Wikipedia
alswiki
https://als.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Houptsyte
MediaWiki 1.47.0-wmf.20
first-letter
Medium
Spezial
Diskussion
Benutzer
Benutzer Diskussion
Wikipedia
Wikipedia Diskussion
Datei
Datei Diskussion
MediaWiki
MediaWiki Diskussion
Vorlage
Vorlage Diskussion
Hilfe
Hilfe Diskussion
Kategorie
Kategorie Diskussion
Portal
Portal Diskussion
Buech
Buech Diskussion
Wort
Wort Diskussion
Text
Text Diskussion
Spruch
Spruch Diskussion
Nochricht
Nochricht Diskussion
TimedText
TimedText talk
Modul
Modul Diskussion
Veranstaltung
Veranstaltung Diskussion
Zweiter Kappelerkrieg
0
12223
1088606
1071855
2026-09-17T21:13:33Z
Redaktor GLAM
111687
Higher resolution version of image
1088606
wikitext
text/x-wiki
{{DISPLAYTITLE:Zwäite Chappelerchrieg}}
{{Infobox Militärischer Konflikt
|KONFLIKT=Zwäite Chappelerchrieg
|TEILVON=
|BILD=The battle of Kappel 1531 (88362511).jpg
|BILDBREITE=300px
|BESCHREIBUNG=D Schlacht bi Chappel 11. Oktober 1531
|DATUM=1531
|DATUMBIS=
|ORT=Kanton [[Kanton Zürich|Züri]] und [[Kanton Zug|Zug]]
|CASUS=
|GEBIETE=
|AUSGANG=Siig vo de katholischen Ort
|FOLGEN=Hegemonii vo de katholischen Ort bis zum [[Zweiter Villmergerkrieg|Zweite Villmergerchrieg]]
|FRIEDENSSCHLUSS=[[Zweiter Kappeler Landfriede|Dr Zweit Chappeler Landfriide]]<br />
20. November 1531
|KONTRAHENT1=[[Datei:CHE Luzern COA.svg|15px]] [[Kanton Luzern|Luzärn]] <br />
[[Datei:Wappen Uri matt.svg|15px]] [[Kanton Uri|Uri]] <br />
[[Datei:CHE Schwyz SZ COA.svg|15px]] [[Kanton Schwyz|Schwyz]] <br />
[[Datei:Obwald-coat of arms.svg|15px]] [[Kanton Obwalden|Obwalde]] <br />
[[Datei:Nidwald-coat of arms.svg|15px]] [[Kanton Nidwalden|Nidwalde]] <br />
[[Datei:Zug-coat of arms.svg|15px]] [[Kanton Zug|Zug]]
|KONTRAHENT2=[[Datei:Wappen Zürich matt.svg|15px]] [[Kanton Zürich|Züri]] <br />
[[Datei:CHE Bern COA.svg|15px]] [[Kanton Bern|Bärn]]
|KONTRAHENT3=
|BEFEHLSHABER1=
|BEFEHLSHABER2=
|BEFEHLSHABER3=
|TRUPPENSTÄRKE1=
|TRUPPENSTÄRKE2=
|TRUPPENSTÄRKE3=
|VERLUSTE1=
|VERLUSTE2=
|VERLUSTE3=
|NOTIZEN=
|ÜBERBLICK=
}}
[[Datei:Tagsatzung1531.jpg|thumb|left|Tagsatzig im Badener Rathuus im Jahr 1531]]
Dr '''Zwäiti Chappelerchrieg''' isch d Fortsetzig vom [[Erster Kappelerkrieg|Erschte Chappelerchrieg]], wo 1529 ooni Kampfhandlige mitem [[Erster Kappeler Landfriede|Erschte Chappeler Landfride]] beendet worde isch.
Bi de Chappeler Chrieg handlets sich um di erschte europäische [[Religionskrieg|Religionschrieg]]e. Di zwee Chrieg sind dur di reformierte Kantön under dr Füerig vo [[Zürich|Züri]] mit em [[Reformation|Reformator]] [[Zwingli]] gege di föif innere katholische Orte gfüert worde.
D Abmachige vom erschte Chappeler Landfride händ nöd lang ghebet. Wesentliche Iifluss hät d Entwicklig z [[Deutschland|Dütschland]] ghaa. D Beschlüss vom Augsburger Riichstag ([[Confessio Augustana]]) händ zu Misstraue zwüsched dr alt- und dr nöiglöibige Partei i dr [[Schweiz|Schwiz]] gfüert. Iimischige i d Glaubesverhältnis vo de gegnerische Gebiet händ die Haltig verschtärcht. Züri isch vorgworfe worde, es welli sich nöii Gebiet iiverliibe. Wo di katholische innere Orte d Hilf im [[Müsserkrieg|Müsserchrieg]] verwäigeret händ, hät dr Zürcher Reformator Zwingli uf en neue Waffegang drängt. Di im chrischtliche Burgrecht verbündete Orte sind zrugghaltend blibe und händ äinzig e Lebesmittelschperri gege di innere Orte verhängt. Druf händ die am 9. Oktober 1531 Züri de Chrieg erchlärt. I dr [[Schlacht bei Kappel|Schlacht bi Chappel]] händ di isolierte und schlecht gfüerte Zürcher am 10. Oktober 1531 e Niderlaag erlitte. De Zwingli isch i dere Schlacht gfalle.
Drizee Taag schpäter, isch i dr [[Schlacht am Gubel]] dr Chrieg endgültig zugunschte vo de katholische Ort entschide und Fridesverhandlige si iigläitet worde. Mit em [[Zweiter Kappeler Landfriede|Zwäite Chappeler Landfriide]] isch dr Zwäiti Chappelerchrieg beendet und eso dr witere Uusbräitig vo dr [[Reformation]] i dr dütsche Schwiz e Grenze gsetzt worde.
==Lueg au==
* [[Erster Kappelerkrieg|Erschte Chappelerchrieg]]
* [[Kappeler Milchsuppe|Chappeler Milchsuppe]]
* [[Kloster Kappel|Chloschter Chappel]]
== Literatur ==
* Christian Bäder, Oliver Bangerter: ''Kappeler Kriege 1529/1531: Kampf um Vorherrschaft und Souveränität, ums Wort und den wahren Glauben''. Dokumentation. Militärgeschichte zum Anfassen, 11. 3. Uflag. Au 2003.
* Helmut Meyer: ''Der Zweite Kappeler Krieg. Gedenkschrift zur 450. Wiederkehr des Todestages von Huldrych Zwingli. 11. Oktober 1531–11. Oktober 1981''. Züri 1981.
{{DEFAULTSORT:Kappelerkrieg, Zweiter}}
[[Kategorie:Chrieg (Alti Eidgenosseschaft)]]
[[Kategorie:Bürgerchrieg]]
{{Übersetzungshinweis|de|Zweiter_Kappelerkrieg|dütsch}}
mk73w0ro2ifxd6ogh6zzfjr3gnnynrh
Gemeinden des Kantons Neuenburg
0
13578
1088599
1088521
2026-09-17T20:06:57Z
SpinnerLaserzthe2nd
83904
([[c:GR|GR]]) [[File:La Sagne-coat of arms.svg]] → [[File:CHE La Sagne COA.svg]]
1088599
wikitext
text/x-wiki
{{DISPLAYTITLE:Gmainde vum Kanton Nöieburg}}
[[Datei:Karte Gemeinden des Kantons Neuenburg 2025.png|mini|d Gmainde vom Kanton Nöieburg sit 2025]]
De [[Kanton Neuenburg|Kanton Nöieburg]] hät 24 Gmainde. Ane 2008 sinds no 62 Gmainde gsii. Bis Ändi 2017 sind die uf sächs Bezirk (Distrikt) vertailt gsi. Es gitt für d Statistik bi de Waale no wyterhi vier [[Regionen des Kantons Neuenburg|Regioone]] im Kanton.
{{clear}}
{{TOC}}
{| class="wikitable sortable zebra" style="text-align:left;"
! class="unsortable" | Wappe
! style="text-align:left;" | Name vo de Gmeind
! class="unsortable" | Patois; dr tütsch Name
! Iiwohner<ref>{{Metadaten Einwohnerzahl CH-NE||QUELLE}}</ref><br /><small>{{EWD|CH-NE}}</small>
! Flächi<ref>{{Metadaten Fläche CH||QUELLE}}</ref><br /><small>in km²</small>
! Region
|-
| [[Datei:CHE Boudry COA.svg|35px|center]] || [[Boudry]] || fp. [bwidriː]
| style="text-align:right" data-sort-value="{{EWZ|CH-NE|6404}}" | {{EWZ CH|CH-NE|6404}}
| style="text-align:right" | {{formatnum: {{ RundenDez | {{Metadaten Fläche CH|6404}} | 2 }}}}
| [[Region Littoral|See]]
|-
| [[Datei:Brot-Plamboz-coat of arms.svg|35px|center]] || [[Brot-Plamboz]] || fp. [a brɔ plɑ̃bo]
| style="text-align:right" data-sort-value="{{EWZ|CH-NE|6433}}" | {{EWZ CH|CH-NE|6433}}
| style="text-align:right" | {{formatnum: {{ RundenDez | {{Metadaten Fläche CH|6433}} | 2 }}}}
| [[Region Montagnes|Bäärg]]
|-
| [[Datei:CHE Cornaux COA.svg|35px|center]]|| [[Cornaux]] || fp. [kɔrˈno]
| style="text-align:right" data-sort-value="{{EWZ|CH-NE|6451}}" | {{EWZ CH|CH-NE|6451}}
| style="text-align:right" | {{formatnum: {{ RundenDez | {{Metadaten Fläche CH|6451}} | 2 }}}}
| [[Region Littoral|See]]
|-
| [[Datei:CHE Cortaillod COA.svg|35px|center]]|| [[Cortaillod]] || fp. [kɔrtaˈjo], älter [kɔrtaʎu]
| style="text-align:right" data-sort-value="{{EWZ|CH-NE|6408}}" | {{EWZ CH|CH-NE|6408}}
| style="text-align:right" | {{formatnum: {{ RundenDez | {{Metadaten Fläche CH|6408}} | 2 }}}}
| [[Region Littoral|See]]
|-
| [[Datei:Cressier NE-blazon.svg|35px|center]]|| [[Cressier NE]] || fp. [kərˈsi / krɛˈsiːə / kørˈsiːə]
| style="text-align:right" data-sort-value="{{EWZ|CH-NE|6452}}" | {{EWZ CH|CH-NE|6452}}
| style="text-align:right" | {{formatnum: {{ RundenDez | {{Metadaten Fläche CH|6452}} | 2 }}}}
| [[Region Littoral|See]]
|-
| [[Datei:CHE La Brévine COA.svg|35px|center]]|| [[La Brévine]] || fp. [la brəˈvəna]
| style="text-align:right" data-sort-value="{{EWZ|CH-NE|6432}}" | {{EWZ CH|CH-NE|6432}}
| style="text-align:right" | {{formatnum: {{ RundenDez | {{Metadaten Fläche CH|6432}} | 2 }}}}
| [[Region Montagnes|Bäärg]]
|-
| [[Datei:CHE La Chaux-de-Fonds COA.svg|35px|center]]|| [[La Chaux-de-Fonds]] || fp. [la tʃo]
| style="text-align:right" data-sort-value="{{EWZ|CH-NE|6421}}" | {{EWZ CH|CH-NE|6421}}
| style="text-align:right" | {{formatnum: {{ RundenDez | {{Metadaten Fläche CH|6421}} | 2 }}}}
| [[Region Montagnes|Bäärg]]
|-
| [[Datei:La Chaux-du-Milieu-coat of arms.svg|35px|center]]|| [[La Chaux-du-Milieu]] || fp. [la tʃo dy mɛˈta]
| style="text-align:right" data-sort-value="{{EWZ|CH-NE|6435}}" | {{EWZ CH|CH-NE|6435}}
| style="text-align:right" | {{formatnum: {{ RundenDez | {{Metadaten Fläche CH|6435}} | 2 }}}}
| [[Region Montagnes|Bäärg]]
|-
| [[Datei:CHE La Côte-aux-Fées COA.svg|35px|center]]|| [[La Côte-aux-Fées]] || fp. [la kuːt ɛ ˈfɛje]
| style="text-align:right" data-sort-value="{{EWZ|CH-NE|6504}}" | {{EWZ CH|CH-NE|6504}}
| style="text-align:right" | {{formatnum: {{ RundenDez | {{Metadaten Fläche CH|6504}} | 2 }}}}
| [[Region Val-de-Travers|Val-de-Travers]]
|-
| [[Datei:LaGrandeBéroche-blazon.svg|35px|center|La Grande Béroche]]|| [[La Grande Béroche]] || —
| style="text-align:right" data-sort-value="{{EWZ|CH-NE|6417}}" | {{EWZ CH|CH-NE|6417}}
| style="text-align:right" | {{formatnum: {{ RundenDez | {{Metadaten Fläche CH|6417}} | 2 }}}}
| [[Region Littoral|See]]
|-
| [[Datei:CHE La Sagne COA.svg|35px|center]]|| [[La Sagne]] || fp. [la sɛːɲ]
| style="text-align:right" data-sort-value="{{EWZ|CH-NE|6423}}" | {{EWZ CH|CH-NE|6423}}
| style="text-align:right" | {{formatnum: {{ RundenDez | {{Metadaten Fläche CH|6423}} | 2 }}}}
| [[Region Montagnes|Bäärg]]
|-
|[[Datei:CHE Laténa COA.svg|35px|center]]|| [[Laténa]] || —
| style="text-align:right" data-sort-value="{{EWZ|CH-NE|6513}}" | {{EWZ CH|CH-NE|6513}}
| style="text-align:right" | {{formatnum: {{ RundenDez | {{Metadaten Fläche CH|6513}} | 2 }}}}
| [[Region Littoral|See]]
|-
| [[Datei:Le Cerneux-Pequignot-coat of arms.svg|35px|center|Le Cerneux-Péquignot]] || [[Le Cerneux-Péquignot]] || —
| style="text-align:right" data-sort-value="{{EWZ|CH-NE|6434}}" | {{EWZ CH|CH-NE|6434}}
| style="text-align:right" | {{formatnum: {{ RundenDez | {{Metadaten Fläche CH|6434}} | 2 }}}}
| [[Region Montagnes|Bäärg]]
|-
| [[Datei:LeLanderon-blazon.svg|35px|center]]|| [[Le Landeron]] || fp. [y lɛ̃ˈdrɔ̃] <br> ''Landere''
| style="text-align:right" data-sort-value="{{EWZ|CH-NE|6455}}" | {{EWZ CH|CH-NE|6455}}
| style="text-align:right" | {{formatnum: {{ RundenDez | {{Metadaten Fläche CH|6455}} | 2 }}}}
| [[Region Littoral|See]]
|-
| [[Datei:LeLocle-blazon.svg|35px|center]]|| [[Le Locle]] || fp. [i luːtʃ]
| style="text-align:right" data-sort-value="{{EWZ|CH-NE|6436}}" | {{EWZ CH|CH-NE|6436}}
| style="text-align:right" | {{formatnum: {{ RundenDez | {{Metadaten Fläche CH|6436}} | 2 }}}}
| [[Region Montagnes|Bäärg]]
|-
| [[Datei:CHE Les Planchettes COA.svg|35px|center]]|| [[Les Planchettes]] || fp. [lɛ ˈpiɛ̃tʃtɛ]
| style="text-align:right" data-sort-value="{{EWZ|CH-NE|6422}}" | {{EWZ CH|CH-NE|6422}}
| style="text-align:right" | {{formatnum: {{ RundenDez | {{Metadaten Fläche CH|6422}} | 2 }}}}
| [[Region Montagnes|Bäärg]]
|-
| [[Datei:CHE Les Ponts-de-Martel COA.svg|35px|center]]|| [[Les Ponts-de-Martel]] || fp. [ɛ pɔ̃] [a mwaˈte]
| style="text-align:right" data-sort-value="{{EWZ|CH-NE|6437}}" | {{EWZ CH|CH-NE|6437}}
| style="text-align:right" | {{formatnum: {{ RundenDez | {{Metadaten Fläche CH|6437}} | 2 }}}}
| [[Region Montagnes|Bäärg]]
|-
| [[Datei:CHE Les Verrières COA.svg|35px|center]]|| [[Les Verrières]] || fp. [ɛ vɛˈrɛr / lɛ vɛriːrɛ / <br />ɛ vɛˈrer / le vɛˈrɛːrɛ / vɛˈrir]
| style="text-align:right" data-sort-value="{{EWZ|CH-NE|6511}}" | {{EWZ CH|CH-NE|6511}}
| style="text-align:right" | {{formatnum: {{ RundenDez | {{Metadaten Fläche CH|6511}} | 2 }}}}
| [[Region Val-de-Travers|Val-de-Travers]]
|-
| [[Datei:CHE Lignières COA.svg|35px|center]]|| [[Lignières NE]] || fp. [a lˈniər / ləniːər]
| style="text-align:right" data-sort-value="{{EWZ|CH-NE|6456}}" | {{EWZ CH|CH-NE|6456}}
| style="text-align:right" | {{formatnum: {{ RundenDez | {{Metadaten Fläche CH|6456}} | 2 }}}}
| [[Region Littoral|See]]
|-
| [[Datei:Milvignes-blazon.svg|35px|center]] || [[Milvignes]] || —
| style="text-align:right" data-sort-value="{{EWZ|CH-NE|6416}}" | {{EWZ CH|CH-NE|6416}}
| style="text-align:right" | {{formatnum: {{ RundenDez | {{Metadaten Fläche CH|6416}} | 2 }}}}
| [[Region Littoral|See]]
|-
| [[Datei:CHE Neuchâtel COA.svg|35px|center]] || '''[[Neuenburg (Stadt)|Nöieburg]]''' || fp. [a ntʃaˈti]
| style="text-align:right" data-sort-value="{{EWZ|CH-NE|6458}}" | {{EWZ CH|CH-NE|6458}}
| style="text-align:right" | {{formatnum: {{ RundenDez | {{Metadaten Fläche CH|6458}} | 2 }}}}
| [[Region Littoral|See]]
|-
| [[Datei:Rochefort-blazon.svg|35px|center]] || [[Rochefort NE|Rochefort]] || fp. [rɔtsˈfɔː]
| style="text-align:right" data-sort-value="{{EWZ|CH-NE|6413}}" | {{EWZ CH|CH-NE|6413}}
| style="text-align:right" | {{formatnum: {{ RundenDez | {{Metadaten Fläche CH|6413}} | 2 }}}}
| [[Region Littoral|See]]
|-
| [[Datei:CHE Val-de-Ruz COA.svg|35px|center]] || [[Val-de-Ruz NE]] || fp. [a vəˈjiː / a vəˈʎiː]
| style="text-align:right" data-sort-value="{{EWZ|CH-NE|6487}}" | {{EWZ CH|CH-NE|6487}}
| style="text-align:right" | {{formatnum: {{ RundenDez | {{Metadaten Fläche CH|6487}} | 2 }}}}
| [[Region Val-de-Ruz|Val-de-Ruz]]
|-
| [[Datei:CHE Val-de-Travers COA.svg|35px|center]] || [[Val-de-Travers NE|Val-de-Travers]] || fp. [a traˈvar]
| style="text-align:right" data-sort-value="{{EWZ|CH-NE|6512}}" | {{EWZ CH|CH-NE|6512}}
| style="text-align:right" | {{formatnum: {{ RundenDez | {{Metadaten Fläche CH|6512}} | 2 }}}}
| [[Region Val-de-Travers|Val-de-Travers]]
|-
! colspan="3" | Total (24)
! style="text-align:right" | {{EWZ CH|CH-NE|CH-NE}}
! style="text-align:right" | {{FormatNum|{{ RundenDez | {{Metadaten Fläche CH|CH-NE}} | 2 }}|ch}}
!
|}
== Verändrige sit em Joor 2000 ==
<gallery>
Karte Bezirk Val-de-Ruz Gemeindeveraenderungen 2013.png| Gmeinde im Bezirk Val-de-Ruz bis 2012
Karte Bezirk Boudry Gemeindeveraenderungen 2013.png| Gmeinde im Bezirk Boudry bis 2012
Karte Bezirk Boudry Gemeindeveraenderungen 2016.png| Gmeinde im Bezirk Boudry bis 2015
Karte Bezirk Boudry Gemeindeveraenderungen 2018.png| Gmeinde im Bezirk Boudry bis 2017
Karte Kanton Neuenburg Gemeindeveraenderungen 2021.png| Gmeinde bis 2020
Karte Kanton Neuenburg Gemeindeveraenderungen 2025.png| Gmeinde bis 2024
</gallery>
* 2009:
** ''[[Marin-Epagnier]]'' und ''[[Thielle-Wavre]]'' → [[La Tène NE|La Tène]]
** ''[[Boveresse]]'', ''[[Buttes]]'', ''[[Couvet]]'', ''[[Fleurier]]'', ''[[Les Bayards]]'', ''[[Môtiers]]'', ''[[Noiraigue]]'', ''[[Saint-Sulpice NE|Saint-Sulpice]]'' und ''[[Travers NE|Travers]]'' → [[Val-de-Travers NE|Val-de-Travers]]
* 2013:
** ''[[Auvernier]]'', ''[[Bôle]]'' und ''[[Colombier NE|Colombier]]'' → [[Milvignes]]
** ''[[Boudevilliers]]'', ''[[Cernier]]'', ''[[Chézard-Saint-Martin]]'', ''[[Coffrane]]'', ''[[Dombresson]]'', ''[[Engollon]]'', ''[[Fenin-Vilars-Saules]]'', ''[[Fontainemelon]]'', ''[[Fontaines NE|Fontaines]]'', ''[[Les Geneveys-sur-Coffrane]]'', ''[[Les Hauts-Geneveys]]'', ''[[Montmollin]]'', ''[[Le Pâquier NE|Le Pâquier]]'', ''[[Savagnier]]'' und ''[[Villiers NE|Villiers]]'' → [[Val-de-Ruz NE|Val-de-Ruz]]
* 2016: ''[[Brot-Dessous]]'' und ''[[Rochefort NE|Rochefort]]'' → [[Rochefort NE|Rochefort]]
* 2018: ''[[Bevaix]]'', ''[[Fresens]]'', ''[[Gorgier]]'', ''[[Montalchez]]'', ''[[Saint-Aubin-Sauges]]'' und ''[[Vaumarcus]]'' → [[La Grande Béroche]]
* 2021:
** ''[[Corcelles-Cormondrèche]]'', ''[[Neuenburg NE|Neuenburg]]'', ''[[Peseux NE|Peseux]]'' und ''[[Valangin]]'' → [[Neuenburg NE|Neuenburg]]
** ''[[Les Brenets]]'' und ''[[Le Locle]]'' → [[Le Locle]]
* 2025:
** ''[[Enges]]'', ''[[Hauterive NE|Hauterive]]'', ''[[La Tène NE|La Tène]]'' und ''[[Saint-Blaise NE|Saint-Blaise]]'' → [[Laténa]]
== Weblink ==
{{Commonscat|Cities and villages in the canton of Neuchâtel|Gmainde vom Kanton Nöieburg}}
== Fuessnoote ==
<references />
{{Navigationsleiste Gemeinden der Schweizer Kantone}}
[[Kategorie:Ort (Kanton Nöieburg)| ]]
[[Kategorie:Kanton Neueburg]]
[[Kategorie:Gmeind in dr Schwiz|Nöieburg]]
158sgq9gld1go7talisrid6bqk9b1tn
Schlacht bei Kappel
0
19959
1088603
1071856
2026-09-17T21:04:37Z
Redaktor GLAM
111687
Higher resolution version of image
1088603
wikitext
text/x-wiki
{{DISPLAYTITLE:D Schlacht bi Chappel}}
{{Infobox Militärischer Konflikt
|KONFLIKT=D Schlacht bi Chappel
|TEILVON=[[Zweiter Kappelerkrieg|Zweite Chappelerchrieg]]
|BILD=The battle of Kappel 1531 (88362511).jpg
|BILDBREITE=300px
|BESCHREIBUNG=D Schlacht bi Chappel 11. Oktober 1531
|DATUM=11. Oktober 1531
|DATUMBIS=
|ORT=[[Kappel am Albis|Chappel am Albis]]
|CASUS=
|GEBIETE=
|AUSGANG=Siig vo de katholischen Ort
|FOLGEN=Hegemonii vo de Katholische Ort bis zum [[Zweiter Villmergerkrieg|Zweite Villmergerchrieg]]
|FRIEDENSSCHLUSS=[[Zweiter Kappeler Landfriede|Zweite Chappeler Landfride]]<br />
20. November 1531
|KONTRAHENT1=[[Datei:CHE Luzern COA.svg|15px]] [[Kanton Luzern|Luzärn]] <br />
[[Datei:Wappen Uri matt.svg|15px]] [[Kanton Uri|Uri]] <br />
[[Datei:CHE Schwyz SZ COA.svg|15px]] [[Kanton Schwyz|Schwyz]] <br />
[[Datei:Obwald-coat of arms.svg|15px]] [[Kanton Obwalden|Obwalde]] <br />
[[Datei:Nidwald-coat of arms.svg|15px]] [[Kanton Nidwalden|Nidwalde]] <br />
[[Datei:Zug-coat of arms.svg|15px]] [[Kanton Zug|Zug]]
|KONTRAHENT2=[[Datei:Wappen Zürich matt.svg|15px]] [[Kanton Zürich|Züri]]
|KONTRAHENT3=
|BEFEHLSHABER1=
|BEFEHLSHABER2=
|BEFEHLSHABER3=
|TRUPPENSTÄRKE1=7000-8000
|TRUPPENSTÄRKE2=700
|TRUPPENSTÄRKE3=
|VERLUSTE1=
|VERLUSTE2=400 Verwundeti und Doti
|VERLUSTE3=
|NOTIZEN=
|ÜBERBLICK=
}}
D '''Schlacht bi Chappel''' isch d Entscheidigsschlacht im [[Zweiter Kappelerkrieg|Zweite Chappelerchrieg]] gsi und isch am 11. Oktober 1531 i de Nöchi vo [[Kappel am Albis|Chappel am Albis]] gschlage worde. Dert het Züri gege d [[Die Acht Alten Orte|füf katholische Ort]] verlore. Mit dere Niderlaag isch d Vorherrschaft vo de katholische Ort besiglet gsi un het bis zum [[Zweiter Villmergerkrieg|zweite Villmergerchrieg]] 1712 ghebt.
