HfS2, Materials Today, 39, 110-117, 2020, doi=10.1016/j.mattod.2020.04.030.]</ref> {|class=wikitable |- !Verbinding||[[elektronkonfigurasie|konfigurasie]]!!wanbalans||M-C afstand [pm] |- |{{ch2|[[vanadoseen|(\h{5}C5H5)2V]]}}||{{ch2|a_{1g}^{1}e_{2g}^{2} }}||3||226<ref name="Fowl"/> |- |{{ch2|[[chromoseen|(\h{5}C5H5)2Cr]]}}||{{ch2|a_{1g}^{1}e_{2g}^{3} }}||2||215,1<ref name="Fowl"/> |- |{{ch2|[[manganoseen|(\h{5}C5H5)2Mn]]}}||{{ch2|a_{1g}^{1}e_{2g}^{2}e_{1g}^{2} }}||5||(nie-parallel)<ref name="Fowl"/> |- |{{ch2|[[ferroseen|(\h{5}C5H5)2Fe]]}}||{{ch2|a_{1g}^{2}e_{2g}^{4} }}||0||203,3<ref name="Fowl"/> |- |{{ch2|[[kobaltoseen|(\h{5}C5H5)2Co]]}}||{{ch2|a_{1g}^{2}e_{2g}^{4}e_{1g}^{1} }}||1||209,6<ref name="Fowl">[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/0022328X9505747D Kevin R. Flower, Peter B. Hitchcock, Crystal and molecular structure of chromocene (η5-C5H5)2Cr, Journal of Organometallic Chemistry,507(1–2), 275-277, 1996, doi: 10.1016/0022-328X(95)05747-D.]</ref> |- |{{ch2|[[nikkeloseen|(\h{5}C5H5)2Ni]]}}||{{ch2|a_{1g}^{2}e_{2g}^{4}e_{1g}^{2} }}||2||218,5<ref name="Fowl"/> |} ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Chemiesaadjie}} [[Kategorie:Organometaalverbindings]] dim4y74fldt6znmie9pjtboq5jjudbm 1 470731 2979233 2979056 2026-10-15T19:57:41Z Oesjaar 7467 /* ...analoë molekules.. */ nuwe afdeling 2979233 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} == ...analoë molekules.. == {{ping|jcwf}}, ek verstaan die verskil tussen analoog en digitaal baie goed. Wat is ''analoë molekules''? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:57, 15 Oktober 2026 (UTC) 6lwhqw93p5eqi40q5h34gj6xbh1w959 2979234 2979233 2026-10-15T20:00:43Z Jcwf 4 /* ...analoë molekules.. */ Antwoord 2979234 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} == ...analoë molekules.. == {{ping|jcwf}}, ek verstaan die verskil tussen analoog en digitaal baie goed. Wat is ''analoë molekules''? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:57, 15 Oktober 2026 (UTC) :Molekule wat [[analogie]] met mekaar vertoon. Die woord is baie algemener as net die elektronika. [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 20:00, 15 Oktober 2026 (UTC) jx7zi2xqmntkh0kqlsq8dv8mxb5nyxq 0 470738 2979118 2979090 2026-10-15T12:07:20Z Oesjaar 7467 Status 2979118 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Printzia polifolia | authority = ([[Carolus Linnaeus|L.]]) Hutch., (1946) | synonyms =* ''Aster chamaedrifolius'' <small>Lam. ex DC.</small> * ''Aster polifolius'' <small>L.</small> * ''Aster papposus'' <small>Willd. ex Spreng.</small> * ''Conyza verrucosa'' <small>Houtt. ex DC.</small> * ''Inula caerulea'' <small>L.</small> * ''Inula cernua'' <small>[[Peter Jonas Bergius|P.J.Bergius]]</small> * ''Leysera polifolia'' <small>(L.) [[Carl Peter Thunberg|Thunb.]]</small> * ''Printzia bergii'' <small>Cass.</small> * ''Printzia cernua'' <small>(P.J.Bergius) Druce</small> }} '''''Printzia polifolia''''' is 'n blomdraende [[plant]] wat deel van die Asteraceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in die [[Noord-Kaap]], [[Oos-Kaap]] en die [[Wes-Kaap]] voor. Dit het 'n [[voorkomsgebied]] van 144&nbsp;911&nbsp;km² en is deel van die [[fynbos]] en [[renosterveld]]. == Galery == <gallery> Printzia polifolia 1DS-II 3-8069.jpg Printzia polifolia 1DS-II 3-8067-01.jpg Printzia polifolia 1DS-II 3-8067.jpg Printzia polifolia 1DS-II 3-8070.jpg </gallery> == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=3039-10 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:239634-1 Plants of the World] * [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/4a13f800-ccbc-45a0-bb5e-0513dbf90dc4 Biodiversityadvisor] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Printzia|polifolia]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]] nc6omjzo8rx06i7gamfwr2tuay25p3n 0 470740 2979130 2979104 2026-10-15T12:55:43Z Rooiratel 90342 2979130 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Persoon | name = Vanny Bishweka | birth_date = ca. 1965 | birth_place = Birere, [[Goma]] | nationality = Kongolees | occupation = Sakeman, hotelier | known_for = Ihusi Hotel, Goma Serena Hotel | awards = Eretitel honoris causa, Université Libre des Pays des Grands Lacs (2023) }} '''Vanny Bishweka''' (gebore ca. 1965) is 'n Kongolese sakeman van [[Goma]] in die provinsie Noord-Kivu, [[Demokratiese Republiek die Kongo]]. Hy besit die Ihusi Hotel en 'n bootmaatskappy met dieselfde naam op die [[Kivumeer]], en word beskryf as die invloedrykste sakeman in Goma. == Kinderjare en begin == Bishweka is in 'n arm gesin in Birere, die handelswyk van Goma, gebore. Hy het in kleinhandel en vervoer begin – hy het twee van die stad se ses motorfietse besit – en daarna handel met naburige stede en [[Rwanda]] opgebou.<ref name="Berger">{{Cite web |url=https://roadsandkingdoms.com/2016/the-goma-paradox/ |title=The Goma Paradox |last=Berger |first=Miriam |website=Roads & Kingdoms |date=2016-08-30 |language=en |access-date=2026-10-15}}</ref> == Loopbaan == In 1992 het hy begin om die Ihusi Hotel aan die Kivumeer te bou, vernoem na sy pa se dorp in Suid-Kivu. Weens onrus in Goma is die bouwerk in 1994 gestaak; die hotel is in 2001 voltooi<ref name="Berger" /> en in 2002 geopen.<ref name="Bitanga">{{Cite web |url=https://www.rappler.com/business/dr-congo-hoteliers-bet-on-luxury-troubled-east/ |title=DR Congo hoteliers bet on luxury in troubled east |last=Bitanga |first=Paolo |website=Rappler |date=2020-11-22 |language=en |access-date=2026-10-15}}</ref><ref name="Wezele">{{Cite web |url=https://empreinterdcmag.com/2025/02/06/un-batisseur-au-service-de-goma-vinny-bishweka/ |title=Un bâtisseur au service de Goma : Vanny Bishweka |last=Wezele |first=Rebecca |website=Empreinte RDC Mag |date=2025-02-06 |language=fr |access-date=2026-10-15}}</ref> Dit bedien hoofsaaklik hulporganisasies en sakereisigers. In 2016 was hy besig om 'n tweede Ihusi-hotel in Goma te bou.<ref name="Berger" /> Sy belegging het die Goma Serena Hotel, die stad se eerste vyfsterhotel, moontlik gemaak; dit is in 2020 ná tien jaar se bouwerk geopen.<ref name="Bitanga" /><ref name="Wezele" /> Sy Ihusi-bote verbind Goma in sowat drie uur met [[Bukavu]], via die eiland Idjwi.<ref name="Bitanga" /><ref name="LePoint">{{Cite web |url=https://lepoint.cd/vanny-bishweka-larchitecte-de-la-transformation-de-goma/ |title=Vanny Bishweka : l'architecte de la transformation de Goma |website=LePoint.cd |date=2024-12-25 |language=fr |access-date=2026-10-15}}</ref> Hy is 'n vennoot in die Tunisiese maatskappy EPPM, wat die meer se [[metaan]] ontgin, en besit 20% van Socodee, wat elektrisiteit versprei wat deur Virunga Energie opgewek word, 'n filiaal van die bestuurder van die Virunga Nasionale Park.<ref name="Bitanga" /><ref name="Wezele" /> Hy het ook geboue, vulstasies, paaie en verkeersirkels in Goma gefinansier.<ref name="Berger" /><ref name="Mashariki">{{Cite web |url=https://masharikirdc.net/nord-kivu-societe-vanny-bishweka-decore-professeur-honoris-causa-par-lulpgl-pour-ses-innombrables-oeuvres-de-developpement/ |title=Nord-Kivu/Société : Vanny Bishweka décoré du diplôme de Docteur Honoris Causa par l'ULPGL |website=Mashariki RDC |date=2023-04-22 |language=fr |access-date=2026-10-15}}</ref> In 2023 het die Université Libre des Pays des Grands Lacs hom 'n eretitel honoris causa toegeken.<ref name="Mashariki" /><ref name="Katava">{{Cite web |url=https://kivuactualites.com/nord-kivu-pour-ses-multiples-actions-humanitaires-le-philanthrope-vanny-bishweka-reconnu-pionnier-du-developpement-par-lulpgl/ |title=Nord-Kivu : pour ses multiples actions humanitaires, le philanthrope Vanny Bishweka reconnu pionnier du développement par l'ULPGL |last=Katava |first=Bienvenu |website=Kivu Actualités |date=2023-04-23 |language=fr |access-date=2026-10-15}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Bishweka, Vanny}} [[Kategorie:Geboortes in die 1960's]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Kongolese (Demokratiese Republiek)]] [[Kategorie:Entrepreneurs]] jlnax2t72v3def7o5n55x9110wsq7xa 2979140 2979130 2026-10-15T13:45:13Z Sobaka 328 bywerk 2979140 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Persoon | name = Vanny Bishweka | birth_date = ca. 1965 | birth_place = Birere, [[Goma]] | nationality = Kongolees | occupation = Sakeman, hotelier | known_for = Ihusi Hotel, Goma Serena Hotel | awards = Eretitel honoris causa, Université Libre des Pays des Grands Lacs (2023) }} '''Vanny Bishweka''' (gebore ca. 1965) is 'n Kongolese sakeman van [[Goma]] in die provinsie Noord-Kivu, [[Demokratiese Republiek die Kongo]]. Hy besit die Ihusi Hotel en 'n bootmaatskappy met dieselfde naam op die [[Kivumeer]], en word in 2020 deur die nuusagentskap AFP as Goma se invloedrykste sakeman beskryf.<ref>AFP, ''DR Congo hoteliers bet on luxury in troubled east.'' AFP Avatar, 21 November 2020, https://www.digitaljournal.com/article/dr-congo-hoteliers-bet-on-luxury-in-troubled-east/?utm. Besoek 15 Oktober 2026.</ref> == Kinderjare en begin == Bishweka is in 'n arm gesin in Birere, die handelswyk van Goma, gebore. Hy het in kleinhandel en vervoer begin – hy het twee van die stad se ses motorfietse besit – en daarna handel met naburige stede en [[Rwanda]] opgebou.<ref name="Berger">{{Cite web |url=https://roadsandkingdoms.com/2016/the-goma-paradox/ |title=The Goma Paradox |last=Berger |first=Miriam |website=Roads & Kingdoms |date=2016-08-30 |language=en |access-date=2026-10-15}}</ref> == Loopbaan == In 1992 het hy begin om die Ihusi Hotel aan die Kivumeer te bou, vernoem na sy pa se dorp in Suid-Kivu. Weens onrus in Goma is die bouwerk in 1994 gestaak; die hotel is in 2001 voltooi<ref name="Berger" /> en in 2002 geopen.<ref name="Bitanga">{{Cite web |url=https://www.rappler.com/business/dr-congo-hoteliers-bet-on-luxury-troubled-east/ |title=DR Congo hoteliers bet on luxury in troubled east |last=Bitanga |first=Paolo |website=Rappler |date=2020-11-22 |language=en |access-date=2026-10-15}}</ref><ref name="Wezele">{{Cite web |url=https://empreinterdcmag.com/2025/02/06/un-batisseur-au-service-de-goma-vinny-bishweka/ |title=Un bâtisseur au service de Goma : Vanny Bishweka |last=Wezele |first=Rebecca |website=Empreinte RDC Mag |date=2025-02-06 |language=fr |access-date=2026-10-15}}</ref> Dit bedien hoofsaaklik hulporganisasies en sakereisigers. In 2016 was hy besig om 'n tweede Ihusi-hotel in Goma te bou.<ref name="Berger" /> Sy belegging het die Goma Serena Hotel, die stad se eerste vyfsterhotel, moontlik gemaak; dit is in 2020 ná tien jaar se bouwerk geopen.<ref name="Bitanga" /><ref name="Wezele" /> Sy Ihusi-bote verbind Goma in sowat drie uur met [[Bukavu]], via die eiland Idjwi.<ref name="Bitanga" /><ref name="LePoint">{{Cite web |url=https://lepoint.cd/vanny-bishweka-larchitecte-de-la-transformation-de-goma/ |title=Vanny Bishweka : l'architecte de la transformation de Goma |website=LePoint.cd |date=2024-12-25 |language=fr |access-date=2026-10-15}}</ref> Hy is 'n vennoot in die Tunisiese maatskappy EPPM, wat die meer se [[metaan]] ontgin, en besit 20% van Socodee, wat elektrisiteit versprei wat deur Virunga Energie opgewek word, 'n filiaal van die bestuurder van die Virunga Nasionale Park.<ref name="Bitanga" /><ref name="Wezele" /> Hy het ook geboue, vulstasies, paaie en verkeersirkels in Goma gefinansier.<ref name="Berger" /><ref name="Mashariki">{{Cite web |url=https://masharikirdc.net/nord-kivu-societe-vanny-bishweka-decore-professeur-honoris-causa-par-lulpgl-pour-ses-innombrables-oeuvres-de-developpement/ |title=Nord-Kivu/Société : Vanny Bishweka décoré du diplôme de Docteur Honoris Causa par l'ULPGL |website=Mashariki RDC |date=2023-04-22 |language=fr |access-date=2026-10-15}}</ref> In 2023 het die Université Libre des Pays des Grands Lacs hom 'n eretitel honoris causa toegeken.<ref name="Mashariki" /><ref name="Katava">{{Cite web |url=https://kivuactualites.com/nord-kivu-pour-ses-multiples-actions-humanitaires-le-philanthrope-vanny-bishweka-reconnu-pionnier-du-developpement-par-lulpgl/ |title=Nord-Kivu : pour ses multiples actions humanitaires, le philanthrope Vanny Bishweka reconnu pionnier du développement par l'ULPGL |last=Katava |first=Bienvenu |website=Kivu Actualités |date=2023-04-23 |language=fr |access-date=2026-10-15}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Bishweka, Vanny}} [[Kategorie:Geboortes in die 1960's]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Kongolese (Demokratiese Republiek)]] [[Kategorie:Entrepreneurs]] 1qugsflyemfqago4yg7bb24lod94h4c 2979143 2979140 2026-10-15T13:52:29Z Sobaka 328 Verwysing 2979143 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Persoon | name = Vanny Bishweka | birth_date = ca. 1965 | birth_place = Birere, [[Goma]] | nationality = Kongolees | occupation = Sakeman, hotelier | known_for = Ihusi Hotel, Goma Serena Hotel | awards = Eretitel honoris causa, Université Libre des Pays des Grands Lacs (2023) }} '''Vanny Bishweka''' (gebore ca. 1965) is 'n Kongolese sakeman van [[Goma]] in die provinsie Noord-Kivu, [[Demokratiese Republiek die Kongo]]. Hy besit die Ihusi Hotel en 'n bootmaatskappy met dieselfde naam op die [[Kivumeer]], en word in 2020 deur die nuusagentskap AFP as Goma se invloedrykste sakeman beskryf.<ref>AFP, ''DR Congo hoteliers bet on luxury in troubled east.'' AFP Avatar, 21 November 2020, https://www.digitaljournal.com/article/dr-congo-hoteliers-bet-on-luxury-in-troubled-east/?utm. Besoek 15 Oktober 2026.</ref><ref>African Intelligence, (28.05.2019) DRC Goma power player, Vanny Bishweka's dual win in Lake Kivu. https://www.africaintelligence.com/central-africa/2019/05/28/goma-power-player-vanny-bishweka-s-dual-win-in-lake-kivu%2C108358931-bre?utm. Besoek 15 Oktober 2026.</ref> == Kinderjare en begin == Bishweka is in 'n arm gesin in Birere, die handelswyk van Goma, gebore. Hy het in kleinhandel en vervoer begin – hy het twee van die stad se ses motorfietse besit – en daarna handel met naburige stede en [[Rwanda]] opgebou.<ref name="Berger">{{Cite web |url=https://roadsandkingdoms.com/2016/the-goma-paradox/ |title=The Goma Paradox |last=Berger |first=Miriam |website=Roads & Kingdoms |date=2016-08-30 |language=en |access-date=2026-10-15}}</ref> == Loopbaan == In 1992 het hy begin om die Ihusi Hotel aan die Kivumeer te bou, vernoem na sy pa se dorp in Suid-Kivu. Weens onrus in Goma is die bouwerk in 1994 gestaak; die hotel is in 2001 voltooi<ref name="Berger" /> en in 2002 geopen.<ref name="Bitanga">{{Cite web |url=https://www.rappler.com/business/dr-congo-hoteliers-bet-on-luxury-troubled-east/ |title=DR Congo hoteliers bet on luxury in troubled east |last=Bitanga |first=Paolo |website=Rappler |date=2020-11-22 |language=en |access-date=2026-10-15}}</ref><ref name="Wezele">{{Cite web |url=https://empreinterdcmag.com/2025/02/06/un-batisseur-au-service-de-goma-vinny-bishweka/ |title=Un bâtisseur au service de Goma : Vanny Bishweka |last=Wezele |first=Rebecca |website=Empreinte RDC Mag |date=2025-02-06 |language=fr |access-date=2026-10-15}}</ref> Dit bedien hoofsaaklik hulporganisasies en sakereisigers. In 2016 was hy besig om 'n tweede Ihusi-hotel in Goma te bou.<ref name="Berger" /> Sy belegging het die Goma Serena Hotel, die stad se eerste vyfsterhotel, moontlik gemaak; dit is in 2020 ná tien jaar se bouwerk geopen.<ref name="Bitanga" /><ref name="Wezele" /> Sy Ihusi-bote verbind Goma in sowat drie uur met [[Bukavu]], via die eiland Idjwi.<ref name="Bitanga" /><ref name="LePoint">{{Cite web |url=https://lepoint.cd/vanny-bishweka-larchitecte-de-la-transformation-de-goma/ |title=Vanny Bishweka : l'architecte de la transformation de Goma |website=LePoint.cd |date=2024-12-25 |language=fr |access-date=2026-10-15}}</ref> Hy is 'n vennoot in die Tunisiese maatskappy EPPM, wat die meer se [[metaan]] ontgin, en besit 20% van Socodee, wat elektrisiteit versprei wat deur Virunga Energie opgewek word, 'n filiaal van die bestuurder van die Virunga Nasionale Park.<ref name="Bitanga" /><ref name="Wezele" /> Hy het ook geboue, vulstasies, paaie en verkeersirkels in Goma gefinansier.<ref name="Berger" /><ref name="Mashariki">{{Cite web |url=https://masharikirdc.net/nord-kivu-societe-vanny-bishweka-decore-professeur-honoris-causa-par-lulpgl-pour-ses-innombrables-oeuvres-de-developpement/ |title=Nord-Kivu/Société : Vanny Bishweka décoré du diplôme de Docteur Honoris Causa par l'ULPGL |website=Mashariki RDC |date=2023-04-22 |language=fr |access-date=2026-10-15}}</ref> In 2023 het die Université Libre des Pays des Grands Lacs hom 'n eretitel honoris causa toegeken.<ref name="Mashariki" /><ref name="Katava">{{Cite web |url=https://kivuactualites.com/nord-kivu-pour-ses-multiples-actions-humanitaires-le-philanthrope-vanny-bishweka-reconnu-pionnier-du-developpement-par-lulpgl/ |title=Nord-Kivu : pour ses multiples actions humanitaires, le philanthrope Vanny Bishweka reconnu pionnier du développement par l'ULPGL |last=Katava |first=Bienvenu |website=Kivu Actualités |date=2023-04-23 |language=fr |access-date=2026-10-15}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Bishweka, Vanny}} [[Kategorie:Geboortes in die 1960's]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Kongolese (Demokratiese Republiek)]] [[Kategorie:Entrepreneurs]] i7o2w5abyct0c9wth74kisoegydo4w6 2979197 2979143 2026-10-15T16:48:14Z JMK 649 +prent 2979197 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Persoon | name = Vanny Bishweka | birth_date = ca. 1965 | birth_place = Birere, [[Goma]] | nationality = Kongolees | occupation = Sakeman, hotelier | known_for = Ihusi Hotel, Goma Serena Hotel | awards = Eretitel honoris causa, Université Libre des Pays des Grands Lacs (2023) }} [[Lêer:Monument Chukudu la à Goma.jpg|duimnael|regs|300px|'n Monument by Chukudu-sirkel in Goma, wat deur Bishweka opgerig is om die fluksheid van die inwoners uit te beeld. Dit beeld die plaaslike houtskoeter uit wat gebruik word om handelsware met eie liggaamskrag te vervoer.]] '''Vanny Bishweka''' (gebore ca. 1965) is 'n Kongolese sakeman van [[Goma]] in die provinsie Noord-Kivu, [[Demokratiese Republiek die Kongo]]. Hy besit die Ihusi Hotel en 'n bootmaatskappy met dieselfde naam op die [[Kivumeer]], en word in 2020 deur die nuusagentskap AFP as Goma se invloedrykste sakeman beskryf.<ref>AFP, ''DR Congo hoteliers bet on luxury in troubled east.'' AFP Avatar, 21 November 2020, https://www.digitaljournal.com/article/dr-congo-hoteliers-bet-on-luxury-in-troubled-east/?utm. Besoek 15 Oktober 2026.</ref><ref>African Intelligence, (28.05.2019) DRC Goma power player, Vanny Bishweka's dual win in Lake Kivu. https://www.africaintelligence.com/central-africa/2019/05/28/goma-power-player-vanny-bishweka-s-dual-win-in-lake-kivu%2C108358931-bre?utm. Besoek 15 Oktober 2026.</ref> == Kinderjare en begin == Bishweka is in 'n arm gesin in Birere, die handelswyk van Goma, gebore. Hy het in kleinhandel en vervoer begin – hy het twee van die stad se ses motorfietse besit – en daarna handel met naburige stede en [[Rwanda]] opgebou.<ref name="Berger">{{Cite web |url=https://roadsandkingdoms.com/2016/the-goma-paradox/ |title=The Goma Paradox |last=Berger |first=Miriam |website=Roads & Kingdoms |date=2016-08-30 |language=en |access-date=2026-10-15}}</ref> == Loopbaan == In 1992 het hy begin om die Ihusi Hotel aan die Kivumeer te bou, vernoem na sy pa se dorp in Suid-Kivu. Weens onrus in Goma is die bouwerk in 1994 gestaak; die hotel is in 2001 voltooi<ref name="Berger" /> en in 2002 geopen.<ref name="Bitanga">{{Cite web |url=https://www.rappler.com/business/dr-congo-hoteliers-bet-on-luxury-troubled-east/ |title=DR Congo hoteliers bet on luxury in troubled east |last=Bitanga |first=Paolo |website=Rappler |date=2020-11-22 |language=en |access-date=2026-10-15}}</ref><ref name="Wezele">{{Cite web |url=https://empreinterdcmag.com/2025/02/06/un-batisseur-au-service-de-goma-vinny-bishweka/ |title=Un bâtisseur au service de Goma : Vanny Bishweka |last=Wezele |first=Rebecca |website=Empreinte RDC Mag |date=2025-02-06 |language=fr |access-date=2026-10-15}}</ref> Dit bedien hoofsaaklik hulporganisasies en sakereisigers. In 2016 was hy besig om 'n tweede Ihusi-hotel in Goma te bou.<ref name="Berger" /> Sy belegging het die Goma Serena Hotel, die stad se eerste vyfsterhotel, moontlik gemaak; dit is in 2020 ná tien jaar se bouwerk geopen.<ref name="Bitanga" /><ref name="Wezele" /> Sy Ihusi-bote verbind Goma in sowat drie uur met [[Bukavu]], via die eiland Idjwi.<ref name="Bitanga" /><ref name="LePoint">{{Cite web |url=https://lepoint.cd/vanny-bishweka-larchitecte-de-la-transformation-de-goma/ |title=Vanny Bishweka : l'architecte de la transformation de Goma |website=LePoint.cd |date=2024-12-25 |language=fr |access-date=2026-10-15}}</ref> Hy is 'n vennoot in die Tunisiese maatskappy EPPM, wat die meer se [[metaan]] ontgin, en besit 20% van Socodee, wat elektrisiteit versprei wat deur Virunga Energie opgewek word, 'n filiaal van die bestuurder van die Virunga Nasionale Park.<ref name="Bitanga" /><ref name="Wezele" /> Hy het ook geboue, vulstasies, paaie en verkeersirkels in Goma gefinansier.<ref name="Berger" /><ref name="Mashariki">{{Cite web |url=https://masharikirdc.net/nord-kivu-societe-vanny-bishweka-decore-professeur-honoris-causa-par-lulpgl-pour-ses-innombrables-oeuvres-de-developpement/ |title=Nord-Kivu/Société : Vanny Bishweka décoré du diplôme de Docteur Honoris Causa par l'ULPGL |website=Mashariki RDC |date=2023-04-22 |language=fr |access-date=2026-10-15}}</ref> In 2023 het die Université Libre des Pays des Grands Lacs hom 'n eretitel honoris causa toegeken.<ref name="Mashariki" /><ref name="Katava">{{Cite web |url=https://kivuactualites.com/nord-kivu-pour-ses-multiples-actions-humanitaires-le-philanthrope-vanny-bishweka-reconnu-pionnier-du-developpement-par-lulpgl/ |title=Nord-Kivu : pour ses multiples actions humanitaires, le philanthrope Vanny Bishweka reconnu pionnier du développement par l'ULPGL |last=Katava |first=Bienvenu |website=Kivu Actualités |date=2023-04-23 |language=fr |access-date=2026-10-15}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Bishweka, Vanny}} [[Kategorie:Geboortes in die 1960's]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Kongolese (Demokratiese Republiek)]] [[Kategorie:Entrepreneurs]] 2gilhyy1dggwfvim58lvn2hoipzjr7c 2979223 2979197 2026-10-15T18:57:47Z Oesjaar 7467 Daar is nie 'n woord soos scooter nie. 2979223 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Persoon | name = Vanny Bishweka | birth_date = ca. 1965 | birth_place = Birere, [[Goma]] | nationality = Kongolees | occupation = Sakeman, hotelier | known_for = Ihusi Hotel, Goma Serena Hotel | awards = Eretitel honoris causa, Université Libre des Pays des Grands Lacs (2023) }} [[Lêer:Monument Chukudu la à Goma.jpg|duimnael|regs|300px|'n Monument by Chukudu-sirkel in Goma, wat deur Bishweka opgerig is om die fluksheid van die inwoners uit te beeld. Dit beeld die plaaslike bromponie uit wat gebruik word om handelsware met eie liggaamskrag te vervoer.]] '''Vanny Bishweka''' (gebore ca. 1965) is 'n Kongolese sakeman van [[Goma]] in die provinsie Noord-Kivu, [[Demokratiese Republiek die Kongo]]. Hy besit die Ihusi Hotel en 'n bootmaatskappy met dieselfde naam op die [[Kivumeer]], en word in 2020 deur die nuusagentskap AFP as Goma se invloedrykste sakeman beskryf.<ref>AFP, ''DR Congo hoteliers bet on luxury in troubled east.'' AFP Avatar, 21 November 2020, https://www.digitaljournal.com/article/dr-congo-hoteliers-bet-on-luxury-in-troubled-east/?utm. Besoek 15 Oktober 2026.</ref><ref>African Intelligence, (28.05.2019) DRC Goma power player, Vanny Bishweka's dual win in Lake Kivu. https://www.africaintelligence.com/central-africa/2019/05/28/goma-power-player-vanny-bishweka-s-dual-win-in-lake-kivu%2C108358931-bre?utm. Besoek 15 Oktober 2026.</ref> == Kinderjare en begin == Bishweka is in 'n arm gesin in Birere, die handelswyk van Goma, gebore. Hy het in kleinhandel en vervoer begin – hy het twee van die stad se ses motorfietse besit – en daarna handel met naburige stede en [[Rwanda]] opgebou.<ref name="Berger">{{Cite web |url=https://roadsandkingdoms.com/2016/the-goma-paradox/ |title=The Goma Paradox |last=Berger |first=Miriam |website=Roads & Kingdoms |date=2016-08-30 |language=en |access-date=2026-10-15}}</ref> == Loopbaan == In 1992 het hy begin om die Ihusi Hotel aan die Kivumeer te bou, vernoem na sy pa se dorp in Suid-Kivu. Weens onrus in Goma is die bouwerk in 1994 gestaak; die hotel is in 2001 voltooi<ref name="Berger" /> en in 2002 geopen.<ref name="Bitanga">{{Cite web |url=https://www.rappler.com/business/dr-congo-hoteliers-bet-on-luxury-troubled-east/ |title=DR Congo hoteliers bet on luxury in troubled east |last=Bitanga |first=Paolo |website=Rappler |date=2020-11-22 |language=en |access-date=2026-10-15}}</ref><ref name="Wezele">{{Cite web |url=https://empreinterdcmag.com/2025/02/06/un-batisseur-au-service-de-goma-vinny-bishweka/ |title=Un bâtisseur au service de Goma : Vanny Bishweka |last=Wezele |first=Rebecca |website=Empreinte RDC Mag |date=2025-02-06 |language=fr |access-date=2026-10-15}}</ref> Dit bedien hoofsaaklik hulporganisasies en sakereisigers. In 2016 was hy besig om 'n tweede Ihusi-hotel in Goma te bou.<ref name="Berger" /> Sy belegging het die Goma Serena Hotel, die stad se eerste vyfsterhotel, moontlik gemaak; dit is in 2020 ná tien jaar se bouwerk geopen.<ref name="Bitanga" /><ref name="Wezele" /> Sy Ihusi-bote verbind Goma in sowat drie uur met [[Bukavu]], via die eiland Idjwi.<ref name="Bitanga" /><ref name="LePoint">{{Cite web |url=https://lepoint.cd/vanny-bishweka-larchitecte-de-la-transformation-de-goma/ |title=Vanny Bishweka : l'architecte de la transformation de Goma |website=LePoint.cd |date=2024-12-25 |language=fr |access-date=2026-10-15}}</ref> Hy is 'n vennoot in die Tunisiese maatskappy EPPM, wat die meer se [[metaan]] ontgin, en besit 20% van Socodee, wat elektrisiteit versprei wat deur Virunga Energie opgewek word, 'n filiaal van die bestuurder van die Virunga Nasionale Park.<ref name="Bitanga" /><ref name="Wezele" /> Hy het ook geboue, vulstasies, paaie en verkeersirkels in Goma gefinansier.<ref name="Berger" /><ref name="Mashariki">{{Cite web |url=https://masharikirdc.net/nord-kivu-societe-vanny-bishweka-decore-professeur-honoris-causa-par-lulpgl-pour-ses-innombrables-oeuvres-de-developpement/ |title=Nord-Kivu/Société : Vanny Bishweka décoré du diplôme de Docteur Honoris Causa par l'ULPGL |website=Mashariki RDC |date=2023-04-22 |language=fr |access-date=2026-10-15}}</ref> In 2023 het die Université Libre des Pays des Grands Lacs hom 'n eretitel honoris causa toegeken.<ref name="Mashariki" /><ref name="Katava">{{Cite web |url=https://kivuactualites.com/nord-kivu-pour-ses-multiples-actions-humanitaires-le-philanthrope-vanny-bishweka-reconnu-pionnier-du-developpement-par-lulpgl/ |title=Nord-Kivu : pour ses multiples actions humanitaires, le philanthrope Vanny Bishweka reconnu pionnier du développement par l'ULPGL |last=Katava |first=Bienvenu |website=Kivu Actualités |date=2023-04-23 |language=fr |access-date=2026-10-15}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Bishweka, Vanny}} [[Kategorie:Geboortes in die 1960's]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Kongolese (Demokratiese Republiek)]] [[Kategorie:Entrepreneurs]] ager7l9m0q9w2xsrt862uwurbe26on0 2979225 2979223 2026-10-15T19:08:06Z JMK 649 2979225 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Persoon | name = Vanny Bishweka | birth_date = ca. 1965 | birth_place = Birere, [[Goma]] | nationality = Kongolees | occupation = Sakeman, hotelier | known_for = Ihusi Hotel, Goma Serena Hotel | awards = Eretitel honoris causa, Université Libre des Pays des Grands Lacs (2023) }} [[Lêer:Monument Chukudu la à Goma.jpg|duimnael|regs|300px|'n Monument by Chukudu-sirkel in Goma, wat deur Bishweka opgerig is om die fluksheid van die inwoners uit te beeld — dit toon die plaaslike bromponie wat gebruik word om handelsware met eie liggaamskrag te vervoer.]] '''Vanny Bishweka''' (gebore ca. 1965) is 'n Kongolese sakeman van [[Goma]] in die provinsie Noord-Kivu, [[Demokratiese Republiek die Kongo]]. Hy besit die Ihusi Hotel en 'n bootmaatskappy met dieselfde naam op die [[Kivumeer]], en word in 2020 deur die nuusagentskap AFP as Goma se invloedrykste sakeman beskryf.<ref>AFP, ''DR Congo hoteliers bet on luxury in troubled east.'' AFP Avatar, 21 November 2020, https://www.digitaljournal.com/article/dr-congo-hoteliers-bet-on-luxury-in-troubled-east/?utm. Besoek 15 Oktober 2026.</ref><ref>African Intelligence, (28.05.2019) DRC Goma power player, Vanny Bishweka's dual win in Lake Kivu. https://www.africaintelligence.com/central-africa/2019/05/28/goma-power-player-vanny-bishweka-s-dual-win-in-lake-kivu%2C108358931-bre?utm. Besoek 15 Oktober 2026.</ref> == Kinderjare en begin == Bishweka is in 'n arm gesin in Birere, die handelswyk van Goma, gebore. Hy het in kleinhandel en vervoer begin – hy het twee van die stad se ses motorfietse besit – en daarna handel met naburige stede en [[Rwanda]] opgebou.<ref name="Berger">{{Cite web |url=https://roadsandkingdoms.com/2016/the-goma-paradox/ |title=The Goma Paradox |last=Berger |first=Miriam |website=Roads & Kingdoms |date=2016-08-30 |language=en |access-date=2026-10-15}}</ref> == Loopbaan == In 1992 het hy begin om die Ihusi Hotel aan die Kivumeer te bou, vernoem na sy pa se dorp in Suid-Kivu. Weens onrus in Goma is die bouwerk in 1994 gestaak; die hotel is in 2001 voltooi<ref name="Berger" /> en in 2002 geopen.<ref name="Bitanga">{{Cite web |url=https://www.rappler.com/business/dr-congo-hoteliers-bet-on-luxury-troubled-east/ |title=DR Congo hoteliers bet on luxury in troubled east |last=Bitanga |first=Paolo |website=Rappler |date=2020-11-22 |language=en |access-date=2026-10-15}}</ref><ref name="Wezele">{{Cite web |url=https://empreinterdcmag.com/2025/02/06/un-batisseur-au-service-de-goma-vinny-bishweka/ |title=Un bâtisseur au service de Goma : Vanny Bishweka |last=Wezele |first=Rebecca |website=Empreinte RDC Mag |date=2025-02-06 |language=fr |access-date=2026-10-15}}</ref> Dit bedien hoofsaaklik hulporganisasies en sakereisigers. In 2016 was hy besig om 'n tweede Ihusi-hotel in Goma te bou.<ref name="Berger" /> Sy belegging het die Goma Serena Hotel, die stad se eerste vyfsterhotel, moontlik gemaak; dit is in 2020 ná tien jaar se bouwerk geopen.<ref name="Bitanga" /><ref name="Wezele" /> Sy Ihusi-bote verbind Goma in sowat drie uur met [[Bukavu]], via die eiland Idjwi.<ref name="Bitanga" /><ref name="LePoint">{{Cite web |url=https://lepoint.cd/vanny-bishweka-larchitecte-de-la-transformation-de-goma/ |title=Vanny Bishweka : l'architecte de la transformation de Goma |website=LePoint.cd |date=2024-12-25 |language=fr |access-date=2026-10-15}}</ref> Hy is 'n vennoot in die Tunisiese maatskappy EPPM, wat die meer se [[metaan]] ontgin, en besit 20% van Socodee, wat elektrisiteit versprei wat deur Virunga Energie opgewek word, 'n filiaal van die bestuurder van die Virunga Nasionale Park.<ref name="Bitanga" /><ref name="Wezele" /> Hy het ook geboue, vulstasies, paaie en verkeersirkels in Goma gefinansier.<ref name="Berger" /><ref name="Mashariki">{{Cite web |url=https://masharikirdc.net/nord-kivu-societe-vanny-bishweka-decore-professeur-honoris-causa-par-lulpgl-pour-ses-innombrables-oeuvres-de-developpement/ |title=Nord-Kivu/Société : Vanny Bishweka décoré du diplôme de Docteur Honoris Causa par l'ULPGL |website=Mashariki RDC |date=2023-04-22 |language=fr |access-date=2026-10-15}}</ref> In 2023 het die Université Libre des Pays des Grands Lacs hom 'n eretitel honoris causa toegeken.<ref name="Mashariki" /><ref name="Katava">{{Cite web |url=https://kivuactualites.com/nord-kivu-pour-ses-multiples-actions-humanitaires-le-philanthrope-vanny-bishweka-reconnu-pionnier-du-developpement-par-lulpgl/ |title=Nord-Kivu : pour ses multiples actions humanitaires, le philanthrope Vanny Bishweka reconnu pionnier du développement par l'ULPGL |last=Katava |first=Bienvenu |website=Kivu Actualités |date=2023-04-23 |language=fr |access-date=2026-10-15}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Bishweka, Vanny}} [[Kategorie:Geboortes in die 1960's]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Kongolese (Demokratiese Republiek)]] [[Kategorie:Entrepreneurs]] 2snqkn9gqmjokcwtrjicob5isw94pfk 0 470741 2979323 2979106 2026-10-16T06:43:25Z AFM 21229 2979323 wikitext text/x-wiki Die '''South African Chronicle and Mercantile Advertiser''' was ‘n vroeë koerant in die [[Kaapkolonie]]. Die eerste uitgawe het op 18 Augustus 1824 verskyn met ‘n oplaag van ‘n 1000 eksemplare. Van die tweede uitgawe is 750 gedruk. Daar was 100 intekenare in die stad en 144 op die platteland. Hierdie is die eerste Suid-Afrikaanse koerant waarvan hierdie soort syfers bekend is. A.J. Jardine was die redakteur en W.S. Bridekirk die uitgewer. Die Chronicle was volgens die lesers nie juis ‘n interessante blad nie, maar wel goed geredigeer. Dit was feitlik ‘n regeringsblad wat die lof van [[Charles Somerset]] besing het. Alhoewel die blad goed bestuur is, verskyn die laaste uitgawe op 26 Desember 1826. 'n Ander kortstondige koerant in die Kaapkolonie, '''The Colonist''', het in 1827 bestaan. ==Persone== *Alexander Johnstone Jardine (*Johnstone, Dumfriesshire, 1789/92 - †[[Kaapstad]], 26 Julie 1845), bibliotekaris van die [[Suid-Afrikaanse Biblioteek]], redakteur *William Storey Bridekirk (*South Shields, [[Engeland]], 1796 - †Kaapstad, 8 September 1843), lettersetter by die staatsdrukker, uitgewer, boekbinder, skryfbehoeftehandelaar ==Bibliografie== *https://esat.sun.ac.za/index.php/South_African_Chronicle [[Kategorie: Suid-Afrikaanse koerante]] t9mulqpa6uqnbx0jr966biyfve0d92r 0 470742 2979113 2979110 2026-10-15T12:00:41Z Sobaka 328 bywerk 2979113 wikitext text/x-wiki Die '''Rhodesiese Lugmag''' ('''RhAF''') was 'n [[lugmag]] gebaseer in [[Salisbury]] (nou Harare) wat tussen 1935 en 1980 verskeie entiteite onder uiteenlopende name verteenwoordig het. Dit het oorspronklik die Britse selfregerende kolonie [[ Suid-Rhodesië]] gedien en was die lugmagkomponent van die [[Federasie van Rhodesië en Njassaland]] tussen 1953 en 31 Desember 1963; weer van [[Suid-Rhodesië]] vanaf 1 Januarie 1964; en van die onerkende staat [[Rhodesië]] na sy eensydige onafhanklikheidsverklaring van [[Brittanje]] op [[11 November]] [[1965]]. Die lugmag, wat sedert 1954 as die ''Royal Rhodesian Air Force'' (RRAF) bekendgestaan het, het die voorvoegsel "''Royal''" in 1970 laat vaar toe Rhodesië homself tot 'n republiek verklaar het – die amptelike afkorting is dienooreenkomstig gewysig. Toe die internasionaal erkende land [[Zimbabwe]] in 1980 tot stand gekom het, het die RhAF die [[Zimbabwiese Lugmag]] geword. ==Geskiedenis== Die eenheid is in 1935 as 'n territoriale eenheid onder die naam Southern Rhodesia Staff Corps Air Unit gestig, en die eerste gereelde dienslede van die eenheid het in 1936 na [[Brittanje]] vertrek vir opleiding as grondpersoneel. Die eerste vlieëniers het hul vlieëniersvlerke op 13 Mei 1938 ontvang. Die reserviste is vroeg in Augustus 1939 opgeroep en teen 28 Augustus na [[Kenia]] ontplooi. Op 19 September 1939 – twee weke nadat die [[Verenigde Koninkryk]] oorlog teen [[Nazi-Duitsland|Duitsland]] verklaar het – het die amptelik die Southern Rhodesia Air Force (SRAF) geword, en het die vlugte van die lugeenheid as Eskader Nr. 1 van die SRAF voortgegaan. In 1939 het die regering van Suid-Rhodesië die SRAF saamgesmelt met die burgerlike lugredery Rhodesia and Nyasaland Airways (RANA). Die voormalige RANA-vliegtuie het die Kommunikasie-eskader gevorm, wat binnelandse dienste binne Suid-Rhodesië sowel as dienste na Suid-Afrika en Mosambiek bedryf het. Teen Januarie 1940, terwyl Brittanje in oorlog met Nazi-Duitsland gewikkel was, het lugvise-maarskalk Sir Arthur "Bomber" Harris van die [[Britse Lugmag]] (RAF) dringend behoefte gehad aan opgeleide lugbemannings en hom vir hulp tot Suid-Rhodesië gewend (waar Harris hom in 1914 as vrywilliger aangemeld het). Harris was gefrustreerd deur vertragings met die totstandkoming van opleidingsbasisse vir die Statebond-lugopleidingsplan in [[Kanada]], [[Australië]], [[Nieu-Seeland]] en [[Suid-Afrika]]. Die Eerste Minister van Suid-Rhodesië, [[Godfrey Huggins]] (1933–53), het 'n geleentheid gesien om nie net Brittanje en die Geallieerdes by te staan nie, maar ook om die plaaslike ekonomie te stimuleer. Die Rhodesian Air Training Group (RATG) het lugvaartinfrastruktuur ontwikkel, tussen 1940 en 1945 opleiding aan 10 000 lugmanne van die Statebond en Geallieerdes verskaf (sewe persent van die totaal) en die nodige stukrag gegee aan vervaardigingsbedrywighede wat in die 1920's en 1930's ontbreek het. Suid-Rhodesië se tekstiel-, metallurgie-, chemiese en voedselverwerkingsbedrywe het vinnig uitgebrei.<ref>On Rhodesian industrialisation, {{harvp|Phimister|1988}}</ref> Die SRAF is in April 1940 in die RAF self opgeneem en herbenoem tot No. 237 (Rhodesië)-eskader van die RAF. Hierdie eskader, wat aanvanklik met Hawker Hart-vliegtuie toegerus was, het aan die Oos-Afrikaanse veldtog teen die Italianers deelgeneem. {| class="wikitable" style="float:right;" |- ! Tydperk ! Naam |- | 1935–1936 | Lugafdeling, 1ste Bataljon van die Rhodesiese Regiment |- | 1936–1938 | Lugafdeling, Suid-Rhodesiese Weermag |- | 1938–1939 | Suid-Rhodesiese Lugeenheid |- | 1939–1940 | No. 1-eskader, Suid-Rhodesiese Lugmag |- | 1940–1947 | No. 237 (Rhodesië)-eskader, [[Royal Air Force]] |- | 1947 | Verbindingseskader, Suid-Rhodesiese Stafkorps |- | 1947–1954 | Suid-Rhodesiese Lugmag |- | 1954–1970 | Koninklike Rhodesiese Lugmag |- | 1970–1980 | Rhodesiese Lugmag |- | 1980 | Zimbabwe-Rhodesiese Lugmag |- | 1980–hede | [[Zimbabwiese Lugmag|Lugmag van Zimbabwe]] |} Op 1 Junie 1941 het die Suid-Rhodesiese Vrouehulplugdienste tot stand gekom. Britse No. 44 Eskader RAF en No. 266 Eskader RAF is ook die naam "(Rhodesië)" toegeken as gevolg van die groot aantal Rhodesiese vlieëniers en bemanning in hierdie eenhede. Rhodesiërs het in baie van die teaters van die [[Tweede Wêreldoorlog]] geveg, insluitend die toekomstige eerste minister [[Ian Smith]], wat, nadat hy oor [[Italië]] agter vyandelike linies afgeskiet is, gevangeneming kon vermy en na die Geallieerde linies kon terugkeer. Rhodesiese vlieëniers het 20 persent sterftes gely, wat emblematies geword het van 'n "nasie in wapens"-ideaal wat setlaar-nasionalisme deurspek het en in die 1960's ten volle uitgebars het. Die RAF het tot 1954 gebly en indirek die Rhodesiese lugvaart bygestaan, en baie vlieëniers het met jong gesinne as setlaars teruggekeer. ===Na die Tweede Wêreldoorlog=== Die SRAF is in 1947 heringestel, en twee jaar later het Huggins vir Ted Jacklin – ’n 32-jarige Rhodesiër wat in [[Suid-Afrika]] gebore is en as [[Spitfire]]-vlieënier gedien het – aangestel as bevelvoerende lugmagoffisier. Hy is opgedra om ’n lugmag op die been te bring, in die verwagting dat Britse gebiede in Afrika na onafhanklikheid sou beweeg en dat lugkrag van kardinale belang vir die binnelandse staat Suid-Rhodesië sou wees. Die hulpbronbeperkte SRAF het ’n versameling ouerige vliegtuie aangekoop, geleen of herwin – waaronder ses [[De Havilland Tiger Moth|Tiger Moths]], ses [[North American T-6 Texan|Harvard]]-opleidingsvliegtuie, ’n Anson-vragvliegtuig en ’n handjievol de Havilland Dragon Rapide-vervoervliegtuie – voordat hulle ’n eskader van 22 [[Supermarine Spitfire|Mk22-Spitfires]] (oorlogsoorskot) by die RAF gekoop en na Suid-Rhodesië laat vlieg het.{{sfn|Moss|n.d.