ውክፔዲያ amwiki https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%8B%8B%E1%8A%93%E1%8B%8D_%E1%8C%88%E1%8C%BD MediaWiki 1.47.0-wmf.5 first-letter ፋይል ልዩ ውይይት አባል አባል ውይይት ውክፔዲያ ውክፔዲያ ውይይት ስዕል ስዕል ውይይት መልዕክት መልዕክት ውይይት መለጠፊያ መለጠፊያ ውይይት እርዳታ እርዳታ ውይይት መደብ መደብ ውይይት በር በር ውይይት TimedText TimedText talk ሞጁል ሞጁል ውይይት Event Event talk 0 2315 392297 392196 2026-06-05T07:12:25Z Too Classy for This World 49094 392297 wikitext text/x-wiki {{ድርጅት_መረጃ | ድርጅት_ስም = ጉግል (Google, Inc) | ድርጅት_አርማ =Google 2026 logo.svg | ድርጅት_ዓይነት = የሕዝብ | ዋና_መሥሪያ_ቤት = [[ማውንቴን ቪው]]፥ [[ካሊፎርኒያ]]፥ [[አሜሪካ]] | የምስረታ_ቦታ = ማውንቴን ቪው | ቁልፍ_ሰዎች = [[ኤሪክ ሽሚት]]፥ ዳይሬክተር <br /> [[ሰርጂ ብሪን]]፥ ቴክኖሎጂ ፕሬዝዳንት <br /> [[ላሪ ፔጅ]], የምርቶች ፕሬዝዳንት | ኢንዱስትሪ = [[ኢንተርኔት]] | ገቢ = $6.138 ቢሊዮን ([[2005 እ.ኤ.አ.]]) | የሰራተኞች_ብዛት = 4,989 (በ[[ሴፕቴምበር]] 30፥ [[2005 እ.ኤ.አ.]]) | ድህረ_ገጽ = [http://www.google.com.et www.google.com.et] | ድርጅት_ ምስል =Googleplex HQ (cropped).jpg}} '''ጉግል (Google)''' በ[[1998 እ.ኤ.አ.]] የግለሰብ ድርጅት ሆኖ ነው የጀመረው። የ[[ጉግል ፍለጋ]] ዌብሳይትን የሰራው እና የሚያስተዳድረው ይሄው ድርጅት ነው። የጉግል ዓላማ የዓለምን መረጃ ለማሰናዳት ፣ ለማቅረብና ጠቃሚ ማድረግ ነው። <br /> <br /> == ታሪክ == === መጀመሪያ === ጉግል እንደ ፕሮጀክት ሆኖ በጃኑዋሪ [[1996 እ.ኤ.አ.]] በ[[ላሪ ፔጅ]] እና [[ሰርጂ ብሪን]] በ[[ስታንፎርድ ዩኒቨርስቲ]] ነው የጀመረው። የፕሮጀክቱ ሀሳብ የድረ ገጾችን ግንኙነት በማጥናት የተሻለ የፍለጋ አገልግሎት መሰጠት መቻል ነበር። ወደ አንድ [[ድረ ገጽ]] ብዙ መያያዣዎች ካሉ ያ ድረ ገጽ ትክክለኛ ኢንፎርሜሽን አለው የሚለውን ሀሳብ ሞክረው ትክክለኛ መሆኑን አዩ (ይህ ዘዴ [[ፔጅራንክ]] ይባላል)፣ ለፍለጋ ድረ ገጻቸውም መሠረት ጣሉ። በእዚያ ጊዜ ፍለጋውን የሚያስተናግደው የስታንፎርድ ዌብሳይት ነበር። አድራሻውም [http://google.stanford.edu Information Technology Services:Google Search Appliance] ነበር። ያሁኑ አድራሻቸው google.com በ{{ቀን|15 September}}, [[1990]] (Sep. 15, 1997 እ.ኤ.አ.) ነው የተመዘገበው። [[ስዕል:Google in amharic language.png|thumb|የጉግል ዌብሳይት]] በማርች [[1999 እ.ኤ.አ.]] ድርጅቱ ወደ ''165 ዩኒቨርስቲ አቬኑ, [[ፓሎ አልቶ]]'' መስሪያ ቤቱን አዛወረ። ከዚያ በኋላ ሌሎች ሁለት ቦታዎች ቢቀያይሩም በ[[2003 እ.ኤ.አ.]] 1600 አምፊቲያትር ፓርክዌይ, [[ማውንቴን ቪው]] ወደ ሚገኙ ሕንጻዎች አረፉ። አብዛኛው በዚህ ጊዜ ይጠቀምበት የነበረው የ[[ኮምፒዩተር]] ዕቃዎች ከ[[ኢንቴል]] እና [[አይቢኤም]] የተለገሡ ነበሩ። በፍጥነት የሚያድገው የ[[ኢንተርኔት]] ተጠቃሚዎች ጉግልን ማድነቅ ጀመሩ። ተጠዋሚዎች ወደ ዌብሳይቱ ቀላል እና ዓይን የሚስብ ዲዛይን ተሳቡ። በ[[2000 እ.ኤ.አ.]] በፍለጋ ቃላት ላይ የተመሠረቱ ማስታወቂያዎችን ማሳየት ጀመሩ። ነጻ የዌብሳይት ዲዛይን አንዲኖርና የዌብሳይቱን የመጫን ጊዜ ፈጣን እንዲሆን ማስታወቂያዎቹ የምስል ሳይሆን የጽሁፍ ብቻ ናቸው። ሌሎች ተወዳዳሪዎቹ እየወደቁ ሲመጡ ጉግል ግን እያደገ እና እየታወቀ መጣ። በ{{ቀን|4 September}}, [[1993]] (Sep. 4, 2001 እ.ኤ.አ.) የ[[ዩናይትድ ስቴትስ]] [[ፓተንት]] ቢሮ የ[[ፔጅራንክ]] ዘዴን ፓተንት ለስታንፎርድ ዩኒቨርስቲ ሰጠ። በፌብሩዋሪ [[2003 እ.ኤ.አ.]] ጉግል [[ፓይራ ላብስ]] የሚባለውን የ[[ብሎገር]] ባለቤት ገዛ። በ[[1996|2004 እ.ኤ.አ.]] መጀመሪያ ጉግል በ[[ወርልድ ዋይድ ዌብ]] ከነበረው የፍለጋ ጥያቄዎች 84.7 በመቶውን በራሱ ዌብሳይትና በሌሎች ጓደኛ ዌብሳይቶች ያስተናግድ ነበር። በፌብሩዋሪ 2004 እ.ኤ.አ. [[ያሁ!]] ከጉግል ጋር የነበረውን ጓደኝነት አቆመ። በበዓል ቀናት፣ የአንድ ነገር መታሰቢያ ቀናት እና ልዩ ቀኖች የጉግል ዌብሳይት አስቂኝ ነገሮችን ይይዛል። ከነዚህም ታዋቂው የድርጅቱን አርማ መለወጥ ነው። ይህም 'ጉግል ዱድልስ' ይባላል። በየጊዜው አዲስ ነገር ከጉግል ይመነጫል። ጉግል ላብስ የሚባለው የዌብሳይቱ ክፍል አዲስ በሙከራ ያሉ ውጤቶችን ይይዛል። ይህም የተጠቃሚዎችን አስተያየት ስለሚያስገኘው ከተጠቃሚዎች ጋር ያለውን ግንኙነት ያዳብራል። ይህም አዲሶቹን ምርቶች አሰራር ያሻሽላል። === የአርማ ለውጥ === በዓመታት ውስጥ [http://www.google.com/intl/en/stickers.html የጉግል አርማ] ተለውጧል። <gallery> Image:The first name that Google has.jpg|<div class="center"> ከ1995 እስከ 1997 ዓ.ም</div> Image:Logotipo de Google en 1997.jpg|<div class="center"> ከ1997 እስከ 1998 ዓ.ም</div> Image:googlelogo_5.jpg|<div class="center"> ከ1998 እስከ 1998 ዓ.ም</div> Image:Google logo (1997-1999).jpg|<div class="center"> ከ1998 እስከ 1999 ዓ.ም</div> Image:Logo de Google 1999-1999.jpg|<div class="center"> ከ1999 እስከ 1999 ዓ.ም</div> Image:googlelogo_current.gif|<div class="center"> ከ1999 እስከ 2010 ዓ.ም</div> Image:Google logo 2010-2013.jpg|<div class="center"> ከ2010 እስከ 2013 ዓ.