== Vorgschicht ==
I dr Schwiiz het d [[Reformation]] am 15. März 1522 ihre Aafang gno. Nachdem de [[Huldrych Zwingli|Zwingli]] sit em 1519, wo er Lüütprieschter vo Züri worde-n-isch, nüm nach de Läseordnig prediget het, het an Invocavit 1522 s berüemti [[Wurstessen bei Froschauer|Wurschtässe]] bim [[Christoph Froschauer]] z [[Zürich|Züri]] stattgfunde. Des isch de "Schtartschuss" für d Schwiizer Reformation gsi, wo vom Zürcher Schtatrot ab em 1523 nadisna in de Schtadt u de Landschaft Züri iigfüürt worde-n-isch. D Reformation het sich dann i de Schwiiz witer verbreitet un au [[Bern|Bärn]], [[Basel]] u [[St. Gallen|Sanggalle]] si reformiert worde. Vor allem di Innerschwiizer Ort, aber au [[Kanton Solothurn|Soledurn]] u [[Kanton Freiburg|Friburg]], sin im alte Glaube treu blibe. Des het zu grosse Spannige i de Eidgnossegschaft gfüürt un im 1529 het Züri de [[Erster Kappelerkrieg|erscht Chappelerchrieg]] gäge di füf innerschwiizer Ort aagfange. De Chrieg isch ohni Kampfhandlige z Änd gange u me het sich geiniget, dass jedi Gmeind sälber cha entscheide, ob si zum noie Glaube wot wächsle oder bim alte Glaube wot bliibe.
D Friide het aber net lang ghäbt. Bsunders d Entwicklig in Dütschland mit de Bschlüss vom [[Reichstage zu Augsburg|Riichstag z Augschburg]] hei s Misstraue zwüsche de Konfessione gschteigeret. Me het enand au vorgworfe sich immer wider in kanfessionelli Aaglägeheite vo andre Gebiet iizmischle.
Wo d Innerschwiizer Ort sich dann gweigeret hei, d [[Drei Bünde|Drü Bünd]] im [[Müsserkrieg|zwaite Müsserchrieg]] z unterstütze, het de [[Huldrych Zwingli]] uf en neue Chrieg gäge d katholisch Innerschwiiz drängt. Uf Aatrag vo [[Kanton Bern|Bärn]], wo kei nöie Chrieg het welle, hei di reformierti Ort im Mai 1531 e Läbensmittelschperri über d Innerschweiz verhängt. Weil sich au d [[gemeine Herrschaft|gemeine Herrschafte]] a dem Embargo beteiliget hei un 1531 es schlechts Wirtschaftsjohr gsi isch, si d Folge für d betroffene Kantön schwerwiegend gsi. Uf katholischer Siite het des widerum d Aversione gäge Züri verschtärkt.
=== Chriegsvorbereitig vo de füf Ort ===
Weils so usgsäh het, als chönnt me en Chrieg nöd vermiide, hei sich die füf Ort druf vorbereitet. Zwüschem 8. un em 10. Oktober 1531 hei si ihri Truppe z Zug zämezoge.<ref>Schweizer Kriegsgeschichte Heft 5, S. 27</ref> So het sich d Bedrohig vor allem gäge Züri grichtet, aber au e Besetzig vo de Übergäng über d [[Reuss|Rüüs]] z [[Bremgarten AG|Brämgarte]] un z [[Mellingen|Mellige]] wär möglich gsi. Dodermit hätte d Innerschiizer en Zämeschluss vo de Bärner un de Zürcher Truppe chönne verhindere.
=== Chriegsvorbereitig z Züri ===
D Niederlage vo Züri bi de Schlacht vo Chappel het au Ursache, wo scho im Vorfeld passiert sin. Mit de Chriegsordnig von 1529 isch de frühri Chriegsrat durch es 23köpfigs Gremium ersetzt worde. Des Gremium isch viel z gross un schwerfällig gsi un het d Autorität vo de Truppekommandante iigschränkt.<ref>Schweizer Kriegsgeschichte Heft 5, S. 25</ref> Au het me d Kompetänze vo de Offizier iigschränkt, de Sold vo de Mannschafte reduziert un de [[Jörg Berger]], de Befehlshaber vo Züri bim [[Erster Kappelerkrieg|erschte Chapplerchrieg]], wo au scho bi de [[Schlacht bei Marignano|Schlacht bi Marignano]] zeigt het, was er cha, het dismol keis Kommando übercho.
Z Züri het me d Bedrohig durch die füf Ort nöd wirklich ernst gno. Erscht wo e [[Luzern|Lozärner]] Iiheit am 9. Oktober 1531 z [[Hitzkirch]] iimarschiert isch, het de Rot vo Züri sich versammlet. Me het zwai Rotsmitglieder uf Chappel gschickt, um usezfinde, ob sich d Innerschwiizer wirklech z Zug versammlet hei, wie es vorher Bote berichtet hei gha. Di Lüt im Rot, wo de meischt Iifluss hei ka, hei geng no nöd glaubt, dass d Katholike chönntet aagriife. Si hei gmeint, es gängdi numme um e Tüüschigsmanöver, damit d Lebensmittelsperri uufghobe würd.<ref>Schweizer Kriegsgeschichte Heft 5, S. 28</ref>
I de Nacht zum 10. Oktober sie wider Bote uf Züri cho un hei gmeldt, d Fiinde däte z Zug numme no uf d [[Uri|Urner]] warte (Uri het us Angscht vor enem Aagriff durch die protestantische Bündner mit de Entsendig vo Truppe gwartet). De Zürcher „Stabschef“ [[Hans Schwyzer]] het nach dere Meldig verlangt, dass me sofort d Vorhuet unterem Kommando vom [[Jörg Göldi]] sot uf Chappel schicke, weil si uf [[Pikett]] gsi isch. Au d Hauptmacht het me nach sinere Meinig sofort müesse alarmiere un, sobald wie möglech, auch uf Chappel verläge. Us Angscht so en Chrieg uszlöse, het de Rot vo Züri dem nöd zugschtimmt. Am 10. Oktober isch um 7 Uhr de Pfarrer vo Rifferswil uf Züri cho un het gmeldet, dass die katholische Truppe do siget. Di gliich Nachricht hei di i de Nacht uusgsandte Rotsherre uf Züri laa bringe. De Rot het deshalb bschlosse, d Städt, wo Züri im [[Burgrecht]] mit verbunde gsi isch, z alarmiere un de Jörg Göldi mit de Vorhuet vo ugfähr 1200 Mann uf Chappel z schicke.
Weil d Zuschtändigkeite schwirig si gsi, het Züri s zu dem Ziitpunkt verpasst, s Hauptbanner z alarmiere. De Beschluss doderzu isch erscht am Namittag gäge 16 Uhr gfasst worde, d Alarmierig isch soger erscht um 19 Uhr gsi un het s bis am Morge vom 11. Oktober um 6 Uhr bruucht, bis s Hauptbanner us Züri abgrückt isch.<ref>Schweizer Kriegsgeschichte Heft 5, S. 31</ref>
=== Chriegsvorbereitig z Chappel ===
[[Datei:Kappel am Albis 01.jpg|mini|links|Chloschter Chappel]]
D Vorhuet unterem Kommando vom Jörg Göldi – mit Usnahm vo de Artillerie, wo noch schpöter oder gar nöd aacho isch – isch im Lauf vom 10. Oktober z Chappel aacho. De Jörg Göldi het d Stellung uf de Scheure usgwählt. Vo derte het me en guete Blick uf de Baarerbode, von wo us de Ufmarsch vom Fiind z erwarte isch gsi. Au für d Artillerie, wo erscht am 11. Oktober zwüsche 2 un 3 Uhr am Morge uf Chappel cho isch, isch d Stellig, wegem guete Schussfeld, günschtig gsi.
Goldi het die Ziit, wonner am 10. Oktober hätti gha, nöd gnutzt, um die Stellig uszbaue. Us Angscht vor erem Überfall am frühe Morge het er scho um 4 Uhr laa Tagwacht blase. Gege 11 Uhr isch dann d Meldig cho, d Innerschwiizer siget uf em Wäg uf Chappel.
Um 9 Uhr am Morge sin die füf Ort mit 7000–8000 Mann Richtig Chappel losmarschiert gsi.
== D Schlacht bi Chappel ==
[[Datei:Zwingligedenkstein Kappel am Albis.jpg|mini|Dr Ulrich Zwingli isch bi de Schlacht bi Chappel gfalle]]
Am 11. Oktober 1531 gege Mittag si d Truppe vo de füf Ort südweschtlich vo Chappel em Waldrand noche über Goldisbrunne un Islisberg gege d Zürcher Linie vorgruckt. D füförtig Vorhuet het versuecht am Sennhof vorbi zu de Haggeweid zucho. Vo dert us hei sie di rächti Flanke vo de Zürcher welle erreiche. D Zürcher Artillerie het den Aagriff chönne zrückschla. D Vorhuet vo de Innerschwiizer hei sich deshalb wider zrückzoge un sich unterhalb vom Chloschter im Bidenloss mit de Hauptmacht vereinigt. Vo dert us sin di katholische Truppe zwüschem Kalchofewald un em Buechwäldli gäge di linki Flanke vo de Zürcher vorgrückt. Daderbi sin sie nöd emal vom Göldi sinere Artillerie gstört worde. De Göldi het numme sini Artilleriegeschütz ufs Buechwäldli la richte un er het Bote uf de Albis gschickt, damit s Hauptbanner so schnell wie möglich chämti. D Hauptstritmacht vo de Zürcher, wo normalerwiis ugfähr 4000 Ma stark gsi isch, isch numme mit 700 Ma uf em Wäg uf Chappel gsi. Mit derbi isch de Kommandant Lavater, de Bannerherr Schwyzer un de Ulrich Zwingli gsi. Wäge logischtische Probläm hets Hauptbanner au numme sächs vo nün Gschütz über de Albis brocht. Weil si scho de Kanonedonner ghört hei un im Göldi sini Bote si zum juffele ufgforderet hei, sin si ohni Rascht uf Chappel ue.
Gegen drü Uhr am Namittag si die erschte Soldate mit em Hauptbanner zu de Zürcher Vorhuet uf de Scheurehöh gschtosse un d Kommandante hei derte Kriegsrot ghalte. Weil s Buechwäldli, wo net vo Zürcher Truppe isch gsicheret gsi, z nöch a de Zürcher Linie gsi isch un weil me wege de scho rächt spöte Tageszit nüm mit eme Aagriff vo de Finde grechnet het, hei d Kommandante bschlosse, d Stellig vo de Scheure uf de Mönchbühl z verläge.
D katholisch Site het die Truppebewegige beobachtet un sich – nach längere Diskussione – noch für en Aagriff entschide. S erschte Ziil isch die rechti Flanke vo de Zürcher gsi. Di hei s zerscht gschafft de Aagriff abzwehre, aber wo der [[Gewalthaufen|Gwalthufe]] vo de Füfortige aagriffe het un es gschaft het, in d Zürcher Linie iizdringe, hei di erschte Zürcher aagfange z fliehe. Zu dem Ziitpunkt sin erscht ungefähr 40 Reformierti gfalle gsi. Aber nach em letschte Widerstand hei sich di reformierte Linie ufglöst un d Flucht i dem sumpfige Geländ zwüsche de Scheure un em Mönchbühl hei grossi Verlüscht nach sich zoge. Sogar s Banner vo de Zürcher isch fascht i d Händ vo de Innerschwiizer cho. De Bannerträger Kambli isch im Bruggemoos schwer bedrängt worde un erscht de Iisatz vom [[Adam Näf]] het de endgültig Verluscht vom Banner chönne verhindere.
In kürzeschte Ziit isch de Zwingli, 26 Mitglider vom chline un grosse Rot, 25 Geischtlichi un ugefähr 400 Zürcher verwundet oder gefalle gsi. Bis uf [[Hausen am Albis|Huuse]] un de [[Albis]] hei d Katholike d Zürcher verfolgt. Erscht wo d Nacht cho isch, sin si zrugg uf s Schlachtfäld. Derte soll de Ulrich Zwingli «von der Hand des Gegners bei Fackelschein den letzten Streich»<ref> Schweizer Kriegsgeschichte Heft 5, S. 40</ref> übercho ha.
== Folge vo de Schlacht ==
De Plan vom Zwingli, di ganz Eidgenossenschaft z reformiere isch mit de Niderlag vo Chappel endgültig geschitert gsi. Di Eidgenossenschaft isch durch d Glaubensspaltig na usse un na innen gschwächt gsi.
Im [[Zweiter Kappeler Landfriede|Zwaite Chappeler Landfride]] vom 20. November 1531 hei di katholische Ort d Glaubensspaltig vo de Alte Eidgenossenschaft akzeptiert, aber de Reformierte i de [[Gemeine Herrschaft|gmeine Herrschafte]] isch es erlaubt worde, zum alte Glaube zrück z gha. [[Rapperswil SG|Rapperschwil]], [[Gaster]], [[Weesen|Weese]], [[Mellingen|Mellige]], [[Bremgarten AG|Brämgarte]], s Freiamt, s St. Gallische [[Fürstenland|Fürsteland]], s Rhytal un Teil vom Thurgau un s Toggenburg isch zwangswiis wider katholisch worde.
Di Vorherrschaft vo de katholische Siite i de Eidgenossenschaft isch am 17. Dezämber 1533 gfeschtigt worde, wo di Füförtige es urgrecht mit [[Kanton Solothurn|Solothurn]] un [[Kanton Freiburg|Friburg]] gschlosse hei.
== Literatur ==
* Theodor Müller-Wolfer: Das Jahrhundert der Glaubenstrennung, in: Schweizer Kriegsgeschichte Heft 5, Bern 1925.
{{Läsiger Artikel}}
== Einzelnachwiis ==
<references />
[[Kategorie:Schlacht (Alti Eidgenosseschaft)|Chappel]]
pcd4wzyrlztpnvvxj1i91way8ydj9rm
Chrysanthema
0
34653
1088595
1076352
2026-09-17T16:00:02Z
Holder
491
/* Chrysanthemechenigi */
1088595
wikitext
text/x-wiki
[[Datei:Lahr_Chrysanthèmes_3.jpg|thumb|rechts|250px]]
D '''Chrysanthema''' isch e Bluemeuusstellig, wu syter 1998 alljohr z [[Lahr/Schwarzwald|Lohr]] im Spotjohr stattfindet. Doderby wird d Innestadt vu Lohr mit Döuserte vu Kaskadechrysantheme gschmickt.
==Gschicht==
Am Änd vu dr 1980er Johr sin Stadtgärtner vu Lohr uf Bsuech in dr Lohrer Partnerstadt Dole (Département Jura, Region [[Franche-Comté]]) gsii un hän dert d Kaskadechrysantheme chännegleert, wu dert zichtet wääre. Si hän d Idee ghaa, die Blueme au z Lohr aazpflanze. Im Novämber 1993 sin zem erschte Mol effetligi Gebei mit Kaskadechrysantheme gschmickt wore un in dr Lohrer Sulzberghalle het e großi Chrysanthemeschau stattgfunde.
E zwooti Chrysanthemeuusstellig isch anne 1997 veraastaltet wore. Dr groß Erfolg vun re het derzue gfiert, ass 1998 zem erschte Mol e Freilanduusstellig gmacht wore isch, mit Hunderte vu Kaskadechrysantheme an historische Gebei, in dr Fueßgängerzone, an Brunne un an verschidene Blätz in dr Stadt.
Fir d Uustellig anne 1999 isch dr Bstand an Kaskadechrysantheme vu dr Lohrer Stadtgärtnerei uf iber 700 Stuck ufgstockt wore. Im Lauf vu dr Johr sin s allmee wore, bi dr Chrysanthema im Novämber 2011 sin s iber 10.000 Chrysantheme gsii.
==Chrysanthemechenigi==
[[Datei:Krönung von Valerie II für die Chrysanthema 2025 in Lahr.webm|thumb|rechts|Chrenig vu dr Valerie II. (Valerie Hübner) am 25. Oktober 2025]]
Syt 2006 wird zue dr Chrysanthema alljohr e ''Chrysanthemenkönigin'' gwehlt.
* 2006: Anita Nuvolin<ref>[https://www.badische-zeitung.de/lahr-wird-wahlmonarchie--190528089.html Badische Zeitung, 11. Oktober 2006]</ref>
* 2007: Simone Fehrenbacher<ref>[https://www.lahr.de/die-neue-chrysanthemenkoenigin-steht-fest-.32971.htm lahr.de 21. Septämber 2007]</ref>
* 2008: Nelli Schmidt<ref>[http://www.badische-zeitung.de/lahr/gesicht-chrysanthema-jaehrige-russland-nelli-schmidt--3974794.html Badische Zeitung, 1. Augschte 2008]</ref>
* 2009: Marion Fischer<ref>[http://www.badische-zeitung.de/lahr/marion-i-ist-die-neue-lahrer-chrysanthemenkoenigin--20568140.html Badische Zeitung, 13. Oktober 2009]</ref>
* 2010: Natalie Gerras<ref>[http://www.badische-zeitung.de/natalie-i-ist-die-neue-chrysanthemenkoenigin-von-lahr Badische Zeitung, 12. Oktober 2010]</ref>
* 2011: Heike Engel<ref>[http://www.badische-zeitung.de/lahr/die-neue-lahrer-chysanthemen-koenigin-heisst-heike-i--50597480.html Badische Zeitung, 14. Oktober 2011]</ref>
* 2012: Sarah Heitzmann<ref>[http://www.badische-zeitung.de/lahr/sarah-i-ist-die-neue-chrysanthemenkoenigin--64543724.html Badische Zeitung, 12. Oktober 2012]</ref>
* 2013: Valerie Silberer<ref>[http://www.badische-zeitung.de/lahr/valerie-i-ist-die-neue-chrysanthemenkoenigin-von-lahr--75921165.html Badische Zeitung, 7. Oktober 2013]</ref>
* 2014: Juliane Dörflinger<ref>[http://www.badische-zeitung.de/juliane-i-ist-koenigin-der-17-lahrer-chyrsanthema Badische Zeitung, 9. Oktober 2014]</ref>
* 2015: Silke Faißt<ref>[http://www.badische-zeitung.de/lahr/silke-i-ist-die-zehnte-lahrer-chrysanthemenkoenigin--112060377.html Badische Zeitung, 29. Septämber 2015]</ref>
* 2016: Jessica Neugebauer<ref>[http://www.badische-zeitung.de/lahr/jessica-neugebauer-ist-chrysanthemenkoenigin--127503917.html Badische Zeitung, 22. Septämber 2016]</ref>
* 2017: Lea Johanna Krauss<ref>[http://www.badische-zeitung.de/lahr/lea-johanna-krauss-ist-die-neue-lahrer-chrysanthemenkoenigin--142942778.html Badische Zeitung, 5. Oktober 2017]</ref>
* 2018: Sonja Moser<ref>[https://www.lahr.de/sonja-i-wird-chrysanthemenkoenigin-2018.79547.htm Stadt Lahr, 10. Oktober 2018]</ref>
* 2019: Lorena Harter<ref>[https://www.badische-zeitung.de/lorena-i-heisst-die-neue-lahrer-chrysanthemenkoenigin--178101176.html Badische Zeitung, 8. Oktober 2019]</ref>
* 2020 un 2021 isch d Chrysanthema wäg dr [[COVID-19-Pandemie|COVID-19-Pandemi]] uusgfalle.<ref>[https://www.badische-zeitung.de/die-chrysanthema-2020-ist-abgesagt--187341803.html Badische Zeitung, 6. Juli 2020]</ref><ref>[https://www.lahrer-zeitung.de/inhalt.stadt-lahr-sieht-keine-chance-fuer-blumenschau-chrysanthema-2021-ist-abgesagt.f4be5b17-0f5b-45ce-b891-897268ba2d5d.html Lahrer Zeitung, 23. Augschte 2021]</ref> D Amtszyt vu dr Lorena Harter isch um ai Johr verlengeret wore.