}}{{sfn|Petter-Bowyer|2003|p=16}} Huggins was gretig om die sterk bande wat tydens die oorlog met die RAF gesmee is, te behou – nie net vir toegang tot opleiding en nuwe tegnologie nie, maar ook weens sy toenemende kommer oor die ekspansionistiese idees van die pas gevestigde apartheidsregime van Afrikanernasionaliste in Suid-Afrika. Die bloeiende Rhodesiese ekonomie het dit moontlik gemaak om meer geld aan nuwe vliegtuie, opleiding en vliegveldfasiliteite toe te wys, en danksy toenemende samewerking met die RAF in die 1950's was die SRAF werksaam in Noord-Rhodesië en Njassaland, Kenia, Ciprus, Egipte, Jordanië, Irak, Oman en Suid-Jemen. Huggins het sy entoesiasme vir lugmagkrag behou toe hy die eerste eerste minister (1953–56) geword het van die semi-onafhanklike Federasie van Rhodesië en Njassaland – ook bekend as die [[Sentraal-Afrikaanse Federasie]] (SAF) – wat uit Suid-Rhodesië, Noord-Rhodesië en Njassaland bestaan het. Die SAF is as 'n eksperiment beskou – 'n demokratiese, veelrassige alternatief vir die apartheidsbewind in Suid-Afrika – en daar is algemeen verwag dat die nuwe federale staat binne 'n dekade onafhanklik sou word. Die SRAF het 'n 'federale' liggaam geword en sy eerste straalvliegtuie ontvang: 16 de Havilland Vampire FB9-vliegtuie. Op 15 Oktober 1954 is die federale lugmagkomponent amptelik aangewys as die "Royal Rhodesian Air Force" (RRAF). In 'n stap wat goed ontvang is en daarop gemik was om die RRAF van die Suid-Afrikaanse Lugmag te onderskei, is kakie-uniforms en leërranke laat vaar ten gunste van dié wat deur ander lugmagte van die Statebond – soos die RAF, RCAF, RAAF en RNZAF – gebruik is. In die laat 1950's is 16 [[English Electric Canberra|Canberra]] B2- en T4-bomwerpers aangekoop, asook Provost T52-opleidingsvliegtuie en Douglas Dakota- en Canadair DC-4M Argonaut-vervoervliegtuie. In 1962 is [[Hawker Hunter]]-vegvliegtuie verkry, en die Vampire FB9- en T55-vliegtuie is heraangewys vir gevorderde opleiding en grondaanvalrolle. Die eerste[[ Aérospatiale Alouette III]]-helikopters het ook omstreeks hierdie tyd aangekom en is aan Eskader Nr. 7 toegewys. Ten spyte van pogings om konsensus te bereik, het swart en wit Rhodesiërs gekla dat die tempo van hervorming óf te stadig óf te vinnig was, en teen 1961 het dit duidelik geword dat die Federasie gedoem was. Ná die ontbinding van die SAF in 1963 het die Britse regering onafhanklikheid aan Noord-Rhodesië ([[Zambië]]) en Njassaland ([[Malawi]]) toegestaan, maar onafhanklikheid aan Suid-Rhodesië geweier totdat meer vordering gemaak is met 'n multirassige demokrasie. Die mening van wit setlaars het verhard, en Ian Smith se [[Rhodesian Front]]-regering het in 1965 'n eensydige verklaring van onafhanklikheid uitgereik. Die hoof van die lugmagstaf, lugvisemaarskalk "Raf" Mulock-Bentley, wat Rhodesië in Washington, D.C. verteenwoordig het, het onmiddellik bedank. Bentley se huiwerige opvolger, die voormalige vlieënier van die Royal Australian Air Force, Harold Hawkins, het in 1944 saam met die RATG na Rhodesië gekom en in 1947 by die SRAF aangesluit. Hawkins het die bevel oor die RRAF aanvaar met die toenemend ydele hoop dat die opstand vreedsaam deur onderhandeling opgelos sou kon word. Hoewel Suid-Rhodesië die grootste deel van die Federasie se vliegtuie bekom het, het die instelling van internasionale ekonomiese sanksies in 1965 daartoe gelei dat talle verskaffers van lugvaarttoerusting en instandhoudingskontrakteurs die land in die steek gelaat het. Die RRAF se instandhoudingspanne het wel voorrade van noodsaaklike items opgebou, maar die lugmagleiding het besef dat metaalmoegheid, tekorte aan onderdele en die behoefte aan nuwe elektroniese toerusting die RRAF se vermoëns sou begin ondermyn. In 1968 kon Lugvise-maarskalk Hawkins nie vir Eerste Minister Ian Smith oortuig dat die ''HMS Fearless''-skikking – soos deur die Britse eerste minister [[Harold Wilson]] in die vooruitsig gestel – die beste uitkoms was wat Rhodesië kon verwag nie. Hawkins het sy bevelpos neergelê, maar die pos as Rhodesië se diplomatieke verteenwoordiger in Pretoria aanvaar. Namate die [[Rhodesiese Bosoorlog]] ná 1972 verhewig het, het die ouderdom van die vliegtuie, die tekort aan onderdele en 'n verswakkende lugveiligheidsrekord 'n toenemende bron van kommer vir die lugmagstaf geword. As gevolg van 'n skielike verskuiwing in alliansies het Rhodesië al hoe meer van Suid-Afrikaanse steun afhanklik geword. Anders as in die geval van die British South Africa Police en die Rhodesiese Leër, het lugmagpersoneel oor vaardighede beskik waarna ander regerings en burgerlike lugrederye gesog het, en die RhAF het gesukkel om tegnici te behou, te werf en op te lei. == Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Lugmagte]] [[Kategorie:Rhodesië]] 6ry1r1wgpjlfkdmiukkdqgpqczzbf88 2979114 2979113 2026-10-15T12:02:54Z Sobaka 328 /* Na die Tweede Wêreldoorlog */ opruim 2979114 wikitext text/x-wiki Die '''Rhodesiese Lugmag''' ('''RhAF''') was 'n [[lugmag]] gebaseer in [[Salisbury]] (nou Harare) wat tussen 1935 en 1980 verskeie entiteite onder uiteenlopende name verteenwoordig het. Dit het oorspronklik die Britse selfregerende kolonie [[ Suid-Rhodesië]] gedien en was die lugmagkomponent van die [[Federasie van Rhodesië en Njassaland]] tussen 1953 en 31 Desember 1963; weer van [[Suid-Rhodesië]] vanaf 1 Januarie 1964; en van die onerkende staat [[Rhodesië]] na sy eensydige onafhanklikheidsverklaring van [[Brittanje]] op [[11 November]] [[1965]]. Die lugmag, wat sedert 1954 as die ''Royal Rhodesian Air Force'' (RRAF) bekendgestaan het, het die voorvoegsel "''Royal''" in 1970 laat vaar toe Rhodesië homself tot 'n republiek verklaar het – die amptelike afkorting is dienooreenkomstig gewysig. Toe die internasionaal erkende land [[Zimbabwe]] in 1980 tot stand gekom het, het die RhAF die [[Zimbabwiese Lugmag]] geword. ==Geskiedenis== Die eenheid is in 1935 as 'n territoriale eenheid onder die naam Southern Rhodesia Staff Corps Air Unit gestig, en die eerste gereelde dienslede van die eenheid het in 1936 na [[Brittanje]] vertrek vir opleiding as grondpersoneel. Die eerste vlieëniers het hul vlieëniersvlerke op 13 Mei 1938 ontvang. Die reserviste is vroeg in Augustus 1939 opgeroep en teen 28 Augustus na [[Kenia]] ontplooi. Op 19 September 1939 – twee weke nadat die [[Verenigde Koninkryk]] oorlog teen [[Nazi-Duitsland|Duitsland]] verklaar het – het die amptelik die Southern Rhodesia Air Force (SRAF) geword, en het die vlugte van die lugeenheid as Eskader Nr. 1 van die SRAF voortgegaan. In 1939 het die regering van Suid-Rhodesië die SRAF saamgesmelt met die burgerlike lugredery Rhodesia and Nyasaland Airways (RANA). Die voormalige RANA-vliegtuie het die Kommunikasie-eskader gevorm, wat binnelandse dienste binne Suid-Rhodesië sowel as dienste na Suid-Afrika en Mosambiek bedryf het. Teen Januarie 1940, terwyl Brittanje in oorlog met Nazi-Duitsland gewikkel was, het lugvise-maarskalk Sir Arthur "Bomber" Harris van die [[Britse Lugmag]] (RAF) dringend behoefte gehad aan opgeleide lugbemannings en hom vir hulp tot Suid-Rhodesië gewend (waar Harris hom in 1914 as vrywilliger aangemeld het). Harris was gefrustreerd deur vertragings met die totstandkoming van opleidingsbasisse vir die Statebond-lugopleidingsplan in [[Kanada]], [[Australië]], [[Nieu-Seeland]] en [[Suid-Afrika]]. Die Eerste Minister van Suid-Rhodesië, [[Godfrey Huggins]] (1933–53), het 'n geleentheid gesien om nie net Brittanje en die Geallieerdes by te staan nie, maar ook om die plaaslike ekonomie te stimuleer. Die Rhodesian Air Training Group (RATG) het lugvaartinfrastruktuur ontwikkel, tussen 1940 en 1945 opleiding aan 10 000 lugmanne van die Statebond en Geallieerdes verskaf (sewe persent van die totaal) en die nodige stukrag gegee aan vervaardigingsbedrywighede wat in die 1920's en 1930's ontbreek het. Suid-Rhodesië se tekstiel-, metallurgie-, chemiese en voedselverwerkingsbedrywe het vinnig uitgebrei.<ref>On Rhodesian industrialisation, {{harvp|Phimister|1988}}</ref> Die SRAF is in April 1940 in die RAF self opgeneem en herbenoem tot No. 237 (Rhodesië)-eskader van die RAF. Hierdie eskader, wat aanvanklik met Hawker Hart-vliegtuie toegerus was, het aan die Oos-Afrikaanse veldtog teen die Italianers deelgeneem. {| class="wikitable" style="float:right;" |- ! Tydperk ! Naam |- | 1935–1936 | Lugafdeling, 1ste Bataljon van die Rhodesiese Regiment |- | 1936–1938 | Lugafdeling, Suid-Rhodesiese Weermag |- | 1938–1939 | Suid-Rhodesiese Lugeenheid |- | 1939–1940 | No. 1-eskader, Suid-Rhodesiese Lugmag |- | 1940–1947 | No. 237 (Rhodesië)-eskader, [[Royal Air Force]] |- | 1947 | Verbindingseskader, Suid-Rhodesiese Stafkorps |- | 1947–1954 | Suid-Rhodesiese Lugmag |- | 1954–1970 | Koninklike Rhodesiese Lugmag |- | 1970–1980 | Rhodesiese Lugmag |- | 1980 | Zimbabwe-Rhodesiese Lugmag |- | 1980–hede | [[Zimbabwiese Lugmag|Lugmag van Zimbabwe]] |} Op 1 Junie 1941 het die Suid-Rhodesiese Vrouehulplugdienste tot stand gekom. Britse No. 44 Eskader RAF en No. 266 Eskader RAF is ook die naam "(Rhodesië)" toegeken as gevolg van die groot aantal Rhodesiese vlieëniers en bemanning in hierdie eenhede. Rhodesiërs het in baie van die teaters van die [[Tweede Wêreldoorlog]] geveg, insluitend die toekomstige eerste minister [[Ian Smith]], wat, nadat hy oor [[Italië]] agter vyandelike linies afgeskiet is, gevangeneming kon vermy en na die Geallieerde linies kon terugkeer. Rhodesiese vlieëniers het 20 persent sterftes gely, wat emblematies geword het van 'n "nasie in wapens"-ideaal wat setlaar-nasionalisme deurspek het en in die 1960's ten volle uitgebars het. Die RAF het tot 1954 gebly en indirek die Rhodesiese lugvaart bygestaan, en baie vlieëniers het met jong gesinne as setlaars teruggekeer. ===Na die Tweede Wêreldoorlog=== Die SRAF is in 1947 heringestel, en twee jaar later het Huggins vir Ted Jacklin – ’n 32-jarige Rhodesiër wat in [[Suid-Afrika]] gebore is en as [[Spitfire]]-vlieënier gedien het – aangestel as bevelvoerende lugmagoffisier. Hy is opgedra om ’n lugmag op die been te bring, in die verwagting dat Britse gebiede in Afrika na onafhanklikheid sou beweeg en dat lugkrag van kardinale belang vir die binnelandse staat Suid-Rhodesië sou wees. Die hulpbronbeperkte SRAF het ’n versameling ouerige vliegtuie aangekoop, geleen of herwin – waaronder ses [[De Havilland Tiger Moth|Tiger Moths]], ses [[North American T-6 Texan|Harvard]]-opleidingsvliegtuie, ’n Anson-vragvliegtuig en ’n handjievol de Havilland Dragon Rapide-vervoervliegtuie – voordat hulle ’n eskader van 22 [[Supermarine Spitfire|Mk22-Spitfires]] (oorlogsoorskot) by die RAF gekoop en na Suid-Rhodesië laat vlieg het.{{sfn|Moss|n.d.}}{{sfn|Petter-Bowyer|2003|p=16}} Huggins was gretig om die sterk bande wat tydens die oorlog met die RAF gesmee is, te behou – nie net vir toegang tot opleiding en nuwe tegnologie nie, maar ook weens sy toenemende kommer oor die ekspansionistiese idees van die pas gevestigde apartheidsregime van Afrikanernasionaliste in Suid-Afrika. Die bloeiende Rhodesiese ekonomie het dit moontlik gemaak om meer geld aan nuwe vliegtuie, opleiding en vliegveldfasiliteite toe te wys, en danksy toenemende samewerking met die RAF in die 1950's was die SRAF werksaam in Noord-Rhodesië en Njassaland, Kenia, Ciprus, Egipte, Jordanië, Irak, Oman en Suid-Jemen. Huggins het sy entoesiasme vir lugmagkrag behou toe hy die eerste eerste minister (1953–56) geword het van die semi-onafhanklike Federasie van Rhodesië en Njassaland – ook bekend as die [[Sentraal-Afrikaanse Federasie]] (SAF) – wat uit Suid-Rhodesië, Noord-Rhodesië en Njassaland bestaan het. Die SAF is as 'n eksperiment beskou – 'n demokratiese, veelrassige alternatief vir die apartheidsbewind in Suid-Afrika – en daar is algemeen verwag dat die nuwe federale staat binne 'n dekade onafhanklik sou word. Die SRAF het 'n 'federale' liggaam geword en sy eerste straalvliegtuie ontvang: 16 de Havilland Vampire FB9-vliegtuie. Op 15 Oktober 1954 is die federale lugmagkomponent amptelik aangewys as die "Royal Rhodesian Air Force" (RRAF). In 'n stap wat goed ontvang is en daarop gemik was om die RRAF van die Suid-Afrikaanse Lugmag te onderskei, is kakie-uniforms en leërranke laat vaar ten gunste van dié wat deur ander lugmagte van die Statebond – soos die RAF, RCAF, RAAF en RNZAF – gebruik is. In die laat 1950's is 16 [[English Electric Canberra|Canberra]] B2- en T4-bomwerpers aangekoop, asook Provost T52-opleidingsvliegtuie en Douglas Dakota- en Canadair DC-4M Argonaut-vervoervliegtuie. In 1962 is [[Hawker Hunter]]-vegvliegtuie verkry, en die Vampire FB9- en T55-vliegtuie is heraangewys vir gevorderde opleiding en grondaanvalrolle. Die eerste[[ Aérospatiale Alouette III]]-helikopters het ook omstreeks hierdie tyd aangekom en is aan Eskader Nr. 7 toegewys. Ten spyte van pogings om konsensus te bereik, het swart en wit Rhodesiërs gekla dat die tempo van hervorming óf te stadig óf te vinnig was, en teen 1961 het dit duidelik geword dat die Federasie gedoem was. Ná die ontbinding van die SAF in 1963 het die Britse regering onafhanklikheid aan Noord-Rhodesië ([[Zambië]]) en Njassaland ([[Malawi]]) toegestaan, maar onafhanklikheid aan Suid-Rhodesië geweier totdat meer vordering gemaak is met 'n multirassige demokrasie. Die mening van wit setlaars het verhard, en Ian Smith se Rhodesian Front-regering het in 1965 'n eensydige verklaring van onafhanklikheid uitgereik. Die hoof van die lugmagstaf, lugvisemaarskalk "Raf" Mulock-Bentley, wat Rhodesië in Washington, D.C. verteenwoordig het, het onmiddellik bedank. Bentley se huiwerige opvolger, die voormalige vlieënier van die Royal Australian Air Force, Harold Hawkins, het in 1944 saam met die RATG na Rhodesië gekom en in 1947 by die SRAF aangesluit. Hawkins het die bevel oor die RRAF aanvaar met die toenemend ydele hoop dat die opstand vreedsaam deur onderhandeling opgelos sou kon word. Hoewel Suid-Rhodesië die grootste deel van die Federasie se vliegtuie bekom het, het die instelling van internasionale ekonomiese sanksies in 1965 daartoe gelei dat talle verskaffers van lugvaarttoerusting en instandhoudingskontrakteurs die land in die steek gelaat het. Die RRAF se instandhoudingspanne het wel voorrade van noodsaaklike items opgebou, maar die lugmagleiding het besef dat metaalmoegheid, tekorte aan onderdele en die behoefte aan nuwe elektroniese toerusting die RRAF se vermoëns sou begin ondermyn. In 1968 kon Lugvise-maarskalk Hawkins nie vir Eerste Minister Ian Smith oortuig dat die ''HMS Fearless''-skikking – soos deur die Britse eerste minister [[Harold Wilson]] in die vooruitsig gestel – die beste uitkoms was wat Rhodesië kon verwag nie. Hawkins het sy bevelpos neergelê, maar die pos as Rhodesië se diplomatieke verteenwoordiger in Pretoria aanvaar. Namate die [[Rhodesiese Bosoorlog]] ná 1972 verhewig het, het die ouderdom van die vliegtuie, die tekort aan onderdele en 'n verswakkende lugveiligheidsrekord 'n toenemende bron van kommer vir die lugmagstaf geword. As gevolg van 'n skielike verskuiwing in alliansies het Rhodesië al hoe meer van Suid-Afrikaanse steun afhanklik geword. Anders as in die geval van die British South Africa Police en die Rhodesiese Leër, het lugmagpersoneel oor vaardighede beskik waarna ander regerings en burgerlike lugrederye gesog het, en die RhAF het gesukkel om tegnici te behou, te werf en op te lei. == Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Lugmagte]] [[Kategorie:Rhodesië]] ducf8xt16c86fx1jbaxyqi0jsb8g312 2979129 2979114 2026-10-15T12:53:27Z Aliwal2012 39067 /* Na die Tweede Wêreldoorlog */ taal 2979129 wikitext text/x-wiki Die '''Rhodesiese Lugmag''' ('''RhAF''') was 'n [[lugmag]] gebaseer in [[Salisbury]] (nou Harare) wat tussen 1935 en 1980 verskeie entiteite onder uiteenlopende name verteenwoordig het. Dit het oorspronklik die Britse selfregerende kolonie [[ Suid-Rhodesië]] gedien en was die lugmagkomponent van die [[Federasie van Rhodesië en Njassaland]] tussen 1953 en 31 Desember 1963; weer van [[Suid-Rhodesië]] vanaf 1 Januarie 1964; en van die onerkende staat [[Rhodesië]] na sy eensydige onafhanklikheidsverklaring van [[Brittanje]] op [[11 November]] [[1965]]. Die lugmag, wat sedert 1954 as die ''Royal Rhodesian Air Force'' (RRAF) bekendgestaan het, het die voorvoegsel "''Royal''" in 1970 laat vaar toe Rhodesië homself tot 'n republiek verklaar het – die amptelike afkorting is dienooreenkomstig gewysig. Toe die internasionaal erkende land [[Zimbabwe]] in 1980 tot stand gekom het, het die RhAF die [[Zimbabwiese Lugmag]] geword. ==Geskiedenis== Die eenheid is in 1935 as 'n territoriale eenheid onder die naam Southern Rhodesia Staff Corps Air Unit gestig, en die eerste gereelde dienslede van die eenheid het in 1936 na [[Brittanje]] vertrek vir opleiding as grondpersoneel. Die eerste vlieëniers het hul vlieëniersvlerke op 13 Mei 1938 ontvang. Die reserviste is vroeg in Augustus 1939 opgeroep en teen 28 Augustus na [[Kenia]] ontplooi. Op 19 September 1939 – twee weke nadat die [[Verenigde Koninkryk]] oorlog teen [[Nazi-Duitsland|Duitsland]] verklaar het – het die amptelik die Southern Rhodesia Air Force (SRAF) geword, en het die vlugte van die lugeenheid as Eskader Nr. 1 van die SRAF voortgegaan. In 1939 het die regering van Suid-Rhodesië die SRAF saamgesmelt met die burgerlike lugredery Rhodesia and Nyasaland Airways (RANA). Die voormalige RANA-vliegtuie het die Kommunikasie-eskader gevorm, wat binnelandse dienste binne Suid-Rhodesië sowel as dienste na Suid-Afrika en Mosambiek bedryf het. Teen Januarie 1940, terwyl Brittanje in oorlog met Nazi-Duitsland gewikkel was, het lugvise-maarskalk Sir Arthur "Bomber" Harris van die [[Britse Lugmag]] (RAF) dringend behoefte gehad aan opgeleide lugbemannings en hom vir hulp tot Suid-Rhodesië gewend (waar Harris hom in 1914 as vrywilliger aangemeld het). Harris was gefrustreerd deur vertragings met die totstandkoming van opleidingsbasisse vir die Statebond-lugopleidingsplan in [[Kanada]], [[Australië]], [[Nieu-Seeland]] en [[Suid-Afrika]]. Die Eerste Minister van Suid-Rhodesië, [[Godfrey Huggins]] (1933–53), het 'n geleentheid gesien om nie net Brittanje en die Geallieerdes by te staan nie, maar ook om die plaaslike ekonomie te stimuleer. Die Rhodesian Air Training Group (RATG) het lugvaartinfrastruktuur ontwikkel, tussen 1940 en 1945 opleiding aan 10 000 lugmanne van die Statebond en Geallieerdes verskaf (sewe persent van die totaal) en die nodige stukrag gegee aan vervaardigingsbedrywighede wat in die 1920's en 1930's ontbreek het. Suid-Rhodesië se tekstiel-, metallurgie-, chemiese en voedselverwerkingsbedrywe het vinnig uitgebrei.<ref>On Rhodesian industrialisation, {{harvp|Phimister|1988}}</ref> Die SRAF is in April 1940 in die RAF self opgeneem en herbenoem tot No. 237 (Rhodesië)-eskader van die RAF. Hierdie eskader, wat aanvanklik met Hawker Hart-vliegtuie toegerus was, het aan die Oos-Afrikaanse veldtog teen die Italianers deelgeneem. {| class="wikitable" style="float:right;" |- ! Tydperk ! Naam |- | 1935–1936 | Lugafdeling, 1ste Bataljon van die Rhodesiese Regiment |- | 1936–1938 | Lugafdeling, Suid-Rhodesiese Weermag |- | 1938–1939 | Suid-Rhodesiese Lugeenheid |- | 1939–1940 | No. 1-eskader, Suid-Rhodesiese Lugmag |- | 1940–1947 | No. 237 (Rhodesië)-eskader, [[Royal Air Force]] |- | 1947 | Verbindingseskader, Suid-Rhodesiese Stafkorps |- | 1947–1954 | Suid-Rhodesiese Lugmag |- | 1954–1970 | Koninklike Rhodesiese Lugmag |- | 1970–1980 | Rhodesiese Lugmag |- | 1980 | Zimbabwe-Rhodesiese Lugmag |- | 1980–hede | [[Zimbabwiese Lugmag|Lugmag van Zimbabwe]] |} Op 1 Junie 1941 het die Suid-Rhodesiese Vrouehulplugdienste tot stand gekom. Britse No. 44 Eskader RAF en No. 266 Eskader RAF is ook die naam "(Rhodesië)" toegeken as gevolg van die groot aantal Rhodesiese vlieëniers en bemanning in hierdie eenhede. Rhodesiërs het in baie van die teaters van die [[Tweede Wêreldoorlog]] geveg, insluitend die toekomstige eerste minister [[Ian Smith]], wat, nadat hy oor [[Italië]] agter vyandelike linies afgeskiet is, gevangeneming kon vermy en na die Geallieerde linies kon terugkeer. Rhodesiese vlieëniers het 20 persent sterftes gely, wat emblematies geword het van 'n "nasie in wapens"-ideaal wat setlaar-nasionalisme deurspek het en in die 1960's ten volle uitgebars het. Die RAF het tot 1954 gebly en indirek die Rhodesiese lugvaart bygestaan, en baie vlieëniers het met jong gesinne as setlaars teruggekeer. ===Na die Tweede Wêreldoorlog=== Die SRAF is in 1947 heringestel, en twee jaar later het Huggins vir Ted Jacklin – ’n 32-jarige Rhodesiër wat in [[Suid-Afrika]] gebore is en as [[Spitfire]]-vlieënier gedien het – aangestel as bevelvoerende lugmagoffisier. Hy is opgedra om ’n lugmag op die been te bring, in die verwagting dat Britse gebiede in Afrika na onafhanklikheid sou beweeg en dat lugkrag van kardinale belang vir die binnelandse staat Suid-Rhodesië sou wees. Die hulpbronbeperkte SRAF het ’n versameling ouerige vliegtuie aangekoop, geleen of herwin – waaronder ses [[De Havilland Tiger Moth|Tiger Moths]], ses [[North American T-6 Texan|Harvard]]-opleidingsvliegtuie, ’n Anson-vragvliegtuig en ’n handjievol de Havilland Dragon Rapide-vervoervliegtuie – voordat hulle ’n eskader van 22 [[Supermarine Spitfire|Mk22-Spitfires]] (oorlogsoorskot) by die RAF gekoop en na Suid-Rhodesië laat vlieg het.{{sfn|Moss|n.d.}}{{sfn|Petter-Bowyer|2003|p=16}} Huggins was gretig om die sterk bande wat tydens die oorlog met die RAF gesmee is, te behou – nie net vir toegang tot opleiding en nuwe tegnologie nie, maar ook weens sy toenemende kommer oor die ekspansionistiese idees van die pas gevestigde apartheidsregime van Afrikanernasionaliste in Suid-Afrika. Die bloeiende Rhodesiese ekonomie het dit moontlik gemaak om meer geld aan nuwe vliegtuie, opleiding en vliegveldfasiliteite toe te wys, en danksy toenemende samewerking met die RAF in die 1950's was die SRAF werksaam in Noord-Rhodesië en Njassaland, Kenia, Ciprus, Egipte, Jordanië, Irak, Oman en Suid-Jemen. Huggins het sy entoesiasme vir lugmagkrag behou toe hy die eerste eerste minister (1953–56) geword het van die semi-onafhanklike Federasie van Rhodesië en Njassaland – ook bekend as die [[Sentraal-Afrikaanse Federasie]] (SAF) – wat uit Suid-Rhodesië, Noord-Rhodesië en Njassaland bestaan het. Die SAF is as 'n eksperiment beskou – 'n demokratiese, veelrassige alternatief vir die apartheidsbewind in Suid-Afrika – en daar is algemeen verwag dat die nuwe federale staat binne 'n dekade onafhanklik sou word. Die SRAF het 'n 'federale' liggaam geword en sy eerste straalvliegtuie ontvang: 16 de Havilland Vampire FB9-vliegtuie. Op 15 Oktober 1954 is die federale lugmagkomponent amptelik aangewys as die "Royal Rhodesian Air Force" (RRAF). In 'n stap wat goed ontvang is en daarop gemik was om die RRAF van die Suid-Afrikaanse Lugmag te onderskei, is kakie-uniforms en leërrange laat vaar ten gunste van dié wat deur ander lugmagte van die Statebond – soos die RAF, RCAF, RAAF en RNZAF – gebruik is. In die laat 1950's is 16 [[English Electric Canberra|Canberra]] B2- en T4-bomwerpers aangekoop, asook Provost T52-opleidingsvliegtuie en Douglas Dakota- en Canadair DC-4M Argonaut-vervoervliegtuie. In 1962 is [[Hawker Hunter]]-vegvliegtuie verkry, en die Vampire FB9- en T55-vliegtuie is heraangewys vir gevorderde opleiding en grondaanvalrolle. Die eerste[[ Aérospatiale Alouette III]]-helikopters het ook omstreeks hierdie tyd aangekom en is aan Eskader Nr. 7 toegewys. Ten spyte van pogings om konsensus te bereik, het swart en wit Rhodesiërs gekla dat die tempo van hervorming óf te stadig óf te vinnig was, en teen 1961 het dit duidelik geword dat die Federasie gedoem was. Ná die ontbinding van die SAF in 1963 het die Britse regering onafhanklikheid aan Noord-Rhodesië ([[Zambië]]) en Njassaland ([[Malawi]]) toegestaan, maar onafhanklikheid aan Suid-Rhodesië geweier totdat meer vordering gemaak is met 'n multirassige demokrasie. Die mening van wit setlaars het verhard, en Ian Smith se Rhodesian Front-regering het in 1965 'n eensydige verklaring van onafhanklikheid uitgereik. Die hoof van die lugmagstaf, lugvisemaarskalk "Raf" Mulock-Bentley, wat Rhodesië in [[Washington, D.C.]] verteenwoordig het, het onmiddellik bedank. Bentley se huiwerige opvolger, die voormalige vlieënier van die [[Koninklike Australiese Lugmag]], Harold Hawkins, het in 1944 saam met die RATG na Rhodesië gekom en in 1947 by die SRAF aangesluit. Hawkins het die bevel oor die RRAF aanvaar met die toenemend ydele hoop dat die opstand vreedsaam deur onderhandeling opgelos kon word. Hoewel Suid-Rhodesië die grootste deel van die Federasie se vliegtuie bekom het, het die instelling van internasionale ekonomiese sanksies in 1965 daartoe gelei dat talle verskaffers van lugvaarttoerusting en instandhoudingskontrakteurs die land in die steek gelaat het. Die RRAF se instandhoudingspanne het wel voorrade van noodsaaklike items opgebou, maar die lugmagleiding het besef dat metaalmoegheid, tekorte aan onderdele en die behoefte aan nuwe elektroniese toerusting die RRAF se vermoëns sou begin ondermyn. In 1968 kon Lugvise-maarskalk Hawkins nie vir Eerste Minister [[Ian Smith]] oortuig dat die ''HMS Fearless''-skikking – soos deur die Britse eerste minister [[Harold Wilson]] in die vooruitsig gestel – die beste uitkoms was wat Rhodesië kon verwag nie. Hawkins het sy bevelpos neergelê, maar die pos as Rhodesië se diplomatieke verteenwoordiger in Pretoria aanvaar. Namate die [[Rhodesiese Bosoorlog]] ná 1972 meer intens geraak het, het die ouderdom van die vliegtuie, die tekort aan onderdele en 'n verswakkende lugveiligheidsrekord 'n toenemende bron van kommer vir die lugmagstaf geword. As gevolg van 'n skielike verskuiwing in alliansies het Rhodesië al hoe meer van Suid-Afrikaanse steun afhanklik geword. Anders as in die geval van die British South Africa Police en die Rhodesiese Leër, het lugmagpersoneel oor vaardighede beskik wat ander regerings en burgerlike lugrederye gesog gevind het, en die RhAF het gesukkel om tegnici te behou, te werf en op te lei. == Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Lugmagte]] [[Kategorie:Rhodesië]] 7jij9soccl7ru0s21dvi8tjk47ki6ja 2979132 2979129 2026-10-15T12:58:24Z Aliwal2012 39067 opruim 2979132 wikitext text/x-wiki Die '''Rhodesiese Lugmag''' ('''RhAF''') was 'n [[lugmag]] gebaseer in [[Salisbury]] (nou Harare) wat tussen 1935 en 1980 verskeie entiteite onder uiteenlopende name verteenwoordig het. Dit het oorspronklik die Britse selfregerende kolonie [[Suid-Rhodesië]] gedien en was die lugmagkomponent van die [[Federasie van Rhodesië en Njassaland]] tussen 1953 en 31 Desember 1963; weer van Suid-Rhodesië vanaf 1 Januarie 1964; en van die onerkende staat [[Rhodesië]] na sy eensydige onafhanklikheidsverklaring van [[Brittanje]] op [[11 November]] [[1965]]. Die lugmag, wat sedert 1954 as die ''Royal Rhodesian Air Force'' (RRAF) bekendgestaan het, het die voorvoegsel "''Royal''" in 1970 laat vaar toe Rhodesië homself tot 'n republiek verklaar het – die amptelike afkorting is dienooreenkomstig gewysig. Toe die internasionaal-erkende land [[Zimbabwe]] in 1980 tot stand gekom het, het die RhAF die [[Zimbabwiese Lugmag]] geword. ==Geskiedenis== Die eenheid is in 1935 as 'n territoriale eenheid onder die naam Southern Rhodesia Staff Corps Air Unit gestig, en die eerste gereelde dienslede van die eenheid het in 1936 na [[Brittanje]] vertrek vir opleiding as grondpersoneel. Die eerste vlieëniers het hul vlieëniersvlerke op 13 Mei 1938 ontvang. Die reserviste is vroeg in Augustus 1939 opgeroep en teen 28 Augustus na [[Kenia]] ontplooi. Op 19 September 1939 – twee weke nadat die [[Verenigde Koninkryk]] oorlog teen [[Nazi-Duitsland|Duitsland]] verklaar het – het die amptelik die Southern Rhodesia Air Force (SRAF) geword, en het die vlugte van die lugeenheid as Eskader Nr. 1 van die SRAF voortgegaan. In 1939 het die regering van Suid-Rhodesië die SRAF saamgesmelt met die burgerlike lugredery Rhodesia and Nyasaland Airways (RANA). Die voormalige RANA-vliegtuie het die Kommunikasie-eskader gevorm, wat binnelandse dienste binne Suid-Rhodesië sowel as dienste na Suid-Afrika en Mosambiek bedryf het. Teen Januarie 1940, terwyl Brittanje in oorlog met Nazi-Duitsland gewikkel was, het lugvise-maarskalk Sir Arthur "Bomber" Harris van die [[Britse Lugmag]] (RAF) dringend behoefte gehad aan opgeleide lugbemannings en hom vir hulp tot Suid-Rhodesië gewend (waar Harris hom in 1914 as vrywilliger aangemeld het). Harris was gefrustreerd deur vertragings met die totstandkoming van opleidingsbasisse vir die Statebond-lugopleidingsplan in [[Kanada]], [[Australië]], [[Nieu-Seeland]] en [[Suid-Afrika]]. Die Eerste Minister van Suid-Rhodesië, [[Godfrey Huggins]] (1933–53), het 'n geleentheid gesien om nie net Brittanje en die Geallieerdes by te staan nie, maar ook om die plaaslike ekonomie te stimuleer. Die Rhodesian Air Training Group (RATG) het lugvaartinfrastruktuur ontwikkel, tussen 1940 en 1945 opleiding aan 10 000 lugmanne van die Statebond en Geallieerdes verskaf (sewe persent van die totaal) en die nodige stukrag gegee aan vervaardigingsbedrywighede wat in die 1920's en 1930's ontbreek het. Suid-Rhodesië se tekstiel-, metallurgie-, chemiese en voedselverwerkingsbedrywe het vinnig uitgebrei.<ref>On Rhodesian industrialisation, {{harvp|Phimister|1988}}</ref> Die SRAF is in April 1940 in die RAF self opgeneem en herbenoem tot No. 237 (Rhodesië)-eskader van die RAF. Hierdie eskader, wat aanvanklik met Hawker Hart-vliegtuie toegerus was, het aan die Oos-Afrikaanse veldtog teen die Italianers deelgeneem. {| class="wikitable" style="float:right;" |- ! Tydperk ! Naam |- | 1935–1936 | Lugafdeling, 1ste Bataljon van die Rhodesiese Regiment |- | 1936–1938 | Lugafdeling, Suid-Rhodesiese Weermag |- | 1938–1939 | Suid-Rhodesiese Lugeenheid |- | 1939–1940 | No. 1-eskader, Suid-Rhodesiese Lugmag |- | 1940–1947 | No. 237 (Rhodesië)-eskader, [[Royal Air Force]] |- | 1947 | Verbindingseskader, Suid-Rhodesiese Stafkorps |- | 1947–1954 | Suid-Rhodesiese Lugmag |- | 1954–1970 | Koninklike Rhodesiese Lugmag |- | 1970–1980 | Rhodesiese Lugmag |- | 1980 | Zimbabwe-Rhodesiese Lugmag |- | 1980–hede | [[Zimbabwiese Lugmag]] |} Op 1 Junie 1941 het die Suid-Rhodesiese Vrouehulplugdienste tot stand gekom. Britse No. 44 Eskader RAF en No. 266 Eskader RAF is ook die naam "(Rhodesië)" toegeken as gevolg van die groot aantal Rhodesiese vlieëniers en bemanning in hierdie eenhede. Rhodesiërs het in baie van die teaters van die [[Tweede Wêreldoorlog]] geveg, insluitend die toekomstige eerste minister [[Ian Smith]], wat, nadat hy oor [[Italië]] agter vyandelike linies afgeskiet is, gevangeneming kon vermy en na die Geallieerde linies kon terugkeer. Rhodesiese vlieëniers het 20 persent sterftes gely, wat emblematies geword het van 'n "nasie in wapens"-ideaal wat setlaar-nasionalisme deurspek het en in die 1960's ten volle uitgebars het. Die RAF het tot 1954 gebly en indirek die Rhodesiese lugvaart bygestaan, en baie vlieëniers het met jong gesinne as setlaars teruggekeer. ===Na die Tweede Wêreldoorlog=== Die SRAF is in 1947 heringestel, en twee jaar later het Huggins vir Ted Jacklin – ’n 32-jarige Rhodesiër wat in [[Suid-Afrika]] gebore is en as [[Spitfire]]-vlieënier gedien het – aangestel as bevelvoerende lugmagoffisier. Hy is opgedra om ’n lugmag op die been te bring, in die verwagting dat Britse gebiede in Afrika na onafhanklikheid sou beweeg en dat lugkrag van kardinale belang vir die binnelandse staat Suid-Rhodesië sou wees. Die hulpbronbeperkte SRAF het ’n versameling ouerige vliegtuie aangekoop, geleen of herwin – waaronder ses [[De Havilland Tiger Moth|Tiger Moths]], ses [[North American T-6 Texan|Harvard]]-opleidingsvliegtuie, ’n Anson-vragvliegtuig en ’n handjievol de Havilland Dragon Rapide-vervoervliegtuie – voordat hulle ’n eskader van 22 [[Supermarine Spitfire|Mk22-Spitfires]] (oorlogsoorskot) by die RAF gekoop en na Suid-Rhodesië laat vlieg het.{{sfn|Moss|n.d.}}{{sfn|Petter-Bowyer|2003|p=16}} Huggins was gretig om die sterk bande wat tydens die oorlog met die RAF gesmee is, te behou – nie net vir toegang tot opleiding en nuwe tegnologie nie, maar ook weens sy toenemende kommer oor die ekspansionistiese idees van die pas gevestigde apartheidsregime van Afrikanernasionaliste in Suid-Afrika. Die bloeiende Rhodesiese ekonomie het dit moontlik gemaak om meer geld aan nuwe vliegtuie, opleiding en vliegveldfasiliteite toe te wys, en danksy toenemende samewerking met die RAF in die 1950's was die SRAF werksaam in Noord-Rhodesië en Njassaland, Kenia, Ciprus, Egipte, Jordanië, Irak, Oman en Suid-Jemen. Huggins het sy entoesiasme vir lugmagkrag behou toe hy die eerste eerste minister (1953–56) geword het van die semi-onafhanklike Federasie van Rhodesië en Njassaland – ook bekend as die [[Sentraal-Afrikaanse Federasie]] (SAF) – wat uit Suid-Rhodesië, Noord-Rhodesië en Njassaland bestaan het. Die SAF is as 'n eksperiment beskou – 'n demokratiese, veelrassige alternatief vir die apartheidsbewind in Suid-Afrika – en daar is algemeen verwag dat die nuwe federale staat binne 'n dekade onafhanklik sou word. Die SRAF het 'n 'federale' liggaam geword en sy eerste straalvliegtuie ontvang: 16 de Havilland Vampire FB9-vliegtuie. Op 15 Oktober 1954 is die federale lugmagkomponent amptelik aangewys as die "Royal Rhodesian Air Force" (RRAF). In 'n stap wat goed ontvang is en daarop gemik was om die RRAF van die Suid-Afrikaanse Lugmag te onderskei, is kakie-uniforms en leërrange laat vaar ten gunste van dié wat deur ander lugmagte van die Statebond – soos die RAF, RCAF, RAAF en RNZAF – gebruik is. In die laat 1950's is 16 [[English Electric Canberra|Canberra]] B2- en T4-bomwerpers aangekoop, asook Provost T52-opleidingsvliegtuie en Douglas Dakota- en Canadair DC-4M Argonaut-vervoervliegtuie. In 1962 is [[Hawker Hunter]]-vegvliegtuie verkry, en die Vampire FB9- en T55-vliegtuie is heraangewys vir gevorderde opleiding en grondaanvalrolle. Die eerste [[Aérospatiale Alouette III]]-[[helikopter]]s het ook omstreeks hierdie tyd aangekom en is aan 7 Eskader toegewys. Ten spyte van pogings om konsensus te bereik, het [[Swart mense|swart]] en [[Wit mense|wit]] Rhodesiërs gekla dat die tempo van hervorming óf te stadig óf te vinnig was, en teen 1961 het dit duidelik geword dat die Federasie gedoem was. Ná die ontbinding van die SAF in 1963 het die Britse regering onafhanklikheid aan Noord-Rhodesië ([[Zambië]]) en Njassaland ([[Malawi]]) toegestaan, maar onafhanklikheid aan Suid-Rhodesië geweier totdat meer vordering gemaak is met 'n multirassige demokrasie. Die mening van wit setlaars het verhard, en Ian Smith se Rhodesian Front-regering het in 1965 'n eensydige verklaring van onafhanklikheid uitgereik. Die hoof van die lugmagstaf, lugvisemaarskalk "Raf" Mulock-Bentley, wat Rhodesië in [[Washington, D.C.]] verteenwoordig het, het onmiddellik bedank. Bentley se huiwerige opvolger, die voormalige vlieënier van die [[Koninklike Australiese Lugmag]], Harold Hawkins, het in 1944 saam met die RATG na Rhodesië gekom en in 1947 by die SRAF aangesluit. Hawkins het die bevel oor die RRAF aanvaar met die toenemend ydele hoop dat die opstand vreedsaam deur onderhandeling opgelos kon word. Hoewel Suid-Rhodesië die grootste deel van die Federasie se vliegtuie bekom het, het die instelling van internasionale ekonomiese sanksies in 1965 daartoe gelei dat talle verskaffers van lugvaarttoerusting en instandhoudingskontrakteurs die land in die steek gelaat het. Die RRAF se instandhoudingspanne het wel voorrade van noodsaaklike items opgebou, maar die lugmagleiding het besef dat metaalmoegheid, tekorte aan onderdele en die behoefte aan nuwe elektroniese toerusting die RRAF se vermoëns sou begin ondermyn. In 1968 kon Lugvise-maarskalk Hawkins nie vir Eerste Minister Ian Smith oortuig dat die ''HMS Fearless''-skikking – soos deur die Britse eerste minister [[Harold Wilson]] in die vooruitsig gestel – die beste uitkoms was wat Rhodesië kon verwag nie. Hawkins het sy bevelspos neergelê, maar Rhodesië se diplomatieke verteenwoordiger in Pretoria geword. Namate die [[Rhodesiese Bosoorlog]] ná 1972 meer intens geraak het, het die ouderdom van die vliegtuie, die tekort aan onderdele en 'n verswakkende lugveiligheidsrekord 'n toenemende bron van kommer vir die lugmagstaf geword. As gevolg van 'n skielike verskuiwing in alliansies het Rhodesië al hoe meer van Suid-Afrikaanse steun afhanklik geword. Anders as in die geval van die British South Africa Police en die Rhodesiese Leër, het lugmagpersoneel oor vaardighede beskik wat ander regerings en burgerlike lugrederye gesog gevind het, en die RhAF het gesukkel om tegnici te behou, te werf en op te lei. == Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Lugmagte]] [[Kategorie:Rhodesië]] bibm588cgz31e4phikodt4ethrptf8i 2979154 2979132 2026-10-15T14:18:36Z Sobaka 328 /* Na die Tweede Wêreldoorlog */ Beeld 2979154 wikitext text/x-wiki Die '''Rhodesiese Lugmag''' ('''RhAF''') was 'n [[lugmag]] gebaseer in [[Salisbury]] (nou Harare) wat tussen 1935 en 1980 verskeie entiteite onder uiteenlopende name verteenwoordig het. Dit het oorspronklik die Britse selfregerende kolonie [[Suid-Rhodesië]] gedien en was die lugmagkomponent van die [[Federasie van Rhodesië en Njassaland]] tussen 1953 en 31 Desember 1963; weer van Suid-Rhodesië vanaf 1 Januarie 1964; en van die onerkende staat [[Rhodesië]] na sy eensydige onafhanklikheidsverklaring van [[Brittanje]] op [[11 November]] [[1965]]. Die lugmag, wat sedert 1954 as die ''Royal Rhodesian Air Force'' (RRAF) bekendgestaan het, het die voorvoegsel "''Royal''" in 1970 laat vaar toe Rhodesië homself tot 'n republiek verklaar het – die amptelike afkorting is dienooreenkomstig gewysig. Toe die internasionaal-erkende land [[Zimbabwe]] in 1980 tot stand gekom het, het die RhAF die [[Zimbabwiese Lugmag]] geword. ==Geskiedenis== Die eenheid is in 1935 as 'n territoriale eenheid onder die naam Southern Rhodesia Staff Corps Air Unit gestig, en die eerste gereelde dienslede van die eenheid het in 1936 na [[Brittanje]] vertrek vir opleiding as grondpersoneel. Die eerste vlieëniers het hul vlieëniersvlerke op 13 Mei 1938 ontvang. Die reserviste is vroeg in Augustus 1939 opgeroep en teen 28 Augustus na [[Kenia]] ontplooi. Op 19 September 1939 – twee weke nadat die [[Verenigde Koninkryk]] oorlog teen [[Nazi-Duitsland|Duitsland]] verklaar het – het die amptelik die Southern Rhodesia Air Force (SRAF) geword, en het die vlugte van die lugeenheid as Eskader Nr. 1 van die SRAF voortgegaan. In 1939 het die regering van Suid-Rhodesië die SRAF saamgesmelt met die burgerlike lugredery Rhodesia and Nyasaland Airways (RANA). Die voormalige RANA-vliegtuie het die Kommunikasie-eskader gevorm, wat binnelandse dienste binne Suid-Rhodesië sowel as dienste na Suid-Afrika en Mosambiek bedryf het. Teen Januarie 1940, terwyl Brittanje in oorlog met Nazi-Duitsland gewikkel was, het lugvise-maarskalk Sir Arthur "Bomber" Harris van die [[Britse Lugmag]] (RAF) dringend behoefte gehad aan opgeleide lugbemannings en hom vir hulp tot Suid-Rhodesië gewend (waar Harris hom in 1914 as vrywilliger aangemeld het). Harris was gefrustreerd deur vertragings met die totstandkoming van opleidingsbasisse vir die Statebond-lugopleidingsplan in [[Kanada]], [[Australië]], [[Nieu-Seeland]] en [[Suid-Afrika]]. Die Eerste Minister van Suid-Rhodesië, [[Godfrey Huggins]] (1933–53), het 'n geleentheid gesien om nie net Brittanje en die Geallieerdes by te staan nie, maar ook om die plaaslike ekonomie te stimuleer. Die Rhodesian Air Training Group (RATG) het lugvaartinfrastruktuur ontwikkel, tussen 1940 en 1945 opleiding aan 10 000 lugmanne van die Statebond en Geallieerdes verskaf (sewe persent van die totaal) en die nodige stukrag gegee aan vervaardigingsbedrywighede wat in die 1920's en 1930's ontbreek het. Suid-Rhodesië se tekstiel-, metallurgie-, chemiese en voedselverwerkingsbedrywe het vinnig uitgebrei.