Wikipedia
amiwiki
https://ami.wikipedia.org/wiki/Sa%E2%80%99ayayaw_pising_no_tyin-naw
MediaWiki 1.47.0-wmf.3
first-letter
Mitiya
Kasi’iked
Kasasowal
Midemakay
Kasasowal no midemakay
Wikipedia
Wikipedia a kasasowal
Faylo
Masasowal to faylo
MediaWiki
Masasowal to MediaWiki
Masalipa
Masalipaay a kasasowal
Nipadama’
Mipadama’ a masasowal
Kasasiwasiw
Masasowal to kasasiwasiw
TimedText
TimedText talk
模組
模組討論
Event
Event talk
Kamiron
0
2264
48882
48881
2026-05-23T12:46:33Z
Haratal
3361
48882
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i,'''
bsw7yriooggktp457k4dnxpwmprsbi0
48883
48882
2026-05-23T12:46:49Z
Haratal
3361
48883
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron.'''
icp02pis9xs7gzmvxys0894ufqnls7g
48884
48883
2026-05-23T12:47:05Z
Haratal
3361
48884
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i,'''
5xt17tb9xvjiv8raywzwcaxyyf29zk3
48885
48884
2026-05-23T12:47:21Z
Haratal
3361
48885
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit,'''
l40tssle7poppmsy8e52wj4qwp83t41
48886
48885
2026-05-23T12:47:35Z
Haratal
3361
48886
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira.'''
pfxof4wjxot65ohlrhyyz9fpgm47z99
48887
48886
2026-05-23T12:47:49Z
Haratal
3361
48887
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron,'''
dpspthl1bbco3nig7z02z2htv14zt79
48888
48887
2026-05-23T12:48:01Z
Haratal
3361
48888
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis.'''
4lrwon8ss93yx49v1yyfc137on7aumf
48889
48888
2026-05-23T12:48:14Z
Haratal
3361
48889
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko.'''
pu29cl2tbbp6xa3tc79ooik3nj9bblj
48890
48889
2026-05-23T12:48:31Z
Haratal
3361
48890
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan.'''
8u3bq3956nfkufpv1i6khu3gkwdfjtr
48891
48890
2026-05-23T12:48:46Z
Haratal
3361
48891
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron,'''
ilex6suwcxsjjiqv5dx1n8ba7wpqein
48892
48891
2026-05-23T12:49:01Z
Haratal
3361
48892
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw.'''
cmo7df16wr9sb7z10hh27yy1w7yeb0o
48893
48892
2026-05-23T12:49:40Z
Haratal
3361
48893
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad,'''
1nqa034gvmq4p0xzmdri8wwrunclkz3
48894
48893
2026-05-23T12:50:20Z
Haratal
3361
48894
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung'''
mmro5ki08qj6twexopopc1bkjq1c5j6
48895
48894
2026-05-24T01:22:51Z
Haratal
3361
48895
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
9y7ty9z9qxhmq1tm2urnvm97wvixf3g
48896
48895
2026-05-24T01:23:10Z
Haratal
3361
48896
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron,
6albor7ns9r3idx0jlr1olftatwy4mc
48897
48896
2026-05-24T01:23:27Z
Haratal
3361
48897
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i,'''
mzm6eyeh4zn1pl55wjopy66ouppuje5
48898
48897
2026-05-24T01:23:42Z
Haratal
3361
48898
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i,'''
a6h45ywrjyq2qanafkdyirgmptybva8
48899
48898
2026-05-24T01:23:55Z
Haratal
3361
48899
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron'''
e2t3z4dgc7hbxunbuh9v5mog2762b9k
48900
48899
2026-05-24T01:24:09Z
Haratal
3361
48900
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad),'''
0yy298fctkv0zkumn1oy28seceqlcd9
48901
48900
2026-05-24T01:24:21Z
Haratal
3361
48901
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”.'''
ppdadi6xnvto9aoisppcs5zr3xh2500
48902
48901
2026-05-24T01:24:42Z
Haratal
3361
48902
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i,'''
srabrid1gulenlo828j7l2qb2f7mqf9
48903
48902
2026-05-24T01:24:58Z
Haratal
3361
48903
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit."'''
p79imiltddjkh210ug8w40yzif8tczx
48904
48903
2026-05-24T01:25:15Z
Haratal
3361
48904
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.'''
p02jq7x9w6skm8lzu4wpnwz4ia9tzrj
48905
48904
2026-05-24T10:49:24Z
Haratal
3361
48905
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.'''
I kaikor no pisiiked no Kamiron i,
em75ps61604x5urdamicry6en9prlzr
48906
48905
2026-05-24T10:49:42Z
Haratal
3361
48906
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.'''
I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan,'''
a8ekjafloho0bedumi58nct96wgr74l
48907
48906
2026-05-24T10:50:02Z
Haratal
3361
48907
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.'''
I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong.'''
tmttcehu9ogiuowob13w9hzlib2vwvs
48908
48907
2026-05-24T10:50:20Z
Haratal
3361
48908
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.'''
I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France,'''
7wfax1z3vgqcy7i7cty94l158y62150
48909
48908
2026-05-24T10:50:34Z
Haratal
3361
48909
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.'''
I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel.'''
br6dwq6ugggyatccw77gqlgdhgzcon9
48910
48909
2026-05-24T10:50:49Z
Haratal
3361
48910
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.'''
I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i,'''
no48n3r08sb4n3its7e1p584bs87peh
48911
48910
2026-05-24T10:51:04Z
Haratal
3361
48911
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.'''