* 2022: Juliane Tide<ref>[https://www.badische-zeitung.de/juliane-ii-ist-neue-lahrer-chrysanthemenkoenigin--220955493.html Badische Zeitung, 20. Oktober 2022]</ref>
* 2023: Marion Sütterlin<ref>[https://www.badische-zeitung.de/die-neue-lahrer-chrysanthemenkoenigin-bringt-so-viel-lebenserfahrung-mit-wie-keine-zuvor Badische Zeitung, 9. Oktober 2023]</ref>
* 2024: Birgit Antonetty<ref>[https://www.badische-zeitung.de/die-neue-lahrer-chrysanthemenkoenigin-heisst-birgit-i Badische Zeitung, 20. Septämber 2024]</ref>
* 2025: Valerie Hübner<ref>[https://www.badische-zeitung.de/die-neue-lahrer-chrysanthemenkoenigin-heisst-valerie-ii Badische Zeitung, 1. Oktober]</ref>
* 2026: Nayana Haas<ref>[https://www.badische-zeitung.de/aus-s-o-paulo-nach-lahr-nayana-haas-wird-chrysanthemenkoenigin-der-blumenschau-2026 Badische Zeitung, 17. Septämber 2025]</ref>
==Bilder==
<gallery>
Lahr_Chrysanthèmes_1.jpg
Lahr_Chrysanthèmes_2.jpg
Lahr_Chrysanthèmes_4.jpg
Lahr_Chrysanthèmes_5.jpg
Lahr_Chrysanthèmes_6.jpg
Lahr_Chrysanthèmes_7.jpg
Lahr_Chrysanthèmes_8.jpg
Lahr_Chrysanthèmes_9.jpg
Lahr_Chrysanthèmes10.jpg
Die_M%C3%BCmmele_vom_Mummelsee.jpg
Chrysanthema 2016 Lahr jm24345.jpg
Chrysanthema_2025_01.jpg
Chrysanthema_2025_02.jpg
Chrysanthema_2025_03.jpg
Chrysanthema_2025_04.jpg
</gallery>
== Weblink ==
* {{Commonscat|Chrysanthema}}
* [http://www.chrysanthema.lahr.de/chrysanthema.100.htm www.chrysanthema.lahr.de]
* [http://www.lahr.de/chrysanthema Chrysanthema] (lahr.de)
* [http://www.badische-zeitung.de/Chrysanthema Chrysanthema] (Badische Zeitung)
==Fueßnote==
<references/>
[[Kategorie:Freiziitkultur]]
[[Kategorie:Lohr/Schwarzwald]]
[[Kategorie:Veraastaltig z Dütschland]]
p9n2fdqoytoi006dnmizrwft1ovagdj
La Sagne
0
42397
1088600
1081149
2026-09-17T20:06:58Z
SpinnerLaserzthe2nd
83904
([[c:GR|GR]]) [[File:La Sagne-coat of arms.svg]] → [[File:CHE La Sagne COA.svg]]
1088600
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Ort in der Schweiz
| NAME_ORT = La Sagne
| BILD = La-Sagne-Mieville-2.jpg
| BESCHREIBUNG = Miéville
| BILDPFAD_KARTE = Karte Gemeinde La Sagne 2025.png
| BILDPFAD_WAPPEN = CHE La Sagne COA.svg
| REGION-ISO = CH-NE
| BEZIRK = [[Bezirk La Chaux-de-Fonds|La Chaux-de-Fonds]]
| IMAGEMAP = Kanton Neuenburg
| BFS = 6423
| PLZ = 2314
| UN/LOCODE = CH SGN
| BREITENGRAD = 47.038896
| LÄNGENGRAD = 6.800015
| HÖHE = 1039
| FLÄCHE = 25.55
| WEBSITE = lasagne.ne.ch
}}
'''La Sagne''' ([[Frankoprovenzalische Sprache|frankoprovenzalisch]] {{IPA|[la sɛːɲ]}}) isch e [[Dorf]] und e [[Politische Gemeinde|bolitischi Gmai]] vom [[Kanton Neuenburg|Kanton Nöueburg]].
== Geografi ==
La Sagne isch e Stroßedorf im eschtlige ''Vallée de la Sagne et des Ponts''. Das Taal lyt hinder der vorderschte und höchschte Gebirgschetti vom [[Jura (Gebirge)|Jura]].
Zue dr Gmai ghere d Ortsdail ''Les Coeudres'' ({{Höhe|1012|CH}}), ''Le Crêt'' ({{Höhe|1032|CH}}), ''Miéville'' ({{Höhe|1037|CH}}), ''La Sagne-Eglise'' ({{Höhe|1039|CH}}), ''La Corbatière'' ({{Höhe|1080|CH}}) un ''Marmoud'' ({{Höhe|1026|CH}}). Dr Bann umfasst 60 Prozänt landwirtschaftligi Flechi, 37 Prozänt Wald un 3 Prozänt Sidligsflechi. D Nochbergmaine vu La Sagne sin [[La Chaux-de-Fonds]], [[Le Locle]], [[Les Ponts-de-Martel]], [[Brot-Plamboz]], [[Rochefort NE|Rochefort]] un [[Val-de-Ruz NE|Val-de-Ruz]].
== Gschicht ==
La Sagne isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1332 as ''la Sagne''.
Syt 1648 isch Nöueburg Firschtetum un ab 1707 dur Personalunion mit em Chenigrych [[Preussen|Preuße]] verbunde gsii. Anne 1806 isch s Biet an [[Frankreich|Frankrych]] unter em [[Napoléon Bonaparte|Napoleon I.]] abdrätte wore. Im Zug vum [[Wiener Kongress]] isch s anne 1815 an d Schwyz chuu, doderby sin d Chenig vu Preuße aber bis zum [[Neuenburgerhandel|Nöueburgerhandel]] 1857 au Firschte vu Nöueburg blibe.
== Bevelkerig ==
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005<ref>Bundesamt für Statistik: ''Eidgenössische Volkszählung 2000: Bevölkerungsentwicklung der Gemeinden 1850–2000.'' Bern 2005 ([https://www.bfs.admin.ch/bfs/de/home/statistiken/kataloge-datenbanken/publikationen.assetdetail.340621.html Online uf bfs.admin.ch]{{Toter Link|url=https://www.bfs.admin.ch/bfs/de/home/statistiken/kataloge-datenbanken/publikationen.assetdetail.340621.html |date=2019-09 }}, Date im [https://www.bfs.admin.ch/bfsstatic/dam/assets/340621/appendix Aahang]{{Toter Link|url=https://www.bfs.admin.ch/bfsstatic/dam/assets/340621/appendix |date=2019-09 }})</ref>
{| class="wikitable" width=350
|- align=center class="hintergrundfarbe5"
|align=left | '''Johr''' || '''1850''' || '''1860''' || '''1870''' || '''1880''' || '''1888''' || '''1900''' || '''1910''' || '''1920'''
|- align=center
|align=left|'''Yywohner'''|| 1800 || 1989 || 1952 || 1785 || 1721 || 1565 || 1481 || 1505
|- align=center class="hintergrundfarbe5"
|align=left | '''Johr''' || '''1930''' || '''1941''' || '''1950''' || '''1960''' || '''1970''' || '''1980''' || '''1990''' || '''2000'''
|- align=center
|align=left|'''Yywohner'''|| 1287 || 1061 || 1057 || 1061 || 984 || 929 || 902 || 997
|}
Dr Uusländeraadail isch 2010 bi 24,8 Prozänt gläge.
== Religion ==
36,9 Prozänt vo dr Yywooner sin [[Reformierte Kirche|evangelisch-reformiert]], 32,3 Prozänt sin [[Römisch-katholische Kirche|römisch-katholisch]] (Stand 2000).
== Bolitik ==
Bi dr Nationalrootswahle 2011 het s des Ergebnis gee: [[Bürgerlich-Demokratische Partei|BDP]] 0,7 Prozänt, [[Christlichdemokratische Volkspartei|CVP]] 4,0 Prozänt, [[FDP.Die Liberalen|FDP]] 39,1 Prozänt, [[Grüne Partei der Schweiz|Grüeni]] 10,9 Prozänt, [[Partei der Arbeit der Schweiz|PdA]] 0,2 Prozänt, [[Sozialdemokratische Partei der Schweiz|SP]] 22,9 Prozänt, [[Schweizerische Volkspartei|SVP]] 16,5 Prozänt.
== Wirtschaft ==
La Sagne isch es Puuredorf; und es het dört chly Gwärb und Induschtry.
== Sproch un Dialäkt ==
Bi dr Volkszellig 2000 hän vu dr 997 Yywohner 82,5 Prozänt [[Französische Sprache|Franzesisch]] as Hauptsproch aagee, 6,2 Prozänt [[Deutsche Sprache|Dytsch]], 3,5 Prozänt [[Italienische Sprache|Italienisch]] un 7,8 Prozänt anderi Sproche.
Dr alt frankoprovenzalisch [[Patois]] isch wahrschyns Ändi 19./Aafangs 20. Jh. uusgstorbe. Ergebnis us dr Volkszellige vu 1990 un 2000, wu zum Dail Lyt Patois as Sproch aagchryzlet hän, gälte in dr Sprochwisseschaft as Artefakt un hän ihre Ursprung ender in statistische Fähler oder ass d Lyt unter „Patois“ ihr Regionalfranzesisch verstehn<ref>[[Andres Kristol]]: ''Que reste-t-il des dialectes gallo-romans de Suisse romande?''. In: Jean-Michel Eloy (Hg.).: Evaluer la vitalité. Variétés d’oïl et autres langues. Université de Picardie / Centre d’Etudes Picardes, Amiens 1998, S. 101–114</ref><ref>Pierre Knecht: ''Die französischsprachige Schweiz''. In: Hans Bickel, Robert Schläpfer (Hg.): ''Die viersprachige Schweiz''. Sauerländer, Aarau/Frankfurt/Salzburg 2000, S. 139–176</ref>
== Bilder ==
<gallery>
La-Sagne-Eglise-Village.jpg|La Sagne-Eglise
La-Sagne-Eglise.jpg|d Chilche
La-Sagne-Gare.jpg|der Bahnhof La Sagne-Eglise
La-Sagne-Mieville.jpg|La Sagne-Mieville
La-Sagne-Ecole.jpg|s Schuelhuus La Sagne-Mieville
La-Sagne-Coeudres.jpg|Les Coeudres
</gallery>
== Literatur ==
* {{HLS|2839|Sagne, La|Autor=Caroline Calame}}
== Weblink ==
{{Commonscat|La Sagne}}
* [https://web.archive.org/web/20090825091158/http://lasagne.ne.ch/ lasagne.ne.ch ]
== Fueßnote ==
<references />
{{Navigationsleiste Kanton Neuenburg}}
{{Normdaten}}
[[Kategorie:Ort (Kanton Nöieburg)]]
kfs724it9dsiv79iowq6ziax1cmdelb
11. Oktober
0
44972
1088604
1083033
2026-09-17T21:04:59Z
Redaktor GLAM
111687
Higher resolution version of image
1088604
wikitext
text/x-wiki
{{Kalender Jahrestage|Oktober}}
Dr '''11. Oktober''' isch dr 284. Dag vum [[Gregorianischer Kalender|Gregorianische Kalender]] (dr 285. in [[Schaltjahr|Schaltjohr]]), dodermit blybe no 81 Däg bis zum Änd vum Johr.
== Was isch bassiert? ==
[[Datei:The battle of Kappel 1531 (88362511).jpg|100px|mini|Schlacht bi Chappel]]
[[Datei:Konzilseroeffnung 1.jpg|100px|mini|Ereffnig vum 2. Vatikanische Konzil]]
[[Datei:Lilo Pulver.JPG|100px|mini|Liselotte Pulver]]
[[Datei:Ulrich_Zwingli.jpg|100px|mini|Huldrych Zwingli]]
* [[1531]]: In dr [[Schlacht bei Kappel|Schlacht bi Chappel]] im religies motivierte [[Zweiter Kappelerkrieg|Zweete Chappelerchrieg]] unterlige d [[Zürich|Zürcher]] dr fimf katholische innere Ort ([[Kanton Luzern|Lozärn]], [[Kanton Schwyz|Schwyz]], [[Unterwalden|Unterwalde]], [[Kanton Uri|Uri]] un [[Kanton Zug|Zug]]). Dr Reformator [[Ulrich Zwingli]] stirbt in dr Schlacht.
* [[1962]]: Im [[Vatikan]] ereffnet dr [[Papst|Papscht]] [[Johannes XXIII.]] s ''Zwait Vatikanisch Konzil''.
== Uf d Wält chuu ==
* [[1495]]: [[Bonifacius Amerbach]], Basler Humanischt
* [[1758]]: [[Heinrich Wilhelm Olbers]], dytsche Aschtronom
* [[1797]]: [[Emilie Linder]], Schwyzer Moleri
* [[1825]]: [[Conrad Ferdinand Meyer]], Schwyzer Dichter
* [[1829]]: [[Asa H. Willie]], US-amerikanische Bolitiker
* [[1865]]: [[Emma Graf]], Schwiizer Frauerächtlere
* [[1884]]: [[Eleanor Roosevelt]], US-amerikanischi Mänscherächtsakivischti
* [[1888]]: [[Werner Lüdi (Botaniker)|Werner Lüdi]], Schwyzer Botaniker
* [[1891]]: [[Kim Seong-su]], sidkoreanische Bolitiker
* [[1929]]: [[Liselotte Pulver]], Schwyzer Schauspiileri
* [[1940]]: [[Christoph Blocher]], Schwyzer Bolitiker un Bundesrot
* [[1941]]: [[Anton Schaller]], Schwyzer Journalischt un Bolitiker
* [[1942]]: [[André Encrevé]], franzesische Hischtoriker
* [[1952]]: [[Konrad Hungerbühler]], Schwyzer Chemiker
* [[1992]]: [[Cardi B]], US-amerikanischi Rapperi
== Gstorbe ==
* [[1531]]: [[Huldrych Zwingli]], Zürcher Reformator
* [[1531]]: [[Wolfgang Joner]], letschte Abt vum Chloschter Chappel
* [[1889]]: [[James Prescott Joule]], britische Physiker
* [[1896]]: [[Anton Bruckner]], eschtrychische Komponischt
* [[1903]]: [[William S. Herndon]], US-amerikanische Bolitiker
* [[1955]]: [[Lina Zulauf]], Schwyzer Mundartdichtere
* [[1963]]: [[Jean Cocteau]], franzesische Schriftsteller, Reschissöör un Mooler
* [[1965]]: [[Walther Stampfli]], Schwyzer Bolitiker un Bundesrot
* [[2008]]: [[Jörg Haider]], eschtrychische Bolitiker
* [[2021]]: [[Pierre Rosenzweig]], elsässische Umwält- un Mänscherächtsaktiwischt
* [[2022]]: [[Peter Dombrowsky]], dytsche Bolitiker
* [[2025]]: [[Diane Keaton]], US-amerikanischi Schauspileri
* [[2025]]: [[Hanna Sahlfeld-Singer]], Schwyzer Bolitikeri
== Weblink ==
{{commonscat|11 October|11. Oktober}}
[[Kategorie:Tag|1011]]
s1p15vs5dpd2opvu0s4nu7aiwk437gq
Vorlage:Wechselkursdaten/EZB
10
53385
1088597
1088591
2026-09-17T18:07:40Z
LkhBot
98539
Bot: Aktualisierung
1088597
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{#switch: {{{1|}}}
|STAND=2026-09-17
|USD = 1.1481
|JPY = 178.75
|BGN = 1.9558
|CZK = 24.308
|DKK = 7.4753
|GBP = 0.8583
|HUF = 362.98
|PLN = 4.358
|RON = 5.2624
|SEK = 11.2715
|CHF = 0.9466
|ISK = 139.8
|NOK = 10.825
|HRK = 7.5365
|RUB = 117.2010
|TRY = 55.8841
|AUD = 1.6139
|BRL = 5.8905
|CAD = 1.6068
|CNY = 7.7009
|HKD = 9.0071
|IDR = 20352.48
|ILS = 3.4825
|INR = 110.1475
|KRW = 1587.31
|MXN = 19.7337
|MYR = 4.7061
|NZD = 1.9993
|PHP = 72.006
|SGD = 1.4642
|THB = 38.237
|QUELLE=[http://www.ecb.europa.eu/stats/eurofxref/eurofxref-daily.xml EZB Euro foreign exchange reference rates]
}}</includeonly><noinclude>
Liefert den Gegenwert von 1 EUR in einer Fremdwährung. Datenquelle: http://www.ecb.int/stats/exchange/eurofxref/html/index.en.html
[[Kategorie:Vorlage:Metadaten|Wechselkursdaten/EZB]]
</noinclude>
cqh400pvtqf0b1y1aoqi86r83pm7q9i
1531
0
56685
1088605
785357
2026-09-17T21:05:25Z
Redaktor GLAM
111687
Higher resolution version of image
1088605
wikitext
text/x-wiki
{{Artikel Jahr}}
{| {{Jahresbox}}
| colspan="2" style="text-align:center;"|[[Datei:The battle of Kappel 1531 (88362511).jpg|250px|Zwooti Schlacht bi Chappel]]<br />In dr [[Zweiter Kappelerkrieg|Zwoote Schlacht bi Chappel]] fallt unter anderem dr [[Ulrich Zwingli]].
|-
|}
{{Linkbox Andere Kalender}}
|}
== Was isch bassiert? ==
* [[26. Januar|26. Jänner]]: Z [[Lissabon]] git s [[Erdbeben|Ärdbidem]], wu rund 30.000 Mänscheläbe forderet.
* Februar: Dr [[Galgenkrieg|Galgechrieg]] zwische [[Solothurn|Soledurn]] un [[Basel]] in dr [[Alte Eidgenossenschaft|Alte Aidgnosseschaft]] entbrännt us eme Konflikt iber d Zueständigkait in eme Mordfall.
* [[27. Februar]]: Proteschtantischi Firschten un Stedt unter dr Fierig vum Kurfirscht [[Johann der Beständige|Johann vu Sachsen]] un em Landgrof [[Philipp I. (Hessen)|Philipp I. vu Hesse]] grinde dr [[Schmalkaldischer Bund|Schmalkaldisch Bund]].
* [[9. Oktober]]: Di fimf katholische innere Ort (Lozärn, Schwyz, Unterwalde, Uri un Zug) vu dr [[Alte Eidgenossenschaft|Alte Aidgnosseschaft]] erklere [[Zürich|Züri]] as Folg vum Zweete Müsserchrieg dr [[Zweiter Kappelerkrieg|Chrieg]].
* [[11. Oktober]]: In dr [[Schlacht bei Kappel|Schlacht bi Chappel]] im religies motivierte [[Zweiter Kappelerkrieg|Zweete Chappelerchrieg]] unterlige d [[Zürich|Zürcher]] dr fimf katholische innere Ort (Lozärn, Schwyz, Unterwalde, Uri un Zug). Dr Reformator [[Ulrich Zwingli]] fallt in dr Schlacht.
* [[24. Oktober]]: In dr Schlacht am Gubel, dr letschte Schlacht im [[Zweiter Kappelerkrieg|Zweete Chappelerchrieg]], zwische dr katholische un dr reformierte Ort vu dr [[Alte Eidgenossenschaft|Alte Aidgnosseschaft]] sige d Katholiken iber d Ibermacht vu dr Proteschtante.
* [[20. November|20. Novämber]]: Dr [[Zweiter Kappeler Landfriede|Zweet Chappeler Landfride]] macht em [[Zweiter Kappelerkrieg|Zweete Chappelerchrieg]] e Änd un reglet di religiese Verhältnis in dr [[Alte Eidgenossenschaft|Alte Aidgnosseschaft]] nei.
* D Stadt [[Ulm]] dritt zum [[Protestantismus|evangelische Glauben]] iber.
== uf d Wält chuu ==
* um 1531: [[Hans Burkhard von Anweil]], dytsche Adlige
== gstorbe ==
* [[11. Oktober]]: [[Huldrych Zwingli]], Zürcher Reformator
* [[11. Oktober]]: [[Wolfgang Joner]], letschte Abt vum Chloschter Chappel
* [[24. November|24. Novämber]]: [[Johannes Oekolampad]], Schwyzer Humanischt un Reformator
Datum nit bekannt:
* [[Heinrich Meltinger]], Basler Bolitiker
* [[Jakob Meyer zum Hasen|Jakob Meyer zem Haas]], Basler Bolitiker
== Weblink ==
{{Commonscat}}
ojpxapzowfzqi091kflpfksw59sxlz0
FC Bayern München
0
57925
1088594
1088571
2026-09-17T14:53:41Z
GregorBungensheim
41712
/* Nationale Titel */ DFB-Pokal 2026
1088594
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Fußballklub
| image = [[Datei:FC Bayern München logo (2024).svg|180px|Verainswappe vum FC Bayern München]]
| kurzname = FC Bayern München
| langname = Fußball‑Club Bayern, München e. V.<ref name="FCB">Volle Name/Langname noch em Verainsregischter VR 2463 am Amtsgricht Minche: ''"Fußball-Club Bayern, München eingetragener Verein"''; lueg unter https://www.handelsregister.de</ref><small><br />(Hauptverain)</small><br />FC Bayern München AG<br /><small>(Spiilbedriib Profifueßball)</small>
| ort = [[München|Minche]], [[Bayern]]
| gegründet = 27. Februar 1900
| vereinsfarben = rot-weiß
| stadion = [[Allianz Arena]]
| plätze = 75.000
| präsident = [[Herbert Hainer]]
| chefbezeichnung = AG-Vorstand
| chefname = Karl-Heinz Rummenigge (Vors.)<br />Jan-Christian Dreesen<br />Andreas Jung<br />Jörg Wacker<br />[[Oliver Kahn]]
| trainer = [[Vincent Kompany]]
| homepage = [https://www.fcbayern.de/ www.fcbayern.de]
| liga = [[Fußball-Bundesliga|Bundesliga]]
| saison = [[Fußball-Bundesliga 2025/26|2025/26]]
| rang = 1. Platz
| pattern_la1 = _bayern2526h
| pattern_b1 = _bayern2526h
| pattern_ra1 = _bayern2526h
| pattern_sh1 = _bayern2526h
| pattern_so1 = _bayern2526h
| leftarm1 = FF0000
| body1 = FF0000
| rightarm1 = FF0000
| shorts1 = FF0000
| socks1 = FF0000
| pattern_la2 = _bayern2526a
| pattern_b2 = _bayern2526a
| pattern_ra2 = _bayern2526a
| pattern_sh2 = _bayern2526a
| pattern_so2 = _bayern2526a
| leftarm2 = FFFFFF
| body2 = FFFFFF
| rightarm2 = FFFFFF
| shorts2 = FFFFFF
| socks2 = FFFFFF
| pattern_la3 =
| pattern_b3 =
| pattern_ra3 =
| pattern_sh3 =
| pattern_so3 =
| leftarm3 = 572489
| body3 = 572489
| rightarm3 = 572489
| shorts3 = 000000
| socks3 = 000000
}}
Dr '''Fußball-Club Bayern, München e. V.''',<ref name="FCB"/> churz '''FC Bayern München''', isch e Sportverain us er [[Bayern|bairische]] Landeshauptstadt [[München|Minche]]. Är isch am 27. Februar 1900 grindet woren un isch mit iber 251.000 Mitglider dr zwaitgrescht Sportverain vu dr Wält.
Bekannt woren isch dr FC Bayern München dur syni professionäll Fueßballabdailig, wu mittlerwyle in d [[FC Bayern München AG]] uusglideret isch. Di erscht Herremannschaft spiilt syt dr Saison 1965/66 ohni Unterbrächig in dr [[Fußball-Bundesliga|Bundesliga]] un isch mit 26 Maischtertitel dr dytsch Rekordsiiger, derzue mit 17 [[DFB-Pokal|Pokalsiig]] dytsche Rekordpokalsiiger. Au uf dr internationale Ebeni isch dr Verain mit mit acht Europapokalsiig,<ref>Dr UEFA Super Cup isch do nit mitzellt, wel dä europäisch Titel normalerwys nit as Europapokal klassifiziert wird.</ref> dodervu sächs in dr [[UEFA Champions League|Champions League bzw. em Europapokal vu dr Landesmaischter]], ain vu dr erfolgrychschte Verain vu Europa. Zwaimol het dr FC Bayern München dr Wältpokal un aimol d FIFA-Klub-WM gwunne. Dr grescht Erfolg isch em Verain anne 2013 un 2020 glunge mit em Triple. Di erscht Mannschaft drait ihri Haimspiil syter anne 2005 in dr Allianz Arena uus.
Zum FC Bayern ghere au no anderi Abdailige: d Fueßballfraue sin 1976 un 2015 Dytsche Maischter un 2012 DFB-Pokalsieger wore. D Basketballer sin drei Mol Maischter un aimol Pokalsiiger wore, d Schachabdailig het nyyn Dytschi Maischterschafte un ain Europapokal gwunne un d Durner sin vier Mol Dytschi Maischter wore.