<ref>On Rhodesian industrialisation, {{harvp|Phimister|1988}}</ref> Die SRAF is in April 1940 in die RAF self opgeneem en herbenoem tot No. 237 (Rhodesië)-eskader van die RAF. Hierdie eskader, wat aanvanklik met Hawker Hart-vliegtuie toegerus was, het aan die Oos-Afrikaanse veldtog teen die Italianers deelgeneem. {| class="wikitable" style="float:right;" |- ! Tydperk ! Naam |- | 1935–1936 | Lugafdeling, 1ste Bataljon van die Rhodesiese Regiment |- | 1936–1938 | Lugafdeling, Suid-Rhodesiese Weermag |- | 1938–1939 | Suid-Rhodesiese Lugeenheid |- | 1939–1940 | No. 1-eskader, Suid-Rhodesiese Lugmag |- | 1940–1947 | No. 237 (Rhodesië)-eskader, [[Royal Air Force]] |- | 1947 | Verbindingseskader, Suid-Rhodesiese Stafkorps |- | 1947–1954 | Suid-Rhodesiese Lugmag |- | 1954–1970 | Koninklike Rhodesiese Lugmag |- | 1970–1980 | Rhodesiese Lugmag |- | 1980 | Zimbabwe-Rhodesiese Lugmag |- | 1980–hede | [[Zimbabwiese Lugmag]] |} Op 1 Junie 1941 het die Suid-Rhodesiese Vrouehulplugdienste tot stand gekom. Britse No. 44 Eskader RAF en No. 266 Eskader RAF is ook die naam "(Rhodesië)" toegeken as gevolg van die groot aantal Rhodesiese vlieëniers en bemanning in hierdie eenhede. Rhodesiërs het in baie van die teaters van die [[Tweede Wêreldoorlog]] geveg, insluitend die toekomstige eerste minister [[Ian Smith]], wat, nadat hy oor [[Italië]] agter vyandelike linies afgeskiet is, gevangeneming kon vermy en na die Geallieerde linies kon terugkeer. Rhodesiese vlieëniers het 20 persent sterftes gely, wat emblematies geword het van 'n "nasie in wapens"-ideaal wat setlaar-nasionalisme deurspek het en in die 1960's ten volle uitgebars het. Die RAF het tot 1954 gebly en indirek die Rhodesiese lugvaart bygestaan, en baie vlieëniers het met jong gesinne as setlaars teruggekeer. ===Na die Tweede Wêreldoorlog=== [[Lêer:De Havilland Vampire T11 (DH-115) Point Cook Vabre.jpg|links|duimnael|[[De Havilland Vampire]] T11 (DH-115) Voorheen van die Rhodesiese/Zimbabwiese Lugmag.]] Die SRAF is in 1947 heringestel, en twee jaar later het Huggins vir Ted Jacklin – ’n 32-jarige Rhodesiër wat in [[Suid-Afrika]] gebore is en as [[Spitfire]]-vlieënier gedien het – aangestel as bevelvoerende lugmagoffisier. Hy is opgedra om ’n lugmag op die been te bring, in die verwagting dat Britse gebiede in Afrika na onafhanklikheid sou beweeg en dat lugkrag van kardinale belang vir die binnelandse staat Suid-Rhodesië sou wees. Die hulpbronbeperkte SRAF het ’n versameling ouerige vliegtuie aangekoop, geleen of herwin – waaronder ses [[De Havilland Tiger Moth|Tiger Moths]], ses [[North American T-6 Texan|Harvard]]-opleidingsvliegtuie, ’n Anson-vragvliegtuig en ’n handjievol de Havilland Dragon Rapide-vervoervliegtuie – voordat hulle ’n eskader van 22 [[Supermarine Spitfire|Mk22-Spitfires]] (oorlogsoorskot) by die RAF gekoop en na Suid-Rhodesië laat vlieg het.{{sfn|Moss|n.d.}}{{sfn|Petter-Bowyer|2003|p=16}} Huggins was gretig om die sterk bande wat tydens die oorlog met die RAF gesmee is, te behou – nie net vir toegang tot opleiding en nuwe tegnologie nie, maar ook weens sy toenemende kommer oor die ekspansionistiese idees van die pas gevestigde apartheidsregime van Afrikanernasionaliste in Suid-Afrika. Die bloeiende Rhodesiese ekonomie het dit moontlik gemaak om meer geld aan nuwe vliegtuie, opleiding en vliegveldfasiliteite toe te wys, en danksy toenemende samewerking met die RAF in die 1950's was die SRAF werksaam in Noord-Rhodesië en Njassaland, Kenia, Ciprus, Egipte, Jordanië, Irak, Oman en Suid-Jemen. Huggins het sy entoesiasme vir lugmagkrag behou toe hy die eerste eerste minister (1953–56) geword het van die semi-onafhanklike Federasie van Rhodesië en Njassaland – ook bekend as die [[Sentraal-Afrikaanse Federasie]] (SAF) – wat uit Suid-Rhodesië, Noord-Rhodesië en Njassaland bestaan het. Die SAF is as 'n eksperiment beskou – 'n demokratiese, veelrassige alternatief vir die apartheidsbewind in Suid-Afrika – en daar is algemeen verwag dat die nuwe federale staat binne 'n dekade onafhanklik sou word. Die SRAF het 'n 'federale' liggaam geword en sy eerste straalvliegtuie ontvang: 16 de Havilland Vampire FB9-vliegtuie. Op 15 Oktober 1954 is die federale lugmagkomponent amptelik aangewys as die "Royal Rhodesian Air Force" (RRAF). In 'n stap wat goed ontvang is en daarop gemik was om die RRAF van die Suid-Afrikaanse Lugmag te onderskei, is kakie-uniforms en leërrange laat vaar ten gunste van dié wat deur ander lugmagte van die Statebond – soos die RAF, RCAF, RAAF en RNZAF – gebruik is. In die laat 1950's is 16 [[English Electric Canberra|Canberra]] B2- en T4-bomwerpers aangekoop, asook Provost T52-opleidingsvliegtuie en Douglas Dakota- en Canadair DC-4M Argonaut-vervoervliegtuie. In 1962 is [[Hawker Hunter]]-vegvliegtuie verkry, en die Vampire FB9- en T55-vliegtuie is heraangewys vir gevorderde opleiding en grondaanvalrolle. Die eerste [[Aérospatiale Alouette III]]-[[helikopter]]s het ook omstreeks hierdie tyd aangekom en is aan 7 Eskader toegewys. Ten spyte van pogings om konsensus te bereik, het [[Swart mense|swart]] en [[Wit mense|wit]] Rhodesiërs gekla dat die tempo van hervorming óf te stadig óf te vinnig was, en teen 1961 het dit duidelik geword dat die Federasie gedoem was. Ná die ontbinding van die SAF in 1963 het die Britse regering onafhanklikheid aan Noord-Rhodesië ([[Zambië]]) en Njassaland ([[Malawi]]) toegestaan, maar onafhanklikheid aan Suid-Rhodesië geweier totdat meer vordering gemaak is met 'n multirassige demokrasie. Die mening van wit setlaars het verhard, en Ian Smith se Rhodesian Front-regering het in 1965 'n eensydige verklaring van onafhanklikheid uitgereik. Die hoof van die lugmagstaf, lugvisemaarskalk "Raf" Mulock-Bentley, wat Rhodesië in [[Washington, D.C.]] verteenwoordig het, het onmiddellik bedank. Bentley se huiwerige opvolger, die voormalige vlieënier van die [[Koninklike Australiese Lugmag]], Harold Hawkins, het in 1944 saam met die RATG na Rhodesië gekom en in 1947 by die SRAF aangesluit. Hawkins het die bevel oor die RRAF aanvaar met die toenemend ydele hoop dat die opstand vreedsaam deur onderhandeling opgelos kon word. Hoewel Suid-Rhodesië die grootste deel van die Federasie se vliegtuie bekom het, het die instelling van internasionale ekonomiese sanksies in 1965 daartoe gelei dat talle verskaffers van lugvaarttoerusting en instandhoudingskontrakteurs die land in die steek gelaat het. Die RRAF se instandhoudingspanne het wel voorrade van noodsaaklike items opgebou, maar die lugmagleiding het besef dat metaalmoegheid, tekorte aan onderdele en die behoefte aan nuwe elektroniese toerusting die RRAF se vermoëns sou begin ondermyn. In 1968 kon Lugvise-maarskalk Hawkins nie vir Eerste Minister Ian Smith oortuig dat die ''HMS Fearless''-skikking – soos deur die Britse eerste minister [[Harold Wilson]] in die vooruitsig gestel – die beste uitkoms was wat Rhodesië kon verwag nie. Hawkins het sy bevelspos neergelê, maar Rhodesië se diplomatieke verteenwoordiger in Pretoria geword. Namate die [[Rhodesiese Bosoorlog]] ná 1972 meer intens geraak het, het die ouderdom van die vliegtuie, die tekort aan onderdele en 'n verswakkende lugveiligheidsrekord 'n toenemende bron van kommer vir die lugmagstaf geword. As gevolg van 'n skielike verskuiwing in alliansies het Rhodesië al hoe meer van Suid-Afrikaanse steun afhanklik geword. Anders as in die geval van die British South Africa Police en die Rhodesiese Leër, het lugmagpersoneel oor vaardighede beskik wat ander regerings en burgerlike lugrederye gesog gevind het, en die RhAF het gesukkel om tegnici te behou, te werf en op te lei. == Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Lugmagte]] [[Kategorie:Rhodesië]] na4fn4o0zemo0s6sxvf6fogeq7ldlzp 2979157 2979154 2026-10-15T14:23:15Z Sobaka 328 bywerk 2979157 wikitext text/x-wiki Die '''Rhodesiese Lugmag''' ('''RhAF''') was 'n [[lugmag]] gebaseer in [[Salisbury]] (nou Harare) wat tussen 1935 en 1980 verskeie entiteite onder uiteenlopende name verteenwoordig het. Dit het oorspronklik die Britse selfregerende kolonie [[Suid-Rhodesië]] gedien en was die lugmagkomponent van die [[Federasie van Rhodesië en Njassaland]] tussen 1953 en 31 Desember 1963; weer van Suid-Rhodesië vanaf 1 Januarie 1964; en van die onerkende staat [[Rhodesië]] na sy eensydige onafhanklikheidsverklaring van [[Brittanje]] op [[11 November]] [[1965]]. Die lugmag, wat sedert 1954 as die ''Royal Rhodesian Air Force'' (RRAF) bekendgestaan het, het die voorvoegsel "''Royal''" in 1970 laat vaar toe Rhodesië homself tot 'n republiek verklaar het – die amptelike afkorting is dienooreenkomstig gewysig. Toe die internasionaal-erkende land [[Zimbabwe]] in 1980 tot stand gekom het, het die RhAF die [[Zimbabwiese Lugmag]] geword. ==Geskiedenis== Die eenheid is in 1935 as 'n territoriale eenheid onder die naam Southern Rhodesia Staff Corps Air Unit gestig, en die eerste gereelde dienslede van die eenheid het in 1936 na [[Brittanje]] vertrek vir opleiding as grondpersoneel. Die eerste vlieëniers het hul vlieëniersvlerke op 13 Mei 1938 ontvang. Die reserviste is vroeg in Augustus 1939 opgeroep en teen 28 Augustus na [[Kenia]] ontplooi. Op 19 September 1939 – twee weke nadat die [[Verenigde Koninkryk]] oorlog teen [[Nazi-Duitsland|Duitsland]] verklaar het – het die amptelik die Southern Rhodesia Air Force (SRAF) geword, en het die vlugte van die lugeenheid as Eskader Nr. 1 van die SRAF voortgegaan. In 1939 het die regering van Suid-Rhodesië die SRAF saamgesmelt met die burgerlike lugredery Rhodesia and Nyasaland Airways (RANA). Die voormalige RANA-vliegtuie het die Kommunikasie-eskader gevorm, wat binnelandse dienste binne Suid-Rhodesië sowel as dienste na Suid-Afrika en Mosambiek bedryf het. Teen Januarie 1940, terwyl Brittanje in oorlog met Nazi-Duitsland gewikkel was, het lugvise-maarskalk Sir Arthur "Bomber" Harris van die [[Britse Lugmag]] (RAF) dringend behoefte gehad aan opgeleide lugbemannings en hom vir hulp tot Suid-Rhodesië gewend (waar Harris hom in 1914 as vrywilliger aangemeld het). Harris was gefrustreerd deur vertragings met die totstandkoming van opleidingsbasisse vir die Statebond-lugopleidingsplan in [[Kanada]], [[Australië]], [[Nieu-Seeland]] en [[Suid-Afrika]]. Die Eerste Minister van Suid-Rhodesië, [[Godfrey Huggins]] (1933–53), het 'n geleentheid gesien om nie net Brittanje en die Geallieerdes by te staan nie, maar ook om die plaaslike ekonomie te stimuleer. Die Rhodesian Air Training Group (RATG) het lugvaartinfrastruktuur ontwikkel, tussen 1940 en 1945 opleiding aan 10 000 lugmanne van die Statebond en Geallieerdes verskaf (sewe persent van die totaal) en die nodige stukrag gegee aan vervaardigingsbedrywighede wat in die 1920's en 1930's ontbreek het. Suid-Rhodesië se tekstiel-, metallurgie-, chemiese en voedselverwerkingsbedrywe het vinnig uitgebrei.<ref>On Rhodesian industrialisation, {{harvp|Phimister|1988}}</ref> Die SRAF is in April 1940 in die RAF self opgeneem en herbenoem tot No. 237 (Rhodesië)-eskader van die RAF. Hierdie eskader, wat aanvanklik met Hawker Hart-vliegtuie toegerus was, het aan die Oos-Afrikaanse veldtog teen die Italianers deelgeneem. {| class="wikitable" style="float:right;" |- ! Tydperk ! Naam |- | 1935–1936 | Lugafdeling, 1ste Bataljon van die Rhodesiese Regiment |- | 1936–1938 | Lugafdeling, Suid-Rhodesiese Weermag |- | 1938–1939 | Suid-Rhodesiese Lugeenheid |- | 1939–1940 | No. 1-eskader, Suid-Rhodesiese Lugmag |- | 1940–1947 | No. 237 (Rhodesië)-eskader, [[Royal Air Force]] |- | 1947 | Verbindingseskader, Suid-Rhodesiese Stafkorps |- | 1947–1954 | Suid-Rhodesiese Lugmag |- | 1954–1970 | Koninklike Rhodesiese Lugmag |- | 1970–1980 | Rhodesiese Lugmag |- | 1980 | Zimbabwe-Rhodesiese Lugmag |- | 1980–hede | [[Zimbabwiese Lugmag]] |} Op 1 Junie 1941 het die Suid-Rhodesiese Vrouehulplugdienste tot stand gekom. Britse No. 44 Eskader RAF en No. 266 Eskader RAF is ook die naam "(Rhodesië)" toegeken as gevolg van die groot aantal Rhodesiese vlieëniers en bemanning in hierdie eenhede. Rhodesiërs het in baie van die teaters van die [[Tweede Wêreldoorlog]] geveg, insluitend die toekomstige eerste minister [[Ian Smith]], wat, nadat hy oor [[Italië]] agter vyandelike linies afgeskiet is, gevangeneming kon vermy en na die Geallieerde linies kon terugkeer. Rhodesiese vlieëniers het 20 persent sterftes gely, wat emblematies geword het van 'n "nasie in wapens"-ideaal wat setlaar-nasionalisme deurspek het en in die 1960's ten volle uitgebars het. Die RAF het tot 1954 gebly en indirek die Rhodesiese lugvaart bygestaan, en baie vlieëniers het met jong gesinne as setlaars teruggekeer. ===Na die Tweede Wêreldoorlog=== [[Lêer:De Havilland Vampire T11 (DH-115) Point Cook Vabre.jpg|links|duimnael|[[De Havilland Vampire]] T11 (DH-115) Voorheen van die Rhodesiese/Zimbabwiese Lugmag.]] Die SRAF is in 1947 heringestel, en twee jaar later het Huggins vir Ted Jacklin – ’n 32-jarige Rhodesiër wat in [[Suid-Afrika]] gebore is en as [[Spitfire]]-vlieënier gedien het – aangestel as bevelvoerende lugmagoffisier. Hy is opgedra om ’n lugmag op die been te bring, in die verwagting dat Britse gebiede in Afrika na onafhanklikheid sou beweeg en dat lugkrag van kardinale belang vir die binnelandse staat Suid-Rhodesië sou wees. Die hulpbronbeperkte SRAF het ’n versameling ouerige vliegtuie aangekoop, geleen of herwin – waaronder ses [[De Havilland Tiger Moth|Tiger Moths]], ses [[North American T-6 Texan|Harvard]]-opleidingsvliegtuie, ’n Anson-vragvliegtuig en ’n handjievol de Havilland Dragon Rapide-vervoervliegtuie – voordat hulle ’n eskader van 22 [[Supermarine Spitfire|Mk22-Spitfires]] (oorlogsoorskot) by die RAF gekoop en na Suid-Rhodesië laat vlieg het.{{sfn|Moss|n.d.}}{{sfn|Petter-Bowyer|2003|p=16}} Huggins was gretig om die sterk bande wat tydens die oorlog met die RAF gesmee is, te behou – nie net vir toegang tot opleiding en nuwe tegnologie nie, maar ook weens sy toenemende kommer oor die ekspansionistiese idees van die pas gevestigde apartheidsregime van Afrikanernasionaliste in Suid-Afrika. Die bloeiende Rhodesiese ekonomie het dit moontlik gemaak om meer geld aan nuwe vliegtuie, opleiding en vliegveldfasiliteite toe te wys, en danksy toenemende samewerking met die RAF in die 1950's was die SRAF werksaam in Noord-Rhodesië en Njassaland, Kenia, Ciprus, Egipte, Jordanië, Irak, Oman en Suid-Jemen. Huggins het sy entoesiasme vir lugmagkrag behou toe hy die eerste eerste minister (1953–56) geword het van die semi-onafhanklike Federasie van Rhodesië en Njassaland – ook bekend as die [[Sentraal-Afrikaanse Federasie]] (SAF) – wat uit Suid-Rhodesië, Noord-Rhodesië en Njassaland bestaan het. Die SAF is as 'n eksperiment beskou – 'n demokratiese, veelrassige alternatief vir die apartheidsbewind in Suid-Afrika – en daar is algemeen verwag dat die nuwe federale staat binne 'n dekade onafhanklik sou word. Die SRAF het 'n 'federale' liggaam geword en sy eerste straalvliegtuie ontvang: 16 de Havilland Vampire FB9-vliegtuie. Op 15 Oktober 1954 is die federale lugmagkomponent amptelik aangewys as die "Royal Rhodesian Air Force" (RRAF). In 'n stap wat goed ontvang is en daarop gemik was om die RRAF van die Suid-Afrikaanse Lugmag te onderskei, is kakie-uniforms en leërrange laat vaar ten gunste van dié wat deur ander lugmagte van die Statebond – soos die RAF, RCAF, RAAF en RNZAF – gebruik is. In die laat 1950's is 16 [[English Electric Canberra|Canberra]] B2- en T4-bomwerpers aangekoop, asook Provost T52-opleidingsvliegtuie en Douglas Dakota- en Canadair DC-4M Argonaut-vervoervliegtuie. In 1962 is [[Hawker Hunter]]-vegvliegtuie verkry, en die Vampire FB9- en T55-vliegtuie is heraangewys vir gevorderde opleiding en grondaanvalrolle. Die eerste [[Aérospatiale Alouette III]]-[[helikopter]]s het ook omstreeks hierdie tyd aangekom en is aan 7 Eskader toegewys. Ten spyte van pogings om konsensus te bereik, het [[Swart mense|swart]] en [[Wit mense|wit]] Rhodesiërs gekla dat die tempo van hervorming óf te stadig óf te vinnig was, en teen 1961 het dit duidelik geword dat die Federasie gedoem was. Ná die ontbinding van die SAF in 1963 het die Britse regering onafhanklikheid aan Noord-Rhodesië ([[Zambië]]) en Njassaland ([[Malawi]]) toegestaan, maar onafhanklikheid aan Suid-Rhodesië geweier totdat meer vordering gemaak is met 'n multirassige demokrasie. Die mening van wit setlaars het verhard, en Ian Smith se Rhodesian Front-regering het in 1965 'n eensydige verklaring van onafhanklikheid uitgereik. Die hoof van die lugmagstaf, lugvisemaarskalk "Raf" Mulock-Bentley, wat Rhodesië in [[Washington, D.C.]] verteenwoordig het, het onmiddellik bedank. Bentley se huiwerige opvolger, die voormalige vlieënier van die [[Koninklike Australiese Lugmag]], Harold Hawkins, het in 1944 saam met die RATG na Rhodesië gekom en in 1947 by die SRAF aangesluit. Hawkins het die bevel oor die RRAF aanvaar met die toenemend ydele hoop dat die opstand vreedsaam deur onderhandeling opgelos kon word. Hoewel Suid-Rhodesië die grootste deel van die Federasie se vliegtuie bekom het, het die instelling van internasionale ekonomiese sanksies in 1965 daartoe gelei dat talle verskaffers van lugvaarttoerusting en instandhoudingskontrakteurs die land in die steek gelaat het. Die RRAF se instandhoudingspanne het wel voorrade van noodsaaklike items opgebou, maar die lugmagleiding het besef dat metaalmoegheid, tekorte aan onderdele en die behoefte aan nuwe elektroniese toerusting die RRAF se vermoëns sou begin ondermyn. In 1968 kon Lugvise-maarskalk Hawkins nie vir Eerste Minister Ian Smith oortuig dat die ''HMS Fearless''-skikking – soos deur die Britse eerste minister [[Harold Wilson]] in die vooruitsig gestel – die beste uitkoms was wat Rhodesië kon verwag nie. Hawkins het sy bevelspos neergelê, maar Rhodesië se diplomatieke verteenwoordiger in Pretoria geword. Namate die [[Rhodesiese Bosoorlog]] ná 1972 meer intens geraak het, het die ouderdom van die vliegtuie, die tekort aan onderdele en 'n verswakkende lugveiligheidsrekord 'n toenemende bron van kommer vir die lugmagstaf geword. As gevolg van 'n skielike verskuiwing in alliansies het Rhodesië al hoe meer van Suid-Afrikaanse steun afhanklik geword. Anders as in die geval van die British South Africa Police en die Rhodesiese Leër, het lugmagpersoneel oor vaardighede beskik wat ander regerings en burgerlike lugrederye gesog gevind het, en die RhAF het gesukkel om tegnici te behou, te werf en op te lei. == Kentekens == <gallery widths="100px" heights="100px" perrow="6"> File:RAF roundel.svg|Rondeel van die Rhodesiese Regiment en die Royal Air Force (1935–1939)<ref name="Roundel">{{cite web |url=http://www.aeroflight.co.uk/waf/aa-africa/zim/zim-af-nat-markings.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20060510085053/http://www.aeroflight.co.uk/waf/aa-africa/zim/zim-af-nat-markings.htm |archive-date=10 Mei 2006 |title=Zimbabwe Air Force National Markings |website=aeroflight.co.uk |language=en}}</ref> File:Roundel of Rhodesia (1947–1953).svg|Rondeel van die Suid-Rhodesiese Lugmag (1939–1954)<ref name="Roundel" /> File:Roundel of Rhodesia (1953–1963).svg|Rondeel van die lugmag van die Federasie van Rhodesië en Njassaland (1954–1963)<ref name="Roundel" /> File:Roundel of Rhodesia (1964–1970).svg|Rondeel van die Koninklike Rhodesiese Lugmag (1963–1970)<ref name="Roundel" /> File:Roundel of Rhodesia (1970–1980).svg|Rondeel van die Rhodesiese Lugmag (1970–1980)<ref name="Roundel" /> </gallery> <gallery widths="200px" heights="100px" perrow="4"> File:Air Force Ensign of Rhodesia and Nyasaland (1953–1963).svg|Vlag van die Koninklike Rhodesiese Lugmag (1953–1963) File:Air Force Ensign of Rhodesia (1964–1970).svg|Vlag van die Koninklike Rhodesiese Lugmag (1963–1970) File:Air Force Ensign of Rhodesia (1970–1979).svg|Vlag van die Rhodesiese Lugmag (1970–1979) File:Air Force Ensign of Zimbabwe Rhodesia (1979).svg|Vlag van die Rhodesiese Lugmag (1979–1980) </gallery> Die Suid-Rhodesiese Lugmag (SRAF) het die standaardtipe A-rondeel van die [[Royal Air Force]] (RAF) gebruik, met groen-geel-groen strepe aan weerskante van die rondeel op die romp, asook tipe A-kielmerke. Die Koninklike Rhodesiese Lugmag (RRAF) het standaardtipe A-rondele van die RAF gebruik, met drie klein swart-en-wit assegaaie bo-oor die rooi middelpunt, asook tipe A-kielmerke. Hierdie assegaaie het die drie gebiede van die Federasie verteenwoordig, naamlik [[Suid-Rhodesië]], [[Noord-Rhodesië]] en [[Njassaland]]. == Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Lugmagte]] [[Kategorie:Rhodesië]] i84ibrkk7jroxhj4xr1y8rx94x9pq01 2979160 2979157 2026-10-15T14:28:02Z Sobaka 328 /* Kentekens */ regstelling 2979160 wikitext text/x-wiki Die '''Rhodesiese Lugmag''' ('''RhAF''') was 'n [[lugmag]] gebaseer in [[Salisbury]] (nou Harare) wat tussen 1935 en 1980 verskeie entiteite onder uiteenlopende name verteenwoordig het. Dit het oorspronklik die Britse selfregerende kolonie [[Suid-Rhodesië]] gedien en was die lugmagkomponent van die [[Federasie van Rhodesië en Njassaland]] tussen 1953 en 31 Desember 1963; weer van Suid-Rhodesië vanaf 1 Januarie 1964; en van die onerkende staat [[Rhodesië]] na sy eensydige onafhanklikheidsverklaring van [[Brittanje]] op [[11 November]] [[1965]]. Die lugmag, wat sedert 1954 as die ''Royal Rhodesian Air Force'' (RRAF) bekendgestaan het, het die voorvoegsel "''Royal''" in 1970 laat vaar toe Rhodesië homself tot 'n republiek verklaar het – die amptelike afkorting is dienooreenkomstig gewysig. Toe die internasionaal-erkende land [[Zimbabwe]] in 1980 tot stand gekom het, het die RhAF die [[Zimbabwiese Lugmag]] geword. ==Geskiedenis== Die eenheid is in 1935 as 'n territoriale eenheid onder die naam Southern Rhodesia Staff Corps Air Unit gestig, en die eerste gereelde dienslede van die eenheid het in 1936 na [[Brittanje]] vertrek vir opleiding as grondpersoneel. Die eerste vlieëniers het hul vlieëniersvlerke op 13 Mei 1938 ontvang. Die reserviste is vroeg in Augustus 1939 opgeroep en teen 28 Augustus na [[Kenia]] ontplooi. Op 19 September 1939 – twee weke nadat die [[Verenigde Koninkryk]] oorlog teen [[Nazi-Duitsland|Duitsland]] verklaar het – het die amptelik die Southern Rhodesia Air Force (SRAF) geword, en het die vlugte van die lugeenheid as Eskader Nr. 1 van die SRAF voortgegaan. In 1939 het die regering van Suid-Rhodesië die SRAF saamgesmelt met die burgerlike lugredery Rhodesia and Nyasaland Airways (RANA). Die voormalige RANA-vliegtuie het die Kommunikasie-eskader gevorm, wat binnelandse dienste binne Suid-Rhodesië sowel as dienste na Suid-Afrika en Mosambiek bedryf het. Teen Januarie 1940, terwyl Brittanje in oorlog met Nazi-Duitsland gewikkel was, het lugvise-maarskalk Sir Arthur "Bomber" Harris van die [[Britse Lugmag]] (RAF) dringend behoefte gehad aan opgeleide lugbemannings en hom vir hulp tot Suid-Rhodesië gewend (waar Harris hom in 1914 as vrywilliger aangemeld het). Harris was gefrustreerd deur vertragings met die totstandkoming van opleidingsbasisse vir die Statebond-lugopleidingsplan in [[Kanada]], [[Australië]], [[Nieu-Seeland]] en [[Suid-Afrika]]. Die Eerste Minister van Suid-Rhodesië, [[Godfrey Huggins]] (1933–53), het 'n geleentheid gesien om nie net Brittanje en die Geallieerdes by te staan nie, maar ook om die plaaslike ekonomie te stimuleer. Die Rhodesian Air Training Group (RATG) het lugvaartinfrastruktuur ontwikkel, tussen 1940 en 1945 opleiding aan 10 000 lugmanne van die Statebond en Geallieerdes verskaf (sewe persent van die totaal) en die nodige stukrag gegee aan vervaardigingsbedrywighede wat in die 1920's en 1930's ontbreek het. Suid-Rhodesië se tekstiel-, metallurgie-, chemiese en voedselverwerkingsbedrywe het vinnig uitgebrei.<ref>On Rhodesian industrialisation, {{harvp|Phimister|1988}}</ref> Die SRAF is in April 1940 in die RAF self opgeneem en herbenoem tot No. 237 (Rhodesië)-eskader van die RAF. Hierdie eskader, wat aanvanklik met Hawker Hart-vliegtuie toegerus was, het aan die Oos-Afrikaanse veldtog teen die Italianers deelgeneem. {| class="wikitable" style="float:right;" |- ! Tydperk ! Naam |- | 1935–1936 | Lugafdeling, 1ste Bataljon van die Rhodesiese Regiment |- | 1936–1938 | Lugafdeling, Suid-Rhodesiese Weermag |- | 1938–1939 | Suid-Rhodesiese Lugeenheid |- | 1939–1940 | No. 1-eskader, Suid-Rhodesiese Lugmag |- | 1940–1947 | No. 237 (Rhodesië)-eskader, [[Royal Air Force]] |- | 1947 | Verbindingseskader, Suid-Rhodesiese Stafkorps |- | 1947–1954 | Suid-Rhodesiese Lugmag |- | 1954–1970 | Koninklike Rhodesiese Lugmag |- | 1970–1980 | Rhodesiese Lugmag |- | 1980 | Zimbabwe-Rhodesiese Lugmag |- | 1980–hede | [[Zimbabwiese Lugmag]] |} Op 1 Junie 1941 het die Suid-Rhodesiese Vrouehulplugdienste tot stand gekom. Britse No. 44 Eskader RAF en No. 266 Eskader RAF is ook die naam "(Rhodesië)" toegeken as gevolg van die groot aantal Rhodesiese vlieëniers en bemanning in hierdie eenhede. Rhodesiërs het in baie van die teaters van die [[Tweede Wêreldoorlog]] geveg, insluitend die toekomstige eerste minister [[Ian Smith]], wat, nadat hy oor [[Italië]] agter vyandelike linies afgeskiet is, gevangeneming kon vermy en na die Geallieerde linies kon terugkeer. Rhodesiese vlieëniers het 20 persent sterftes gely, wat emblematies geword het van 'n "nasie in wapens"-ideaal wat setlaar-nasionalisme deurspek het en in die 1960's ten volle uitgebars het. Die RAF het tot 1954 gebly en indirek die Rhodesiese lugvaart bygestaan, en baie vlieëniers het met jong gesinne as setlaars teruggekeer. ===Na die Tweede Wêreldoorlog=== [[Lêer:De Havilland Vampire T11 (DH-115) Point Cook Vabre.jpg|links|duimnael|[[De Havilland Vampire]] T11 (DH-115) Voorheen van die Rhodesiese/Zimbabwiese Lugmag.]] Die SRAF is in 1947 heringestel, en twee jaar later het Huggins vir Ted Jacklin – ’n 32-jarige Rhodesiër wat in [[Suid-Afrika]] gebore is en as [[Spitfire]]-vlieënier gedien het – aangestel as bevelvoerende lugmagoffisier. Hy is opgedra om ’n lugmag op die been te bring, in die verwagting dat Britse gebiede in Afrika na onafhanklikheid sou beweeg en dat lugkrag van kardinale belang vir die binnelandse staat Suid-Rhodesië sou wees. Die hulpbronbeperkte SRAF het ’n versameling ouerige vliegtuie aangekoop, geleen of herwin – waaronder ses [[De Havilland Tiger Moth|Tiger Moths]], ses [[North American T-6 Texan|Harvard]]-opleidingsvliegtuie, ’n Anson-vragvliegtuig en ’n handjievol de Havilland Dragon Rapide-vervoervliegtuie – voordat hulle ’n eskader van 22 [[Supermarine Spitfire|Mk22-Spitfires]] (oorlogsoorskot) by die RAF gekoop en na Suid-Rhodesië laat vlieg het.{{sfn|Moss|n.d.}}{{sfn|Petter-Bowyer|2003|p=16}} Huggins was gretig om die sterk bande wat tydens die oorlog met die RAF gesmee is, te behou – nie net vir toegang tot opleiding en nuwe tegnologie nie, maar ook weens sy toenemende kommer oor die ekspansionistiese idees van die pas gevestigde apartheidsregime van Afrikanernasionaliste in Suid-Afrika. Die bloeiende Rhodesiese ekonomie het dit moontlik gemaak om meer geld aan nuwe vliegtuie, opleiding en vliegveldfasiliteite toe te wys, en danksy toenemende samewerking met die RAF in die 1950's was die SRAF werksaam in Noord-Rhodesië en Njassaland, Kenia, Ciprus, Egipte, Jordanië, Irak, Oman en Suid-Jemen. Huggins het sy entoesiasme vir lugmagkrag behou toe hy die eerste eerste minister (1953–56) geword het van die semi-onafhanklike Federasie van Rhodesië en Njassaland – ook bekend as die [[Sentraal-Afrikaanse Federasie]] (SAF) – wat uit Suid-Rhodesië, Noord-Rhodesië en Njassaland bestaan het. Die SAF is as 'n eksperiment beskou – 'n demokratiese, veelrassige alternatief vir die apartheidsbewind in Suid-Afrika – en daar is algemeen verwag dat die nuwe federale staat binne 'n dekade onafhanklik sou word. Die SRAF het 'n 'federale' liggaam geword en sy eerste straalvliegtuie ontvang: 16 de Havilland Vampire FB9-vliegtuie. Op 15 Oktober 1954 is die federale lugmagkomponent amptelik aangewys as die "Royal Rhodesian Air Force" (RRAF). In 'n stap wat goed ontvang is en daarop gemik was om die RRAF van die Suid-Afrikaanse Lugmag te onderskei, is kakie-uniforms en leërrange laat vaar ten gunste van dié wat deur ander lugmagte van die Statebond – soos die RAF, RCAF, RAAF en RNZAF – gebruik is. In die laat 1950's is 16 [[English Electric Canberra|Canberra]] B2- en T4-bomwerpers aangekoop, asook Provost T52-opleidingsvliegtuie en Douglas Dakota- en Canadair DC-4M Argonaut-vervoervliegtuie. In 1962 is [[Hawker Hunter]]-vegvliegtuie verkry, en die Vampire FB9- en T55-vliegtuie is heraangewys vir gevorderde opleiding en grondaanvalrolle. Die eerste [[Aérospatiale Alouette III]]-[[helikopter]]s het ook omstreeks hierdie tyd aangekom en is aan 7 Eskader toegewys. Ten spyte van pogings om konsensus te bereik, het [[Swart mense|swart]] en [[Wit mense|wit]] Rhodesiërs gekla dat die tempo van hervorming óf te stadig óf te vinnig was, en teen 1961 het dit duidelik geword dat die Federasie gedoem was. Ná die ontbinding van die SAF in 1963 het die Britse regering onafhanklikheid aan Noord-Rhodesië ([[Zambië]]) en Njassaland ([[Malawi]]) toegestaan, maar onafhanklikheid aan Suid-Rhodesië geweier totdat meer vordering gemaak is met 'n multirassige demokrasie. Die mening van wit setlaars het verhard, en Ian Smith se Rhodesian Front-regering het in 1965 'n eensydige verklaring van onafhanklikheid uitgereik. Die hoof van die lugmagstaf, lugvisemaarskalk "Raf" Mulock-Bentley, wat Rhodesië in [[Washington, D.C.]] verteenwoordig het, het onmiddellik bedank. Bentley se huiwerige opvolger, die voormalige vlieënier van die [[Koninklike Australiese Lugmag]], Harold Hawkins, het in 1944 saam met die RATG na Rhodesië gekom en in 1947 by die SRAF aangesluit. Hawkins het die bevel oor die RRAF aanvaar met die toenemend ydele hoop dat die opstand vreedsaam deur onderhandeling opgelos kon word. Hoewel Suid-Rhodesië die grootste deel van die Federasie se vliegtuie bekom het, het die instelling van internasionale ekonomiese sanksies in 1965 daartoe gelei dat talle verskaffers van lugvaarttoerusting en instandhoudingskontrakteurs die land in die steek gelaat het. Die RRAF se instandhoudingspanne het wel voorrade van noodsaaklike items opgebou, maar die lugmagleiding het besef dat metaalmoegheid, tekorte aan onderdele en die behoefte aan nuwe elektroniese toerusting die RRAF se vermoëns sou begin ondermyn. In 1968 kon Lugvise-maarskalk Hawkins nie vir Eerste Minister Ian Smith oortuig dat die ''HMS Fearless''-skikking – soos deur die Britse eerste minister [[Harold Wilson]] in die vooruitsig gestel – die beste uitkoms was wat Rhodesië kon verwag nie. Hawkins het sy bevelspos neergelê, maar Rhodesië se diplomatieke verteenwoordiger in Pretoria geword. Namate die [[Rhodesiese Bosoorlog]] ná 1972 meer intens geraak het, het die ouderdom van die vliegtuie, die tekort aan onderdele en 'n verswakkende lugveiligheidsrekord 'n toenemende bron van kommer vir die lugmagstaf geword. As gevolg van 'n skielike verskuiwing in alliansies het Rhodesië al hoe meer van Suid-Afrikaanse steun afhanklik geword. Anders as in die geval van die British South Africa Police en die Rhodesiese Leër, het lugmagpersoneel oor vaardighede beskik wat ander regerings en burgerlike lugrederye gesog gevind het, en die RhAF het gesukkel om tegnici te behou, te werf en op te lei. == Kentekens == <gallery widths="100px" heights="100px" perrow="6"> File:RAF roundel.svg|Rondeel van die Rhodesiese Regiment en die Royal Air Force (1935–1939)<ref name="Roundel">{{cite web |url=http://www.aeroflight.co.uk/waf/aa-africa/zim/zim-af-nat-markings.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20060510085053/http://www.aeroflight.co.uk/waf/aa-africa/zim/zim-af-nat-markings.htm |archive-date=10 Mei 2006 |title=Zimbabwe Air Force National Markings |website=aeroflight.co.uk |language=en}}</ref> File:Roundel of Rhodesia (1947–1953).svg|Rondeel van die Suid-Rhodesiese Lugmag (1939–1954)<ref name="Roundel" /> File:Roundel of Rhodesia (1953–1963).svg|Rondeel van die lugmag van die Federasie van Rhodesië en Njassaland (1954–1963)<ref name="Roundel" /> File:Roundel of Rhodesia (1964–1970).svg|Rondeel van die Koninklike Rhodesiese Lugmag (1963–1970)<ref name="Roundel" /> File:Roundel of Rhodesia (1970–1980).svg|Rondeel van die Rhodesiese Lugmag (1970–1980)<ref name="Roundel" /> </gallery> <gallery widths="200px" heights="100px" perrow="4"> File:Air Force Ensign of Rhodesia and Nyasaland (1953–1963).svg|Vlag van die Koninklike Rhodesiese Lugmag (1953–1963) File:Air Force Ensign of Rhodesia (1964–1970).svg|Vlag van die Koninklike Rhodesiese Lugmag (1963–1970) File:Air Force Ensign of Rhodesia (1970–1979).svg|Vlag van die Rhodesiese Lugmag (1970–1979) File:Air Force Ensign of Zimbabwe Rhodesia (1979).svg|Vlag van die Zimbabwe-Rhodesiese Lugmag (1979–1980) </gallery> Die Suid-Rhodesiese Lugmag (SRAF) het die standaardtipe A-rondeel van die [[Royal Air Force]] (RAF) gebruik, met groen-geel-groen strepe aan weerskante van die rondeel op die romp, asook tipe A-kielmerke. Die Koninklike Rhodesiese Lugmag (RRAF) het standaardtipe A-rondele van die RAF gebruik, met drie klein swart-en-wit assegaaie bo-oor die rooi middelpunt, asook tipe A-kielmerke. Hierdie assegaaie het die drie gebiede van die Federasie verteenwoordig, naamlik [[Suid-Rhodesië]], [[Noord-Rhodesië]] en [[Njassaland]]. == Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Lugmagte]] [[Kategorie:Rhodesië]] kvy4s1d86fjfjkmq9cl1le8dbundl89 2979162 2979160 2026-10-15T14:29:35Z Sobaka 328 /* Kentekens */ skakel 2979162 wikitext text/x-wiki Die '''Rhodesiese Lugmag''' ('''RhAF''') was 'n [[lugmag]] gebaseer in [[Salisbury]] (nou Harare) wat tussen 1935 en 1980 verskeie entiteite onder uiteenlopende name verteenwoordig het. Dit het oorspronklik die Britse selfregerende kolonie [[Suid-Rhodesië]] gedien en was die lugmagkomponent van die [[Federasie van Rhodesië en Njassaland]] tussen 1953 en 31 Desember 1963; weer van Suid-Rhodesië vanaf 1 Januarie 1964; en van die onerkende staat [[Rhodesië]] na sy eensydige onafhanklikheidsverklaring van [[Brittanje]] op [[11 November]] [[1965]]. Die lugmag, wat sedert 1954 as die ''Royal Rhodesian Air Force'' (RRAF) bekendgestaan het, het die voorvoegsel "''Royal''" in 1970 laat vaar toe Rhodesië homself tot 'n republiek verklaar het – die amptelike afkorting is dienooreenkomstig gewysig. Toe die internasionaal-erkende land [[Zimbabwe]] in 1980 tot stand gekom het, het die RhAF die [[Zimbabwiese Lugmag]] geword. ==Geskiedenis== Die eenheid is in 1935 as 'n territoriale eenheid onder die naam Southern Rhodesia Staff Corps Air Unit gestig, en die eerste gereelde dienslede van die eenheid het in 1936 na [[Brittanje]] vertrek vir opleiding as grondpersoneel. Die eerste vlieëniers het hul vlieëniersvlerke op 13 Mei 1938 ontvang. Die reserviste is vroeg in Augustus 1939 opgeroep en teen 28 Augustus na [[Kenia]] ontplooi. Op 19 September 1939 – twee weke nadat die [[Verenigde Koninkryk]] oorlog teen [[Nazi-Duitsland|Duitsland]] verklaar het – het die amptelik die Southern Rhodesia Air Force (SRAF) geword, en het die vlugte van die lugeenheid as Eskader Nr. 1 van die SRAF voortgegaan. In 1939 het die regering van Suid-Rhodesië die SRAF saamgesmelt met die burgerlike lugredery Rhodesia and Nyasaland Airways (RANA). Die voormalige RANA-vliegtuie het die Kommunikasie-eskader gevorm, wat binnelandse dienste binne Suid-Rhodesië sowel as dienste na Suid-Afrika en Mosambiek bedryf het. Teen Januarie 1940, terwyl Brittanje in oorlog met Nazi-Duitsland gewikkel was, het lugvise-maarskalk Sir Arthur "Bomber" Harris van die [[Britse Lugmag]] (RAF) dringend behoefte gehad aan opgeleide lugbemannings en hom vir hulp tot Suid-Rhodesië gewend (waar Harris hom in 1914 as vrywilliger aangemeld het). Harris was gefrustreerd deur vertragings met die totstandkoming van opleidingsbasisse vir die Statebond-lugopleidingsplan in [[Kanada]], [[Australië]], [[Nieu-Seeland]] en [[Suid-Afrika]]. Die Eerste Minister van Suid-Rhodesië, [[Godfrey Huggins]] (1933–53), het 'n geleentheid gesien om nie net Brittanje en die Geallieerdes by te staan nie, maar ook om die plaaslike ekonomie te stimuleer. Die Rhodesian Air Training Group (RATG) het lugvaartinfrastruktuur ontwikkel, tussen 1940 en 1945 opleiding aan 10 000 lugmanne van die Statebond en Geallieerdes verskaf (sewe persent van die totaal) en die nodige stukrag gegee aan vervaardigingsbedrywighede wat in die 1920's en 1930's ontbreek het. Suid-Rhodesië se tekstiel-, metallurgie-, chemiese en voedselverwerkingsbedrywe het vinnig uitgebrei.<ref>On Rhodesian industrialisation, {{harvp|Phimister|1988}}</ref> Die SRAF is in April 1940 in die RAF self opgeneem en herbenoem tot No. 237 (Rhodesië)-eskader van die RAF. Hierdie eskader, wat aanvanklik met Hawker Hart-vliegtuie toegerus was, het aan die Oos-Afrikaanse veldtog teen die Italianers deelgeneem. {| class="wikitable" style="float:right;" |- ! Tydperk ! Naam |- | 1935–1936 | Lugafdeling, 1ste Bataljon van die Rhodesiese Regiment |- | 1936–1938 | Lugafdeling, Suid-Rhodesiese Weermag |- | 1938–1939 | Suid-Rhodesiese Lugeenheid |- | 1939–1940 | No. 1-eskader, Suid-Rhodesiese Lugmag |- | 1940–1947 | No. 237 (Rhodesië)-eskader, [[Royal Air Force]] |- | 1947 | Verbindingseskader, Suid-Rhodesiese Stafkorps |- | 1947–1954 | Suid-Rhodesiese Lugmag |- | 1954–1970 | Koninklike Rhodesiese Lugmag |- | 1970–1980 | Rhodesiese Lugmag |- | 1980 | Zimbabwe-Rhodesiese Lugmag |- | 1980–hede | [[Zimbabwiese Lugmag]] |} Op 1 Junie 1941 het die Suid-Rhodesiese Vrouehulplugdienste tot stand gekom. Britse No. 44 Eskader RAF en No. 266 Eskader RAF is ook die naam "(Rhodesië)" toegeken as gevolg van die groot aantal Rhodesiese vlieëniers en bemanning in hierdie eenhede. Rhodesiërs het in baie van die teaters van die [[Tweede Wêreldoorlog]] geveg, insluitend die toekomstige eerste minister [[Ian Smith]], wat, nadat hy oor [[Italië]] agter vyandelike linies afgeskiet is, gevangeneming kon vermy en na die Geallieerde linies kon terugkeer. Rhodesiese vlieëniers het 20 persent sterftes gely, wat emblematies geword het van 'n "nasie in wapens"-ideaal wat setlaar-nasionalisme deurspek het en in die 1960's ten volle uitgebars het. Die RAF het tot 1954 gebly en indirek die Rhodesiese lugvaart bygestaan, en baie vlieëniers het met jong gesinne as setlaars teruggekeer. ===Na die Tweede Wêreldoorlog=== [[Lêer:De Havilland Vampire T11 (DH-115) Point Cook Vabre.jpg|links|duimnael|[[De Havilland Vampire]] T11 (DH-115) Voorheen van die Rhodesiese/Zimbabwiese Lugmag.]] Die SRAF is in 1947 heringestel, en twee jaar later het Huggins vir Ted Jacklin – ’n 32-jarige Rhodesiër wat in [[Suid-Afrika]] gebore is en as [[Spitfire]]-vlieënier gedien het – aangestel as bevelvoerende lugmagoffisier. Hy is opgedra om ’n lugmag op die been te bring, in die verwagting dat Britse gebiede in Afrika na onafhanklikheid sou beweeg en dat lugkrag van kardinale belang vir die binnelandse staat Suid-Rhodesië sou wees. Die hulpbronbeperkte SRAF het ’n versameling ouerige vliegtuie aangekoop, geleen of herwin – waaronder ses [[De Havilland Tiger Moth|Tiger Moths]], ses [[North American T-6 Texan|Harvard]]-opleidingsvliegtuie, ’n Anson-vragvliegtuig en ’n handjievol de Havilland Dragon Rapide-vervoervliegtuie – voordat hulle ’n eskader van 22 [[Supermarine Spitfire|Mk22-Spitfires]] (oorlogsoorskot) by die RAF gekoop en na Suid-Rhodesië laat vlieg het.{{sfn|Moss|n.d.