Википедия altwiki https://alt.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D3%A7%D1%81_%D0%B1%D3%B1%D0%BA MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter Медиа Аҥылу Шӱӱжӱ Туружаачы Туружаачыны шӱӱжери Википедия Википедияти шӱӱжери Файл Файлды шӱӱжери MediaWiki MediaWiki-ни шӱӱжери Ӱлекер Ӱлекерди шӱӱжери Болуш Болушты шӱӱжери Категория Категорияны шӱӱжери TimedText TimedText talk Модуль Модульды шӱӱжери Event Event talk 0 7740 49394 49393 2026-10-03T12:56:56Z Liilio Zeta 4887 /* */ 49394 wikitext text/x-wiki <nowiki>'''</nowiki>Астана<nowiki>'''</nowiki> — 1997 јылдыҥ декабрь айыныҥ 10-чы кӱнинен тура <nowiki>[[Казахстан|Казахстан Республиканыҥ]]</nowiki> столицазы. Кала странаныҥ солтӱстӱк јанында, <nowiki>[[Есиль (суу)|Есиль сууныҥ]]</nowiki> јаратында орношкон. Административ аайынча алты аймакка бӧлӱнет. Астана <nowiki>[[Акмола область|Акмола областьтыҥ]]</nowiki> дегерезиле курчалган, је ол областьтыҥ юрисдикциязына кирбей јат. == Географиязы == Кала Казахстанныҥ тӧс јанында, Есиль сууныҥ јаратында, јык степьтей јерде орношкон. Климаты — резко континентальный: јылты кӱнӱш ле ысык, а кыжы узак ле соок болот. == Историязы == Кала 1830 јылда Акмолинск деген казак форпост шӱӱлтезиле тӧзӧлгӧн. 1961 јылда кала «Целиноград» деп солынган. 1992 јылда калага исторический ады — Акмола — кайра берилген. 1997 јылда Казахстанныҥ столицазы Алматы каладан Акмола јердӧӧн кӧчӱрилген, а 1998 јылда калага Астана деген ады берилген. 2019 јылда каланы Нур-Султан деп солыгандар, је 2022 јылда Астана деген ады база катап кайра берилген. == Экономиказы ла культуразы == Астана — Казахстанныҥ эҥ јаан политический, экономикалык ла культурный тӧбӧзи. Калада государстволык тӧс органдар, јаан национал компаниялар ла јарлу архитектуралык объекттер орношкон: «Байтерек» монумент, «Хан Шатыр» комплекс ле «ЭКСПО-2017» выставкалык комплекс. == Эл-јоны ла ӱредӱзи == Астана — тӱрген ӧсчӧн калалардын бирӱзи, мында миллионноҥ ажыра кижи јуртайт. Калада бир канча јаан университеттер бар, олордыҥ ортозында Назарбаев Университет ле Л. Н. Гумилевтыҥ адыла адалган Евразий национал университет орношкон. == Климатыныҥ аҥылузы == Астана кала — Улан-Баторныҥ кийнинеҥ телекейде эҥ соок столицалардын бирӱзи болуп јат. Кыжын температура -40 °C дери соошор аргалу, а јаскыда ла кӱзӱн кӱч салкындар согот. 8zrzkp57wac2z72r39zg7o68lwjqt9s 49395 49394 2026-10-03T13:00:59Z Liilio Zeta 4887 /* */ 49395 wikitext text/x-wiki <nowiki>'''</nowiki>Астана<nowiki>'''</nowiki> — 1997 јылдыҥ декабрь айыныҥ 10-чы кӱнинен тура <nowiki>[[Казахстан|Казахстан Республиканыҥ]]</nowiki> столицазы. Кала странаныҥ солтӱстӱк јанында, <nowiki>[[Есиль (суу)|Есиль сууныҥ]]</nowiki> јаратында орношкон. Административ аайынча алты аймакка бӧлӱнет. Астана <nowiki>[[Акмола область|Акмола областьтыҥ]]</nowiki> дегерезиле курчалган, је ол областьтыҥ юрисдикциязына кирбей јат. == Географиязы == Кала Казахстанныҥ тӧс јанында, Есиль сууныҥ јаратында, јык степьтей јерде орношкон. Климаты — резко континентальный: јылты кӱнӱш ле ысык, а кыжы узак ле соок болот. == Историязы == Кала 1830 јылда Акмолинск деген казак форпост шӱӱлтезиле тӧзӧлгӧн. 