ም</div> Image:Google 2013-2015.jpg|<div class="center"> ከ 2013 እስከ 2015</div> Image:Google 2015 logo.svg|<div class="center"> ከ 2015 እስከ ዛሬ</div> </gallery> * የጉግል [http://www.google.com/holidaylogos.html አርማዎችን ስብስብ] ለማየት * የጉግል አርማዎችን [http://google.abrahamjoffe.com.au/ ያለቅጥ የሚያሳይ] {{Wayback|url=http://google.abrahamjoffe.com.au/ |date=20060110202337 }} ዌብሳይትም አለ * [http://www.logoogle.com/ ይህ ዌብሳይት ደግሞ] {{Wayback|url=http://www.logoogle.com/ |date=20060318104503 }} ሰዎች በጉግል የሰሩትን የውሸት አርማዎች ያሳያል === የቃል አመሠራረት === ጉግል (Google) የሚለው ቃል [[ጉጎል]] (Googol) ከሚለው የመጣ ነው። ጉጎል የሚባለው ቃል የተፈጠረው በ[[ሚልተን ሲሮታ]] በ[[1938 እ.ኤ.አ.]] በዘጠኝ ዓመቱ ነው። ሚልተን [[ኤድዋርድ ካስነር]] የሚባል [[ማቲማቲሻን]] ወንድም/እሀት? ልጅ ነው። የቃሉ አጠቃቀም የጉግልን በኢንተርኔት የሚገኘውን ኢንፎርሜሽን ለማሰናዳት ያለውን ዓላማ ያንፀባራቃል። የጉግል ጠቃላይ መምሪያ ጉግልፕሊክስ (Googleplex) ይባላል። ዛሬ 'ጉግል' በአንዳንድ ቋንቋዎች እንደ ቃል ይወሰዳል። ትርጉሙም 'የዌብሳይት ፍለጋ ማድረግ' ነው። === ፋይናንስ === የጉግል የመጀመሪያ ዕርዳታ ከ[[አንዲ ቤክቶልሸም]] የተጻፈ የ$100,000 ቼክ ነው። === ዛሬ === ጉግል እያደገ ሲመጣ ትልቅ ውድድር እየሳበ ይመጣል። አንድ ምሳሌ በጉግል እና [[ማይክሮሶፍት]] መሀል ነው። ማይክሮሶፍት [[ኤምኤስኤን ሰርች]] የሚባለውን የፍለጋ አገልግሎት በየጊዜው እየለወጠ ከጉግል ጋር የተወዳዳሪ ቦታ እንዲይዝ ይሞክራል። ከዚህም በላይ ሁለቱ ድርጅቶች አንድአይነት አገልግሎቶችን ማቅረብ ጀምረዋል። ጉግል በፍለጋ አገልግሎት መሪ ስለሆነ እንደ [[ያሁ!]] ያሉትን ተወዳዳሪዎች ለማሸነፍ ይጥራል። የጉግልና ያሁ ትኩረት የተለያየ ቢሆንም ጉግል ግን አዳዲስ አገልግሎቶችን እየከፈተ ነው። በ[[ጁን 21]], [[2005 እ.ኤ.አ.]] ጉግል እንደ [[ኢቤይ]] ያሉትን የንግድ ዌብሳይቶችን ለመወዳደር ያለውን ዕቅድ አሳውቋል። == ሠራተኞች == በጉግል የመጀመሪያ ዓመታት የሠራተኞች ደሞዝ ትንሽ ነበር። በአሁኑ ጊዜ ግን ዩጉግል ሼር በከፍተኛ መጠን እያደገ ስለመጣ የሠራተኞች ደሞዝ በአንጻሩ ጨምሯል። ከደሞዝ ሌላ ታዋቂነት እና ሌሎች ጥቅሞች ብዙ አመልካቾችን ስቧል። ከአንድ ላነሰ የሥራ ቦታ አንድ ሺህ አመልካቾች እንዳሉ ተገምቷል። የድርጅቱ መሥራቾችና ሌሎች ዋና ሠራተኞች አንድ የአሜሪካን ዶላር እየተከፈላቸው ይሰራሉ። እነዚህ ሰዎች የድርጅቱን ብዙ ሼር ይይዛሉ። ማርች 31 2007 የተለቀቀው መረጃ እንደሚያመለክተው ጉግል 12238 ሰራተኞች አሉት። == ቴክኖሎጂ == የጉግል አገልግሎቶች በብዙ [[ሰርቨር|ሰርቨሮች]] ውስጥ በሚገኙ ተራ ኮምፕዩተሮች ላይ ነው ያሉት። ኮምፒዩተሮቹ የ[[ሊኑክስ]] ኮምፒዩተር ፕሮግራም ይጠቀማሉ። ድርጀቱ ስለሚጠቀመው ማሽኖች ብዙ ዝርዝር ባይሰጥም በ[[1996]] ከ60,000 በላይ ኮምፒዩተሮችን እንደሚጠቀሙ ይገመታል። === ፔጅራንክ === ፔጅራንክ (PageRank) ጉግል የፍለጋ ገጾቹ ላይ የዌብሳይቶችን ቅድመተከተል ለማግኘት የሚጠቀመው ዘዴ ነው። በፔጅራንክ እያንዳንዱ ዌብሳይት ቁጥር አለው። ይህ ቁጥር ከፍ ባለ ጊዜ የዛ ዌብሳይት ደረጃ በፍለጋ ገጹ ላይ ይጨምራል። ይሄ ቁጥር የሚወሰነው ሌሎች ወደዚህ ዌብሳይት በሚያመለክቱ ዌብሳይቶች ነው። የእነዚህ ዌብሳይቶች ቁጥር ከፍተኛ ከሆነ የዚኛውም በአንጻሩ ይጨምራል። በኣንዳንድ ምክንያቶች የተነሳ ይህ ኣስተማማኝ ላይሆን ይችላል። == የድርጅቱ ባሕል == === ፍልስፍና === ጉግል የራሱ የተለያዩ ዕምነቶች አሉት። አንዱ 'መጥፎ ነገር ሳትሰራ ገንዘብ ማግኘት ትችላለህ' ይላል። ሊሎች ዋና ሀሳቦች [http://www.google.com/corporate/tenthings.html እዚህ ይገኛሉ]። === 'ሃያ በመቶ' ጊዜ === ሁሉም የጉግል ኢንጅነሮች 20 በመቶ የሥራ ጊዜያቸውን እነሱ በሚስባቸው ሥራ ላይ እንዲያሳልፉ ያበረታታል። ከእነዚህ ውስጥ አንዳንድ ሥራዎች የጉግል ሌላ አገልግሎት ይሆናሉ። === ጉግልፕሌክስ === የጉግል መጥላይ መምሪያ ጉግልፕሌክስ (Googleplex) ይባላል። ይህ ቦታ ለሠራተኞች የተለያዩ መዝናኛዎችን ያቀፈ ነው። ከነዚህም ውስጥ የአካል ማጎልመሻ ክፍል፣ የተለያዩ ስፖርቶች፣ የተለያዩ ምግብና መጠጦች ይጠቀሳሉ። == የስራ ትብብር == የሚከተሉት የሥራ አጋሮች ናቸው፦ * [[ናሳ]] * [[ሰን ማይክሮሲስተምስ]] * [[ሞዚላ]] == ዓለምአቀፍ == ጉግል ከደርዘን በላይ በሚሆኑ ሀገሮች [http://www.google.ie/intl/en/corporate/address.html ቢሮዎች] አሉት። የተለያዩ ሀገሮች የተለያየ ሕጎች ስላሏቸው ጉግል ሁሉንም ለማስማማት ይሞክራል። == የፍለጋ ዓይነቶች == * ምስሎች (Images) - ይህ በኢንተርኔት ላይ ያሉ ምስሎችን ብቻ ለመፈለግ ያገለግላል * የውይይት መድረኮች(Groups) - የመወያያ [[ግሩፕ|ግሩፖችን]] ለመፈለግ * [[ጉግል ዜና|ዜና]] (News) - ከተለያዩ ምንጮች ዜናን ለማንበብ * ፕሮዳክት ፍለጋ (Product Search) (የድሮ "ፍሩግል" Froogle) - ይህ ድረ-ገጽ ተጠቃሚዎች በኢንተርኔት ዕቃ እንዲገዙ ያስችላል። [[ፍሩግል]]ን ይዩ * ሎካል (Local) - በአቅራቢያዎ ያሉ ሱቆችንና ሌሎች የንግድ ቦታዎችን ለመፈለግ ያገለግላል * እርዝ (Earth) - የዓለም የሳይተላይት ፎቶዎችን የሚያሳይ ፕሮግራም ወደ ኮምፒዩተሮ መጫን ይችላል * ዴስክቶፕ (Desktop) - በኮምፒዩተሮ ላይ ያሉትን ሰነዶች (ፅሁፍ፣ ፎቶ፣ ድምፅ፣ ምስል) ለመፈለግ * ቪዲዮስ (Videos) - በኢንተርኔት ላይ ያሉ ቪዲዮችን ለመፈለግ * ብሎግስ (Blogs) - በኢንተርኔት ላይ ያሉ [[ብሎግ|ብሎጎችን]] ለመፈለግ * ስኮላር (Scholar) - ትምህርታዊ ጽሁፎችን ለመፈለግ * ፋይናንስ (Finance) - የንግድ መረጃ፣ ዜና እና ሰንጠረዦች ለመፈለግ * ካርታ (Maps) - ካርታዎችንና የመንጃ መመሪያዎችን ለማየት == የውጭ መያያዣዎች == * [http://www.google.com Google] - የጉግል ዌብሳይት * [http://www.google.com/intl/am/ Google] - የጉግል ዌብሳይት በአማርኛ * {{Cite journal|last=Brin|first=Sergey|author-link=Sergey Brin|last2=Page|first2=Lawrence|author-link2=Larry Page|year=1998|title=The anatomy of a large-scale hypertextual Web search engine|url=http://infolab.stanford.edu/pub/papers/google.pdf|url-status=live|journal=Computer