}}{{sfn|Petter-Bowyer|2003|p=16}} Huggins was gretig om die sterk bande wat tydens die oorlog met die RAF gesmee is, te behou – nie net vir toegang tot opleiding en nuwe tegnologie nie, maar ook weens sy toenemende kommer oor die ekspansionistiese idees van die pas gevestigde apartheidsregime van Afrikanernasionaliste in Suid-Afrika. Die bloeiende Rhodesiese ekonomie het dit moontlik gemaak om meer geld aan nuwe vliegtuie, opleiding en vliegveldfasiliteite toe te wys, en danksy toenemende samewerking met die RAF in die 1950's was die SRAF werksaam in Noord-Rhodesië en Njassaland, Kenia, Ciprus, Egipte, Jordanië, Irak, Oman en Suid-Jemen. Huggins het sy entoesiasme vir lugmagkrag behou toe hy die eerste eerste minister (1953–56) geword het van die semi-onafhanklike Federasie van Rhodesië en Njassaland – ook bekend as die [[Sentraal-Afrikaanse Federasie]] (SAF) – wat uit Suid-Rhodesië, Noord-Rhodesië en Njassaland bestaan het. Die SAF is as 'n eksperiment beskou – 'n demokratiese, veelrassige alternatief vir die apartheidsbewind in Suid-Afrika – en daar is algemeen verwag dat die nuwe federale staat binne 'n dekade onafhanklik sou word. Die SRAF het 'n 'federale' liggaam geword en sy eerste straalvliegtuie ontvang: 16 de Havilland Vampire FB9-vliegtuie. Op 15 Oktober 1954 is die federale lugmagkomponent amptelik aangewys as die "Royal Rhodesian Air Force" (RRAF). In 'n stap wat goed ontvang is en daarop gemik was om die RRAF van die Suid-Afrikaanse Lugmag te onderskei, is kakie-uniforms en leërrange laat vaar ten gunste van dié wat deur ander lugmagte van die Statebond – soos die RAF, RCAF, RAAF en RNZAF – gebruik is. In die laat 1950's is 16 [[English Electric Canberra|Canberra]] B2- en T4-bomwerpers aangekoop, asook Provost T52-opleidingsvliegtuie en Douglas Dakota- en Canadair DC-4M Argonaut-vervoervliegtuie. In 1962 is [[Hawker Hunter]]-vegvliegtuie verkry, en die Vampire FB9- en T55-vliegtuie is heraangewys vir gevorderde opleiding en grondaanvalrolle. Die eerste [[Aérospatiale Alouette III]]-[[helikopter]]s het ook omstreeks hierdie tyd aangekom en is aan 7 Eskader toegewys. Ten spyte van pogings om konsensus te bereik, het [[Swart mense|swart]] en [[Wit mense|wit]] Rhodesiërs gekla dat die tempo van hervorming óf te stadig óf te vinnig was, en teen 1961 het dit duidelik geword dat die Federasie gedoem was. Ná die ontbinding van die SAF in 1963 het die Britse regering onafhanklikheid aan Noord-Rhodesië ([[Zambië]]) en Njassaland ([[Malawi]]) toegestaan, maar onafhanklikheid aan Suid-Rhodesië geweier totdat meer vordering gemaak is met 'n multirassige demokrasie. Die mening van wit setlaars het verhard, en Ian Smith se Rhodesian Front-regering het in 1965 'n eensydige verklaring van onafhanklikheid uitgereik. Die hoof van die lugmagstaf, lugvisemaarskalk "Raf" Mulock-Bentley, wat Rhodesië in [[Washington, D.C.]] verteenwoordig het, het onmiddellik bedank. Bentley se huiwerige opvolger, die voormalige vlieënier van die [[Koninklike Australiese Lugmag]], Harold Hawkins, het in 1944 saam met die RATG na Rhodesië gekom en in 1947 by die SRAF aangesluit. Hawkins het die bevel oor die RRAF aanvaar met die toenemend ydele hoop dat die opstand vreedsaam deur onderhandeling opgelos kon word. Hoewel Suid-Rhodesië die grootste deel van die Federasie se vliegtuie bekom het, het die instelling van internasionale ekonomiese sanksies in 1965 daartoe gelei dat talle verskaffers van lugvaarttoerusting en instandhoudingskontrakteurs die land in die steek gelaat het. Die RRAF se instandhoudingspanne het wel voorrade van noodsaaklike items opgebou, maar die lugmagleiding het besef dat metaalmoegheid, tekorte aan onderdele en die behoefte aan nuwe elektroniese toerusting die RRAF se vermoëns sou begin ondermyn. In 1968 kon Lugvise-maarskalk Hawkins nie vir Eerste Minister Ian Smith oortuig dat die ''HMS Fearless''-skikking – soos deur die Britse eerste minister [[Harold Wilson]] in die vooruitsig gestel – die beste uitkoms was wat Rhodesië kon verwag nie. Hawkins het sy bevelspos neergelê, maar Rhodesië se diplomatieke verteenwoordiger in Pretoria geword. Namate die [[Rhodesiese Bosoorlog]] ná 1972 meer intens geraak het, het die ouderdom van die vliegtuie, die tekort aan onderdele en 'n verswakkende lugveiligheidsrekord 'n toenemende bron van kommer vir die lugmagstaf geword. As gevolg van 'n skielike verskuiwing in alliansies het Rhodesië al hoe meer van Suid-Afrikaanse steun afhanklik geword. Anders as in die geval van die British South Africa Police en die Rhodesiese Leër, het lugmagpersoneel oor vaardighede beskik wat ander regerings en burgerlike lugrederye gesog gevind het, en die RhAF het gesukkel om tegnici te behou, te werf en op te lei. == Kentekens == <gallery widths="100px" heights="100px" perrow="6"> File:RAF roundel.svg|Rondeel van die Rhodesiese Regiment en die Royal Air Force (1935–1939)<ref name="Roundel">{{cite web |url=http://www.aeroflight.co.uk/waf/aa-africa/zim/zim-af-nat-markings.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20060510085053/http://www.aeroflight.co.uk/waf/aa-africa/zim/zim-af-nat-markings.htm |archive-date=10 Mei 2006 |title=Zimbabwe Air Force National Markings |website=aeroflight.co.uk |language=en}}</ref> File:Roundel of Rhodesia (1947–1953).svg|Rondeel van die Suid-Rhodesiese Lugmag (1939–1954)<ref name="Roundel" /> File:Roundel of Rhodesia (1953–1963).svg|Rondeel van die lugmag van die Federasie van Rhodesië en Njassaland (1954–1963)<ref name="Roundel" /> File:Roundel of Rhodesia (1964–1970).svg|Rondeel van die Koninklike Rhodesiese Lugmag (1963–1970)<ref name="Roundel" /> File:Roundel of Rhodesia (1970–1980).svg|Rondeel van die Rhodesiese Lugmag (1970–1980)<ref name="Roundel" /> </gallery> <gallery widths="200px" heights="100px" perrow="4"> File:Air Force Ensign of Rhodesia and Nyasaland (1953–1963).svg|Vlag van die Koninklike Rhodesiese Lugmag (1953–1963) File:Air Force Ensign of Rhodesia (1964–1970).svg|Vlag van die Koninklike Rhodesiese Lugmag (1963–1970) File:Air Force Ensign of Rhodesia (1970–1979).svg|Vlag van die Rhodesiese Lugmag (1970–1979) File:Air Force Ensign of Zimbabwe Rhodesia (1979).svg|Vlag van die [[Zimbabwe-Rhodesië|Zimbabwe-Rhodesiese]]] Lugmag (1979–1980) </gallery> Die Suid-Rhodesiese Lugmag (SRAF) het die standaardtipe A-rondeel van die [[Royal Air Force]] (RAF) gebruik, met groen-geel-groen strepe aan weerskante van die rondeel op die romp, asook tipe A-kielmerke. Die Koninklike Rhodesiese Lugmag (RRAF) het standaardtipe A-rondele van die RAF gebruik, met drie klein swart-en-wit assegaaie bo-oor die rooi middelpunt, asook tipe A-kielmerke. Hierdie assegaaie het die drie gebiede van die Federasie verteenwoordig, naamlik [[Suid-Rhodesië]], [[Noord-Rhodesië]] en [[Njassaland]]. == Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Lugmagte]] [[Kategorie:Rhodesië]] 50b13dlwxzzohkfdk161k4efkse67cz 2979163 2979162 2026-10-15T14:29:58Z Sobaka 328 /* Kentekens */ opruim 2979163 wikitext text/x-wiki Die '''Rhodesiese Lugmag''' ('''RhAF''') was 'n [[lugmag]] gebaseer in [[Salisbury]] (nou Harare) wat tussen 1935 en 1980 verskeie entiteite onder uiteenlopende name verteenwoordig het. Dit het oorspronklik die Britse selfregerende kolonie [[Suid-Rhodesië]] gedien en was die lugmagkomponent van die [[Federasie van Rhodesië en Njassaland]] tussen 1953 en 31 Desember 1963; weer van Suid-Rhodesië vanaf 1 Januarie 1964; en van die onerkende staat [[Rhodesië]] na sy eensydige onafhanklikheidsverklaring van [[Brittanje]] op [[11 November]] [[1965]]. Die lugmag, wat sedert 1954 as die ''Royal Rhodesian Air Force'' (RRAF) bekendgestaan het, het die voorvoegsel "''Royal''" in 1970 laat vaar toe Rhodesië homself tot 'n republiek verklaar het – die amptelike afkorting is dienooreenkomstig gewysig. Toe die internasionaal-erkende land [[Zimbabwe]] in 1980 tot stand gekom het, het die RhAF die [[Zimbabwiese Lugmag]] geword. ==Geskiedenis== Die eenheid is in 1935 as 'n territoriale eenheid onder die naam Southern Rhodesia Staff Corps Air Unit gestig, en die eerste gereelde dienslede van die eenheid het in 1936 na [[Brittanje]] vertrek vir opleiding as grondpersoneel. Die eerste vlieëniers het hul vlieëniersvlerke op 13 Mei 1938 ontvang. Die reserviste is vroeg in Augustus 1939 opgeroep en teen 28 Augustus na [[Kenia]] ontplooi. Op 19 September 1939 – twee weke nadat die [[Verenigde Koninkryk]] oorlog teen [[Nazi-Duitsland|Duitsland]] verklaar het – het die amptelik die Southern Rhodesia Air Force (SRAF) geword, en het die vlugte van die lugeenheid as Eskader Nr. 1 van die SRAF voortgegaan. In 1939 het die regering van Suid-Rhodesië die SRAF saamgesmelt met die burgerlike lugredery Rhodesia and Nyasaland Airways (RANA). Die voormalige RANA-vliegtuie het die Kommunikasie-eskader gevorm, wat binnelandse dienste binne Suid-Rhodesië sowel as dienste na Suid-Afrika en Mosambiek bedryf het. Teen Januarie 1940, terwyl Brittanje in oorlog met Nazi-Duitsland gewikkel was, het lugvise-maarskalk Sir Arthur "Bomber" Harris van die [[Britse Lugmag]] (RAF) dringend behoefte gehad aan opgeleide lugbemannings en hom vir hulp tot Suid-Rhodesië gewend (waar Harris hom in 1914 as vrywilliger aangemeld het). Harris was gefrustreerd deur vertragings met die totstandkoming van opleidingsbasisse vir die Statebond-lugopleidingsplan in [[Kanada]], [[Australië]], [[Nieu-Seeland]] en [[Suid-Afrika]]. Die Eerste Minister van Suid-Rhodesië, [[Godfrey Huggins]] (1933–53), het 'n geleentheid gesien om nie net Brittanje en die Geallieerdes by te staan nie, maar ook om die plaaslike ekonomie te stimuleer. Die Rhodesian Air Training Group (RATG) het lugvaartinfrastruktuur ontwikkel, tussen 1940 en 1945 opleiding aan 10 000 lugmanne van die Statebond en Geallieerdes verskaf (sewe persent van die totaal) en die nodige stukrag gegee aan vervaardigingsbedrywighede wat in die 1920's en 1930's ontbreek het. Suid-Rhodesië se tekstiel-, metallurgie-, chemiese en voedselverwerkingsbedrywe het vinnig uitgebrei.<ref>On Rhodesian industrialisation, {{harvp|Phimister|1988}}</ref> Die SRAF is in April 1940 in die RAF self opgeneem en herbenoem tot No. 237 (Rhodesië)-eskader van die RAF. Hierdie eskader, wat aanvanklik met Hawker Hart-vliegtuie toegerus was, het aan die Oos-Afrikaanse veldtog teen die Italianers deelgeneem. {| class="wikitable" style="float:right;" |- ! Tydperk ! Naam |- | 1935–1936 | Lugafdeling, 1ste Bataljon van die Rhodesiese Regiment |- | 1936–1938 | Lugafdeling, Suid-Rhodesiese Weermag |- | 1938–1939 | Suid-Rhodesiese Lugeenheid |- | 1939–1940 | No. 1-eskader, Suid-Rhodesiese Lugmag |- | 1940–1947 | No. 237 (Rhodesië)-eskader, [[Royal Air Force]] |- | 1947 | Verbindingseskader, Suid-Rhodesiese Stafkorps |- | 1947–1954 | Suid-Rhodesiese Lugmag |- | 1954–1970 | Koninklike Rhodesiese Lugmag |- | 1970–1980 | Rhodesiese Lugmag |- | 1980 | Zimbabwe-Rhodesiese Lugmag |- | 1980–hede | [[Zimbabwiese Lugmag]] |} Op 1 Junie 1941 het die Suid-Rhodesiese Vrouehulplugdienste tot stand gekom. Britse No. 44 Eskader RAF en No. 266 Eskader RAF is ook die naam "(Rhodesië)" toegeken as gevolg van die groot aantal Rhodesiese vlieëniers en bemanning in hierdie eenhede. Rhodesiërs het in baie van die teaters van die [[Tweede Wêreldoorlog]] geveg, insluitend die toekomstige eerste minister [[Ian Smith]], wat, nadat hy oor [[Italië]] agter vyandelike linies afgeskiet is, gevangeneming kon vermy en na die Geallieerde linies kon terugkeer. Rhodesiese vlieëniers het 20 persent sterftes gely, wat emblematies geword het van 'n "nasie in wapens"-ideaal wat setlaar-nasionalisme deurspek het en in die 1960's ten volle uitgebars het. Die RAF het tot 1954 gebly en indirek die Rhodesiese lugvaart bygestaan, en baie vlieëniers het met jong gesinne as setlaars teruggekeer. ===Na die Tweede Wêreldoorlog=== [[Lêer:De Havilland Vampire T11 (DH-115) Point Cook Vabre.jpg|links|duimnael|[[De Havilland Vampire]] T11 (DH-115) Voorheen van die Rhodesiese/Zimbabwiese Lugmag.]] Die SRAF is in 1947 heringestel, en twee jaar later het Huggins vir Ted Jacklin – ’n 32-jarige Rhodesiër wat in [[Suid-Afrika]] gebore is en as [[Spitfire]]-vlieënier gedien het – aangestel as bevelvoerende lugmagoffisier. Hy is opgedra om ’n lugmag op die been te bring, in die verwagting dat Britse gebiede in Afrika na onafhanklikheid sou beweeg en dat lugkrag van kardinale belang vir die binnelandse staat Suid-Rhodesië sou wees. Die hulpbronbeperkte SRAF het ’n versameling ouerige vliegtuie aangekoop, geleen of herwin – waaronder ses [[De Havilland Tiger Moth|Tiger Moths]], ses [[North American T-6 Texan|Harvard]]-opleidingsvliegtuie, ’n Anson-vragvliegtuig en ’n handjievol de Havilland Dragon Rapide-vervoervliegtuie – voordat hulle ’n eskader van 22 [[Supermarine Spitfire|Mk22-Spitfires]] (oorlogsoorskot) by die RAF gekoop en na Suid-Rhodesië laat vlieg het.{{sfn|Moss|n.d.}}{{sfn|Petter-Bowyer|2003|p=16}} Huggins was gretig om die sterk bande wat tydens die oorlog met die RAF gesmee is, te behou – nie net vir toegang tot opleiding en nuwe tegnologie nie, maar ook weens sy toenemende kommer oor die ekspansionistiese idees van die pas gevestigde apartheidsregime van Afrikanernasionaliste in Suid-Afrika. Die bloeiende Rhodesiese ekonomie het dit moontlik gemaak om meer geld aan nuwe vliegtuie, opleiding en vliegveldfasiliteite toe te wys, en danksy toenemende samewerking met die RAF in die 1950's was die SRAF werksaam in Noord-Rhodesië en Njassaland, Kenia, Ciprus, Egipte, Jordanië, Irak, Oman en Suid-Jemen. Huggins het sy entoesiasme vir lugmagkrag behou toe hy die eerste eerste minister (1953–56) geword het van die semi-onafhanklike Federasie van Rhodesië en Njassaland – ook bekend as die [[Sentraal-Afrikaanse Federasie]] (SAF) – wat uit Suid-Rhodesië, Noord-Rhodesië en Njassaland bestaan het. Die SAF is as 'n eksperiment beskou – 'n demokratiese, veelrassige alternatief vir die apartheidsbewind in Suid-Afrika – en daar is algemeen verwag dat die nuwe federale staat binne 'n dekade onafhanklik sou word. Die SRAF het 'n 'federale' liggaam geword en sy eerste straalvliegtuie ontvang: 16 de Havilland Vampire FB9-vliegtuie. Op 15 Oktober 1954 is die federale lugmagkomponent amptelik aangewys as die "Royal Rhodesian Air Force" (RRAF). In 'n stap wat goed ontvang is en daarop gemik was om die RRAF van die Suid-Afrikaanse Lugmag te onderskei, is kakie-uniforms en leërrange laat vaar ten gunste van dié wat deur ander lugmagte van die Statebond – soos die RAF, RCAF, RAAF en RNZAF – gebruik is. In die laat 1950's is 16 [[English Electric Canberra|Canberra]] B2- en T4-bomwerpers aangekoop, asook Provost T52-opleidingsvliegtuie en Douglas Dakota- en Canadair DC-4M Argonaut-vervoervliegtuie. In 1962 is [[Hawker Hunter]]-vegvliegtuie verkry, en die Vampire FB9- en T55-vliegtuie is heraangewys vir gevorderde opleiding en grondaanvalrolle. Die eerste [[Aérospatiale Alouette III]]-[[helikopter]]s het ook omstreeks hierdie tyd aangekom en is aan 7 Eskader toegewys. Ten spyte van pogings om konsensus te bereik, het [[Swart mense|swart]] en [[Wit mense|wit]] Rhodesiërs gekla dat die tempo van hervorming óf te stadig óf te vinnig was, en teen 1961 het dit duidelik geword dat die Federasie gedoem was. Ná die ontbinding van die SAF in 1963 het die Britse regering onafhanklikheid aan Noord-Rhodesië ([[Zambië]]) en Njassaland ([[Malawi]]) toegestaan, maar onafhanklikheid aan Suid-Rhodesië geweier totdat meer vordering gemaak is met 'n multirassige demokrasie. Die mening van wit setlaars het verhard, en Ian Smith se Rhodesian Front-regering het in 1965 'n eensydige verklaring van onafhanklikheid uitgereik. Die hoof van die lugmagstaf, lugvisemaarskalk "Raf" Mulock-Bentley, wat Rhodesië in [[Washington, D.C.]] verteenwoordig het, het onmiddellik bedank. Bentley se huiwerige opvolger, die voormalige vlieënier van die [[Koninklike Australiese Lugmag]], Harold Hawkins, het in 1944 saam met die RATG na Rhodesië gekom en in 1947 by die SRAF aangesluit. Hawkins het die bevel oor die RRAF aanvaar met die toenemend ydele hoop dat die opstand vreedsaam deur onderhandeling opgelos kon word. Hoewel Suid-Rhodesië die grootste deel van die Federasie se vliegtuie bekom het, het die instelling van internasionale ekonomiese sanksies in 1965 daartoe gelei dat talle verskaffers van lugvaarttoerusting en instandhoudingskontrakteurs die land in die steek gelaat het. Die RRAF se instandhoudingspanne het wel voorrade van noodsaaklike items opgebou, maar die lugmagleiding het besef dat metaalmoegheid, tekorte aan onderdele en die behoefte aan nuwe elektroniese toerusting die RRAF se vermoëns sou begin ondermyn. In 1968 kon Lugvise-maarskalk Hawkins nie vir Eerste Minister Ian Smith oortuig dat die ''HMS Fearless''-skikking – soos deur die Britse eerste minister [[Harold Wilson]] in die vooruitsig gestel – die beste uitkoms was wat Rhodesië kon verwag nie. Hawkins het sy bevelspos neergelê, maar Rhodesië se diplomatieke verteenwoordiger in Pretoria geword. Namate die [[Rhodesiese Bosoorlog]] ná 1972 meer intens geraak het, het die ouderdom van die vliegtuie, die tekort aan onderdele en 'n verswakkende lugveiligheidsrekord 'n toenemende bron van kommer vir die lugmagstaf geword. As gevolg van 'n skielike verskuiwing in alliansies het Rhodesië al hoe meer van Suid-Afrikaanse steun afhanklik geword. Anders as in die geval van die British South Africa Police en die Rhodesiese Leër, het lugmagpersoneel oor vaardighede beskik wat ander regerings en burgerlike lugrederye gesog gevind het, en die RhAF het gesukkel om tegnici te behou, te werf en op te lei. == Kentekens == <gallery widths="100px" heights="100px" perrow="6"> File:RAF roundel.svg|Rondeel van die Rhodesiese Regiment en die Royal Air Force (1935–1939)<ref name="Roundel">{{cite web |url=http://www.aeroflight.co.uk/waf/aa-africa/zim/zim-af-nat-markings.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20060510085053/http://www.aeroflight.co.uk/waf/aa-africa/zim/zim-af-nat-markings.htm |archive-date=10 Mei 2006 |title=Zimbabwe Air Force National Markings |website=aeroflight.co.uk |language=en}}</ref> File:Roundel of Rhodesia (1947–1953).svg|Rondeel van die Suid-Rhodesiese Lugmag (1939–1954)<ref name="Roundel" /> File:Roundel of Rhodesia (1953–1963).svg|Rondeel van die lugmag van die Federasie van Rhodesië en Njassaland (1954–1963)<ref name="Roundel" /> File:Roundel of Rhodesia (1964–1970).svg|Rondeel van die Koninklike Rhodesiese Lugmag (1963–1970)<ref name="Roundel" /> File:Roundel of Rhodesia (1970–1980).svg|Rondeel van die Rhodesiese Lugmag (1970–1980)<ref name="Roundel" /> </gallery> <gallery widths="200px" heights="100px" perrow="4"> File:Air Force Ensign of Rhodesia and Nyasaland (1953–1963).svg|Vlag van die Koninklike Rhodesiese Lugmag (1953–1963) File:Air Force Ensign of Rhodesia (1964–1970).svg|Vlag van die Koninklike Rhodesiese Lugmag (1963–1970) File:Air Force Ensign of Rhodesia (1970–1979).svg|Vlag van die Rhodesiese Lugmag (1970–1979) File:Air Force Ensign of Zimbabwe Rhodesia (1979).svg|Vlag van die [[Zimbabwe-Rhodesië|Zimbabwe-Rhodesiese]] Lugmag (1979–1980) </gallery> Die Suid-Rhodesiese Lugmag (SRAF) het die standaardtipe A-rondeel van die [[Royal Air Force]] (RAF) gebruik, met groen-geel-groen strepe aan weerskante van die rondeel op die romp, asook tipe A-kielmerke. Die Koninklike Rhodesiese Lugmag (RRAF) het standaardtipe A-rondele van die RAF gebruik, met drie klein swart-en-wit assegaaie bo-oor die rooi middelpunt, asook tipe A-kielmerke. Hierdie assegaaie het die drie gebiede van die Federasie verteenwoordig, naamlik [[Suid-Rhodesië]], [[Noord-Rhodesië]] en [[Njassaland]]. == Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Lugmagte]] [[Kategorie:Rhodesië]] dygyg4w21tdwu2bgtgbq21bb9qcl0g4 2979204 2979163 2026-10-15T17:47:30Z Aliwal2012 39067 /* Geskiedenis */ tata! 2979204 wikitext text/x-wiki Die '''Rhodesiese Lugmag''' ('''RhAF''') was 'n [[lugmag]] gebaseer in [[Salisbury]] (nou Harare) wat tussen 1935 en 1980 verskeie entiteite onder uiteenlopende name verteenwoordig het. Dit het oorspronklik die Britse selfregerende kolonie [[Suid-Rhodesië]] gedien en was die lugmagkomponent van die [[Federasie van Rhodesië en Njassaland]] tussen 1953 en 31 Desember 1963; weer van Suid-Rhodesië vanaf 1 Januarie 1964; en van die onerkende staat [[Rhodesië]] na sy eensydige onafhanklikheidsverklaring van [[Brittanje]] op [[11 November]] [[1965]]. Die lugmag, wat sedert 1954 as die ''Royal Rhodesian Air Force'' (RRAF) bekendgestaan het, het die voorvoegsel "''Royal''" in 1970 laat vaar toe Rhodesië homself tot 'n republiek verklaar het – die amptelike afkorting is dienooreenkomstig gewysig. Toe die internasionaal-erkende land [[Zimbabwe]] in 1980 tot stand gekom het, het die RhAF die [[Zimbabwiese Lugmag]] geword. ==Geskiedenis== Die eenheid is in 1935 as 'n territoriale eenheid onder die naam Southern Rhodesia Staff Corps Air Unit gestig, en die eerste gereelde dienslede van die eenheid het in 1936 na [[Brittanje]] vertrek vir opleiding as grondpersoneel. Die eerste vlieëniers het hul vlieëniersvlerke op 13 Mei 1938 ontvang. Die reserviste is vroeg in Augustus 1939 opgeroep en teen 28 Augustus na [[Kenia]] ontplooi. Op 19 September 1939 – twee weke nadat die [[Verenigde Koninkryk]] oorlog teen [[Nazi-Duitsland]] verklaar het – het dit amptelik die Southern Rhodesia Air Force (SRAF) geword, en het die vlugte van die lugeenheid as Eskader Nr. 1 van die SRAF voortgegaan. In 1939 het die regering van Suid-Rhodesië die SRAF saamgesmelt met die burgerlike lugredery Rhodesia and Nyasaland Airways (RANA). Die voormalige RANA-vliegtuie het die Kommunikasie-eskader gevorm, wat binnelandse dienste binne Suid-Rhodesië sowel as dienste na Suid-Afrika en Mosambiek bedryf het. Teen Januarie 1940, terwyl Brittanje in oorlog met Nazi-Duitsland gewikkel was, het lugvise-maarskalk Sir Arthur "Bomber" Harris van die [[Britse Lugmag]] (RAF) 'n dringende behoefte aan opgeleide lugbemannings gehad en hom tot Suid-Rhodesië vir hulp gewend (waar Harris hom in 1914 as vrywilliger aangemeld het). Harris was gefrustreerd deur vertragings met die totstandkoming van opleidingsbasisse vir die Statebond-lugopleidingsplan in [[Kanada]], [[Australië]], [[Nieu-Seeland]] en [[Suid-Afrika]]. Die Eerste Minister van Suid-Rhodesië, [[Godfrey Huggins]] (1933–53), het 'n geleentheid gesien om nie net Brittanje en die Geallieerdes by te staan nie, maar ook om die plaaslike ekonomie te stimuleer. Die Rhodesian Air Training Group (RATG) het lugvaartinfrastruktuur ontwikkel, tussen 1940 en 1945 opleiding aan 10 000 lugmanne van die Statebond en Geallieerdes verskaf (sewe persent van die totaal) en die nodige stukrag gegee aan vervaardigingsbedrywighede wat in die 1920's en 1930's ontbreek het. Suid-Rhodesië se tekstiel-, metallurgie-, chemiese en voedselverwerkingsbedrywe het vinnig uitgebrei.<ref>On Rhodesian industrialisation, {{harvp|Phimister|1988}}</ref> Die SRAF is in April 1940 in die RAF self opgeneem en herbenoem tot No. 237 (Rhodesië)-eskader van die RAF. Hierdie eskader, wat aanvanklik met Hawker Hart-vliegtuie toegerus was, het aan die Oos-Afrikaanse veldtog teen die Italianers deelgeneem. {| class="wikitable" style="float:right;" |- ! Tydperk ! Naam |- | 1935–1936 | Lugafdeling, 1ste Bataljon van die Rhodesiese Regiment |- | 1936–1938 | Lugafdeling, Suid-Rhodesiese Weermag |- | 1938–1939 | Suid-Rhodesiese Lugeenheid |- | 1939–1940 | No. 1-eskader, Suid-Rhodesiese Lugmag |- | 1940–1947 | No. 237 (Rhodesië)-eskader, [[Royal Air Force]] |- | 1947 | Verbindingseskader, Suid-Rhodesiese Stafkorps |- | 1947–1954 | Suid-Rhodesiese Lugmag |- | 1954–1970 | Koninklike Rhodesiese Lugmag |- | 1970–1980 | Rhodesiese Lugmag |- | 1980 | Zimbabwe-Rhodesiese Lugmag |- | 1980–hede | [[Zimbabwiese Lugmag]] |} Op 1 Junie 1941 het die Suid-Rhodesiese Vrouehulplugdienste tot stand gekom. Britse No. 44 Eskader RAF en No. 266 Eskader RAF is ook die naam "(Rhodesië)" toegeken as gevolg van die groot aantal Rhodesiese vlieëniers en bemanning in hierdie eenhede. Rhodesiërs het in baie van die teaters van die [[Tweede Wêreldoorlog]] geveg, insluitend die toekomstige Eerste Minister van Suid-Rhodesië [[Ian Smith]], wat, nadat hy oor [[Italië]] agter vyandelike linies afgeskiet is, gevangeneming kon vermy en na die Geallieerde linies kon terugkeer. Rhodesiese vlieëniers het 20 persent sterftes gely, wat emblematies geword het van 'n "nasie in wapens"-ideaal wat setlaar-nasionalisme deurspek het en in die 1960's ten volle uitgebars het. Die RAF het tot 1954 gebly en indirek die Rhodesiese lugvaart bygestaan, en baie vlieëniers het met jong gesinne as setlaars teruggekeer. ===Ná die Tweede Wêreldoorlog=== [[Lêer:De Havilland Vampire T11 (DH-115) Point Cook Vabre.jpg|links|duimnael|[[De Havilland Vampire]] T11 (DH-115) Voorheen van die Rhodesiese/Zimbabwiese Lugmag.]] Die SRAF is in 1947 heringestel, en twee jaar later het Huggins vir Ted Jacklin – ’n 32-jarige Rhodesiër wat in Suid-Afrika gebore is en as [[Spitfire]]-vlieënier gedien het – aangestel as bevelvoerende lugmagoffisier. Hy is opgedra om ’n lugmag op die been te bring, in die verwagting dat Britse gebiede in Afrika na onafhanklikheid sou beweeg en dat lugkrag van kardinale belang vir die binnelandse staat Suid-Rhodesië sou wees. Die hulpbronbeperkte SRAF het ’n versameling ouerige vliegtuie aangekoop, geleen of herwin – waaronder ses [[De Havilland Tiger Moth|Tiger Moths]], ses [[North American T-6 Texan|Harvard]]-opleidingsvliegtuie, ’n Anson-vragvliegtuig en ’n handjievol de Havilland Dragon Rapide-vervoervliegtuie – voordat hulle ’n eskader van 22 [[Supermarine Spitfire|Mk22-Spitfires]] (oorlogsoorskot) by die RAF gekoop en na Suid-Rhodesië laat vlieg het.{{sfn|Moss|n.d.}}{{sfn|Petter-Bowyer|2003|p=16}} Huggins was gretig om die sterk bande wat tydens die oorlog met die RAF gesmee is, te behou – nie net vir toegang tot opleiding en nuwe tegnologie nie, maar ook weens sy toenemende kommer oor die ekspansionistiese idees van die pas gevestigde apartheidsregime van Afrikanernasionaliste in Suid-Afrika. Die bloeiende Rhodesiese ekonomie het dit moontlik gemaak om meer geld aan nuwe vliegtuie, opleiding en vliegveldfasiliteite toe te wys, en danksy toenemende samewerking met die RAF in die 1950's was die SRAF werksaam in Noord-Rhodesië en Njassaland, Kenia, Ciprus, Egipte, Jordanië, Irak, Oman en Suid-Jemen. Huggins het sy entoesiasme vir lugmagkrag behou toe hy die eerste eerste minister (1953–56) geword het van die semi-onafhanklike Federasie van Rhodesië en Njassaland – ook bekend as die [[Sentraal-Afrikaanse Federasie]] (SAF) – wat uit Suid-Rhodesië, Noord-Rhodesië en Njassaland bestaan het. Die SAF is as 'n eksperiment beskou – 'n demokratiese, veelrassige alternatief vir die apartheidsbewind in Suid-Afrika – en daar is algemeen verwag dat die nuwe federale staat binne 'n dekade onafhanklik sou word. Die SRAF het 'n 'federale' liggaam geword en sy eerste straalvliegtuie ontvang: 16 de Havilland Vampire FB9-vliegtuie. Op 15 Oktober 1954 is die federale lugmagkomponent amptelik aangewys as die "Royal Rhodesian Air Force" (RRAF). In 'n stap wat goed ontvang is en daarop gemik was om die RRAF van die Suid-Afrikaanse Lugmag te onderskei, is kakie-uniforms en leërrange laat vaar ten gunste van dié wat deur ander lugmagte van die Statebond – soos die RAF, RCAF, RAAF en RNZAF – gebruik is. In die laat 1950's is 16 [[English Electric Canberra|Canberra]] B2- en T4-bomwerpers aangekoop, asook Provost T52-opleidingsvliegtuie en Douglas Dakota- en Canadair DC-4M Argonaut-vervoervliegtuie. In 1962 is [[Hawker Hunter]]-vegvliegtuie verkry, en die Vampire FB9- en T55-vliegtuie is heraangewys vir gevorderde opleiding en grondaanvalrolle. Die eerste [[Aérospatiale Alouette III]]-[[helikopter]]s het ook omstreeks hierdie tyd aangekom en is aan 7 Eskader toegewys. Ten spyte van pogings om konsensus te bereik, het [[Swart mense|swart]] en [[Wit mense|wit]] Rhodesiërs gekla dat die tempo van hervorming óf te stadig óf te vinnig was, en teen 1961 het dit duidelik geword dat die Federasie gedoem was. Ná die ontbinding van die SAF in 1963 het die Britse regering onafhanklikheid aan Noord-Rhodesië ([[Zambië]]) en Njassaland ([[Malawi]]) toegestaan, maar onafhanklikheid aan Suid-Rhodesië geweier totdat meer vordering gemaak is met 'n multirassige demokrasie. Die mening van wit setlaars het verhard, en Ian Smith se Rhodesian Front-regering het in 1965 'n eensydige verklaring van onafhanklikheid uitgereik. Die hoof van die lugmagstaf, lugvisemaarskalk "Raf" Mulock-Bentley, wat Rhodesië in [[Washington, D.C.]] verteenwoordig het, het onmiddellik bedank. Bentley se huiwerige opvolger, die voormalige vlieënier van die [[Koninklike Australiese Lugmag]], Harold Hawkins, het in 1944 saam met die RATG na Rhodesië gekom en in 1947 by die SRAF aangesluit. Hawkins het die bevel oor die RRAF aanvaar met die toenemend ydele hoop dat die opstand vreedsaam deur onderhandeling opgelos kon word. Hoewel Suid-Rhodesië die grootste deel van die Federasie se vliegtuie bekom het, het die instelling van internasionale ekonomiese sanksies in 1965 daartoe gelei dat talle verskaffers van lugvaarttoerusting en instandhoudingskontrakteurs die land in die steek gelaat het. Die RRAF se instandhoudingspanne het wel voorrade van noodsaaklike items opgebou, maar die lugmagleiding het besef dat metaalmoegheid, tekorte aan onderdele en die behoefte aan nuwe elektroniese toerusting die RRAF se vermoëns sou begin ondermyn. In 1968 kon Lugvise-maarskalk Hawkins nie vir Eerste Minister Ian Smith oortuig dat die ''HMS Fearless''-skikking – soos deur die Britse eerste minister [[Harold Wilson]] in die vooruitsig gestel – die beste uitkoms was wat Rhodesië kon verwag nie. Hawkins het sy bevelspos neergelê, maar Rhodesië se diplomatieke verteenwoordiger in Pretoria geword. Namate die [[Rhodesiese Bosoorlog]] ná 1972 meer intens geraak het, het die ouderdom van die vliegtuie, die tekort aan onderdele en 'n verswakkende lugveiligheidsrekord 'n toenemende bron van kommer vir die lugmaghoofde geword. As gevolg van 'n skielike verskuiwing in alliansies het Rhodesië al hoe meer van Suid-Afrikaanse steun afhanklik geword. Anders as in die geval van die British South Africa Police en die Rhodesiese Leër, het lugmagpersoneel oor vaardighede beskik wat ander regerings en burgerlike lugrederye as gesog gevind het, en die RhAF het gesukkel om tegnici te behou, te werf en op te lei. == Kentekens == <gallery widths="100px" heights="100px" perrow="6"> File:RAF roundel.svg|Rondeel van die Rhodesiese Regiment en die Royal Air Force (1935–1939)<ref name="Roundel">{{cite web |url=http://www.aeroflight.co.uk/waf/aa-africa/zim/zim-af-nat-markings.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20060510085053/http://www.aeroflight.co.uk/waf/aa-africa/zim/zim-af-nat-markings.htm |archive-date=10 Mei 2006 |title=Zimbabwe Air Force National Markings |website=aeroflight.co.uk |language=en}}</ref> File:Roundel of Rhodesia (1947–1953).svg|Rondeel van die Suid-Rhodesiese Lugmag (1939–1954)<ref name="Roundel" /> File:Roundel of Rhodesia (1953–1963).svg|Rondeel van die lugmag van die Federasie van Rhodesië en Njassaland (1954–1963)<ref name="Roundel" /> File:Roundel of Rhodesia (1964–1970).svg|Rondeel van die Koninklike Rhodesiese Lugmag (1963–1970)<ref name="Roundel" /> File:Roundel of Rhodesia (1970–1980).svg|Rondeel van die Rhodesiese Lugmag (1970–1980)<ref name="Roundel" /> </gallery> <gallery widths="200px" heights="100px" perrow="4"> File:Air Force Ensign of Rhodesia and Nyasaland (1953–1963).svg|Vlag van die Koninklike Rhodesiese Lugmag (1953–1963) File:Air Force Ensign of Rhodesia (1964–1970).svg|Vlag van die Koninklike Rhodesiese Lugmag (1963–1970) File:Air Force Ensign of Rhodesia (1970–1979).svg|Vlag van die Rhodesiese Lugmag (1970–1979) File:Air Force Ensign of Zimbabwe Rhodesia (1979).svg|Vlag van die [[Zimbabwe-Rhodesië|Zimbabwe-Rhodesiese]] Lugmag (1979–1980) </gallery> Die Suid-Rhodesiese Lugmag (SRAF) het die standaardtipe A-rondeel van die [[Royal Air Force]] (RAF) gebruik, met groen-geel-groen strepe aan weerskante van die rondeel op die romp, asook tipe A-kielmerke. Die Koninklike Rhodesiese Lugmag (RRAF) het standaardtipe A-rondele van die RAF gebruik, met drie klein swart-en-wit assegaaie bo-oor die rooi middelpunt, asook tipe A-kielmerke. Hierdie assegaaie het die drie gebiede van die Federasie verteenwoordig, naamlik [[Suid-Rhodesië]], [[Noord-Rhodesië]] en [[Njassaland]]. == Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Lugmagte]] [[Kategorie:Rhodesië]] i4fc4waa4hy25rlrbcu2hkjv5d0fh7h 0 470744 2979115 2026-10-15T12:04:13Z Oesjaar 7467 Nuwe spesie met foto. 2979115 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Printzia pyrifolia | authority = Less., (1832) | synonyms = }} '''''Printzia pyrifolia''''' is 'n blomdraende [[plant]] wat deel van die Asteraceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Lesotho]] en [[Suid-Afrika]]. In Suid-Afrika kom die spesie in die [[KwaZulu-Natal]], [[Oos-Kaap]] en die [[Vrystaat]] voor. Die spesie blom in April. == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=3039-11 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:239635-1 Plants of the World] * [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/96a54ea4-f2f2-417e-bd52-393d9dbca3ae Biodiversityadvisor] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Printzia|pyrifolia]] [[Kategorie:Flora van Lesotho]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] jkc5x0jnji18mv2qbku5y94yb8v3hg1 1 470745 2979116 2026-10-15T12:05:06Z Oesjaar 7467 Verbeter 2979116 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 6 470746 2979117 2026-10-15T12:06:02Z JMK 649 {{Beeldinligting |beskrywing= {{en|1=Fig 13. Life reconstruction of the non-marine component of the Waterloo Farm biota. ''Hyneria udlezinye'' is shown together with the tetrapods ''Umzantsia amazana'' and ''Tutusius umlambo'' [11], the placoderms ''Groenlandaspis riniensis'' and ''Bothriolepis africana'' [19], the coelacanth ''Serenichthys kowiensis'' [27], the lungfish ''Isityumzi mlomomde'' [28], and a cyrtoctenid eurypterid. Painting by Maggie Newman, copyright R. W. Gess.}} {{af|1=Fig. 1... 2979117 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= {{en|1=Fig 13. Life reconstruction of the non-marine component of the Waterloo Farm biota. ''Hyneria udlezinye'' is shown together with the tetrapods ''Umzantsia amazana'' and ''Tutusius umlambo'' [11], the placoderms ''Groenlandaspis riniensis'' and ''Bothriolepis africana'' [19], the coelacanth ''Serenichthys kowiensis'' [27], the lungfish ''Isityumzi mlomomde'' [28], and a cyrtoctenid eurypterid. Painting by Maggie Newman, copyright R. W. Gess.}} {{af|1=Fig. 13. Lewensrekonstruksie van die nie-mariene komponent van die fossielbiota van Waterloo-plaas. ''Hyneria udlezinye'' word saam met die tetrapodes ''Umzantsia amazana'' en ''Tutusius umlambo'' [11] uitgebeeld, die plakoderms ''Groenlandaspis riniensis'' en ''Bothriolepis africana'' [19], die selakant ''Serenichthys kowiensis'' [27], die longvis ''Isityumzi mlomomde'' [28] en 'n sirtokteniede euripteried. Skildery deur Maggie Newman, kopiereg R.W. Gess.}} |bron= A high latitude Gondwanan species of the Late Devonian tristichopterid Hyneria (Osteichthyes: Sarcopterygii) [https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0281333], met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Gessetal2023_environment_reconstruction.png foto] as bron |datum=2023-02-22 |daarsteller= Ta-tea-two-te-to, [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT |outeur=Maggie Newman, Robert W. Gess, Per E. Ahlberg |ander_weergawes= [[Lêer:Gessetal2023 environment reconstruction.png|85px|oorspronklike]] }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> [[Kategorie:KI-gegenereerde beelde]] [[Kategorie:Uitgestorwe spesies]] == Lisensiëring == {{cc-by-sa-4.0}} jex1aiy8zwk46uv8sznakafp9v44fw9 2979119 2979117 2026-10-15T12:11:14Z JMK 649 +kat, skakels 2979119 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= {{af|1=Fig. 13. Lewensrekonstruksie van die nie-mariene komponent van die fossielbiota van Waterloo-plaas naby [[Grahamstad]]. ''Hyneria udlezinye'' word saam met die tetrapodes ''[[Umzantsia amazana]]'' en ''[[Tutusius umlambo]]'' uitgebeeld, die plakoderms ''Groenlandaspis riniensis'' en ''Bothriolepis africana'', die [[selakant]] ''Serenichthys kowiensis'', die [[longvis]] ''Isityumzi mlomomde'' [28] en 'n sirtokteniede euripteried. Skildery deur Maggie Newman, kopiereg R.W. Gess.}} {{en|1=Fig 13. Life reconstruction of the non-marine component of the Waterloo Farm biota near Grahamstown. ''Hyneria udlezinye'' is shown together with the tetrapods ''Umzantsia amazana'' and ''Tutusius umlambo'', the placoderms ''Groenlandaspis riniensis'' and ''Bothriolepis africana'', the coelacanth ''Serenichthys kowiensis'', the lungfish ''Isityumzi mlomomde'', and a cyrtoctenid eurypterid. Painting by Maggie Newman, copyright R. W. Gess.}} |bron= A high latitude Gondwanan species of the Late Devonian tristichopterid Hyneria (Osteichthyes: Sarcopterygii) [https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0281333], met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Gessetal2023_environment_reconstruction.png foto] as bron |datum=2023-02-22 |daarsteller= Ta-tea-two-te-to, [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT |outeur=Maggie Newman, Robert W. Gess, Per E. Ahlberg |ander_weergawes= [[Lêer:Gessetal2023 environment reconstruction.png|85px|oorspronklike]] }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> [[Kategorie:KI-gegenereerde beelde]] [[Kategorie:Uitgestorwe spesies]] [[Kategorie:Devoon]] == Lisensiëring == {{cc-by-sa-4.0}} f9ysda3qgqouqzi6gcl3clg74sk75gn 1 470747 2979146 2026-10-15T13:58:56Z Sobaka 328 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}' 2979146 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 470748 2979164 2026-10-15T14:33:01Z Score Beethoven 48986 Nuwe artikel: Afrikaanse Grand Prix (vertaal uit en.wikipedia) 2979164 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas | naam = Afrikaanse Grand Prix | beeld = Bugesera district map.jpg | beeld_wydte = 240px | beeld_onderskrif = Bugesera-distrik, ligging van die beplande renbaan | opskrif1 = Land | 1 = [[Lêer:Flag of Rwanda.svg|20px|border]] [[Rwanda]] | opskrif2 = Ligging | 2 = Bugesera, Oostelike Provinsie | opskrif3 = Renbaan | 3 = RISE Motordrome (beplan) | opskrif4 = Kampioenskap | 4 = [[Formule Een]] | opskrif5 = Ooreenkoms | 5 = 10 jaar (2026) | opskrif6 = Eerste wedren | 6 = Vroeë 2030's }} Die '''Afrikaanse Grand Prix''' ([[Engels]]: ''African Grand Prix'') is 'n beplande [[Formule Een]]-wedren in [[Rwanda]], op 'n nuwe renbaan in die distrik Bugesera, sowat 40 kilometer suid van [[Kigali]]. Dit sal die eerste Formule Een-wedren in Afrika wees sedert die [[Suid-Afrikaanse Grand Prix]] van 1993. == Geskiedenis == Afrika het voorheen Formule Een-wedrenne in [[Marokko]] (1958) en in [[Suid-Afrika]] tot 1993 aangebied.<ref name="racefans"/> In Desember 2024, by die opening van die algemene vergaderings van die [[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] in Kigali, het president [[Paul Kagame]] Rwanda se bod aangekondig, 'n plan wat deur [[Lewis Hamilton]] gesteun is.<ref name="afp2024"/> Op 13 Oktober 2026 het Kagame in Kigali 'n tienjaarooreenkoms met Formule Een aangekondig.<ref name="sky"/><ref name="newtimes"/> Die wedren, aangebied deur Visit Rwanda, sal na verwagting in die vroeë 2030's begin sodra die renbaan voltooi is.<ref name="racefans"/><ref name="sky"/> == Renbaan == [[Lêer:Amazing Bugesera plains.jpg|duimnael|links|upright=0.7|Vlaktes van Bugesera]] Die RISE Motordrome sal in Bugesera in die Oostelike Provinsie gebou word, naby die nuwe internasionale [[lughawe]].<ref name="racefans"/><ref name="newtimes"/> Dit word deur Tilke GmbH en Wurz Design volgens die FIA se Graad 1-standaarde ontwerp en volg die natuurlike hoogteverskille van die gebied.<ref name="racefans"/><ref name="newtimes"/> Die projek word deur die Rwanda Development Board gelei en is deel van 'n breër plan vir [[sport]], [[toerisme]] en handel.<ref name="newtimes"/> == Verwysings == {{Verwysings|refs= <ref name="racefans">{{Cite web |last=Collantine |first=Keith |title=Formula 1 announces it will race in Rwanda from "early 2030s" |url=https://www.racefans.net/2026/10/13/formula-1-announces-it-will-race-in-rwanda-from-early-2030s/ |website=RaceFans |date=2026-10-13 |access-date=2026-10-15 |language=en}}</ref> <ref name="newtimes">{{Cite web |title=Kagame announces 10-year Formula One Grand Prix deal |url=https://www.newtimes.co.rw/article/39641/news/rwanda/kagame-announces-10-year-formula-one-grand-prix-deal |website=The New Times |date=2026-10-13 |access-date=2026-10-15 |language=en}}</ref> <ref name="sky">{{Cite web |title=Formula 1: Rwanda to join calendar in the early 2030s as African Grand Prix host after 10-year agreement for return to continent |url=https://www.skysports.com/f1/news/13598721/formula-1-rwanda-to-join-calendar-in-the-early-2030s-as-african-grand-prix-host-after-10-year-agreement-for-return-to-continent |website=Sky Sports |date=2026-10-13 |access-date=2026-10-15 |language=en}}</ref> <ref name="afp2024">{{Cite web |title=Rwanda announces bid to host F1 GP, aims to return race to Africa for first time since 1993 |url=https://www.malaymail.com/news/sports/2024/12/13/rwanda-announces-bid-to-host-f1-gp-aims-to-return-race-to-africa-for-first-time-since-1993/159795 |website=Malay Mail (AFP) |date=2024-12-13 |access-date=2026-10-15 |language=en}}</ref> }} == Eksterne skakels == * {{Cite web |title=Formula 1 returns to Africa with 10 year agreement to race in Rwanda |url=https://corp.formula1.com/formula-1-returns-to-africa-with-10-year-agreement-to-race-in-rwanda/ |website=Formula 1 |date=2026-10-13 |language=en}} {{Saadjie}} [[Kategorie:Formule Een Grands Prix]] [[Kategorie:Rwanda]] [[Kategorie:Motorsport]] 37imvb4pappu3tweflfrix6nha1cc3b 2979179 2979164 2026-10-15T14:42:45Z Aliwal2012 39067 Aliwal2012 het bladsy [[Afrikaanse Grand Prix]] na [[Afrika Grand Prix]] geskuif sonder om 'n aanstuur agter te laat: Beter titel 2979164 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas | naam = Afrikaanse Grand Prix | beeld = Bugesera district map.jpg | beeld_wydte = 240px | beeld_onderskrif = Bugesera-distrik, ligging van die beplande renbaan | opskrif1 = Land | 1 = [[Lêer:Flag of Rwanda.svg|20px|border]] [[Rwanda]] | opskrif2 = Ligging | 2 = Bugesera, Oostelike Provinsie | opskrif3 = Renbaan | 3 = RISE Motordrome (beplan) | opskrif4 = Kampioenskap | 4 = [[Formule Een]] | opskrif5 = Ooreenkoms | 5 = 10 jaar (2026) | opskrif6 = Eerste wedren | 6 = Vroeë 2030's }} Die '''Afrikaanse Grand Prix''' ([[Engels]]: ''African Grand Prix'') is 'n beplande [[Formule Een]]-wedren in [[Rwanda]], op 'n nuwe renbaan in die distrik Bugesera, sowat 40 kilometer suid van [[Kigali]]. Dit sal die eerste Formule Een-wedren in Afrika wees sedert die [[Suid-Afrikaanse Grand Prix]] van 1993. == Geskiedenis == Afrika het voorheen Formule Een-wedrenne in [[Marokko]] (1958) en in [[Suid-Afrika]] tot 1993 aangebied.