I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan,'''
ck32m0s3mcgmex5w0kubb3afuffvixy
48912
48911
2026-05-24T10:51:19Z
Haratal
3361
48912
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.'''
I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).'''
6bhxetsctyo5qolbokhvxfr6hjrc1nq
48913
48912
2026-05-24T10:51:39Z
Haratal
3361
48913
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.'''
I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).'''
I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”.
glgif4yha450ovefj6c5hzzkp1r44ck
48914
48913
2026-05-24T10:52:08Z
Haratal
3361
48914
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.'''
I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).'''
I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”.
I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i,
smrt3hxduogwik3j0rfozx5nv82c2fm
48915
48914
2026-05-24T10:52:24Z
Haratal
3361
48915
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.'''
I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).'''
I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”.
I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron,'''
6mspu9p2za6ibsviuexrsknqfu86csf
48916
48915
2026-05-24T10:52:37Z
Haratal
3361
48916
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.'''
I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).'''
I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”.
I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).'''
302cp5gjr4ymhtde4ibfrj153dn6p3f
48917
48916
2026-05-24T10:52:59Z
Haratal
3361
48917
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.'''
I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).'''
I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”.
I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).'''
I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak.
o38od3xibycmvqxt3ys8q1sjx56ehsj
48918
48917
2026-05-24T10:53:13Z
Haratal
3361
48918
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.'''
I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).'''
I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”.
I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).'''
I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep,'''
f8swu6f4ejym7haocaooe1pjmzyvh3z
48919
48918
2026-05-24T10:53:26Z
Haratal
3361
48919
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.'''
I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).'''
I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”.
I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).'''
I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i,'''
guzpov2r5kdc8nemokqkg6a5yzaccn7
48920
48919
2026-05-24T10:53:54Z
Haratal
3361
48920
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.'''
I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).'''
I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”.
I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).'''
I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay'''
r3679o3adzqi98u65eecckr3epr0b69
48921
48920
2026-05-24T10:54:29Z
Haratal
3361
48921
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.'''
I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).'''
I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”.
I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).'''
I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay'''
ijq6pshewdya2rncttt8jdwivvhzuhg
48922
48921
2026-05-24T10:54:54Z
Haratal
3361
48922
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.'''
I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).'''
I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”.
I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).'''
I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong'''
jw1dyevjhujn1ztyhtm4dbdqo90xo2a
48923
48922
2026-05-24T10:55:21Z
Haratal
3361
48923
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.'''
I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).'''
I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”.
I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).'''
I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.'''
22yhqtldnyh3rdd9555aqhpt9cm8ea8
48924
48923
2026-05-24T10:55:54Z
Haratal
3361
48924
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.'''
I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).'''
I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”.
I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).'''
I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.'''
I 1988 a mihecaan a pisingkiwan i, pakaala haca ci Biya to picoker no finawlan
05kwwdx8ez1z5bvc8zg03te2kcytyrt
48925
48924
2026-05-24T10:56:10Z
Haratal
3361
48925
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.'''
I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).'''
I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”.
I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).'''
I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.'''
I 1988 a mihecaan a pisingkiwan i, pakaala haca ci Biya to picoker no finawlan''', itiya i, caho ka paka'araw cingra to masamaanay a milifetay ato malidafoay.'''
5urtiynuisvyinheh8wcxytogn2tkes
48926
48925
2026-05-24T10:56:40Z
Haratal
3361
48926
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.'''
I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).'''
I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”.
I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).'''
I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.'''
I 1988 a mihecaan a pisingkiwan i, pakaala haca ci Biya to picoker no finawlan''', itiya i, caho ka paka'araw cingra to masamaanay a milifetay ato malidafoay.'''
Nawhani i 1989 a mihecaan, malitemoh nira koya cahoay ka'araw a demak o karawrawan no kicay ato karawrawan no siyakay,
dguykfqri79vof3erc0xp5xe65bwfch
48927
48926
2026-05-24T10:56:55Z
Haratal
3361
48927
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.'''
I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).'''
I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”.
I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).'''
I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.'''
I 1988 a mihecaan a pisingkiwan i, pakaala haca ci Biya to picoker no finawlan''', itiya i, caho ka paka'araw cingra to masamaanay a milifetay ato malidafoay.'''
Nawhani i 1989 a mihecaan, malitemoh nira koya cahoay ka'araw a demak o karawrawan no kicay ato karawrawan no siyakay, '''onian a karawrawan i, makari'ang cingira ato ya awaay ko 'epoc a laloma’ay a citodongay nira. Saday sato i,'''
qevjhqo1pqhlec34k9p1xqv05y68q68
48928
48927
2026-05-24T10:57:13Z
Haratal
3361
48928
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.'''
I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).'''
I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”.
I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).'''
I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.'''
I 1988 a mihecaan a pisingkiwan i, pakaala haca ci Biya to picoker no finawlan''', itiya i, caho ka paka'araw cingra to masamaanay a milifetay ato malidafoay.'''
Nawhani i 1989 a mihecaan, malitemoh nira koya cahoay ka'araw a demak o karawrawan no kicay ato karawrawan no siyakay, '''onian a karawrawan i, makari'ang cingira ato ya awaay ko 'epoc a laloma’ay a citodongay nira. Saday sato i, matongatongal ko ngiha' no finawlan to nikapakonira no singpo ato codad i kitakit no Kamiron.'''
67dni5ixwrendla87qy2v3qyk9iih12
48929
48928
2026-05-24T10:59:05Z
Haratal
3361
48929
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.'''
I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).'''
I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”.
I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).'''
I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.'''