== Gschicht ==
{{Dialekt|Berndeutsch|Bärndütsch|Bärndütsch}}
=== 1998 bis 2001 Di nationali Dominaz u der Gwinn vo der Champions League 2001 ===
I der [[Fußball-Bundesliga 2000/01|Saison 2000/01]] isch es am 34. Spiltag (19. Mai 2001) im Spil gäge [[Hamburger SV]], im Fernduell mit em [[FC Schalke 04]] um gwinn vo der dütschi Meischterschaft zum ne Krimi cho. Da der [[Oliver Kahn]] immer wider vo de gägnerische Fans mit [[Banane]] isch beworfe worde, isch d Parti zwüschem Hamburger SV u em FC Bayern Münche, wäg de Banane wo d Hambuerger Fans uf’s [[Spielfeld|Spilfäld]] gschosse hei u der dadruus resultierende Ufrumarbeite, verspätet [[Anpfiff|Apfiffe]] worde. Das het derzue gfüehrt, dass i de andere Stadie d Spil scho sy [[Abpfiff|Abpfiffe]] gsi, wäret im [[Volksparkstadion]] geng no isch gspilt worde. Nachdäm der HSV mit em ne Chopfballträffer mit 1:0 i Füehrig gangen isch, het’s für e Meischterschafts gwinn für d Bayern ganz schlächt usgseh. I der dritte Minute vo der Nachspilzyt het eine vo de HSV Spiler der Ball zum Goali [[Mathias Schober]] gspilt. D Hamburger hei der Schober i dere Saison vom FC Schalke 04 usglehnt gha. Da är der Ball i däre Situation i d Hand gno het, het der Schitsrichter [[Markus Merk|Dokter Markus Merk]] das als verstoss gäge d[[Rückpassregel|Rückpassregle]] gwärtet u e indiräckte [[Freistoss]] für e FC Bayern gä. Der [[Patrik Andersson]] het i der 94. Minute dä Freistoss verwandlet u zum 1:1-Ändstand usgliche. Mit däm Träffer hei sech d Münchner d Meischterschaft gholt u Schalke, wo wäg em verspätete Apfiff u em ne Missverständnis der gwinn vo der Meischterschaft vor em Ändi vom Spil z Hamburg gfyret hei, isch zwoite worde. Nach däm der Merk Abpfiffe het, isch der Oliver Kahn zu der [[Eckfahne|Eggfahne]] gsecklet, het die us em Bode grisse u mit ere uf em Rügge gjubliet.
Vier Tag später hei d Münchner 25 Jahr nach em letschte gwinn vom Europapokal vo de Landesmeischter u zwöi Jahr nach em dramatische Finale z [[Barcelona]] der Title zum vierte Mal chönne gwinne. Ds [[UEFA Champions League|Champions League]]-Finale zwüschem FC Bayern u em [[FC Valencia]] het z [[Mailand]] stattgfunde u isch mit 5:4 im [[Elfmeterschiessen|Elfmeterschiesse]] entschide worde. Der [[Oliver Kahn]] isch der Held vom Abe worde wil är drei Elfmeter pariert het.
=== 2013 bis 2019 D Meischterschaftsserie u der Abschid vom Schwinschteiger em Lahm u em Robbery ===
D [[Fußball-Bundesliga 2018/19|Saison 2018/19]] isch di erschti Saison vom [[Niko Kovač]] als Trainer u glychzytig di letschti Saison vom [[Franck Ribéry]] u em [[Arjen Robben]] bim FC Bayern. Sys erschte Pflichtspiil em Supercap gwinnt der Niko Kovač mit em ne 5:0 gäge sy Ex-Verein. Är gwinnt di erscht 6 Spiil i der Bundesliga denn chunnts zu nere Krise. Am 19. Oktober 2018 het's d Bosse vom FC Bayern du verjagt wäg de Mediebrichte. Si hei du e Pressekonfeänz gä wo du allerdings komplett us em Rueder glufen isch.<ref>''[https://www.youtube.com/watch?v=EJQdDjCqOao Stellungnahme zu Medienberichten | Hoeneß, Rummenigge & Salihamidžić im FC Bayern-Pressetalk]'' vom 19. Okober 2018</ref> Uf das abe hei d Bosse d Konferänz abbroche. Nach däm sech der FC Bayern Münche wird het gfange gah, het d Manschaft d Ufholjagt gstartet u sogar [[Borussia Dortmund]] überholt. Am Ändi vo der Saison het der Niko Kovač du ds Dubel gholt. I der Champions League isch Bayern gäge Leverpool em Champions League Siiger usgschiede.
=== Syt 2019 Gägewart ===
I der Summerpouse 2019 hei mit em Rafinia, em [[Arjen Robben]] u der [[Franck Ribéry]] grad drei Stütze wo im bim Tripel gwinn sy der bi gsi der Verein verla. U ou der [[Uli Hoeneß|Uli Hoeness]] het im Ougust sys langjärige Amt als Presidänt ab gä.<ref>''[https://www.youtube.com/watch?v=l0Sa7ip1uTo Uli Hoeneß über seinen Rückzug als Präsident FC Bayern Pressekonferenz]'' ds Video vom 30. Ouguscht 2019</ref> Am 10. Spiltag vo der [[Fußball-Bundesliga 2019/20|Saison 2019/20]] het der FC Bayern e 5:1 Niderserlag gäge [[Eintracht Frankfurt]] kassiert. Es isch die höchsti Niderlag vo de letschte 10 Jahr gsi. Das het der Niko Kovač du derzue veralasst de Bosse sy Rücktritt azbieten u so isch es du cho, dass es nach chly meh als em ne Jahr zur Trennig zwüschem Niko Kovač u em FC Bayern Münche isch cho. Vor sym Poste bim FC Bayern het der Niko Kovač Eintracht Frankfurt trainiert.<ref>''[https://fcbayern.com/de/news/2019/11/pressemitteilung-fc-bayern-trennt-sich-von-trainer-niko-kova%C4%8D FC Bayern trennt sich von Trainer Niko Kovač.]'' Mitteilig vom FC Bayern Münche vom 3. Novämber 2019.</ref> Nachdäm der Hansi Flick ds Training überno het, hei d Bayern 4 mal hinderenand gwunne. Am 21. Dezämber 2019 gwinnt der FC Bayern gäge [[VfL Wolfsburg|Wolfsburg]] geit uf Platz 3 i d Winterpouse. Wäret der Winterpouse het me du entschide, das der Hansi Flick bis zum Ändi vo der Saison Trainer blibt. Im April isch sy Vertag bis i z Jahr 2023 verlengeret worde.
== Gwunneni Title ==
Di erschti Mannschaft vom FC Bayern Münche spilt syt der Saison 1965/66 i der Bundeliga. Es isch der erfolgrychsti Club z Dütschland u isch dütsche Reckortmeischter. Syt der 20. Meischterschaft täge d Spiiler uf em Trigo vier Stärne. Der FC Bayern isch der erschti Club wo's gschaft het, es [[Double (Sport)|Double]] erfolgrych z verteidige.
=== Internationale Titel ===
{| class="wikitable" width="500px" style="text-align:center; background:#FFF8DC;"
! colspan="6"| [[UEFA Champions League|Europapokal vo de Landesmeischter/UEFA Champions League]] (6)
|-
| width="70px"| [[Europapokal der Landesmeister 1973/74|1973/74]] || width="70px"| [[Europapokal der Landesmeister 1974/75|1974/75]] || width="70px"| [[Europapokal der Landesmeister 1975/76|1975/76]] || width="70px"| [[UEFA Champions League 2000/01|2000/01]] || width="70px"| [[UEFA Champions League 2012/13|2012/13]] || width="70px"| [[UEFA Champions League 2019/20|2019/20]]
|-
! colspan="6"| [[Europapokal der Pokalsieger (Fußball)|Europapokal vo de Pokalsieger]] (1)
|-
| [[Europapokal der Pokalsieger 1966/67|1966/67]] || colspan="5" style="background:#EEEEE0"|
|-
! colspan="6"| [[UEFA Europa League|UEFA-Pokal/UEFA Europa League]] (1)
|-
| [[UEFA-Pokal 1995/96|1995/96]] || colspan="5" style="background:#EEEEE0"|
|-
|-
! colspan="6"| [[UEFA Super Cup]] (2)
|-
| [[FC Bayern München/Namen und Zahlen#UEFA Super Cup 2013|2013]] || [[FC Bayern München/Namen und Zahlen#UEFA Super Cup 2020|2020]]|| colspan="5" style="background:#EEEEE0"|
|-
! colspan="6"| [[Weltpokal (Vereinsfußball)|Wältpokal]] (2)
|-
| [[Liste der Weltpokal-Spiele#Weltpokal 1976|1976]] || [[Liste der Weltpokal-Spiele#Weltpokal 2001|2001]] || colspan="4" style="background:#EEEEE0"|
|-
! colspan="6"| [[FIFA-Klub-Weltmeisterschaft|FIFA-Klub-Wältmeischterschaft]] (2)
|-
| [[FIFA-Klub-Weltmeisterschaft 2013|2013]] || [[FIFA-Klub-Weltmeisterschaft 2020|2020]] || colspan="5" style="background:#EEEEE0"|
|}
=== Nationale Titel ===
{| class="wikitable" width="700px" style="text-align:center; background:#FFF8DC"
! colspan="10"| [[Deutsche Fußballmeisterschaft|Dütschi Fussballmeischterschaft]] (35)
|-
| [[Deutsche Fußballmeisterschaft 1931/32|1931/32]] || [[Fußball-Bundesliga 1968/69|1968/69]] || [[Fußball-Bundesliga 1971/72|1971/72]] || [[Fußball-Bundesliga 1972/73|1972/73]] || [[Fußball-Bundesliga 1973/74|1973/74]] || [[Fußball-Bundesliga 1979/80|1979/80]] || [[Fußball-Bundesliga 1980/81|1980/81]] || [[Fußball-Bundesliga 1984/85|1984/85]] || [[Fußball-Bundesliga 1985/86|1985/86]] || [[Fußball-Bundesliga 1986/87|1986/87]]
|-
| [[Fußball-Bundesliga 1988/89|1988/89]] || [[Fußball-Bundesliga 1989/90|1989/90]] || [[Fußball-Bundesliga 1993/94|1993/94]] || [[Fußball-Bundesliga 1996/97|1996/97]] || [[Fußball-Bundesliga 1998/99|1998/99]] || [[Fußball-Bundesliga 1999/2000|1999/2000]] || [[Fußball-Bundesliga 2000/01|2000/01]] || [[Fußball-Bundesliga 2002/03|2002/03]] || [[Fußball-Bundesliga 2004/05|2004/05]] || [[Fußball-Bundesliga 2005/06|2005/06]]
|-
| [[Fußball-Bundesliga 2007/08|2007/08]] || [[Fußball-Bundesliga 2009/10|2009/10]] || [[Fußball-Bundesliga 2012/13|2012/13]] || [[Fußball-Bundesliga 2013/14|2013/14]] || [[Fußball-Bundesliga 2014/15|2014/15]] || [[Fußball-Bundesliga 2015/16|2015/16]] || [[Fußball-Bundesliga 2016/17|2016/17]] || [[Fußball-Bundesliga 2017/18|2017/18]] || [[Fußball-Bundesliga 2018/19|2018/19]] || [[Fußball-Bundesliga 2019/20|2019/20]]
|-
| 2020/21 || 2021/22 || 2022/23 || 2024/25 || 2025/26 ||colspan="5" style="background:#EEEEE0"|
|-
! colspan="10"| [[DFB-Pokal]] (21)
|-
| 1957 || 1965/66 || 1966/67 || 1968/69 || 1970/71 || 1981/82 || 1983/84 || 1985/86 || 1997/98 || 1999/2000
|-
| 2002/03 || 2004/05 || 2005/06 || 2007/08 || 2009/10 || 2012/13 || 2013/14 || 2015/16 || 2018/19 || 2019/20
|-
| 2025/26
|-
! colspan="10"| [[DFL-Ligapokal|Ligapokal]] (6)
|-
| 1997 || 1998 || 1999 || 2000 || 2004 || 2007 || colspan="4" style="background:#EEEEE0"|
|-
! colspan="10"| [[DFL-Supercup|Supercup]] (12)
|-
| 1987 || 1990 || 2010 || 2012 || 2016 || 2017 || 2018 || 2020 || 2021 || 2022
|-
| 2025 || 2026 ||colspan="8" style="background:#EEEEE0"|
|- style="background:#EEEEE0"
| colspan="10"| <small>Der „[[DFL-Supercup#Liste der inoffiziellen Spiele|Supercup 1982]]“, wo der FC Bayern Münche im Frühlig 1983 gwunne hett, isch inoffiziell ustreit worde.</small>
|}
== Spiiler ==
=== Kader vu dr Saison 2020/21 ===
{| class="wikitable sortable zebra" style="text-align:center"
! data-sort-type="number"| Position
! Nr.
! Nat.
! data-sort-type="date"| Name
! Geburtstag
! im Verain syt
!Verdrag bis
|- class="sortbottom"
| rowspan="3" data-sort-value="2" |'''Goal'''
|'''{{0}}1'''
| {{DEU|#}}|| style="text-align:left" {{PersonZelle|Manuel|Neuer}} {{Kapitän}} || style="text-align:right" | 27. März 1986 || style="text-align:right" | 2011 || 2023
|-
|'''35''' || {{DEU|#}}|| style="text-align:left" {{PersonZelle|Alexander|Nübel}} || style="text-align:right"| 30. Septämber 1996 || 2020 || 2025
|-
|'''39'''|| {{DEU|#}}|| style="text-align:left" {{PersonZelle|Ron-Thorben|Hoffmann}}{{FN|II|gruppe=KaderProfis}} || style="text-align:right"| 4. April 1999 || 2015 || 2021
<!-- ABWEHR -->
|-
| rowspan="11" |'''Abwehr'''
| data-sort-value="2" | '''{{0}}4'''|| {{DEU|#}} || style="text-align:left" {{PersonZelle|Niklas|Süle}} || style="text-align:right" | 3. Septämber 1995 || style="text-align:right" | 2017 || 2022
|-
|'''{{0}}5'''
| {{FRA|#}} || style="text-align:left" {{PersonZelle|Benjamin|Pavard}} || style="text-align:right" | 28. März 1996 || style="text-align:right" | 2019 || 2024
|-
|'''{{0}}8'''
| {{ESP|#}} || style="text-align:left" {{PersonZelle|Javi|Martínez}} || style="text-align:right" | 2. Septämber 1988 || style="text-align:right" | 2012 || 2021
|-
|'''17'''
| {{DEU|#}} || style="text-align:left" {{PersonZelle|Jérôme|Boateng}} || style="text-align:right" | 3. Septämber 1988 || style="text-align:right" | 2011 || 2021
|-
|'''19'''
| {{CAN|#}} || style="text-align:left" {{PersonZelle|Alphonso|Davies}} || style="text-align:right" | 2. Novämber 2000 || style="text-align:right" | 2018 || 2025
|-
|'''20'''
| {{FRA|#}} || style="text-align:left" {{PersonZelle|Bouna|Sarr}} || style="text-align:right" | 31. Januar 1992 || style="text-align:right" | 2020 || 2024
|-
|'''21'''
| {{FRA|#}} || style="text-align:left" {{PersonZelle|Lucas|Hernández}} || style="text-align:right" | 14. Februar 1996 || style="text-align:right" | 2019 || 2024
|-
|'''23'''|| {{FRA|#}} || style="text-align:left" {{PersonZelle|Tanguy|Nianzou}} || style="text-align:right"| 7. Juni 2002 || 2020 || 2024
|-
|'''27'''|| {{AUT|#}} || style="text-align:left" {{PersonZelle|David|Alaba}} || style="text-align:right"| 24. Juni 1992 || 2008 || 2021
|-
|'''41'''|| {{USA|#}} || style="text-align:left" {{PersonZelle|Chris|Richards}} || style="text-align:right"| 28. März 2000 || 2018 || 2023
|-
|'''43'''|| {{DEU|#}} || style="text-align:left" {{PersonZelle|Bright|Arrey-Mbi}}{{FN|II|gruppe=KaderProfis}} || style="text-align:right"| 26. März 2003 || 2019 || 2022
<!-- MITTELFELD -->
|-
| data-sort-value="3" rowspan="11" | '''Mittelfäld''' || '''{{0}}6'''|| {{DEU|#}} || style="text-align:left" {{PersonZelle|Joshua|Kimmich}} || style="text-align:right"| 8. Februar 1995 || 2015 || 2023
|-
| '''{{0}}7'''|| {{DEU|#}} || style="text-align:left" {{PersonZelle|Serge|Gnabry}} || style="text-align:right"| 14. Juli 1995 || 2017 || 2023
|-
| '''10'''|| {{DEU|#}} || style="text-align:left" {{PersonZelle|Leroy|Sané}} || style="text-align:right"| 11. Januar 1996 || 2020 || 2025
|-
| '''11'''|| {{BRA|#}} || style="text-align:left" {{PersonZelle|Douglas|Costa}} || style="text-align:right"| 14. Septämber 1990 || 2020 || 2021
|-
| '''18'''|| {{DEU|#}} || style="text-align:left" {{PersonZelle|Leon|Goretzka}} || style="text-align:right"| 6. Februar 1995 || 2018 || 2022
|-
| '''22'''|| {{ESP|#}} || style="text-align:left" {{PersonZelle|Marc|Roca}} || style="text-align:right"| 26. Novämber 1996 || 2020 || 2025
|-
| '''24'''|| {{FRA|#}} || style="text-align:left" {{PersonZelle|Corentin|Tolisso}} || style="text-align:right"| 3. Ouguscht 1994 || 2017 || 2022
|-
| '''28'''|| {{PRT|#}} || style="text-align:left" {{PersonZelle|Tiago|Dantas}} || style="text-align:right"| 24. Dezämber 2000 || 2020 || 2021
|-
| '''29'''|| {{FRA|#}} || style="text-align:left" {{PersonZelle|Kingsley|Coman}} || style="text-align:right"| 13. Juni 1996 || 2015 || 2023
<!-- AUSGELIEHEN |-
| 30 || {{DEU|#}} || style="text-align:left" {{PersonZelle|Adrian|Fein}} || style="text-align:right"| 18. März 1999 || 2006 || 2023 -->
|-
| '''36'''|| {{DEU|#}} || style="text-align:left" {{PersonZelle|Angelo|Stiller}}{{FN|II|gruppe=KaderProfis}} || style="text-align:right"| 4. April 2001 || 2010 || 2021
|-
| '''42'''|| {{ENG|#}} || style="text-align:left" {{PersonZelle|Jamal|Musiala}} || style="text-align:right"| 26. Februar 2003 || 2019 || 2022
<!-- STURM -->
|-
| data-sort-value="4" rowspan="4" | '''Sturm''' ||'''{{0}}9'''|| {{POL|#}} || style="text-align:left" {{PersonZelle|Robert|Lewandowski}} || style="text-align:right"| 21. Ouguscht 1988 || 2014 || 2023
|-
| '''13'''|| {{CMR|#}} || style="text-align:left" {{PersonZelle|Eric Maxim|Choupo-Moting}} || style="text-align:right"| 23. März 1989 || 2020 || 2021
|-
| '''14'''|| {{NLD|#}} || style="text-align:left" {{PersonZelle|Joshua|Zirkzee}} || style="text-align:right"| 22. Mai 2001 || 2017 || 2023
|-
| '''25'''|| {{DEU|#}} || style="text-align:left" {{PersonZelle|Thomas|Müller}} || style="text-align:right"| 13. Septämber 1989 || 2000 || 2023
|}
{{FNBox|
{{FNZ|II|gruppe=KaderProfis|auch im Kader der [[#Amateurekader 2020/21|zweiten Mannschaft]]}}
<!--{{FNZ|U19|gruppe=KaderProfis|auch im Kader der [[A-Jugend]] (U19; Jahrgang 2002 oder jünger)}}-->
}}
== Ehmoligi Spiiler (Uuswahl) ==
*[[Klaus Augenthaler]] (1976–1991, Libero)
*[[Franz Beckenbauer]] (1964–1977, Libero)
*[[Paul Breitner]] (1970–1974, 1978–1983, Verdaidigung, Mittelfäld)
*[[Stefan Effenberg]] (1990–1992, 1998–2002, Mittelfäld)
*[[Giovane Élber]] (1997–2003, Sturm)
*[[Konrad Heidkamp (Fußballspieler)|Konrad Heidkamp]] (1928–1937, Verdaidigung)
*[[Uli Hoeneß]] (1970–1978, Sturm)
*[[Oliver Kahn]] (1994–2008, Dorwart)
*[[Bixente Lizarazu]] (1997–2004, 2005–2006, Verdaidigung)
*[[Sepp Maier]] (1962–1979, Dorwart)
*[[Lothar Matthäus]] (1984–1988, 1992–2000, Mittelfäld, Abwehr)
*[[Gerd Müller]] (1964–1979, Sturm)
*[[Franz Roth|Franz „Bulle“ Roth]] (1966–1978, Mittelfäld)
*[[Karl-Heinz Rummenigge]] (1974–1984, Sturm)
*[[Mehmet Scholl]] (1992–2007, Mittelfäld)
*[[Georg Schwarzenbeck|Georg „Katsche“ Schwarzenbeck]] (1966–1981, Verdaidigung)
*[[Tom Starke]] (2012-2018 Dorwart)
*[[Mats Hummels]] (2007, 2016-2019 Verdaidigung)
*[[Rafinha]] (2011-2019 Verdaidigung)
*[[Juan Bernat]] (2014-2018 Verdaidigung)
*[[Franck Ribéry]] (2007-2019 Mittelfäld)
*[[Arjen Robben]] (2009-2019 Mittelfäld)
*[[James Rodríguez|James]] (2017-2019 Mittelfäld)
*[[Sebastian Rudy]] (2017-2018 Mittelfäld)
*[[Arturo Vidal]] (2015-2018 Mittelfäld)
== Literatur ==
* Dietrich Schulze-Marmeling: ''Die Bayern. Die Geschichte des deutschen Rekordmeisters''. Die Werkstatt, Göttingen 2006, ISBN 3-89533-534-7.
* Thomas Hüetlin: ''Gute Freunde. Die wahre Geschichte des FC Bayern München''. Blessing, München 2006, ISBN 3-89667-254-1.
* Ralf Grengel, Rafael Jockenhöfer: ''100 Jahre FC Bayern München… und ein paar Titel mehr''. powerplay-Verlag, Berlin 2001, ISBN 3-9804611-3-0.
* Dietrich Schulze-Marmeling: ''Der FC Bayern und seine Juden. Aufstieg und Zerschlagung einer liberalen Fußballkultur''. Verlag Die Werkstatt, Göttingen 2011, ISBN 978-3-89533-781-9<ref>Vgl. Markwart Herzog: ''[https://www.hsozkult.de/publicationreview/id/reb-16419 Fußball unterm Hakenkreuz]'' In: ''H-Soz-u-Kult'', 15. Juni 2011 (Sammelrezension zu: Gregor Backes: ''„Mit Deutschem Sportgruss, Heil Hitler“. Der FC St. Pauli im Nationalsozialismus''. Hamburg 2010/Dietrich Schulze-Marmeling: ''Der FC Bayern und seine Juden. Aufstieg und Zerschlagung einer liberalen Fußballkultur''. Göttingen 2011/Jakob Rosenberg u. a. (Hrsg.): ''Grün-Weiß unterm Hakenkreuz. Der Sportklub Rapid im Nationalsozialismus (1938–1945)''. Wien 2011).</ref>
* Christoph Bausenwein, Dietrich Schulze-Marmeling: ''FC Bayern München. Unser Verein, unsere Geschichte''. Verlag Die Werkstatt, Göttingen 2012, ISBN 978-3-89533-894-6.
== Weblink ==
{{Commonscat}}[https://fcbayern.com/ Offiziälli Websyte vum FC Bayern Münche]
== Fueßnote ==
<references />
{{Navigationsleiste Vereine der deutschen Fußball-Bundesliga}}
{{Navigationsleiste Vereine der Fußball-Regionalliga Bayern}}{{Normdaten}}
{{Übersetzungshinweis|1 = de|2 = FC_Bayern_München|3 = dütsch|4 = 146282709}}
[[Kategorie:Münche]]
[[Kategorie:Bayrische Fuessballverein|Munchen Bayernfc]]
0bkma7tgkjxlzecpsphzakanpazb1s9
Kategorie:Finanzunternähme (Schwiiz)
14
60461
1088612
680259
2026-09-18T09:54:03Z
Mathieu Kappler
76078
[[de:Wikipedia:Helferlein/HotCat|HC]]: [[Kategorie:Finanz]] ergänze
1088612
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|Banks in Switzerland|{{PAGENAME}}}}
[[Kategorie:Unternähme (Schwiiz)]]
[[Kategorie:Finanz]]
s9l3hv1rqh5ukgxfk3wzys52q94jrqo
Bezirk La Chaux-de-Fonds
0
62157
1088601
1068509
2026-09-17T20:06:59Z
SpinnerLaserzthe2nd
83904
([[c:GR|GR]]) [[File:La Sagne-coat of arms.svg]] → [[File:CHE La Sagne COA.svg]]
1088601
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Bezirk in der Schweiz
| WAPPEN =
| NAME = District de La Chaux-de-Fonds<!--http://www.ne.ch/partenaires/communes/Pages/communes-par-districts.aspx-->
| KANTON = Neuenburg
| SITZ = [[La Chaux-de-Fonds]]
| REGION-ISO = CH-NE
| FLAECHE = 92.99
| EINWOHNER = 39796
| STAND_EINWOHNER = 2017-12-31
| WEBSITE =
| KARTE = Karte_Bezirk_La Chaux-de-Fonds 2007.png
}}
Dr '''District de La Chaux-de-Fonds''' (alemannisch ''Bezirk La Chaux-de-Fonds'') isch e [[Bezirk (Schweiz)|Bezirk]] vum [[Kanton Neuenburg|Kanton Nöieburg]] in dr [[Schweiz|Schwyz]] gsi. Sin Hauptort isch d Stadt [[La Chaux-de-Fonds]] gsi.