Networks and ISDN Systems|volume=30|issue=1–7|pages=107–117|citeseerx=10.1.1.115.5930|doi=10.1016/S0169-7552(98)00110-X|issn=0169-7552|archive-url=https://web.archive.org/web/20150927004511/http://infolab.stanford.edu/pub/papers/google.pdf|archive-date=September 27, 2015|access-date=April 7, 2019}} * {{cite journal |last=Barroso |first=L.A. |last2=Dean |first2=J. |last3=Holzle |first3=U. |date=April 29, 2003 |title=Web search for a planet: the google cluster architecture |journal=IEEE Micro |volume=23 |issue=2 |pages=22–28 |doi=10.1109/mm.2003.1196112 |issn=0272-1732 |quote=We believe that the best price/performance tradeoff for our applications comes from fashioning a reliable computing infrastructure from clusters of unreliable commodity PCs.|url=https://semanticscholar.org/paper/8db8e53c92af2f97974707119525aa089f6ed53a }} [[መደብ:ጉግል]] qdx2bmo2oemedd0ss0islvh296ffunw 0 9988 392307 384029 2026-06-05T10:56:22Z Nama21yo 57094 392307 wikitext text/x-wiki {{የደራሲ መረጃ | ስም = በዓሉ ግርማ | ምስል = በአሉ ግርማ.jpg | ሙሉ_ስም = በዓሉ ግርማ | የትውልድ_ቀን = መስከረም ፲፪ ቀን ፲፱፻፴፪ ዓ.ም. | የትውልድ_ቦታ = ሱፒ፣ ኢሉባቦር፣ ኢትዮጵያ | የሞተበት_ቀን = ፲፱፻፸፮ ዓ.ም. | የሞተበት_ቦታ = አዲስ አበባ፣ ኢትዮጵያ (በግምት) | ዜግነት = ኢትዮጵያዊ | የስራ_ዘርፍ = ደራሲ፣ ጋዜጠኛ | ቋንቋ = አማርኛ | ዘውግ = ልብወለድ | የተማሩበት_ተቋም = አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ፣ ሚቺጋን ስቴት ዩኒቨርሲቲ | የታወቁበት_ስራ = ኦሮማይ፣ ከዓድማስ ባሻገር፣ የህሊና ደወል }} [[ደራስያን|ደራሲ]] '''በዓሉ ግርማ''' በኢላባቡር ክፍለ ሀገር ሱጴ በምትባል ሥፍራ በ[[1928]] ዓ.ም. ተወለዱ። ዕድሜያቸው ለትምህርት ሲደርስ የአንደኛ ደረጃ ትምህርታቸውን በ[[ልዕልት ዘነበወርቅ]] ትምሕርት ቤት ፤ ሁለተኛ ደረጃ ትምህርታቸውን ደግሞ በ[[ጄኔራል ዊንጌት]] ትምህርት ቤት አጠናቀዋል። ከዚያም በ[[አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ]] በፖሊቲካል ሳይንስ እና ኢንተርናሽናል ሪሌሽንስ የ ቢ.ኤ ዲግሪ ያገኙ ሲሆን፤ በዚሁ ተመሳሳይ መስክ ከ[[አውሮፓ]] የማስተርስ ዲግሪያቸውን አግኝተዋል። ደራሲ በዓሉ ግርማ በተለይ በልብ ወለድ እና በፈጠራ የሥነ ጽሑፍ ሥራዎች ከታወቁት የ[[ኢትዮጵያ]] የዘመኑ ደራሲዎች መካከል ተወዳጅነትና ዝናን ያተረፉ ዕውቅ ደራሲ ነበሩ። ከጻፏቸው በርካታ ድርሰቶቻቸው ውስጥ «ከአድማስ ባሻገር» የተሰኘው መጽሐፋቸው በ[[ሩስኛ]] ቋንቋ ተተርጉሞ በቀድሞዋ የ[[ሶቪየት ሶሽያሊስት ሪፑብሊኮች ኅብረት]] ቀርቧል። በተጨማሪም በጋዜጠኝነት ሙያም ስማቸውን ያስጠሩ፤ ሙያቸውንም ያስከበሩ ደራሲ ነበሩ። «[[የዛሬይቱ ኢትዮጵያ]]» ጋዜጣ፤ [[የመነን መጽሔት]]፤ የ[[አዲስ ረፖርተር]] መጽሔት፤ የ[[አዲስ ዘመን (ጋዜጣ)|አዲስ ዘመን]] ጋዜጣ ዋና አዘጋጅ በመሆን ከመሥራታቸውም ባሻገር፤ ብዙ ወጣት ጋዜጦችን ለማፍራት ጥረት አድርገዋል። አዲስ ሪፖርተር የተባለውን መጽሔትም ደረጃው ከፍ እንዲልና በዓለም አቀፍ ደረጃ እንዲገመገም አድርገዋል። በጋዜጠኝነት ሙያቸው በኢትዮጵያ ራዲዮ ሠርተዋል። ደራሲ በዓሉ ግርማ ለኢትዮጵያ ሥነ ጽሑፍ ከፍተኛ አስተዋጽኦ ያበረከቱና ብዙ ሥራዎችን ያቀረቡ ሲሆን፤ የመጨረሻው መጽሐፋቸው «[[ኦሮማይ]]» በመባል ይታወቃል። ይኼውም መጽሐፍ በወቅቱ በነበረው የ[[ደርግ]] መንግሥት ሊደገፍ ባለመቻሉ በ[[1976]] ዓ.ም. ለደራሲው ሕይወት መጥፋት መንስኤ ሊሆን በቅቷል። <ref>'''ብሔራዊ ቢብሎግራፊ (የደራሲያን አጭር የሕይወት ታሪክ) 1998 ዓ.ም.'''</ref> ==ድርሰቶች== *ከአድማስ ባሻገር *የኅሊና ደወል *የቀይ ኮከብ ጥሪ *ሐዲስ *ደራሲው *[[ኦሮማይ]] ==ማስታወሻ== <references group="jju" responsive="" /> *http://www.nale.gov.et/National%20Bibliography/BIBLIO.%20OF%20ETHIOPIAN%20WRITERS%20.pdf {{Wayback|url=http://www.nale.gov.et/National%20Bibliography/BIBLIO.%20OF%20ETHIOPIAN%20WRITERS%20.pdf |date=20110720154713 }} *http://carpediemethiopia.blogspot.com/2007/01/bealu-girma-now-at-this-moment_30.html *የአቶ በዓሉ ግርማ ፎቶ ከ "[[ደራሲው]]" መጽሐፋቸው የተወሰደ [[መደብ:የኢትዮጵያ ጸሓፊዎች]] [[መደብ:በዓሉ ግርማ]] b8r1nayf9fc8v066j6klkswog1xu4u5 0 14001 392305 391284 2026-06-05T10:35:39Z Nama21yo 57094 392305 wikitext text/x-wiki {{የአትሌት መረጃ | ስም = አበበ ቢቂላ | ምስል = Abebe_Bikila_1968_(b_retouched).jpg | ሙሉ_ስም = አበበ ቢቂላ | ዜግነት = ኢትዮጵያዊ | የትውልድ_ቀን = ፲፱፻፳፬ ዓ.ም. | የትውልድ_ቦታ = ጃቶ፣ ሸዋ፣ ኢትዮጵያ | የሞተበት_ቀን = ፲፱፻፷፮ ዓ.ም. | የሞተበት_ቦታ = አዲስ አበባ፣ ኢትዮጵያ | ቁመት = 177 ሴ.ሜ | ክብደት = 61 ኪ.ግ | የስፖርት_ዓይነት = ማራቶን ሩጫ | ክለብ = ክብር ዘበኛ | ሙያዊ_ውድድር_የጀመረበት = 1956 | ኦሎምፒክ = የሮም ኦሎምፒክ (1960) — ወርቅ | የቅርብ_ጊዜ_ማሻሻያ = 2026-06-05 }} አበበ ቢቂላ [[ነሐሴ ፴]] ቀን ፲፱፻፳፭ ዓ/ም <ref>ሔኖክ ያሬድ፤''አበበ ቢቂላ የተወለደው መቼ ነው?''፤ሪፖርተር (እሑድ [[ነሐሴ ፭]] ቀን [[2005|፳፻፭]] ዓ/ም) [http://www.ethiopianreporter.com/index.php/life-and-art/item/2858-%E1%8A%A0%E1%89%A0%E1%89%A0-%E1%89%A2%E1%89%82%E1%88%8B-%E1%8B%A8%E1%89%B0%E1%8B%88%E1%88%88%E1%8B%B0%E1%8B%8D-%E1%88%98%E1%89%BC-%E1%8A%90%E1%8B%8D?]