<ref name="racefans"/> In Desember 2024, by die opening van die algemene vergaderings van die [[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] in Kigali, het president [[Paul Kagame]] Rwanda se bod aangekondig, 'n plan wat deur [[Lewis Hamilton]] gesteun is.<ref name="afp2024"/> Op 13 Oktober 2026 het Kagame in Kigali 'n tienjaarooreenkoms met Formule Een aangekondig.<ref name="sky"/><ref name="newtimes"/> Die wedren, aangebied deur Visit Rwanda, sal na verwagting in die vroeë 2030's begin sodra die renbaan voltooi is.<ref name="racefans"/><ref name="sky"/> == Renbaan == [[Lêer:Amazing Bugesera plains.jpg|duimnael|links|upright=0.7|Vlaktes van Bugesera]] Die RISE Motordrome sal in Bugesera in die Oostelike Provinsie gebou word, naby die nuwe internasionale [[lughawe]].<ref name="racefans"/><ref name="newtimes"/> Dit word deur Tilke GmbH en Wurz Design volgens die FIA se Graad 1-standaarde ontwerp en volg die natuurlike hoogteverskille van die gebied.<ref name="racefans"/><ref name="newtimes"/> Die projek word deur die Rwanda Development Board gelei en is deel van 'n breër plan vir [[sport]], [[toerisme]] en handel.<ref name="newtimes"/> == Verwysings == {{Verwysings|refs= <ref name="racefans">{{Cite web |last=Collantine |first=Keith |title=Formula 1 announces it will race in Rwanda from "early 2030s" |url=https://www.racefans.net/2026/10/13/formula-1-announces-it-will-race-in-rwanda-from-early-2030s/ |website=RaceFans |date=2026-10-13 |access-date=2026-10-15 |language=en}}</ref> <ref name="newtimes">{{Cite web |title=Kagame announces 10-year Formula One Grand Prix deal |url=https://www.newtimes.co.rw/article/39641/news/rwanda/kagame-announces-10-year-formula-one-grand-prix-deal |website=The New Times |date=2026-10-13 |access-date=2026-10-15 |language=en}}</ref> <ref name="sky">{{Cite web |title=Formula 1: Rwanda to join calendar in the early 2030s as African Grand Prix host after 10-year agreement for return to continent |url=https://www.skysports.com/f1/news/13598721/formula-1-rwanda-to-join-calendar-in-the-early-2030s-as-african-grand-prix-host-after-10-year-agreement-for-return-to-continent |website=Sky Sports |date=2026-10-13 |access-date=2026-10-15 |language=en}}</ref> <ref name="afp2024">{{Cite web |title=Rwanda announces bid to host F1 GP, aims to return race to Africa for first time since 1993 |url=https://www.malaymail.com/news/sports/2024/12/13/rwanda-announces-bid-to-host-f1-gp-aims-to-return-race-to-africa-for-first-time-since-1993/159795 |website=Malay Mail (AFP) |date=2024-12-13 |access-date=2026-10-15 |language=en}}</ref> }} == Eksterne skakels == * {{Cite web |title=Formula 1 returns to Africa with 10 year agreement to race in Rwanda |url=https://corp.formula1.com/formula-1-returns-to-africa-with-10-year-agreement-to-race-in-rwanda/ |website=Formula 1 |date=2026-10-13 |language=en}} {{Saadjie}} [[Kategorie:Formule Een Grands Prix]] [[Kategorie:Rwanda]] [[Kategorie:Motorsport]] 37imvb4pappu3tweflfrix6nha1cc3b 2979181 2979179 2026-10-15T14:45:54Z Aliwal2012 39067 Dit kan nie "Afrikaanse Grand Prix" heet nie 2979181 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas | naam = Afrika Grand Prix | beeld = Bugesera district map.jpg | beeld_wydte = 240px | beeld_onderskrif = Bugesera-distrik, ligging van die beplande renbaan | opskrif1 = Land | 1 = [[Lêer:Flag of Rwanda.svg|20px|border]] [[Rwanda]] | opskrif2 = Ligging | 2 = Bugesera, Oostelike Provinsie | opskrif3 = Renbaan | 3 = RISE Motordrome (beplan) | opskrif4 = Kampioenskap | 4 = [[Formule Een]] | opskrif5 = Ooreenkoms | 5 = 10 jaar (2026) | opskrif6 = Eerste wedren | 6 = Vroeë 2030's }} Die '''Afrika Grand Prix''' ([[Engels]]: ''African Grand Prix'') is 'n beplande [[Formule Een]]-wedren in [[Rwanda]], op 'n nuwe renbaan in die distrik Bugesera, sowat 40 km suid van [[Kigali]]. Dit sal die eerste Formule Een-wedren in Afrika wees sedert die [[1993 Suid-Afrikaanse Grand Prix|Suid-Afrikaanse Grand Prix van 1993]]. == Geskiedenis == Afrika het voorheen Formule Een-wedrenne in [[Marokko]] (1958) en in [[Suid-Afrika]] tot 1993 aangebied.<ref name="racefans"/> In Desember 2024, by die opening van die algemene vergaderings van die [[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] in Kigali, het president [[Paul Kagame]] Rwanda se bod aangekondig, 'n plan wat deur [[Lewis Hamilton]] gesteun is.<ref name="afp2024"/> Op 13 Oktober 2026 het Kagame in Kigali 'n tienjaarooreenkoms met Formule Een aangekondig.<ref name="sky"/><ref name="newtimes"/> Die wedren, aangebied deur Visit Rwanda, sal na verwagting in die vroeë 2030's begin sodra die renbaan voltooi is.<ref name="racefans"/><ref name="sky"/> == Renbaan == [[Lêer:Amazing Bugesera plains.jpg|duimnael|links|upright=0.7|Vlaktes van Bugesera]] Die RISE Motordrome sal in Bugesera in die Oostelike Provinsie gebou word, naby die nuwe [[internasionale lughawe]].<ref name="racefans"/><ref name="newtimes"/> Dit word deur Tilke GmbH en Wurz Design volgens die FIA se Graad 1-standaarde ontwerp en volg die natuurlike hoogteverskille van die gebied.<ref name="racefans"/><ref name="newtimes"/> Die projek word deur die Rwanda Development Board gelei en is deel van 'n breër plan vir [[sport]], [[toerisme]] en handel.<ref name="newtimes"/> == Verwysings == {{Verwysings|refs= <ref name="racefans">{{Cite web |last=Collantine |first=Keith |title=Formula 1 announces it will race in Rwanda from "early 2030s" |url=https://www.racefans.net/2026/10/13/formula-1-announces-it-will-race-in-rwanda-from-early-2030s/ |website=RaceFans |date=2026-10-13 |access-date=2026-10-15 |language=en}}</ref> <ref name="newtimes">{{Cite web |title=Kagame announces 10-year Formula One Grand Prix deal |url=https://www.newtimes.co.rw/article/39641/news/rwanda/kagame-announces-10-year-formula-one-grand-prix-deal |website=The New Times |date=2026-10-13 |access-date=2026-10-15 |language=en}}</ref> <ref name="sky">{{Cite web |title=Formula 1: Rwanda to join calendar in the early 2030s as African Grand Prix host after 10-year agreement for return to continent |url=https://www.skysports.com/f1/news/13598721/formula-1-rwanda-to-join-calendar-in-the-early-2030s-as-african-grand-prix-host-after-10-year-agreement-for-return-to-continent |website=Sky Sports |date=2026-10-13 |access-date=2026-10-15 |language=en}}</ref> <ref name="afp2024">{{Cite web |title=Rwanda announces bid to host F1 GP, aims to return race to Africa for first time since 1993 |url=https://www.malaymail.com/news/sports/2024/12/13/rwanda-announces-bid-to-host-f1-gp-aims-to-return-race-to-africa-for-first-time-since-1993/159795 |website=Malay Mail (AFP) |date=2024-12-13 |access-date=2026-10-15 |language=en}}</ref> }} == Eksterne skakels == * {{Cite web |title=Formula 1 returns to Africa with 10 year agreement to race in Rwanda |url=https://corp.formula1.com/formula-1-returns-to-africa-with-10-year-agreement-to-race-in-rwanda/ |website=Formula 1 |date=2026-10-13 |language=en}} [[Kategorie:Formule Een Grands Prix]] [[Kategorie:Rwanda]] [[Kategorie:Motorsport]] 28cnc2kc81gxjw4g8hs1u5fnvzsujug 0 470749 2979170 2026-10-15T14:35:24Z Jcwf 4 Nuwe bladsy geskep met '{{Chemiekas2 |Naam=Kobaltoseen |IUPACNaam= |SistematieseNaam= |AnderName=Bis(siklopentadiëniel)kobalt |struktuur=Cobaltocene crystals.png |struktuur2=Cobaltocene 200.svg |CASNo=1277-43-6<ref name="FS">[https://www.fishersci.com/store/msds?partNumber=AC405320010&productDescription=COBALTOCENE%252C%2B98%2525%2B1G&vendorId=VN00032119&countryCode=US&language=en Fisher MSDS]</ref> |formule={{chem|C|10|H|10|Co}} |MolereMassa=189.12&nbsp;g•mol{{Sup|-1}}<ref name="FS"/>...' 2979170 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |Naam=Kobaltoseen |IUPACNaam= |SistematieseNaam= |AnderName=Bis(siklopentadiëniel)kobalt |struktuur=Cobaltocene crystals.png |struktuur2=Cobaltocene 200.svg |CASNo=1277-43-6<ref name="FS">[https://www.fishersci.com/store/msds?partNumber=AC405320010&productDescription=COBALTOCENE%252C%2B98%2525%2B1G&vendorId=VN00032119&countryCode=US&language=en Fisher MSDS]</ref> |formule={{chem|C|10|H|10|Co}} |MolereMassa=189.12&nbsp;g•mol{{Sup|-1}}<ref name="FS"/> |Voorkoms= swart poeier<ref name="FS"/> |Reuk= |Kookpunt= |Smeltpunt=173&nbsp;°C<ref name="FS"/> |Digtheid= |Viskositeit= |Brekingsindeks= |Oplosbaarheid=Onoplosbaar in water }} '''Kobaltoseen''' is 'n [[metalloseen]] van [[kobalt]] met twee siklopentadiënielringe ==Eienskappe== Die stof is vlambaar, luggevoelig en voggevoelig en reageer met [[suur|sure]] en [[halogeen|halogene]]<ref name="FS"/> Kobaltoseen, {{ch2|[Co(II)(η5-C5H5)2]}}, is 'n donkerpers, lugsensitiewe stof wat berei word deur die reaksie van natriumsiklopentadiëen en watervrye [[kobalt(II)chloried|{{ch2|CoCl2}}]] in [[tetrahidrofuraan|THF]]. Aangesien dit een elektron meer as [[ferroseen]] besit, is dit [[paramgnetisme|paramagneties]] met 'n magnetiese moment van 1,76 BM; hoewel dit termies stabiel is tot 250 °C, is sy opvallendste eienskap die gemak waarmee dit hierdie elektron verloor om die geelgroen kobaltisenium-ioon, {{ch2|[Co(III)(η5-C5H5)2]+}}, te vorm. Hierdie ioon weerstaan ​​verdere oksidasie en is selfs in gekonsentreerde [[salpetersuur|{{ch2|HNO3}}]] stabiel, maar is – net soos die iso-elektroniese ferroseen – vatbaar vir nukleofiele aanvalle op sy ringe. ==Verwysing== {{Verwysings}} {{chemiesaadjie}} rjbvzh5mwsxu9228jxf1o6k8inztsq6 2979172 2979170 2026-10-15T14:35:55Z Jcwf 4 [[:Kategorie:Organometaalverbindings]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2979172 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |Naam=Kobaltoseen |IUPACNaam= |SistematieseNaam= |AnderName=Bis(siklopentadiëniel)kobalt |struktuur=Cobaltocene crystals.png |struktuur2=Cobaltocene 200.svg |CASNo=1277-43-6<ref name="FS">[https://www.fishersci.com/store/msds?partNumber=AC405320010&productDescription=COBALTOCENE%252C%2B98%2525%2B1G&vendorId=VN00032119&countryCode=US&language=en Fisher MSDS]</ref> |formule={{chem|C|10|H|10|Co}} |MolereMassa=189.12&nbsp;g•mol{{Sup|-1}}<ref name="FS"/> |Voorkoms= swart poeier<ref name="FS"/> |Reuk= |Kookpunt= |Smeltpunt=173&nbsp;°C<ref name="FS"/> |Digtheid= |Viskositeit= |Brekingsindeks= |Oplosbaarheid=Onoplosbaar in water }} '''Kobaltoseen''' is 'n [[metalloseen]] van [[kobalt]] met twee siklopentadiënielringe ==Eienskappe== Die stof is vlambaar, luggevoelig en voggevoelig en reageer met [[suur|sure]] en [[halogeen|halogene]]<ref name="FS"/> Kobaltoseen, {{ch2|[Co(II)(η5-C5H5)2]}}, is 'n donkerpers, lugsensitiewe stof wat berei word deur die reaksie van natriumsiklopentadiëen en watervrye [[kobalt(II)chloried|{{ch2|CoCl2}}]] in [[tetrahidrofuraan|THF]]. Aangesien dit een elektron meer as [[ferroseen]] besit, is dit [[paramgnetisme|paramagneties]] met 'n magnetiese moment van 1,76 BM; hoewel dit termies stabiel is tot 250 °C, is sy opvallendste eienskap die gemak waarmee dit hierdie elektron verloor om die geelgroen kobaltisenium-ioon, {{ch2|[Co(III)(η5-C5H5)2]+}}, te vorm. Hierdie ioon weerstaan ​​verdere oksidasie en is selfs in gekonsentreerde [[salpetersuur|{{ch2|HNO3}}]] stabiel, maar is – net soos die iso-elektroniese ferroseen – vatbaar vir nukleofiele aanvalle op sy ringe. ==Verwysing== {{Verwysings}} {{chemiesaadjie}} [[Kategorie:Organometaalverbindings]] hst12wjjsi3r82e813ganrk99t1mml5 2979184 2979172 2026-10-15T14:52:15Z Jcwf 4 2979184 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |Naam=Kobaltoseen |IUPACNaam= |SistematieseNaam= |AnderName=Bis(siklopentadiëniel)kobalt |struktuur=Cobaltocene crystals.png |struktuur2=Cobaltocene 200.svg |CASNo=1277-43-6<ref name="FS">[https://www.fishersci.com/store/msds?partNumber=AC405320010&productDescription=COBALTOCENE%252C%2B98%2525%2B1G&vendorId=VN00032119&countryCode=US&language=en Fisher MSDS]</ref> |formule={{chem|C|10|H|10|Co}} |MolereMassa=189.12&nbsp;g•mol{{Sup|-1}}<ref name="FS"/> |Voorkoms= swart poeier<ref name="FS"/> |Reuk= |Kookpunt= |Smeltpunt=173&nbsp;°C<ref name="FS"/> |Digtheid= |Viskositeit= |Brekingsindeks= |Oplosbaarheid=Onoplosbaar in water }} '''Kobaltoseen''' is 'n [[metalloseen]] van [[kobalt]] met twee siklopentadiënielringe ==Eienskappe== Die stof is vlambaar, luggevoelig en voggevoelig en reageer met [[suur|sure]] en [[halogeen|halogene]]<ref name="FS"/> Kobaltoseen, {{ch2|[Co(II)(\h{5}C5H5)2]}}, is 'n donkerpers, lugsensitiewe stof wat berei word deur die reaksie van natriumsiklopentadiëen en watervrye {{ch2|CoCl2|link=kobalt(II)chloried}} in [[tetrahidrofuraan|THF]]. Aangesien dit een elektron meer as [[ferroseen]] besit, is dit [[paramgnetisme|paramagneties]] met 'n magnetiese moment van 1,76 BM; hoewel dit termies stabiel is tot 250 °C, is sy opvallendste eienskap die gemak waarmee dit hierdie elektron verloor om die geelgroen kobaltisenium-ioon, {{ch2|[Co(III)(\h{5}C5H5)2]+}}, te vorm. Hierdie ioon weerstaan ​​verdere oksidasie en is selfs in gekonsentreerde {{ch2|HNO3|link=salpetersuur}} stabiel, maar is – net soos die iso-elektroniese ferroseen – vatbaar vir nukleofiele aanvalle op sy ringe.<ref name="Hein">[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/B9780750633659500328 26 - Cobalt, Rhodium and Iridium, Editor(s): N.N. GREENWOOD, A. EARNSHAW, Chemistry of the Elements (Second Edition), Butterworth-Heinemann, 1113-1143, 1997, doi: 10.1016/B978-0-7506-3365-9.50032-8.]</ref> ==Verwysing== {{Verwysings}} {{chemiesaadjie}} [[Kategorie:Organometaalverbindings]] bbplwv01i8gh0ybdd23m6eqk2ipribb 2979195 2979184 2026-10-15T16:46:24Z Jcwf 4 2979195 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |Naam=Kobaltoseen |IUPACNaam= |SistematieseNaam= |AnderName=Bis(siklopentadiëniel)kobalt |struktuur=Cobaltocene crystals.png |struktuur2=Cobaltocene 200.svg |CASNo=1277-43-6<ref name="FS">[https://www.fishersci.com/store/msds?partNumber=AC405320010&productDescription=COBALTOCENE%252C%2B98%2525%2B1G&vendorId=VN00032119&countryCode=US&language=en Fisher MSDS]</ref> |formule={{chem|C|10|H|10|Co}} |MolereMassa=189.12&nbsp;g•mol{{Sup|-1}}<ref name="FS"/> |Voorkoms= swart poeier<ref name="FS"/> |Reuk= |Kookpunt= |Smeltpunt=173&nbsp;°C<ref name="FS"/> |Digtheid= |Viskositeit= |Brekingsindeks= |Oplosbaarheid=Onoplosbaar in water }} '''Kobaltoseen''' is 'n [[metalloseen]] van [[kobalt]] met twee siklopentadiënielringe ==Struktuur== Die elektronkonfigurasie van kobaltoseen kan geskryf word as {{ch2|a_{1g}^{2}e_{2g}^{4}e_{1g}^{1} }} en die gemiddelde Co-C-afstand in 206,6 pm. <ref name="Fowl">[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/0022328X9505747D Kevin R. Flower, Peter B. Hitchcock, Crystal and molecular structure of chromocene (η5-C5H5)2Cr, Journal of Organometallic Chemistry,507(1–2), 275-277, 1996, doi: 10.1016/0022-328X(95)05747-D.]</ref> ==Eienskappe== Die stof is vlambaar, luggevoelig en voggevoelig en reageer met [[suur|sure]] en [[halogeen|halogene]]<ref name="FS"/> Kobaltoseen, {{ch2|[Co(II)(\h{5}C5H5)2]}}, is 'n donkerpers, lugsensitiewe stof wat berei word deur die reaksie van natriumsiklopentadiëen en watervrye {{ch2|CoCl2|link=kobalt(II)chloried}} in [[tetrahidrofuraan|THF]]. Aangesien dit een elektron meer as [[ferroseen]] besit, is dit [[paramgnetisme|paramagneties]] met 'n magnetiese moment van 1,76 BM; hoewel dit termies stabiel is tot 250 °C, is sy opvallendste eienskap die gemak waarmee dit hierdie elektron verloor om die geelgroen kobaltisenium-ioon, {{ch2|[Co(III)(\h{5}C5H5)2]+}}, te vorm. Hierdie ioon weerstaan ​​verdere oksidasie en is selfs in gekonsentreerde {{ch2|HNO3|link=salpetersuur}} stabiel, maar is – net soos die iso-elektroniese ferroseen – vatbaar vir nukleofiele aanvalle op sy ringe.<ref name="Hein">[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/B9780750633659500328 26 - Cobalt, Rhodium and Iridium, Editor(s): N.N. GREENWOOD, A. EARNSHAW, Chemistry of the Elements (Second Edition), Butterworth-Heinemann, 1113-1143, 1997, doi: 10.1016/B978-0-7506-3365-9.50032-8.]</ref> ==Verwysing== {{Verwysings}} {{chemiesaadjie}} [[Kategorie:Organometaalverbindings]] iqsrgoit9w2h42s6buwg4lsaphu9w2v 2979196 2979195 2026-10-15T16:47:01Z Jcwf 4 /* Struktuur */ 2979196 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |Naam=Kobaltoseen |IUPACNaam= |SistematieseNaam= |AnderName=Bis(siklopentadiëniel)kobalt |struktuur=Cobaltocene crystals.png |struktuur2=Cobaltocene 200.svg |CASNo=1277-43-6<ref name="FS">[https://www.fishersci.com/store/msds?partNumber=AC405320010&productDescription=COBALTOCENE%252C%2B98%2525%2B1G&vendorId=VN00032119&countryCode=US&language=en Fisher MSDS]</ref> |formule={{chem|C|10|H|10|Co}} |MolereMassa=189.12&nbsp;g•mol{{Sup|-1}}<ref name="FS"/> |Voorkoms= swart poeier<ref name="FS"/> |Reuk= |Kookpunt= |Smeltpunt=173&nbsp;°C<ref name="FS"/> |Digtheid= |Viskositeit= |Brekingsindeks= |Oplosbaarheid=Onoplosbaar in water }} '''Kobaltoseen''' is 'n [[metalloseen]] van [[kobalt]] met twee siklopentadiënielringe ==Struktuur== Die elektronkonfigurasie van kobaltoseen kan geskryf word as {{ch2|a_{1g}^{2}e_{2g}^{4}e_{1g}^{1} }} en die gemiddelde Co-C-afstand is 206,6 pm. <ref name="Fowl">[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/0022328X9505747D Kevin R. Flower, Peter B. Hitchcock, Crystal and molecular structure of chromocene (η5-C5H5)2Cr, Journal of Organometallic Chemistry,507(1–2), 275-277, 1996, doi: 10.1016/0022-328X(95)05747-D.]</ref> ==Eienskappe== Die stof is vlambaar, luggevoelig en voggevoelig en reageer met [[suur|sure]] en [[halogeen|halogene]]<ref name="FS"/> Kobaltoseen, {{ch2|[Co(II)(\h{5}C5H5)2]}}, is 'n donkerpers, lugsensitiewe stof wat berei word deur die reaksie van natriumsiklopentadiëen en watervrye {{ch2|CoCl2|link=kobalt(II)chloried}} in [[tetrahidrofuraan|THF]]. Aangesien dit een elektron meer as [[ferroseen]] besit, is dit [[paramgnetisme|paramagneties]] met 'n magnetiese moment van 1,76 BM; hoewel dit termies stabiel is tot 250 °C, is sy opvallendste eienskap die gemak waarmee dit hierdie elektron verloor om die geelgroen kobaltisenium-ioon, {{ch2|[Co(III)(\h{5}C5H5)2]+}}, te vorm. Hierdie ioon weerstaan ​​verdere oksidasie en is selfs in gekonsentreerde {{ch2|HNO3|link=salpetersuur}} stabiel, maar is – net soos die iso-elektroniese ferroseen – vatbaar vir nukleofiele aanvalle op sy ringe.<ref name="Hein">[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/B9780750633659500328 26 - Cobalt, Rhodium and Iridium, Editor(s): N.N. GREENWOOD, A. EARNSHAW, Chemistry of the Elements (Second Edition), Butterworth-Heinemann, 1113-1143, 1997, doi: 10.1016/B978-0-7506-3365-9.50032-8.]</ref> ==Verwysing== {{Verwysings}} {{chemiesaadjie}} [[Kategorie:Organometaalverbindings]] hrpfya7nhu1y472nknxpm6fuqmd2ao8 0 470750 2979175 2026-10-15T14:37:54Z ~2026-50434-89 214697 Nuwe bladsy geskep met '[[Lêer:Símbolo do Congresso Nacional do Brasil.svg|duimnael]] Die '''Brasiliaanse Nasionale Kongres''' ([[Portugees]]: ''Congresso Nacional do Brasil'') is die wetgewende liggaam van [[Brasilië]] se federale regering. Anders as die wetgewende vergaderings van die deelstate en die munisipale rade, is die Kongres tweekamerig; dit bestaan ​​uit die Federale Senaat (die hoërhuis) en die Kamer van Afgevaardigdes (die laerhuis). Die Kongres vergader jaarliks ​...' 2979175 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Símbolo do Congresso Nacional do Brasil.svg|duimnael]] Die '''Brasiliaanse Nasionale Kongres''' ([[Portugees]]: ''Congresso Nacional do Brasil'') is die wetgewende liggaam van [[Brasilië]] se federale regering. Anders as die wetgewende vergaderings van die deelstate en die munisipale rade, is die Kongres tweekamerig; dit bestaan ​​uit die Federale Senaat (die hoërhuis) en die Kamer van Afgevaardigdes (die laerhuis). Die Kongres vergader jaarliks ​​in [[Brasília]] van 2 Februarie tot 22 Desember, met 'n onderbreking tussen 17 Julie en 1 Augustus. == Eksterne skakels == * {{Commonskat-inlyn|Brazilian National Congress}} * [http://www.congressonacional.leg.br Nasionale Kongres] {{in lang|pt}} {{Saadjie}} {{Normdata}} [[Kategorie:Brasília]] [[Kategorie:Regering van Brasilië]] q0c0oft81aw13w9ofpqbkq9oougv2gu 14 470751 2979180 2026-10-15T14:44:30Z ~2026-50434-89 214697 Nuwe bladsy geskep met '[[Kategorie:Politiek van Brasilië]]' 2979180 wikitext text/x-wiki [[Kategorie:Politiek van Brasilië]] 08nuvahmoxm2dio5kvh38weaxydhzy3 1 470752 2979182 2026-10-15T14:49:07Z Aliwal2012 39067 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} == Naamdispuut == Kom ons hou eerder by [[Afrika Grand Prix]], <u>Afrikaanse Grand Prix</u> gaan lesers die verkeerde idee gee, hahaha! --~~~~' 2979182 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} == Naamdispuut == Kom ons hou eerder by [[Afrika Grand Prix]], <u>Afrikaanse Grand Prix</u> gaan lesers die verkeerde idee gee, hahaha! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 14:48, 15 Oktober 2026 (UTC) 7myasmuqufcijiapoua5s8w28vh9eo3 2979242 2979182 2026-10-15T21:17:55Z Pynappel 70858 /* Naamdispuut */ Antwoord 2979242 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} == Naamdispuut == Kom ons hou eerder by [[Afrika Grand Prix]], <u>Afrikaanse Grand Prix</u> gaan lesers die verkeerde idee gee, hahaha! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 14:48, 15 Oktober 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] kort daar nie 'n koppelteken ná Afrika nie? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:17, 15 Oktober 2026 (UTC) ok5a2zq9kdsnpfok26j099td0o8q5eu 1 470753 2979185 2026-10-15T14:53:59Z Jcwf 4 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} ~~~~' 2979185 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 14:53, 15 Oktober 2026 (UTC) 1hgu3k32wytru0b0hrc8zuw53sdqb1e 0 470754 2979192 2026-10-15T15:31:45Z JMK 649 aanstuur 2979192 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[Ligskadugrens]] flubk0dtbmr2rqzj2qmnm4oui15acjc 0 470755 2979232 2026-10-15T19:56:33Z Jcwf 4 Nuwe bladsy geskep met '{{Chemiekas2 |Naam=Chromoseen |IUPACNaam= |SistematieseNaam= |AnderName=Bis(siklopentadiëniel)chroom |struktuur=Chromocene crystals.png |struktuur2=Chromocene-3D-balls.png |CASNo=1271-24-5<ref name="FS">[https://www.fishersci.com/store/msds?partNumber=AA4317703&productDescription=BIS+CYCLOPNTADIENL+CHRM+97+1G&vendorId=VN00024248&countryCode=US&language=en Fisher MSDS]</ref> |formule={{chem|C|10|H|10|Cr}} |MolereMassa=182.19&nbsp;g•mol{{Sup|-1}}<ref name="FS"/> |V...' 2979232 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |Naam=Chromoseen |IUPACNaam= |SistematieseNaam= |AnderName=Bis(siklopentadiëniel)chroom |struktuur=Chromocene crystals.png |struktuur2=Chromocene-3D-balls.png |CASNo=1271-24-5<ref name="FS">[https://www.fishersci.com/store/msds?partNumber=AA4317703&productDescription=BIS+CYCLOPNTADIENL+CHRM+97+1G&vendorId=VN00024248&countryCode=US&language=en Fisher MSDS]</ref> |formule={{chem|C|10|H|10|Cr}} |MolereMassa=182.19&nbsp;g•mol{{Sup|-1}}<ref name="FS"/> |Voorkoms= donkerrooi vastestof<ref name="FS"/> |Reuk= reukloos |Kookpunt= |Smeltpunt=173&nbsp;°C<ref name="FS"/> |Digtheid=1,50 g/cm{{sup|3}}(berek.)<ref name="Fowl"/> |Viskositeit= |Brekingsindeks= |Oplosbaarheid= reageer met water, ontbind in CCl₄ of CS₂ <ref name="CB"/> |Selparms=a= 578,6(7), b=791,5(9), c= 1078,7(9), β=124,04(8)° @ 173K<ref name="Fowl"/> |Ruimtegroep=P2{{sub|1}}/c<ref name="Fowl"/> |Ruimtegroepnommer=14 }} '''Chromoseen''' is 'n [[metalloseen]] van [[chroom]] met twee siklopentadiënielringe ==Struktuur== Die elektronkonfigurasie van chromoseen kan geskryf word as {{ch2|a_{1g}^{1}e_{2g}^{3} }}, wat 'n elektronwanbalans van 3 elektrone verteenwoordig. Die gemiddelde Cr-C-afstand is 215,1 pm. <ref name="Fowl">[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/0022328X9505747D Kevin R. Flower, Peter B. Hitchcock, Crystal and molecular structure of chromocene (η5-C5H5)2Cr, Journal of Organometallic Chemistry,507(1–2), 275-277, 1996, doi: 10.1016/0022-328X(95)05747-D.]</ref> ==Eienskappe== Chromoseen vorm [[pirofories]]e rooi kristalle by [[sublimasie]] teen 50 °C/0,1 mmHgp, gevolg deur hersublimasie teen 75–90 °C/0,1 mmHgp. Hoewel dit stabiel is tot ten minste 300 °C, word dit maklik in lug geoksideer en bruis dit stadig in H₂O om siklopentadieen te lewer. Alle handelinge moet in 'n droëkas uitgevoer word. Dit ontbind in CCl₄ of CS₂; selfs maal met Nujol, KBr of KI vir IR-analise veroorsaak 'n mate van ontbinding.<ref name="CB">[https://www.chemicalbook.com/ChemicalProductProperty_EN_CB8708085.htm ChemicalBook]</ref> ==Verwysing== {{Verwysings}} {{chemiesaadjie}} [[Kategorie:Organometaalverbindings]] tuz3lgktpnbptkqibtx7acc3k61kiu2 2979293 2979232 2026-10-15T23:38:59Z Jcwf 4 /* Struktuur */ 2979293 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |Naam=Chromoseen |IUPACNaam= |SistematieseNaam= |AnderName=Bis(siklopentadiëniel)chroom |struktuur=Chromocene crystals.png |struktuur2=Chromocene-3D-balls.png |CASNo=1271-24-5<ref name="FS">[https://www.fishersci.com/store/msds?partNumber=AA4317703&productDescription=BIS+CYCLOPNTADIENL+CHRM+97+1G&vendorId=VN00024248&countryCode=US&language=en Fisher MSDS]</ref> |formule={{chem|C|10|H|10|Cr}} |MolereMassa=182.19&nbsp;g•mol{{Sup|-1}}<ref name="FS"/> |Voorkoms= donkerrooi vastestof<ref name="FS"/> |Reuk= reukloos |Kookpunt= |Smeltpunt=173&nbsp;°C<ref name="FS"/> |Digtheid=1,50 g/cm{{sup|3}}(berek.)<ref name="Fowl"/> |Viskositeit= |Brekingsindeks= |Oplosbaarheid= reageer met water, ontbind in CCl₄ of CS₂ <ref name="CB"/> |Selparms=a= 578,6(7), b=791,5(9), c= 1078,7(9), β=124,04(8)° @ 173K<ref name="Fowl"/> |Ruimtegroep=P2{{sub|1}}/c<ref name="Fowl"/> |Ruimtegroepnommer=14 }} '''Chromoseen''' is 'n [[metalloseen]] van [[chroom]] met twee siklopentadiënielringe ==Struktuur== Die elektronkonfigurasie van chromoseen kan geskryf word as {{ch2|a_{1g}^{1}e_{2g}^{3} }}, wat 'n elektronwanbalans van 2 elektrone verteenwoordig. Die gemiddelde Cr-C-afstand is 215,1 pm. <ref name="Fowl">[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/0022328X9505747D Kevin R. Flower, Peter B. Hitchcock, Crystal and molecular structure of chromocene (η5-C5H5)2Cr, Journal of Organometallic Chemistry,507(1–2), 275-277, 1996, doi: 10.1016/0022-328X(95)05747-D.]</ref> ==Eienskappe== Chromoseen vorm [[pirofories]]e rooi kristalle by [[sublimasie]] teen 50 °C/0,1 mmHgp, gevolg deur hersublimasie teen 75–90 °C/0,1 mmHgp. Hoewel dit stabiel is tot ten minste 300 °C, word dit maklik in lug geoksideer en bruis dit stadig in H₂O om siklopentadieen te lewer. Alle handelinge moet in 'n droëkas uitgevoer word. Dit ontbind in CCl₄ of CS₂; selfs maal met Nujol, KBr of KI vir IR-analise veroorsaak 'n mate van ontbinding.<ref name="CB">[https://www.chemicalbook.com/ChemicalProductProperty_EN_CB8708085.htm ChemicalBook]</ref> ==Verwysing== {{Verwysings}} {{chemiesaadjie}} [[Kategorie:Organometaalverbindings]] 6zmfbt0m9fnpczin23lsdyvb9slof9a 14 470756 2979241 2026-10-15T21:15:55Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '{{Versteekte kategorie}}' 2979241 wikitext text/x-wiki {{Versteekte kategorie}} d65yxcjy5mr1bvdb53uzx2c5tilgynt 828 470757 2979250 2026-10-15T22:02:33Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met 'local mFileLink = require('Module:File link') local mTableTools = require('Module:TableTools') local mSideBox = require('Module:Side box') local lang = mw.language.new('en') local p = {} local function formatLength(length) -- Formats a duration in seconds in "(h:)mm:ss" (minutes are zero-padded -- only if there are hours). if not length or length == 0 then return nil end -- Add 0.5 to offset the rounding down local t = lang:getDurationIntervals(length + 0...' 2979250 Scribunto text/plain local mFileLink = require('Module:File link') local mTableTools = require('Module:TableTools') local mSideBox = require('Module:Side box') local lang = mw.language.new('en') local p = {} local function formatLength(length) -- Formats a duration in seconds in "(h:)mm:ss" (minutes are zero-padded -- only if there are hours). if not length or length == 0 then return nil end -- Add 0.5 to offset the rounding down local t = lang:getDurationIntervals(length + 0.5, { 'hours', 'minutes', 'seconds' }) local s = t.seconds and string.format('%02d', t.seconds) or '00' local m = t.minutes or 0 local span = mw.html.create('span'):addClass('duration') if t.hours then span :tag('span') :addClass('h') :wikitext(t.hours) :done() :wikitext(':') m = string.format('%02d', m) end span :tag('span') :addClass('min') :wikitext(m) :done() :wikitext(':') :tag('span') :addClass('s') :wikitext(s) :done() return tostring(span) end local function renderRow(filename, title, play, alt, description, start, length, hasImage) -- Renders the HTML for one file description row. if not filename then return nil end length = formatLength(length) length = length and string.format(' (%s)', length) or '' local root = mw.html.create('') root:tag('div') :addClass('haudio') :newline() :tag('div') :addClass('listen-file-header') :wikitext(string.format( '[[:File:%s|%s]]%s', filename, title or '', length )) :done() :newline() :tag('div') :wikitext(play ~= 'no' and mFileLink._main{ file = filename, size = hasImage and '232px' or '215px', alt = alt, start = start } or nil ) :done() :newline() :tag('div') :addClass('description') :wikitext(description) :done() :done() return tostring(root) end local function renderTrackingCategories(isPlain, hasMissing, isEmpty, titleObj) -- Renders all tracking categories produced by the template. -- isPlain, hasMissing and isEmpty are passed through from p._main, -- and the titleObj is only used for testing purposes. local cats = {} local currentTitle = titleObj or mw.title.getCurrentTitle() if currentTitle.namespace == 0 then -- We are in mainspace. if not isEmpty then cats[#cats + 1] = 'Articles with hAudio microformats' end if hasMissing then cats[#cats + 1] = 'Articles with empty listen template' end end if isPlain then cats[#cats + 1] = 'Listen template using plain parameter' end for i, cat in ipairs(cats) do cats[i] = string.format('[[Category:%s]]', cat) end return table.concat(cats) end function p._main(args) -- Organise the arguments by number. local isPlain = args.plain == 'yes' local isEmbedded = args.embed and true local hasImage = not isPlain and not isEmbedded and args.image ~= 'none' local numArgs, missingFiles = {}, {} do local origNumArgs = mTableTools.numData(args) origNumArgs[1] = origNumArgs.other -- Overwrite args.filename1 etc. with args.filename etc. origNumArgs = mTableTools.compressSparseArray(origNumArgs) for i, t in ipairs(origNumArgs) do -- Check if the files exist. local obj = t.filename and mw.title.makeTitle(-2, t.filename) if obj and obj.exists then if t.length == 'yes' or -- Show length if the video height would be less than 150px obj.file.width / obj.file.height > (hasImage and 1.547 or 1.434) then t.length = obj.file.length else t.length = nil end numArgs[#numArgs + 1] = t else missingFiles[#missingFiles + 1] = t.filename or i end end end -- Render warning local hasMissing = #missingFiles ~= 0 local previewWarning = '' if hasMissing then for i, v in ipairs(missingFiles) do missingFiles[i] = type(v) == 'string' and string.format('missing file "%s"', v) or string.format('empty filename #%s', v) end previewWarning = string.format( 'Page using [[Template:Listen]] with %s', mw.text.listToText(missingFiles) ) previewWarning = require('Module:If preview')._warning({previewWarning}) end -- Exit early if none exist. if #numArgs == 0 then return previewWarning .. renderTrackingCategories(isPlain, hasMissing, true) end -- Build the arguments for {{side box}} local sbArgs = { metadata = 'no', position = (isPlain or isEmbedded) and 'left' or args.pos, style = args.style, templatestyles = 'Module:Listen/styles.css' } -- Class arguments do local class = { 'listen', 'noprint' } if isPlain then table.insert(class, 'listen-plain') end if isEmbedded then table.insert(class, 'listen-embedded') end if not hasImage then table.insert(class, 'listen-noimage') end if args.pos == 'left' and not isPlain and not isEmbedded then table.insert(class, 'listen-left') elseif args.pos == 'center' then table.insert(class, 'listen-center') end sbArgs.class = table.concat(class, ' ') end -- Image if not isPlain and not isEmbedded then if args.image then sbArgs.image = args.image else local images = { speech = 'Audio-input-microphone.svg', music = 'Gnome-mime-audio-openclipart.svg', default = 'Gnome-mime-sound-openclipart.svg' } sbArgs.image = mFileLink._main{ file = args.type and images[args.type] or images.default, size = '65x50px', location = 'center', link = '', alt = '' } end end -- Text do local header if args.header then header = mw.html.create('div') header:addClass('listen-header') :wikitext(args.header) header = tostring(header) .. '\n' else header = '' end local text = {} for i, t in ipairs(numArgs) do text[#text + 1] = renderRow( t.filename, t.title, t.play, t.alt, t.description, t.start, t.length, hasImage ) if numArgs[i + 1] then text[#text + 1] = '<hr/>' end end sbArgs.text = header .. table.concat(text) end -- Below if not isPlain and not isEmbedded and args.help ~= 'no' then sbArgs.below = string.format( '<hr/><i class="selfreference">Problems playing %s? See [[Help:Media|media help]].</i>', #numArgs == 1 and 'this file' or 'these files' ) end -- Render the side box. local sideBox = mSideBox._main(sbArgs) -- Render the tracking categories. local trackingCategories = renderTrackingCategories(isPlain, hasMissing) return previewWarning .. sideBox .. trackingCategories end function p.main(frame) local origArgs = frame:getParent().args local args = {} for k, v in pairs(origArgs) do if v ~= '' then args[k] = v end end return p._main(args) end return p pshu9hn2rm9f5n35bkb0qnl4u7oiy1b 2979255 2979250 2026-10-15T22:08:14Z Pynappel 70858 Vertaal 2979255 Scribunto text/plain local mFileLink = require('Module:File link') local mTableTools = require('Module:TableTools') local mSideBox = require('Module:Side box') local lang = mw.language.new('af') local p = {} local function formatLength(length) -- Formats a duration in seconds in "(h:)mm:ss" (minutes are zero-padded -- only if there are hours). if not length or length == 0 then return nil end -- Add 0.5 to offset the rounding down local t = lang:getDurationIntervals(length + 0.5, { 'ure', 'minute', 'sekondes' }) local s = t.seconds and string.format('%02d', t.seconds) or '00' local m = t.minutes or 0 local span = mw.html.create('span'):addClass('duration') if t.hours then span :tag('span') :addClass('h') :wikitext(t.hours) :done() :wikitext(':') m = string.format('%02d', m) end span :tag('span') :addClass('min') :wikitext(m) :done() :wikitext(':') :tag('span') :addClass('s') :wikitext(s) :done() return tostring(span) end local function renderRow(filename, title, play, alt, description, start, length, hasImage) -- Renders the HTML for one file description row. if not filename then return nil end length = formatLength(length) length = length and string.format(' (%s)', length) or '' local root = mw.html.create('') root:tag('div') :addClass('haudio') :newline() :tag('div') :addClass('listen-file-header') :wikitext(string.format( '[[:Lêer:%s|%s]]%s', filename, title or '', length )) :done() :newline() :tag('div') :wikitext(play ~= 'no' and mFileLink._main{ file = filename, size = hasImage and '232px' or '215px', alt = alt, start = start } or nil ) :done() :newline() :tag('div') :addClass('description') :wikitext(description) :done() :done() return tostring(root) end local function renderTrackingCategories(isPlain, hasMissing, isEmpty, titleObj) -- Renders all tracking categories produced by the template. -- isPlain, hasMissing and isEmpty are passed through from p._main, -- and the titleObj is only used for testing purposes. local cats = {} local currentTitle = titleObj or mw.title.getCurrentTitle() if currentTitle.namespace == 0 then -- We are in mainspace. if not isEmpty then cats[#cats + 1] = 'Artikels met hAudio-mikroformate' end if hasMissing then cats[#cats + 1] = 'Artikels met leë Luister-sjablone' end end if isPlain then cats[#cats + 1] = 'Luister-sjabloon met plain-parameter' end for i, cat in ipairs(cats) do cats[i] = string.format('[[Kategorie:%s]]', cat) end return table.concat(cats) end function p._main(args) -- Organise the arguments by number. local isPlain = args.plain == 'yes' local isEmbedded = args.embed and true local hasImage = not isPlain and not isEmbedded and args.image ~= 'none' local numArgs, missingFiles = {}, {} do local origNumArgs = mTableTools.numData(args) origNumArgs[1] = origNumArgs.other -- Overwrite args.filename1 etc. with args.filename etc. origNumArgs = mTableTools.compressSparseArray(origNumArgs) for i, t in ipairs(origNumArgs) do -- Check if the files exist. local obj = t.filename and mw.title.makeTitle(-2, t.filename) if obj and obj.exists then if t.length == 'yes' or -- Show length if the video height would be less than 150px obj.file.width / obj.file.height > (hasImage and 1.547 or 1.434) then t.length = obj.file.length else t.length = nil end numArgs[#numArgs + 1] = t else missingFiles[#missingFiles + 1] = t.filename or i end end end -- Render warning local hasMissing = #missingFiles ~= 0 local previewWarning = '' if hasMissing then for i, v in ipairs(missingFiles) do missingFiles[i] = type(v) == 'string' and string.format('missing file "%s"', v) or string.format('empty filename #%s', v) end previewWarning = string.format( 'Page using [[Template:Listen]] with %s', mw.text.listToText(missingFiles) ) previewWarning = require('Module:If preview')._warning({previewWarning}) end -- Exit early if none exist. if #numArgs == 0 then return previewWarning .. renderTrackingCategories(isPlain, hasMissing, true) end -- Build the arguments for {{side box}} local sbArgs = { metadata = 'no', position = (isPlain or isEmbedded) and 'left' or args.pos, style = args.style, templatestyles = 'Module:Listen/styles.css' } -- Class arguments do local class = { 'listen', 'noprint' } if isPlain then table.insert(class, 'listen-plain') end if isEmbedded then table.insert(class, 'listen-embedded') end if not hasImage then table.insert(class, 'listen-noimage') end if args.pos == 'left' and not isPlain and not isEmbedded then table.insert(class, 'listen-left') elseif args.pos == 'center' then table.insert(class, 'listen-center') end sbArgs.class = table.concat(class, ' ') end -- Image if not isPlain and not isEmbedded then if args.image then sbArgs.image = args.image else local images = { speech = 'Audio-input-microphone.svg', music = 'Gnome-mime-audio-openclipart.svg', default = 'Gnome-mime-sound-openclipart.svg' } sbArgs.image = mFileLink._main{ file = args.type and images[args.type] or images.default, size = '65x50px', location = 'center', link = '', alt = '' } end end -- Text do local header if args.header then header = mw.html.create('div') header:addClass('listen-header') :wikitext(args.header) header = tostring(header) .. '\n' else header = '' end local text = {} for i, t in ipairs(numArgs) do text[#text + 1] = renderRow( t.filename, t.title, t.play, t.alt, t.description, t.start, t.length, hasImage ) if numArgs[i + 1] then text[#text + 1] = '<hr/>' end end sbArgs.text = header .. table.concat(text) end -- Below if not isPlain and not isEmbedded and args.help ~= 'no' then sbArgs.below = string.format( '<hr/><i class="selfreference">Problems playing %s? See [[Help:Media|media help]].