1961 јылда кала «Целиноград» деп солынган. 1992 јылда калага исторический ады — Акмола — кайра берилген. 1997 јылда Казахстанныҥ столицазы Алматы каладан Акмола јердӧӧн кӧчӱрилген, а 1998 јылда калага Астана деген ады берилген. 2019 јылда каланы Нур-Султан деп солыгандар, је 2022 јылда Астана деген ады база катап кайра берилген. == Экономиказы ла культуразы == Астана — Казахстанныҥ эҥ јаан политический, экономикалык ла культурный тӧбӧзи. Калада государстволык тӧс органдар, јаан национал компаниялар ла јарлу архитектуралык объекттер орношкон: «Байтерек» монумент, «Хан Шатыр» комплекс ле «ЭКСПО-2017» выставкалык комплекс. == Эл-јоны ла ӱредӱзи == Астана — тӱрген ӧсчӧн калалардын бирӱзи, мында миллионноҥ ажыра кижи јуртайт. Калада бир канча јаан университеттер бар, олордыҥ ортозында Назарбаев Университет ле Л. Н. Гумилевтыҥ адыла адалган Евразий национал университет орношкон. == Климатыныҥ аҥылузы == Астана кала — Улан-Баторныҥ кийнинеҥ телекейде эҥ соок столицалардын бирӱзи болуп јат. Кыжын температура -40 °C дери соошор аргалу, а јаскыда ла кӱзӱн кӱч салкындар согот. j3bybny9ykyz620g8weq7hzsihyaicj 49396 49395 2026-10-03T13:06:08Z Liilio Zeta 4887 /* */ 49396 wikitext text/x-wiki <nowiki>'''</nowiki>'''Астана'''<nowiki>'''</nowiki> — 1997 јылдыҥ декабрь айыныҥ 10-чы кӱнинен тура <nowiki>[[Казахстан|Казахстан Республиканыҥ]]</nowiki> столицазы. Кала странаныҥ солтӱстӱк јанында, <nowiki>[[Есиль (суу)|Есиль сууныҥ]]</nowiki> јаратында орношкон. Административ аайынча алты аймакка бӧлӱнет. Астана <nowiki>[[Акмола область|Акмола областьтыҥ]]</nowiki> дегерезиле курчалган, је ол областьтыҥ юрисдикциязына кирбей јат. == Географиязы == Кала Казахстанныҥ тӧс јанында, Есиль сууныҥ јаратында, јык степьтей јерде орношкон. Климаты — резко континентальный: јылты кӱнӱш ле ысык, а кыжы узак ле соок болот. == Историязы == Кала 1830 јылда Акмолинск деген казак форпост шӱӱлтезиле тӧзӧлгӧн. 1961 јылда кала «Целиноград» деп солынган. 1992 јылда калага исторический ады — Акмола — кайра берилген. 1997 јылда Казахстанныҥ столицазы Алматы каладан Акмола јердӧӧн кӧчӱрилген, а 1998 јылда калага Астана деген ады берилген. 2019 јылда каланы Нур-Султан деп солыгандар, је 2022 јылда Астана деген ады база катап кайра берилген. == Экономиказы ла культуразы == Астана — Казахстанныҥ эҥ јаан политический, экономикалык ла культурный тӧбӧзи. Калада государстволык тӧс органдар, јаан национал компаниялар ла јарлу архитектуралык объекттер орношкон: «Байтерек» монумент, «Хан Шатыр» комплекс ле «ЭКСПО-2017» выставкалык комплекс. == Эл-јоны ла ӱредӱзи == Астана — тӱрген ӧсчӧн калалардын бирӱзи, мында миллионноҥ ажыра кижи јуртайт. Калада бир канча јаан университеттер бар, олордыҥ ортозында Назарбаев Университет ле Л. Н. Гумилевтыҥ адыла адалган Евразий национал университет орношкон. == Климатыныҥ аҥылузы == Астана кала — Улан-Баторныҥ кийнинеҥ телекейде эҥ соок столицалардын бирӱзи болуп јат. Кыжын температура -40 °C дери соошор аргалу, а јаскыда ла кӱзӱн кӱч салкындар согот. k0cojfivjd4qfm05eipz94jhxqq9wi8 49397 49396 2026-10-03T14:40:53Z Radmir Far 339 оформление 49397 wikitext text/x-wiki '''Астана''' — 1997 јылдыҥ декабрь айыныҥ 10-чы кӱнинен тура [[Казахстан|Казахстан Республиканыҥ]] столицазы. Кала странаныҥ солтӱстӱк јанында, [[Есиль (суу)|Есиль сууныҥ]] јаратында орношкон. Административ аайынча алты аймакка бӧлӱнет. Астана [[Акмола область|Акмола областьтыҥ]] дегерезиле курчалган, је ол областьтыҥ юрисдикциязына кирбей јат. == Географиязы == Кала Казахстанныҥ тӧс јанында, Есиль сууныҥ јаратында, јык степьтей јерде орношкон. Климаты — резко континентальный: јылты кӱнӱш ле ысык, а кыжы узак ле соок болот. == Историязы == Кала 1830 јылда Акмолинск деген казак форпост шӱӱлтезиле тӧзӧлгӧн. 1961 јылда кала «Целиноград» деп солынган. 1992 јылда калага исторический ады — Акмола — кайра берилген. 1997 јылда Казахстанныҥ столицазы Алматы каладан Акмола јердӧӧн кӧчӱрилген, а 1998 јылда калага Астана деген ады берилген. 2019 јылда каланы Нур-Султан деп солыгандар, је 2022 јылда Астана деген ады база катап кайра берилген. == Экономиказы ла культуразы == Астана — Казахстанныҥ эҥ јаан политический, экономикалык ла культурный тӧбӧзи. Калада государстволык тӧс органдар, јаан национал компаниялар ла јарлу архитектуралык объекттер орношкон: «Байтерек» монумент, «Хан Шатыр» комплекс ле «ЭКСПО-2017» выставкалык комплекс. == Эл-јоны ла ӱредӱзи == Астана — тӱрген ӧсчӧн калалардын бирӱзи, мында миллионноҥ ажыра кижи јуртайт. Калада бир канча јаан университеттер бар, олордыҥ ортозында Назарбаев Университет ле Л. Н. Гумилевтыҥ адыла адалган Евразий национал университет орношкон. == Климатыныҥ аҥылузы == Астана кала — Улан-Баторныҥ кийнинеҥ телекейде эҥ соок столицалардын бирӱзи болуп јат. Кыжын температура -40 °C дери соошор аргалу, а јаскыда ла кӱзӱн кӱч салкындар согот. 6eaxipfpfwyy7js515h06nhzwg1vvlo 49398 49397 2026-10-03T17:04:01Z Radmir Far 339 49398 wikitext text/x-wiki '''Астана''' — 1997 јылдыҥ декабрь айыныҥ 10-чы кӱнинен тура [[Казахстан|Казахстан Республиканыҥ]] тӧс калазы. Кала странаныҥ солтӱстӱк јанында, [[Есиль (суу)|Есиль сууныҥ]] јаратында орношкон. Административ аайынча алты аймакка бӧлӱнет. Астана [[Акмола область|Акмола областьтыҥ]] дегерезиле курчалган, је ол областьтыҥ юрисдикциязына кирбей јат. == Географиязы == Кала Казахстанныҥ тӧс јанында, Есиль сууныҥ јаратында, јык степьтей јерде орношкон. Климаты — резко континентальный: јылты кӱнӱш ле ысык, а кыжы узак ле соок болот. == Историязы == Кала 1830 јылда Акмолинск деген казак форпост шӱӱлтезиле тӧзӧлгӧн. 