</ref> በ[[ሸዋ]] አውራጃ፣ ደነባ ልዩ ስሟ [[ጃቶ]] ከምትባል ሥፍራ ላይ ከአባቱ አቶ ደምሴ ዓለሜ እና ከእናቱ ከወይዘሮ ውድነሽ መንበሩ ተወለደ። ቢቂላ የሚለውን የአባት ሥም መጠርያ ያገኘው ግን ከእናቱ የመጀመርያ ባል እና ካሳደጉት አቶ ቢቂላ ነው። ወጣቱ አበበ እንደአካባቢው ልምድ በእረኝነትና በትምህርት ተሰማርቶ በአሥራ ሁለት ዓመቱ የቄስ ትምሕርቱን አጠናቀቀ። በዚህ በጨቅላ ዕድሜው ስመ ጥሩ የገና ተጫዋች እንደነበር ይነገርለታል። በ[[1944|፲፱፻፵፬]] ዓ/ም [[አዲስ አበባ]] ሄዶ በ[[ክብር ዘበኛ]] በወታደርነት ይቀጠርና በገና ጨዋታ እና በስፖርት እየዳበረ ቆየ። ወዲያው በ[[1946|፲፱፻፵፮]] ዓ/ም ልጆቹን እናት ወይዘሪት የውብዳር ወልደጊዮርጊስን አገባ። በ[[ኅዳር]] ወር [[1948|፲፱፻፵፰]] ዓ/ም በአሥራ ስድስተኛው የ[[ሜልቡርን]][[ኦሊምፒክ]] ላይ የተሳተፈውን የ[[ኢትዮጵያ]]ን ቡድን ለመቀበል በተደረገው ሰልፍ ላይ ከጀርባቸው ላይ የአገራቸው ስም የተጻፈበትን መለያ ልብሳቸውን ለብሰው አገራቸውን ወክለው የተወዳደሩትን ወጣቶች ባየ ጊዜ ምን ያህል የኩራት ስሜት እንደተሰማውና ያን ጊዜ እሱም እንደነሱ ለመሳተፍ እንደወሰነ ይጠቀሳል። በዚሁ ዘመን አበበ በብሔራዊ የሠራዊቱ እርስ በርስ ውድድር ላይ ተሳተፎ፣ በ፭ ሺህ ሜትር እና በ፲ ሺህ ሜትር ሩጫ የብሔራዊውን [[ክብረ ወሰን]] የያዘው የጊዜው የስፖርት ጀግና [[ዋሚ ቢራቱ]] እና አበበ በ[[ማራቶን]] ውድድሩ ሲገጥሙ ተመልካቹ ሕዝብ ዋሚ ያሸንፋል ብሎ ነበር የሚጠብቀው። ከጥቂት ኪሎሜትሮች በኋላ አበበ ቢቂላ የተባለ ያልታወቀ ወጣት ቀድሞ ሩጫውን እየመራ እንደሆነ ሕዝቡ በራዲዮ ሰማ። አበበ በቀላሉ ይሄንን ውድድርም አሸነፈ። የዋሚንም የአምስት ሺ እና አሥር ሺ ሜትር ክብረ ወሰን በመስበር እየታወቀ መጣ። በዚህ ሁኔታ ነው አበበ ለ[[1952|፲፱፻፶፪]] ዓ/ም የ[[ሮማ]] ኦሊምፒክ በተወዳዳሪነት የተመረጠውና ካራት ዓመት በፊትም ያንን የአገሩን መለያ ልብስ በዓለም አቀፍ ውድድር ላይ ለብሶ ለመሳተፍ ያለመው ሕልሙን እውን ያደረገው። በጦር ካምፕ ውስጥ አበበ የሚያደርጋቸውን ልምምዶች እና ውድድሮች በጥሞና ይከታተሉ የነበሩት [[ስዊድናዊ]] አሰልጣኝ [[ኦኒ ኒስካነን]] የአበበን ችሎታ በመገንዘባቸው ከሌሎቹ አትሌቶች ጋር ተቀላቅሎ ልምምድ እንዲሠራ ያደርጉት እና የሮም ኦሎምፒክ እስኪቃረብ ድረስ በሚል ከሁለት ሺህ ሜትር በላይ ከፍታ ባላቸው ተራራማ ቦታዎች ላይ የመሮጥ እና የሺህ አምስት መቶ ሜትር ተደጋጋሚ የፍጥነት ሩጫ ልምምዶችን እንዲሠሩ ያደርጓቸዋል። == “ሮማን የወረረው ብቸኛው ወታደር” == [[ስዕል:Abebe Bikila - Star of Ethiopia.jpg|thumb|right|ከሮማው ድል መልስ በንጉሠ ነገሥቱ ሲሸለም]] አገራችውን ወክለው በዚህ ውድድር ላይ ለመሳተፍ ከአሰልጣኙ ጋር ወደሮማ ካመሩት የኢትዮጵያ ተወዳዳሪዎች መሃል ለማራቶን ሩጫ የተመረጡት አበበ ቢቂላ እና አበበ ዋቅጅራ ነበሩ። ውድድሩ አንድ ወር ሲቀረው እዚያው ሮማ ከተማ ውስጥ ሲሰለጥኑ የቆዩት ሁለቱ አበበዎች፣ የሩጫውን መንገድ በጥንቃቄ እንዳጠኑና ሲሮጡም በባዶ እግርም በጫማም እንደተለማመዱ፣ አበበ በጫማ ሲሮጥ በአምስትና በስድስት እርምጃዎች ስለሚዘገይ ሁለቱም በባዶ እግራቸው እንዲሮጡ መወሰኑን አሰልጣኙ ኒስካነን ከውድድሩ በኋላ (Duvbo IK's Annual Magazine 1960:) ለተባለ መጽሔት የተናገሩት ያሳያል። ኒስካነን ሩጫው በማታ ሰዐት ስለሚካሄድ የሞቀው የመንገድ ሬንጅ እንደማይጎዳቸውና ከውሳኔውም በኋላ ውስጥ እግራቸው እንዲጠነክርም ኦሊምፒክ መንደሩ ውስጥ ሁሉ በባዶ እግራቸው እንደነበር የሚሄዱት ይነግሩናል። በዚሁ መጽሔት ላይ [[ዋቢ ቢራቱ]] የተዘጋጀውም፣ የተመረጠውም ለ፲ ሺህ ሜትር ሩጫ ውድድር እንደነበረና ለኦሊምፒኩ ዝግጅት በሚያደርጉበት ጊዜ በራሱ ውሳኔ ከስልጠና ጣቢያቸው እስከ አዲስ አበባ ድረስ በአንድ ቀን መቶ ኪሎሜትር በመሮጥ በመታመሙ ከቡድኑ እንደወጣ ይነግሩናል፡፡ (ብዙ ስህተታዊ ዘገባዎች (ሀ) አበበ ቡድኑ ውስጥ የተጨመረው ዋቢ ቢራቱ በእግር ኳስ ጨዋታ ቁርጭምጭሚቱ በመሰበሩ የሱ ምትክ ሆኖ በመጨረሻው ሰዐት ነው (ለ) ስለዚህም የተሰጠው ጫማ ስለጠበበው/ሌላ ስላልነበረው ነው በባዶ እግሩ የሮጠው እያሉ ዘግበዋል።) አሰልጣኙ ኒስካነን ሁለቱን ኢትዮጵያውያን ሯጮች የጊዜውን ምርጥ ማራቶን ተወዳዳሪዎች፦ የ[[ሞሮኮ]]ው ራህዲ ቤን አብዴ ሰላም ፣ የ[[ኒውዚላንድ]] ባሪ ማጊ፣ የሶቪዬቱ ኮንስታንቲን ቮሮብዮቭ እና በወቅቱ የማራቶን ክብረ ወስን ባለቤት የነበረው ሰርጌይ ፖፖቭ እና የ[[ብሪታንያ]] ተወላጅ ዴኒስ ኦጎርማን እንደሆኑ በጥብቅ አስጠንተዋቸዋል። ራህዲ ይለብሳል የተባለው የመለያ ቁጥሩ ፳፮ መሆኑን ያጠናው አበበ ውድድሩ ላይ ይሄንኑ ቁጥር ለመለየት ሲፈልገው ለካስ ራህዲ በ፲ ሺህ ሜትር ውድድር ላይ ለብሶ የነበረውን መለያ ለብሶ ኖሮ አጠገቡ ሲሮጥም አላወቀውም። አበበ በውድድሩ ላይ ከሃያ እስከ ሠላሳ ኪሎሜትር ላይ ባሳየው ፍጥነት አብዛኛዎቹን ባላጋራዎቹን ጥሎ ሲሄድ የቀረው ራህዲ ብቻ ነበር። እሱም ብዙ አብሮት አልቆየም። አበበ ድሉን ከተቀዳጀ በኋላ “ከተማው ክልል ውስጥ ስገባ ከኋላዬ የምሰማቸው ኮቴዎች እየቀነሱ መጡ። ፍጥነትም ስጨምር እስከነአካቴው ድምጽም አልነበረም። ለአንድ ሰዐት ሙሉ የኮቴዎችን ካካታ ሳዳምጥ ከቆየሁ በኋላ አሁን ጸጥታ ሲሰፍን የተከተለኝ እንዳለ ለማየት ፊቴን ማዞር አስፈላጊ አልነበረም” ብሏል። አበበ አስተሳሰቡ ራዲ እስከሚያጋጥመው ድረስ ጉልበቱን ለመቆጠብ ስለነበር በዚህ ምክንያት ባይሆን ኖሮ ክብረ ወሰኑን በተሻሻለ ውጤት ይሰብር እንደነበር ኒስካኒን ጥርጣሬ እንዳልነበራቸውም ገልጸዋል። ሆኖም አበበ ቢቂላ ውድድሩን በሁለት ሰዐት ከአሥራ አምስት ደቂቃ ከአሥራ ስድስት ነጥብ ሁለት ሴኮንድ (2:15:16.2 ሰዓት) በማገባደድ የዓለምን ክብረ ወስን ሰብሮ ወርቅ አገኘ። ራህዲ ሁለተኛ እና ባሪ ማጊ ሦስተኛ ወጡ። የ[[ጣልያን]] ጋዜጦች በነጋታው “ኢትዮጵያን ለመውረር የጣልይን አገር ወታደር ሁሉ አስፈልጎ ነበር ኢትዮጵያ ግን አንድ ወታደር ብቻ ልካ ድፍን ሮምን ወረረችው” የሚል ጽሁፍ ይዘው ወጥተው ነበር። ለመጀመሪያ ጊዜ በኦሎምፒክ ውድድር አሸንፎ የወርቅ ሜዳሊያ የወሰደ ጥቁር አፍሪካዊ አበበ ቢቂላ ነው። ይህም አጋጣሚ ለብዙ ጥቁር አፍሪካውያን በዓለም አቀፍ ውድድር እንዲሳተፉ በር ከፍቷል። የአበበ ቢቂላ ዝናም ከአለም ጫፍ እስከ ጫፍ ተዳረሰ። * የአበበ ቢቂላ አዲሱ የዓለም ክብረ ወሰን = 