</i>', #numArgs == 1 and 'this file' or 'these files' ) end -- Render the side box. local sideBox = mSideBox._main(sbArgs) -- Render the tracking categories. local trackingCategories = renderTrackingCategories(isPlain, hasMissing) return previewWarning .. sideBox .. trackingCategories end function p.main(frame) local origArgs = frame:getParent().args local args = {} for k, v in pairs(origArgs) do if v ~= '' then args[k] = v end end return p._main(args) end return p 41eck5gfnn83qc37k3szlrhpk2gadgh 2979257 2979255 2026-10-15T22:10:41Z Pynappel 70858 2979257 Scribunto text/plain local mFileLink = require('Module:File link') local mTableTools = require('Module:TableTools') local mSideBox = require('Module:Side box') local lang = mw.language.new('af') local p = {} local function formatLength(length) -- Formats a duration in seconds in "(h:)mm:ss" (minutes are zero-padded -- only if there are hours). if not length or length == 0 then return nil end -- Add 0.5 to offset the rounding down local t = lang:getDurationIntervals(length + 0.5, { 'ure', 'minute', 'sekondes' }) local s = t.seconds and string.format('%02d', t.seconds) or '00' local m = t.minutes or 0 local span = mw.html.create('span'):addClass('duration') if t.hours then span :tag('span') :addClass('h') :wikitext(t.hours) :done() :wikitext(':') m = string.format('%02d', m) end span :tag('span') :addClass('min') :wikitext(m) :done() :wikitext(':') :tag('span') :addClass('s') :wikitext(s) :done() return tostring(span) end local function renderRow(filename, title, play, alt, description, start, length, hasImage) -- Renders the HTML for one file description row. if not filename then return nil end length = formatLength(length) length = length and string.format(' (%s)', length) or '' local root = mw.html.create('') root:tag('div') :addClass('haudio') :newline() :tag('div') :addClass('listen-file-header') :wikitext(string.format( '[[:Lêer:%s|%s]]%s', filename, title or '', length )) :done() :newline() :tag('div') :wikitext(play ~= 'no' and mFileLink._main{ file = filename, size = hasImage and '232px' or '215px', alt = alt, start = start } or nil ) :done() :newline() :tag('div') :addClass('description') :wikitext(description) :done() :done() return tostring(root) end local function renderTrackingCategories(isPlain, hasMissing, isEmpty, titleObj) -- Renders all tracking categories produced by the template. -- isPlain, hasMissing and isEmpty are passed through from p._main, -- and the titleObj is only used for testing purposes. local cats = {} local currentTitle = titleObj or mw.title.getCurrentTitle() if currentTitle.namespace == 0 then -- We are in mainspace. if not isEmpty then cats[#cats + 1] = 'Artikels met hAudio-mikroformate' end if hasMissing then cats[#cats + 1] = 'Artikels met leë Luister-sjablone' end end if isPlain then cats[#cats + 1] = 'Luister-sjabloon met plain-parameter' end for i, cat in ipairs(cats) do cats[i] = string.format('[[Kategorie:%s]]', cat) end return table.concat(cats) end function p._main(args) -- Organise the arguments by number. local isPlain = args.plain == 'yes' local isEmbedded = args.embed and true local hasImage = not isPlain and not isEmbedded and args.image ~= 'none' local numArgs, missingFiles = {}, {} do local origNumArgs = mTableTools.numData(args) origNumArgs[1] = origNumArgs.other -- Overwrite args.filename1 etc. with args.filename etc. origNumArgs = mTableTools.compressSparseArray(origNumArgs) for i, t in ipairs(origNumArgs) do -- Check if the files exist. local obj = t.filename and mw.title.makeTitle(-2, t.filename) if obj and obj.exists then if t.length == 'yes' or -- Show length if the video height would be less than 150px obj.file.width / obj.file.height > (hasImage and 1.547 or 1.434) then t.length = obj.file.length else t.length = nil end numArgs[#numArgs + 1] = t else missingFiles[#missingFiles + 1] = t.filename or i end end end -- Render warning local hasMissing = #missingFiles ~= 0 local previewWarning = '' if hasMissing then for i, v in ipairs(missingFiles) do missingFiles[i] = type(v) == 'string' and string.format('missing file "%s"', v) or string.format('empty filename #%s', v) end previewWarning = string.format( 'Page using [[Template:Listen]] with %s', mw.text.listToText(missingFiles) ) previewWarning = require('Module:If preview')._warning({previewWarning}) end -- Exit early if none exist. if #numArgs == 0 then return previewWarning .. renderTrackingCategories(isPlain, hasMissing, true) end -- Build the arguments for {{side box}} local sbArgs = { metadata = 'no', position = (isPlain or isEmbedded) and 'left' or args.pos, style = args.style, templatestyles = 'Module:Listen/styles.css' } -- Class arguments do local class = { 'listen', 'noprint' } if isPlain then table.insert(class, 'listen-plain') end if isEmbedded then table.insert(class, 'listen-embedded') end if not hasImage then table.insert(class, 'listen-noimage') end if args.pos == 'left' and not isPlain and not isEmbedded then table.insert(class, 'listen-left') elseif args.pos == 'center' then table.insert(class, 'listen-center') end sbArgs.class = table.concat(class, ' ') end -- Image if not isPlain and not isEmbedded then if args.image then sbArgs.image = args.image else local images = { speech = 'Audio-input-microphone.svg', music = 'Gnome-mime-audio-openclipart.svg', default = 'Gnome-mime-sound-openclipart.svg' } sbArgs.image = mFileLink._main{ file = args.type and images[args.type] or images.default, size = '65x50px', location = 'center', link = '', alt = '' } end end -- Text do local header if args.header then header = mw.html.create('div') header:addClass('listen-header') :wikitext(args.header) header = tostring(header) .. '\n' else header = '' end local text = {} for i, t in ipairs(numArgs) do text[#text + 1] = renderRow( t.filename, t.title, t.play, t.alt, t.description, t.start, t.length, hasImage ) if numArgs[i + 1] then text[#text + 1] = '<hr/>' end end sbArgs.text = header .. table.concat(text) end -- Below if not isPlain and not isEmbedded and args.help ~= 'no' then sbArgs.below = string.format( '<hr/><i class="selfreference">Probleme met die speel van hierdie lêer%s? Sien [[Wikipedia:Mediahulp|mediahulp]].</i>', #numArgs == 1 and '' or 's' ) end -- Render the side box. local sideBox = mSideBox._main(sbArgs) -- Render the tracking categories. local trackingCategories = renderTrackingCategories(isPlain, hasMissing) return previewWarning .. sideBox .. trackingCategories end function p.main(frame) local origArgs = frame:getParent().args local args = {} for k, v in pairs(origArgs) do if v ~= '' then args[k] = v end end return p._main(args) end return p e19tci17txenfre0kegft5i09py4x9k 2979267 2979257 2026-10-15T22:41:45Z Pynappel 70858 Fout 2979267 Scribunto text/plain local mFileLink = require('Module:File link') local mTableTools = require('Module:TableTools') local mSideBox = require('Module:Side box') local lang = mw.language.new('af') local p = {} local function formatLength(length) -- Formats a duration in seconds in "(h:)mm:ss" (minutes are zero-padded -- only if there are hours). if not length or length == 0 then return nil end -- Add 0.5 to offset the rounding down local t = lang:getDurationIntervals(length + 0.5, { 'hours', 'minutes', 'seconds' }) local s = t.seconds and string.format('%02d', t.seconds) or '00' local m = t.minutes or 0 local span = mw.html.create('span'):addClass('duration') if t.hours then span :tag('span') :addClass('h') :wikitext(t.hours) :done() :wikitext(':') m = string.format('%02d', m) end span :tag('span') :addClass('min') :wikitext(m) :done() :wikitext(':') :tag('span') :addClass('s') :wikitext(s) :done() return tostring(span) end local function renderRow(filename, title, play, alt, description, start, length, hasImage) -- Renders the HTML for one file description row. if not filename then return nil end length = formatLength(length) length = length and string.format(' (%s)', length) or '' local root = mw.html.create('') root:tag('div') :addClass('haudio') :newline() :tag('div') :addClass('listen-file-header') :wikitext(string.format( '[[:Lêer:%s|%s]]%s', filename, title or '', length )) :done() :newline() :tag('div') :wikitext(play ~= 'no' and mFileLink._main{ file = filename, size = hasImage and '232px' or '215px', alt = alt, start = start } or nil ) :done() :newline() :tag('div') :addClass('description') :wikitext(description) :done() :done() return tostring(root) end local function renderTrackingCategories(isPlain, hasMissing, isEmpty, titleObj) -- Renders all tracking categories produced by the template. -- isPlain, hasMissing and isEmpty are passed through from p._main, -- and the titleObj is only used for testing purposes. local cats = {} local currentTitle = titleObj or mw.title.getCurrentTitle() if currentTitle.namespace == 0 then -- We are in mainspace. if not isEmpty then cats[#cats + 1] = 'Artikels met hAudio-mikroformate' end if hasMissing then cats[#cats + 1] = 'Artikels met leë Luister-sjablone' end end if isPlain then cats[#cats + 1] = 'Luister-sjabloon met plain-parameter' end for i, cat in ipairs(cats) do cats[i] = string.format('[[Kategorie:%s]]', cat) end return table.concat(cats) end function p._main(args) -- Organise the arguments by number. local isPlain = args.plain == 'yes' local isEmbedded = args.embed and true local hasImage = not isPlain and not isEmbedded and args.image ~= 'none' local numArgs, missingFiles = {}, {} do local origNumArgs = mTableTools.numData(args) origNumArgs[1] = origNumArgs.other -- Overwrite args.filename1 etc. with args.filename etc. origNumArgs = mTableTools.compressSparseArray(origNumArgs) for i, t in ipairs(origNumArgs) do -- Check if the files exist. local obj = t.filename and mw.title.makeTitle(-2, t.filename) if obj and obj.exists then if t.length == 'yes' or -- Show length if the video height would be less than 150px obj.file.width / obj.file.height > (hasImage and 1.547 or 1.434) then t.length = obj.file.length else t.length = nil end numArgs[#numArgs + 1] = t else missingFiles[#missingFiles + 1] = t.filename or i end end end -- Render warning local hasMissing = #missingFiles ~= 0 local previewWarning = '' if hasMissing then for i, v in ipairs(missingFiles) do missingFiles[i] = type(v) == 'string' and string.format('missing file "%s"', v) or string.format('empty filename #%s', v) end previewWarning = string.format( 'Page using [[Template:Listen]] with %s', mw.text.listToText(missingFiles) ) previewWarning = require('Module:If preview')._warning({previewWarning}) end -- Exit early if none exist. if #numArgs == 0 then return previewWarning .. renderTrackingCategories(isPlain, hasMissing, true) end -- Build the arguments for {{side box}} local sbArgs = { metadata = 'no', position = (isPlain or isEmbedded) and 'left' or args.pos, style = args.style, templatestyles = 'Module:Listen/styles.css' } -- Class arguments do local class = { 'listen', 'noprint' } if isPlain then table.insert(class, 'listen-plain') end if isEmbedded then table.insert(class, 'listen-embedded') end if not hasImage then table.insert(class, 'listen-noimage') end if args.pos == 'left' and not isPlain and not isEmbedded then table.insert(class, 'listen-left') elseif args.pos == 'center' then table.insert(class, 'listen-center') end sbArgs.class = table.concat(class, ' ') end -- Image if not isPlain and not isEmbedded then if args.image then sbArgs.image = args.image else local images = { speech = 'Audio-input-microphone.svg', music = 'Gnome-mime-audio-openclipart.svg', default = 'Gnome-mime-sound-openclipart.svg' } sbArgs.image = mFileLink._main{ file = args.type and images[args.type] or images.default, size = '65x50px', location = 'center', link = '', alt = '' } end end -- Text do local header if args.header then header = mw.html.create('div') header:addClass('listen-header') :wikitext(args.header) header = tostring(header) .. '\n' else header = '' end local text = {} for i, t in ipairs(numArgs) do text[#text + 1] = renderRow( t.filename, t.title, t.play, t.alt, t.description, t.start, t.length, hasImage ) if numArgs[i + 1] then text[#text + 1] = '<hr/>' end end sbArgs.text = header .. table.concat(text) end -- Below if not isPlain and not isEmbedded and args.help ~= 'no' then sbArgs.below = string.format( '<hr/><i class="selfreference">Probleme met die speel van hierdie lêer%s? Sien [[Wikipedia:Mediahulp|mediahulp]].</i>', #numArgs == 1 and '' or 's' ) end -- Render the side box. local sideBox = mSideBox._main(sbArgs) -- Render the tracking categories. local trackingCategories = renderTrackingCategories(isPlain, hasMissing) return previewWarning .. sideBox .. trackingCategories end function p.main(frame) local origArgs = frame:getParent().args local args = {} for k, v in pairs(origArgs) do if v ~= '' then args[k] = v end end return p._main(args) end return p n42dam8eknu7c93o7hqy46po5tsxk5t 828 470758 2979251 2026-10-15T22:03:10Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '/* {{pp|small=y}} */ .listen .side-box-text { line-height: 1.1em; } .listen-plain { border: none; background: transparent; } .listen-embedded { width: 100%; margin: 0; border-width: 1px 0 0 0; background: transparent; } .listen-header { padding: 2px; } .listen-embedded .listen-header { padding: 2px 0; } .listen-file-header { padding: 4px 0; } .listen .description { padding-top: 2px; } .listen .mw-tmh-player { max-width: 100%; } /* have to deal wi...' 2979251 sanitized-css text/css /* {{pp|small=y}} */ .listen .side-box-text { line-height: 1.1em; } .listen-plain { border: none; background: transparent; } .listen-embedded { width: 100%; margin: 0; border-width: 1px 0 0 0; background: transparent; } .listen-header { padding: 2px; } .listen-embedded .listen-header { padding: 2px 0; } .listen-file-header { padding: 4px 0; } .listen .description { padding-top: 2px; } .listen .mw-tmh-player { max-width: 100%; } /* have to deal with Vector suboptimal */ @media (max-width: 719px) { .listen { clear: both; } } @media (min-width: 720px) { .listen:not(.listen-noimage) { width: 320px; } /* left/right (core template takes care of right)/center mutually exclusive */ .listen-left { /* TODO: Understand why this overflow is here. */ overflow: visible; float: left; } .listen-center { float: none; margin-left: auto; margin-right: auto; } } 8wj5f95mzuq4d8vsnr0wimpjcllnyau 10 470759 2979254 2026-10-15T22:06:16Z Pynappel 70858 Pynappel het bladsy [[Sjabloon:Listen]] na [[Sjabloon:Luister]] geskuif: Beter titel 2979254 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[Sjabloon:Luister]] hriyn0d7rlhswz9bppxxcxowl5zq37a 2979265 2979254 2026-10-15T22:38:54Z Pynappel 70858 Removed redirect to [[Sjabloon:Luister]] 2979265 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Listen|main}}</includeonly><noinclude> {{Dokumentasie}} </noinclude> i3pom5gfc04ydvd1t4kxmvql26qjw7z 11 470760 2979259 2026-10-15T22:15:42Z BurgertB 2401 /* Werk nie */ nuwe afdeling 2979259 wikitext text/x-wiki == Werk nie == Lyk nie of jou sjabloon werk nie. Het jy dit getoets, of sommer weer bloot gaan verander? [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 22:15, 15 Oktober 2026 (UTC) ir23hmqojnowsgjon8nccdb9crkdtxp 2979260 2979259 2026-10-15T22:23:45Z Pynappel 70858 /* Werk nie */ Antwoord 2979260 wikitext text/x-wiki == Werk nie == Lyk nie of jou sjabloon werk nie. Het jy dit getoets, of sommer weer bloot gaan verander? [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 22:15, 15 Oktober 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:BurgertB|BurgertB]] dit werk vir my. Dalk moet jy jou cache uitwis? Sê vir my op watter bladsy dit nie vir jou werk nie dan stel ek ondersoek in. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:23, 15 Oktober 2026 (UTC) ehj8uk2ix557p11v65q1zcavoldatav 2979261 2979260 2026-10-15T22:24:04Z Pynappel 70858 2979261 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} == Werk nie == Lyk nie of jou sjabloon werk nie. Het jy dit getoets, of sommer weer bloot gaan verander? [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 22:15, 15 Oktober 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:BurgertB|BurgertB]] dit werk vir my. Dalk moet jy jou cache uitwis? Sê vir my op watter bladsy dit nie vir jou werk nie dan stel ek ondersoek in. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:23, 15 Oktober 2026 (UTC) 4x2ouxx1oljz30kpv7sjbkn51v5yt5r 10 470761 2979262 2026-10-15T22:24:23Z Pynappel 70858 Vertaal uit Engels 2979262 wikitext text/x-wiki {{Dokumentasie subblad}} {{Vir|die sjabloon vir klank binne-in 'n sin|Sjabloon:Audio}} {{Lua|Module:Listen}} {{Sj|Luister}} laat klank- en videolêers toe om in artikels ingebed te word. Dit word gebruik vir lêers wat van die teks afgesonder staan, soos musieksnitte of klankopnames. Let wel: die parametername bly Engels, want die module aanvaar net daardie name. Slegs die inhoud wat jy intik, is in Afrikaans. == Eenvoudige gebruik == <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow: auto"> {{Luister | filename = | title = | description = | pos = }} </syntaxhighlight> * '''filename''' ''(verpligtend)'': die bladsynaam van die medialêer, {{em|sonder}} die <code>Lêer:</code>-voorvoegsel (voorheen <code>Image:</code>) * '''title''' ''(verpligtend)'': die titel van die lêer soos dit gewys moet word. Gebruik nie wikiskakels in die titel nie, want hulle werk nie. * '''description''': 'n beskrywing van wat gehoor word * '''pos''': <code>right</code> (verstek), <code>left</code> of <code>center</code> === Meer as een lêer === Meer lêers kan met een sjabloon ingebed word deur 'n syfer agter elke parameternaam te voeg. <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow: auto"> {{Luister | filename = | title = | alt = | description = | filename2 = | title2 = | alt2 = | description2 = | filename3 = | title3 = | alt3 = | description3 = }} </syntaxhighlight> * '''filename''' ''(verpligtend)'': die bladsynaam van die medialêer, ''sonder'' die <code>Lêer:</code>-voorvoegsel * '''title''' ''(verpligtend)'': die titel van die lêer soos dit gewys moet word * '''alt''': alternatiewe teks vir die beeld wat vir die lêer gewys word, vir lesers met swak sig. Dit is nodig vir lêerformate wat video sowel as klank bevat. Die alternatiewe teks moet net die aanvanklike stilstaande beeld beskryf, nie die hele video of sy klank nie. * '''description''': 'n beskrywing van wat gehoor word == Stylparameters == Die sjabloon neem ook 'n aantal parameters wat sy voorkoms beheer: * '''type''': verander die beeld links na gelang van die soort klankinhoud. Die geldige waardes is '''music''', '''speech''' en '''sound''' (verstek). * '''header''': voeg 'n opskrif bo-aan die boks by. * '''help''': met {{para|help|no}} word die hulpteks onderdruk wat normaalweg onderaan die boks verskyn. Doen dit net as daar ander klanklêers op die bladsy is wat ''wel'' die hulpskakel het; dit moet ''ten minste'' by die eerste lêer op die bladsy staan. * '''pos''': die boks sweef by verstek na die regterkant van die skerm. Met '''left''' of '''center''' sweef dit onderskeidelik links of word dit gesentreer. * '''image''': gee 'n ander beeld, byvoorbeeld {{nowrap|{{para|image|<nowiki>[[Lêer:Example.jpg|50px]]</nowiki>}}}}. Met {{para|image|none}} word die beeld heeltemal weggelaat. * '''style''': gee bepaalde style-instruksies aan die boks deur. Met '''float:none''' word die boks vasgepen waar dit gerieflik is, en met '''float:none; clear:none''' kan die vasgepende boks langs 'n ander swewende boks bestaan. * '''play'''''(n)'': sommige medialêers kan nie inlyn gewys word nie. Stel dan {{para|play|no}} sodat die gebroke inlynskakel nie gewys word nie. * '''plain''': met {{para|plain|yes}} word die meeste versiering weggelaat (die tabelrand, die beeld en die hulpskakels) vir 'n minimalistiese weergawe. Dit verwyder ook die sweef na links of regs, sodat die boks self met {{para|style}} geplaas kan word, byvoorbeeld {{para|style|float:right}}. * '''embed''': met {{para|embed|yes}} word die rand en die vulling weggelaat sodat die boks as module binne-in 'n ander inligtingskas gebruik kan word (sien die voorbeelde hieronder). * '''start'''''(n)'': die tydstip waarop die lêer moet begin speel. * '''length'''''(n)'': met {{para|length''(n)''|hide}} word die duur (u:m:s) versteek. == Voorbeelde == === Eenvoudig === {{Luister | filename = Accordion chords-01.ogg | title = Trekklavierakkoorde | description = Akkoorde wat op 'n trekklavier gespeel word }} <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Luister | filename = Accordion chords-01.ogg | title = Trekklavierakkoorde | description = Akkoorde wat op 'n trekklavier gespeel word }} </syntaxhighlight> {{Clear}} === Met video === {{Luister | image = [[Lêer:Crystal Project video camera.png|50px]] | help = no | filename = Barack Obama inaugural address.ogv | alt = 'n Swart man in 'n swart jas gesels en maak handgebare by 'n lessenaar met teleprompters om hom. Agter hom staan sowat 'n dosyn warm aangetrekte toeskouers. | title = Barack Obama se intreerede | description = Barack Obama se eerste intreerede, 20 Januarie 2009<br />(Duur: 21 minute, 21 sekondes) }} <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Luister | image = [[Lêer:Crystal Project video camera.png|50px]] | help = no | filename = Barack Obama inaugural address.ogv | alt = 'n Swart man in 'n swart jas gesels en maak handgebare by 'n lessenaar met teleprompters om hom. Agter hom staan sowat 'n dosyn warm aangetrekte toeskouers. | title = Barack Obama se intreerede | description = Barack Obama se eerste intreerede, 20 Januarie 2009<br />(Duur: 21 minute, 21 sekondes) }} </syntaxhighlight> {{Clear}} === Met 'n opskrif === {{Luister | header = Opnames van dié frase: | type = speech | filename = Phrase de Neil Armstrong.oga | title = "One small step for a man ..." | description = Die eerste woorde wat op die [[Maan]] gepraat is }} <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Luister | header = Opnames van dié frase: | type = speech | filename = Phrase de Neil Armstrong.oga | title = "One small step for a man ..." | description = Die eerste woorde wat op die [[Maan]] gepraat is }} </syntaxhighlight> {{Clear}} === Ingebed in 'n inligtingskas === {{Inligtingskas Persoon | name = Dr. Trekklavier | occupation = Trekklavierspeler | module = {{Luister | filename = Accordion chords-01.ogg | title = Trekklavierakkoorde | embed = yes }} }} <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Inligtingskas Persoon | name = Dr. Trekklavier | occupation = Trekklavierspeler | module = {{Luister | filename = Accordion chords-01.ogg | title = Trekklavierakkoorde | embed = yes }} }} </syntaxhighlight> {{Clear}} === Sonder versiering === {| |<syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Luister | filename = Accordion chords-01.ogg | title = Trekklavierakkoorde | plain = yes | style = float:left }} </syntaxhighlight> |{{Luister | filename = Accordion chords-01.ogg | title = Trekklavierakkoorde | plain = yes | style = float:left }} |} {{Clear}} === Meer as een lêer === {{Luister | type = music | filename = Accordion chords-01.ogg | title = Trekklavierakkoorde | description = Akkoorde wat op 'n trekklavier gespeel word | filename2 = Moonlight.ogg | title2 = ''Maanligsonate'' | description2 = [[Ludwig van Beethoven|Beethoven]] se sonate in C-kruis mineur | filename3 = Brahms-waltz15.ogg | title3 = Wals nr. 15 | description3 = Uit ''Sestien walse, op. 39'' deur [[Johannes Brahms|Brahms]] }} <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Luister | type = music | filename = Accordion chords-01.ogg | title = Trekklavierakkoorde | description = Akkoorde wat op 'n trekklavier gespeel word | filename2 = Moonlight.ogg | title2 = ''Maanligsonate'' | description2 = [[Ludwig van Beethoven|Beethoven]] se sonate in C-kruis mineur | filename3 = Brahms-waltz15.ogg | title3 = Wals nr. 15 | description3 = Uit ''Sestien walse, op. 39'' deur [[Johannes Brahms|Brahms]] }} </syntaxhighlight> {{Clear}} == Mikroformaat == Die sjabloon omvou sy inhoud in 'n hAudio-mikroformaat, wat 'n opname se besonderhede in masjienleesbare vorm saam met die gewone bladsy uitstuur. Daarom moet die HTML-klasse wat die module voortbring, nie met die hand verander word nie. == Sporingskategorieë == * {{Clc|Artikels met hAudio-mikroformate}} * {{Clc|Artikels met leë Luister-sjablone}} * {{Clc|Luister-sjabloon met plain-parameter}} == TemplateData == {{TemplateData-opskrif}} <templatedata> { "description": "Laat klank- en videolêers toe om in artikels ingebed te word.", "format": "{{_\n| ____________ = _\n}}\n", "params": { "header": { "label": "Opskrif", "description": "Teks of ander inhoud wat bo al die lêers in die sjabloon moet staan, maar binne die sjabloon se rand. Opmaak word toegelaat.", "type": "content" }, "type": { "label": "Musiek- of spraakikoon", "description": "Tik \"music\" of \"speech\" hier om die sjabloon se ikoon na 'n luidspreker met musieknote of 'n mikrofoon te verander.", "type": "line", "example": "music", "default": "sound", "suggestedvalues": [ "sound", "music", "speech" ] }, "image": { "label": "Eie ikoon", "description": "'n Eie beeld in die plek van die luidsprekerikoon. Tik eerder \"none\" hier om die ikoon heeltemal weg te laat.", "type": "wiki-file-name", "example": "[[Lêer:Example.jpg|50px]], none" }, "filename": { "label": "Lêernaam", "description": "Die lêer se naam. Gebruik filename2, filename3 en so meer vir verdere lêers.", "type": "wiki-file-name", "required": true }, "title": { "label": "Titel", "description": "Die titel wat vir die lêer gewys moet word. Gebruik title2, title3 en so meer vir verdere lêers.", "type": "string", "required": true }, "description": { "label": "Beskrywing", "description": "'n Beskrywing van die lêer. Gebruik description2, description3 en so meer vir verdere lêers.", "type": "string", "suggested": true }, "start": { "label": "Begintyd", "description": "Die tydstip waarop die eerste lêer moet begin speel. Gebruik start2, start3 en so meer vir verdere lêers.", "type": "line", "example": "0:20" }, "length": { "label": "Versteek die duur?", "description": "Tik \"hide\" hier om die eerste lêer se duur te versteek. Gebruik length2, length3 en so meer vir verdere lêers.", "type": "line", "example": "hide" }, "play": { "label": "Versteek die speler?", "description": "Tik \"no\" hier om die eerste lêer se speler te versteek. Gebruik play2, play3 en so meer vir verdere lêers. Dit is vir medialêers wat nie inlyn gewys kan word nie, sodat 'n gebroke inlynskakel nie verskyn nie.", "type": "line", "example": "no" }, "help": { "label": "Versteek die hulpteks?", "description": "Tik \"no\" hier om die teks \"Probleme met die speel van hierdie lêer? Sien mediahulp.\" onderaan die sjabloon te versteek. Moet nie by die eerste gebruik van die sjabloon op 'n bladsy gedoen word nie; by die daaropvolgende gebruike is dit opsioneel.", "type": "line", "example": "no" }, "pos": { "label": "Posisie", "description": "Tik \"left\" of \"center\" hier om die sjabloon se verstekposisie regs te verander.", "type": "line", "example": "left", "default": "right", "suggestedvalues": [ "left", "center", "right" ] }, "plain": { "label": "Sonder versiering?", "description": "Tik \"yes\" hier om die meeste versiering (die rand, die agtergrond, die ikoon en die hulpteks) sowel as die sweef en posisionering weg te laat vir 'n minimalistiese weergawe, sodat die sjabloon met die style-parameter self gestileer en geplaas kan word.", "type": "line", "example": "yes" }, "embed": { "label": "Vir inbedding?", "description": "Tik enige teks hier om die linker-, regter- en onderrand, die agtergrond, die ikoon, die hulpteks en die vulling weg te laat sodat die sjabloon in 'n inligtingskas gebruik kan word.", "type": "line", "example": "y" }, "style": { "label": "Eie CSS", "description": "Eie CSS vir die sjabloon.", "type": "content", "example": "float:none; clear:none" } }, "paramOrder": [ "header", "type", "image", "filename", "title", "description", "start", "length", "play", "help", "pos", "plain", "embed", "style" ] } </templatedata> == Sien ook == * {{Sj|Audio}} vir klank binne-in 'n sin, soos 'n uitspraak * {{Sj|Video}} <includeonly>{{Sandput ander|| [[Kategorie:Oudiosjablone]] }}</includeonly> 4tga8m41s8wqkc66kjd71f5mutapo5k 2979268 2979262 2026-10-15T22:44:09Z Pynappel 70858 Fout 2979268 wikitext text/x-wiki {{Dokumentasie subblad}} {{Vir|die sjabloon vir klank binne-in 'n sin|Sjabloon:Audio}} {{Lua|Module:Listen}} {{Sj|Luister}} laat klank- en videolêers toe om in artikels ingebed te word. Dit word gebruik vir lêers wat van die teks afgesonder staan, soos musieksnitte of klankopnames. Let wel: die parametername bly Engels, want die module aanvaar net daardie name. Slegs die inhoud wat jy intik, is in Afrikaans. == Eenvoudige gebruik == <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow: auto"> {{Luister | filename = | title = | description = | pos = }} </syntaxhighlight> * '''filename''' ''(verpligtend)'': die bladsynaam van die medialêer, {{em|sonder}} die <code>Lêer:</code>-voorvoegsel (voorheen <code>Image:</code>) * '''title''' ''(verpligtend)'': die titel van die lêer soos dit gewys moet word. Gebruik nie wikiskakels in die titel nie, want hulle werk nie. * '''description''': 'n beskrywing van wat gehoor word * '''pos''': <code>right</code> (verstek), <code>left</code> of <code>center</code> === Meer as een lêer === Meer lêers kan met een sjabloon ingebed word deur 'n syfer agter elke parameternaam te voeg. <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow: auto"> {{Luister | filename = | title = | alt = | description = | filename2 = | title2 = | alt2 = | description2 = | filename3 = | title3 = | alt3 = | description3 = }} </syntaxhighlight> * '''filename''' ''(verpligtend)'': die bladsynaam van die medialêer, ''sonder'' die <code>Lêer:</code>-voorvoegsel * '''title''' ''(verpligtend)'': die titel van die lêer soos dit gewys moet word * '''alt''': alternatiewe teks vir die beeld wat vir die lêer gewys word, vir lesers met swak sig. Dit is nodig vir lêerformate wat video sowel as klank bevat. Die alternatiewe teks moet net die aanvanklike stilstaande beeld beskryf, nie die hele video of sy klank nie. * '''description''': 'n beskrywing van wat gehoor word == Stylparameters == Die sjabloon neem ook 'n aantal parameters wat sy voorkoms beheer: * '''type''': verander die beeld links na gelang van die soort klankinhoud. Die geldige waardes is '''music''', '''speech''' en '''sound''' (verstek). * '''header''': voeg 'n opskrif bo-aan die boks by. * '''help''': met {{para|help|no}} word die hulpteks onderdruk wat normaalweg onderaan die boks verskyn. Doen dit net as daar ander klanklêers op die bladsy is wat ''wel'' die hulpskakel het; dit moet ''ten minste'' by die eerste lêer op die bladsy staan. * '''pos''': die boks sweef by verstek na die regterkant van die skerm. Met '''left''' of '''center''' sweef dit onderskeidelik links of word dit gesentreer. * '''image''': gee 'n ander beeld, byvoorbeeld {{nowrap|{{para|image|<nowiki>[[Lêer:Example.jpg|50px]]</nowiki>}}}}. Met {{para|image|none}} word die beeld heeltemal weggelaat. * '''style''': gee bepaalde style-instruksies aan die boks deur. Met '''float:none''' word die boks vasgepen waar dit gerieflik is, en met '''float:none; clear:none''' kan die vasgepende boks langs 'n ander swewende boks bestaan. * '''play'''''(n)'': sommige medialêers kan nie inlyn gewys word nie. Stel dan {{para|play|no}} sodat die gebroke inlynskakel nie gewys word nie. * '''plain''': met {{para|plain|yes}} word die meeste versiering weggelaat (die tabelrand, die beeld en die hulpskakels) vir 'n minimalistiese weergawe. Dit verwyder ook die sweef na links of regs, sodat die boks self met {{para|style}} geplaas kan word, byvoorbeeld {{para|style|float:right}}. * '''embed''': met {{para|embed|yes}} word die rand en die vulling weggelaat sodat die boks as module binne-in 'n ander inligtingskas gebruik kan word (sien die voorbeelde hieronder). * '''start'''''(n)'': die tydstip waarop die lêer moet begin speel. * '''length'''''(n)'': met {{para|length''(n)''|yes}} word die lêer se duur (u:m:s) gewys. Daarsonder word die duur net gewys as die media se beeld breed genoeg is, dus in die praktyk net by video. == Voorbeelde == === Eenvoudig === {{Luister | filename = Accordion chords-01.ogg | title = Trekklavierakkoorde | description = Akkoorde wat op 'n trekklavier gespeel word }} <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Luister | filename = Accordion chords-01.ogg | title = Trekklavierakkoorde | description = Akkoorde wat op 'n trekklavier gespeel word }} </syntaxhighlight> {{Clear}} === Met video === {{Luister | image = [[Lêer:Crystal Project video camera.png|50px]] | help = no | filename = Barack Obama inaugural address.ogv | alt = 'n Swart man in 'n swart jas gesels en maak handgebare by 'n lessenaar met teleprompters om hom. Agter hom staan sowat 'n dosyn warm aangetrekte toeskouers. | title = Barack Obama se intreerede | description = Barack Obama se eerste intreerede, 20 Januarie 2009<br />(Duur: 21 minute, 21 sekondes) }} <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Luister | image = [[Lêer:Crystal Project video camera.png|50px]] | help = no | filename = Barack Obama inaugural address.ogv | alt = 'n Swart man in 'n swart jas gesels en maak handgebare by 'n lessenaar met teleprompters om hom. Agter hom staan sowat 'n dosyn warm aangetrekte toeskouers. | title = Barack Obama se intreerede | description = Barack Obama se eerste intreerede, 20 Januarie 2009<br />(Duur: 21 minute, 21 sekondes) }} </syntaxhighlight> {{Clear}} === Met 'n opskrif === {{Luister | header = Opnames van dié frase: | type = speech | filename = Phrase de Neil Armstrong.oga | title = "One small step for a man ..." | description = Die eerste woorde wat op die [[Maan]] gepraat is }} <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Luister | header = Opnames van dié frase: | type = speech | filename = Phrase de Neil Armstrong.oga | title = "One small step for a man ..." | description = Die eerste woorde wat op die [[Maan]] gepraat is }} </syntaxhighlight> {{Clear}} === Ingebed in 'n inligtingskas === {{Inligtingskas Persoon | name = Dr. Trekklavier | occupation = Trekklavierspeler | module = {{Luister | filename = Accordion chords-01.ogg | title = Trekklavierakkoorde | embed = yes }} }} <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Inligtingskas Persoon | name = Dr. Trekklavier | occupation = Trekklavierspeler | module = {{Luister | filename = Accordion chords-01.ogg | title = Trekklavierakkoorde | embed = yes }} }} </syntaxhighlight> {{Clear}} === Sonder versiering === {| |<syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Luister | filename = Accordion chords-01.ogg | title = Trekklavierakkoorde | plain = yes | style = float:left }} </syntaxhighlight> |{{Luister | filename = Accordion chords-01.ogg | title = Trekklavierakkoorde | plain = yes | style = float:left }} |} {{Clear}} === Meer as een lêer === {{Luister | type = music | filename = Accordion chords-01.ogg | title = Trekklavierakkoorde | description = Akkoorde wat op 'n trekklavier gespeel word | filename2 = Moonlight.ogg | title2 = ''Maanligsonate'' | description2 = [[Ludwig van Beethoven|Beethoven]] se sonate in C-kruis mineur | filename3 = Brahms-waltz15.ogg | title3 = Wals nr. 15 | description3 = Uit ''Sestien walse, op. 39'' deur [[Johannes Brahms|Brahms]] }} <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Luister | type = music | filename = Accordion chords-01.ogg | title = Trekklavierakkoorde | description = Akkoorde wat op 'n trekklavier gespeel word | filename2 = Moonlight.ogg | title2 = ''Maanligsonate'' | description2 = [[Ludwig van Beethoven|Beethoven]] se sonate in C-kruis mineur | filename3 = Brahms-waltz15.ogg | title3 = Wals nr. 15 | description3 = Uit ''Sestien walse, op. 39'' deur [[Johannes Brahms|Brahms]] }} </syntaxhighlight> {{Clear}} == Mikroformaat == Die sjabloon omvou sy inhoud in 'n hAudio-mikroformaat, wat 'n opname se besonderhede in masjienleesbare vorm saam met die gewone bladsy uitstuur. Daarom moet die HTML-klasse wat die module voortbring, nie met die hand verander word nie. == Sporingskategorieë == * {{Clc|Artikels met hAudio-mikroformate}} * {{Clc|Artikels met leë Luister-sjablone}} * {{Clc|Luister-sjabloon met plain-parameter}} == TemplateData == {{TemplateData-opskrif}} <templatedata> { "description": "Laat klank- en videolêers toe om in artikels ingebed te word.", "format": "{{_\n| ____________ = _\n}}\n", "params": { "header": { "label": "Opskrif", "description": "Teks of ander inhoud wat bo al die lêers in die sjabloon moet staan, maar binne die sjabloon se rand. Opmaak word toegelaat.", "type": "content" }, "type": { "label": "Musiek- of spraakikoon", "description": "Tik \"music\" of \"speech\" hier om die sjabloon se ikoon na 'n luidspreker met musieknote of 'n mikrofoon te verander.", "type": "line", "example": "music", "default": "sound", "suggestedvalues": [ "sound", "music", "speech" ] }, "image": { "label": "Eie ikoon", "description": "'n Eie beeld in die plek van die luidsprekerikoon. Tik eerder \"none\" hier om die ikoon heeltemal weg te laat.", "type": "wiki-file-name", "example": "[[Lêer:Example.jpg|50px]], none" }, "filename": { "label": "Lêernaam", "description": "Die lêer se naam. Gebruik filename2, filename3 en so meer vir verdere lêers.", "type": "wiki-file-name", "required": true }, "title": { "label": "Titel", "description": "Die titel wat vir die lêer gewys moet word. Gebruik title2, title3 en so meer vir verdere lêers.", "type": "string", "required": true }, "description": { "label": "Beskrywing", "description": "'n Beskrywing van die lêer. Gebruik description2, description3 en so meer vir verdere lêers.", "type": "string", "suggested": true }, "start": { "label": "Begintyd", "description": "Die tydstip waarop die eerste lêer moet begin speel. Gebruik start2, start3 en so meer vir verdere lêers.", "type": "line", "example": "0:20" }, "length": { "label": "Wys die duur?", "description": "Tik \"yes\" hier om die eerste lêer se duur te wys. Gebruik length2, length3 en so meer vir verdere lêers. Daarsonder word die duur net by media met 'n breë beeld gewys.", "type": "line", "example": "yes" }, "play": { "label": "Versteek die speler?", "description": "Tik \"no\" hier om die eerste lêer se speler te versteek. Gebruik play2, play3 en so meer vir verdere lêers. Dit is vir medialêers wat nie inlyn gewys kan word nie, sodat 'n gebroke inlynskakel nie verskyn nie.", "type": "line", "example": "no" }, "help": { "label": "Versteek die hulpteks?", "description": "Tik \"no\" hier om die teks \"Probleme met die speel van hierdie lêer? Sien mediahulp.\" onderaan die sjabloon te versteek. Moet nie by die eerste gebruik van die sjabloon op 'n bladsy gedoen word nie; by die daaropvolgende gebruike is dit opsioneel.", "type": "line", "example": "no" }, "pos": { "label": "Posisie", "description": "Tik \"left\" of \"center\" hier om die sjabloon se verstekposisie regs te verander.", "type": "line", "example": "left", "default": "right", "suggestedvalues": [ "left", "center", "right" ] }, "plain": { "label": "Sonder versiering?", "description": "Tik \"yes\" hier om die meeste versiering (die rand, die agtergrond, die ikoon en die hulpteks) sowel as die sweef en posisionering weg te laat vir 'n minimalistiese weergawe, sodat die sjabloon met die style-parameter self gestileer en geplaas kan word.", "type": "line", "example": "yes" }, "embed": { "label": "Vir inbedding?", "description": "Tik enige teks hier om die linker-, regter- en onderrand, die agtergrond, die ikoon, die hulpteks en die vulling weg te laat sodat die sjabloon in 'n inligtingskas gebruik kan word.", "type": "line", "example": "y" }, "style": { "label": "Eie CSS", "description": "Eie CSS vir die sjabloon.", "type": "content", "example": "float:none; clear:none" } }, "paramOrder": [ "header", "type", "image", "filename", "title", "description", "start", "length", "play", "help", "pos", "plain", "embed", "style" ] } </templatedata> == Sien ook == * {{Sj|Audio}} vir klank binne-in 'n sin, soos 'n uitspraak * {{Sj|Video}} <includeonly>{{Sandput ander|| [[Kategorie:Oudiosjablone]] }}</includeonly> 19knfr3jpgry8xic1sdbo78rrdlyyog 14 470762 2979263 2026-10-15T22:24:54Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '{{Versteekte kategorie}}' 2979263 wikitext text/x-wiki {{Versteekte kategorie}} d65yxcjy5mr1bvdb53uzx2c5tilgynt 828 470763 2979272 2026-10-15T22:54:40Z Pynappel 70858 Herfaktoriseer uit [[Module:Luister]] 2979272 Scribunto text/plain -- Hierdie module bou 'n Afrikaanse koppelvlak vir 'n module wat Engelse -- parametername verwag, soos die modules wat van en.wikipedia ingevoer word. -- -- 'n Koppelvlakmodule word dan net data. Vergelyk [[Module:Luister]]: -- -- return require('Module:Parametervertaling').koppelvlak{ -- module = 'Module:Listen', -- names = { ['lêernaam'] = 'filename', titel = 'title' }, -- values = { type = { musiek = 'music' } }, -- } -- -- en die sjabloon roep {{#invoke:Luister|main}}. -- -- Wat die vertaling doen: -- -- * 'n Naam in 'names' word na sy Engelse eweknie vertaal. 