Ufe 1. Jänner 2018 het der Kanton sini Bezirk abgschafft. D Gmeinde sind jetz diräkti Untereinheite vom Kanton. Es git nume für d Statistik und als Wahlkreis vier nöji Regioone im Kanton; d Gmeinde vom alte Distrikt La Chaux-de-Fonds sind jetz i der Regioon [[Region Montagnes|Montagnes]].
== Gmaine ==
Zum Bezirk händ die drei Gmaine gheert:
{| class="wikitable sortable" style="text-align:right"
! class="unsortable" | Woobe
! Name vu dr Gmai
! Yywohner<br /><small>(31. Dezämber 2017)</small>
! Flechi<br /><small>in km²</small> <ref name="Arealstat">[https://www.bfs.admin.ch/bfs/de/home/statistiken/raum-umwelt/bodennutzung-bedeckung/gesamtspektrum-regionalen-stufen/gemeinden.assetdetail.4082170.html Arealstatistik Standard – Gemeinden nach vier Hauptbereichen (15.12.2017)] vum [[Bundesamt für Statistik|Bundesamt für Statistik BFS]]</ref>
! Yyw.<br />pro km²
|-
|[[Datei:CHE La Chaux-de-Fonds COA.svg|35px|center|La Chaux-de-Fonds]]
| style="text-align:left" | '''[[La Chaux-de-Fonds]]'''
| data-sort-value="38625" | 38'625
| 55,71 || 693
|-
|[[Datei:CHE La Sagne COA.svg|35px|center|La Sagne]]
| style="text-align:left" | [[La Sagne]]
| data-sort-value="966" | 966
| 25,55 || 38
|-
|[[Datei:CHE Les Planchettes COA.svg|35px|center|Les Planchettes]]
| style="text-align:left" | [[Les Planchettes]]
| data-sort-value="205" | 205
| 11,73 || 17
|-
! colspan="2" | Total (3)
! style="text-align:right" | 39'796
! style="text-align:right" | 92,99
! style="text-align:right" | 428
|}
== Veränderige im Bstand vu dr Gmaine ==
<gallery>
Bild:Karte Bezirk La Chaux-de-Fonds Gemeindeveraenderungen 1900.png|Gmaine bis 1899
</gallery>
* 1851: Abspaltig vu ''[[Le Locle]]'' un Bezirkswächsel vum Bezirk [[Le Locle]] → [[Les Eplatures]] zum Bezirk La-Chaux-de-Fonds
* 1900: Fusion ''[[La Chaux-de-Fonds]]'' un ''[[Les Eplatures]]'' → [[La Chaux-de-Fonds]]
== Fueßnote ==
<references/>
{{Navigationsleiste Bezirke des Kantons Neuenburg}}
[[Kategorie:Bezirk im Kanton Nöieburg|La Chauxdefonds]]
9copouj0gt59m9xol0y5jcpim8y2glm
Region Montagnes
0
73762
1088602
1087203
2026-09-17T20:07:00Z
SpinnerLaserzthe2nd
83904
([[c:GR|GR]]) [[File:La Sagne-coat of arms.svg]] → [[File:CHE La Sagne COA.svg]]
1088602
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Bezirk in der Schweiz
| WAPPEN =
| NAME = Region Montagnes
| KANTON = Neuenburg
| SITZ = -
| BFS = 2410
| REGION-ISO = CH-NE
| FLAECHE = 236.73
| WEBSITE =
| KARTE = Karte Kanton Neuenburg Regionen 2021.png
}}
D '''Region Bäärg''', uf [[Französische Sprache|französisch]]: '''Region Montagnes''', isch eini vo de vier grosse [[Regionen des Kantons Neuenburg|Regioone]], wo der [[Kanton Neuenburg|Kanton Nöieburg]] sit em 1. Jänner 2018 dri ufdeilt isch.
Die Regioone sind nit wie in anderne Fäll e Zwüscheebeni zwüsche de [[Politische Gemeinde|Gmeinde]] und em [[Kanton]], sondern nume es Instrumänt für d Statistik vom Kanton Nöieburg und für d Wahle.
I der Region ''Bäärg'' sind die früenere Bezirk [[Bezirk La Chaux-de-Fonds|La Chaux-de-Fonds]] und [[Bezirk Le Locle|Le Locle]] zämegfasst. Si goot im Nordweschte bis an [[Doubs (Fluss)|Doubs]] und a d Landesgränze vo der [[Schweiz|Schwiiz]] zu [[Frankreich|Frankryych]].
{| class="wikitable sortable zebra" style="text-align:left;"
! class="unsortable" | Wappe
! style="text-align:left;" | Name vo de Gmeind
! Patois; dr tütsch Name
! Iiwohner<ref>{{Metadaten Einwohnerzahl CH-NE||QUELLE}}</ref><br /><small>{{EWD|CH-NE}}</small>
! Flächi<ref>{{Metadaten Fläche CH||QUELLE}}</ref><br /><small>in km²</small>
! Iiwohner<br /><small>pro km²</small>
|-
| [[Datei:Brot-Plamboz-coat of arms.svg|35px|center]] || [[Brot-Plamboz]] || fp. [a brɔ plɑ̃bo]
| style="text-align:right" data-sort-value="{{EWZ|CH-NE|6433}}" | {{EWZ CH|CH-NE|6433}}
| style="text-align:right" | {{formatnum: {{ RundenDez | {{Metadaten Fläche CH|6433}} | 2 }}}}
| style="text-align:right" | {{#expr:{{Metadaten Einwohnerzahl CH-NE|6433}}/{{Metadaten Fläche CH|6433}} round 0}}
|-
| [[Datei:CHE La Brévine COA.svg|35px|center]]|| [[La Brévine]] || fp. [la brəˈvəna]
| style="text-align:right" data-sort-value="{{EWZ|CH-NE|6432}}" | {{EWZ CH|CH-NE|6432}}
| style="text-align:right" | {{formatnum: {{ RundenDez | {{Metadaten Fläche CH|6432}} | 2 }}}}
| style="text-align:right" | {{#expr:{{Metadaten Einwohnerzahl CH-NE|6432}}/{{Metadaten Fläche CH|6432}} round 0}}
|-
| [[Datei:CHE La Chaux-de-Fonds COA.svg|35px|center]]|| [[La Chaux-de-Fonds]] || fp. [la tʃo]
| style="text-align:right" data-sort-value="{{EWZ|CH-NE|6421}}" | {{EWZ CH|CH-NE|6421}}
| style="text-align:right" | {{formatnum: {{ RundenDez | {{Metadaten Fläche CH|6421}} | 2 }}}}
| style="text-align:right" | {{#expr:{{Metadaten Einwohnerzahl CH-NE|6421}}/{{Metadaten Fläche CH|6421}} round 0}}
|-
| [[Datei:La Chaux-du-Milieu-coat of arms.svg|35px|center]]|| [[La Chaux-du-Milieu]] || fp. [la tʃo dy mɛˈta]
| style="text-align:right" data-sort-value="{{EWZ|CH-NE|6435}}" | {{EWZ CH|CH-NE|6435}}
| style="text-align:right" | {{formatnum: {{ RundenDez | {{Metadaten Fläche CH|6435}} | 2 }}}}
| style="text-align:right" | {{#expr:{{Metadaten Einwohnerzahl CH-NE|6435}}/{{Metadaten Fläche CH|6435}} round 0}}
|-
| [[Datei:CHE La Sagne COA.svg|35px|center]]|| [[La Sagne]] || fp. [la sɛːɲ]
| style="text-align:right" data-sort-value="{{EWZ|CH-NE|6423}}" | {{EWZ CH|CH-NE|6423}}
| style="text-align:right" | {{formatnum: {{ RundenDez | {{Metadaten Fläche CH|6423}} | 2 }}}}
| style="text-align:right" | {{#expr:{{Metadaten Einwohnerzahl CH-NE|6423}}/{{Metadaten Fläche CH|6423}} round 0}}
|-
| [[Datei:Le Cerneux-Pequignot-coat of arms.svg|35px|center|Le Cerneux-Péquignot]] || [[Le Cerneux-Péquignot]] || —
| style="text-align:right" data-sort-value="{{EWZ|CH-NE|6434}}" | {{EWZ CH|CH-NE|6434}}
| style="text-align:right" | {{formatnum: {{ RundenDez | {{Metadaten Fläche CH|6434}} | 2 }}}}
| style="text-align:right" | {{#expr:{{Metadaten Einwohnerzahl CH-NE|6434}}/{{Metadaten Fläche CH|6434}} round 0}}
|-
| [[Datei:LeLocle-blazon.svg|35px|center]]|| [[Le Locle]] || fp. [i luːtʃ]
| style="text-align:right" data-sort-value="{{EWZ|CH-NE|6436}}" | {{EWZ CH|CH-NE|6436}}
| style="text-align:right" | {{formatnum: {{ RundenDez | {{Metadaten Fläche CH|6436}} | 2 }}}}
| style="text-align:right" | {{#expr:{{Metadaten Einwohnerzahl CH-NE|6436}}/{{Metadaten Fläche CH|6436}} round 0}}
|-
| [[Datei:CHE Les Planchettes COA.svg|35px|center]]|| [[Les Planchettes]] || fp. [lɛ ˈpiɛ̃tʃtɛ]
| style="text-align:right" data-sort-value="{{EWZ|CH-NE|6422}}" | {{EWZ CH|CH-NE|6422}}
| style="text-align:right" | {{formatnum: {{ RundenDez | {{Metadaten Fläche CH|6422}} | 2 }}}}
| style="text-align:right" | {{#expr:{{Metadaten Einwohnerzahl CH-NE|6422}}/{{Metadaten Fläche CH|6422}} round 0}}
|-
| [[Datei:CHE Les Ponts-de-Martel COA.svg|35px|center]]|| [[Les Ponts-de-Martel]] || fp. [ɛ pɔ̃] [a mwaˈte]
| style="text-align:right" data-sort-value="{{EWZ|CH-NE|6437}}" | {{EWZ CH|CH-NE|6437}}
| style="text-align:right" | {{formatnum: {{ RundenDez | {{Metadaten Fläche CH|6437}} | 2 }}}}
| style="text-align:right" | {{#expr:{{Metadaten Einwohnerzahl CH-NE|6437}}/{{Metadaten Fläche CH|6437}} round 0}}
|-
! colspan="3" | Total (9)
! style="text-align:right" | {{EWZ CH|CH-NE|B2410}}
! style="text-align:right" | {{FormatNum|{{ RundenDez | {{Metadaten Fläche CH|B2410}} | 2 }}|ch}}
! style="text-align:right" | {{#expr:{{Metadaten Einwohnerzahl CH-NE|B2410}}/{{Metadaten Fläche CH|B2410}} round 0}}
|}
== Veränderige sit 2018 ==
<gallery>
Karte Kanton Neuenburg Gemeindeveraenderungen 2021.png|Gmeinde bis 2020
</gallery>
* 2021: ''[[Les Brenets]]'' u ''[[Le Locle]]'' → Le Locle
== Weblink ==
{{Commonscat|Region Montagnes}}
== Fuessnoote ==
<references />
{{Navigationsleiste Regionen des Kantons Neuenburg}}
[[Kategorie:Kanton Neueburg]]
kzax2rxk02ou6ywjwmu5k40r8vqqtyx
Benutzer Diskussion:SHB
3
83084
1088607
997437
2026-09-18T02:26:07Z
Max
102362
Dr Max het d Seite [[Benutzer Diskussion:SHB2000]] uf [[Benutzer Diskussion:SHB]] verschobe: Seite während der Umbenennung des Benutzers „[[Special:CentralAuth/SHB2000|SHB2000]]“ in „[[Special:CentralAuth/SHB|SHB]]“ automatisch verschoben
997437
wikitext
text/x-wiki
<div style="border: 1rem #dd0000 ridge; padding: 0.5em;">Hello! Please message me on [[m:User talk:SHB2000|meta.wikimedia.org]] instead. I may not notice messages on this page.</div>
ojy2vkqs676esjrcfi79dwyt0tjr5xc
Mariah Carey
0
86943
1088598
1051570
2026-09-17T18:31:37Z
Mathieu Kappler
76078
a näi Bìld
1088598
wikitext
text/x-wiki
[[Datei:MariahRAH270519-67 (49620841538) (cropped).jpg|mini|D’ Mariah Carey ànna 2019 [[Datei:Mariah's signature.png|centre|rahmenlos|Ìn dr Mariah Carey ìhra Unterschrìft]]]]
{{Dialekt|Elsässisch|Milhüserisch|Mìlhüüserdiitsch}}
D’ '''Mariah Carey''' {{IPA|[məˈɹaɪə ˈkɛəɹi]}} (* [[27. März]] [[1969]]<ref>{{Literatur |Titel=The Long-Islander. (Huntington [N.Y.]) 1839-current, April 10, 1969, Image 15 |Nummer=1969/04/10 |Datum=1969-04-10 |Seiten=15 |Online=https://nyshistoricnewspapers.org/lccn/sn83031119/1969-04-10/ed-1/seq-15/ |Abruf=2021-04-13}}</ref> z’ Huntington, [[Long Island]], [[New York (Bundesstaat)|Näi York]]) ìsch a [[USA|US-àmerikànischa]] [[Gesang|Sangera]], [[Lied|Liadermàchera]], [[Musikproduzent|Müüsikproduzänta]] un [[Schauspieler|Schàuischpììlera]]. Sa ìsch ìn [[Popmusik|Pop]]-, [[Hip-Hop]]- un [[Rhythm and Blues|R&B]]-Liader z’ loosa. Sa ìsch bekànnt fìr ìhra fìmf Oktààwa groossa Schtìmmumfàng, ìhra [[Melisma|melismatischa]] Gsàngsschtiil un ìhra Nutzung vum [[Pfeifregister|Pfiffaregischter]].
== ìhra Kàrriar ==
D’ Mariah Carey ìsch ànna 1990 mìt ìhrem Debüü-Àlbum ''Mariah Carey'' berìahmt worra. Sa hàt àls äärschta Kìnschtlera ìhra äärschta fìmf Sìnggel uff dr Schpìtzaplàtz vum Billboard Hot 100 gebrocht —drunter d’ Liader ''Vision of Love'' un ''Emotions''. Sa ìsch àui bekànnt fìr ìhra Feeriamüüsik, bsunderscht fìrs [[Weihnachten|Wiahnàchtsliad]] ''All I Want for Christmas Is You'' (1994). Wagadam hàt maa sìe àls „Wianàchtskeeniga“ ''(Queen of Christmas)'' bezaichent.
Ìn dr Carey ìhr Debüü-Àlbum ìsch unter dr Fiahrung vum Tommy Mottola, ema Vorschtànd vu Columbia Records, veräffentligt worra. Dräi Joohra schpeeter hàt’ne d’ Carey ghiiroota. Witterscht hàt sa a waltwitter Ärfolg ghàà mìt da Àlba ''Music Box'' (1993) un ''Daydream'' (1995); bsunderscht d’ Sìnggel ''Hero'', ''Without You'', ''Fantasy'', ''Always Be My Baby'' un ''One Sweet Day'' sìnn gmärkt worra. D’ lätschta-n-ìsch dr längschta Nummer-Ains-Hit ìm Joohrzehnt gsìì un ìsch àm Schpìtzaplàtz vum Billboard Hot 100 vum Joohrzehnt 1990 gsìì. Noh dr Schaidung mìt’m Mottola hàt d’ Carey änder „schtädtischa Müüsik“ gmàcht. Soo ìsch s’ Àlbum ''Butterfly'' (1997) mìt Hip-Hop-Elemanta gepräägt. D’ Carey ìsch vu dr Zittschrìft ''[[Billboard (Magazin)|Billboard]]'' àls Kìnschtlera vum Joohrzehnt 1990 ärnännt worra, un ìsch bii da World Music Awards üsszaichent worra àls d’ wiibliga Popkìnschtlera mìt da bäschta Verkaif ìm Joohrtoisig. Bis 2001 hàt sa älf Joohra làng uffanànderfolgend mìndeschtens je ain Nummer-Ains-Hit ìn da US-Charts plàtziart.
Ànna 2001 hàt sa d’ Columbia Records fàraloo un hàt a Vertrààg vu 100 Millioona Dollar mìt da Virgin Records unterzaichent. Ìhra Ufftrìtt ìm Film ''Glitter'' ànna 2001 ìsch a Fahlschlààg gsìì; wagadam hàt d’ Virgin Records ìhra Vertrààg fìr 28 Millioona Dollar uffkàuift. Ìm Joohr druff hàt d’ Kìnschtlera-n-a Vertrààg bii Island Records unterzaichent. Noh a pààr Joohra ohna bediitender Ärfolg ìsch sa mìt ìhrem Àlbum ''The Emancipation of Mimi'' (2005) wììder ìn da Charts ufftratta. Dàs ìsch s’ Àlbum gsìì mìt da bäschta Verkaif ìn da USA, un s’ zwait maischtverkàuifta-n-Àlbum ìn dr gànza Walt ìm Joohr 2005. D’ zwaita Sìnggel uff’m Àlbum, ''We Belong Together'', ìsch sogààr àm Schpìtzaplàtz vum Billboard Hot 100 vum Joohrzehnt 2000 gsìì. Fìr ìhra Rolla-n-ìm Film ''Precious'' (2009) hàt d’ Carey dr Priis fìr d’ wiibliga Durchbruch-Ufffiahrung bii da Internàzionààla Filmfaschtschpììler vu Palm Springs bikumma. Naawadràà ìsch sa amol Mìtglììd ìm Jury vun ''American Idol'' gsìì un ìsch ìn dr Belehrseria ''Mariah’s World'' z’ sah gsìì. Witterscht ìsch sa ìn da Filma ''The Butler'' (2013), ''A Christmas Melody'' (2015) un ''The Lego Batman Movie'' (2017) ufftratta. Ìm Joohr 2020 ìsch ìhra Memoire ''Mariah – Ganz ich selbst'' üssagànga.