2:15:16.2 * የሰርጌይ ፖፖቭ አሮጌው የዓለም ክብረ ወሰን = 2:15:17.0 አበበ ከዚህ ውድድር በኋላ ወደ ኢትዮጵያ በተመለሰ በሁለት ወሩ በክብር ዘበኛ ሠራዊት ዋና አዛዥ ብርጋዴር ጄነራል [[መንግሥቱ ንዋይ]] እና በወንድማቸው [[ገርማሜ ንዋይ]] ጥንሰሳ የተካሄደው [[1953|፲፱፻፶፫]] ዓ/ም [[የታኅሣሥ ግርግር]] [[መፈንቅለ መንግሥት]] ሙከራ ሲከሽፍ፣ የሠራዊቱ አባል የነበረው አበበም ከሌሎች ወታደሮች ጋር በመጠርጠር ለጥቂት ጊዜ ታስሮ ነበር። == ከግርግሩ በኋላ == ከታኅሣሡ ግርግር በኋላ እስከ [[ጥቅምት]] [[1954|፲፱፻፶፬]] ዓ/ም ድረስ አበበ በ [[ግሪክ (አገር)|ግሪክ]] በ [[ጃፓን]] እና በኮሲቼ በ [[ቼኮስሎቫኪያ]] በማራቶን ተወዳድሮ በሁሉም አንደኛ በመውጣት አሸንፏል። በሚከተሉት ሁለት ዓመታት ግን በማናቸውም የዓለም አቀፍ ማራቶን ውድድር ላይ ሳይሳተፍ ቆይቶ በ[[ሚያዝያ]] [[1955|፲፱፻፶፭]] በ[[ቦስተን]] ከተማ በተካሄደው ማራቶን ላይ ተሳትፎ አምስተኛ ሆኖ ነው የጨረሰው። [[ሐምሌ 3|ሐምሌ ፫]] ቀን [[1956|፲፱፻፶፮]] ዓ/ም አዲስ አበባ ላይ የተካሄደው የኢትዮጵያ የኦሎምፒክ ማጣሪያ ውድድር በአበበ አሸናፊነት፤ በሁለተኛ ደረጃ ደግሞ[[ማሞ ወልዴ]] እና ሦስተኛ የወጣው [[ደምሴ ወልዴ]] ወደ [[ቶክዮ]] እንደሚጓዙ ሲረጋገጥ በመላው ዓለም ኢትዮጵያ አንድ ብቻ ሳይሆን ሦስት ኃይለኛ ተወዳዳሪዎች እንዳላት ተሰማ። == ሁለተኛው የኦሎምፒክ ወርቅ == የ[[1957|፲፱፻፶፯]] ዓ/ም ፲፰ኛው የ[[ቶክዮ]] ኦሊምፒክ ሊካሄድ አርባ ቀናት ሲቀረው አበበ ቢቂላ በማራቶን ውድድር ልምምድ ላይ ነበር። በልምምዱ ላይ እያለም ህመም ቢሰማውምን ህመሙን ችላ በማለት ልምምዱን ቀጠለ። ነገር ግን በልምምድ ላይ ራሱን ስቶ ይወደቅና አንስተው ወደ ሆስፒታል ሲወሰዱት ህመሙ ያበጠ የትርፍ አንጀት ሆኖ ተገኘ። ወዲያው ቀዶ ጥገና ተደርጎለት ለጥቂት ቀኖች ካገገመ በኋላ በሆስፒታሉ ቅጥር ግቢ ውስጥ በምሽት ልምምዱን ቀጠለ። አበበ ቢቂላ ከኢትዮጵያ የኦሎምፒክ ቡድን ጋር አብሮ ወደ [[ቶኪዮ]] ሲጓዝ በርትቶ ይወዳደራል ብሎ ያሰበ ሰው አልነበረም። አበበ ግን (ጫማ አድርጎ) ለዚህ ማራቶን ውድድር [[ጥቅምት 11|ጥቅምት ፲፩]] ቀን ከአርባ አንድ አገሮች ከተውጣጡ ሰባ ዘጠኝ ተወዳዳሪዎች ጋር ተሰለፈ። ለአበበ ቢቂላ ምንም አዲስ ዘዴ አላስፈለገውም። አሰልጣኙ [[ኦኒ ኒስካነን]] እንደ ሮማው ኦሎምፒክ ከፊት ከሚመሩት ቡድኖች ጋር እስከ ሃያ ኪሎ ሜትር ድረስ አብሮ እንዲሮጥና ከዚያ በኋላ ውድድሩን እንዲመራ መከሩት። በዚህም ዕቅድ መሠረት ከሮጠ በኋላ ፍጥነቱን በጥንቃቄ ቀስ በቀስ እየጨመረ ሄደ። በአሥራ አምስተኛው ኪሎ ሜትር ላይ አብረውት የነበሩት የ[[አውስትራሊያ]]ው ሮን ክላርክ እና የ[[አየርላንድ]] ጄምስ ሆጋን ብቻ ነበሩ። አበበ ቢቂላ በቀዶ ጥገናውም ሆነ በሞቃታማው የአየር ሁኔታ ምንም ዓይነት እንከን አልታየበተም። እንዲያውም ሲሮጥ ለሚመለከተው ከመሬቱ በላይ የሚንሳፈፍ ይመስል ነበር። አሰልጣኙ ኦኒ ኒስካነን ትንሽ ጉልበት በመጠቀም እንዴት መሮጥ እንዳለበት ያስተማሩትን አበበ ቢቂላ በተግባር ላይ ሲያውለው እና ሩጫው ምንም ዓይነት ጥረት የማያስፈልገው ያስመስለው ነበር። አበበ ቢቂላ ኦሎምፒክ ስታዲዮሙ ውስጥ የገባው ብቻውን ነበር። በዚያም ይጠባበቅ የነበረው ፸ ሺህ ተመልካች በከፍተኛ ሁኔታ አድናቆቱን ገልጾለታል። በዚህ ውድድር ላይ የራሱን ክብረ ወሰን በድጋሚ በመስበር አሻሽሎታል። አዲሱ ክብረ ወሰንም ሁለት ሰዐት ከአሥራ ሁለት ደቂቃ ከአሥራ አንድ ነጥብ ሁለት ሴኮንድ (2፡12፡11.2) ነበር። ውድድሩንም እንደጨረስ ምንም አይነት ድካም አልታየበትም። እንዲያውም ገና ሊሮጥ የሚሰናዳ ነበር የሚመስለው። ተመልካቹን በጣም ያስገረመው በውድድሩ ምክንያት ጡንቻው እና መገጣጠሚያዎቹ እንዳይተሳሰሩ የተለያዩ የሰውነት ማሟሟቂያ ስፖርቶች ሲሰራ መመልከታቸው እንዲሁም እርጋታው እና ቅልጥፍናው ነበር። አበበ ከውድድሩ በኋላ ተጠይቆ ሲመልስ ሌላ አስር ኪሎ ሜትር ጨምሮ መሮጥ ይችል እንደነበር ተናግሯል። ደምሴ ወልዴ በአሥረኛ ደረጃ ሲጨርስ ማሞ ወልዴ ግን አሥራ አምስት ኪሎሜትር ላይ አቋርጦ ከውድድሩ ወጣ። አበበ ከሮሙ ድሉ አራት ዓመት በኋላ ቶኪዮ ድሉን ሲደግም የኦሊምፒክን ብቻ ሳይሆን የዓለምንም ክብረ ወሰን መስበር ችሏል። ከእርሱ በፊት ማንም ያልፈጸመውን፣ ከእርሱም በኋላ ለ16 ዓመታት ማንም ያላደረገውን የኦሊምፒክ ማራቶን ሁለት ጊዜ አከታትሎ የመውሰድ ገድልንም ፈጸመ። ይኸም ብቻ አይደለም ባሻናፊነት የገባበት ሰዓትም እጅግ በጣም ፈጣንና በእንግሊዛዊው ባዝል ሔትሌይ በ2 ሰዓት 13 ደቂቃ 55 ሰኮንድ ተይዞ የነበረውን የዓለም ክብረወሰን በ1 ደቂቃ 43 ካልዒት (ሰከንድ)፣ 8 ሣልሲት (ማይክሮ ሰከንድ) የሰበረበት ነው:: ‹‹እንደ በረዶ ነጫጭ ጥርስ አብቅሎ፤ ይቆረጣጥማል ሰዓት እንደቆሎ፤›› ብለው በወቅቱ የኢትዮጵያ ኦሊምፒክ ኮሚቴ ዋና ጸሐፊና የልዑካኑ መሪ የነበሩት አቶ [[ይድነቃቸው ተሰማ]] ([[1914|፲፱፻፲፬]] - [[1979|፲፱፻፸፱]]) እንዲቀኙለት አድርጓቸዋል። <ref>ሔኖክ ያሬድ፤''ሪፖርተር'' እሑድ [[ነሐሴ ፭]] ቀን [[2005|፳፻፭]] ዓ/ም </ref> ቻርሊ ሎቬት “ማራቶን በኦሎምፒክ” በሚለው መጽሐፉ ላይ ስለቶክዮው ውድድር ሲዘግብ “ግማሽ ሩጫውን እንዳገባደደ በአምስት ሰከንድ ልዩነት ይመራ ነበር” ይላል ። ሎቬት “የክፍለ ዘመኑ ሩጫ ብዙ ታሪክ የተጻፈለት እና የተወራለት ውድድር ነው” ሲል አበበ ቢቂላን ደግሞ “ወደር የማይገኝለት እውነተኛ የማራቶን ሯጭ ምሳሌ ነው” ይለዋል። ሪቻርድ በኔዮ ደግሞ “የማራቶን ጌቶች” በሚለው መጽሐፉ “አበበ ቢቂላ ሩጫው ምንም አይነት ጥረት የማያስፈልገው ያስመስለዋል” ብሎታል። “አበበ ቢቂላን ሲያዩት ረጅም ቀጠን ያለ በቀላሉ ተሰባሪ ይመስላል፣ ነገር ግን ከሚገባው በላይ ጠንካራ አትሌት” ነው ይልና “አበበ ቢቂላ ማናቸውም የማራቶን ሩጫ ተወዳዳሪ ሊሆን የሚገባው ምሳሌ ነው” ብሏል። ቀጥሎም “አበበ ቢቂላ ተፈጥሮ ካፈራቻቸው ምርጥ የዓለማችን አትሌቶች አንዱ ነው” ይልና “በዚህም (በቶክዮው) ድል የተነሳ ለሁለት ጊዜ የኦሎምፒክ ማራቶንን ያሸነፈ ብቸኛ አትሌት አድርጎታል” ይላል። አበበ ቢቂላ ሁለተኛውን ወርቅ ይዞ ወደ ኢትዮጵያ ሲመለሰ የአዲስ አበባ ሕዝብ ተገልብጦ ወጥቶ የጀግና አቀባበል ካደረገለት በኋላ ንጉሠ ነገሥቱ የ[[ሻምበል]]ነት ማዕረግና አዲስ ቮልስ ዋገን ቢትል ሸለሙት። == ሜክሲኮ ከተማ == በ [[1960|፲፱፻፷]] ዓ/ም ላይ በ[[ሜክሲኮ ከተማ]] የተካሄደው ፲፱ኛው ኦሊምፒክ ውድድር ከመጀመሩ በፊት አበበ በ[[1957|፲፱፻፶፯]] ዓ/ም እና [[1958|፲፱፻፶፰]] ዓ/ም ሦስት ማራቶኖች ላይ ተሳትፎ ሦስቱንም አሸንፏል። በ[[ሰኔ]] ወር [[1960|፲፱፻፷]] ዓ/ም እግሩ ላይ በደረሰበት ጉዳት ምክንያት ዝግጅቱን እንዲያቋርጥ ተገዶ ነበር። በድ ግሪንስፓን “የኦሊምፒክ ተወዳጅ ታሪኮች” በሚባለው የትረካ ፊልም ላይ “ከውድድሩ ጥቂት ቀናት በፊት አበበ ትንሽ የእግር አጥንቱን ሰብሮ ነበር” ብሏል። ሜክሲኮ ሲገባም በእግሩ ላይ የደረሰው ጉዳት አልተሻለውም ነበር። ውድድሩ የሚካሄድበት ቦታ ከፍታው አበበ ቢቂላ ከለመደው በ አንድ ሺህ ጫማ ከፍታማ ቢሆንም እንድ አበበ ግምት ግን ከሌሎች አትሌቶች ይልቅ ይህ ከፍታ ለኔ ይጠቅመኛል ብሎ ነበር። የማራቶኑ ውድድር እሑድ [[ጥቅምት 10|ጥቅምት ፲]] ቀን [[1960|፲፱፻፷]] ዓ/ም ሲጀመር ከአርባ አንድ አገራት የተውጣጡ ሰባ አራት ሯጮች ተሰልፈው ነበር። ኢትዮጵያ በቶክዮው ማራቶን እንድተደረገው በሜክሲኮም ከአበበ ጋር ሦስት ሯጮችን አሰልፋለች። ማሞ ወልዴ እና ገብሩ መራዊ ሌሎቹ ተሳታፊዎች ነበሩ። አበበ ውድድሩን ጀምሮ ከፊት ከሚመሩት ጋር እስከ አስራ ሰባተኛው ኪሎሜትር ድረስ ከሮጠ በኋላ የእግሩ ሕመም ስለጠናበት አብሮት የነበረው ማሞ ወልዴ ባልገመተውና ባላሰበው ሰዓት በጆሮው ተምዘግዝጐ የገባውን የአበበን ቃላት ማመን አቃተው። እንደመደንገጥ ብሎ «ምን አልከኝ ?» በማለት ጠየቀው። አበበም የማሞን መደናገጥ ስለተገነዘበ እንደ ማባበል ዓይነት አለና « አይዞህ ታሸንፋለህ፤ እኔ አልቻልኩም፤ የ እግሬ ወለምታ በጣም ተሰምቶኛል፤ ሌላም የማላውቀው ስሜት እየተሰማኝ ነው። ስለዚህ አደራዬን ተቀበለኝ፤ የ ኢትዮጵያ ሕዝብ ይጠብቀናል፤ እኔ ስላልቻልኩ አንተ ቀጥል፤ የ ኢትዮጵያ አምላክ ይከተልህ» ካለው በኋላ አስፋልት ዳር ወደቀ። እውነትም በጣም ታሟል። ወዲያውኑ አበበ ሜክሲኮ ሆስፒታል በአስቸኳይ ተወሰደ። የአበበ አለመጨረስ ሲሰማ ያልደነገጠ ኢትዮጵያዊም ሆነ የአበበ አድናቂ አልነበረም። ሁናቴውን ታዋቂው ጋዜጠኛ ሰለሞን ተሰማ እንዲህ ገልፆት ነበር፤ «የአበበን መውጣት ስሰማ ማሞን ለማበረታታት የጮህኩት ጩኸት ድምፄን ለሦስት ቀናት ያህል ዘግቶት ነበር።» በዚህ ውድድር ገብሩ መራዊ ስድስተኛ ሆኖ ሲገባ ከአበበ ቢቂላ ጋር አብሮ የተጓዘው ማሞ ወልዴ አሸንፎ ለኢትዮጵያ ሦስተኛውን የማራቶን ወርቅ ተቀበለ። ማሞ ወልዴ ከውድድሩ በኋላ እንድብራራው አበበ ቢቂላ በሕመም ምክንያት ባያቋርጥ ኖሮ ያለምንም ጥርጥር ያሸንፍ ነበር ብሏል። አበበ ቢቂላ ከዚህ በኋላ ውድድር አላደረገም። == አሳዛኙ አደጋ == [[ሻምበል]] አበበ ቢቂላ በ[[1961|፲፱፻፷፩]] ዓ/ም በሽልማት የተሰጠውን ቮልስ ዋገን መኪና በአዲስ አበባ ውስጥ ሲነዳ አደጋ ደርሶበት ከወገቡ በታች ሽባ ሆነ። ንጉሠ ነገሥቱ ለሕክምና ወደ እንግሊዝ አገር ልከውት በታወቀው የስቶክ ማንደቪል ሆስፒታል (Stoke Mandeville) ሲረዳ ቢቆይም ከተሽከርካሪ ወንበር የማያላቅቀው በመሆኑ ወደሚወዳት ሀገሩ ኢትዮጵያ በቃሬዛ ተመለስ። አዲስ አበባ [[ቦሌ አውሮፕላን ማረፊያ]] ሲደርስ ቤተሰቡ፣ ወዳጆቹና ደጋፊዎቹ አቀበሉት በበዙ ወ የሚቆጠሩ ኢትዮጵያውያንም በየመንገዱ ዳር ተሰልፈው እያጀቡ ተቀበሉት። ከአደጋው በኋላ እነኛ ዓለምን ያስደነቁ እግሮች ሁለተኛ አልተራመዱም። አሰልጣኙ ኦኒ ኒስካነን የቀስት ኢላማ ውድድር ውስጥ እንዲሳተፍ ሲመክሩት ነበር፣ አበበ “በተሸከርካሪ ወንበሬ ላይ ሆኜ ማራቶንን አሸንፋለሁ” እያለ ይቀልድ ነበር። ሆኖም ከአደጋው በኋላ በስቶክ ማንደቪል አካላቸው በጎደለ ሰዎች ስፖርት ውስጥ በዚሁ የቀስት ኢላማ ውድድር ላይ ከመሳተፉም በላይ “መልካም ውጤት የሚያመጡ ሰዎች አሳዛኝ አደጋም ይገጥማቸዋል። በእግዚአብሔር ፍቃድ የኦሎምፒክ ማራቶንን ለማሸነፍ በቃሁ እንዲሁም በእግዚአብሔር ፍቃድ የመኪና አደጋ ደረሰብኝ። ድሉን እንደተቀበልኩ ሁሉ እንዲሁም መከራውን መቀበል አለብኝ። ሁለቱንም የሕይወት ሁኔታዎች ስለሆኑ በጸጋ ተቀብዬ ሕይወቴን በደስታ መኖር ነው ያለብኝ” ብሏል። የሁለቴው የኦሊምፒክ ማራቶን አሸናፊና የማራቶን የክብር ወሰን ባለቤት ሻምበል አበበ ቢቂላ በ[[1964|፲፱፻፷፬]] ዓ/ም በተካሄደው ፳ኛው የ[[ሙኒክ]] ኦሊምፒክ ውድድር ላይ በልዩ እንግዳነት ተጋብዞ በተሽከርካሪ ወንበሩ ላይ ተቀምጦ ውድድሩን ይመለከት ነበር። የማራቶኑን ውድድር ያሸነፈው [[አሜሪካዊ]]ው ፍራንክ ሾርተር ሽልማቱን ከተቀበለ በኋላ በቀጥታ ወደ አበበ ቢቂላ በመሄድ እና እጁን በመጨበጥ ያለውን ፍቅር እና አክብሮት ገልጾለታል። == ጀግናው ወደቀ == ሻምበል አበበ ቢቂላ ፤ “ሮማን የወረረው ብቸኛው ወታደር”፤ በተወለደ በ ፵፩ ዓመቱ፤ የሜክሲኮውን ሩጫ አቋርጦ መንገድ ዳር በወደቀ በስድስት ዓመቱ [[ጥቅምት 15|ጥቅምት ፲፭]] ቀን [[1966|፲፱፻፷፮]] ዓ/ም የሕይወት ትግሉን ጨርሶ ከዚህ ዓለም በሞት ተለየ። ከተወዳደረባቸው አስራ አምስት የማራቶን ውድድሮች አስራ ሁለቱን በአንደኛነት የጨረሰው ኢትዮጵያዊው ጀግና ጉዞውን አከተመ። አበበ አዲስ አበባ በ[[ቅዱስ ዮሴፍ]] ቤተ ክርስቲያን ሲቀበር [[ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ|ዓፄ ኃይለ ሥላሴ]] በተገኙበት ዘመዶቹ ወዳጆቹ እና አድናቂዎቹ ጋር ከ፸፭ ሺህ በላይ የሚሆን ሕዝብ ተሰብስቦ እየተላቀሰ የመጨረሻ ስንብት አድርጎለታል። ዕለቱም በመላ ኢትዮጵያ የሐዘን ቀን ሆኖ እንዲውል ተደርጓል። * “እኔ ዓለም ሁሉ እንዲያውቀው የምፈልገው አገሬ ኢትዮጵያ ሁል ጊዜ የምታሸንፈው በቆራጥነት እና በጀግንነት ነው” ሮማ ካሸነፈ በኋላ * “መልካም ውጤት የሚያመጡ ሰዎች አሳዛኝ አደጋም ይገጥማቸዋል። በእግዚአብሔር ፈቃድ የኦሎምፒክ ማራቶንን ለማሸነፍ በቃሁ እንዲሁም በእግዚአብሔር ፈቃድ የመኪና አደጋ ደረሰብኝ። ድሉን እንደተቀበልኩ ሁሉ እንዲሁም መከራውን መቀበል አለብኝ። ሁለቱም የሕይወት ሁኔታዎች ስለሆኑ በጸጋ ተቀብዬ ሕይወቴበደስታ መኖር ነው። ** “እኔ ዓለም ሁሉ እንዲያውቀው የምፈልገው አገሬ ኢትዮጵያ ሁል ጊዜ የምታሸንፈው በቆራጥነት እና በጀግንነት ነው” ሮማ ካሸነፈ በኋላ ** “መልካም ውጤት የሚያመጡ ሰዎች አሳዛኝ አደጋም ይገጥማቸዋል። በእግዚአብሔር ፈቃድ የኦሎምፒክ ማራቶንን ለማሸነፍ በቃሁ እንዲሁም በእግዚአብሔር ፈቃድ የመኪና አደጋ ደረሰብኝ። ድሉን እንደተቀበልኩ ሁሉ እንዲሁም መከራውን መቀበል አለብኝ። ሁለቱም የሕይወት ሁኔታዎች ስለሆኑ በጸጋ ተቀብዬ ሕይወቴን በደስታ መኖር ነው ያለብኝ።" የተሽከርካሪ ወንበር ተጠቃሚ ከሆነ በኋላ ** "እኔ የዓለም አንደኛ የኢትዮጵያ ግን ሁለተኛ ሯጭ ነኝ" ለዋሚ ቢራቱ ያለውን ፍቅር ክብር እና አድናቆት ሲገልጽ። ** “ለምወዳት አገሬ ኢትዮጵያ እና ሕዝቧ የሺህ ዓመት መኩሪያ እና መከበሪያ ታሪክ በእግዚአብሔር ፈቃድ ስለሠራሁ ከእንግዲህ በኋላ የምመኘው ነገር