Wikipedia amiwiki https://ami.wikipedia.org/wiki/Sa%E2%80%99ayayaw_pising_no_tyin-naw MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter Mitiya Kasi’iked Kasasowal Midemakay Kasasowal no midemakay Wikipedia Wikipedia a kasasowal Faylo Masasowal to faylo MediaWiki Masasowal to MediaWiki Masalipa Masalipaay a kasasowal Nipadama’ Mipadama’ a masasowal Kasasiwasiw Masasowal to kasasiwasiw TimedText TimedText talk 模組 模組討論 Event Event talk Kamiron 0 2264 48882 48881 2026-05-23T12:46:33Z Haratal 3361 48882 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i,''' bsw7yriooggktp457k4dnxpwmprsbi0 48883 48882 2026-05-23T12:46:49Z Haratal 3361 48883 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron.''' icp02pis9xs7gzmvxys0894ufqnls7g 48884 48883 2026-05-23T12:47:05Z Haratal 3361 48884 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i,''' 5xt17tb9xvjiv8raywzwcaxyyf29zk3 48885 48884 2026-05-23T12:47:21Z Haratal 3361 48885 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit,''' l40tssle7poppmsy8e52wj4qwp83t41 48886 48885 2026-05-23T12:47:35Z Haratal 3361 48886 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira.''' pfxof4wjxot65ohlrhyyz9fpgm47z99 48887 48886 2026-05-23T12:47:49Z Haratal 3361 48887 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron,''' dpspthl1bbco3nig7z02z2htv14zt79 48888 48887 2026-05-23T12:48:01Z Haratal 3361 48888 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis.''' 4lrwon8ss93yx49v1yyfc137on7aumf 48889 48888 2026-05-23T12:48:14Z Haratal 3361 48889 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko.''' pu29cl2tbbp6xa3tc79ooik3nj9bblj 48890 48889 2026-05-23T12:48:31Z Haratal 3361 48890 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan.''' 8u3bq3956nfkufpv1i6khu3gkwdfjtr 48891 48890 2026-05-23T12:48:46Z Haratal 3361 48891 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron,''' ilex6suwcxsjjiqv5dx1n8ba7wpqein 48892 48891 2026-05-23T12:49:01Z Haratal 3361 48892 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw.''' cmo7df16wr9sb7z10hh27yy1w7yeb0o 48893 48892 2026-05-23T12:49:40Z Haratal 3361 48893 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad,''' 1nqa034gvmq4p0xzmdri8wwrunclkz3 48894 48893 2026-05-23T12:50:20Z Haratal 3361 48894 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung''' mmro5ki08qj6twexopopc1bkjq1c5j6 48895 48894 2026-05-24T01:22:51Z Haratal 3361 48895 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === 9y7ty9z9qxhmq1tm2urnvm97wvixf3g 48896 48895 2026-05-24T01:23:10Z Haratal 3361 48896 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, 6albor7ns9r3idx0jlr1olftatwy4mc 48897 48896 2026-05-24T01:23:27Z Haratal 3361 48897 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i,''' mzm6eyeh4zn1pl55wjopy66ouppuje5 48898 48897 2026-05-24T01:23:42Z Haratal 3361 48898 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i,''' a6h45ywrjyq2qanafkdyirgmptybva8 48899 48898 2026-05-24T01:23:55Z Haratal 3361 48899 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron''' e2t3z4dgc7hbxunbuh9v5mog2762b9k 48900 48899 2026-05-24T01:24:09Z Haratal 3361 48900 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad),''' 0yy298fctkv0zkumn1oy28seceqlcd9 48901 48900 2026-05-24T01:24:21Z Haratal 3361 48901 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”.''' ppdadi6xnvto9aoisppcs5zr3xh2500 48902 48901 2026-05-24T01:24:42Z Haratal 3361 48902 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i,''' srabrid1gulenlo828j7l2qb2f7mqf9 48903 48902 2026-05-24T01:24:58Z Haratal 3361 48903 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko  ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit."''' p79imiltddjkh210ug8w40yzif8tczx 48904 48903 2026-05-24T01:25:15Z Haratal 3361 48904 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko  ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.''' p02jq7x9w6skm8lzu4wpnwz4ia9tzrj 48905 48904 2026-05-24T10:49:24Z Haratal 3361 48905 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko  ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.''' I kaikor no pisiiked no Kamiron i, em75ps61604x5urdamicry6en9prlzr 48906 48905 2026-05-24T10:49:42Z Haratal 3361 48906 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko  ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.''' I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan,''' a8ekjafloho0bedumi58nct96wgr74l 48907 48906 2026-05-24T10:50:02Z Haratal 3361 48907 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko  ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.''' I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong.''' tmttcehu9ogiuowob13w9hzlib2vwvs 48908 48907 2026-05-24T10:50:20Z Haratal 3361 48908 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko  ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.''' I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France,''' 7wfax1z3vgqcy7i7cty94l158y62150 48909 48908 2026-05-24T10:50:34Z Haratal 3361 48909 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko  ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.''' I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel.''' br6dwq6ugggyatccw77gqlgdhgzcon9 48910 48909 2026-05-24T10:50:49Z Haratal 3361 48910 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko  ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.''' I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i,''' no48n3r08sb4n3its7e1p584bs87peh 48911 48910 2026-05-24T10:51:04Z Haratal 3361 48911 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko  ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.''' I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan,''' ck32m0s3mcgmex5w0kubb3afuffvixy 48912 48911 2026-05-24T10:51:19Z Haratal 3361 48912 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko  ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.''' I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).''' 6bhxetsctyo5qolbokhvxfr6hjrc1nq 48913 48912 2026-05-24T10:51:39Z Haratal 3361 48913 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko  ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.''' I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).''' I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”. glgif4yha450ovefj6c5hzzkp1r44ck 48914 48913 2026-05-24T10:52:08Z Haratal 3361 48914 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko  ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.''' I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).''' I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”. I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, smrt3hxduogwik3j0rfozx5nv82c2fm 48915 48914 2026-05-24T10:52:24Z Haratal 3361 48915 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko  ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.''' I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).''' I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”. I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron,''' 6mspu9p2za6ibsviuexrsknqfu86csf 48916 48915 2026-05-24T10:52:37Z Haratal 3361 48916 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko  ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.''' I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).''' I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”. I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).''' 302cp5gjr4ymhtde4ibfrj153dn6p3f 48917 48916 2026-05-24T10:52:59Z Haratal 3361 48917 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko  ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.''' I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).''' I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”. I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).''' I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. o38od3xibycmvqxt3ys8q1sjx56ehsj 48918 48917 2026-05-24T10:53:13Z Haratal 3361 48918 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko  ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.''' I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).''' I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”. I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).''' I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep,''' f8swu6f4ejym7haocaooe1pjmzyvh3z 48919 48918 2026-05-24T10:53:26Z Haratal 3361 48919 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko  ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.''' I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).''' I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”. I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).''' I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i,''' guzpov2r5kdc8nemokqkg6a5yzaccn7 48920 48919 2026-05-24T10:53:54Z Haratal 3361 48920 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko  ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.''' I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).''' I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”. I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).''' I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay''' r3679o3adzqi98u65eecckr3epr0b69 48921 48920 2026-05-24T10:54:29Z Haratal 3361 48921 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko  ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.''' I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).''' I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”. I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).''' I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay''' ijq6pshewdya2rncttt8jdwivvhzuhg 