D’ Carey zehlt unter da kommerziäll ärfolgriichschta Müssikànta vun àlla Zitta. Ìnsgsàmt hàt sa mehr àss 220 Millioona Schàllplàtta ìn dr Walt verkàuift. Dr Rekord vu da maischta Nummer-Ains-Sìnggel ìn da USA hàt sa dräifàch gebrocha: àls Solo-Kìnschtlera (19 Sìnggel), wia àui àls wiibliga Liadermàchera (18) un àls wiibliga Produzänta (15). Üsserdam ìsch sa d’ wiibliga Kìnschtlera mìt da maischta Üsszaichnunga fìr Müüsikverkaif ìn da USA un d’ Zeehnta ìn dr gànza Walt, mìt 72 Millioona üsszaichenta Àlbum-Toontraager. Ànna 2008 hàt sa mehrera Chart-Rekorda mìt’m Liad ''Touch My Body'' gebrocha un ìsch vu dr Zittschrìft ''[[Time]]'' unter da 100 iiflussriichschta Kìnschtler un Unterhàlter ìn dr Walt glischtet worra.<ref>{{Internetquelle|sprache=en-us|url=https://content.time.com/time/specials/2007/article/0,28804,1733748_1733752_1735744,00.html|titel=Mariah Carey - The 2008 TIME 100|autor=[[Stevie Wonder]]|werk=[[Time]]|abruf=2022-12-15|datum=2008-05-12|archiv-datum=2022-07-15|archiv-url=https://web.archive.org/web/20220715231727/http://content.time.com/time/specials/2007/article/0,28804,1733748_1733752_1735744,00.html}}</ref> Ìm saalwa Joohr ìsch sa Zwaita ìn dr Lischta vu da 100 bediitendschta Fràuija ìn Müüsik vum Kànààl VH1 gsìì. Ànna 2019 hàt sìe d’ Zittschrìft ''Billboard'' àls d’ wiibliga Solo-Kìnschtlera mìt da bäschta Chartplàtziarunga ärnännt — drbii sìnn d’ Sìnggel- wia àui d’ Àlbumplàtziarunga ìn Beziihung gnumma worra. Ìm Làuif vun ìhrer Kàrriar hàt d’ Carey 5 Grammy Awards, 19 World Music Awards, 10 American Music Awards, 15 Billboard Music Awards un àcht Guinness World Records gwunna. Ànna 2022 ìsch sa ìn d’ Songwriters Hall of Fame uffgnumma worra.<ref>{{Internetquelle|sprache=de|url=https://www.stuttgarter-zeitung.de/inhalt.mariah-carey-und-weitere-geehrt-auszeichnungen-fuer-songschreiber-verliehen.bf5e48a6-75e2-4d20-81d0-e33be5438aa4.html|titel=Mariah Carey und weitere geehrt. Auszeichnungen für Songschreiber verliehen|werk=[[Stuttgarter Zeitung|Stuttgàrter Zittung]]|abruf=2022-12-25|datum=2022-06-17|autor=Laureta Nrecaj|archiv-datum=2022-12-25|archiv-url=https://web.archive.org/web/20221225025049/https://www.stuttgarter-zeitung.de/inhalt.mariah-carey-und-weitere-geehrt-auszeichnungen-fuer-songschreiber-verliehen.bf5e48a6-75e2-4d20-81d0-e33be5438aa4.html}}</ref><ref>{{Internetquelle|sprache=en-us|url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/music/story/2022-06-17/mariah-carey-neptunes-lennox-in-songwriters-hall-of-fame|titel=Mariah Carey, Neptunes, Annie Lennox inducted into Songwriters Hall of Fame|autor=Mark Kennedy, [[Associated Press]]|werk=[[Los Angeles Times]]|datum=2022-06-17|abruf=2022-12-25|archiv-url=https://web.archive.org/web/20220712175454/https://www.latimes.com/entertainment-arts/music/story/2022-06-17/mariah-carey-neptunes-lennox-in-songwriters-hall-of-fame|archiv-datum=2022-07-12}}</ref>
== Lìteràtüür ==
{{Mehrspaltige Liste|liste=
* {{Literatur|Sprache=de|Online=https://brockhaus.de/ecs/enzy/article/carey-mariah|Abruf=2022-12-25|Sammelwerk=[[Brockhaus Enzyklopädie|Brockhüüs Enzüklopädii]]|Verlag=Brockhüüs|Titel=Mariah Carey}}
* {{Literatur|Sprache=en-GB|Titel=Mariah Carey|Online=https://www.britannica.com/biography/Mariah-Carey|Abruf=2022-12-25|Sammelwerk=[[Encyclopædia Britannica]]|Verlag=Encyclopædia Britannica, Inc.}}
* {{Literatur|Sprache=en-US|Autor=|Titel=Mariah Carey: The Biography of the 34-time GRAMMY Nominee Singer that Changed Christmas and Sold 200 Million Albums|Verlag=United Library|Jahr=2023|ISBN=9789464900873|Umfang=90|Online={{Google Buch|BuchID=AOlW0AEACAAJ}}}}
* {{Literatur|Sprache=en-US|Autor=Wilson John|Titel=What You Need to Know about Mariah Carey: One of the Best New Female Singer, New Female Artist and Vocalist|Verlag=unàbhangig|Jahr=2021|ISBN=9798528172477|Umfang=60|Online={{Google Buch|BuchID=JiLnzgEACAAJ}}}}
* {{Literatur|Sprache=en-US|Autor=Andrew Chan|Titel=Why Mariah Carey Matters|Verlag=University of Texas Press|Jahr=2023|ISBN= 9781477325094|Umfang=168|Online={{Google Buch|BuchID=aSrAEAAAQBAJ}}}}
* {{Literatur|Sprache=en-US|Autor=Melanie Cole|Titel=Mariah Carey|Verlag=Mitchell Lane|Jahr=1998|ISBN= 9781883845513|Umfang=32|Online={{Google Buch|BuchID=l33FpnIUzbcC}}}}
* {{Literatur|Sprache=en-US|Autor=Treena Dowling, Miriam Tager|Titel=Mariah Carey|Verlag=Dell|Jahr=1992|ISBN= 9780440214342|Umfang=44|Online={{Google Buch|BuchID=m44DPAAACAAJ}}}}
* {{Literatur|Sprache=en-US|Autor=Chris Nickson|Titel=Mariah Carey: Her Story|Verlag=Sidgwick & Jackson|Jahr=1995|ISBN=9780283062766|Umfang=153|Online={{Google Buch|BuchID=-5VFPgAACAAJ}}}}
* {{Literatur|Sprache=en-US|Autor=Chris Nickson|Titel=Mariah Carey Revisited: The Unauthorized Biography|Verlag=St. Martin’s Publishing Group|Jahr=2011|ISBN=9781429940153|Umfang=192|Online={{Google Buch|BuchID=v7E72BESn3gC}}}}
* {{Literatur|Sprache=en-US|Autor=Mandy Rennie|Titel=Mariah Carey: The Untold Story|Verlag=unàbhangig|Jahr=2019|ISBN=9781080117291|Umfang=104|Online={{Google Buch|BuchID=FktixwEACAAJ}}}}
* {{Literatur|Sprache=en-US|Autor=Kerrily Sapet|Titel=Mariah Carey: Singer, Songwriter, Record Producer, and Actress|Verlag=Mason Crest|Jahr=2013|OCLC=802103259|Online={{Google Buch|BuchID=ZXh8tAEACAAJ}}}}
* {{Literatur|Sprache=en-US|Autor=Kerrily Sapet|Titel=Mariah Carey|Verlag=Mason Crest|Jahr=2015|ISBN=9781422291023|Umfang=64|Online={{Google Buch|BuchID=WnKZBgAAQBAJ}}}}
* {{Literatur|Sprache=en-US|Autor=Celicia Scott|Titel=Mariah Carey|Verlag=Mason Crest Publishers|Jahr=2007|ISBN=9781422201145|Umfang=64|Online={{Google Buch|BuchID=MaAZAAAACAAJ}}}}
* {{Literatur|Sprache=en-US|Autor=Marc Shapiro|Titel=Mariah Carey|Verlag=ECW Press|Jahr=2001|ISBN=9781550224443|Umfang=167|Online={{Google Buch|BuchID=-52eG8YN4tAC}}}}
* {{Literatur|Sprache=en-US|Autor=Fred W. Smith|Titel=Mariah Carey: Memoirs of a Diva- Uncharted Journey of Vocal Stardom|Verlag=Amazon Digital Services LLC - Kdp|Jahr=2023|ISBN=9798866235735|Umfang=70|Online={{Google Buch|BuchID=yUNV0AEACAAJ}}}}
* {{Literatur|Sprache=en-US|Autor=Kathleen Tracy|Titel=Mariah Carey|Verlag=Mitchell Lane|Jahr=2006|ISBN=9781584155164|Umfang=32|Online={{Google Buch|BuchID=Jb4eAQAACAAJ}}}}
* {{Literatur|Sprache=en-US|Autor=Sam Wellman|Titel=Mariah Carey|Reihe=Popular Icons|Verlag=Infobase Learning|Jahr=2012|ISBN=9781438141022|Online={{Google Buch|BuchID=D6FbAgAAQBAJ}}}}
}}
== Weblìnks ==
{{commonscat}}
* [https://www.mariahcarey.com/ Ìn dr Mariah Carey ìhra offiziälla Websitta] (anglisch)
* {{Allmusic|artist/mariah-carey-mn0000262255}}
* {{Discogs|33534-Mariah-Carey}}
* {{MusicBrainz Künstler|name=Mariah Carey|id=494e8d09-f85b-4543-892f-a5096aed1cd4}}
* {{IMDb|nm0001014}}
* {{DNB-Portal|119293161}}
== Ainzelnoohwiisa ==
<references responsive />
{{Normdaten}}
{{Übersetzungshinweis|en|Mariah_Carey|änglisch|1129342943}}
{{DEFAULTSORT:Carey, Mariah}}
[[Kategorie:Amerikanische Musiker]]
[[Kategorie:Singer-Songwriter]]
[[Kategorie:Popsänger]]
[[Kategorie:HipHop & Rap]]
[[Kategorie:Musikproduzent]]
[[Kategorie:Schauspiler]]
[[Kategorie:US-Amerikaner]]
[[Kategorie:Frau]]
[[Kategorie:Läbigi Person]]
4vaqq5iu8b5sewljjxvtll4ja1msbwz
Wejdene
0
92747
1088596
1064800
2026-09-17T17:59:26Z
Mathieu Kappler
76078
1088596
wikitext
text/x-wiki
[[Datei:Photo de la chanteuse Wejdene en festival.jpg|mini|hochkant|d’ Wejdene ànna 2024]]
{{Dialekt|Elsässisch|Milhüserisch|Mìlhüüserdiitsch}}
D’ '''Wejdene Chaïb''' (uff [[Französische Sprache|Frànzeesch]] sààga m’r {{Audio-IPA|LL-Q150 (fra)-Mathieu Kappler-Wejdene Chaïbi.wav|[wɛʒdɛn ʃaib]}} üss; * [[23. April|23. Àwrìl]] [[2004]] z’ [[Saint-Denis (Seine-Saint-Denis)|Saint-Denis]], [[Département Seine-Saint-Denis]]), bass’r bekànnt unter’m Kìnschtlernàmma '''Wejdene''', ìsch a [[Frankreich|frànzeescha]] R&B-[[Gesang|Sangera]]. Sa ìsch ànna 2020 mìt’m Liad ''Anissa'' bekànnt worra.
== ìhra Kìnderjoohra ==
D’ Wejdene Chaïb<ref>{{Internetquelle|sprache=fr|titel=Wejdene, plus vieille que ce qu'elle fait croire ? Son âge réel enfin révélé, preuve à l'appui !|datum=2021-04-05|url=https://www.purepeople.com/article/wejdene-plus-vieille-que-ce-qu-elle-fait-croire-son-age-reel-enfin-revele-preuve-a-l-appui_a431030/1|werk=Purepeople|abruf=2024-09-30|archiv-url=https://web.archive.org/web/20230404043133/https://www.purepeople.com/article/wejdene-plus-vieille-que-ce-qu-elle-fait-croire-son-age-reel-enfin-revele-preuve-a-l-appui_a431030/1|archiv-datum=2023-04-04}}</ref> ìsch àm 23. Àwrìl 2004<ref name="datenaissance">{{Internetquelle|sprache=fr|autor=Jean-Christian Ha |titel=Wejdene : 5 choses à savoir sur la nouvelle star des ados |url=https://www.gala.fr/l_actu/news_de_stars/wejdene-5-choses-a-savoir-sur-la-nouvelle-star-des-ados_455938 |werk=Gala |datum=2020-10-06|abruf=2024-09-30|archiv-url=https://web.archive.org/web/20240226103022/https://www.gala.fr/l_actu/news_de_stars/wejdene-5-choses-a-savoir-sur-la-nouvelle-star-des-ados_455938|archiv-datum=2024-02-26}}</ref> z’ [[Saint-Denis (Seine-Saint-Denis)|Saint-Denis]] bii [[Paris|Pàriis]]<ref name="LF_25092020">{{Internetquelle|sprache=fr|titel=Qui est Wejdene, l'ado préférée des ados ?|datum=2020-09-25|url=https://www.lefigaro.fr/culture/qui-est-wejdene-l-ado-preferee-des-ados-20200925|werk=[[Le Figaro]]|abruf=2024-09-30|archiv-url=https://web.archive.org/web/20240915060938/https://www.lefigaro.fr/culture/qui-est-wejdene-l-ado-preferee-des-ados-20200925|archiv-datum=2024-09-15}}</ref> ìn’ra [[Tunesien|tüneesischa]] Fàmìlia-n-uff d’ Walt kumma. Sa hàt a Tail vun ìhrer Kìndhait z’ La Courneuve ìm Département Seine-Saint-Denis verbrocht, vor äbb sa mìt dr Fàmìlia uff Brunoy ìm [[Département Essonne]] gwàndelt hàt. Sa ìsch mìt ìhra dräi G’schwìschterta uffg’wàcksa.<ref name="LP_25092020">{{Internetquelle|sprache=fr|autor=Marie Poussel|titel=Après le succès ''Anissa'', Wejdene sort son premier album|datum=2020-09-25|url=https://www.leparisien.fr/culture-loisirs/musique/apres-le-succes-anissa-wejdene-sort-son-premier-album-25-09-2020-8391141.php|werk=[[Le Parisien]]|abruf=2024-09-30|archiv-url=https://web.archive.org/web/20240912232810/https://www.leparisien.fr/culture-loisirs/musique/apres-le-succes-anissa-wejdene-sort-son-premier-album-25-09-2020-8391141.php|archiv-datum=2024-09-12}}</ref> Ìhra Müatter ìsch P’flaagera un ìhr Vàtter, dr Badra Zarzis, ìsch Sanger un Müüsikànt.<ref name="LP_25092020"/> Zamma mìt em hàt d’ Wejdene schuu zitter dr Kìndhait g’sunga.<ref name="LP_11062020">{{Internetquelle|sprache=fr|autor=Marie Briand-Locu|titel=Qui est Wejdene, la jeune chanteuse qui cartonne sur les réseaux avec ''Anissa'' ?|datum=2020-06-11|url=https://www.leparisien.fr/culture-loisirs/musique/qui-est-wejdene-la-jeune-chanteuse-qui-cartonne-sur-les-reseaux-avec-anissa-11-06-2020-8333820.php|werk=[[Le Parisien]]|abruf=2024-09-30|archiv-url=https://web.archive.org/web/20240927182827/https://www.leparisien.fr/culture-loisirs/musique/qui-est-wejdene-la-jeune-chanteuse-qui-cartonne-sur-les-reseaux-avec-anissa-11-06-2020-8333820.php|archiv-datum=2024-09-27}}</ref> Sa hàt salbscht allai Müüsik g’larnt un hàt un düat ìhra aigana Liadtäckschta schriiwa.<ref name="OF_01072020">{{Internetquelle|sprache=fr|autor=Brice Miclet|titel=Qui est Wejdene, la parfaite inconnue devenue disque d'or grâce à TikTok ?|datum=2020-07-01|url=https://www.ouest-france.fr/leditiondusoir/2020-07-01/qui-est-wejdene-la-parfaite-inconnue-devenue-disque-dor-grace-a-tiktok-a6422d59-c871-48d4-8635-18d16a4dfac9|werk=Ouest-France|abruf=2020-07-17|archiv-url=https://web.archive.org/web/20210204044346/https://www.ouest-france.fr/leditiondusoir/2020-07-01/qui-est-wejdene-la-parfaite-inconnue-devenue-disque-dor-grace-a-tiktok-a6422d59-c871-48d4-8635-18d16a4dfac9|archiv-datum=2020-01-27}}</ref><ref name="LP_11062020"/>
== ìhra Müüsikkàrriar ==
=== s’ Liad ''Anissa'' un s’ äärschta Àlbum (ànna 2020/21) ===
D’ Wejdene hàt àm Àfàngsjoohr 2019 a [[Instagram]]-Konto ärschtällt. Uff dam Nätzwark hàt sììe ìm Nowamber 2019 dr Tàlantmänätscher Dadoué Blazi g’märkt — ar schtàmmt vum saalwa Schtàdtviartel wia sìe.<ref>{{Internetquelle|sprache=fr|titel=Wejdene & Feuneu // L'âge ? - personnages importants - Wattpad |url=https://www.wattpad.com/962236024-wejdene-feuneu-l%27%C3%A2ge-personnages-importants |werk=wattpad.com |abruf=2024-09-30|archiv-url=https://web.archive.org/web/20241214032003/https://www.wattpad.com/962236024-wejdene-feuneu-l%27%C3%A2ge-personnages-importants|archiv-datum=2024-12-14}}</ref> Àm Monet druff ìsch’r Produzänt vun ìhrer äärschta Sìnggel ''J’attends'' worra, un d’rnooh àui vun ìhrer zwaita Sìnggel nàmmens ''J’peux dead'' ìm Hornung 2020.<ref name="LP_11062020"/>
Ìm Àwrìl 2020 hàt d’ Anissa uff [[TikTok]] a äärscht Video vun ìhrem Liad ''Anissa'' veräffentligt. Sa hàt ìn ìhra Àbonnanta-n-a Üssforderung vorg’schlààga, àwwer dia hann a àndra Üssforderung g’màcht mìt ìhra Liadtäckschta un -Tànza.<ref name="LP_11062020"/> Ìnnerhàlb vun a pààr Moneeta hann ìnsg’sàmt äbba {{formatnum:900000}} B’nutzer àn dr Üssforderung mìtg’màcht.<ref>{{Internetquelle|sprache=fr|autor=Benjamin Pierret|titel=Qui est Wejdene, la jeune chanteuse révélée par Tik Tok ?|datum=2020-06-10|url=https://www.bfmtv.com/people/musique/qui-est-wedjene-la-nouvelle-aya-nakamura_AN-202006090151.html|hrsg=BFM TV|abruf=2024-09-30|archiv-url=https://web.archive.org/web/20240503093355/https://www.bfmtv.com/people/musique/qui-est-wedjene-la-nouvelle-aya-nakamura_AN-202006090151.html|archiv-datum=2024-05-03}}</ref> D’ Üssforderung ìsch schpeeter uff wittera Plàttforma getailt worra, un drüss ìsch ìm Mai a Müüsikvideo äntschtànda.<ref name="OF_01072020"/><ref>{{Internetquelle|sprache=fr|titel=Wejdene cartonne avec ''Anissa''|datum=2020-05|url=https://www.booska-p.com/new-wejdene-cartonne-avec-anissa-videoclip-n124291.html|werk=Booska-P|abruf=2024-09-30|archiv-url=https://web.archive.org/web/20230404011607/https://www.booska-p.com/new-wejdene-cartonne-avec-anissa-videoclip-n124291.html|archiv-datum=2023-04-04}}</ref> Ain Moneet schpeeter, àm 30. Jüüni, ìsch d’ Sìnggel ''Anissa'' àls guldiga Schàllplàtta üsszaichent worra.<ref name="OF_01072020"/><ref name="Certifications SNEP">{{Internetquelle|sprache=fr|titel=Les certifications|url=https://snepmusique.com/les-certifications/?interprete=wejdene|hrsg=SNEP|abruf=2024-12-14}}</ref> Ìm Mìtta-n-Àuigscht ìsch sa Plàtiin-Schàllplàtta worra.<ref>{{Internetquelle|sprache=fr|autor=Anissa Echaïeb|titel=Wejdene : son hit ''Anissa'' est certifié platine|datum=2020-08-12|url=https://www.mouv.fr/musique/anissa-de-wejdene-est-certifie-platine-362510|werk=Mouv’|abruf=2024-09-30|archiv-url=https://web.archive.org/web/20230404173609/https://www.radiofrance.fr/mouv/wejdene-son-hit-anissa-est-certifie-platine-9415597|archiv-datum=2023-04-04}}</ref> Ìn dam Liad düat sa vun’ra betrüügerischa Beziihung mìt’ra Küsiina nàmmens Anissa reeda — fìr dàs hàt sa sìch vun aina vun ìhra aigana Beziihunga loo ìnschpiriara.<ref name="LP_11062020"/> S’ Liadtäckscht ìsch sehr aifàch gsìì, un drìnn sìnn manckmol Schproochfaahler — waagadam ìsch d’ Wejdene mìt dr [[Aya Nakamura]] verglììcha worra.<ref name="LP_11062020"/> Dr Sàtz ''Tu hors de ma vue'' („Düü üss miinera Sìcht“) ohna [[Verb|Zittwort]] ìsch sogààr a Meme uff’m [[Internet]] worra.<ref name="OF_01072020"/><ref>{{Internetquelle|sprache=fr|autor=K. F.|titel="Tu hors de ma vue", "Y'a R", "En mode", "Turfu" : quand la musique urbaine fait les nouvelles expressions|datum=2020-07-15|url=https://www.rtbf.be/info/insolites/detail_tu-hors-de-ma-vue-y-a-r-en-mode-turfu-quand-la-musique-urbaine-fait-les-nouvelles-expressions?id=10543219|hrsg=RTBF Info|abruf=2024-09-30|archiv-url=https://web.archive.org/web/20240930204551/https://www.rtbf.be/article/tu-hors-de-ma-vue-y-a-r-en-mode-turfu-quand-la-musique-urbaine-fait-les-nouvelles-expressions-10543219|archiv-datum=2024-09-30}}</ref>
Ìm Mìtta Jüüni 2020 hàt d’ Wejdene a Vertrààg mìt’m [[Musiklabel|Müüsikläibel]] Caroline unterschrììwa.<ref name="OF_01072020"/> Àm 19. Àuigscht hàt sa ìhra viarta Sìnggel ''Coco'' veräffentligt; Ìm Müüsikvideo zem Liad hàt dr Just Riadh d’ Rolla vum Liabschter g’schpììlt.<ref name=":0">{{Internetquelle|sprache=fr|url=https://www.mouv.fr/musique/wejdene-de-retour-avec-son-coco-just-riadh-dans-son-nouveau-clip-362615|titel=Wejdene de retour avec son "Coco" Just Riadh dans son nouveau clip|datum=2020-08-19|autor=Anissa Echaïeb|hrsg=Mouv’|abruf=2024-09-30|archiv-url=https://web.archive.org/web/20230305133433/https://www.radiofrance.fr/mouv/wejdene-de-retour-avec-son-coco-just-riadh-dans-son-nouveau-clip-5173321|archiv-datum=2023-03-05}}</ref><ref>{{Internetquelle|sprache=fr|url=http://www.chartsinfrance.net/Wejdene/news-114818.html|titel=Clip "Coco" : Wejdene s'émancipe après le tube "Anissa"|datum=2020-08-19|autor=Julien Goncalves|hrsg=Charts in France|abruf=2024-09-30}}</ref><ref>{{Internetquelle|sprache=fr|url=https://www.20minutes.fr/arts-stars/culture/2843175-20200820-nouveau-clip-wejdene-coco-atteint-deja-3-millions-vues-youtube|titel=Le nouveau clip de Wejdene, « Coco », atteint (déjà) 3 millions de vues sur YouTube|datum=2020-08-20|autor=C.R.|hrsg=20 Minutes|abruf=2024-09-30|archiv-url=https://web.archive.org/web/20230404020250/https://www.20minutes.fr/arts-stars/culture/2843175-20200820-nouveau-clip-wejdene-coco-atteint-deja-3-millions-vues-youtube|archiv-datum=2023-04-04}}</ref> Uff [[YouTube]] ìsch’s s’ zwaita Müüssikvideo uff Frànzeesch gsìì, womm’r ìn da äärschta Taaga noh dr Veräffentligung àm maischta g’lüagt hàt — noh ''Au DD'' vum Band PNL.<ref>{{Internetquelle|sprache=fr|autor=Anastasia Nicolas|titel=Qui est Wejdene, la chanteuse derrière les tubes de l'été ''Anissa'' et ''Coco'' ?|url=https://www.sudouest.fr/culture/musique/qui-est-wejdene-la-chanteuse-derriere-les-tubes-de-l-ete-anissa-et-coco-1868060.php|werk=Sud Ouest|abruf=2024-09-30|archiv-url=https://web.archive.org/web/20210806021401/https://www.sudouest.fr/culture/musique/qui-est-wejdene-la-chanteuse-derriere-les-tubes-de-l-ete-anissa-et-coco-1868060.php|archiv-datum=2021-08-06}}</ref> Ìm Moneet druff ìsch’s àls guldiga Schàllplàtta üsszaichent worra.<ref>{{Internetquelle|sprache=fr|autor=Sonia Dlf|titel=Wejdene : ''Coco'' certifié single d’or !|datum=2020-09-30|url=https://www.nrj.fr/artistes/wejdene/actus/wejdene-coco-certifie-single-dor-71346136|hrsg=[[NRJ Group|NRJ]]|abruf=2020-10-06|archiv-url=https://web.archive.org/web/20230527095624/https://www.nrj.fr/artistes/wejdene/actus/wejdene-coco-certifie-single-dor-71346136|archiv-datum=2023-05-27}}</ref>