የለም።” ** ኤድና “እኔ ዓለም ሁሉ እንዲያውቀው የምፈልገው አገሬ ኢትዮጵያ ሁል ጊዜ የምታሸንፈው በቆራጥነት እና በጀግንነት ነው” ሮማ ካሸነፈ በኋላ “መልካም ውጤት የሚያመጡ ሰዎች አሳዛኝ አደጋም ይገጥማቸዋል። በእግዚአብሔር ፈቃድ የኦሎምፒክ ማራቶንን ለማሸነፍ በቃሁ እንዲሁም በእግዚአብሔር ፈቃድ የመኪና አደጋ ደረሰብኝ። ድሉን እንደተቀበልኩ ሁሉ እንዲሁም መከራውን መቀበል አለብኝ። ሁለቱም የሕይወት ሁኔታዎች ስለሆኑ በጸጋ ተቀብዬ ሕይወቴን በደስታ መኖር ነው ያለብኝ።" የተሽከርካሪ ወንበር ተጠቃሚ ከሆነ በኋላ "እኔ የዓለም አንደኛ የኢትዮጵያ ግን ሁለተኛ ሯጭ ነኝ" ለዋሚ ቢራቱ ያለውን ፍቅር ክብር እና አድናቆት ሲገልጽ። “ለምወዳት አገሬ ኢትዮጵያ እና ሕዝቧ የሺህ ዓመት መኩሪያ እና መከበሪያ ታሪክ በእግዚአብሔር ፈቃድ ስለሠራሁ ከእንግዲህ በኋላ የምመኘው ነገር የለም።” == የአበበ ቢቂላ የክብር መታወሻዎች == * አዲስ አበባ ውስጥ አባ ኮራን ሰፈር የሚገኘው የቀድሞው የአሜሪካ ሕብረተሰብ ት/ቤት ስታዲየሙን በአበበ ስም ሰይሞታል * [[አምስተርዳም]] - የአበበ ቢቂላ መንገድ አላት * ሮማ አበበን የዘከረችው በሩጫ ብቻ ሳይሆን ከከተማዋ ፳፭ ኪሎ ማትር ርቀት ላይ በምትገኘዋ ላዲስፖሊ ከተማ የሚገኘውን አዲስ የእግር ድልድይና መንገድ በአበበ ቢቂላ ስም (ፖንቴ አበበ ቢቂላ) በመሰየም ነው፡፡ * የ[[ሴኔጋል]] መዲና [[ዳካር]] በ[[1971|፲፱፻፸፩]] ዓ.ም. የመጀመሪያውን የአፍሪቃ አትሌቲክስ ውድድር አጋጣሚ በማድረግ ወደ “ዴምባ ዲዮፕ” ስታዲየም የሚያስገባውን መንገድ የአበበ ቢቂላ መንገድ ብላዋለች። * የአበበ ቢቂላ የቶክዮ ድል “ቶክዮ ኦሊምፒያድ” በተባለ የትረካ ፊልም ላይ ተጨምሯል። ከዚሁ ፊልም የተወሰደ ጉራጅም በ[[1968|፲፱፻፷፰]] ዓ/ም በተሠራው “ማራቶን ማን” በተባለው ፊልም ላይ ይገኛል። * “ቪብራም” የተባለ የ[[አሜሪካ]] የጫማ ድርጅት በ[[2002|፳፻፪]] ዓ/ም “ፋይቭፊንገርስ ቢቂላ” (FiveFingersBikila) የተባለ ጫማ ገበያ ላይ አዋለ። * ሮቢን ዊሊያምስ የተባለው አሜሪካዊ ቀልደኛ ‘የራስ ማጥፊያ መሳሪያዎች’ በተባለው ዝግጅቱ ላይ የአበበን በባዶ እግር መሮጥ ይጠቅሰዋል። 0ws8gm6s97h5dg7xz07wkz6x7ublqfd 0 52406 392299 380764 2026-06-05T10:03:52Z Nama21yo 57094 392299 wikitext text/x-wiki {{የሳይንቲስት መረጃ | ስም = ትምኒት ገብሩ | ምስል = Timnit_Gebru_crop.jpg | የትውልድ_ቦታ = አዲስ አበባ | የትምህርት_ደረጃ = ስታንፎርድ ዩኒቨርሲቲ | የሙያ_ዘርፍ = አርቴፊሻል ኢንተለጀንስ | የሚታወቁበት_ስራ = ብላክ ኢን ኤ.አይ (Black in AI) | ተቋም = ዳይር (DAIR) }} ትምኒት ገብሩ (እ.ኤ.አ. በ1983/1984 የተወለደች) ትውልደ ኢትዮ-ኤርትራዊ እና አሜሪካዊት የኮምፒውተር ሳይንቲስት ስትሆን፣ በአርቴፊሻል ኢንተለጀንስ (AI)፣ በአልጎሪዝም አድልዎ (algorithmic bias) እና በመረጃ ማዕድን (data mining) ዘርፎች ላይ ትሰራለች። ትምኒት በቴክኖሎጂ ዘርፍ የብዝሃነትና የእኩልነት ተሟጋች ስትሆን፣ በኤአይ ውስጥ የሚሰሩ ጥቁር ተመራማሪዎች ማህበረሰብ የሆነው የ "Black in AI" ተባባሪ መስራች ነች። በተጨማሪም ቴክኖሎጂን የመጠቀም ውጤቶቹን ለመፈተሽ በአለም ዙሪያ ካሉ የኤአይ ተመራማሪዎች ጋር በአፍሪካ እና በአፍሪካ ኢሚግሬሽን ላይ በማተኮር የሚሰራው የተከፋፈለ አርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ምርምር ኢንስቲትዩት (DAIR) መስራች ነች። እ.ኤ.አ. በ2021 ትምኒት ገብሩ በፎርቹን (Fortune) መጽሔት ከአለም 50 ታላላቅ መሪዎች አንዷ በመሆን ተሸልማለች።<ref name=":10">{{Cite web|title=Timnit Gebru|url=https://fortune.com/worlds-greatest-leaders/2021/timnit-gebru/|language=en}}</ref> እ.ኤ.አ. በታህሳስ 2020 ገብሩ የስነምግባር አርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ቡድን (Ethical AI team) ቴክኒካል መሪ በመሆን ከጎግል (Google) ድንገተኛ ስራ መልቀቅ ጋር ተያይዞ የህዝብ ውዝግብ ማዕከል ነበረች። የትላልቅ የቋንቋ ሞዴሎች (LLMs) ብዙ ስጋቶችን እና አድሎአዊ ጉዳዮችን የሚዘረዝረውን ገና ያልታተመ የምርምር ወረቀቷን እንድታነሳ ወይም ሁሉንም የጎግል ደራሲያን ስም እንድታስወግድ ኩባንያው ጠይቋት ነበር። ትምኒት በውሳኔው ላይ ማብራሪያ የጠየቀች ሲሆን፣ ፍላጎቷ ካልተሟላ የስራ መልቀቂያ ልታስገባ እንደምትችል ገልጻ ነበር። ጎግል ግን የስራ መልቀቂያዋን ወዲያውኑ እንደተቀበለ በመግለጽ ስራዋን አቋረጠ። == የመጀመሪያ ህይወት እና ትምህርት == ትምኒት ገብሩ ተወልዳ ያደገችው አዲስ አበባ፣ [[ኢትዮጵያ]] ነው። አባቷ በአምስት ዓመቷ የሞተ ሲሆን በእናቷ አሳድጋለች። ሁለቱም ወላጆቿ ኤርትራውያን ናቸው። በመጨረሻ በዩናይትድ ስቴትስ የፖለቲካ ጥገኝነት አግኝታለች። ገብሩ በማሳቹሴትስ መኖር የጀመረችው የሁለተኛ ደረጃ ትምህርቷን ለመከታተል ሲሆን፣ በወቅቱ በዘር ላይ የተመሰረተ መድልዎ ይፈጸምባት እንደነበር ትናገራለች፤ አንዳንድ መምህራን ከፍተኛ ውጤት ያላት ተማሪ ብትሆንም የተወሰኑ የከፍተኛ ምደባ (Advanced Placement) ኮርሶችን እንድትወስድ አልፈቀዱላትም ነበር። የሁለተኛ ደረጃ ትምህርቷን ከጨረሰች በኋላ ገብሩ ከፖሊስ ጋር ያጋጠማት አጋጣሚ በቴክኖሎጂ ስነ-ምግባር ላይ እንድታተኩር አድርጓታል። አንዲት ጥቁር ሴት ጓደኛዋ በቡና ቤት ውስጥ ጥቃት ተፈጽሞባት፣ ገብሩ ለፖሊስ ደውላ ሪፖርት አደረገች። ነገር ግን ፖሊስ የጥቃቱን ዘገባ ከመመዝገብ ይልቅ ጓደኛዋን ይዞ ማሰሩን ትናገራለች። ገብሩ ይህንን አጋጣሚ የስርዓት ዘረኝነት ግልፅ [[ምሳሌ]] ብላዋለች። በ2001 ገብሩ በስታንፎርድ ዩኒቨርሲቲ የሳይንስ የመጀመሪያ ዲግሪዋን (B.S.) እና የሳይንስ ማስተር ዲግሪዋን (M.S.) በኤሌክትሪካል ምህንድስና አግኝታለች፤ በ2017 ደግሞ የዶክትሬት (Ph.D.) ዲግሪዋን ተቀብላለች። ገብሩ የዶክትሬት ዲግሪ ምርምሯን በ2017 የ "LDV Capital Vision Summit" ውድድር ላይ ያቀረበች ሲሆን፣ ውድድሩንም በአሸናፊነት አጠናቃለች። በ2016 በፒኤችዲ ፕሮግራሟ ወቅት እና በ2018 ገብሩ በጀላኒ ኔልሰን በሚመራው የ "AddisCoder" የፕሮግራም ዘመቻ ማዕቀፍ ውስጥ ለማስተማር ወደ ኢትዮጵያ ተመልሳ ነበር። == ሙያ እና ምርምር == === Apple (2004-2013) === ገብሩ አፕልን (Apple) የተቀላቀለችው በ2004 በሃርድዌር ዲቪዚዮን ለድምጽ ክፍሎች ሰርክሪት በመስራት ሲሆን፣ በሚቀጥለው አመት የሙሉ ጊዜ የስራ እድል ተሰጣት። እዚያም ኦዲዮ መሐንዲስ ሆና ሰርታለች። ገብሩ በአፕል ውስጥ በነበረችበት ጊዜ የሰውን ምስል መለየት የሚችል ሶፍትዌር (Computer Vision) የመገንባት ፍላጎት አሳየች። ለመጀመሪያው አይፓድ (iPad) የምልክት ማቀናበሪያ ስልተ ቀመሮችን (signal processing algorithms) አዘጋጅታለች። === 2013-2017 === እ.