48922 48921 2026-05-24T10:54:54Z Haratal 3361 48922 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko  ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.''' I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).''' I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”. I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).''' I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong''' jw1dyevjhujn1ztyhtm4dbdqo90xo2a 48923 48922 2026-05-24T10:55:21Z Haratal 3361 48923 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko  ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.''' I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).''' I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”. I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).''' I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.''' 22yhqtldnyh3rdd9555aqhpt9cm8ea8 48924 48923 2026-05-24T10:55:54Z Haratal 3361 48924 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko  ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.''' I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).''' I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”. I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).''' I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.''' I 1988 a mihecaan a pisingkiwan i, pakaala haca ci Biya to picoker no finawlan 05kwwdx8ez1z5bvc8zg03te2kcytyrt 48925 48924 2026-05-24T10:56:10Z Haratal 3361 48925 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko  ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.''' I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).''' I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”. I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).''' I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.''' I 1988 a mihecaan a pisingkiwan i, pakaala haca ci Biya to picoker no finawlan''', itiya i, caho ka paka'araw cingra to masamaanay a milifetay ato malidafoay.''' 5urtiynuisvyinheh8wcxytogn2tkes 48926 48925 2026-05-24T10:56:40Z Haratal 3361 48926 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko  ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.''' I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).''' I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”. I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).''' I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.''' I 1988 a mihecaan a pisingkiwan i, pakaala haca ci Biya to picoker no finawlan''', itiya i, caho ka paka'araw cingra to masamaanay a milifetay ato malidafoay.''' Nawhani i 1989 a mihecaan, malitemoh nira koya cahoay ka'araw a demak o karawrawan no kicay ato karawrawan no siyakay, dguykfqri79vof3erc0xp5xe65bwfch 48927 48926 2026-05-24T10:56:55Z Haratal 3361 48927 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko  ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.''' I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).''' I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”. I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).''' I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.''' I 1988 a mihecaan a pisingkiwan i, pakaala haca ci Biya to picoker no finawlan''', itiya i, caho ka paka'araw cingra to masamaanay a milifetay ato malidafoay.''' Nawhani i 1989 a mihecaan, malitemoh nira koya cahoay ka'araw a demak o karawrawan no kicay ato karawrawan no siyakay, '''onian a karawrawan i, makari'ang cingira ato ya awaay ko 'epoc a laloma’ay a citodongay nira. Saday sato i,''' qevjhqo1pqhlec34k9p1xqv05y68q68 48928 48927 2026-05-24T10:57:13Z Haratal 3361 48928 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko  ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.''' I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).''' I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”. I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).''' I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.''' I 1988 a mihecaan a pisingkiwan i, pakaala haca ci Biya to picoker no finawlan''', itiya i, caho ka paka'araw cingra to masamaanay a milifetay ato malidafoay.''' Nawhani i 1989 a mihecaan, malitemoh nira koya cahoay ka'araw a demak o karawrawan no kicay ato karawrawan no siyakay, '''onian a karawrawan i, makari'ang cingira ato ya awaay ko 'epoc a laloma’ay a citodongay nira. Saday sato i, matongatongal ko ngiha' no finawlan to nikapakonira no singpo ato codad i kitakit no Kamiron.''' 