Ìhr äärscht Àlbum nàmmens ''16'' — wia ìhr Àlter ìn dara Zitt — ìsch àm 25. Septamber 2020 ärschììna. Bis zu doo hàt sa ìhr Àlter g’haim. Uff’m Àlbum sìnn 12 Liader z’ loosa, fìr ìng’sàmt a hàlwa Schtunda.<ref>{{Internetquelle|sprache=fr|autor=Julien Goncalves|titel=Wejdene : écoutez ''16'', son premier album événement après le tube ''Anissa''|url=http://www.chartsinfrance.net/Wejdene/news-115219.html|hrsg=Charts in France|abruf=2024-09-30}}</ref> Ìnsgsàmt sìnn ìn dr äärschta Wucha {{formatnum:17000}} Examplààra verkàuift worra.<ref name="BP_04102020">{{Internetquelle|sprache=fr|autor=Ben|titel=Wejdene : les chiffres de vente de son album 16|datum=2020-10-04|url=https://www.booska-p.com/new-wejdene-les-chiffres-de-vente-de-son-album-16-n130664.html|werk=Booska-P|abruf=2024-09-30|archiv-url=https://web.archive.org/web/20230404142410/https://www.booska-p.com/musique/actualites/wejdene-les-ventes-de-16/|archiv-datum=2023-04-04}}</ref> Schpeeter ìsch d’ Wejdene uff’m Liad ''Loin de tout'' vum Rapper Jul z’ loosa gsìì, wo uff siim Àlbum ''Loin du monde'' ärschììna-n-ìsch. Ìm März 2021 ìsch a witter Zammaschàffa mìt’m Jul verkìndigt worra.<ref>{{Internetquelle|sprache=fr|titel=Wejdene annonce un nouveau feat avec Jul |url=https://www.mouv.fr/musique/wejdene-annonce-un-nouveau-feat-avec-jul-367263 |datum=2021-03-18|hrsg=Mouv’ |abruf=2024-09-30|archiv-url=https://web.archive.org/web/20230404072413/https://www.radiofrance.fr/mouv/wejdene-annonce-un-nouveau-feat-avec-jul-2889578|archiv-datum=2023-04-04}}</ref> Ìm Àwrìl 2021 ìsch d’ Näijüssgààb vum Àlbum ''16'' üssagànga, mìt wittera Liader druff. D’ Näijüssgààb ìsch fìr dr 9. Àwrìl verkìndigt worra, àwwer ’s ìsch aina Wucha vorhaar üssagànga, dänn a pààr Liader sìnn illegààl ìm Internet hoochglààda worra.<ref>{{Internetquelle|sprache=fr |titel=Wejdene : la sortie de la réédition de son album 16 avec les collabs de Jul et Hatik avancée |url=https://www.cnews.fr/culture/2021-03-30/wejdene-la-sortie-de-la-reedition-de-son-album-16-avec-les-collabs-de-jul-et |hrsg=CNEWS |abruf=2024-09-30|archiv-url=https://web.archive.org/web/20230404020831/https://www.cnews.fr/culture/2021-03-30/wejdene-la-sortie-de-la-reedition-de-son-album-16-avec-les-collabs-de-jul-et|archiv-datum=2023-04-04}}</ref>. D’ Näijüssgààb haisst ''16 ou pas'' un zeehlt 19 Tìtel. Uff dam Àlbum ìsch s’ Liad ''Single d’or'' zamma mìt’m Jul z’ loosa, wo ìm März ààkìndigt worra ìsch.<ref name=BFMTV>{{Internetquelle|sprache=fr|autor=Magali Rangin|titel=Wejdene s'entoure de Jul et Hatik pour la réédition de son album "16" |datum=2021-04-02|url=https://www.bfmtv.com/people/musique/wejdene-s-entoure-de-jul-et-hatik-pour-la-reedition-de-son-album-16_AN-202104020158.html |hrsg=BFMTV |archiv-url=https://web.archive.org/web/20230404020247/https://www.bfmtv.com/people/musique/wejdene-s-entoure-de-jul-et-hatik-pour-la-reedition-de-son-album-16_AN-202104020158.html|archiv-datum=2023-04-04|abruf=2024-09-30|zitat= Avec Jul, Wejdene interprète Single d'or, sur lequel on sent bien l'influence de Jul, co-auteur de ce morceau. La chanteuse concrétise ainsi un rêve.}}</ref><ref>{{Internetquelle|sprache=fr |titel=Musique : pour la réédition de son album, Wejdene s'offre Jul et Hatik |url=https://www.laprovence.com/actu/en-direct/6311715/musique-pour-la-reedition-de-son-album-wejdene-soffre-jul-et-hatik.html |werk=La Provence |datum=2021-04-02 |abruf=2024-09-30|archiv-url=https://web.archive.org/web/20230404014533/https://www.laprovence.com/actu/en-direct/6311715/musique-pour-la-reedition-de-son-album-wejdene-soffre-jul-et-hatik.html|archiv-datum=2023-04-04}}</ref> Àui dr Rapper Hatik ìsch ìm Liad ''Dans ma bulle'' uff’m Àlbum z’ loosa.<ref name=BFMTV/>
Àm 20. Àuigscht 2021 ìsch ìhra Sìnggel ''Ta Gow'' ärschììna. S’ Müüsikvideo zem Liad zamma mìt dr Maeva Ghennam ìsch a pààr Taaga schpeeter veräffentligt worra.<ref>{{Internetquelle|sprache=fr|url=https://www.nrj.fr/artistes/wejdene/actus/wejdene-et-maeva-ghennam-reunies-dans-le-clip-de-ta-gow-71355023|titel=Wejdene et Maeva Ghennam réunies dans le clip de «Ta Gow»|datum=2021-08-20|abruf=2024-09-30|hrsg=[[NRJ Group|NRJ]]|archiv-url=https://web.archive.org/web/20240529185950/https://www.nrj.fr/artistes/wejdene/actus/wejdene-et-maeva-ghennam-reunies-dans-le-clip-de-ta-gow-71355023|archiv-datum=2024-05-29}}</ref>
=== s’ zwaita Àlbum ''Glow Up'' ànna 2022 ===
A pààr Wucha vor dr Veräffentligung vum Àlbum ''Glow Up'', hàt ìn dr Wejdene ìhr Produzänt un Mänätscher Feuneu siina Müüsikkàrriar g’schtoppt, fìr sìch zem [[Islam]] bekeehra — ar ìsch waagem Mord vu’ma 19-jaahriga Frììnd ìn Polizäig’waarsààmkait gsìì.<ref>{{Internetquelle|sprache=fr|autor=Prisma Média|titel=YKM : le rappeur en garde à vue, soupçonné d'avoir tué son meilleur ami - Voici |url=https://www.voici.fr/news-people/ykm-le-rappeur-en-garde-a-vue-soupconne-davoir-tue-son-meilleur-ami-740223 |werk=Voici|abruf=2024-12-14}}</ref><ref>{{Internetquelle|sprache=fr |autor=S.dlf. |titel=Wejdene: son manager Feuneu arrête la musique |url=https://www.nrj.fr/artistes/wejdene/actus/wejdene-son-manager-feuneu-arrete-la-musique-71358004 |hrsg=[[NRJ Group|NRJ]] |datum=2022-10-19 |abruf=2024-12-14|archiv-url=https://web.archive.org/web/20240617002701/https://www.nrj.fr/artistes/wejdene/actus/wejdene-son-manager-feuneu-arrete-la-musique-71358004|archiv-datum=2024-06-17}}</ref>
Àm 16. Dezamber 2022 ìsch ìhr zwait Àlbum ''Glow Up'' üssakumma<ref name=":1">{{Internetquelle|sprache=fr|autor=Carla Loridan|titel=Wejdene annonce la sortie de son nouvel album "Glow Up" pour le 16 décembre |url=https://www.bfmtv.com/people/musique/wejdene-annonce-la-sortie-de-son-nouvel-album-glow-up-pour-le-16-decembre_AN-202211090796.html |hrsg=BFMTV |abruf=2024-12-14|archiv-url=https://web.archive.org/web/20240917110328/https://www.bfmtv.com/people/musique/wejdene-annonce-la-sortie-de-son-nouvel-album-glow-up-pour-le-16-decembre_AN-202211090796.html|archiv-datum=2024-09-17}}</ref> S’ Wark ìsch ìn zwai Tailer nàmmens ''bon mood'' („güata Lüüna“) un ''bad mood'' („schlachta Lüüna“) getailt.<ref name=":1" /> S’ Àlbum ìsch witt b’fäärdert worra, àwwer hàt kää güater Ärfolg g’hàà:<ref>{{Internetquelle|sprache=fr|autor=Brice Miclet|titel=Les sept gros flops musicaux de l’année 2022 en France |url=https://www.ouest-france.fr/leditiondusoir/2022-12-29/les-sept-gros-flops-musicaux-de-l-annee-2022-en-france-17a84d9f-0a5f-475b-b486-b41dbe0dd52b |werk=Ouest France |datum=2022-12-29 |abruf=2024-12-14}}</ref><ref name=":2">{{Internetquelle|sprache=fr|titel=Wejdene de retour : son nouvel album « Glow Up » fait un flop |autor=Sikagz|werk=Gentsu|url=https://www.gentsu.fr/rap-fr/news/wejdene-de-retour-son-nouvel-album-glow-up-fait-un-flop|datum=2022-12-28 |abruf=2024-12-14|archiv-url=|archiv-datum=}}</ref> ’S ìsch numma-n-uff Plàtz 106 ìn da frànzeescha Charts ànakumma,<ref>{{Internetquelle|sprache=fr|titel=Top Albums |url=https://snepmusique.com/les-tops/le-top-de-la-semaine/top-albums/?semaine=51&annee=2022 |hrsg=SNEP |abruf=2024-12-14}}</ref> un numma {{formatnum:1400}} Schàllplàtta sìnn ìn dr äärschta Wucha nooh dr Veräffentligung verkàuift worra.<ref name=":2" />
Àm 9. Hornung 2024 hàt d’ Wejdene a EP nàmmens ''W'' loo ärschiina. Druff sìnn R&B-Liader z’ loosa, un dr Dadju un dr Monsieur Nov hann dràà mìtgmàcht.<ref>{{Internetquelle|sprache=fr|autor=Pierre Master |titel=Wejdene et Dadju, c’est fait |url=https://www.13or-du-hiphop.fr/2024/02/08/wejdene-et-dadju-cest-fait/ |datum=2024-02-08 |abruf=2024-12-14|archiv-url=|archiv-datum=}}</ref><ref>{{Internetquelle|sprache=fr|autor=Benjamin Watelle|werk=L’Avenir|abruf=2024-12-14|archiv-url=https://web.archive.org/web/20241214065713/https://www.lavenir.net/culture/musique/2024/03/21/wejdene-et-son-ep-w-du-rb-mature-et-decomplexe-OXOQHWLU6RF4HE4BPAVX3JVGQY/|datum=2024-03-21|archiv-datum=2024-12-14|url=https://www.lavenir.net/culture/musique/2024/03/21/wejdene-et-son-ep-w-du-rb-mature-et-decomplexe-OXOQHWLU6RF4HE4BPAVX3JVGQY/|titel=Wejdene et son EP "W" : du R&B mature et décomplexé}}</ref><ref>{{Internetquelle|sprache=fr|url=https://www.booska-p.com/musique/actualites/date-de-sortie-cover-featurings-tout-savoir-sur-w-lep-de-wejdene/|titel=Date de sortie, cover, featurings : tout savoir sur W, l’EP de Wejdene|autor=Curtis Macé|werk=Booska-P|datum=2024-01-31|abruf=2024-12-14|archiv-url=https://web.archive.org/web/20240131124852/https://www.booska-p.com/musique/actualites/date-de-sortie-cover-featurings-tout-savoir-sur-w-lep-de-wejdene/|archiv-datum=2024-01-31}}</ref><ref>{{Internetquelle|sprache=fr|url=https://eliosrecords.wordpress.com/2024/02/13/le-drift-artistique-de-wejdene-avec-w/|titel=Le drift artistique de Wejdene avec ”W“|datum=2024-02-13|abruf=2024-12-14|hrsg=Elios Records|archiv-url=https://web.archive.org/web/20241214070044/https://eliosrecords.wordpress.com/2024/02/13/le-drift-artistique-de-wejdene-avec-w/|archiv-datum=2024-12-14}}</ref> Ìn ìhra Àuiga hàt sa uff dr EP ìhra bäschta Müüsik g’màcht.<ref>{{Internetquelle|sprache=fr|url=https://www.13or-du-hiphop.fr/2024/02/22/wejdene-proclame-avoir-fait-la-meilleure-musique-de-sa-vie-sur-son-nouvel-ep/|titel=Wejdene proclame avoir fait la meilleure musique de sa vie sur son nouvel EP|autor=Malo Kayaku|werk=13or du hip-hop|archiv-url=|archiv-datum=|datum=2024-02-22|abruf=2024-12-14}}</ref>
== ìhr Prìwààtlaawa ==
Ìm Àwrìl 2024 hàt d’ Wejdene bekànnt gaa, àss sa ìn’ra Beziihung mìt’m Rapper Koba LaD ìsch.<ref>{{Internetquelle|sprache=fr|url=https://www.13or-du-hiphop.fr/2024/04/28/koba-lad-et-wejdene-cest-officialise/|titel=Koba LaD et Wejdene, c'est officialisé|werk=13or du hip-hop|abruf=2024-12-14|datum=2024-04-28|archiv-url=https://web.archive.org/web/20241214052646/https://www.gentsu.fr/rap-fr/wejdene-de-retour-son-nouvel-album-glow-up-fait-un-flop|archiv-datum=2024-12-14}}</ref><ref>{{Internetquelle|sprache=fr|titel=Wejdene et Koba LaD en couple ! |url=https://www.urbanhit.fr/wejdene-et-koba-lad-plus-qu-une-rumeur-une-histoire-d-amour-confirmee |hrsg=Urban Hit|abruf=2024-06-05|archiv-url=https://web.archive.org/web/20240525184256/https://www.urbanhit.fr/wejdene-et-koba-lad-plus-qu-une-rumeur-une-histoire-d-amour-confirmee|archiv-datum=2024-05-25}}</ref><ref>{{Internetquelle|sprache=fr|url=https://www.rap2france.com/news/wejdene-saffiche-intimement-dans-les-bras-de-son-meilleur-ami-les-internautes-interpellent-koba-lad-video|titel=Wejdene s'affiche intimement dans les bras de son meilleur ami, les internautes interpellent Koba LaD (vidéo)|abruf=2024-12-14|autor=Julien Bodimbourg|datum=2024-08-19|archiv-url=https://web.archive.org/web/20241214053158/https://www.rap2france.com/news/wejdene-saffiche-intimement-dans-les-bras-de-son-meilleur-ami-les-internautes-interpellent-koba-lad-video|archiv-datum=2024-12-14|werk=Rap2France}}</ref><ref>{{Internetquelle|sprache=fr|url=https://www.13or-du-hiphop.fr/2024/09/21/la-reponse-de-wejdene-aux-critiques-sur-sa-relation-avec-koba-lad-et-le-choc-vecu/|titel=Wejdene : sa réponse aux critiques sur sa relation avec Koba LaD et le choc vécu|autor=Malo Kayaku|abruf=2024-12-14|datum=2024-09-21|werk=13or du hip-hop|archiv-url=|archiv-datum=}}</ref> Wu dr Koba LaD ìm Septamber 2024 waaga’ma Otounfàll iig’schpärrt worra-n-ìsch, hàt em d’ Wejdene vertaidigt.<ref>{{Internetquelle|sprache=fr|url=https://www.lefigaro.fr/culture/wejdene-defend-koba-lad-son-compagnon-implique-dans-un-accident-mortel-20240918|titel=Wejdene défend Koba LaD, son compagnon, impliqué dans un accident mortel|autor=Graziella Polledri|werk=[[Le Figaro]]|datum=2024-09-18|abruf=2024-12-14|archiv-url=https://web.archive.org/web/20240925043549/https://www.lefigaro.fr/culture/wejdene-defend-koba-lad-son-compagnon-implique-dans-un-accident-mortel-20240918|archiv-datum=2024-09-25}}</ref><ref>{{Internetquelle|sprache=fr|url=https://www.leparisien.fr/culture-loisirs/musique/nous-on-sait-on-te-connait-wejdene-defend-koba-lad-et-rend-hommage-a-will-apres-laccident-mortel-de-creteil-16-09-2024-6VV5XUZVNNBIHCISLPZT5GVNZY.php|titel=« Nous on sait, on te connaît » : Wejdene défend Koba LaD et rend hommage à « Will » après l’accident mortel de Créteil|werk=[[Le Parisien]]|abruf=2024-12-14|archiv-url=https://web.archive.org/web/20241118122805/https://www.leparisien.fr/culture-loisirs/musique/nous-on-sait-on-te-connait-wejdene-defend-koba-lad-et-rend-hommage-a-will-apres-laccident-mortel-de-creteil-16-09-2024-6VV5XUZVNNBIHCISLPZT5GVNZY.php|archiv-datum=2024-11-18|datum=2024-09-16}}</ref><ref>{{Internetquelle|sprache=fr|url=https://www.bfmtv.com/police-justice/je-serai-toujours-la-wejdene-soutient-son-compagnon-koba-la-d-implique-dans-un-accident-mortel_AN-202409170362.html|titel="Je serai toujours là": Wejdene soutient son compagnon Koba LaD, impliqué dans un accident mortel|autor=Benjamin Pierret|abruf=2024-12-14|archiv-url=https://web.archive.org/web/20241115095309/https://www.bfmtv.com/police-justice/je-serai-toujours-la-wejdene-soutient-son-compagnon-koba-la-d-implique-dans-un-accident-mortel_AN-202409170362.html|archiv-datum=2024-11-15|hrsg=BFM TV}}</ref>
Ìn dr Wejdene ìhr Ex-Liabschter, dr Rapper YKM, ìsch mìt’m Mord vu siim Frììnd ìm Viartel Hautes-Mardelles z’ Brunoy ([[Département Essonne]]) ààklààgt worra.<ref>{{Internetquelle|sprache=fr|autor=Ari Guardiola|titel=Wejdene : Son ex, le rappeur YKM, en détention provisoire pour le meurtre de son meilleur ami de 19 ans |url=https://www.purepeople.com/article/wejdene-son-ex-le-rappeur-ykm-en-detention-provisoire-pour-le-meurtre-de-son-meilleur-ami-de-19-ans_a498524/1 |werk=Pure People |abruf=2024-12-14|archiv-url=https://web.archive.org/web/20240716182500/https://www.purepeople.com/article/wejdene-son-ex-le-rappeur-ykm-en-detention-provisoire-pour-le-meurtre-de-son-meilleur-ami-de-19-ans_a498524/1|archiv-datum=2024-12-14}}</ref><ref>{{Internetquelle|sprache=fr|autor=Alexandra Gonzalez, [[Agence France-Presse|AFP]]|titel=Essonne: un jeune homme de 19 ans tué lors d'une rixe à Brunoy, quatre personnes en garde à vue |url=https://www.bfmtv.com/paris/essonne-une-rixe-fait-un-mort-et-deux-blesses-a-brunoy-le-suspect-en-garde-a-vue_AN-202210080245.html |hrsg=BFMTV |abruf=2024-12-14|archiv-url=https://web.archive.org/web/20230129135836/https://www.bfmtv.com/paris/essonne-une-rixe-fait-un-mort-et-deux-blesses-a-brunoy-le-suspect-en-garde-a-vue_AN-202210080245.html|archiv-datum=2023-01-29}}</ref> Waagadam hàt d’ Wejdene àb Oktoower 2022 a kurza Pàuisa ìn ìhrer Müüsikkàrriar g’màcht.<ref>{{Internetquelle|sprache=fr|titel=Wejdene absente depuis plusieurs semaines : « j'ai juste besoin de reprendre mes esprits » |autor=Sikagz|url=https://www.gentsu.fr/rap-fr/news/wejdene-absente-depuis-plusieurs-semaines-jai-juste-besoin-de-reprendre-mes-esprits |werk=Gentsu |datum=2022-10-27 |abruf=2024-12-14|archiv-url=https://web.archive.org/web/20221230175741/https://www.gentsu.fr/rap-fr/news/wejdene-absente-depuis-plusieurs-semaines-jai-juste-besoin-de-reprendre-mes-esprits|archiv-datum=2022-12-30}}</ref>
== ìhra Diskogràfii ==
; Schtüdioàlba
* 2020: 16 (Caroline, FR: [[Datei:Platinum record icon.svg|17px|Plàtiin-Schàllplàtta]])
* 2022: Glow Up (Virgin Records)
; Sìnggels
* 2019: J’attends
* 2020: J’peux dead
* 2020: Anissa
* 2020: Coco
* 2020: 16
* 2021: Réfléchir
* 2021: Je t’aime de ouf
* 2021: Ta Gow
* 2022: La Meilleure
* 2022: Re
* 2022: Calle (feat. Beendo Z)
* 2022: Poto
* 2022: Baby Boo (feat. Nej)
; wittera Liader, wo sa dràà mìtg’màcht hàt
* 2020: Trahison (vum Larsé)
* 2020: Le Pouvoir des fleurs 2020'' (Tous unis au profit de l’Institut Pasteur)<ref>{{Internetquelle|sprache=fr|url=https://www.nrj.fr/artistes/amir/actus/amir-bilal-hassani-black-m-les-artistes-se-mobilisent-et-chantent-le-pouvoir-des-fleurs-pour-linstitut-pasteur-71344070|abruf=2024-12-14|titel=Amir, Bilal Hassani, Black M… Les artistes se mobilisent et chantent «Le Pouvoir des Fleurs» pour l’Institut Pasteur|datum=2020-07-03|autor=Sonia dlf|hrsg=[[NRJ Group|NRJ]]|archiv-url=https://web.archive.org/web/20240618023506/https://www.nrj.fr/artistes/amir/actus/amir-bilal-hassani-black-m-les-artistes-se-mobilisent-et-chantent-le-pouvoir-des-fleurs-pour-linstitut-pasteur-71344070|archiv-datum=2024-06-18}}</ref>
*2020: Loin de tout (zamma mìt’m Jul)
*2021: Chiron (zamma mìt’m Naps)
*2022: Gang gang'' (zamma mìt’m S-Pion)
*2022: Le sang (zamma mìt’m Kalash un em Rvssian)
*2023: Train de vie (zamma mìt’m Heuss l’Enfoiré)
== Nominiarunga bii Priisverlaihunga ==
* NRJ Music Awards 2020: Frànzeeschschproochiger Äntdäckungskìnschtler vum Joohr
* NRJ Music Awards 2020: Wiibliga Frànzeeschschproochiga Kìnschtlera vum Joohr
* NRJ Music Awards 2021: Wiibliga Frànzeeschschproochiga Kìnschtlera vum Joohr
== Weblìnks ==
{{Commonscat}}
* [https://store-wejdene.fr ìn dr Wejdene ìhra offiziälla Websitta] (frànzeesch)
* {{YouTube|channel=UC5HKrNXapsQYLouta4w-7rg}}
* [https://www.nrj.fr/artistes/wejdene/biographie ìhra Laawesb’schriiwung] bii dr [[NRJ Group|Radio NRJ]] (frànzeesch)
* {{Discogs|7995866}}
* {{MusicBrainz Künstler|0052c396-de2c-4fca-8bd8-d30f73cc92d7}}
* {{Allmusic|mn0003896949}}
* [https://genius.com/artists/Wejdene ìn dr Wejdene ìhra Liadtäckschta] bii ''Genius'' (anglisch)
* {{SoundCloud|wejdene-music}}
* {{IMDb Name|11831626}}
* [https://universalmusic.fr/artistes/33714243297 d’ Wejdene] bii Universal Music (frànzeesch)
== Ainzelnoohwiisa ==
<references responsive />
{{Normdaten}}
[[Kategorie:Französische Musiker]]
[[Kategorie:Singer-Songwriter]]
[[Kategorie:Person (Île-de-France)]]
[[Kategorie:Frau]]
[[Kategorie:Läbigi Person]]
eshxnh2ysw1pt2i4zz3s2s5db90if4c
Benutzer Diskussion:SHB2000
3
94985
1088608
2026-09-18T02:26:07Z
Max
102362
Dr Max het d Seite [[Benutzer Diskussion:SHB2000]] uf [[Benutzer Diskussion:SHB]] verschobe: Seite während der Umbenennung des Benutzers „[[Special:CentralAuth/SHB2000|SHB2000]]“ in „[[Special:CentralAuth/SHB|SHB]]“ automatisch verschoben
1088608
wikitext
text/x-wiki
#WEITERLEITUNG [[Benutzer Diskussion:SHB]]
h6mxyzeiin7fg6d7tn8mvedhv3dgv9m
Wallee Group AG
0
94986
1088609
2026-09-18T09:22:11Z
Thor1982
97920
Neuaalag: Artikel über d Wallee Group AG
1088609
wikitext
text/x-wiki
{{Dialekt|Zürichdeutsch|Züritüütsch|Wintertuurer Mundaart}}
{{Infobox Unternehmen
| Name = Wallee Group AG
| Logo = Wallee Logo.svg
| Unternehmensform = AG
| Gründungsdatum = 16. Dezämber 2021
| Sitz = [[Winterthur|Wintertuur]], Kanton [[Kanton Zürich|Züri]]
| Leitung = Thomas Heldner
| Mitarbeiterzahl = öppe 120 (2024)
| Grundkapital = 5'178'425 Franke
| Branche = Zaaligsverchehr
| Produkte = Zaaligsplattform, Software für Zaaligsterminal, Zaaligsmodul für Online-Shops
| Homepage = [https://www.wallee.com wallee.com]
}}
D '''Wallee Group AG''' isch e Schwiizer Firma im Zaaligsverchehr mit Sitz z [[Winterthur|Wintertuur]]. Si büütet Händler e Plattform aa, wo Zaalige im Lade und im Online-Handel abwicklet.
D Firma isch 2019 us em Zämeschluss vo de Vibbek AG und de customweb GmbH entstande. D Dachgsellschaft Wallee Group AG gits sit 2021. Sit 2024 isch de dütsch Zaaligsdienschtleischter VR Payment a de Firma beteiligt.