1961 јылда кала «Целиноград» деп солынган. 1992 јылда калага исторический ады — Акмола — кайра берилген. 1997 јылда Казахстанныҥ столицазы Алматы каладан Акмола јердӧӧн кӧчӱрилген, а 1998 јылда калага Астана деген ады берилген. 2019 јылда каланы Нур-Султан деп солыгандар, је 2022 јылда Астана деген ады база катап кайра берилген. == Экономиказы ла культуразы == Астана — Казахстанныҥ эҥ јаан политический, экономикалык ла культурный тӧбӧзи. Калада государстволык тӧс органдар, јаан национал компаниялар ла јарлу архитектуралык объекттер орношкон: «Байтерек» монумент, «Хан Шатыр» комплекс ле «ЭКСПО-2017» выставкалык комплекс. == Эл-јоны ла ӱредӱзи == Астана — тӱрген ӧсчӧн калалардын бирӱзи, мында миллионноҥ ажыра кижи јуртайт. Калада бир канча јаан университеттер бар, олордыҥ ортозында Назарбаев Университет ле Л. Н. Гумилевтыҥ адыла адалган Евразий национал университет орношкон. == Климатыныҥ аҥылузы == Астана кала — Улан-Баторныҥ кийнинеҥ телекейде эҥ соок столицалардын бирӱзи болуп јат. Кыжын температура -40 °C дери соошор аргалу, а јаскыда ла кӱзӱн кӱч салкындар согот. 9yk4k2h3c4w5geei63ucj12jpkpudfy 49400 49398 2026-10-04T05:44:21Z Liilio Zeta 4887 49400 wikitext text/x-wiki [[Файл:Night at Esil District, Astana (P1190721).jpg|мини|Астана]] = Астана = '''Астана''' — 1997 јылдыҥ декабрь айыныҥ 10-чы кӱнинен бери Казахстан Республиказыныҥ тӧс калазы болуп јат. Кала ӱлӱстӱҥ солтӱстӱк јанында, Есиль сууныҥ јаратында орношкон. Административный аайынча кала алты аймакка бӧлӱнет. Астана Акмола областьтыҥ јерлери ле курчалган, је областьтыҥ юрисдикциязына кирбейт. == Географиязы == Кала Казахстанныҥ тӧс бӧлӱгинде, Есиль сууныҥ јаратында, кӧп бӧлӱги јалбак степь јерде орношкон. Климат — кӱчтӱ континентальный: јайы кӱнӱш ле ысык, а кыжы узак ле соок болот. == Историязы == Кала 1830 јылда Акмолинск деп аталган казак форпостыла тӧзӧлгӧн. 1961 јылда калага «Целиноград» деп ат берилген. 1992 јылда калага тарихи ады — Акмола — кайра берилген. 1997 јылда Казахстанныҥ столицазы Алматыдан Акмолага кӧчӱрилген, а 1998 јылда калага Астана деп ат берилген. 2019 јылда каланыҥ ады Нур-Султан деп солынган, је 2022 јылда Астана деген ады база катап кайралган. == Экономиказы ла культуразы == Астана — Казахстанныҥ эҥ јаан саясий, экономический ла культурный тӧбӧзи. Калада государственный тӧс органдар, јаан национал компаниялар ла јарлу архитектуралык объекттер орношкон. Олордыҥ ортозында «Байтерек» монумент, «Хан Шатыр» комплекс ле «ЭКСПО-2017» кӧргӧзӱ комплекси бар. == Эл-јоны ла ӱредӱзи == Астана — тӱрген ӧсчӧн калалардыҥ бирӱзи. Мында миллионноҥ ажыра кижи јуртайт. Калада бир канча јаан университеттер бар. Олордыҥ ортозында Назарбаев Университет ле Л. Н. Гумилевтыҥ адыла адалган Евразия национальный университет бар. == Климатыныҥ аҥылузы == Астана — Улан-Батордыҥ кийнинеҥ телекейде эҥ соок столицалардыҥ бирӱзи. Кыжында температура -40 °C-ка јеткенче соошор аргалу, а јаскыда ла кӱзӱн кӱчтӱ салкындар согот. jcvelp5ysmsen76bkdctn9m6ood9vpi 49401 49400 2026-10-04T05:56:49Z Liilio Zeta 4887 49401 wikitext text/x-wiki [[Файл:Night at Esil District, Astana (P1190721).jpg|мини|Астана]] '''Астана''' — 1997 јылдыҥ декабрь айыныҥ 10-чы кӱнинен бери Казахстан Республиказыныҥ тӧс калазы болуп јат. Кала ӱлӱстиҥ солтӱстӱк јанында, Есиль сууныҥ јаратында орношкон. Административный аайынча кала алты аймакка бӧлӱнет. Астана Акмола областьтыҥ јерлери ле курчалган, је областьтыҥ юрисдикциязына кирбейт. Астана — ӱлӱстиҥ тӱрген ӧсчӧн калаларыныҥ бирӱзи. 2026 јылдыҥ сентябрь айыныҥ 1-чи кӱнине калада 1 700 385 кижи јуртаган. == Географиязы == Кала Казахстанныҥ тӧс бӧлӱгинде, Есиль сууныҥ јаратында, кӧп бӧлӱги јалбак степь јерде орношкон. Климат — кӱчтӱ континентальный: јайы кӱнӱш ле ысык, а кыжы узак ле соок болот. == Историязы == Кала 1830 јылда Акмолинск деп аталган казак форпостыла тӧзӧлгӧн. 1961 јылда калага «Целиноград» деп ат берилген. 1992 јылда калага тарихи ады — Акмола — кайра берилген. 1997 јылда Казахстанныҥ столицаазы Алматыдан Акмолага кӧчӱрилген, а 1998 јылда калага Астана деп ат берилген. 2019 јылда каланыҥ ады Нур-Султан деп солынган, је 2022 јылда Астана деген ады база катап кайралган. == Экономиказы ла культуразы == Астана — Казахстанныҥ эҥ јаан саясий, экономический ла культурный тӧбӧзи. Калада государственный тӧс органдар, јаан национал компаниялар ла јарлу архитектуралык объекттер орношкон. Олордыҥ ортозында «Байтерек» монумент, «Хан Шатыр» комплекс ле «ЭКСПО-2017» кӧргӧзӱ комплекси бар. == Эл-јоны ла ӱредӱзи == Калада бир канча јаан университеттер бар. Олордыҥ ортозында Назарбаев Университет ле Л. Н. Гумилевтыҥ адыла адалган Евразия национальный университет бар. == Климатыныҥ аҥылузы == Астана — Улан-Батордыҥ кийнинеҥ телекейде эҥ соок столицалардыҥ бирӱзи. Кыжында температура -40 °C-ка јеткенче соошор аргалу, а јаскыда ла кӱзӱн кӱчтӱ салкындар согот. 1dgx7ndps7v2livx1uv75j54un5504l 10 7741 49399 2026-10-03T21:20:27Z Frhdkazan 290 Јаҥы бӱк: "Basilica dei Santi Apostoli (Rome) - Ceiling.jpg" 49399 wikitext text/x-wiki Basilica dei Santi Apostoli (Rome) - Ceiling.jpg 3wjx8a9n3obe5zwodscjt562ccbtxl8 0 7742 49402 2026-10-04T06:44:04Z Liilio Zeta 4887 Јаҥы бӱк: "[[Файл:Almaty, Kok-tobe exposition 3.jpg|мини|Алматы,Кок-Тобе]] '''Алматы''' — Казахстанныҥ эҥ јаан калаларыныҥ бирӱзи, экономический, маданий ла ӱредӱ тӧбӧзи. Кала Казахстанныҥ јетирӱ јанында, Іле Алатаудыҥ тӱбӱнде орношкон. 1997 јылга јетире Алматы Казахстанныҥ тӧс калазы болго..." 49402 wikitext text/x-wiki [[Файл:Almaty, Kok-tobe exposition 3.jpg|мини|Алматы,Кок-Тобе]] '''Алматы''' — Казахстанныҥ эҥ јаан калаларыныҥ бирӱзи, экономический, маданий ла ӱредӱ тӧбӧзи. Кала Казахстанныҥ јетирӱ јанында, Іле Алатаудыҥ тӱбӱнде орношкон. 