67dni5ixwrendla87qy2v3qyk9iih12 48929 48928 2026-05-24T10:59:05Z Haratal 3361 48929 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko  ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.''' I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).''' I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”. I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).''' I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.''' I 1988 a mihecaan a pisingkiwan i, pakaala haca ci Biya to picoker no finawlan''', itiya i, caho ka paka'araw cingra to masamaanay a milifetay ato malidafoay.''' Nawhani i 1989 a mihecaan, malitemoh nira koya cahoay ka'araw a demak o karawrawan no kicay ato karawrawan no siyakay, '''onian a karawrawan i, makari'ang cingira ato ya awaay ko 'epoc a laloma’ay a citodongay nira. Saday sato i, matongatongal ko ngiha' no finawlan to nikapakonira no singpo ato codad i kitakit no Kamiron. Ikor no nika-pakonira no singpo ato codad i, ’aloman ko mapasadakay a mi'esesay a singpo,''' a9nfm79xfc5h5an2os9kwdoj02zxxf6 48930 48929 2026-05-24T10:59:19Z Haratal 3361 48930 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko  ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.''' I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).''' I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”. I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).''' I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.''' I 1988 a mihecaan a pisingkiwan i, pakaala haca ci Biya to picoker no finawlan''', itiya i, caho ka paka'araw cingra to masamaanay a milifetay ato malidafoay.''' Nawhani i 1989 a mihecaan, malitemoh nira koya cahoay ka'araw a demak o karawrawan no kicay ato karawrawan no siyakay, '''onian a karawrawan i, makari'ang cingira ato ya awaay ko 'epoc a laloma’ay a citodongay nira. Saday sato i, matongatongal ko ngiha' no finawlan to nikapakonira no singpo ato codad i kitakit no Kamiron. Ikor no nika-pakonira no singpo ato codad i, ’aloman ko mapasadakay a mi'esesay a singpo, roma i macakat ko ’icel no pacoliay a cefang, saka sa’ayaway no 1990 a mihecaan,''' hna23rqfuejv2i1bzqg2ng672zuu07s 48931 48930 2026-05-24T10:59:34Z Haratal 3361 48931 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko  ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.''' I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).''' I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”. I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).''' I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.''' I 1988 a mihecaan a pisingkiwan i, pakaala haca ci Biya to picoker no finawlan''', itiya i, caho ka paka'araw cingra to masamaanay a milifetay ato malidafoay.''' Nawhani i 1989 a mihecaan, malitemoh nira koya cahoay ka'araw a demak o karawrawan no kicay ato karawrawan no siyakay, '''onian a karawrawan i, makari'ang cingira ato ya awaay ko 'epoc a laloma’ay a citodongay nira. Saday sato i, matongatongal ko ngiha' no finawlan to nikapakonira no singpo ato codad i kitakit no Kamiron. Ikor no nika-pakonira no singpo ato codad i, ’aloman ko mapasadakay a mi'esesay a singpo, roma i macakat ko ’icel no pacoliay a cefang, saka sa’ayaway no 1990 a mihecaan, sakangalefan ko demak no Kamiron, sararid sa a masadak ko kafodfodan no sofitay.''' qoj2qwrw7la4k28gsp6z8qjispzuwfb 48932 48931 2026-05-24T10:59:53Z Haratal 3361 48932 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko  ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.''' I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).''' I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”. I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).''' I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.''' I 1988 a mihecaan a pisingkiwan i, pakaala haca ci Biya to picoker no finawlan''', itiya i, caho ka paka'araw cingra to masamaanay a milifetay ato malidafoay.''' Nawhani i 1989 a mihecaan, malitemoh nira koya cahoay ka'araw a demak o karawrawan no kicay ato karawrawan no siyakay, '''onian a karawrawan i, makari'ang cingira ato ya awaay ko 'epoc a laloma’ay a citodongay nira. Saday sato i, matongatongal ko ngiha' no finawlan to nikapakonira no singpo ato codad i kitakit no Kamiron. Ikor no nika-pakonira no singpo ato codad i, ’aloman ko mapasadakay a mi'esesay a singpo, roma i macakat ko ’icel no pacoliay a cefang, saka sa’ayaway no 1990 a mihecaan, sakangalefan ko demak no Kamiron, sararid sa a masadak ko kafodfodan no sofitay. Mapa'ekel no ’icel no pacoliay a cefang i, saka miketon ci Biya a midemak to nikapakonira a pisingkiwan i 1992 a mihecaan.''' m0k7vvsgte05h1dc8gtqwq01szni2la 48933 48932 2026-05-24T11:00:13Z Haratal 3361 48933 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko  ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.''' I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).''' I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”. I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).''' I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.''' I 1988 a mihecaan a pisingkiwan i, pakaala haca ci Biya to picoker no