'n Naam wat nie -- daar staan nie, gaan onveranderd deur, sodat bladsye wat die sjabloon -- al met Engelse parameters roep, bly werk, en sodat 'n nuwe parameter in -- die teikenmodule dadelik beskikbaar is. -- * 'n Syfer agter 'n naam bly behou, dus word lêernaam2 filename2 en -- titel17 title17. Niks hoef geenumereer te word nie. -- * 'n Waarde word net vertaal as 'values' 'n kaart vir daardie parameter -- het, want baie modules vergelyk waardes letterlik (plain == 'yes'). -- Die opsoek is nie kassensitief nie en 'n onbekende waarde gaan -- onveranderd deur, sodat die Engelse waardes ook werk. -- * Waar albei spellings dieselfde slot vul, wen die Afrikaanse een. -- * Leë waardes word weggelaat, soos die meeste modules se main() dit doen. local checkType = require('libraryUtil').checkType local p = {} -- 'n Vertaalde naam wen bo 'n naam wat net deurgegee is. local DEURGEE, VERTAAL = 1, 2 local function gesorteerdeSleutels(args) -- Gesorteer, sodat die uitkoms nie van pairs() se orde afhang wanneer -- dieselfde slot twee keer gevul word nie. local sleutels = {} for sleutel in pairs(args) do if type(sleutel) == 'string' then sleutels[#sleutels + 1] = sleutel end end table.sort(sleutels) return sleutels end -- Vertaal 'n tabel argumente volgens 'spec' en gee 'n nuwe tabel terug. function p.vertaal(spec, args) checkType('vertaal', 1, spec, 'table') checkType('vertaal', 2, args, 'table') local names = spec.names or {} local values = spec.values or {} local uit, rang = {}, {} for _, sleutel in ipairs(gesorteerdeSleutels(args)) do local waarde = args[sleutel] if waarde ~= nil then waarde = tostring(waarde):match('^%s*(.-)%s*$') end if waarde ~= nil and (waarde ~= '' or spec.hou_leeg) then local naam, syfer = sleutel:match('^(.-)(%d*)$') local engels = names[naam] naam = engels or naam -- Party modules, Module:Listen onder hulle, oorskryf filename1 met -- die ongenommerde filename, waardeur 'n eerste item wat as -- lêernaam1 gegee is, stilweg verlore gaan. Vou die 1 dan in die -- ongenommerde naam in. if syfer == '1' and spec.eerste_is_ongenommer then syfer = '' end local slot = naam .. syfer local prioriteit = engels and VERTAAL or DEURGEE if not rang[slot] or prioriteit > rang[slot] then local kaart = values[naam] if kaart then waarde = kaart[mw.ustring.lower(waarde)] or waarde end uit[slot] = waarde rang[slot] = prioriteit end end end return uit end -- Bou 'n koppelvlakmodule met main(frame), _main(args) en vertaal(args). function p.koppelvlak(spec) checkType('koppelvlak', 1, spec, 'table') local teiken = spec.module if type(teiken) == 'string' then teiken = require(teiken) end if type(teiken) ~= 'table' then error("koppelvlak: 'module' moet 'n modulenaam of 'n moduletabel wees", 2) end local funksie = spec.funksie or '_main' if type(funksie) == 'string' then funksie = teiken[funksie] end if type(funksie) ~= 'function' then error(string.format( "koppelvlak: die teikenmodule het nie die funksie '%s' wat 'n tabel neem nie", tostring(spec.funksie or '_main') ), 2) end local m = {} function m.vertaal(args) return p.vertaal(spec, args) end function m._main(args) return funksie(p.vertaal(spec, args)) end function m.main(frame) return m._main(frame:getParent().args) end return m end return p 9r4tc09k4ex2q8ctq1a3uze72yl00zd 2979290 2979272 2026-10-15T23:29:49Z Pynappel 70858 2979290 Scribunto text/plain -- Hierdie module bou 'n Afrikaanse koppelvlak vir 'n module wat Engelse -- parametername verwag, soos die modules wat van en.wikipedia ingevoer word. -- Die ingevoerde module bly dan woordeliks soos en.wikipedia se weergawe, wat -- dit maklik hou om die twee te vergelyk. -- -- 'n Koppelvlakmodule word so net data. Vergelyk [[Module:Luister]]: -- -- return require('Module:Parametervertaling').koppelvlak{ -- module = 'Module:Listen', -- names = { ['lêernaam'] = 'filename', titel = 'title' }, -- values = { type = { musiek = 'music' } }, -- } -- -- en die sjabloon roep {{#invoke:Luister|main}}. -- -- Let wel: hierdie module vertaal net parametername en -waardes. Teks wat 'n -- module aan 'n leser wys, soos opskrifte en kategoriename, hoort nie hier nie; -- 'n module soos [[Module:Documentation]] hou daardie stringe in sy eie -- /config-subblad. -- -- Wat die vertaling doen: -- -- * 'n Naam in 'names' word na sy Engelse eweknie vertaal. 'n Naam wat nie -- daar staan nie, gaan onveranderd deur, sodat bladsye wat die sjabloon -- al met Engelse parameters roep, bly werk, en sodat 'n nuwe parameter in -- die teikenmodule dadelik beskikbaar is. -- * 'n Syfer agter 'n naam bly behou, dus word lêernaam2 filename2 en -- titel17 title17. Niks hoef geenumereer te word nie. -- * 'n Waarde word net vertaal as 'values' 'n kaart vir daardie parameter -- het, want baie modules vergelyk waardes letterlik (plain == 'yes'). -- Die opsoek is nie kassensitief nie en 'n onbekende waarde gaan -- onveranderd deur, sodat die Engelse waardes ook werk. -- * Waar albei spellings dieselfde slot vul, wen die Afrikaanse een. -- * Leë waardes word weggelaat, soos die meeste modules se main() dit doen, -- behalwe vir die parameters wat 'hou_leeg' noem. local checkType = require('libraryUtil').checkType local p = {} -- 'n Vertaalde naam wen bo 'n naam wat net deurgegee is. local DEURGEE, VERTAAL = 1, 2 local function gesorteerdeSleutels(args) -- Gesorteer, sodat die uitkoms nie van pairs() se orde afhang wanneer -- dieselfde slot twee keer gevul word nie. local sleutels = {} for sleutel in pairs(args) do if type(sleutel) == 'string' then sleutels[#sleutels + 1] = sleutel end end table.sort(sleutels) return sleutels end -- Of 'n leë waarde vir dié parameter behou moet word. 'hou_leeg' is óf true -- vir almal, óf 'n lys of versameling van Engelse parametername. Party modules -- gee aan 'n leë waarde 'n eie betekenis: in Module:Documentation onderdruk -- 'heading=' die opskrif, so 'n leë waarde daar mag nie weggegooi word nie. local function houLeeg(spec, naam) local hou = spec.hou_leeg if hou == true then return true elseif type(hou) == 'table' then if hou[naam] then return true end for _, sleutel in ipairs(hou) do if sleutel == naam then return true end end end return false end -- Vertaal 'n tabel argumente volgens 'spec' en gee 'n nuwe tabel terug. function p.vertaal(spec, args) checkType('vertaal', 1, spec, 'table') checkType('vertaal', 2, args, 'table') local names = spec.names or {} local values = spec.values or {} local uit, rang = {}, {} for _, sleutel in ipairs(gesorteerdeSleutels(args)) do local waarde = args[sleutel] if waarde ~= nil then waarde = tostring(waarde):match('^%s*(.-)%s*$') local naam, syfer = sleutel:match('^(.-)(%d*)$') local engels = names[naam] naam = engels or naam -- Party modules, Module:Listen onder hulle, oorskryf filename1 met -- die ongenommerde filename, waardeur 'n eerste item wat as -- lêernaam1 gegee is, stilweg verlore gaan. Vou die 1 dan in die -- ongenommerde naam in. if syfer == '1' and spec.eerste_is_ongenommer then syfer = '' end if waarde ~= '' or houLeeg(spec, naam) then local slot = naam .. syfer local prioriteit = engels and VERTAAL or DEURGEE if not rang[slot] or prioriteit > rang[slot] then local kaart = values[naam] if kaart then waarde = kaart[mw.ustring.lower(waarde)] or waarde end uit[slot] = waarde rang[slot] = prioriteit end end end end return uit end -- Bou 'n koppelvlakmodule met main(frame), _main(args) en vertaal(args). function p.koppelvlak(spec) checkType('koppelvlak', 1, spec, 'table') local teiken = spec.module if type(teiken) == 'string' then teiken = require(teiken) end if type(teiken) ~= 'table' then error("koppelvlak: 'module' moet 'n modulenaam of 'n moduletabel wees", 2) end local funksie = spec.funksie or '_main' if type(funksie) == 'string' then funksie = teiken[funksie] end if type(funksie) ~= 'function' then error(string.format( "koppelvlak: die teikenmodule het nie die funksie '%s' wat 'n tabel neem nie", tostring(spec.funksie or '_main') ), 2) end local m = {} function m.vertaal(args) return p.vertaal(spec, args) end function m._main(args) return funksie(p.vertaal(spec, args)) end function m.main(frame) -- Albei bronne, want 'n stelselboodskap kan die module regstreeks met -- {{#invoke:...|main|_content=...}} roep, sonder 'n sjabloon tussenin. -- Argumente wat aan die #invoke self gegee is, wen. local args = {} local ouer = frame:getParent() if ouer then for sleutel, waarde in pairs(ouer.args) do args[sleutel] = waarde end end for sleutel, waarde in pairs(frame.args) do args[sleutel] = waarde end return m._main(args) end return m end return p 6z5pi3suu85iudfhr6v8wnt9z031p9u 828 470764 2979274 2026-10-15T23:05:22Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '{{Lua|Module:File link|Module:TableTools|Module:Side box|Module:If preview}} Hierdie module gebruik die styleblad [[Module:Listen/styles.css]]. Hierdie module implementeer {{Sj|Listen}}, en deur [[Module:Luister]] ook {{Sj|Luister}}. == Gebruik uit wikiteks == Hierdie module kan nie direk uit wikiteks gebruik word nie. Dit werk net deur die sjablone {{Sj|Listen}}, wat Engelse parametername neem, en {{Sj|Luister}}, wat Afrikaanse name neem. Sien daardie sjablone se...' 2979274 wikitext text/x-wiki {{Lua|Module:File link|Module:TableTools|Module:Side box|Module:If preview}} Hierdie module gebruik die styleblad [[Module:Listen/styles.css]]. Hierdie module implementeer {{Sj|Listen}}, en deur [[Module:Luister]] ook {{Sj|Luister}}. == Gebruik uit wikiteks == Hierdie module kan nie direk uit wikiteks gebruik word nie. Dit werk net deur die sjablone {{Sj|Listen}}, wat Engelse parametername neem, en {{Sj|Luister}}, wat Afrikaanse name neem. Sien daardie sjablone se dokumentasie vir die parameters. == Gebruik uit Lua-modules == Om hierdie module uit ander Lua-modules te gebruik, laai dit eers. <syntaxhighlight lang="lua"> local mListen = require('Module:Listen') </syntaxhighlight> Daarna kan die luisterboks met die <code>_main</code>-funksie geskep word. <syntaxhighlight lang="lua"> mListen._main(args) </syntaxhighlight> Die veranderlike <var>args</var> moet 'n tabel wees wat die argumente bevat wat aan die module gegee word. Sien {{Sj|Listen}} se dokumentasie vir die verskillende argumente wat gegee kan word en hoe elkeen die module se uitset raak. [[Module:Luister]] is so 'n gebruiker: dit vertaal Afrikaanse parametername en -waardes na die Engelse name wat hierdie module verwag, en gee die resultaat aan <code>_main</code> deur. Die naam en die gedrag van <code>_main</code> moet dus behou word wanneer hierdie module van en.wikipedia bygewerk word. == Sporings- en instandhoudingskategorieë == * {{Clc|Artikels met hAudio-mikroformate}} * {{Clc|Artikels met leë Luister-sjablone}} * {{Clc|Luister-sjabloon met plain-parameter}} lbhdrnz2u339hxpq6xwu2mmlv6np3ea 8 470765 2979275 2026-10-15T23:09:41Z Pynappel 70858 Gee dokumentasie op modulebladsye 'n raam en groen agtergrond 2979275 wikitext text/x-wiki {{#invoke:documentation|main|_content={{ {{#invoke:documentation|contentTitle}}}}|{{#ifexist:{{FULLPAGENAME}}/doc|{{FULLPAGENAME}}/doc|{{NAMESPACE}}:{{BASEPAGENAME}}/doc}}}} <span id="code"></span> 7fplmorpk9twqzsrrycdt42w0z1q962 828 470766 2979278 2026-10-15T23:12:06Z Pynappel 70858 Pynappel het bladsy [[Module:Dokumentasie]] na [[Module:Documentation]] geskuif: Hou bronkode in Engels sodat dit makliker is om in stand te hou 2979278 Scribunto text/plain return require [[Module:Documentation]] h2bh8w02affiz0yow0cvjg6ggwmcg7f 2979288 2979278 2026-10-15T23:28:16Z Pynappel 70858 Vertaal parameters 2979288 Scribunto text/plain -- Die Afrikaanse koppelvlak vir [[Module:Documentation]], wat -- {{Dokumentasie}} implementeer. [[Module:Documentation]] bly woordeliks -- en.wikipedia se weergawe, sodat die twee maklik vergelyk kan word; die -- Afrikaanse teks wat 'n leser sien, kom uit -- [[Module:Documentation/config]], en die Afrikaanse parametername kom hier. return require('Module:Parametervertaling').koppelvlak{ module = 'Module:Documentation', names = { ['inhoud'] = 'content', ['opskrif'] = 'heading', ['opskrifstyl'] = 'heading-style', ['beeld'] = 'image', ['skakelboks'] = 'link box', ['blad'] = 'page', ['vooraflaai'] = 'preload', ['teks'] = 'text', }, -- Module:Documentation vergelyk dié waarde letterlik: linkBox == 'off'. values = { ['link box'] = { af = 'off', geen = 'off' }, }, -- 'n Leë heading= onderdruk die opskrif, so dié een leë waarde moet -- behou word; Module:Documentation se eie valueFunc maak dieselfde -- uitsondering. hou_leeg = { 'heading' }, } 7a2isiznk8iucdm86lsl1qgdtx2cobq 828 470767 2979280 2026-10-15T23:12:06Z Pynappel 70858 Pynappel het bladsy [[Module:Dokumentasie/config]] na [[Module:Documentation/config]] geskuif: Hou bronkode in Engels sodat dit makliker is om in stand te hou 2979280 Scribunto text/plain return require [[Module:Documentation/config]] obw64bg026gvkljcl93g0dcqgjj9hrj 828 470768 2979282 2026-10-15T23:12:06Z Pynappel 70858 Pynappel het bladsy [[Module:Dokumentasie/config/doc]] na [[Module:Documentation/config/doc]] geskuif: Hou bronkode in Engels sodat dit makliker is om in stand te hou 2979282 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[Module:Documentation/config/doc]] 7fgfvhxxc7fhlmz6akb1xv3pfnx3s7g 828 470769 2979284 2026-10-15T23:12:06Z Pynappel 70858 Pynappel het bladsy [[Module:Dokumentasie/toetsgevalle]] na [[Module:Documentation/toetsgevalle]] geskuif: Hou bronkode in Engels sodat dit makliker is om in stand te hou 2979284 Scribunto text/plain return require [[Module:Documentation/toetsgevalle]] 9zneco0dc9nnq1buaim9zksqejnywws 829 470770 2979286 2026-10-15T23:12:06Z Pynappel 70858 Pynappel het bladsy [[Module talk:Dokumentasie/toetsgevalle]] na [[Module talk:Documentation/toetsgevalle]] geskuif: Hou bronkode in Engels sodat dit makliker is om in stand te hou 2979286 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[Module talk:Documentation/toetsgevalle]] r2b54gh8p9xo2o54rn2jg9wvq23wijc 8 470771 2979287 2026-10-15T23:15:15Z Pynappel 70858 Werk by uit Engels 2979287 wikitext text/x-wiki {{#invoke:documentation|nonexistent|_content={{ {{#invoke:documentation|contentTitle}}}}}} k0diz3djp7h5ii35up05t7cttpbb5z9 828 470772 2979291 2026-10-15T23:31:51Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '/* {{pp|small=yes}} */ .documentation, .documentation-metadata { border: 1px solid var( --border-color-base, #a2a9b1 ); background-color: #ecfcf4; color:inherit; clear: both; } .documentation { margin: 1em 0 0 0; padding: 1em; } .documentation-metadata { margin: 0.2em 0; /* same margin left-right as .documentation */ font-style: italic; padding: 0.4em 1em; /* same padding left-right as .documentation */ } .documentation-startbox { padding-bottom:...' 2979291 sanitized-css text/css /* {{pp|small=yes}} */ .documentation, .documentation-metadata { border: 1px solid var( --border-color-base, #a2a9b1 ); background-color: #ecfcf4; color:inherit; clear: both; } .documentation { margin: 1em 0 0 0; padding: 1em; } .documentation-metadata { margin: 0.2em 0; /* same margin left-right as .documentation */ font-style: italic; padding: 0.4em 1em; /* same padding left-right as .documentation */ } .documentation-startbox { padding-bottom: 3px; border-bottom: 1px solid var( --border-color-base, #a2a9b1 ); margin-bottom: 1ex; } .documentation-heading { font-weight: bold; font-size: 125%; } body.skin-minerva .documentation-startbox .mw-editsection-like a, body.skin-timeless .documentation-startbox .mw-editsection-like a { display: inline-block; margin-left: 0.3em; margin-right: 0.3em; } .documentation-clear { /* Don't want things to stick out where they shouldn't. */ clear: both; } .documentation-toolbar { font-style: normal; font-size: 85%; } @media screen { html.skin-theme-clientpref-night .documentation, html.skin-theme-clientpref-night .documentation-metadata { background-color: #0b1e1c; } } @media screen and ( prefers-color-scheme: dark ) { html.skin-theme-clientpref-os .documentation, html.skin-theme-clientpref-os .documentation-metadata { background-color: #0b1e1c; } } ohekqp4ao232tow40gho8bknn5qdpvd 828 470773 2979294 2026-10-15T23:47:04Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '{{Gebruik in stelselboodskappe|in [[MediaWiki:Scribunto-doc-page-show]], in [[MediaWiki:Scribunto-doc-page-does-not-exist]]}} {{Lua|Module:Documentation/config|Module:Arguments|Module:Message box|Module:Protection banner}} {{Gebruik TemplateStyles|Module:Documentation/styles.css}} {{Inligtingskas Lua | title = Documentation | description = Wys 'n groen boks met die dokumentasie van [[Wikipedia:Sjabloon|sjablone]], [[Wikipedia:Lua|Lua-modules]] of ander bladsye. | st...' 2979294 wikitext text/x-wiki {{Gebruik in stelselboodskappe|in [[MediaWiki:Scribunto-doc-page-show]], in [[MediaWiki:Scribunto-doc-page-does-not-exist]]}} {{Lua|Module:Documentation/config|Module:Arguments|Module:Message box|Module:Protection banner}} {{Gebruik TemplateStyles|Module:Documentation/styles.css}} {{Inligtingskas Lua | title = Documentation | description = Wys 'n groen boks met die dokumentasie van [[Wikipedia:Sjabloon|sjablone]], [[Wikipedia:Lua|Lua-modules]] of ander bladsye. | status = stable | dependencies = * [[Module:Documentation/config]] * [[Module:Arguments]] * [[Module:Message box]] * [[Module:Protection banner]] }} Hierdie module wys 'n groen boks met die dokumentasie van [[Wikipedia:Sjabloon|sjablone]], [[Wikipedia:Lua|Lua-modules]] of ander bladsye. Die sjabloon {{Sj|Dokumentasie}} roep dit. Die module se bronkode bly woordeliks soos en.wikipedia se weergawe, sodat die twee maklik vergelyk kan word. Al die Afrikaanse teks wat 'n leser sien, kom uit [[Module:Documentation/config]]. == Gewone gebruik == Vir die meeste doeleindes gebruik 'n mens {{Sj|Dokumentasie}}; sien daardie sjabloon se bladsy vir die gebruiksaanwysings en die parameters. == Gebruik in ander modules == Om hierdie module uit 'n ander Lua-module te gebruik, laai dit eers met <code>require</code>: <syntaxhighlight lang="lua"> local documentation = require('Module:Documentation').main </syntaxhighlight> Daarna kan dit eenvoudig met 'n tabel argumente geroep word. <syntaxhighlight lang="lua"> documentation{content = 'Sekere dokumentasie', ['link box'] = 'My eie skakelboks'} </syntaxhighlight> Sien [[Sjabloon:Dokumentasie/doc|die sjabloon se dokumentasie]] vir die gebruiksaanwysings en 'n lys van die parameters. == Oordra na ander wikis == Die module het 'n konfigurasielêer by [[Module:Documentation/config]] wat bedoel is om vertaling en oordrag na ander wikis maklik te maak. Sien die kodekommentaar op die konfigurasiebladsy vir aanwysings. Let ook daarop dat skakels na Wikipedia binne die konfigurasiestringe, dus iets soos <code><nowiki>[[Wikipedia:Sjabloondokumentasie|dokumentasie]]</nowiki></code>, na bladsye sal wys wat nie bestaan nie as die konfigurasie op 'n ander wiki staan. Verander dit, verwyder dit, of voeg die interwiki-voorvoegsel by, so: <code><nowiki>[[w:af:Wikipedia:Sjabloondokumentasie|dokumentasie]]</nowiki></code>. As jy enige vrae het, of 'n funksie nodig het wat nog nie bestaan nie, laat 'n boodskap by <span class="plainlinks">[https://en.wikipedia.org/wiki/Template_talk:Documentation Template talk:Documentation]</span><!-- dié skakel gebruik eksterne skakelsintaks omdat dit gebruikers van ander wikis na die Wikipedia-besprekingsblad moet stuur; 'n interne skakel sou net na hul eie plaaslike besprekingsblad wys --> om 'n ontwikkelaar se aandag te kry. Die boodskappe wat aangepas moet word om 'n dokumentasiesjabloon of -module bo-aan modulebladsye te wys, is [[MediaWiki:Scribunto-doc-page-show]] en [[MediaWiki:Scribunto-doc-page-does-not-exist]]. 6ttdnl2gv71kds4ny7zwmatrganhzsf 10 470774 2979295 2026-10-15T23:47:16Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '<includeonly>{{Ombox | type = content | image = [[Lêer:Ambox warning yellow.svg|40px|alt=Waarskuwing]] | text = Hierdie {{#if:{{{2|}}}|{{{2}}}|{{#switch:{{NAMESPACE}}|{{ns:Module}}=module|#default=sjabloon}}}} word {{#if:{{{1|}}}|{{{1}}}|in stelselboodskappe}} gebruik. Veranderinge daaraan kan dadelik op baie bladsye sigbaar wees, en 'n fout kan die koppelvlak van die wiki self raak. Toets groot veranderinge eers{{#ifexist:{{FULLPAGENAME}}/sandput| in die {{FUL...' 2979295 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Ombox | type = content | image = [[Lêer:Ambox warning yellow.svg|40px|alt=Waarskuwing]] | text = Hierdie {{#if:{{{2|}}}|{{{2}}}|{{#switch:{{NAMESPACE}}|{{ns:Module}}=module|#default=sjabloon}}}} word {{#if:{{{1|}}}|{{{1}}}|in stelselboodskappe}} gebruik. Veranderinge daaraan kan dadelik op baie bladsye sigbaar wees, en 'n fout kan die koppelvlak van die wiki self raak. Toets groot veranderinge eers{{#ifexist:{{FULLPAGENAME}}/sandput| in die [[{{FULLPAGENAME}}/sandput|sandput]]}}{{#ifexist:{{FULLPAGENAME}}/toetsgevalle| en die [[{{FULLPAGENAME}}/toetsgevalle|toetsgevalle]]}}, of bespreek hulle op die besprekingsblad, voordat jy hulle hier maak. }}</includeonly><noinclude> {{Dokumentasie}} </noinclude> rconla412uzhqmbp86djkd3b38wh3k6 2979301 2979295 2026-10-16T00:04:37Z Pynappel 70858 Gebruik module 2979301 wikitext text/x-wiki {{#invoke:High-use|main|1=|2={{{2|}}}|system={{#if:{{{1|}}}|{{{1}}}|in stelselboodskappe}}<noinclude>|nocat=true</noinclude>}}<noinclude> {{Dokumentasie}} </noinclude> 00n2kyatq2qkwesm3ubu4ps01ie9zn6 10 470775 2979296 2026-10-15T23:48:20Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '<includeonly>{{Ombox | type = notice | image = [[Lêer:Ambox current red.svg|40px|alt=]] | text = Hierdie {{#switch:{{NAMESPACE}}|{{ns:Module}}=module|#default=sjabloon}} gebruik [[mw:Help:TemplateStyles|TemplateStyles]]:{{#if:{{{1|}}}|<br />* [[{{{1}}}]]}}{{#if:{{{2|}}}|<br />* [[{{{2}}}]]}}{{#if:{{{3|}}}|<br />* [[{{{3}}}]]}}{{#if:{{{4|}}}|<br />* [[{{{4}}}]]}}{{#if:{{{5|}}}|<br />* [[{{{5}}}]]}} }}</includeonly><noinclude> {{Dokumentasie}} </noinclude>' 2979296 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Ombox | type = notice | image = [[Lêer:Ambox current red.svg|40px|alt=]] | text = Hierdie {{#switch:{{NAMESPACE}}|{{ns:Module}}=module|#default=sjabloon}} gebruik [[mw:Help:TemplateStyles|TemplateStyles]]:{{#if:{{{1|}}}|<br />* [[{{{1}}}]]}}{{#if:{{{2|}}}|<br />* [[{{{2}}}]]}}{{#if:{{{3|}}}|<br />* [[{{{3}}}]]}}{{#if:{{{4|}}}|<br />* [[{{{4}}}]]}}{{#if:{{{5|}}}|<br />* [[{{{5}}}]]}} }}</includeonly><noinclude> {{Dokumentasie}} </noinclude> 8uzs9ehh3x56hv9idqixf8cdfbvzh6e 2979298 2979296 2026-10-16T00:03:13Z Pynappel 70858 Gebruik module 2979298 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Uses TemplateStyles|main}}</includeonly><noinclude>{{Dokumentasie}} </noinclude> g70516v2ts0rz2iwmi4pgig6w0y1aky 10 470776 2979297 2026-10-15T23:49:22Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '{{Inligtingskas4 | bodyclass = infobox-lua | bodystyle = {{#ifeq: {{{styled|}}} | yes | border: 2px ridge #CAE1FF; width: 30em; padding-bottom: 0px; | <!-- niks --> }} {{{bodystyle|}}} | title = {{{title|{{PAGENAME}}}}} | above = {{#ifeq: {{{styled|}}} | yes | {{{name|{{SUBPAGENAME}}}}} | <!-- niks --> }} | titlestyle = {{#ifeq: {{{styled|}}} | yes | font-size: 0.95em; padding: 0px; margin: 0px | <!-- niks --> }} | abovestyle = {{#if...' 2979297 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas4 | bodyclass = infobox-lua | bodystyle = {{#ifeq: {{{styled|}}} | yes | border: 2px ridge #CAE1FF; width: 30em; padding-bottom: 0px; | <!-- niks --> }} {{{bodystyle|}}} | title = {{{title|{{PAGENAME}}}}} | above = {{#ifeq: {{{styled|}}} | yes | {{{name|{{SUBPAGENAME}}}}} | <!-- niks --> }} | titlestyle = {{#ifeq: {{{styled|}}} | yes | font-size: 0.95em; padding: 0px; margin: 0px | <!-- niks --> }} | abovestyle = {{#ifeq: {{{styled|}}} | yes | background:#83C5DA; padding: 3px 0px | <!-- niks --> }} | labelstyle = {{#ifeq: {{{styled|}}} | yes | background:#DFEFFF; padding: 0px 7px; vertical-align: middle | <!-- niks --> }} | datastyle = {{#ifeq: {{{styled|}}} | yes | padding: 5px 5px; | <!-- niks --> }} | image = {{{image|{{{beeld|}}}}}} | caption = {{{caption|{{{onderskrif|}}}}}} | label1 = Beskrywing | data1 = {{{description|{{{beskrywing|}}}}}} | label2 = Outeur(s) | data2 = {{{author|{{{outeur|}}}}}} | label3 = Kodebron | data3 = {{#if:{{{code|}}}|{{#ifeq:{{{code|}}}|{{{title|{{PAGENAME}}}}}||[[Module:{{{code|}}}]]}}}} | label4 = Status | data4 = {{#switch: {{lc:{{{status|}}}}} | pre-alpha | prealpha | pa | experimental | eksperimenteel = <div style="background-color:orangered;color:white;text-align:center;padding:3px;">Eksperimenteel</div> | alpha | a | alfa = <div style="background-color:orange;color:white;text-align:center;padding:3px;">Alfa</div> | beta | b = <div style="background-color:yellow;color:black;text-align:center;padding:3px;">Beta</div> | release | r | general | g | stable | stabiel | vrygestel = <div style="background-color:green;color:white;text-align:center;padding:3px;">Vrygestel</div> | broken | br | unstable | stukkend = <div style="background-color:red;color:white;text-align:center;padding:3px;">Stukkend</div> | deprecated | d | defunct | verouderd = <div style="background-color:darkred;color:white;text-align:center;padding:3px;">Verouderd</div> | #default = <div style="background-color:gray;color:white;text-align:center;padding:3px;">Onbekend</div> }} | label5 = Toetsgevallestatus | data5 = {{#ifexist:Module:{{{source|{{{title|{{PAGENAME}}}}}}}}/toetsgevalle|{{#switch:{{#invoke:{{{source|{{{title|{{PAGENAME}}}}}}}}/toetsgevalle|run|displayMode=enum}} | fail = <div style="background-color:red;color:white;text-align:center;padding:3px;">[[{{TALKPAGENAME:Module:{{{source|{{{title|{{PAGENAME}}}}}}}}/toetsgevalle}}|<span style="background-color:red;color:white;text-align:center;">Foute</span>]]</div> | skipped = <div style="background-color:gray;color:black;text-align:center;padding:3px;">[[{{TALKPAGENAME:Module:{{{source|{{{title|{{PAGENAME}}}}}}}}/toetsgevalle}}|<span style="background-color:gray;color:black;text-align:center;">Oorgeslaan</span>]]</div> | success = <div style="background-color:green;color:white;text-align:center;padding:3px;">[[{{TALKPAGENAME:Module:{{{source|{{{title|{{PAGENAME}}}}}}}}/toetsgevalle}}|<span style="background-color:green;color:white;text-align:center;">Geslaag</span>]]</div> | #default = <div style="background-color:gray;color:white;text-align:center;padding:3px;">Onbekend</div> }}}} | label6 = Weergawe | data6 = {{{version|{{{weergawe|}}}}}} | label7 = Bygewerk <!-- #time gee Engelse maandname op afwiki as die taal nie gegee word nie --> | data7 = {{#time:j F Y|{{{updated|{{REVISIONTIMESTAMP:Module:{{{source|{{{title|{{PAGENAME}}}}}}}}}}}}}|af}} ({{Tyd gelede|1={{{updated|{{REVISIONTIMESTAMP:Module:{{{source|{{{title|{{PAGENAME}}}}}}}}}}}}}}}) | label8 = Afhanklikhede | data8 = {{{dependencies|{{{afhanklikhede|}}}}}} | label9 = Omslae | data9 = {{{skins|{{{omslae|}}}}}} | label10 = Gebruik kode deur | data10 = {{{using code by|}}} | label11 = Lisensie | data11 = {{{license|{{{lisensie|}}}}}} | label12 = Ander erkenning | data12 = {{{other attribution|}}} }}<noinclude> {{Dokumentasie}} </noinclude> i8ktfy564j06d3cug2ixjnnydj234o2 828 470777 2979299 2026-10-16T00:03:44Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met 'local cfg = {} -- Don’t touch this line. -- Subpage blacklist: these subpages will not be categorized (except for the -- error category, which is always added if there is an error). -- For example “Template:Foo/doc” matches the `doc = true` rule, so it will have -- no categories. “Template:Foo” and “Template:Foo/documentation” match no rules, -- so they *will* have categories. All rules should be in the -- ['<subpage name>'] = true, -- format. cfg['...' 2979299 Scribunto text/plain local cfg = {} -- Don’t touch this line. -- Subpage blacklist: these subpages will not be categorized (except for the -- error category, which is always added if there is an error). -- For example “Template:Foo/doc” matches the `doc = true` rule, so it will have -- no categories. “Template:Foo” and “Template:Foo/documentation” match no rules, -- so they *will* have categories. All rules should be in the -- ['<subpage name>'] = true, -- format. cfg['subpage_blacklist'] = { ['doc'] = true, ['sandput'] = true, ['sandput2'] = true, ['toetsgevalle'] = true, } -- Sandbox title: if the stylesheet’s title is <template>/<stylesheet>.css, the -- stylesheet’s sandbox is expected to be at <template>/<sandbox_title>/<stylesheet>.css -- Set to nil to disable sandbox links. cfg['sandbox_title'] = 'sandput' -- Error category: this category is added if the module call contains errors -- (e.g. no stylesheet listed). A category name without namespace, or nil -- to disable categorization (not recommended). cfg['error_category'] = 'Gebruik TemplateStyles-sjablone met foute' -- Default category: this category is added if no custom category is specified -- in module/template call. A category name without namespace, or nil -- to disable categorization. cfg['default_category'] = 'Sjablone wat TemplateStyles gebruik' -- Protection conflict category: this category is added if the protection level -- of any stylesheet is lower than the protection level of the template. A category name -- without namespace, or nil to disable categorization (not recommended). cfg['protection_conflict_category'] = 'Sjablone wat TemplateStyles met \'n ander beskermingsvlak gebruik' -- Hierarchy of protection levels, used to determine whether one protection level is lower -- than another and thus should populate protection_conflict_category. No protection is treated as zero cfg['protection_hierarchy'] = { autoconfirmed = 1, extendedconfirmed = 2, templateeditor = 3, sysop = 4 } -- Padlock pattern: Lua pattern to search on protected stylesheets for, or nil -- to disable padlock check. cfg['padlock_pattern'] = '{{pp-' -- Missing padlock category: this category is added if a protected stylesheet -- doesn’t contain any padlock template (specified by the above Lua pattern). -- A category name without namespace (no nil allowed) if the pattern is not nil, -- unused (and thus may be nil) otherwise. cfg['missing_padlock_category'] = 'Sjablone wat TemplateStyles sonder slotte gebruik' -- Default subpage for the stylesheet if none is given cfg['default_subpage_name'] = 'styles.css' return cfg -- Don’t touch this line. sjzegt4arpbxeuj141sfpgk26usjcp0 828 470778 2979300 2026-10-16T00:04:02Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met 'local yesno = require('Module:Yesno') local mList = require('Module:List') local mTableTools = require('Module:TableTools') local mMessageBox = require('Module:Message box') local TNT = require('Module:TNT') local p = {} local function format(msg, ...) return TNT.format('I18n/Uses TemplateStyles', msg, ...) end local function getConfig() return mw.loadData('Module:Uses TemplateStyles/config') end local function makeEditSup(pageName) return string.format('<sup...' 2979300 Scribunto text/plain local yesno = require('Module:Yesno') local mList = require('Module:List') local mTableTools = require('Module:TableTools') local mMessageBox = require('Module:Message box') local TNT = require('Module:TNT') local p = {} local function format(msg, ...) return TNT.format('I18n/Uses TemplateStyles', msg, ...) end local function getConfig() return mw.loadData('Module:Uses TemplateStyles/config') end local function makeEditSup(pageName) return string.format('^{&lbrack;[[Special:Edit/%s|e]]&rbrack;}', pageName) end -- Build just the "(sandbox)" suffix using the i18n message, without duplicating the main link. local function makeSandboxSuffix(tsSandboxPrefixed) -- i18n message is: "$1 ([[$2|sandbox]])" -- Passing empty $1 yields " ([[:...|sandbox]])" -> trim leading whitespace to get "(sandbox)" portion. local s = format('sandboxlink', '', ':' .. tsSandboxPrefixed) return (s:gsub('^%s+', '')) end local function renderBox(tStyles) local boxArgs = { type = 'notice', small = true, image = string.format('[[File:Farm-Fresh css add.svg|32px|alt=%s]]', format('logo-alt')) } if #tStyles < 1 then boxArgs.text = string.format('<strong class="error">%s</strong>', format('error-emptylist')) else local cfg = getConfig() local tStylesLinks = {} for i, ts in ipairs(tStyles) do local viewLink = string.format('[[:%s]]', ts) local editSup = makeEditSup(ts) local out = viewLink .. editSup -- Optional sandbox link + sandbox edit link local tsTitle = mw.title.new(ts) if tsTitle and cfg['sandbox_title'] then local tsSandboxTitle = mw.title.new(string.format( '%s:%s/%s/%s', tsTitle.nsText, tsTitle.baseText, cfg['sandbox_title'], tsTitle.subpageText )) if tsSandboxTitle and tsSandboxTitle.exists then local sandboxSuffix = makeSandboxSuffix(tsSandboxTitle.prefixedText) local sandboxEditSup = makeEditSup(tsSandboxTitle.prefixedText) out = out .. ' ' .. sandboxSuffix .. ' ' .. sandboxEditSup end end tStylesLinks[i] = out end local tStylesList = mList.makeList('bulleted', tStylesLinks) boxArgs.text = format( mw.title.getCurrentTitle():inNamespaces(828, 829) and 'header-module' or 'header-template' ) .. '\n' .. tStylesList end return mMessageBox.main('mbox', boxArgs) end local function renderTrackingCategories(args, tStyles, titleObj) if yesno(args.nocat) then return '' end local cfg = getConfig() local cats = {} -- Error category if #tStyles < 1 and cfg['error_category'] then cats[#cats + 1] = cfg['error_category'] end -- TemplateStyles category titleObj = titleObj or mw.title.getCurrentTitle() if (titleObj.namespace == 10 or titleObj.namespace == 828) and not cfg['subpage_blacklist'][titleObj.subpageText] then local category = args.category or cfg['default_category'] if category then cats[#cats + 1] = category end if not yesno(args.noprotcat) and (cfg['protection_conflict_category'] or cfg['padlock_pattern']) then local currentProt = titleObj.protectionLevels["edit"] and titleObj.protectionLevels["edit"][1] or nil local addedLevelCat = false local addedPadlockCat = false for _, ts in ipairs(tStyles) do local tsTitleObj = mw.title.new(ts) local tsProt = tsTitleObj.protectionLevels["edit"] and tsTitleObj.protectionLevels["edit"][1] or nil if cfg['padlock_pattern'] and tsProt and not addedPadlockCat then local content = tsTitleObj:getContent() if not content:find(cfg['padlock_pattern']) then cats[#cats + 1] = cfg['missing_padlock_category'] addedPadlockCat = true end end if cfg['protection_conflict_category'] and currentProt and tsProt ~= currentProt and not addedLevelCat then currentProt = cfg['protection_hierarchy'][currentProt] or 0 tsProt = cfg['protection_hierarchy'][tsProt] or 0 if tsProt < currentProt then addedLevelCat = true cats[#cats + 1] = cfg['protection_conflict_category'] end end end end end for i, cat in ipairs(cats) do cats[i] = string.format('[[Category:%s]]', cat) end return table.concat(cats) end function p._main(args) local cfg = getConfig() if #args == 0 then local prefixed = mw.title.getCurrentTitle().prefixedText prefixed = prefixed:gsub("/doc", "") args[1] = prefixed .. "/" .. cfg["default_subpage_name"] end local tStyles = mTableTools.compressSparseArray(args) local box = renderBox(tStyles) local trackingCategories = renderTrackingCategories(args, tStyles) return box .. trackingCategories end function p.main(frame) local origArgs = frame:getParent().args local args = {} for k, v in pairs(origArgs) do v = v:match('^%s*(.-)%s*$') if v ~= '' then args[k] = v end end return p._main(args) end return p fzxzfes95mnfacwuhc6k9zeaixdtemr 828 470779 2979302 2026-10-16T00:04:55Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met 'require('strict') local p = {} local getArgs = require('Module:Arguments').getArgs local _fetch = require('Module:Transclusion_count')._fetch -- _fetch looks at the 'demo' argument local yesno = require('Module:Yesno') local lang_obj = mw.getContentLanguage() -- this here because the language object is used multiple places in the module local large_count_cutoff = 100000 local approx_num_total_pages = 450000 local user_subpage_info_page = 'Wikipedia:Gebruikersbla...' 2979302 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} local getArgs = require('Module:Arguments').getArgs local _fetch = require('Module:Transclusion_count')._fetch -- _fetch looks at the 'demo' argument local yesno = require('Module:Yesno') local lang_obj = mw.getContentLanguage() -- this here because the language object is used multiple places in the module local large_count_cutoff = 100000 local approx_num_total_pages = 450000 local user_subpage_info_page = 'Wikipedia:Gebruikersblad' local sandbox_module_page = 'Wikipedia:Gebruikersblad' local system_messages_cat = 'Bladsye wat in stelselboodskappe gebruik word en beskerming nodig het' local sandbox_word = 'sandput' local testcases_word = 'toetsgevalle' local doc_word = 'doc' local function count_from_args(args) if tonumber(args.count) then -- check if function has already been used return tonumber(args.count) -- early exit if so end local count if yesno(args['fetch']) ~= false then count = _fetch(args) -- fetch transclusion count end -- use explicitly-provided count when fetch fails if count == nil and args[1] ~= nil and args[1] ~= '' then -- convert local language number string to a number understandable by Lua count = mw.ustring.gsub(args[1], '+$', '') count = lang_obj:parseFormattedNumber(args[1]) end -- in case someone writes a non-positive number if count and count > 0 then return count end return nil end -- Actions if there is a large (greater than or equal to 100,000) transclusion count local function risk_boolean(args) if args.risk == true or args.risk == false then return args.risk elseif args[1] == 'risk' then return true else local count = count_from_args(args) if count and count >= large_count_cutoff then return true end end return false end -- function retained for backwards compatibility function p._risk(args) return risk_boolean(args) and 'risk' or '' end -- function retained for backwards compatibility function p.risk(frame) return p._risk(getArgs(frame)) end -- count and no_percent arguments retained for backwards compatibility function p._num(args, count, no_percent) if count == nil then count = count_from_args(args) end args.count = count args.risk = risk_boolean(args) -- Build output string local return_value = '' if args.count == nil and args.risk then return 'a very large number of' elseif args.count == nil then return 'many' else -- Use 2 significant figures for smaller numbers and 3 for larger ones local sigfig = 2 if args.count >= large_count_cutoff then sigfig = 3 end -- Prepare to round to appropriate number of sigfigs local f = math.floor(math.log10(args.count)) - sigfig + 1 -- Round and insert 'approximately' or '+' when appropriate if yesno(args[2]) == true or (type(args[1]) == 'string' and (mw.ustring.sub(args[1], -1) == '+')) then -- Round down return_value = string.format('%s+', lang_obj:formatNum(math.floor( (args.count / 10^(f)) ) * (10^(f))) ) else -- Round to nearest return_value = string.format('approximately&#x20;%s', lang_obj:formatNum(math.floor( (args.count / 10^(f)) + 0.5) * (10^(f))) ) end -- Insert percentage of pages if that is likely to be >= 1% and when |no-percent= not set to yes no_percent = yesno(no_percent or args['no-percent']) if args.count and args.count >= approx_num_total_pages/100 and not no_percent then local num_total_pages = mw.getCurrentFrame():callParserFunction('NUMBEROFPAGES', 'R') local total_percent = math.floor( ( ( args.count/num_total_pages ) * 100) + 0.5) if total_percent >= 1 then return_value = string.format('%s&#x20;bladsye, of ongeveer %s%% van alle', return_value, total_percent) end end end return return_value end -- used by [[Template:Stub documentation]] and other pages -- count argument retained for backwards compatibility function p.num(frame, count) return p._num(getArgs(frame), count) end -- count argument retained for backwards compatibility function p._text(args, count) --[=[ Only show the information about how this template gets updated if someone is actually editing the page and maybe trying to update the count. ]=] local bot_text = (mw.getCurrentFrame():preprocess('{{REVISIONID}}') == '') and ("\n\n----\n'''Voorskouboodskap''':" .. ' Die transklusietelling word outomaties bygewerk ([[Sjabloon:Hoë gebruik/doc|sien die dokumentasie]]).') or '' if count == nil then count = count_from_args(args) end args.count = count args.risk = risk_boolean(args) -- trim /doc, /sandbox and /testcases local title = args.title or (args.demo and args.demo ~= '' and mw.title.new(args.demo, 'Template')) or mw.title.getCurrentTitle() if title.subpageText == doc_word or title.subpageText == sandbox_word or title.subpageText == testcases_word then title = title.basePageTitle end -- use /testcases of base template local testcases_page = mw.title.new(title.prefixedText .. '/' .. testcases_word) -- exists is expensive while testcases_page.basePageTitle.isSubpage and not testcases_page.exists do testcases_page = mw.title.new(testcases_page.basePageTitle.basePageTitle.prefixedText .. '/' .. testcases_word) end local systemMessages = (args['system'] or '') ~= '' -- This retrieves the project URL automatically to simplify localization. local templateCount = ('op [https://linkcount.toolforge.org/?project=%s&page=%s#transclusions %s bladsye]'):format( title:fullUrl():gsub('//(.