1997 јылга јетире Алматы Казахстанныҥ тӧс калазы болгон.<ref name=":1">https://almaty.invest.gov.kz/ru/about/economy/?utm_source=chatgpt.com</ref> == Географиязы == Алматы Казахстанныҥ јетирӱ јанында, Іле Алатаудыҥ тӱбӱнде орношкон. Кала тоолорго јуук јат, оныҥ јеринен Іле Алатаудыҥ бийик тоолоры кӧрӱнет. Каланыҥ јерине Кіші Алматы, Үлкен Алматы ла башка суу јолдор кирет.<ref>https://www.gov.kz/memleket/entities/almaty/activities/27965?utm_source=chatgpt.com</ref> == Историязы == Алматыныҥ јерлеринде кижилер байыркы замандардан бери јуртап келген. Орто јылдарда мында Ұлы Жибек јолынынҥ бойыла соода ла кербен јӱрӱмдери болгон.<ref>https://www.gov.kz/memleket/entities/almaty/activities/27965?utm_source=chatgpt.com</ref> 1854 јылда мында Верный деп аталган әскери бекпӧст тӧзӧлгӧн. 1921 јылда каланыҥ ады Алма-Ата деп солынган. 1991 јылда Казахстан тәуелсиз болгон соҥ, Алматы елдиҥ тӧс калазы болып калган. 1997 јылда Казахстанныҥ тӧс калазы Алматыдан Акмолага кӧчӱрилген.<ref>https://www.gov.kz/memleket/entities/almaty/activities/27965?utm_source=chatgpt.com</ref> == Эл-јоны == Алматы — Казахстанныҥ эҥ кӧп элдӱ калаларыныҥ бирӱзи. 2026 јылдыҥ сентябрь айыныҥ 1-чи кӱнине калада 2 387 896 кижи јуртаган.<ref>https://stat.gov.kz/ru/region/almaty/</ref> Калада казактар, орыстар, уйгурлар, татарлар, украиндар, немистер ла башка этностор јуртайт.<ref>https://www.gov.kz/memleket/entities/almaty/activities/27965?utm_source=chatgpt.com</ref> == Экономиказы == Алматы — Казахстанныҥ эҥ јаан экономический тӧбӧзиниҥ бирӱзи. Калада банктар, компаниялар, ишканалар, соода ла сервис мекемелери кӧп. Алматыда ишкерлик ле соода јӱрӱми кӱчтӱ ӧскӧн.<ref name=":1" /> == Ӱредӱзи == Алматыда јаан университеттер ле башка ӱредӱ мекемелери бар. Кала Казахстанныҥ студенттери ле јаш адистери кӧп јуртаган јеринениҥ бирӱзи.<ref>https://www.gov.kz/article/657?lang=ru&utm_source=chatgpt.com</ref> == Маданияты == Алматы — Казахстанныҥ маҥызду маданий тӧбӧзиниҥ бирӱзи. Калада театрлар, музейлер, концерт залдары ла кӧргӧзӱ залдары бар. Алматыда кино, музыка ла башка маданий ӧткӱрӱмдер ӧтӱп јат.<ref>https://www.gov.kz/memleket/entities/almaty/activities/6987?utm_source=chatgpt.com</ref> == Кӧрӱнӱштери == Алматыныҥ эҥ јарлу кӧрӱнӱштериниҥ ортозында Кӧк-Тӧбӧ, Медеу спорт комплекси, Шымбулак тау-лыжа курорты ла 28 панфиловшылардыҥ паркӱзи бар. Вознесенский кафедралдык собор ла басқа тарихи мекемелер де туристерди кызыктырат.<ref>https://www.gov.kz/memleket/entities/almaty/press/news/details/475338?lang=ru&utm_source=chatgpt.com</ref> == Климаты == Алматыныҥ климаты кӱчтӱ континентальный. Јайы жылы ла узак, кыжы салкын ла қарлы болот. Тоолорго јуук јатканынаҥ каланыҥ климаты Казахстанныҥ тӧс бӧлӱгиндеги кӧп калаларга кӧрӧ жумшағырак.<ref>https://www.gov.kz/memleket/entities/almaty/activities/27965?utm_source=chatgpt.com</ref> hc8tylwxo2c154q22wwz1cpuuyoxxu7