finawlan''', itiya i, caho ka paka'araw cingra to masamaanay a milifetay ato malidafoay.''' Nawhani i 1989 a mihecaan, malitemoh nira koya cahoay ka'araw a demak o karawrawan no kicay ato karawrawan no siyakay, '''onian a karawrawan i, makari'ang cingira ato ya awaay ko 'epoc a laloma’ay a citodongay nira. Saday sato i, matongatongal ko ngiha' no finawlan to nikapakonira no singpo ato codad i kitakit no Kamiron. Ikor no nika-pakonira no singpo ato codad i, ’aloman ko mapasadakay a mi'esesay a singpo, roma i macakat ko ’icel no pacoliay a cefang, saka sa’ayaway no 1990 a mihecaan, sakangalefan ko demak no Kamiron, sararid sa a masadak ko kafodfodan no sofitay. Mapa'ekel no ’icel no pacoliay a cefang i, saka miketon ci Biya a midemak to nikapakonira a pisingkiwan i 1992 a mihecaan. 'Arawhani, pakalowid haca ci Biya tonini a pisingkiwan.''' tro9niyjrdujqqqvimlzi90hvr3qrrf 48934 48933 2026-05-24T11:00:31Z Haratal 3361 48934 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko  ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.''' I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).''' I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”. I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).''' I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.''' I 1988 a mihecaan a pisingkiwan i, pakaala haca ci Biya to picoker no finawlan''', itiya i, caho ka paka'araw cingra to masamaanay a milifetay ato malidafoay.''' Nawhani i 1989 a mihecaan, malitemoh nira koya cahoay ka'araw a demak o karawrawan no kicay ato karawrawan no siyakay, '''onian a karawrawan i, makari'ang cingira ato ya awaay ko 'epoc a laloma’ay a citodongay nira. Saday sato i, matongatongal ko ngiha' no finawlan to nikapakonira no singpo ato codad i kitakit no Kamiron. Ikor no nika-pakonira no singpo ato codad i, ’aloman ko mapasadakay a mi'esesay a singpo, roma i macakat ko ’icel no pacoliay a cefang, saka sa’ayaway no 1990 a mihecaan, sakangalefan ko demak no Kamiron, sararid sa a masadak ko kafodfodan no sofitay. Mapa'ekel no ’icel no pacoliay a cefang i, saka miketon ci Biya a midemak to nikapakonira a pisingkiwan i 1992 a mihecaan. 'Arawhani, pakalowid haca ci Biya tonini a pisingkiwan. Nawhani matena' sato ko mitapalay no singkiw no hekal,''' 4rsvp6swila9knjz1w0pp00qrl5f3ou 48935 48934 2026-05-24T11:00:52Z Haratal 3361 48935 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko  ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.''' I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).''' I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”. I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).''' I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.''' I 1988 a mihecaan a pisingkiwan i, pakaala haca ci Biya to picoker no finawlan''', itiya i, caho ka paka'araw cingra to masamaanay a milifetay ato malidafoay.''' Nawhani i 1989 a mihecaan, malitemoh nira koya cahoay ka'araw a demak o karawrawan no kicay ato karawrawan no siyakay, '''onian a karawrawan i, makari'ang cingira ato ya awaay ko 'epoc a laloma’ay a citodongay nira. Saday sato i, matongatongal ko ngiha' no finawlan to nikapakonira no singpo ato codad i kitakit no Kamiron. Ikor no nika-pakonira no singpo ato codad i, ’aloman ko mapasadakay a mi'esesay a singpo, roma i macakat ko ’icel no pacoliay a cefang, saka sa’ayaway no 1990 a mihecaan, sakangalefan ko demak no Kamiron, sararid sa a masadak ko kafodfodan no sofitay. Mapa'ekel no ’icel no pacoliay a cefang i, saka miketon ci Biya a midemak to nikapakonira a pisingkiwan i 1992 a mihecaan. 'Arawhani, pakalowid haca ci Biya tonini a pisingkiwan. Nawhani matena' sato ko mitapalay no singkiw no hekal, mahinapec ko pacoliay to sakatodong no litos tonini a pisingkiw.''' jqi9xvsjfee46t8aksj67ykz2lt1tql 48936 48935 2026-05-24T11:01:13Z Haratal 3361 48936 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko  ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.''' I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).''' I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”. I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).''' I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.''' I 1988 a mihecaan a pisingkiwan i, pakaala haca ci Biya to picoker no finawlan''', itiya i, caho ka paka'araw cingra to masamaanay a milifetay ato malidafoay.''' Nawhani i 1989 a mihecaan, malitemoh nira koya cahoay ka'araw a demak o karawrawan no kicay ato karawrawan no siyakay, '''onian a karawrawan i, makari'ang cingira ato ya awaay ko 'epoc a laloma’ay a citodongay nira. Saday sato i, matongatongal ko ngiha' no finawlan to nikapakonira no singpo ato codad i kitakit no Kamiron. Ikor no nika-pakonira no singpo ato codad i, ’aloman ko mapasadakay a mi'esesay a singpo, roma i macakat ko ’icel no pacoliay a cefang, saka sa’ayaway no 1990 a mihecaan, sakangalefan ko demak no Kamiron, sararid sa a masadak ko kafodfodan no sofitay. Mapa'ekel no ’icel no pacoliay a cefang i, saka miketon ci Biya a midemak to nikapakonira a pisingkiwan i 1992 a mihecaan. 