I 1988 a mihecaan a pisingkiwan i, pakaala haca ci Biya to picoker no finawlan''', itiya i, caho ka paka'araw cingra to masamaanay a milifetay ato malidafoay.'''
Nawhani i 1989 a mihecaan, malitemoh nira koya cahoay ka'araw a demak o karawrawan no kicay ato karawrawan no siyakay, '''onian a karawrawan i, makari'ang cingira ato ya awaay ko 'epoc a laloma’ay a citodongay nira. Saday sato i, matongatongal ko ngiha' no finawlan to nikapakonira no singpo ato codad i kitakit no Kamiron. Ikor no nika-pakonira no singpo ato codad i, ’aloman ko mapasadakay a mi'esesay a singpo,'''
a9nfm79xfc5h5an2os9kwdoj02zxxf6
48930
48929
2026-05-24T10:59:19Z
Haratal
3361
48930
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.'''
I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).'''
I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”.
I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).'''
I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.'''
I 1988 a mihecaan a pisingkiwan i, pakaala haca ci Biya to picoker no finawlan''', itiya i, caho ka paka'araw cingra to masamaanay a milifetay ato malidafoay.'''
Nawhani i 1989 a mihecaan, malitemoh nira koya cahoay ka'araw a demak o karawrawan no kicay ato karawrawan no siyakay, '''onian a karawrawan i, makari'ang cingira ato ya awaay ko 'epoc a laloma’ay a citodongay nira. Saday sato i, matongatongal ko ngiha' no finawlan to nikapakonira no singpo ato codad i kitakit no Kamiron. Ikor no nika-pakonira no singpo ato codad i, ’aloman ko mapasadakay a mi'esesay a singpo, roma i macakat ko ’icel no pacoliay a cefang, saka sa’ayaway no 1990 a mihecaan,'''
hna23rqfuejv2i1bzqg2ng672zuu07s
48931
48930
2026-05-24T10:59:34Z
Haratal
3361
48931
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.'''
I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).'''
I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”.
I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).'''
I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.'''
I 1988 a mihecaan a pisingkiwan i, pakaala haca ci Biya to picoker no finawlan''', itiya i, caho ka paka'araw cingra to masamaanay a milifetay ato malidafoay.'''
Nawhani i 1989 a mihecaan, malitemoh nira koya cahoay ka'araw a demak o karawrawan no kicay ato karawrawan no siyakay, '''onian a karawrawan i, makari'ang cingira ato ya awaay ko 'epoc a laloma’ay a citodongay nira. Saday sato i, matongatongal ko ngiha' no finawlan to nikapakonira no singpo ato codad i kitakit no Kamiron. Ikor no nika-pakonira no singpo ato codad i, ’aloman ko mapasadakay a mi'esesay a singpo, roma i macakat ko ’icel no pacoliay a cefang, saka sa’ayaway no 1990 a mihecaan, sakangalefan ko demak no Kamiron, sararid sa a masadak ko kafodfodan no sofitay.'''
qoj2qwrw7la4k28gsp6z8qjispzuwfb
48932
48931
2026-05-24T10:59:53Z
Haratal
3361
48932
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.'''
I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).'''
I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”.
I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).'''
I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.'''
I 1988 a mihecaan a pisingkiwan i, pakaala haca ci Biya to picoker no finawlan''', itiya i, caho ka paka'araw cingra to masamaanay a milifetay ato malidafoay.'''
Nawhani i 1989 a mihecaan, malitemoh nira koya cahoay ka'araw a demak o karawrawan no kicay ato karawrawan no siyakay, '''onian a karawrawan i, makari'ang cingira ato ya awaay ko 'epoc a laloma’ay a citodongay nira. Saday sato i, matongatongal ko ngiha' no finawlan to nikapakonira no singpo ato codad i kitakit no Kamiron. Ikor no nika-pakonira no singpo ato codad i, ’aloman ko mapasadakay a mi'esesay a singpo, roma i macakat ko ’icel no pacoliay a cefang, saka sa’ayaway no 1990 a mihecaan, sakangalefan ko demak no Kamiron, sararid sa a masadak ko kafodfodan no sofitay. Mapa'ekel no ’icel no pacoliay a cefang i, saka miketon ci Biya a midemak to nikapakonira a pisingkiwan i 1992 a mihecaan.'''
m0k7vvsgte05h1dc8gtqwq01szni2la
48933
48932
2026-05-24T11:00:13Z
Haratal
3361
48933
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.'''
I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).'''
I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”.
I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).'''
I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.'''
I 1988 a mihecaan a pisingkiwan i, pakaala haca ci Biya to picoker no finawlan''', itiya i, caho ka paka'araw cingra to masamaanay a milifetay ato malidafoay.'''
Nawhani i 1989 a mihecaan, malitemoh nira koya cahoay ka'araw a demak o karawrawan no kicay ato karawrawan no siyakay, '''onian a karawrawan i, makari'ang cingira ato ya awaay ko 'epoc a laloma’ay a citodongay nira. Saday sato i, matongatongal ko ngiha' no finawlan to nikapakonira no singpo ato codad i kitakit no Kamiron. Ikor no nika-pakonira no singpo ato codad i, ’aloman ko mapasadakay a mi'esesay a singpo, roma i macakat ko ’icel no pacoliay a cefang, saka sa’ayaway no 1990 a mihecaan, sakangalefan ko demak no Kamiron, sararid sa a masadak ko kafodfodan no sofitay. Mapa'ekel no ’icel no pacoliay a cefang i, saka miketon ci Biya a midemak to nikapakonira a pisingkiwan i 1992 a mihecaan. 'Arawhani, pakalowid haca ci Biya tonini a pisingkiwan.'''
tro9niyjrdujqqqvimlzi90hvr3qrrf
48934
48933
2026-05-24T11:00:31Z
Haratal
3361
48934
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.'''
I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).'''
I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”.
I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).'''
I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.'''
I 1988 a mihecaan a pisingkiwan i, pakaala haca ci Biya to picoker no finawlan''', itiya i, caho ka paka'araw cingra to masamaanay a milifetay ato malidafoay.'''
Nawhani i 1989 a mihecaan, malitemoh nira koya cahoay ka'araw a demak o karawrawan no kicay ato karawrawan no siyakay, '''onian a karawrawan i, makari'ang cingira ato ya awaay ko 'epoc a laloma’ay a citodongay nira. Saday sato i, matongatongal ko ngiha' no finawlan to nikapakonira no singpo ato codad i kitakit no Kamiron. Ikor no nika-pakonira no singpo ato codad i, ’aloman ko mapasadakay a mi'esesay a singpo, roma i macakat ko ’icel no pacoliay a cefang, saka sa’ayaway no 1990 a mihecaan, sakangalefan ko demak no Kamiron, sararid sa a masadak ko kafodfodan no sofitay. Mapa'ekel no ’icel no pacoliay a cefang i, saka miketon ci Biya a midemak to nikapakonira a pisingkiwan i 1992 a mihecaan. 'Arawhani, pakalowid haca ci Biya tonini a pisingkiwan. Nawhani matena' sato ko mitapalay no singkiw no hekal,'''
4rsvp6swila9knjz1w0pp00qrl5f3ou
48935
48934
2026-05-24T11:00:52Z
Haratal
3361
48935
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.'''
I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).'''
I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”.
I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).'''
I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.'''
I 1988 a mihecaan a pisingkiwan i, pakaala haca ci Biya to picoker no finawlan''', itiya i, caho ka paka'araw cingra to masamaanay a milifetay ato malidafoay.'''
Nawhani i 1989 a mihecaan, malitemoh nira koya cahoay ka'araw a demak o karawrawan no kicay ato karawrawan no siyakay, '''onian a karawrawan i, makari'ang cingira ato ya awaay ko 'epoc a laloma’ay a citodongay nira. Saday sato i, matongatongal ko ngiha' no finawlan to nikapakonira no singpo ato codad i kitakit no Kamiron. Ikor no nika-pakonira no singpo ato codad i, ’aloman ko mapasadakay a mi'esesay a singpo, roma i macakat ko ’icel no pacoliay a cefang, saka sa’ayaway no 1990 a mihecaan, sakangalefan ko demak no Kamiron, sararid sa a masadak ko kafodfodan no sofitay. Mapa'ekel no ’icel no pacoliay a cefang i, saka miketon ci Biya a midemak to nikapakonira a pisingkiwan i 1992 a mihecaan. 'Arawhani, pakalowid haca ci Biya tonini a pisingkiwan. Nawhani matena' sato ko mitapalay no singkiw no hekal, mahinapec ko pacoliay to sakatodong no litos tonini a pisingkiw.'''
jqi9xvsjfee46t8aksj67ykz2lt1tql
48936
48935
2026-05-24T11:01:13Z
Haratal
3361
48936
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.'''
I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).'''
I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”.
I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).'''
I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.'''
I 1988 a mihecaan a pisingkiwan i, pakaala haca ci Biya to picoker no finawlan''', itiya i, caho ka paka'araw cingra to masamaanay a milifetay ato malidafoay.'''
Nawhani i 1989 a mihecaan, malitemoh nira koya cahoay ka'araw a demak o karawrawan no kicay ato karawrawan no siyakay, '''onian a karawrawan i, makari'ang cingira ato ya awaay ko 'epoc a laloma’ay a citodongay nira. Saday sato i, matongatongal ko ngiha' no finawlan to nikapakonira no singpo ato codad i kitakit no Kamiron. Ikor no nika-pakonira no singpo ato codad i, ’aloman ko mapasadakay a mi'esesay a singpo, roma i macakat ko ’icel no pacoliay a cefang, saka sa’ayaway no 1990 a mihecaan, sakangalefan ko demak no Kamiron, sararid sa a masadak ko kafodfodan no sofitay. Mapa'ekel no ’icel no pacoliay a cefang i, saka miketon ci Biya a midemak to nikapakonira a pisingkiwan i 1992 a mihecaan. 'Arawhani, pakalowid haca ci Biya tonini a pisingkiwan. Nawhani matena' sato ko mitapalay no singkiw no hekal, mahinapec ko pacoliay to sakatodong no litos tonini a pisingkiw. Nikawrira, nawhani ’aloman ko mikihatiyaay to pisingkiw a pacoliay a cefang,'''
3n984yns9rdvn6knhvi0s9t2mx8nzu4
48937
48936
2026-05-24T11:01:30Z
Haratal
3361
48937
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.'''
I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).'''
I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”.
I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).'''
I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.'''
I 1988 a mihecaan a pisingkiwan i, pakaala haca ci Biya to picoker no finawlan''', itiya i, caho ka paka'araw cingra to masamaanay a milifetay ato malidafoay.'''
Nawhani i 1989 a mihecaan, malitemoh nira koya cahoay ka'araw a demak o karawrawan no kicay ato karawrawan no siyakay, '''onian a karawrawan i, makari'ang cingira ato ya awaay ko 'epoc a laloma’ay a citodongay nira. Saday sato i, matongatongal ko ngiha' no finawlan to nikapakonira no singpo ato codad i kitakit no Kamiron. Ikor no nika-pakonira no singpo ato codad i, ’aloman ko mapasadakay a mi'esesay a singpo, roma i macakat ko ’icel no pacoliay a cefang, saka sa’ayaway no 1990 a mihecaan, sakangalefan ko demak no Kamiron, sararid sa a masadak ko kafodfodan no sofitay. Mapa'ekel no ’icel no pacoliay a cefang i, saka miketon ci Biya a midemak to nikapakonira a pisingkiwan i 1992 a mihecaan. 'Arawhani, pakalowid haca ci Biya tonini a pisingkiwan. Nawhani matena' sato ko mitapalay no singkiw no hekal, mahinapec ko pacoliay to sakatodong no litos tonini a pisingkiw. Nikawrira, nawhani ’aloman ko mikihatiyaay to pisingkiw a pacoliay a cefang, tangasa i 32 ko kasafelaw, onini ko sakaliwasak no litos.'''
k93bmv5gq8zb72m1kqaflw1ja461z1j
48938
48937
2026-05-24T11:01:45Z
Haratal
3361
48938
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.'''
I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).'''
I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”.
I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).'''
I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.'''
I 1988 a mihecaan a pisingkiwan i, pakaala haca ci Biya to picoker no finawlan''', itiya i, caho ka paka'araw cingra to masamaanay a milifetay ato malidafoay.'''
Nawhani i 1989 a mihecaan, malitemoh nira koya cahoay ka'araw a demak o karawrawan no kicay ato karawrawan no siyakay, '''onian a karawrawan i, makari'ang cingira ato ya awaay ko 'epoc a laloma’ay a citodongay nira. Saday sato i, matongatongal ko ngiha' no finawlan to nikapakonira no singpo ato codad i kitakit no Kamiron. Ikor no nika-pakonira no singpo ato codad i, ’aloman ko mapasadakay a mi'esesay a singpo, roma i macakat ko ’icel no pacoliay a cefang, saka sa’ayaway no 1990 a mihecaan, sakangalefan ko demak no Kamiron, sararid sa a masadak ko kafodfodan no sofitay. Mapa'ekel no ’icel no pacoliay a cefang i, saka miketon ci Biya a midemak to nikapakonira a pisingkiwan i 1992 a mihecaan. 'Arawhani, pakalowid haca ci Biya tonini a pisingkiwan. Nawhani matena' sato ko mitapalay no singkiw no hekal, mahinapec ko pacoliay to sakatodong no litos tonini a pisingkiw. Nikawrira, nawhani ’aloman ko mikihatiyaay to pisingkiw a pacoliay a cefang, tangasa i 32 ko kasafelaw, onini ko sakaliwasak no litos. O heci no pisingkiwan i, pakaala ko RDPC a cefang to 89 a kamaro’an i kalomaocan,'''
2balgg9auq008yqujcp9ck2zk304dj8
48939
48938
2026-05-24T11:02:02Z
Haratal
3361
48939
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.'''
I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).'''
I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”.
I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).'''
I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.'''
I 1988 a mihecaan a pisingkiwan i, pakaala haca ci Biya to picoker no finawlan''', itiya i, caho ka paka'araw cingra to masamaanay a milifetay ato malidafoay.'''
Nawhani i 1989 a mihecaan, malitemoh nira koya cahoay ka'araw a demak o karawrawan no kicay ato karawrawan no siyakay, '''onian a karawrawan i, makari'ang cingira ato ya awaay ko 'epoc a laloma’ay a citodongay nira. Saday sato i, matongatongal ko ngiha' no finawlan to nikapakonira no singpo ato codad i kitakit no Kamiron. Ikor no nika-pakonira no singpo ato codad i, ’aloman ko mapasadakay a mi'esesay a singpo, roma i macakat ko ’icel no pacoliay a cefang, saka sa’ayaway no 1990 a mihecaan, sakangalefan ko demak no Kamiron, sararid sa a masadak ko kafodfodan no sofitay. Mapa'ekel no ’icel no pacoliay a cefang i, saka miketon ci Biya a midemak to nikapakonira a pisingkiwan i 1992 a mihecaan. 'Arawhani, pakalowid haca ci Biya tonini a pisingkiwan. Nawhani matena' sato ko mitapalay no singkiw no hekal, mahinapec ko pacoliay to sakatodong no litos tonini a pisingkiw. Nikawrira, nawhani ’aloman ko mikihatiyaay to pisingkiw a pacoliay a cefang, tangasa i 32 ko kasafelaw, onini ko sakaliwasak no litos. O heci no pisingkiwan i, pakaala ko RDPC a cefang to 89 a kamaro’an i kalomaocan, saka paci’ci sa a mapulong a mikowan to kitakit cingra ato ya pacoliay a cefang (ya pakaalaay to 65 a kamaro’an).'''
6ftnb15avsongu3luvwv35laoqv6eyp
48940
48939
2026-05-24T11:02:20Z
Haratal
3361
48940
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.'''
I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).'''
I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”.
I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).'''
I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.'''
I 1988 a mihecaan a pisingkiwan i, pakaala haca ci Biya to picoker no finawlan''', itiya i, caho ka paka'araw cingra to masamaanay a milifetay ato malidafoay.'''
Nawhani i 1989 a mihecaan, malitemoh nira koya cahoay ka'araw a demak o karawrawan no kicay ato karawrawan no siyakay, '''onian a karawrawan i, makari'ang cingira ato ya awaay ko 'epoc a laloma’ay a citodongay nira. Saday sato i, matongatongal ko ngiha' no finawlan to nikapakonira no singpo ato codad i kitakit no Kamiron. Ikor no nika-pakonira no singpo ato codad i, ’aloman ko mapasadakay a mi'esesay a singpo, roma i macakat ko ’icel no pacoliay a cefang, saka sa’ayaway no 1990 a mihecaan, sakangalefan ko demak no Kamiron, sararid sa a masadak ko kafodfodan no sofitay. Mapa'ekel no ’icel no pacoliay a cefang i, saka miketon ci Biya a midemak to nikapakonira a pisingkiwan i 1992 a mihecaan. 'Arawhani, pakalowid haca ci Biya tonini a pisingkiwan. Nawhani matena' sato ko mitapalay no singkiw no hekal, mahinapec ko pacoliay to sakatodong no litos tonini a pisingkiw. Nikawrira, nawhani ’aloman ko mikihatiyaay to pisingkiw a pacoliay a cefang, tangasa i 32 ko kasafelaw, onini ko sakaliwasak no litos. O heci no pisingkiwan i, pakaala ko RDPC a cefang to 89 a kamaro’an i kalomaocan, saka paci’ci sa a mapulong a mikowan to kitakit cingra ato ya pacoliay a cefang (ya pakaalaay to 65 a kamaro’an). Pakayra to nipadangan no Falanse a pafeli i cingraan to pacoliay i 1997 a mihecaan,'''
n1a7jb3621mf5tgw21ene5ojf27y31p
48941
48940
2026-05-24T11:02:34Z
Haratal
3361
48941
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.'''
I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).'''
I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”.
I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).'''
I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.'''
I 1988 a mihecaan a pisingkiwan i, pakaala haca ci Biya to picoker no finawlan''', itiya i, caho ka paka'araw cingra to masamaanay a milifetay ato malidafoay.'''
Nawhani i 1989 a mihecaan, malitemoh nira koya cahoay ka'araw a demak o karawrawan no kicay ato karawrawan no siyakay, '''onian a karawrawan i, makari'ang cingira ato ya awaay ko 'epoc a laloma’ay a citodongay nira. Saday sato i, matongatongal ko ngiha' no finawlan to nikapakonira no singpo ato codad i kitakit no Kamiron. Ikor no nika-pakonira no singpo ato codad i, ’aloman ko mapasadakay a mi'esesay a singpo, roma i macakat ko ’icel no pacoliay a cefang, saka sa’ayaway no 1990 a mihecaan, sakangalefan ko demak no Kamiron, sararid sa a masadak ko kafodfodan no sofitay. Mapa'ekel no ’icel no pacoliay a cefang i, saka miketon ci Biya a midemak to nikapakonira a pisingkiwan i 1992 a mihecaan. 'Arawhani, pakalowid haca ci Biya tonini a pisingkiwan. Nawhani matena' sato ko mitapalay no singkiw no hekal, mahinapec ko pacoliay to sakatodong no litos tonini a pisingkiw. Nikawrira, nawhani ’aloman ko mikihatiyaay to pisingkiw a pacoliay a cefang, tangasa i 32 ko kasafelaw, onini ko sakaliwasak no litos. O heci no pisingkiwan i, pakaala ko RDPC a cefang to 89 a kamaro’an i kalomaocan, saka paci’ci sa a mapulong a mikowan to kitakit cingra ato ya pacoliay a cefang (ya pakaalaay to 65 a kamaro’an). Pakayra to nipadangan no Falanse a pafeli i cingraan to pacoliay i 1997 a mihecaan, mihamotod ci Biya tonini nani Falanseay a pacoliay a malidafoay,'''
26wod6k6i4ih01v6midy1cshomr8435
48942
48941
2026-05-24T11:02:47Z
Haratal
3361
48942
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.'''
I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).'''
I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”.
I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).'''
I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.'''
I 1988 a mihecaan a pisingkiwan i, pakaala haca ci Biya to picoker no finawlan''', itiya i, caho ka paka'araw cingra to masamaanay a milifetay ato malidafoay.'''
Nawhani i 1989 a mihecaan, malitemoh nira koya cahoay ka'araw a demak o karawrawan no kicay ato karawrawan no siyakay, '''onian a karawrawan i, makari'ang cingira ato ya awaay ko 'epoc a laloma’ay a citodongay nira. Saday sato i, matongatongal ko ngiha' no finawlan to nikapakonira no singpo ato codad i kitakit no Kamiron. Ikor no nika-pakonira no singpo ato codad i, ’aloman ko mapasadakay a mi'esesay a singpo, roma i macakat ko ’icel no pacoliay a cefang, saka sa’ayaway no 1990 a mihecaan, sakangalefan ko demak no Kamiron, sararid sa a masadak ko kafodfodan no sofitay. Mapa'ekel no ’icel no pacoliay a cefang i, saka miketon ci Biya a midemak to nikapakonira a pisingkiwan i 1992 a mihecaan. 'Arawhani, pakalowid haca ci Biya tonini a pisingkiwan. Nawhani matena' sato ko mitapalay no singkiw no hekal, mahinapec ko pacoliay to sakatodong no litos tonini a pisingkiw. Nikawrira, nawhani ’aloman ko mikihatiyaay to pisingkiw a pacoliay a cefang, tangasa i 32 ko kasafelaw, onini ko sakaliwasak no litos. O heci no pisingkiwan i, pakaala ko RDPC a cefang to 89 a kamaro’an i kalomaocan, saka paci’ci sa a mapulong a mikowan to kitakit cingra ato ya pacoliay a cefang (ya pakaalaay to 65 a kamaro’an). Pakayra to nipadangan no Falanse a pafeli i cingraan to pacoliay i 1997 a mihecaan, mihamotod ci Biya tonini nani Falanseay a pacoliay a malidafoay, saka pakaala cingra to sa’alomanay a kamaro’an i kalomaocan,'''
ipsvjpwfjq8waquhu096laqwzxbaleo
48943
48942
2026-05-24T11:03:03Z
Haratal
3361
48943
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Flag_of_Cameroon.svg|縮圖|Flag of Cameroon]]
==Takaray Sowal(概要)==
Kamiron Kapolongan Kitakit (喀麥隆共和國; Faransu a sowal: République du Cameroun;Ikiris a sowal: Republic of Cameroon), itiraay i saka’etip no sasifo’an no Afrika, o Cecaay Faco no Sieci a kitakit(單一制; Ikiris a sowal: unitary state. Isaka’etipan malafiyway ato Nayciliya, i saka’amis no sakawalian ato kawali malafiyaw ato Cate ato Sifo’ay-Afrika Kapolongan kitakit, Ii saktimol malafiyaw ato Sifo’ay-Konis-Cikiw Cineya, Kapon ato Konko Kapolongan kitakit. O lilis no riyar mingataay to Pangni-Kihaw(邦尼灣;Ikiris a sowal: Bight of Bonny anoca 比亞法拉灣; Ikiris a sowal:Bight of Biafra), onini a kihaw i,o cecay a pecih no Cineiya-Kihaw ato malaliting ato Tasiyang-Riyar.
O Kamiron masasiromaay ko sera atop pala, orasaka, adihay ko kasasiromaroma no ponka, pacimir han to to”mamangay Afrika”, o pitapalan ira ko kihaw a lilisa no riyar,tafotafokan, lotolotokan, kilakilangan ato Fa’edetay-rengorengoasan.
[[Faylo:Location_Cameroon_AU_Africa.svg|縮圖|Location Cameroon AU Africa]]
O sa’akawangay tokos i katimo no saka’etip o Kamiron Cilamalay-pocok, o tokay ira ko Toala,Yaente ato Karuwa,. I laloma’ nona kitakit ira ko cisafaw to 200 ko finacadan ato sowal. O Ikiris ato Frasu a sowal koni sifo a sowal.
== Likisi ==
O saharakatay a maro'ay a finacadan i Kamiron i, o Pikemi a tamdaw no niyaro' no Peka. '''O sa’ayaway a tatapangan no somowalay to sowal no Panto a finacadan i, itiraay i takalaway a pala no Kamiron. Nikawrira, i 'ayaw no Yoropa a tamdaw a midefong i, mafolaway to ko sa'alomanay nona Panto a tamdaw. Tahira i 1884 a mihecaan, o Honti no Toala ko sa’aci’icelay a honti nani Afrikaay a pala itini i Kamiron. I'ayaw ho i 1472 a mihecaan, nani Yoropaay a palonanay no Portugal, misatapang to a talahekal i lilis no riyar no Kamiron. O ngangan no Kamiron i, o nai ciafaray a tarawadaw no Woli, o "Rio de Camarões" ko pipangangan tona tarawadaw itiya ho. Satapang i 1520 a mihecaan, miteka a malali'aca ato Portugal to walic no ’eco, congliyio ato waneng. Tona mihecaan, caay kacomahad ko pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak. Tahira i 1820 a mihecaan, oya pipali'aca to kohetingay a tamdaw a malakoli a demak i, miteka a matatood a macomahad itini i Kamiron. Tahira to i 1840 a mihecaan, sakapito a folad saka mo'etep a romi'ad, masasitilid o Honti no Toala ato Inkiris to rikec no sapilalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. O papahecaden tona demak i, itini i 1865 a mihecaan ko Amirika, i 1888 a mihecaan ko Parasil, ta milalang to pipali'aca to tamdaw ato sapifades. Nani 1868 a mihecaan a miteka, nawhani misatapang ko Woermann a kaysya no Hamburg a patireng to cipaay a patiyamay itini i cepo' no ’Alo no Wori, saka ’aloman ’aloman sato ko Germany a tamdaw a tayni i Kamiron. Itini i 1884 a mihecaan, sakapito a folad, saka safaw sepat a romi'ad, malaaocoran ci Kositapo Nahetikal a hakasi, o Conlinse no Germany, mapolong ato Honti ci Lotopo Toala, mahakelong to kasaniyaniyaro' a kakitaan no Kamiron a masasitilid to rikec no sapidipot. Itini a paka'fana' to Kamiron a mala o misimawan a pala no Germany, kaorira o so'elinay i, o sakowan a pala no Germany i papota no kitakit. Itini i 1911 a mihecaan, pakayni i masasitilid no Germany ato France to "Moroko-Kongo a Rikec"(o nicowatan a pala no France i, mapakelac to Germany), mipalakakahad ko Germany to nicowatan a pala i sifo' no Africa, mala fa'lohay a Kamiron a kitakit. Kirami ya pakaalaay ko Germany a ma'emin i, caay katenes i, pakayni i Fansay a Rikec, ta ma'emin a mahedaw to. Itini i Sakacecay a Kalalood no Hekal, ya ma'edemay ko pikowan to nika'osian ato nikahian a hitay no Germany no sapisimaw to nicowatan a pala i, tosa aca a mihecaan ko pikamaro' nangra itini i Kamiron. Itini i 1919 a mihecaan a mipatopa to "Fansay a Rikec" i, talacowa pakaala ko Kamiron to cecayay a aro'an no citodongay itini i Lekatep no Kasakitakit, kirami matorod ho no Ingkolis ato France ko aro'an nira. Caay katenes, oya makelac ko sepat no kalilima no pala no Kamiron, makowanen no France, oya sato osaw a pala i, malilam no Ingkolis. Maharek ko Sakatusa a Kalalood no Hekal i, oya mapalilam no Ingkolis ato France ko pala no kitakit i, matorod sato no Linhoko. O harateng no Linhoko i, o nika mangalay a minirnir ko Kamiron to siikeday a sakowan. Nikaorira nani itiya sato tahira i 1957 a mihecaan i, masasifod ko demak no kitakit i Kamiron, oya nikowanan no France a pala i, parariday a milikapo to sasiikedaw. Saikoray sato, i 1957 a mihecaan sakalima a folad sakamo’tep a romi’ad, mapatireng ci André-Marie Mbida a malacungtung.'''
=== O kasiikedan to nani nikowanan no roma a kitakit. ===
I 1960 a mihecaan a sakacecay a folad a sakacecay a romi’ad, malepon to ko i nipatorodan no Linhoko a katatelekan to nikowanan no France a pala no Kamiron, '''militos ko polong no finawlan to pisiikid to nisakowan no France, ta panganganen to “Kamiron Kunhoku”. Roma sato i, malecad ko i nisakowan no Ingkolis a polong no finawlan a militos: o i no ka’amisay a finawlan i, miketon to pitateko to Nigeria, o i no katimolay a finawlan i, miketon to pitateko to Kamiron (i 1961 a mihecaan a sakamo’tep a folad a sakacecay a romi’ad), ta falicen ko ngangan no kitakit to “Kamiron Patatekoan kitakit”. Tangasa i 1984 a mihecaan i, miliyaw haca a mafalic ko ngangan no kitaki to “Kamiron kapolongan kitakit." Onian ko lalengawan no sowal, sakatatosaay ko sowal no kitakit to no Ingkolis ato no France a sowal i aniniay.'''
I kaikor no pisiiked no Kamiron i, '''ci Ahmadou Ahidjo o Fula a tamdaw ko mipatirengay to no katalawan a satekeday a pikowan, mipa’ekel to maliyangay a mapolong. Tona pikowanan ni Ahidjo a romi'ad i, pakayra to nipadang no komong no France, sapirahaday to sakatanetek no pikowan ningra, caay pitolas ko kacernohan a pipa'ekel. I 1966 a mihecaan sakasiwa a folad sakacecay a romi'ad i, mapatireng ko lekatep no finawlan no Kamiron, o “Union Nationale Camerounaise” (UNC) ko ngangan, to ikor nani 1985 a mihecaan i, mafalic ko ngangan to no demak no finawlan no Kamiron “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC).'''
I 1972 a mihecaan i, pakayni i nipifalican no Kamiron i, oya naitiyaay a “Patatekoan kitakit” i, mafalic to masacecayay a “kapolongan kitakit”.
I 1982 a mihecaan safaw cacay a folad sakaenem a romi'ad i, '''maepoday ci Ahidjo Cungtung, ya ci Paul Biya (o cungli no sifo no sa’ayaw) ko malafa'elohay a tapang no kitakit no Kamiron, ato mala kakeridan no ya misacecayay a lekatep no finawlan no Kamiron (UNC).'''
I 1984 a mihecaan i, pakaala ci Biya to picoker no polong no finawlan, tamipeleng haca cingira toya sakafodfodaw a demak. '''To ikor sato, i napatirengan a fa'elohay a misacecayay a lekatep, o “Cameroon People’s Democratic Movement” (RDPC) i, cifaloco'ay ci Biya a mareko ko kalalenan no siyakay ato nikapolongan a pikowan i polong no kitakit no Kamiron.'''
I 1988 a mihecaan a pisingkiwan i, pakaala haca ci Biya to picoker no finawlan''', itiya i, caho ka paka'araw cingra to masamaanay a milifetay ato malidafoay.'''
Nawhani i 1989 a mihecaan, malitemoh nira koya cahoay ka'araw a demak o karawrawan no kicay ato karawrawan no siyakay, '''onian a karawrawan i, makari'ang cingira ato ya awaay ko 'epoc a laloma’ay a citodongay nira. Saday sato i, matongatongal ko ngiha' no finawlan to nikapakonira no singpo ato codad i kitakit no Kamiron. Ikor no nika-pakonira no singpo ato codad i, ’aloman ko mapasadakay a mi'esesay a singpo, roma i macakat ko ’icel no pacoliay a cefang, saka sa’ayaway no 1990 a mihecaan, sakangalefan ko demak no Kamiron, sararid sa a masadak ko kafodfodan no sofitay. Mapa'ekel no ’icel no pacoliay a cefang i, saka miketon ci Biya a midemak to nikapakonira a pisingkiwan i 1992 a mihecaan. 'Arawhani, pakalowid haca ci Biya tonini a pisingkiwan. Nawhani matena' sato ko mitapalay no singkiw no hekal, mahinapec ko pacoliay to sakatodong no litos tonini a pisingkiw. Nikawrira, nawhani ’aloman ko mikihatiyaay to pisingkiw a pacoliay a cefang, tangasa i 32 ko kasafelaw, onini ko sakaliwasak no litos. O heci no pisingkiwan i, pakaala ko RDPC a cefang to 89 a kamaro’an i kalomaocan, saka paci’ci sa a mapulong a mikowan to kitakit cingra ato ya pacoliay a cefang (ya pakaalaay to 65 a kamaro’an). Pakayra to nipadangan no Falanse a pafeli i cingraan to pacoliay i 1997 a mihecaan, mihamotod ci Biya tonini nani Falanseay a pacoliay a malidafoay, saka pakaala cingra to sa’alomanay a kamaro’an i kalomaocan, laheci sato cingra a miliyaw a pakaala to pisingkiwan.'''
dlzu0emh7dh66dvuxyudtkoscdlgqy1