[[Datei:Sulzer-Hochhaus 2025 Abendlicht.jpg|mini|S Sulzer-Hochhuus a de Neuwiesestrass 15, wo d Wallee Group AG ire Sitz hät]]
== Gschicht ==
D Vibbek AG isch am 12. April 2012 is Handelsregischter cho.<ref name="zefix-wallee">{{Internetquelle |url=https://www.zefix.ch/de/search/entity/list?name=Wallee%20AG |titel=Wallee AG, Winterthur (UID CHE-499.005.304) |werk=Zefix |hrsg=Eidgenössisches Amt für das Handelsregister |abruf=2026-09-18}}</ref> Si isch z [[Urdorf]] gsii und hät Software für Zaaligsterminal gmacht, für Banke, Detailhändler, Verchehrsbetriib und Herschteller vo Zaaligsgrät.<ref name="tpw">{{Internetquelle |url=https://tpw.ch/news/vibbek-und-customweb-spannen-zusammen/ |titel=Vibbek und Customweb spannen zusammen |werk=Technopark Winterthur |datum=2019-11-28 |abruf=2026-09-18}}</ref> D customweb GmbH z Wintertuur hät Software für elektronischi Zaalige gmacht, wo öppe i Online-Shops bruucht wird.<ref name="tpw" />
Im Novämber 2019 händ die zwoo Firme ire Zämeschluss zur wallee AG bekannt gee. De Sitz vo de neue Firma isch z Wintertuur gsii, und d Aagebot vo beidne sind uf ei Plattform zämegfüert worde.<ref name="tpw" />
D Dachgsellschaft Wallee Group AG isch am 16. Dezämber 2021 is Handelsregischter vom Kanton Züri cho. S Aktiekapital isch 5'178'425 Franke.<ref name="zefix-group">{{Internetquelle |url=https://www.zefix.ch/de/search/entity/list?name=Wallee%20Group%20AG |titel=Wallee Group AG, Winterthur (UID CHE-287.965.343) |werk=Zefix |hrsg=Eidgenössisches Amt für das Handelsregister |abruf=2026-09-18}}</ref>
Am 1. Oktoober 2024 hät VR Payment bekannt gee, si beteilig sich a de Wallee Group AG. D Bhörde händ no müesse zuestimme. Die zwoo Firme händ vorhär scho öppe es Jaar zämegschaffet. VR Payment isch es vor allem um d Entwickler gange; wallee hät zu dere Ziit rund sächzg Software-Ingenieur gha.<ref name="itfm">{{Internetquelle |url=https://www.it-finanzmagazin.de/60-software-ingenieure-vr-payment-wallee-216687/ |titel=60 Software-Ingenieure im Fokus: VR Payment kauft sich die Schweizer Tech-Kompetenz von Wallee ein |werk=IT Finanzmagazin |datum=2024-10-01 |abruf=2026-09-18}}</ref> Im Ganze hät d Gruppe öppe 120 Lüt bschäftiget.<ref name="ecm">{{Internetquelle |url=https://www.e-commerce-magazin.de/itvr-payment-wallee-group-kooperation-ausbauen-a-d7efa8918fb1f7e32d7e639f942b75cf/ |titel=VR Payment und Wallee Group bauen Kooperation aus |werk=e-commerce Magazin |datum=2024-10-01 |abruf=2026-09-18}}</ref>
Im Novämber 2024 händ wallee und d Ammer Group e App vorgstellt. Demit chönd Händler uf wallee-Terminal au Zaalige i [[Bitcoin]], Ether und Tether aaneh.<ref name="finews-ammer">{{Internetquelle |url=https://www.finews.ch/news/finanzplatz/65382-zuercher-fintech-revolutioniert-zahlsystem |titel=Zwei Schweizer Fintechs revolutionieren Zahlungssystem |werk=finews.ch |datum=2024-11-25 |abruf=2026-09-18}}</ref>
Im Mai 2026 isch zäme mit de Firma avolut us [[Dietikon]] es Dashboard dezuecho. Es wärtet anonymisierti Date vo Debit- und Kreditchaarte uus und macht drus Uuswertige über d Chundschaft.<ref name="punkt4">{{Internetquelle |url=https://punkt4.info/nachrichten/detail/news/wallee-und-avolut-ermoeglichen-kundenanalysen-anhand-von-kartenzahlungen/ |titel=Wallee und avolut ermöglichen Kundenanalysen anhand von Kartenzahlungen |werk=punkt4 |datum=2026-05-29 |abruf=2026-09-18}}</ref><ref name="finews-avolut">{{Internetquelle |url=https://www.finews.ch/news/finanzplatz/72385-wallee-avolut-zahlungsverkehr-kundendaten-kreditkarten-auswertung-dashboard-fintech-paytech-finanzplatz-schweiz |titel=Avolut und Wallee spannen für Zahlungsdatenauswertung zusammen |werk=finews.ch |datum=2026-06-01 |abruf=2026-09-18}}</ref>
== Aagebot ==
Im Handelsregischter staat as Zwäck d Entwicklig, d Vermarktig und de Vertrib vo elektronische Zaaligslösige, vor allem vo ere zentrale Terminal-Software. Dezue chunnt d Uusgab vo Zaaligsmittel und s Acquiring für Händler.<ref name="zefix-group" />
D Plattform lauft i de Cloud und nimmt Zaalige über verschideni Kanäl im SEPA-Ruum entgäge. Si hät Funktione fürs automatisierte Onboarding, für d Verrächnig und für d Uusgab vo Chaarte. Für Shop-Software und für Zaaligsterminal gits Integrationsmodul.<ref name="ecm" />
== Standard ep2 ==
D wallee AG ghöört zum Verein Technical Cooperation ep2, wo de Schwiizer Standard für Chaartezaalige am Verchaufspunkt pflegt. Si wird uf dere Siite au als Aabieter vo ep2-konforme Zaaligsterminal uufgfüert.<ref name="ep2">{{Internetquelle |url=https://www.ep2.ch/about-ep2/ |titel=About ep2 |hrsg=Technical Cooperation ep2 |sprache=en |abruf=2026-09-18}}</ref>
== Organisation ==
D Wallee Group AG isch d Dachgsellschaft vo de Gruppe. Au d wallee AG hät ire Sitz z Wintertuur.<ref name="zefix-wallee" /><ref name="zefix-group" /> D Gschäftsleitig hät de Thomas Heldner.<ref name="itfm" /> De Mitgründer Sascha Krüsi isch für de Produktberiich zueständig.<ref name="punkt4" />
== Fuessnote ==
<references />
== Weblink ==
* [https://www.wallee.com Website vo de Wallee Group AG]
[[Kategorie:Unternähme (Schwiiz)]]
[[Kategorie:Unternähme im Züripiet]]
[[Kategorie:Finanzunternähme (Schwiiz)]]
iihu8mvkk2w2tljtngk5txbg228oho5
Marc Touati
0
94987
1088610
2026-09-18T09:50:39Z
Mathieu Kappler
76078
näi: frànzeescher Wìrtschàftswìssaschàftler, * ànna 1970
1088610
wikitext
text/x-wiki
[[Datei:Marc Touati ThinkerView.png|mini|hochkant|dr Marc Touati ànna 2025]]
{{Dialekt|Elsässisch|Milhüserisch|Mìlhüüserdiitsch}}
Dr '''Marc Touati''' {{Audio-IPA|LL-Q150 (fra)-Mathieu Kappler-Marc Touati.wav|[maʁk tuati]}} (* àm [[30. August|30. Àuigscht]] [[1970]] z’ Vitry-sur-Seine, [[Département Val-de-Marne]]) ìsch a [[Frankreich|frànzeescher]] [[Wirtschaftswissenschaft|Wìrtschàftswìssaschàftler]].
== sii Laawa un Kàrriar ==
Dr Marc Touati ìsch ìn’ra Hoochhüüssiidlung z’ Orly süüdlig vu [[Paris|Pàriis]] uffg’wàcksa.<ref name="Maggio2013">{{Literatur|Sprache=fr|Titel=Repères|Sammelwerk=La Provence|Datum=2013-04-14}}</ref> Sii Vàtter hàt ìn dr Finànzverwàltung g’schàfft un siina Müatter ìsch Verkàuifera gsìì. Dr Touati hàt a Hoochschüalàbschluss ìm Fàch „Wäährung, Finànz, Bànk“ àn dr Üniwärsiteet Pàriis 1 Panthéon-Sorbonne b’schtànda.
Ànna 1995 ìsch’r àls Ökonoom bii dr [[Groupe Banque Populaire|Zäntrààlkàssa vu da frànzeescha Volksbànka]] iig’schtällt worra, wu-n-’r ànna 1997 Laiter worra ìsch. Ìm saalwa Joohr hàt’r d’ Laitung vu dr Wìrtschàfts- un Finànzforschungsàbtailung vu da Gruppa Banque Populaire un Natixis ìwwernumma<ref>{{Literatur|Sprache=fr|Titel=Expliquez-vous: Marc Touati, Directeur des études économiques à Natexis banques populaires |Sammelwerk=L’Humanité |Datum=2005-03-28 |Online=https://www.humanite.fr/expliquez-vous-marc-touati-directeur-des-etudes-economiques-natexis-banques-populaires-328498|Abruf=2026-09-18}}</ref><ref>{{Literatur|Sprache=fr|Titel=Trois questions à Marc Touati, chef économiste chez Natexis Banques populaires |Sammelwerk=[[Le Monde]] |Datum=2003-05-10 |Online=https://www.lemonde.fr/archives/article/2003/05/10/trois-questions-a-marc-touati-chef-economiste-chez-natexis-banques-populaires_319764_1819218.html|Abruf=2026-09-18}}</ref> un ìsch bis ìm Janner 2007 àn daara Schtälla blììwa.<ref name="finyear a3921">{{Internetquelle|sprache=fr|autor=claudecalmon|titel=Marc Touati rejoint Global Equities en tant que directeur général délégué et directeur des études économiques |url=http://www.finyear.com/Marc-Touati-rejoint-Global-Equities-en-tant-que-Directeur-General-Delegue-et-Directeur-des-Etudes-Economiques_a3921.html |werk=finyear.com |datum=2007-12-12 |abruf=2026-09-18}}</ref><ref name="Delattre">Delattre 2007</ref><ref name=FM2020/> Ànna 2007 hàt’r siina aigana Berootungsg’sällschàft ACDEFI (kurz fìr ‚àn dr Schpìtza vu Wìrtschàft un Finànza‘ uff Frànzeesch) grìnda.<ref name=echos2007>lüag ìn ''Les Échos'' üss’m Joohr 2007</ref><ref>{{Internetquelle|sprache=fr|url=http://www.finyear.com/Marc-Touati-President-de-l-ACDE-Biographie_a1517.html|titel=« L'ACDE vise à démocratiser l’économie et à porter l’économie au cœur du débat public »|werk=Finyear.com|datum=2007-02-01|abruf=2026-09-18|archiv-url=https://web.archive.org/web/20220812084604/https://www.finyear.com/Marc-Touati-President-de-l-ACDE-Biographie_a1517.html|archiv-datum=2022-08-12}}</ref><ref name=FM2020/> Doo d’rìnn düat’r àllai schàffa.<ref>{{Internetquelle|sprache=fr|titel=Informations légales de la société |url=https://www.pappers.fr/entreprise/acdefi-aux-commandes-economie-et-finance-500259239 |werk=Pappers entreprises |abruf=2026-09-18|archiv-url=https://web.archive.org/web/20260917231808/https://www.pappers.fr/entreprise/acdefi-aux-commandes-economie-et-finance-500259239?__cf_chl_rt_tk=nAylyDLcdTwCBzp_ASUZXVJU.YwKyaoJhrL6e.BE8vU-1789687088-1.0.1.1-4f6ko08dgWG5ooVL0sRETGQUigefWyn9a86SXC8G2i0|archiv-datum=2026-09-17}}</ref>
Ìm Dezamber 2007 un Àwrìl 2012 ìsch’r àls schtällvertrattander Gen’rààldirakter vu dr Galdààleegungsg’sällschàft Global Equities ärnännt worra. Àn daara Schtälla ìsch’r fìr Wìrtschàfts- un Finànzforschung veràntwortlig gsìì.<ref name="finyear a3921" /><ref name="Maggio2013" /> Dia G’sällschàft ìsch àm 7. Àuigscht 2014 vum Pàriiser Hàndelsg’rìcht g’schlossa worra.<ref>{{Internetquelle|sprache=fr|url=https://www.societe.com/societe/global-equities-377509948.html|titel=GLOBAL EQUITIES|werk=societe.com|abruf=2026-09-18|archiv-url=https://web.archive.org/web/20190414062238/https://www.societe.com/societe/global-equities-377509948.html|archiv-datum=2019-04-14}}</ref> Ànna 2008 ìsch’r Vorschtàndsmìtglììd vun IC Telecom worra.<ref>{{Internetquelle|sprache=fr|titel=Nomination de Marc Touati au poste d'administrateur indépendant d'ICtelecom (sur Edubourse.com) |url=https://web.archive.org/web/20100828150155/http://www.edubourse.com/finance/actualites.php?actu=45075 |datum=2010-08-28 |abruf=2026-09-18}}</ref> Üsserdam ìsch dr Marc Touati zwìscha 2018 un 2021 Kolumnìscht ìn dr Farnsahsandung ''William à Midi !'' gsìì, wo uff’m Kànààl C8 üssg’schtrààhlt worra ìsch.<ref>{{Internetquelle|sprache=fr|autor=Joshua Daguenet |titel=C8 : William à midi fait son retour avec TPMP et Cyril Hanouna, William Leymergie s’offre une saison 4 |url=https://www.toutelatele.com/c8-william-a-midi-fait-son-retour-avec-tpmp-et-cyril-hanouna-william-leymergie-s-offre-une-saison-4-122193 |werk=Toute la télé|datum=2020-08-30 |abruf=2026-09-18|archiv-url=https://web.archive.org/web/20211201205643/https://www.toutelatele.com/c8-william-a-midi-fait-son-retour-avec-tpmp-et-cyril-hanouna-william-leymergie-s-offre-une-saison-4-122193|archiv-datum=2021-12-01}}</ref> Ànna 2020 ìsch’r Pàrtner vum Hàndelsplàtz Spectrum Markets worra.<ref name=FM2020>{{Internetquelle|sprache=en-us|autor=Céleste Skinner |titel=Spectrum Markets Taps Economist Marc Touati to Expand Its Profile |url=https://www.financemagnates.com/forex/spectrum-markets-taps-economist-marc-touati-to-expand-its-profile/ |werk=Finance Magnates |abruf=2026-09-18|datum=2020-09-22|archiv-url=https://web.archive.org/web/20250720104122/https://www.financemagnates.com/forex/spectrum-markets-taps-economist-marc-touati-to-expand-its-profile/|archiv-datum=2025-07-20}}</ref><ref>{{Internetquelle|sprache=fr|url=https://www.boursier.com/opcvm/actualites/generales/spectrum-markets-annonce-un-partenariat-avec-l-economiste-marc-touati-831758.html|titel=Spectrum Markets annonce un partenariat avec l'économiste Marc Touati|autor=Claude Leguilloux|abruf=2026-09-18|werk=boursier.com|datum=2020-09-22|archiv-url=https://web.archive.org/web/20260918092323/https://www.boursier.com/opcvm/actualites/generales/spectrum-markets-annonce-un-partenariat-avec-l-economiste-marc-touati-831758.html|archiv-datum=2026-09-18}}</ref>
Ainiga Meedia sààga, àss dr Touati em [[Liberalismus|Wìrtschàftsliberàlìschmus]] noochaschteeht.<ref>{{Internetquelle|sprache=fr |titel=Les stratégies anti-crise de l’économiste Marc Touati |url=https://www.ladepeche.fr/2023/09/24/les-strategies-anti-crise-de-leconomiste-marc-touati-11474359.php |werk=La Dépêche du Midi|abruf=2026-09-18|archiv-url=https://web.archive.org/web/20250528121756/https://www.ladepeche.fr/2023/09/24/les-strategies-anti-crise-de-leconomiste-marc-touati-11474359.php|archiv-datum=2025-05-28}}</ref><ref>{{Internetquelle|sprache=fr|url=https://www.midilibre.fr/2024/06/23/midi-libre-decrypte-les-programmes-des-legislatives-le-face-a-face-des-experts-sur-la-question-du-pouvoir-dachat-12035567.php|titel=Midi Libre décrypte les programmes des législatives : le face à face des experts sur la question du pouvoir d'achat|werk=Midi Libre|abruf=2026-09-18|archiv-url=https://web.archive.org/web/20250726004753/https://www.midilibre.fr/2024/06/23/midi-libre-decrypte-les-programmes-des-legislatives-le-face-a-face-des-experts-sur-la-question-du-pouvoir-dachat-12035567.php|archiv-datum=2025-07-26|autor=Yannick Povillon|datum=2024-06-23}}</ref> Ànna 2026 hàt dr Touati äffentlig d’ Wìrtschàfts- un Finànzpolitik vum Schtààtspresidant [[Emmanuel Macron]] kritisiart<ref>{{Internetquelle|sprache=fr|url=https://www.capital.fr/economie-politique/emmanuel-macron-mozart-de-la-finance-l-economiste-marc-touati-severe-sur-le-bilan-economique-du-president-1529586|titel=«Emmanuel Macron Mozart de la finance», l'économiste Marc Touati sévère sur le bilan économique du président|autor=Pauline Linard-Cazanave|abruf=2026-09-18|archiv-url=https://web.archive.org/web/20260828063800/https://www.capital.fr/economie-politique/emmanuel-macron-mozart-de-la-finance-l-economiste-marc-touati-severe-sur-le-bilan-economique-du-president-1529586|archiv-datum=2026-08-28|werk=Capital|datum=2026-08-26}}</ref><ref>{{Internetquelle|sprache=fr|url=https://www.capital.fr/economie-politique/une-belle-arnaque-l-economiste-marc-touati-moque-le-bilan-d-emmanuel-macron-il-a-travaille-3-ans-dans-une-banque-ce-n-est-pas-le-mozart-de-la-finance-1530221|titel=«Une belle arnaque», l'économiste Marc Touati moque le bilan d'Emmanuel Macron, «il a travaillé 3 ans dans une banque, ce n'est pas le Mozart de la finance»|autor=Alexis Fargeaudoux|abruf=2026-09-18|datum=2026-09-17|archiv-url=https://web.archive.org/web/20260917121027/https://www.capital.fr/economie-politique/une-belle-arnaque-l-economiste-marc-touati-moque-le-bilan-d-emmanuel-macron-il-a-travaille-3-ans-dans-une-banque-ce-n-est-pas-le-mozart-de-la-finance-1530221|archiv-datum=2026-09-17}}</ref> un hàt vor era „histoorischa Finànzkriisa“ ìn Frànkrììch g’wàrnt,<ref>{{Internetquelle|sprache=fr|url=https://www.capital.fr/economie-politique/la-france-se-reveille-avec-la-gueule-de-bois-la-france-au-bord-d-une-crise-financiere-historique-martele-l-economiste-marc-touati-1530124|titel=«La France se réveille avec la gueule de bois, la France au bord d'une crise financière historique», martèle l'économiste Marc Touati|werk=Capital|abruf=2026-09-18|autor=Solina Prak|datum=2026-09-14|archiv-url=https://web.archive.org/web/20260915064856/https://www.capital.fr/economie-politique/la-france-se-reveille-avec-la-gueule-de-bois-la-france-au-bord-d-une-crise-financiere-historique-martele-l-economiste-marc-touati-1530124|archiv-datum=2026-09-15}}</ref><ref>{{Internetquelle|sprache=fr|url=https://tradersunion.com/fr/news/market-voices/show/3339000-touati-crise-financiere-cnews-2024/|titel=Marc Touati alerte sur l’accélération de la crise financière en France dans sa chronique sur CNEWS|autor=Oksana Koneva|werk=Traders Union|abruf=2026-09-18|datum=2026-09-15|archiv-url=https://web.archive.org/web/20260918093259/https://tradersunion.com/fr/news/market-voices/show/3339000-touati-crise-financiere-cnews-2024/|archiv-datum=2026-09-18}}</ref> wo vìlliicht vor dr [[Präsidentschaftswahl in Frankreich 2017|Presidantschàftswààhl vu 2027]] üssbraacha wìrd.<ref>{{Internetquelle|sprache=fr|url=https://putsch.media/20260917/actualites/societe/dette-francaise-marc-touati-doute-de-tenir-jusquaux-elections-de-2027/|titel=Dette française : Marc Touati doute de tenir « jusqu’aux élections de 2027 »|datum=2026-09-17|werk=Putsch Media|abruf=2026-09-18|archiv-url=https://web.archive.org/web/20260918094208/https://putsch.media/20260917/actualites/societe/dette-francaise-marc-touati-doute-de-tenir-jusquaux-elections-de-2027/|archiv-datum=2026-09-18}}</ref>
== d’ Biacher, wo-n-’r g’schrììwa hàt ==
*{{Literatur|Autor=zamma mìt’m Pierre Alexandre|Titel=Le Retour du plein emploi, une nouvelle révolution française|Verlag=Anne Carrière|Ort=Pàriis|Datum=2000|ISBN=2843371198|Online={{Google Buch|BuchID=hopXAAAAYAAJ}}|Umfang=152}}
*{{Literatur|Autor=zamma mìt’m Club Ulysse|Titel=Le politique saisi par l’économie|Verlag=Économica|Ort=Pàriis|Datum=2002|ISBN=2717843965|Online={{Google Buch|BuchID=1DyGAAAAIAAJ}}|Umfang=392}}
*{{Literatur|Titel=Krach, boom... et demain ? : pour enfin comprendre la crise et l'économie mondiale|Verlag=Dunod|Ort=Pàriis|Datum=2009|ISBN=2100525344|Online={{Google Buch|BuchID=OuJRPgAACAAJ}}|Umfang=215}}
*{{Literatur|Titel=Quand la zone euro explosera... Comment la France peut encore éviter le pire|Verlag=Éditions du Moment|Ort=Pàriis|Datum=2012|ISBN=2354171528|Online={{Google Buch|BuchID=XJV9tgAACAAJ}}|Umfang=257}}
*{{Literatur|Titel=Le dictionnaire terrifiant de la dette|Verlag=Éditions du Moment|Ort=Pàriis|Datum=2013|ISBN=2354172001|Online={{Google Buch|BuchID=I3fEmQEACAAJ}}|Umfang=270}}
*{{Literatur|Titel=Guérir la France, la thérapie de choc|Verlag=Éditions du Moment|Ort=Pàriis|Datum=2014|ISBN=2354173504|Online={{Google Buch|BuchID=HvcgrgEACAAJ}}|Umfang=222}}
*{{Literatur|Titel=La fin d’un monde|Verlag=Hugo et Compagnie|Ort=Pàriis|Datum=2016|ISBN=9782755629422|Online={{Google Buch|BuchID=5nFYvgAACAAJ}}|Umfang=220}}
*{{Literatur|Titel=Un monde de bulles|Verlag=Bookelis|Ort=Pàriis|Datum=2018|ISBN=9791022769174|Online={{Google Buch|BuchID=Zgm7uwEACAAJ}}|Umfang=200}}
*{{Literatur|Titel=RESET : quel nouveau monde pour demain ?|Verlag=Bookelis|Ort=Pàriis|Datum=2020|ISBN=9791035904869|Online={{Google Buch|BuchID=NzfZzQEACAAJ}}|Umfang=208}}
*{{Literatur|Titel=RESET II : bienvenue dans le monde d’après|Verlag=Bookelis|Ort=Pàriis|Datum=2022|ISBN=9791035960537|Online={{Google Buch|BuchID=hPyHzwEACAAJ}}|Umfang=210}}
== Lìteràtüür ìwwer’na ==
*{{Literatur|Sprache=fr|Titel=Marc Touati|Sammelwerk=Who’s Who in France|Online=https://www.whoswho.fr/biographie/marc-touati-12507|Abruf=2026-09-17}}
*{{Literatur|Sprache=fr|Online=https://www.lesechos.fr/2007/12/marc-touati-547761|Abruf=2026-09-18|Sammelwerk=Les Échos|Titel=Marc Touati|Datum=2007-12-13}}
*{{Literatur|Sprache=fr|Autor=Mélanie Delattre|Titel=Marc Touati : le Nicolas Hulot de l’économie|Sammelwerk=Le Point|Datum=2007-04-26|Seiten=22}}
== Weblìnks ==
{{commonscat}}
* [https://marctouati.com/ em Marc Touati siina offiziälla Websitta] (frànzeesch)
* {{YouTube|user=@MarcTouatiTV}}
== Ainzelnoohwiisa ==
<references responsive />
{{Normdaten}}
{{Übersetzungshinweis|fr|Marc_Touati|französisch|239520518}}
{{SORTIERUNG:Touati, Marc}}
[[Kategorie:Ökonom]]
[[Kategorie:Wirtschaft (Frankriich)]]
[[Kategorie:Wirtschaftspolitik]]
[[Kategorie:Finanz]]
[[Kategorie:Franzoos]]
[[Kategorie:Maa]]
[[Kategorie:Läbigi Person]]
tejrniiact007xhmupxc4twbaherjaa
Kategorie:Finanz
14
94988
1088611
2026-09-18T09:52:26Z
Mathieu Kappler
76078
+
1088611
wikitext
text/x-wiki
{{commonscat|Finance|Finanz}}
[[Category:Wirtschaft]]
eekg8hoqgara4hfl649j9r0y92bhvcx