'Arawhani, pakalowid haca ci Biya tonini a pisingkiwan. Nawhani matena' sato ko mitapalay no singkiw no hekal, mahinapec ko pacoliay to sakatodong no litos tonini a pisingkiw. Nikawrira, nawhani ’aloman ko mikihatiyaay to pisingkiw a pacoliay a cefang,''' 3n984yns9rdvn6knhvi0s9t2mx8nzu4 48937 48936 2026-05-24T11:01:30Z Haratal 3361 48937 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko  ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.''' I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).''' I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”. I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).''' I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.''' I 1988 a mihecaan a pisingkiwan i, pakaala haca ci Biya to picoker no finawlan''', itiya i, caho ka paka'araw cingra to masamaanay a milifetay ato malidafoay.''' Nawhani i 1989 a mihecaan, malitemoh nira koya cahoay ka'araw a demak o karawrawan no kicay ato karawrawan no siyakay, '''onian a karawrawan i, makari'ang cingira ato ya awaay ko 'epoc a laloma’ay a citodongay nira. Saday sato i, matongatongal ko ngiha' no finawlan to nikapakonira no singpo ato codad i kitakit no Kamiron. Ikor no nika-pakonira no singpo ato codad i, ’aloman ko mapasadakay a mi'esesay a singpo, roma i macakat ko ’icel no pacoliay a cefang, saka sa’ayaway no 1990 a mihecaan, sakangalefan ko demak no Kamiron, sararid sa a masadak ko kafodfodan no sofitay. Mapa'ekel no ’icel no pacoliay a cefang i, saka miketon ci Biya a midemak to nikapakonira a pisingkiwan i 1992 a mihecaan. 'Arawhani, pakalowid haca ci Biya tonini a pisingkiwan. Nawhani matena' sato ko mitapalay no singkiw no hekal, mahinapec ko pacoliay to sakatodong no litos tonini a pisingkiw. Nikawrira, nawhani ’aloman ko mikihatiyaay to pisingkiw a pacoliay a cefang, tangasa i 32 ko kasafelaw, onini ko sakaliwasak no litos.''' k93bmv5gq8zb72m1kqaflw1ja461z1j 48938 48937 2026-05-24T11:01:45Z Haratal 3361 48938 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko  ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.''' I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).''' I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”. I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).''' I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.''' I 1988 a mihecaan a pisingkiwan i, pakaala haca ci Biya to picoker no finawlan''', itiya i, caho ka paka'araw cingra to masamaanay a milifetay ato malidafoay.''' Nawhani i 1989 a mihecaan, malitemoh nira koya cahoay ka'araw a demak o karawrawan no kicay ato karawrawan no siyakay, '''onian a karawrawan i, makari'ang cingira ato ya awaay ko 'epoc a laloma’ay a citodongay nira. Saday sato i, matongatongal ko ngiha' no finawlan to nikapakonira no singpo ato codad i kitakit no Kamiron. Ikor no nika-pakonira no singpo ato codad i, ’aloman ko mapasadakay a mi'esesay a singpo, roma i macakat ko ’icel no pacoliay a cefang, saka sa’ayaway no 1990 a mihecaan, sakangalefan ko demak no Kamiron, sararid sa a masadak ko kafodfodan no sofitay. Mapa'ekel no ’icel no pacoliay a cefang i, saka miketon ci Biya a midemak to nikapakonira a pisingkiwan i 1992 a mihecaan. 'Arawhani, pakalowid haca ci Biya tonini a pisingkiwan. Nawhani matena' sato ko mitapalay no singkiw no hekal, mahinapec ko pacoliay to sakatodong no litos tonini a pisingkiw. Nikawrira, nawhani ’aloman ko mikihatiyaay to pisingkiw a pacoliay a cefang, tangasa i 32 ko kasafelaw, onini ko sakaliwasak no litos. O heci no pisingkiwan i, pakaala ko RDPC a cefang to 89 a kamaro’an i kalomaocan,''' 2balgg9auq008yqujcp9ck2zk304dj8 48939 48938 2026-05-24T11:02:02Z Haratal 3361 48939 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko  ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.''' I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).''' I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”. I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).''' I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.''' I 1988 a mihecaan a pisingkiwan i, pakaala haca ci Biya to picoker no finawlan''', itiya i, caho ka paka'araw cingra to masamaanay a milifetay ato malidafoay.''' Nawhani i 1989 a mihecaan, malitemoh nira koya cahoay ka'araw a demak o karawrawan no kicay ato karawrawan no siyakay, '''onian a karawrawan i, makari'ang cingira ato ya awaay ko 'epoc a laloma’ay a citodongay nira. Saday sato i, matongatongal ko ngiha' no finawlan to nikapakonira no singpo ato codad i kitakit no Kamiron. Ikor no nika-pakonira no singpo ato codad i, ’aloman ko mapasadakay a mi'esesay a singpo, roma i macakat ko ’icel no pacoliay a cefang, saka sa’ayaway no 1990 a mihecaan, sakangalefan ko demak no Kamiron, sararid sa a masadak ko kafodfodan no sofitay. Mapa'ekel no ’icel no pacoliay a cefang i, saka miketon ci Biya a midemak to nikapakonira a pisingkiwan i 1992 a mihecaan. 'Arawhani, pakalowid haca ci Biya tonini a pisingkiwan. Nawhani matena' sato ko mitapalay no singkiw no hekal, mahinapec ko pacoliay to sakatodong no litos tonini a pisingkiw. Nikawrira, nawhani ’aloman ko mikihatiyaay to pisingkiw a pacoliay a cefang, tangasa i 32 ko kasafelaw, onini ko sakaliwasak no litos. O heci no pisingkiwan i, pakaala ko RDPC a cefang to 89 a kamaro’an i kalomaocan, saka paci’ci sa a mapulong a mikowan to kitakit cingra ato ya pacoliay a cefang (ya pakaalaay to 65 a kamaro’an).''' 6ftnb15avsongu3luvwv35laoqv6eyp 48940 48939 2026-05-24T11:02:20Z Haratal 3361 48940 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko  ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.''' I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).''' I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”. I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).''' I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.''' I 1988 a mihecaan a pisingkiwan i, pakaala haca ci Biya to picoker no finawlan''', itiya i, caho ka paka'araw cingra to masamaanay a milifetay ato malidafoay.''' Nawhani i 1989 a mihecaan, malitemoh nira koya cahoay ka'araw a demak o karawrawan no kicay ato karawrawan no siyakay, '''onian a karawrawan i, makari'ang cingira ato ya awaay ko 'epoc a laloma’ay a citodongay nira. Saday sato i, matongatongal ko ngiha' no finawlan to nikapakonira no singpo ato codad i kitakit no Kamiron. Ikor no nika-pakonira no singpo ato codad i, ’aloman ko mapasadakay a mi'esesay a singpo, roma i macakat ko ’icel no pacoliay a cefang, saka sa’ayaway no 1990 a mihecaan, sakangalefan ko demak no Kamiron, sararid sa a masadak ko kafodfodan no sofitay. Mapa'ekel no ’icel no pacoliay a cefang i, saka miketon ci Biya a midemak to nikapakonira a pisingkiwan i 1992 a mihecaan. 'Arawhani, pakalowid haca ci Biya tonini a pisingkiwan. Nawhani matena' sato ko mitapalay no singkiw no hekal, mahinapec ko pacoliay to sakatodong no litos tonini a pisingkiw. Nikawrira, nawhani ’aloman ko mikihatiyaay to pisingkiw a pacoliay a cefang, tangasa i 32 ko kasafelaw, onini ko sakaliwasak no litos. O heci no pisingkiwan i, pakaala ko RDPC a cefang to 89 a kamaro’an i kalomaocan, saka paci’ci sa a mapulong a mikowan to kitakit cingra ato ya pacoliay a cefang (ya pakaalaay to 65 a kamaro’an). Pakayra to nipadangan no Falanse a pafeli i cingraan to pacoliay i 1997 a mihecaan,''' n1a7jb3621mf5tgw21ene5ojf27y31p 48941 48940 2026-05-24T11:02:34Z Haratal 3361 48941 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko  ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.''' I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).''' I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”. I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).''' I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.''' I 1988 a mihecaan a pisingkiwan i, pakaala haca ci Biya to picoker no finawlan''', itiya i, caho ka paka'araw cingra to masamaanay a milifetay ato malidafoay.''' Nawhani i 1989 a mihecaan, malitemoh nira koya cahoay ka'araw a demak o karawrawan no kicay ato karawrawan no siyakay, '''onian a karawrawan i, makari'ang cingira ato ya awaay ko 'epoc a laloma’ay a citodongay nira. Saday sato i, matongatongal ko ngiha' no finawlan to nikapakonira no singpo ato codad i kitakit no Kamiron. Ikor no nika-pakonira no singpo ato codad i, ’aloman ko mapasadakay a mi'esesay a singpo, roma i macakat ko ’icel no pacoliay a cefang, saka sa’ayaway no 1990 a mihecaan, sakangalefan ko demak no Kamiron, sararid sa a masadak ko kafodfodan no sofitay. Mapa'ekel no ’icel no pacoliay a cefang i, saka miketon ci Biya a midemak to nikapakonira a pisingkiwan i 1992 a mihecaan. 'Arawhani, pakalowid haca ci Biya tonini a pisingkiwan. Nawhani matena' sato ko mitapalay no singkiw no hekal, mahinapec ko pacoliay to sakatodong no litos tonini a pisingkiw. Nikawrira, nawhani ’aloman ko mikihatiyaay to pisingkiw a pacoliay a cefang, tangasa i 32 ko kasafelaw, onini ko sakaliwasak no litos. O heci no pisingkiwan i, pakaala ko RDPC a cefang to 89 a kamaro’an i kalomaocan, saka paci’ci sa a mapulong a mikowan to kitakit cingra ato ya pacoliay a cefang (ya pakaalaay to 65 a kamaro’an). Pakayra to nipadangan no Falanse a pafeli i cingraan to pacoliay i 1997 a mihecaan, mihamotod ci Biya tonini nani Falanseay a pacoliay a malidafoay,''' 26wod6k6i4ih01v6midy1cshomr8435 48942 48941 2026-05-24T11:02:47Z Haratal 3361 48942 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko  ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.''' I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).''' I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”. I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).''' I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.''' I 1988 a mihecaan a pisingkiwan i, pakaala haca ci Biya to picoker no finawlan''', itiya i, caho ka paka'araw cingra to masamaanay a milifetay ato malidafoay.''' Nawhani i 1989 a mihecaan, malitemoh nira koya cahoay ka'araw a demak o karawrawan no kicay ato karawrawan no siyakay, '''onian a karawrawan i, makari'ang cingira ato ya awaay ko 'epoc a laloma’ay a citodongay nira. Saday sato i, matongatongal ko ngiha' no finawlan to nikapakonira no singpo ato codad i kitakit no Kamiron. Ikor no nika-pakonira no singpo ato codad i, ’aloman ko mapasadakay a mi'esesay a singpo, roma i macakat ko ’icel no pacoliay a cefang, saka sa’ayaway no 1990 a mihecaan, sakangalefan ko demak no Kamiron, sararid sa a masadak ko kafodfodan no sofitay. Mapa'ekel no ’icel no pacoliay a cefang i, saka miketon ci Biya a midemak to nikapakonira a pisingkiwan i 1992 a mihecaan. 'Arawhani, pakalowid haca ci Biya tonini a pisingkiwan. Nawhani matena' sato ko mitapalay no singkiw no hekal, mahinapec ko pacoliay to sakatodong no litos tonini a pisingkiw. Nikawrira, nawhani ’aloman ko mikihatiyaay to pisingkiw a pacoliay a cefang, tangasa i 32 ko kasafelaw, onini ko sakaliwasak no litos. O heci no pisingkiwan i, pakaala ko RDPC a cefang to 89 a kamaro’an i kalomaocan, saka paci’ci sa a mapulong a mikowan to kitakit cingra ato ya pacoliay a cefang (ya pakaalaay to 65 a kamaro’an). Pakayra to nipadangan no Falanse a pafeli i cingraan to pacoliay i 1997 a mihecaan, mihamotod ci Biya tonini nani Falanseay a pacoliay a malidafoay, saka pakaala cingra to sa’alomanay a kamaro’an i kalomaocan,''' ipsvjpwfjq8waquhu096laqwzxbaleo 48943 48942 2026-05-24T11:03:03Z Haratal 3361 48943 wikitext text/x-wiki [[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]] ==Takaray Sowal(概要)== Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar. O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan. [[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]] O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal. == Likisi == O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli,  o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i,  itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima  no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan  sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.''' === O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. === I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko  ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.''' I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).''' I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”. I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).''' I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.''' I 1988 a mihecaan a pisingkiwan i, pakaala haca ci Biya to picoker no finawlan''', itiya i, caho ka paka'araw cingra to masamaanay a milifetay ato malidafoay.''' Nawhani i 1989 a mihecaan, malitemoh nira koya cahoay ka'araw a demak o karawrawan no kicay ato karawrawan no siyakay, '''onian a karawrawan i, makari'ang cingira ato ya awaay ko 'epoc a laloma’ay a citodongay nira. Saday sato i, matongatongal ko ngiha' no finawlan to nikapakonira no singpo ato codad i kitakit no Kamiron. Ikor no nika-pakonira no singpo ato codad i, ’aloman ko mapasadakay a mi'esesay a singpo, roma i macakat ko ’icel no pacoliay a cefang, saka sa’ayaway no 1990 a mihecaan, sakangalefan ko demak no Kamiron, sararid sa a masadak ko kafodfodan no sofitay. Mapa'ekel no ’icel no pacoliay a cefang i, saka miketon ci Biya a midemak to nikapakonira a pisingkiwan i 1992 a mihecaan. 'Arawhani, pakalowid haca ci Biya tonini a pisingkiwan. Nawhani matena' sato ko mitapalay no singkiw no hekal, mahinapec ko pacoliay to sakatodong no litos tonini a pisingkiw. Nikawrira, nawhani ’aloman ko mikihatiyaay to pisingkiw a pacoliay a cefang, tangasa i 32 ko kasafelaw, onini ko sakaliwasak no litos. O heci no pisingkiwan i, pakaala ko RDPC a cefang to 89 a kamaro’an i kalomaocan, saka paci’ci sa a mapulong a mikowan to kitakit cingra ato ya pacoliay a cefang (ya pakaalaay to 65 a kamaro’an). Pakayra to nipadangan no Falanse a pafeli i cingraan to pacoliay i 1997 a mihecaan, mihamotod ci Biya tonini nani Falanseay a pacoliay a malidafoay, saka pakaala cingra to sa’alomanay a kamaro’an i kalomaocan, laheci sato cingra a miliyaw a pakaala to pisingkiwan.''' dlzu0emh7dh66dvuxyudtkoscdlgqy1