-)/.*', '%1'), mw.uri.encode(title.fullText), p._num(args)) local used_on_text = "'''Hierdie " .. (title:inNamespace('Module') and 'Lua-module' or 'sjabloon') .. ' word ' if systemMessages then used_on_text = used_on_text .. args['system'] .. ((args.count and args.count > 2000) and (" gebruik''', en " .. templateCount) or (" gebruik'''")) else used_on_text = used_on_text .. templateCount .. " gebruik'''" end local sandbox_text = ('%s se [[%s/sandput|/sandput]]- of [[%s|/toetsgevalle]]-subbladsye, of in jou eie [[%s]]. '):format( title:inNamespace('Module') and 'module' or 'sjabloon', title.fullText, testcases_page.fullText, title:inNamespace('Module') and (sandbox_module_page .. '|gebruikersubblad') or (user_subpage_info_page .. '|gebruikersubblad') ) local infoArg = args['info'] ~= '' and args['info'] if (systemMessages or args.risk) then local info = '.' if systemMessages then info = info .. '<br />Veranderinge daaraan kan dadelik veranderinge aan ' .. mw.site.namespaces.Project.name .. ' se gebruikerskoppelvlak veroorsaak.' end if infoArg then info = info .. '<br />' .. infoArg end sandbox_text = info .. '<br /> Om groot ontwrigting' .. (args.count and args.count >= large_count_cutoff and ' en serwerlas' or '') .. -- should this use args.risk? ' te vermy, toets enige veranderinge eers in ' .. sandbox_text .. 'Die getoetste veranderinge kan dan in een wysiging op hierdie bladsy gesit word. ' else sandbox_text = (infoArg and ('.<br />' .. infoArg .. ' V') or ' en v') .. 'eranderinge kan wyd opgemerk word. Toets veranderinge in ' .. sandbox_text end local discussion_text = systemMessages and 'Bespreek veranderinge asseblief ' or 'Oorweeg dit om veranderinge ' if args[2] ~= nil and args[2] ~= '' and yesno(args[2]) == nil then discussion_text = string.format('%sby [[%s]]', discussion_text, args[2]) else discussion_text = string.format('%sop die [[%s|besprekingsblad]]', discussion_text, title.talkPageTitle.fullText) end return used_on_text .. sandbox_text .. discussion_text .. (systemMessages and ' voordat jy hulle deurvoer.' or ' te bespreek voordat jy hulle deurvoer.') .. bot_text end -- used by [[Template:R from high-use template]] -- count argument retained for backwards compatibility function p.text(frame, count) return p._text(getArgs(frame), count) end -- nocat argument retained for backwards compatibility function p._main(args, nocat) args.count = count_from_args(args) args.risk = risk_boolean(args) args.title = (args.demo and args.demo ~= '' and mw.title.new(args.demo, 'Template')) or mw.title.getCurrentTitle() local image = 'Ambox warning yellow.svg' local type_param = 'style' local epilogue = '' if args['system'] and args['system'] ~= '' then image = 'Ambox important.svg' type_param = 'content' if yesno(nocat or args['nocat']) ~= true and not args.title.isRedirect then local protection_action = (args.title:inNamespace('File') and 'upload') or 'edit' local protection_level = require('Module:Effective protection level')._main(protection_action, args.title.fullText) if protection_level ~= 'sysop' and protection_level ~= 'templateeditor' and protection_level ~= 'interfaceadmin' then epilogue = mw.getCurrentFrame():expandTemplate { title = 'Sandput ander', args = { [2] = '[[Category:' .. system_messages_cat .. ']]' } } end end elseif args.risk then image = 'Ambox warning orange.svg' type_param = 'content' end image = '[[Lêer:' .. image .. '|40px|alt=Waarskuwing|link=]]' if args['form'] == 'editnotice' then return mw.getCurrentFrame():expandTemplate{ title = 'editnotice', args = { ['image'] = image, ['text'] = p._text(args), ['expiry'] = (args['expiry'] or '') } } .. epilogue else return require('Module:Message box').main('ombox', { type = type_param, image = image, text = p._text(args), expiry = (args['expiry'] or '') }) .. epilogue end end function p.main(frame) return p._main(getArgs(frame)) end return p kx9y2w6g92jjo0r4d190rw2anmap0f7 828 470780 2979303 2026-10-16T00:05:26Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met 'local p = {} function p._fetch(args) local template = nil local return_value = nil -- Use demo parameter if it exists, otherwise use current template name local namespace = mw.title.getCurrentTitle().namespace if args["demo"] and args["demo"] ~= "" then template = mw.ustring.gsub(args["demo"],"^[Tt]emplate:","") elseif namespace == 10 then -- Template namespace template = mw.title.getCurrentTitle().text elseif namespace == 828 then -- Module namespace...' 2979303 Scribunto text/plain local p = {} function p._fetch(args) local template = nil local return_value = nil -- Use demo parameter if it exists, otherwise use current template name local namespace = mw.title.getCurrentTitle().namespace if args["demo"] and args["demo"] ~= "" then template = mw.ustring.gsub(args["demo"],"^[Tt]emplate:","") elseif namespace == 10 then -- Template namespace template = mw.title.getCurrentTitle().text elseif namespace == 828 then -- Module namespace template = (mw.site.namespaces[828].name .. ":" .. mw.title.getCurrentTitle().text) end -- If in template or module namespace, look up count in /data if template ~= nil then namespace = mw.title.new(template, "Template").namespace if namespace == 10 or namespace == 828 then template = mw.ustring.gsub(template, "/doc$", "") -- strip /doc from end template = mw.ustring.gsub(template, "/sandbox$", "") -- strip /sandbox from end local index = mw.ustring.sub(mw.title.new(template).text,1,1) local status, data = pcall(function () return(mw.loadData('Module:Transclusion_count/data/' .. (mw.ustring.find(index, "%a") and index or "other"))) end) if status then return_value = tonumber(data[mw.ustring.gsub(template, " ", "_")]) end end end -- If database value doesn't exist, use value passed to template if return_value == nil and args[1] ~= nil then local arg1=mw.ustring.match(args[1], '[%d,]+') if arg1 and arg1 ~= '' then return_value = tonumber(mw.getCurrentFrame():callParserFunction('formatnum', arg1, 'R')) end end return return_value end function p.fetch(frame) return p._fetch(frame.args) end -- Tabulate this data for [[Wikipedia:Database reports/Templates transcluded on the most pages]] function p.tabulate() local list = {} for i = 65, 91 do local data = mw.loadData('Module:Transclusion count/data/' .. ((i == 91) and 'other' or string.char(i))) for name, count in pairs(data) do local title = mw.title.new(name, "Template") table.insert(list, {title, count}) end end table.sort(list, function(a, b) return (a[2] == b[2]) and (a[1] < b[1]) or (a[2] > b[2]) end) local lang = mw.getContentLanguage(); for i = 1, #list do local protLevel = "" local title = list[i][1] if i < 400 then -- Stop at 400 to avoid breaching the expensive parser function call limit protLevel = title.protectionLevels.edit[1] or "(unprotected)" end list[i] = ('|-\n| %d || [[%s]] || %s || %s \n'):format(i, title.fullText:gsub('_', ' '), lang:formatNum(list[i][2]), protLevel) end return table.concat(list) end return p gbl6ss0edudar6ja2191jv0zv8o86gv 828 470781 2979304 2026-10-16T00:29:41Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '{{Lua|Module:Parametervertaling|Module:Documentation}} Dié module is die Afrikaanse koppelvlak vir [[Module:Documentation]], wat {{Sj|Dokumentasie}} implementeer. [[Module:Documentation]] bly woordeliks en.wikipedia se weergawe; hier staan net die Afrikaanse parametername, en [[Module:Parametervertaling]] doen die werk. Die Afrikaanse teks wat 'n leser in die dokumentasieboks sien, kom nie hier nie, maar uit [[Module:Documentation/config]]. Die Engelse parametern...' 2979304 wikitext text/x-wiki {{Lua|Module:Parametervertaling|Module:Documentation}} Dié module is die Afrikaanse koppelvlak vir [[Module:Documentation]], wat {{Sj|Dokumentasie}} implementeer. [[Module:Documentation]] bly woordeliks en.wikipedia se weergawe; hier staan net die Afrikaanse parametername, en [[Module:Parametervertaling]] doen die werk. Die Afrikaanse teks wat 'n leser in die dokumentasieboks sien, kom nie hier nie, maar uit [[Module:Documentation/config]]. Die Engelse parametername werk steeds, sodat bladsye wat {{Sj|Dokumentasie}} al met <code>content=</code> roep, nie verander hoef te word nie. == Parameters == {| class="wikitable" ! Afrikaans !! Engels !! betekenis |- | <code>inhoud</code> || <code>content</code> || die dokumentasie self, in plaas van 'n /doc-subblad |- | <code>opskrif</code> || <code>heading</code> || 'n eie opskrif. 'n Leë waarde onderdruk die opskrif. |- | <code>opskrifstyl</code> || <code>heading-style</code> || CSS vir die opskrif |- | <code>beeld</code> || <code>image</code> || 'n ander ikoon |- | <code>skakelboks</code> || <code>link box</code> || die inhoud van die onderste boks; <code>af</code> of <code>geen</code> laat dit weg |- | <code>blad</code> || <code>page</code> || 'n ander bladsy om as dokumentasie in te sluit |- | <code>vooraflaai</code> || <code>preload</code> || die vooraflaaiblad vir die skep-skakel |- | <code>teks</code> || <code>text</code> || teks in plaas van die gewone boksinhoud |} == Let wel == 'n Leë <code>opskrif=</code> onderdruk die opskrif, en dié een leë waarde word dus behou. [[Module:Documentation]] se eie <code>valueFunc</code> maak presies dieselfde uitsondering, en [[Module:Parametervertaling]] se <code>hou_leeg</code> dra dit oor. Hierdie module bou net <code>main</code>, <code>_main</code> en <code>vertaal</code>. [[Module:Documentation]] het ook ander ingange, soos <code>nonexistent</code> en <code>contentTitle</code>, wat die stelselboodskappe [[MediaWiki:Scribunto-doc-page-show]] en [[MediaWiki:Scribunto-doc-page-does-not-exist]] gebruik. Daardie boodskappe roep [[Module:Documentation]] regstreeks. eq6hs5te7ubrldqxvd97uh2vjy5vlo8 828 470782 2979305 2026-10-16T00:30:08Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '{{Lua|Module:Parametervertaling|Module:Listen}} Dié module is die Afrikaanse koppelvlak vir [[Module:Listen]], wat {{Sj|Luister}} implementeer. [[Module:Listen]] bly woordeliks en.wikipedia se weergawe; hier staan net die Afrikaanse parametername en -waardes, en [[Module:Parametervertaling]] doen die werk. Die Engelse parametername werk steeds, sodat bladsye wat {{Sj|Luister}} al met <code>filename=</code> en <code>title=</code> roep, nie verander hoef te word nie...' 2979305 wikitext text/x-wiki {{Lua|Module:Parametervertaling|Module:Listen}} Dié module is die Afrikaanse koppelvlak vir [[Module:Listen]], wat {{Sj|Luister}} implementeer. [[Module:Listen]] bly woordeliks en.wikipedia se weergawe; hier staan net die Afrikaanse parametername en -waardes, en [[Module:Parametervertaling]] doen die werk. Die Engelse parametername werk steeds, sodat bladsye wat {{Sj|Luister}} al met <code>filename=</code> en <code>title=</code> roep, nie verander hoef te word nie. Sien {{Sj|Luister}} se dokumentasie vir wat elke parameter doen. == Parameters == {| class="wikitable" ! Afrikaans !! Engels !! Afrikaanse waardes |- | <code>lêernaam</code> || <code>filename</code> || |- | <code>titel</code> || <code>title</code> || |- | <code>beskrywing</code> || <code>description</code> || |- | <code>altteks</code> || <code>alt</code> || |- | <code>begin</code> || <code>start</code> || |- | <code>duur</code> || <code>length</code> || <code>ja</code> |- | <code>speel</code> || <code>play</code> || <code>nee</code> |- | <code>opskrif</code> || <code>header</code> || |- | <code>soort</code> || <code>type</code> || <code>musiek</code>, <code>spraak</code>, <code>klank</code> |- | <code>beeld</code> || <code>image</code> || <code>geen</code> |- | <code>posisie</code> || <code>pos</code> || <code>links</code>, <code>senter</code> of <code>middel</code>, <code>regs</code> |- | <code>eenvoudig</code> || <code>plain</code> || <code>ja</code> |- | <code>inbed</code> || <code>embed</code> || enige waarde |- | <code>styl</code> || <code>style</code> || |} 'n Syfer agter 'n naam word behou, dus werk <code>lêernaam2</code>, <code>titel3</code> en so verder, sonder 'n boonste perk. Die waardes moes saam met die name vertaal word, want [[Module:Listen]] vergelyk hulle letterlik: <code>args.plain == 'yes'</code>, <code>args.help ~= 'no'</code>, <code>play ~= 'no'</code> en <code>images[args.type]</code>. Daarom sou <code>eenvoudig=ja</code> niks gedoen het sonder die omskakeling. == Voorbeeld == <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{Luister | lêernaam = Romanza española.ogg | titel = Klassieke kitaarmonster | beskrywing = Die Spaanse ''Romance'' | soort = musiek }} </syntaxhighlight> == Let wel == <code>lêernaam1</code> word in <code>lêernaam</code> ingevou. [[Module:Listen]] oorskryf <code>filename1</code> met die ongenommerde <code>filename</code>, so 'n eerste lêer wat as <code>lêernaam1</code> gegee is, sou anders verlore gaan. n9futfj275yuoywdrzjhn0et6qgyvid 828 470783 2979306 2026-10-16T00:30:38Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met 'Dié module bou 'n Afrikaanse koppelvlak vir 'n module wat Engelse parametername verwag, soos die modules wat van en.wikipedia ingevoer word. Die ingevoerde module bly dan woordeliks soos en.wikipedia se weergawe, wat dit maklik hou om die twee te vergelyk, en die Afrikaanse name staan apart in 'n klein koppelvlakmodule. Dit is nie 'n vertaler van teks nie. Teks wat 'n module aan 'n leser wys, soos opskrifte en kategoriename, hoort nie hier nie; 'n module soos Mo...' 2979306 wikitext text/x-wiki Dié module bou 'n Afrikaanse koppelvlak vir 'n module wat Engelse parametername verwag, soos die modules wat van en.wikipedia ingevoer word. Die ingevoerde module bly dan woordeliks soos en.wikipedia se weergawe, wat dit maklik hou om die twee te vergelyk, en die Afrikaanse name staan apart in 'n klein koppelvlakmodule. Dit is nie 'n vertaler van teks nie. Teks wat 'n module aan 'n leser wys, soos opskrifte en kategoriename, hoort nie hier nie; 'n module soos [[Module:Documentation]] hou daardie stringe in sy eie <code>/config</code>-subblad. {| class="wikitable" ! wat dit vertaal !! waar dit hoort |- | wat 'n redigeerder intik || hierdie module |- | wat 'n leser sien || die teikenmodule se <code>/config</code> |} == Gebruik == 'n Koppelvlakmodule word net data. Vergelyk [[Module:Luister]] in sy geheel: <syntaxhighlight lang="lua"> return require('Module:Parametervertaling').koppelvlak{ module = 'Module:Listen', names = { ['lêernaam'] = 'filename', titel = 'title' }, values = { type = { musiek = 'music' } }, eerste_is_ongenommer = true, } </syntaxhighlight> Die sjabloon roep dan <code><nowiki>{{#invoke:Luister|main}}</nowiki></code>. == Funksies == ; <code>koppelvlak(spec)</code> : Lewer 'n klaar module met <code>main(frame)</code>, <code>_main(args)</code> en <code>vertaal(args)</code>. Dit is die gewone gebruiksgeval. ; <code>vertaal(spec, args)</code> : Vertaal 'n tabel argumente en lewer 'n nuwe tabel. Gebruik dit as 'n module meer as net deurstuur moet doen, byvoorbeeld as dit die argumente eers wil nagaan of aanvul. == Velde van die spesifikasie == {| class="wikitable" ! veld !! doel |- | <code>module</code> || die teikenmodule: 'n modulenaam of 'n moduletabel. 'n Tabel maak dit moontlik om 'n spesifikasie teen 'n nepteiken te toets sonder om iets te stoor. |- | <code>funksie</code> || die naam van die teiken se funksie, of 'n funksie self. Verstek <code>_main</code>. |- | <code>names</code> || Afrikaanse naam na Engelse naam. Meer as een Afrikaanse naam mag na dieselfde Engelse een wys. |- | <code>values</code> || Engelse parameternaam na 'n kaart van Afrikaanse waarde na Engelse waarde. |- | <code>eerste_is_ongenommer</code> || vou die syfer <code>1</code> in die ongenommerde naam in. |- | <code>hou_leeg</code> || <code>true</code> vir almal, of 'n lys Engelse parametername wie se leë waardes behou moet word. |} == Hoe die vertaling werk == * 'n Naam in <code>names</code> word na sy Engelse eweknie vertaal. 'n Naam wat nie daar staan nie, gaan onveranderd deur. Dit laat bladsye wat die sjabloon al met Engelse parameters roep, bly werk, en dit beteken ook dat 'n nuwe parameter in die teikenmodule dadelik beskikbaar is. * 'n Syfer agter 'n naam bly behou, dus word <code>lêernaam2</code> <code>filename2</code> en <code>titel17</code> <code>title17</code>. Niks hoef geënumereer te word nie, en daar is geen boonste perk nie. * 'n Waarde word net vertaal as <code>values</code> 'n kaart vir daardie parameter het, want baie modules vergelyk waardes letterlik, soos <code>plain == 'yes'</code>. Die opsoek is nie kassensitief nie en 'n onbekende waarde gaan onveranderd deur, sodat die Engelse waardes ook werk. * Waar albei spellings dieselfde slot vul, wen die Afrikaanse een. Die sleutels word gesorteer, sodat die uitkoms nie van <code>pairs()</code> se orde afhang nie. * Leë waardes word weggelaat, soos die meeste modules se <code>main()</code> dit doen, behalwe vir die parameters wat <code>hou_leeg</code> noem. * <code>main(frame)</code> lees sowel die ouer se argumente as dié van die <code>#invoke</code> self, want 'n stelselboodskap kan 'n module regstreeks roep sonder 'n sjabloon tussenin. Die <code>#invoke</code> se eie argumente wen. == Waarom die twee uitsonderings bestaan == <code>eerste_is_ongenommer</code> en <code>hou_leeg</code> lyk na eienaardighede, maar albei kom uit 'n werklike teiken: * [[Module:Listen]] doen <code>origNumArgs[1] = origNumArgs.other</code>, wat <code>filename1</code> met die ongenommerde <code>filename</code> oorskryf. 'n Eerste lêer wat as <code>lêernaam1</code> gegee is, sou dus stilweg verlore gaan. * [[Module:Documentation]] gee aan 'n leë waarde 'n eie betekenis: <code>heading=</code> onderdruk die opskrif. Sy eie <code>valueFunc</code> maak dieselfde uitsondering. == Modules wat dit gebruik == * [[Module:Luister]], die Afrikaanse koppelvlak vir [[Module:Listen]] * [[Module:Dokumentasie]], die Afrikaanse koppelvlak vir [[Module:Documentation]] fqyh9w3ip1at6droinfcqz8xsrza4uy 10 470784 2979307 2026-10-16T00:31:05Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '{{Dokumentasie subblad}} Dié sjabloon lewer 'n inligtingskas vir Lua-modules. Die parametername is in sowel Afrikaans as Engels beskikbaar, sodat 'n bladsy wat van en.wikipedia oorgedra is, net so werk. Die statuswaardes werk ook in albei tale: <code>status=stable</code> en <code>status=stabiel</code> lewer dieselfde. == Gebruik == <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{Inligtingskas Lua | title = Documentation | description = Wys 'n groen boks met die doku...' 2979307 wikitext text/x-wiki {{Dokumentasie subblad}} Dié sjabloon lewer 'n inligtingskas vir Lua-modules. Die parametername is in sowel Afrikaans as Engels beskikbaar, sodat 'n bladsy wat van en.wikipedia oorgedra is, net so werk. Die statuswaardes werk ook in albei tale: <code>status=stable</code> en <code>status=stabiel</code> lewer dieselfde. == Gebruik == <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{Inligtingskas Lua | title = Documentation | description = Wys 'n groen boks met die dokumentasie van sjablone. | status = stabiel | dependencies = * [[Module:Arguments]] * [[Module:Message box]] }} </syntaxhighlight> === Parameters === {| class="wikitable" ! Afrikaans !! Engels !! betekenis |- | <code>beskrywing</code> || <code>description</code> || wat die module doen |- | <code>outeur</code> || <code>author</code> || wie dit geskryf het |- | <code>beeld</code> || <code>image</code> || 'n beeld bo-aan die kas |- | <code>onderskrif</code> || <code>caption</code> || die beeld se onderskrif |- | <code>weergawe</code> || <code>version</code> || die weergawenommer |- | <code>afhanklikhede</code> || <code>dependencies</code> || 'n lys van die modules wat dit laai |- | <code>omslae</code> || <code>skins</code> || die omslae waarmee dit werk |- | <code>lisensie</code> || <code>license</code> || die lisensie van die kode |} Net in Engels: <code>title</code>, <code>name</code>, <code>code</code>, <code>source</code>, <code>status</code>, <code>updated</code>, <code>styled</code>, <code>bodystyle</code>, <code>using code by</code> en <code>other attribution</code>. === Statuswaardes === <code>eksperimenteel</code>, <code>alfa</code>, <code>beta</code>, <code>stabiel</code> of <code>vrygestel</code>, <code>stukkend</code>, <code>verouderd</code>. Enige ander waarde lewer "Onbekend". == Let wel == Die ry "Bygewerk" gebruik <code><nowiki>{{#time:j F Y|…|af}}</nowiki></code> met die taal uitdruklik gegee, want <code>#time</code> lewer op afwiki Engelse maandname as die taal nie gegee word nie. jddp27dz1x538dml2w1sibk57ukcbg0 10 470785 2979308 2026-10-16T00:31:24Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '{{Dokumentasie subblad}} {{Lua|Module:Uses TemplateStyles}} Dié sjabloon wys 'n kennisgewing wat sê dat 'n sjabloon of module [[mw:Help:TemplateStyles|TemplateStyles]] gebruik, en skakel na die stylebladsye self. Dit hoort op die sjabloon of module se dokumentasiesubblad, nie op die sjabloon self nie. == Gebruik == <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{Gebruik TemplateStyles|Module:Documentation/styles.css}} </syntaxhighlight> Meer as een styleblad kan gegee wor...' 2979308 wikitext text/x-wiki {{Dokumentasie subblad}} {{Lua|Module:Uses TemplateStyles}} Dié sjabloon wys 'n kennisgewing wat sê dat 'n sjabloon of module [[mw:Help:TemplateStyles|TemplateStyles]] gebruik, en skakel na die stylebladsye self. Dit hoort op die sjabloon of module se dokumentasiesubblad, nie op die sjabloon self nie. == Gebruik == <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{Gebruik TemplateStyles|Module:Documentation/styles.css}} </syntaxhighlight> Meer as een styleblad kan gegee word: <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{Gebruik TemplateStyles|Module:Documentation/styles.css|Module:Listen/styles.css}} </syntaxhighlight> === Parameters === * ''onbenoemde parameters'': die volle name van die stylebladsye, een per parameter. Gee ten minste een, anders wys die sjabloon 'n foutboodskap. * {{para|wish|yes}}: wys in plaas daarvan dat die sjabloon TemplateStyles ''behoort'' te gebruik. * {{para|nocat|true}}: hou die bladsy uit die sporingskategorieë. Gebruik dit net in dokumentasie en voorbeelde. * {{para|category|''naam''}}: 'n eie kategorie in plaas van die verstek een. Die sjabloon merk self op of 'n styleblad 'n sandputweergawe het, en of sy beskermingsvlak laer is as dié van die sjabloon wat dit gebruik. == Teks en vertaling == Die teks van die kennisgewing kom nie uit hierdie wiki nie. [[Module:Uses TemplateStyles]] haal dit deur [[Module:TNT]] uit [[c:Data:I18n/Uses TemplateStyles.tab|Data:I18n/Uses TemplateStyles.tab]] op Wikimedia Commons. Om die Afrikaanse teks te verander of by te voeg, word daardie tabel op Commons gewysig. Die kategoriename en die naam van die sandputsubblad is wel plaaslik en staan in [[Module:Uses TemplateStyles/config]]. == Sien ook == * [[mw:Help:TemplateStyles|Hulp oor TemplateStyles op mediawiki.org]] 1igk0nxw6u48xbwa6t49b7ug9ep6vgz 10 470786 2979309 2026-10-16T00:32:02Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '{{Dokumentasie subblad}} {{Lua|Module:High-use}} Dit is die boodskapboks {{Sj|Gebruik in stelselboodskappe}}. Dit is bedoel om bo-aan die dokumentasie van sjablone en modules te staan wat in Wikipedia se gebruikerskoppelvlak gebruik word. '''Let wel!''' Dit is normaal dat sommige van die skakels in die boodskapboks rooi is. == Gebruik == Die sjabloon kan net so gebruik word, maar dit neem ook 'n paar parameters: * Die eerste parameter verander die tweede helfte...' 2979309 wikitext text/x-wiki {{Dokumentasie subblad}} {{Lua|Module:High-use}} Dit is die boodskapboks {{Sj|Gebruik in stelselboodskappe}}. Dit is bedoel om bo-aan die dokumentasie van sjablone en modules te staan wat in Wikipedia se gebruikerskoppelvlak gebruik word. '''Let wel!''' Dit is normaal dat sommige van die skakels in die boodskapboks rooi is. == Gebruik == Die sjabloon kan net so gebruik word, maar dit neem ook 'n paar parameters: * Die eerste parameter verander die tweede helfte van die opskrifteks. Sien die voorbeelde hieronder. * Die tweede parameter is die naam van 'n ander besprekingsblad, as die bespreking liewer daar moet gebeur. 'n Beter keuse is dalk om die sjabloon se eie besprekingsblad daarheen aan te stuur. Hier is 'n paar voorbeelde: <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{Gebruik in stelselboodskappe|in baie stelselboodskappe|Wikipedia:Geselshoekie}} </syntaxhighlight> {{Gebruik in stelselboodskappe|in baie stelselboodskappe|Wikipedia:Geselshoekie|nocat=yes}} <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{Gebruik in stelselboodskappe|in baie stelselboodskappe}} </syntaxhighlight> {{Gebruik in stelselboodskappe|in baie stelselboodskappe|nocat=yes}} <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{Gebruik in stelselboodskappe||Wikipedia:Geselshoekie}} </syntaxhighlight> {{Gebruik in stelselboodskappe||Wikipedia:Geselshoekie|nocat=yes}} Die volledige kode vir die bokant van 'n /doc-bladsy kan so lyk: <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{Dokumentasie subblad}} {{Gebruik in stelselboodskappe|in baie stelselboodskappe}} </syntaxhighlight> == Tegniese besonderhede == [[/sandput]] en [[/toetsgevalle]] is die standaardname vir sulke subbladsye. As daardie bladsye bestaan, merk die groen /doc-boks hulle op en skakel in sy opskrif daarheen. == Sien ook == * {{Sj|Hoë gebruik}} * [[Wikipedia:Sjabloonsandput en -toetsgevalle]] jy0s1kolzv0vadp4d6tgfhyrvitsq5y 828 470787 2979310 2026-10-16T00:32:53Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '{{Lua|Module:Uses TemplateStyles/config|Module:Yesno|Module:List|Module:TableTools|Module:Message box|Module:TNT}} <!-- gebruik die data by [[c:Data:I18n/Uses TemplateStyles.tab]] --> Implementeer {{Sj|Gebruik TemplateStyles}}. Die module is woordeliks en.wikipedia se weergawe. Dit het geen eie stringe nie: al die teks wat 'n leser sien, kom deur [[Module:TNT]] uit die tabel [[c:Data:I18n/Uses TemplateStyles.tab|Data:I18n/Uses TemplateStyles.tab]] op Wikimedia Com...' 2979310 wikitext text/x-wiki {{Lua|Module:Uses TemplateStyles/config|Module:Yesno|Module:List|Module:TableTools|Module:Message box|Module:TNT}} <!-- gebruik die data by [[c:Data:I18n/Uses TemplateStyles.tab]] --> Implementeer {{Sj|Gebruik TemplateStyles}}. Die module is woordeliks en.wikipedia se weergawe. Dit het geen eie stringe nie: al die teks wat 'n leser sien, kom deur [[Module:TNT]] uit die tabel [[c:Data:I18n/Uses TemplateStyles.tab|Data:I18n/Uses TemplateStyles.tab]] op Wikimedia Commons. Die Afrikaanse teks word dus daar bygevoeg, nie hier nie, en dan kry elke wiki wat die sjabloon gebruik dit saam. Die instellings wat wel plaaslik is, naamlik die kategoriename en die naam van die sandputsubblad, staan in [[Module:Uses TemplateStyles/config]]. == Toetsgevalle == === Een styleblad === <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Gebruik TemplateStyles|Module:Documentation/styles.css}}</syntaxhighlight> {{Gebruik TemplateStyles|Module:Documentation/styles.css|nocat=true}} {{Clear}} === Meer as een styleblad === <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Gebruik TemplateStyles|Module:Documentation/styles.css|Module:Listen/styles.css}}</syntaxhighlight> {{Gebruik TemplateStyles|Module:Documentation/styles.css|Module:Listen/styles.css|nocat=true}} {{Clear}} === Geen styleblad gegee === Sonder 'n parameter val die sjabloon terug op die huidige bladsy se <code>styles.css</code>, want <code>default_subpage_name</code> in die config is daarop gestel. <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Gebruik TemplateStyles}}</syntaxhighlight> {{Gebruik TemplateStyles|nocat=true}} {{Clear}} iph2vao96uuvkzzbrgif2qnp3vp8f34 828 470788 2979312 2026-10-16T00:33:53Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '{{Lua|Module:Effective protection level|Module:Message box|Module:Transclusion count|Module:Yesno}} Implementeer {{Sj|Hoë gebruik}} en {{Sj|Gebruik in stelselboodskappe}}. Dit gebruik waardes wat 'n bot bywerk, uit [[Special:PrefixIndex/Module:Transclusion count/data/|subbladsye van Module:Transclusion count/data/]], waar hulle beskikbaar is. Hierdie module is die enigste een van die stel wat nie woordeliks en.wikipedia se weergawe is nie, want dit het geen <code>...' 2979312 wikitext text/x-wiki {{Lua|Module:Effective protection level|Module:Message box|Module:Transclusion count|Module:Yesno}} Implementeer {{Sj|Hoë gebruik}} en {{Sj|Gebruik in stelselboodskappe}}. Dit gebruik waardes wat 'n bot bywerk, uit [[Special:PrefixIndex/Module:Transclusion count/data/|subbladsye van Module:Transclusion count/data/]], waar hulle beskikbaar is. Hierdie module is die enigste een van die stel wat nie woordeliks en.wikipedia se weergawe is nie, want dit het geen <code>/config</code>-subblad daar nie en sy teks staan inlyn. Net die stringliterale is vertaal; die kode en die kodekommentaar bly Engels, sodat die twee weergawes maklik vergelyk kan word. == Gebruik == <code><nowiki>{{#invoke:High-use|main|1=</nowiki>''aantal transklusies''<nowiki>|2=</nowiki>''besprekingsblad, of gebruik +-notasie''<nowiki>|info=|demo=|form=|expiry=}}</nowiki></code> * ''<code>aantal transklusies</code>'': die eerste parameter is óf 'n vaste getal kere wat die sjabloon ingesluit is, óf die woord "risk" om "'n baie groot aantal" in plaas van die werklike waarde te wys. Dié waarde word geïgnoreer as daar transklusiedata vir die huidige bladsy is. * ''<code>besprekingsblad, of gebruik +-notasie</code>'': die tweede parameter het twee rolle. Met die waarde "yes" word die aantal transklusies as "#&nbsp;###+" gewys in plaas van "ongeveer #&nbsp;###", en dan word die waardes afgerond eerder as na die naaste getal met die gepaste aantal beduidende syfers. Met enige ander waarde wat nie leeg is nie, vervang dit die skakel na die sjabloon se besprekingsblad met die waarde van die parameter. * {{para|info|''ekstra inligting''}}: as dit nie leeg is nie, word die ekstra inligting in die sjabloonteks gesit wanneer die sjabloon meer as 100&nbsp;000 transklusies het of parameter 1 op "risk" gestel is. * {{para|demo|''Sjabloonnaam''}}: gebruik die transklusietelling van die sjabloon by <code>Sjabloon:Sjabloonnaam</code> in plaas daarvan om self vas te stel op watter sjabloon dit gebruik word. * {{para|form}}: met die waarde "editnotice" word die boodskap met {{Sj|editnotice}} in plaas van {{Sj|Ombox}} gewys. * {{para|expiry}}: stel die {{para|expiry}}-parameter van {{Sj|editnotice}}. * {{para|system|''in stelselboodskappe''}}: as dit gestel is, lyk die module soos {{Sj|Gebruik in stelselboodskappe}}. Gebruik eerder daardie sjabloon self, want dit doen 'n paar kontroles. * {{para|fetch}}: met die waarde false probeer die module nie om transklusietellings met [[Module:Transclusion count]] te haal nie. === Ander funksies === ; num : Lewer die teks en die skakel na Toolforge om die aantal transklusies. ; risk : As <code>risk</code> as die eerste naamlose parameter gegee word, of daar meer as 100&nbsp;000 transklusies is, lewer dié funksie <code>risk</code>. ; text : Lewer die lyfteks van die sjabloon, met nil of 'n aantal transklusies. == Plaaslike aanpassings == Drie waardes is na afwiki laat wys, want die en.wikipedia-bladsye bestaan nie hier nie: * <code>user_subpage_info_page</code> en <code>sandbox_module_page</code> wys na [[Wikipedia:Gebruikersblad]]. * Die sjabloon wat die sporingskategorie omhein, is {{Sj|Sandput ander}}. * <code>approx_num_total_pages</code> is op afwiki se bladsytelling gestel, nie en.wikipedia se 66 miljoen nie. sd4kyipdumq3q8g0vk4xkdih2blp9yk 828 470789 2979313 2026-10-16T00:34:15Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met 'Haal gebruiksdata vir sjablone met baie transklusies. Dit gebruik waardes wat 'n bot bywerk, uit [[Special:PrefixIndex/Module:Transclusion count/data/|subbladsye van Module:Transclusion count/data/]], waar hulle beskikbaar is. Op afwiki bestaan daardie databladsye nie, en dit is nie 'n fout nie: die opsoek staan binne 'n <code>pcall</code>, dus lewer dit net <code>nil</code> en val die beller terug op 'n telling wat met die hand gegee is. == Gebruik == <code><now...' 2979313 wikitext text/x-wiki Haal gebruiksdata vir sjablone met baie transklusies. Dit gebruik waardes wat 'n bot bywerk, uit [[Special:PrefixIndex/Module:Transclusion count/data/|subbladsye van Module:Transclusion count/data/]], waar hulle beskikbaar is. Op afwiki bestaan daardie databladsye nie, en dit is nie 'n fout nie: die opsoek staan binne 'n <code>pcall</code>, dus lewer dit net <code>nil</code> en val die beller terug op 'n telling wat met die hand gegee is. == Gebruik == <code><nowiki>{{</nowiki>#invoke:{{BASEPAGENAME}}|fetch|''aantal transklusies''|''gebruik +-notasie''|all-pages=|demo=}}</code> * ''<code>aantal transklusies</code>'': 'n vaste getal kere wat die sjabloon ingesluit is, vir gebruik wanneer die waardes nie uit die databasis gelees kan word nie. Dié waarde word geïgnoreer as daar wel transklusiedata vir die huidige bladsy is. * <code>demo=''Sjabloonnaam''</code>: gebruik die transklusietelling van die sjabloon by <code>Sjabloon:Sjabloonnaam</code> in plaas daarvan om self vas te stel op watter sjabloon dit gebruik word. Die hoofletters moet presies ooreenstem met die waarde in [[Special:PrefixIndex/Module:Transclusion count/data/]]. <code><nowiki>{{</nowiki>#invoke:{{BASEPAGENAME}}|tabulate}}</code> * Lewer 'n tabel van die data, vir 'n verslag oor die sjablone wat op die meeste bladsye ingesluit is. == Let wel == * Die module is woordeliks en.wikipedia se weergawe en het geen eie stringe nie, dus hoef dit nie vertaal te word wanneer dit bygewerk word nie. * [[Module:High-use]] laai hierdie module op modulevlak, dus moet dit bestaan voordat daardie module kan laai. qomi92vrqkj7edni5ojvytudki5bgn7 2979314 2979313 2026-10-16T00:34:59Z Pynappel 70858 2979314 wikitext text/x-wiki Haal gebruiksdata vir sjablone met baie transklusies. Dit gebruik waardes wat 'n bot bywerk, uit [[Special:PrefixIndex/Module:Transclusion count/data/|subbladsye van Module:Transclusion count/data/]], waar hulle beskikbaar is. Op afwiki bestaan daardie databladsye nie, en dit is nie 'n fout nie: die opsoek staan binne 'n <code>pcall</code>, dus lewer dit net <code>nil</code> en val die roeper terug op 'n telling wat met die hand gegee is. == Gebruik == <code><nowiki>{{</nowiki>#invoke:{{BASEPAGENAME}}|fetch|''aantal transklusies''|''gebruik +-notasie''|all-pages=|demo=}}</code> * ''<code>aantal transklusies</code>'': 'n vaste getal kere wat die sjabloon ingesluit is, vir gebruik wanneer die waardes nie uit die databasis gelees kan word nie. Dié waarde word geïgnoreer as daar wel transklusiedata vir die huidige bladsy is. * <code>demo=''Sjabloonnaam''</code>: gebruik die transklusietelling van die sjabloon by <code>Sjabloon:Sjabloonnaam</code> in plaas daarvan om self vas te stel op watter sjabloon dit gebruik word. Die hoofletters moet presies ooreenstem met die waarde in [[Special:PrefixIndex/Module:Transclusion count/data/]]. <code><nowiki>{{</nowiki>#invoke:{{BASEPAGENAME}}|tabulate}}</code> * Lewer 'n tabel van die data, vir 'n verslag oor die sjablone wat op die meeste bladsye ingesluit is. == Let wel == * Die module is woordeliks en.wikipedia se weergawe en het geen eie stringe nie, dus hoef dit nie vertaal te word wanneer dit bygewerk word nie. * [[Module:High-use]] laai hierdie module op modulevlak, dus moet dit bestaan voordat daardie module kan laai. fcim7xpur5qqnqxmlup9aizx9l8z8az 0 470790 2979320 2026-10-16T04:27:49Z Jcwf 4 Nuwe bladsy geskep met '{{Chemiekas2 |Naam=Vanadoseen |IUPACNaam= |SistematieseNaam= |AnderName=Bis(siklopentadiëniel)vanadium |struktuur= |struktuur2=Vanadocene Conformers Structural Formulae.svg |CASNo=1277-47-0<ref name="strem">[https://sds.strem.com/sd23-0180_GB.pdf STREM MSDS]</ref> |formule={{chem|C|10|H|10|V}} |MolereMassa=181.13&nbsp;g•mol{{Sup|-1}}<ref name="strem"/> |Voorkoms= violetkleurige kristalle <ref name="Poir"/> |Reuk= |Kookpunt= sublimeer 200&nbsp;°C /0,1 mmHgp<ref...' 2979320 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |Naam=Vanadoseen |IUPACNaam= |SistematieseNaam= |AnderName=Bis(siklopentadiëniel)vanadium |struktuur= |struktuur2=Vanadocene Conformers Structural Formulae.svg |CASNo=1277-47-0<ref name="strem">[https://sds.strem.com/sd23-0180_GB.pdf STREM MSDS]</ref> |formule={{chem|C|10|H|10|V}} |MolereMassa=181.13&nbsp;g•mol{{Sup|-1}}<ref name="strem"/> |Voorkoms= violetkleurige kristalle <ref name="Poir"/> |Reuk= |Kookpunt= sublimeer 200&nbsp;°C /0,1 mmHgp<ref name="strem"/> |Smeltpunt= |Digtheid= |Viskositeit= |Brekingsindeks= |Oplosbaarheid= |Selparms=a = 572,08(6), b = 821,1(1), c = 883,1(1) pm , β= 90.94(1) ° , @ 108K<ref name="Antipin">[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/0022328X9505876Q M.Yu. Antipin, K.A. Lyssenko, R. Boese, Electron density distribution in the vanadocene crystal on the basis of X-ray diffraction data at 108 K, Journal of Organometallic Chemistry, 508(1–2), 259-262, 1996, doi: 10.1016/0022-328X(95)05876-Q.]</ref> |Ruimtegroep=P2{{sub|1}}/n<ref name="Antipin"/> |Ruimtegroepnommer=14 }} '''Vanadoseen''' is 'n [[metalloseen]] van [[vanadium]] met twee siklopentadiënielringe ==Struktuur== Die elektronkonfigurasie van vanadoseen kan geskryf word as {{ch2|a_{1g}^{1}e_{2g}^{2} }}, wat 'n elektronwanbalans van 3 elektrone verteenwoordig. Die gemiddelde V-C-afstand is 226 pm. <ref name="Fowl">[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/0022328X9505747D Kevin R. Flower, Peter B. Hitchcock, Crystal and molecular structure of chromocene (η5-C5H5)2Cr, Journal of Organometallic Chemistry,507(1–2), 275-277, 1996, doi: 10.1016/0022-328X(95)05747-D.]</ref> By lae temperature is die stof georden in net die versette konformasie. Teen hoër temperature tree wanorde tussen die versette en verduisterde vorms op.<ref name="Antipin"/> ==Sintese== Vanadoseen (Cp₂V) kan berei word uit natrium, vars gekraakte siklopentadieen en {{ch2|VCl2}} as uitgangstowwe. Alle handelinge moet met behulp van hoëvakuumlyne en Schlenk-tegnieke uitgevoer word. As oplosmiddel word tetrahidrofuran gebruik wat oor natriumbensofenonketiel onder argon gedroog en voor gebruik ontgas word. Sublimasie van die ruproduk lewer violetkleurige vanadoseenkristalle. ==Eienskappe== Soos baie organometaalverbindings is vanadoseen baie sensitief vir vog en suurstof, en vereis dit dus hantering en berging in 'n inerte atmosfeer.<ref name="Poir">[https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/0165237096009266 L. Poirier, F. Teyssandier, C. Danjoy, L. Valade, F. Sibieude, A. Reynes, J.L. Jauberteau, Thermal behavior of vanadocene, Journal of Analytical and Applied Pyrolysis, 36(2), 121-136, 1996, doi:10.1016/0165-2370(96)00926-6]</ref> ==Verwysing== {{Verwysings}} {{chemiesaadjie}} [[Kategorie:Organometaalverbindings]] om8y2ukyomekv1fqsd6gyjfx46b3gcn 1 470791 2979321 2026-10-16T04:30:38Z Jcwf 4 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} ~~~~' 2979321 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 04:30, 16 Oktober 2026 (UTC) ionyk6toaauo7bwmldderkiu5g4yrbe 1 470792 2979322 2026-10-16T04:31:13Z Jcwf 4 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} ~~~~' 2979322 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 04:31, 16 Oktober 2026 (UTC) iab1j01lr1zpbtchc02o8g79jr2s0iz 15 470793 2979332 2026-10-16T10:47:12Z Oesjaar 7467 Verbeter 2979332 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv