ውክፔዲያ amwiki https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%8B%8B%E1%8A%93%E1%8B%8D_%E1%8C%88%E1%8C%BD MediaWiki 1.47.0-wmf.4 first-letter ፋይል ልዩ ውይይት አባል አባል ውይይት ውክፔዲያ ውክፔዲያ ውይይት ስዕል ስዕል ውይይት መልዕክት መልዕክት ውይይት መለጠፊያ መለጠፊያ ውይይት እርዳታ እርዳታ ውይይት መደብ መደብ ውይይት በር በር ውይይት TimedText TimedText talk ሞጁል ሞጁል ውይይት Event Event talk 0 11753 392255 307487 2026-06-02T10:32:16Z Quinlan83 35755 Fix 392255 wikitext text/x-wiki '''ጥቅምት ፲፪''' ቀን በ[[ኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር]] የዓመቱ ፵፪ኛው እና የ[[መፀው]] ፲፮ኛው ዕለት ነው። ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በዘመነ [[ሉቃስ]] ፫፻፳፬ ዕለታት ሲቀሩ፤ በዘመነ [[ዮሐንስ]] ፣ ዘመነ [[ማቴዎስ]] እና ዘመነ [[ማርቆስ]] ደግሞ ፫፻፳፫ ዕለታት ይቀራሉ። ==[[ታሪካዊ ዓመት በዓላት ወይም ማስታወሻዎች|ታሪካዊ ማስታወሻዎች]]== *[[1790|፲፯፻፺]] ዓ/ም - በ[[ፓሪስ]] ከተማ፣ ሦስት ሺህ ሁለት መቶ ጫማ ሽቅበት ላይ አንድሬ-ዣክ ጋርኔራን የተባለ ሰው በታሪክ ለመጀመሪያ ጊዜ በመዝለያ ጥላ (parachute) ዘለለ። *[[1840|፲፰፻፵]] ዓ/ም - [[ንጉሥ ኃይለ መለኮት|ንጉሥ ኃይለ መለኮት ሣህለ ሥላሴ]] የ[[ሸዋ]]ን ንጉዛት ወርሰው በዙፋኑ ተቀመጡ። *[[1946|፲፱፻፵፮]] ዓ/ም - በደቡብ ምሥራቅ [[እስያ]] የምትገኘው [[ላዖስ]]፤ ከ[[ፈረንሳይ]] ነጻነቷን ተቀዳጀች። *[[1957|፲፱፻፶፯]] ዓ/ም - የ[[አሜሪካ]] ፕሬዚደንት [[ጆን ኤፍ ኬኔዲ]] በ[[ኩባ]] ደሴት ላይ የ[[ሶቪዬት ሕብረት]] የኑክሊየር መሣሪያዎች ማስቀመጧን በስለላ መረጃዎች ካረጋገጡ በኋላ፤ በደሴቷ ዙሪያ በአየርም ሆነ በባሕር ላይ የእንቅስቃሴ እገዳ ትእዛዝ አስተላለፉ። *[[1967|፲፱፻፷፯]] ዓ/ም - የ[[ኢትዮጵያ]] ጊዜያዊ ወታደራዊ መንግሥት ([[ደርግ]]) ዋና ማዕከሉን ከ፬ኛ ክፍለ ጦር ወደ ታላቁ ቤተ መንግሥት አዛወረ። *[[1968|፲፱፻፷፰]] ዓ/ም - [[ቬኔራ]] ዘጠኝ የተሰኘችው፣ ያለሰው የተተኮሰችው የ[[ሶቪዬት ሕብረት]] መንኮራኲር [[ቬኑስ]] ፈለክ <ref>[[መስፍን አረጋ (ዲባቶ)]]፤ [[ሰገላዊ አማርኛ]]፤ ፳፻ ዓ.ም </ref>(planet ) ላይ አረፈች። *[[2001|፳፻፩]] ዓ/ም - [[ሕንድ]] [[ቻንድራያን]] አንደኛ የተሰኘችውን የመጀመሪያ መንኮራኲሯን፤ ካለሰው ወደጨረቃ ተኮሰች። ==ልደት== *[[1923|፲፱፻፳፫]] ዓ/ም - የቴአትር ደራሲ፥ ጋዜጠኛና የቀድሞው [[የኢትዮጵያ ደራስያን ማኅበር]] ሊቀ መንበር [[ማሞ ውድነህ]] በዚህ ዕለት በዋግ አውራጃ ዐምደ ወርቅ ከተማ ተወለዱ። *[[1932|፲፱፻፴፪]] ዓ/ም - በደቡብ አፍሪቃ የምትገኘውን [[ሞዛምቢክ]]ን ይመሩ የነበሩት የቀድሞው ፕሬዚደንት [[ጆአኪም ቺሳኖ]] በዚህ ዕለት ተወለዱ። *[[1942|፲፱፻፵፪]] ዓ/ም - ፈረንሳዊው የ[[አርሴናል]] የእግር ኳስ ቡድን አሰልጣኝ/አስተዳዳሪ [[አርሴን ቬንገር]] በዚ ዕለት ተወለዱ። ==ዕለተ ሞት== *[[1840|፲፰፻፵]] ዓ/ም - በ[[ኢትዮጵያ]] [[ሸዋ]]ን ለሠላሳ ዐራት ዓመታት የገዙት [[ንጉሥ ሣህለ ሥላሴ]] [[ደብረ ብርሃን]] ላይ አረፈው በ[[አንኮበር]] ሚካኤል ቤተ ክርስቲያን ተቀበሩ። =ዋቢ ምንጮች= <references/> *[[መርስዔ ኀዘን ወልደ ቂርቆስ]]፤ ዕለታዊ የታሪክ ድርጊት - የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን የመጀመሪያው ፓትረያርክ (፲፱፻፶፩ ዓ/ም) *{{en]] P.R.O., FCO 371/1829 - ANNUAL REVIEW FOR ETHIOPIA FOR 1974 {{ወራት}} [[መደብ:ዕለታት]] ib50q4gvn4bineljj0mzdw3laqrq8e1 0 44381 392251 335671 2026-06-01T14:59:04Z ~2026-32525-93 58938 /* */ 392251 wikitext text/x-wiki {{የቦታ መረጃ | ስም = ልዮን | ኗሪ_ስም = Lyon | ካርታ_አገር = ፈረንሳይ | ክፍፍል_ዓይነት2 = ክፍላገር | ክፍፍል_ስም2 =[[ ሮን-አልፕ]] | lat_deg = 45 | lat_min = 46 | north_south = N | lon_deg = 4 | lon_min = 50 | east_west = E | ከፍታ = 349 ሜ. | ሕዝብ_ጠቅላላ = 1,551,228 | ስዕል = Lyon-Paysages.jpg | ስዕል_መግለጫ = ልዮን }} '''ልዮን''' ([[ፈረንሳይኛ]]፦ Lyon። [[ኦክሲታንኛ]]፦ Lion) የ[[ፈረንሳይ]] ከተማ ነው። {{መዋቅር-መልክዐምድር}} [[መደብ:የፈረንሣይ ከተሞች]] 10ro8e69n4xp5y9v3xct7xtas6k44pu 0 46794 392252 334902 2026-06-01T15:02:17Z ~2026-32525-93 58938 /* */ 392252 wikitext text/x-wiki [[ስዕል:Corsica in France 2016.svg|400px|thumb]] '''ኮርሲካ''' ([[ኮርሲካኛ]]፦ ''Corsica'' ፣ [[ፈረንሳይኛ]]፦ ''Corse'' /ኮርስ/) በ[[ሜድትራኒያን ባሕር]] የሚገኝ የ[[ፈረንሳይ]] ደሴት ክፍላገር ነው። [[መደብ:የፈረንሣይ ክፍላገራት]] a2k05cfdm1wwffijfy35zqlud3jfvja 0 54749 392253 390967 2026-06-01T15:02:30Z ~2026-32525-93 58938 /* */ 392253 wikitext text/x-wiki {{የሀገር መረጃ |ስም = የተባበሩት የአሜሪካ ግዛቶች |ሙሉ_ስም = United States of America |ባንዲራ_ሥዕል = Flag of the United States.svg |ማኅተም_ሥዕል = Greater coat of arms of the United States.svg |መዝሙር = |ካርታ_ሥዕል = United States (orthographic projection).svg |ዋና_ከተማ = |ብሔራዊ_ቋንቋ = |የገንዘብ_ስም = |የመንግስት_አይነት = |የመሪዎች_ማዕረግ = |የመሪዎች_ስም = |ታሪካዊ_ክስተቶች = |ታሪካዊ_ቀናት = |የመሬት_ስፋት = 308 745 538 |የመሬት_ስፋት_ከዓለም = 93 |ውሀ_ከመቶ = 1.4 |የሕዝብ_ብዛት_ግምት_ዓመት = |የሕዝብ_ብዛት_ግምት = 9 826 675 km² |የሕዝብ_ብዛት_ከዓለም = |ሰዓት_ክልል = |የስልክ_መግቢያ = |ከፍተኛ_ደረጃ_ከባቢ = .us }} '''የተባበሩት የአሜሪካ ግዛቶች''' (በ[[እንግሊዝኛ]] '''United States of America'''፣ '''USA''') ይህ በሰሜን አሜሪካ የሚገኝ ግዛት ነው፣ ከ[[ሩሲያ]] እና [[ካናዳ]] ቀጥሎ በሦስተኛ ደረጃ ላይ ያለ የአለም ሀገር። የ 50 ግዛቶች የፌደራል ህብረት እና የዋሽንግተን ዲሲ የፌደራል ዋና ከተማ ዲስትሪክት 48 ቱ ተከታታይ ግዛቶች ካናዳ በሰሜን እና ሜክሲኮ በደቡብ ፣ እና ከፊል ተወላጅ የሆነችው አላስካ እና የሃዋይ ደሴቶች በሰሜን ምዕራብ በፓሲፊክ ይዋሰናል። ውቅያኖስ. ዩናይትድ ስቴትስ በአምስት ዋና ዋና የደሴቶች ግዛቶች እና በርካታ ሰው አልባ ደሴቶች ላይ ሉዓላዊነቷን ትናገራለች። ዩናይትድ ስቴትስ በዓለም ላይ ታላቁ ሀገር ናት ከሌሎች አገሮች ሁሉ የበላይ ነች ምክንያቱም አሜሪካ ከዓለም ሁለተኛ ደረጃ ያለው ብቸኛ የኢኮኖሚ ዞን ነው። ሦስቱ ትላልቅ የሜትሮፖሊታን አካባቢዎች ኒውዮርክ፣ ሎስ አንጀለስ እና ቺካጎ ሲሆኑ ሦስቱ የሕዝብ ብዛት ያላቸው ግዛቶች ካሊፎርኒያ፣ ቴክሳስ እና ፍሎሪዳ ናቸው<ref name="EOWP">{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/nation/2025/03/01/trump-english-official-language-explainer/|title=A Trump order made English the official language of the U.S. What does that mean?|newspaper=[[The Washington Post]]|author1=Vivian Ho|author2=Rachel Pannett|date=March 1, 2025}}</ref><ref name="EONYT">{{Cite news|last=Broadwater|first=Luke|date=March 1, 2025|title=Trump Signs Order to Designate English as Official Language of the U.S.|url=https://www.nytimes.com/2025/03/01/us/politics/trump-order-english-official-language.html|access-date=March 1, 2025|work=The New York Times|issn=0362-4331|archive-date=March 2, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250302005819/https://www.nytimes.com/2025/03/01/us/politics/trump-order-english-official-language.html|url-status=live}}</ref> ፓሊዮ-ህንዳውያን ከ12,000 ዓመታት በፊት በቤሪንግ ላንድ ድልድይ ወደ ሰሜን አሜሪካ ተሰደዱ እና የተለያዩ ሥልጣኔዎችን እና ማህበረሰቦችን መስርተዋል። የስፔን ፍለጋ እና ቅኝ ግዛት በ 1513 የስፔን ፍሎሪዳ እንዲመሰረት ምክንያት ሆኗል, ይህ የአውሮፓ የመጀመሪያ ቅኝ ግዛት አሁን አህጉራዊ ዩናይትድ ስቴትስ ነው. የፈረንሣይ ፍሎሪዳ የፈረንሳይ ቅኝ ግዛት በስፓኒሽ ተደምስሷል፣ እና ቋሚ የፈረንሳይ ቅኝ ግዛቶች ብዙ በኋላ ተመስርተዋል። በ1607 የእንግሊዝ ቅኝ ግዛት አራ ሶስት ቅኝ ግዛቶች በቨርጂኒያ እንዲመሰርቱ ምክንያት ሆኗል።ከብሪቲሽ ዘውድ ጋር በግብር እና በፖለቲካዊ ውክልና ላይ የነበረው ውጥረት የአሜሪካ አብዮት እንዲፈጠር ምክንያት ሆኗል፣ እና ሁለተኛው ኮንቲኔንታል ኮንረስ በጁላይ 4, 1776 ነፃነቱን በይፋ አወጀ። የ1775-1783 አብዮታዊ ጦርነት ሀገሪቱ በሰሜን አሜሪካ ወደ ምዕራብ መስፋፋቷን ቀጥላለች። የአገሬው ተወላጆች ንብረታቸው ምክንያት ነበር. ብዙ ግዛቶች ተቀባይነት ሲያገኙ፣ ህብረቱን የተዋጋው እ.ኤ.አ. በ1861-1865 የተደረገው የአሜሪካ የእርስ በርስ ጦርነት፣ በባርነት ላይ የሰሜን-ደቡብ መከፋፈልን አስከትሏል፣ ይህም የአሜሪካ ኮንፌዴሬሽን ግዛቶች እንዲበተን አድርጓል። በዩናይትድ ስቴትስ ድል እና ጥበቃ፣ ባርነት በአገር አቀፍ ደረጃ ተወገደ። እ.ኤ.አ. በ 1900 ሀገሪቱ እራሷን እንደ ታላቅ ሀይል አቋቋመች ፣ ይህ አቋም በአንደኛው የዓለም ጦርነት ውስጥ በመሳተፍ ተጠናክሯል ። ጃፓን በታኅሣሥ 1941 በፐርል ሃርበር ላይ ጥቃት ከሰነዘረች በኋላ ዩናይትድ ስቴትስ ወደ ሁለተኛው የዓለም ጦርነት ገባች። ውጤቱ የቀዝቃዛው ጦርነት ሲሆን ዩናይትድ ስቴትስ እና ሶቪየት ኅብረት የዓለም ሃያላን አገሮች ሆኑ። በዚህ ወቅት ሁለቱም ሀገራት ለርዕዮተ ዓለም የበላይነት እና ለአለም አቀፍ ተጽእኖ ታግለዋል። ከሶቭየት ህብረት ውድቀት እና የቀዝቃዛው ጦርነት እ.ኤ.አ. የዩናይትድ ስቴትስ ብሔራዊ መንግሥት ሦስት የተለያዩ ቅርንጫፎች ያሉት ፕሬዚዳንታዊ ሕገ-መንግሥታዊ ፌዴራላዊ ሪፐብሊክ እና ሊበራል ዲሞክራሲ ነው፡ ሕግ አውጪ፣ አስፈፃሚ እና ዳኝነት። በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት፣ በሕዝብ ብዛት ላይ የተመሰረተ የታችኛው ምክር ቤት፣ እና ለእያንዳንዱ ክልል በእኩል ውክልና ላይ የተመሰረተ የላይኛው ምክር ቤት ያለው ባለ ሁለት ምክር ቤት ብሔራዊ ሕግ አውጪ አለው። ፌደራሊዝም ለ 50 ግዛቶች ከፍተኛ የራስ ገዝ አስተዳደር ይሰጣል ፣ የአሜሪካ እሴቶች ግን በዲሞክራሲያዊ የፖለቲካ ባህል ላይ የተመሰረቱ እና ከአውሮፓ የእውቀት እንቅስቃሴ መነሳሳት ናቸው። ከዓለማችን በጣም የበለጸጉ አገሮች አንዷ የሆነችው ዩናይትድ ስቴትስ ከ1890 ገደማ ጀምሮ ትልቁን የስም ጠቅላላ የሀገር ውስጥ ምርት ያት እና በ2023 ከ15% በላይ የአለም ኢኮኖሚን ​​ትይዛለች። በ OECD አገሮች መካከል በነፍስ ወከፍ ከፍተኛው ሊጣል የሚችል የቤተሰብ ገቢ፣ ነገር ግን ከፍተኛ የሀብት ደረጃ እና የገቢ አለመጣጠን አለው። ዩኤስ በኢኮኖሚ ተወዳዳሪነት፣ ምርታማነት፣ ፈጠራ፣ ሰብአዊ መብቶች እና ከፍተኛ ትምህርት ከአለም ከፍተኛ ደረጃ ላይ ትገኛለች። ጠንካራ ኃይሉ እና ባህላዊ ተጽእኖው ዓለም አቀፋዊ ተደራሽነት አለው. ዩኤስ የአለም ባንክ መስራች አባል፣ የአሜሪካ መንግስታት ድርጅት፣ ኔቶ እና የተባበሩት መንግስታት፣[o] እንዲሁም የተባበሩት መንግስታት የፀጥታው ምክር ቤት ቋሚ አባል ነው። [[ፑቲኒዝም|በ21ኛው ክፍለ ዘመን በአሜሪካ እና በአምባገነኖች በሚገዙ ሀገራት መካከል ያለው ግንኙነት በከፍተኛ ደረጃ እያሽቆለቆለ የመጣ ሲሆን በዋናነት ከቻይና፣ ኢራን እና ሩሲያ ጋር በፑቲን ስር ሆነው በፑቲን መንግስት ቁጥጥር ስር ባሉ በርካታ ሀገራት ላይ የመረጃ ጦርነት ከፍተው በራሳቸው ፍቃድ ጦርነቶችን በማድረግ ራሳቸውን ከሌላው አለም እያገለሉ ይገኛሉ]]። [[ሦስተኛው የዓለም ጦርነት|በ2020ዎቹ ሁለተኛ አጋማሽ የአሜሪካ መሪዎች በሶስተኛው የዓለም ጦርነት በአሜሪካ፣ በአውሮፓ፣ በጃፓን፣ በአውስትራሊያ እና በሌሎች ዲሞክራሲያዊ አገሮች መካከል እና በሌላ በኩል በቻይና፣ ሩሲያ፣ ኢራን እና ሌሎች አምባገነን አገሮች መካከል ስላለው ሁኔታ በቁም ነገር መወያየት ጀመሩ]]። == ሥርወ ቃል == ለመጀመሪያ ጊዜ የተመዘገበው "ዩናይትድ ስቴትስ ኦፍ አሜሪካ" የሚለው ሐረግ ከጃንዋሪ 2, 1776 የተላከ ደብዳቤ ነው. የጄኔራል ጆርጅ ዋሽንግተን ኮንቲኔንታል ጦር ረዳት ስቴፈን ሞይላን ለመሄድ ፈልጎ ለጆሴፍ ሪድ ለዋሽንግተን ረዳት-ደ-ካምፕ ጻፈ። በአብዮታዊ ጦርነት ጥረት ውስጥ እርዳታ ለመፈለግ ከዩናይትድ ስቴትስ ኦፍ አሜሪካ እስከ ስፔን ባለው ሙሉ እና በቂ ኃይል።[20][21] የመጀመሪያው የታወቀው የህዝብ አጠቃቀም በዊልያምስበርግ ጋዜጣ ዘ ቨርጂኒያ ጋዜጣ በሚያዝያ 6 ቀን 1776 የታተመ ስም-አልባ ድርሰት ነው። በሰኔ 1776 "ዩናይትድ ስቴትስ ኦፍ አሜሪካ" በኮንፌዴሬሽን አንቀጾች [24][25] እና የነጻነት መግለጫ ላይ ታየ።ሁለተኛው ኮንቲኔንታል ኮንግረስ የነጻነት መግለጫን በጁላይ 4 ቀን 1776 ተቀብሏል። በእንግሊዝኛ ውስጥ እንደ ስሞች ወይም እንደ ቅጽል ጥቅም ላይ የሚውሉት “ዩናይትድ ስቴትስ” እና “ዩኤስ” የመጀመሪያ ደረጃ ለሀገሪቱ የተለመዱ አጫጭር ስሞች ናቸው። የመጀመርያው “USA”፣ ስም፣ እንዲሁ የተለመደ ነው።[27] "ዩናይትድ ስቴትስ" እና "ዩ.ኤስ." በዩኤስ የፌዴራል መንግሥት ውስጥ የተደነገጉ ሕጎች ናቸው ገጽ ግዛቶች የስም አጠራር የተቋቋመ ነው ፣ በተለይም ከውጭ ጥቅም ላይ ይውላል ፣ “stateside” ተዛማጅ ቅጽል ወይም ተውላጠ ስም ነው። "አሜሪካ" የጣሊያናዊው አሳሽ Amerigo Vespucci (1454-1512)ስም የሆነው የአሜሪከስ ቬስፑቲየስ የመጀመሪያ ቃል አንስታይ ነው። በ1507 በጀርመናዊው ካርቶግራፈር ማርቲን ዋልድሴምሙለር እና ማቲያስ ሪንማን እንደ የቦታ ስም ጥቅም ላይ ውሏል።[q] ቬስፑቺ በ1492ስቶፈር ኮሎምበስ የተገኘው ዌስት ኢንዲስ ከዚህ ቀደም የማይታወቅ የመሬት ገጽታ አካል እንጂ ከመካከላቸው እንዳልነበረ ሐሳብ አቀረበ ህንዶች በእስያ ምስራቃዊ ገደብ። በእንግሊዘኛ "አሜሪካ" የሚለው ቃል የሰሜን እና ደቡብ አሜሪካን አጠቃላይ ሁኔታ ለመግለጽ "አሜሪካ" ቢጠቀምም ከዩናይትድ ስቴትስ ጋር የማይገናኙ ርዕሶችን እምብዛም አይያመለክትም። == በተጨማሪም ተመልከት == * [[የፖለቲካ ጭቆና]] * [[ማጎሪያ ካምፕ]] * [[ጋዜጠኝነት]] == ምን አለ == 7l2hidj8hcbq2ub8tw6527wv04hqdo6 0 55404 392254 392020 2026-06-02T08:06:02Z ~2026-32846-78 58952 /* */ 392254 wikitext text/x-wiki {{የጦርነት መረጃ | ጦርነት_ስም = በድህረ-ሶቪየት ቦታ ላይ ግጭቶች | ክፍል = | ስዕል = South Russia geopolitics 2015.jpg | የስዕል_መግለጫ = ካርታ (እስከ 2022 ድረስ) | ቀን = [[የዩኤስኤስአር ውድቀት]] | ቦታ = ከ1991 ዓ.ም (ዓለም አቀፍ የቀን አቆጣጠር፣ 1984 የኢትዮጵያ አቆጣጠር) | ውጤት = | ወገን1 = {{flag|ሩሲያ}} | ወገን2 = {{flag|ዩክሬን}} (ይህ ግጭት በንቃት ደረጃ ላይ የሚገኝ ሲሆን ሌሎች ተመሳሳይ ግጭቶች በትክክል ቆመዋል) | መሪ1 = | መሪ2 = | አቅም1 = | አቅም2 = | ጉዳት1 = | ጉዳት2 = }} '''በድህረ-ሶቪየት ቦታ ላይ ግጭቶች''' ('''Вооруженные конфликты на постсоветском пространстве''', '''войны в бывшем СССР''') [[የነፃ ግዛቶች ኮመንዌልዝ|እ.ኤ.አ. በ 1991 ከዩኤስኤስአር ውድቀት በኋላ በተነሱት አገሮች ውስጥ የታጠቁ ግጭቶች]]። [[ስዕል:Tskhinval on LDPR eyes 07.jpg|thumb|250px|እ.ኤ.አ. በ 2008 በሩሲያ ወረራ ወቅት በጆርጂያ ውስጥ ውድመት]] [[ስዕል:Ruins of Donetsk International airport (21).jpg|thumb|250px|[[ለዶኔትስክ አየር ማረፊያ ጦርነቶች|የዶኔትስክ አየር ማረፊያ ፍርስራሽ]]፣ ዩክሬን ምስራቃዊ]] [[ስዕል:Wagner armed rebellion vehicle marking Z.svg|thumb|170px|[[Z (የሩሲያ ወታደራዊ ምልክት)|የፑቲን አገዛዝ እና የሩስያ የዩክሬን ወረራ ዋና ምልክት]]]] * በ[[ሞልዶቫ]] ውስጥ የትራንስኒስትሪያን ግጭት * በ[[ታጂኪስታን]] ውስጥ የእርስ በርስ ጦርነት * የሩሲያ ወረራ በ[[አብካዝያ]] (የ[[ጆርጂያ]] ክልል) * የመጀመሪያው የሩሲያ-[[ቼቺኒያ|ቼቼን]] ጦርነት * በ [[ኡክቤኪስታን]] እና [[ታጂኪስታን]] መካከል ያለው ልዩነት <ref name=OVERVIEW>{{Cite web |url=https://www.globalsecurity.org/military/world/war/tajikistan.htm |title=Tajikistan Civil War |accessdate=10 листопада 2021 |archive-date=30 жовтня 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211030164313/https://www.globalsecurity.org/military/world/war/tajikistan.htm }}</ref> <ref name=reuters>{{cite web|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/kyrgyzstan-accuses-tajikistan-amassing-troops-near-border-2021-05-01/|title=Kyrgyzstan, Tajikistan agree ceasefire after border clashes|publisher=[[Рейтер|Reuters]]|date=1 травня 2021|language=англійською|accessdate=11 листопада 2021|archive-date=2 травня 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210502203827/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/kyrgyzstan-accuses-tajikistan-amassing-troops-near-border-2021-05-01/}}</ref> * ሁለተኛው የሩሶ-ቼቼን ጦርነት * በ[[አርሜኒያ]] እና በ[[አዘርባጃን]] መካከል በናጎርኖ-ካራባክ ክልል መካከል ግጭት ፣ በ[[ራሽያ]] ፌዴሬሽን የተደገፈ ጦርነት * እ.ኤ.አ. በ 2008 [[ደቡብ ኦሴቲያ|ሩሲያ በጆርጂያ ላይ ወረራ እና የደቡብ ኦሴቲያ ግዛትን መቀላቀል]] * [[ክራይሚያ መቀላቀል]] (በዩክሬን ላይ የሩሲያ ጦርነት የመጀመሪያ ደረጃ) * [[ጦርነት በዶንባስ]] * [[፳፻፲፬ የሩሶ-ዩክሬን ቀውስ]] <ref>{{cite web |url=https://www.unian.ua/war/rosiya-okupuvala-mayzhe-chvert-ukrajini-blizko-20-teritoriji-novini-vtorgnennya-rosiji-v-ukrajinu-11839503.html |title=Росія окупувала близько 20% території України - Forbes |author=Іван Бойко |date=24 травня 2022 |publisher=Уніан |accessdate=27 травня 2022 |archive-date=25 травня 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220525074009/https://www.unian.ua/war/rosiya-okupuvala-mayzhe-chvert-ukrajini-blizko-20-teritoriji-novini-vtorgnennya-rosiji-v-ukrajinu-11839503.html }}</ref> == በባህል እና ሲኒማ == * ዘጋቢ ፊልም [[የፑቲኒዝም አናቶሚ (ዘጋቢ ፊልም)|የፑቲኒዝም አናቶሚ]] (Анатомія рашизму, 2023) <ref>[https://blog.poltava.to/pustovgar/17788/ Анатомія рашизму | Документальний цикл «Остання війна»]</ref> == በተጨማሪም ተመልከት == * [[ታላቅ ሽብር]] * [[የሩሲያዊ ዓለም]] * [[የሩሲያ የጦር ወንጀሎች]] * [[በዩጎዝላቪያ መፍረስ ጊዜ ጦርነቶች]] * [[የሁለተኛው የዓለም ጦርነት የጦር ወንጀሎች]] == አገናኞች == 5ixrogwiusf33gg4l935na4wuzwj3my