ኤ.አ. በ2013 ገብሩ በስታንፎርድ የሚገኘውን የፌይ-ፌይ ሊ (Fei-Fei Li) የምርምር ላቦራቶሪን ተቀላቀለች። እዚያም ጥልቅ ትምህርትን (Deep Learning) ከጎግል ጎዳና እይታ (Google Street View) ምስሎች ጋር በማጣመር የዩናይትድ ስቴትስ ሰፈሮችን ስነ-ሕዝብ እና ማህበራዊ ኢኮኖሚያዊ ባህሪያት (እንደ የድምጽ አሰጣጥ ዘይቤ፣ ገቢ፣ ዘር እና ትምህርት) ለመገመት የሚያስችል ጥናት ሰርታለች። ይህ ስራዋ በቢቢሲ ኒውስ፣ ኒውስዊክ፣ ዘ ኢኮኖሚስት እና ዘ ኒው ዮርክ ታይምስ ላይ በሰፊው ተዘግቧል። እ.ኤ.አ. በ2015 እና 2016 በኤአይ ዘርፍ ትልቁ ኮንፈረንስ በሆነው "NIPS" ላይ ስትካፈል፣ በሺዎች ከሚቆጠሩ ተሳታፊዎች መካከል ጥቁር ተመራማሪዎች እጅግ በጣም አናሳ መሆናቸውን ታዘበች። ይህንን የብዝሃነት እጦት ለመቅረፍ ከባልደረባዋ ከዶክተር ረዲኤት አበበ ጋር በመሆን "Black in AI" የተሰኘውን ማህበረሰብ መሰረተች። እ.ኤ.አ. በ2017 ክረምት ላይ ገብሩ ማይክሮሶፍትን (Microsoft) በፍትሃዊነት፣ ተጠያቂነት፣ ግልፅነት እና ስነምግባር (FATE) ቤተ ሙከራ የድህረ ዶክትሬት ተመራማሪ በመሆን ተቀላቀለች። በማይክሮሶፍት በነበረችበት ጊዜ "Gender Shades" የተሰኘ ጥናታዊ ጽሁፍ ከዶ/ር ጆይ ቡኦላምዊኒ ጋር በጋራ አዘጋጅታለች። ይህ ጥናት የፊት ለይቶ ማወቂያ ሶፍትዌሮች ጥቁር ሴቶችን በመለየት ረገድ ከነጭ ወንዶች አንጻር የ35% ስህተት እንደሚያሳዩ አጋልጧል። === Google (2018-2020) === ገብሩ ጎግልን የተቀላቀለችው እ.ኤ.አ. በ2018 ሲሆን፣ እዚያም ከማርጋሬት ሚቸል ጋር በመሆን የስነምግባር አርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ቡድንን በጋራ መርታለች። እ.ኤ.አ. በ2019 አማዞን (Amazon) የፊት መለያ ቴክኖሎጅን ለህግ አስከባሪ ኤጀንሲዎች መሸጥ እንዲያቆም የሚጠይቅ የጋራ ደብዳቤ ተፈራርማለች፤ ምክንያቱም ቴክኖሎጂው በሴቶችና በጥቁር ህዝቦች ላይ አድልዎ ስለሚያሳይ ነው። == ሽልማቶች እና እውቅና == ገብሩ፣ ቡኦላምዊኒ እና ኢኒዮሉዋ ዲቦራ ራጂ የፊት ለይቶ ማወቂያ ላይ ያለውን የአልጎሪዝም አድልዎ ችግር በማጉላታቸው በ "AI for Good" ምድብ የ VentureBeat 2019 AI ፈጠራዎች ሽልማት አሸንፈዋል። እ.ኤ.አ. በ2021 በፎርቹን ከአለም 50 ታላላቅ መሪዎች መካከል የተካተተች ሲሆን፣ በታይም (Time) መጽሔትም ከአለም 100 ተፅዕኖ ፈጣሪ ሰዎች አንዷ በመሆን ተመርጣለች። == የውጭ መያያዣዎች == * [https://ai.stanford.edu/~tgebru/ ፕሮፋይል] በስታንፎርድ ዩኒቨርሲቲ * [https://www.washingtonpost.com/technology/2021/12/02/timnit-gebru-dair/ የዋሽንግተን ፖስት ዘገባ ስለ DAIR] lx3pvio1hpw9jdgsr8ymzfrakqjc9zp 392301 392299 2026-06-05T10:11:03Z Nama21yo 57094 392301 wikitext text/x-wiki {{የሳይንቲስት መረጃ | ስም = ትምነት ገብሩ | ምስል = Timnit_Gebru_crop.jpg | የትውልድ_ቦታ = አዲስ አበባ | የትምህርት_ደረጃ = ስታንፎርድ ዩኒቨርሲቲ | የሙያ_ዘርፍ = አርቴፊሻል ኢንተለጀንስ | የሚታወቁበት_ስራ = ብላክ ኢን ኤ.አይ (Black in AI) | ተቋም = ዳይር (DAIR) }} ትምነት ገብሩ (እ.ኤ.አ. በ1983/1984 የተወለደች) ትውልደ ኢትዮ-ኤርትራዊ እና አሜሪካዊት የኮምፒውተር ሳይንቲስት ስትሆን፣ በአርቴፊሻል ኢንተለጀንስ (AI)፣ በአልጎሪዝም አድልዎ (algorithmic bias) እና በመረጃ ማዕድን (data mining) ዘርፎች ላይ ትሰራለች። ትምነት በቴክኖሎጂ ዘርፍ የብዝሃነትና የእኩልነት ተሟጋች ስትሆን፣ በኤአይ ውስጥ የሚሰሩ ጥቁር ተመራማሪዎች ማህበረሰብ የሆነው የ "Black in AI" ተባባሪ መስራች ነች። በተጨማሪም ቴክኖሎጂን የመጠቀም ውጤቶቹን ለመፈተሽ በአለም ዙሪያ ካሉ የኤአይ ተመራማሪዎች ጋር በአፍሪካ እና በአፍሪካ ኢሚግሬሽን ላይ በማተኮር የሚሰራው የተከፋፈለ አርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ምርምር ኢንስቲትዩት (DAIR) መስራች ነች። እ.ኤ.አ. በ2021 ትምነት ገብሩ በፎርቹን (Fortune) መጽሔት ከአለም 50 ታላላቅ መሪዎች አንዷ በመሆን ተሸልማለች።<ref name=":10">{{Cite web|title=Timnit Gebru|url=https://fortune.com/worlds-greatest-leaders/2021/timnit-gebru/|language=en}}</ref> እ.ኤ.አ. በታህሳስ 2020 ገብሩ የስነምግባር አርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ቡድን (Ethical AI team) ቴክኒካል መሪ በመሆን ከጎግል (Google) ድንገተኛ ስራ መልቀቅ ጋር ተያይዞ የህዝብ ውዝግብ ማዕከል ነበረች። የትላልቅ የቋንቋ ሞዴሎች (LLMs) ብዙ ስጋቶችን እና አድሎአዊ ጉዳዮችን የሚዘረዝረውን ገና ያልታተመ የምርምር ወረቀቷን እንድታነሳ ወይም ሁሉንም የጎግል ደራሲያን ስም እንድታስወግድ ኩባንያው ጠይቋት ነበር። ትምነት በውሳኔው ላይ ማብራሪያ የጠየቀች ሲሆን፣ ፍላጎቷ ካልተሟላ የስራ መልቀቂያ ልታስገባ እንደምትችል ገልጻ ነበር። ጎግል ግን የስራ መልቀቂያዋን ወዲያውኑ እንደተቀበለ በመግለጽ ስራዋን አቋረጠ። == የመጀመሪያ ህይወት እና ትምህርት == ትምነት ገብሩ ተወልዳ ያደገችው አዲስ አበባ፣ [[ኢትዮጵያ]] ነው። አባቷ በአምስት ዓመቷ የሞተ ሲሆን በእናቷ አሳድጋለች። ሁለቱም ወላጆቿ ኤርትራውያን ናቸው። በመጨረሻ በዩናይትድ ስቴትስ የፖለቲካ ጥገኝነት አግኝታለች። ገብሩ በማሳቹሴትስ መኖር የጀመረችው የሁለተኛ ደረጃ ትምህርቷን ለመከታተል ሲሆን፣ በወቅቱ በዘር ላይ የተመሰረተ መድልዎ ይፈጸምባት እንደነበር ትናገራለች፤ አንዳንድ መምህራን ከፍተኛ ውጤት ያላት ተማሪ ብትሆንም የተወሰኑ የከፍተኛ ምደባ (Advanced Placement) ኮርሶችን እንድትወስድ አልፈቀዱላትም ነበር። የሁለተኛ ደረጃ ትምህርቷን ከጨረሰች በኋላ ገብሩ ከፖሊስ ጋር ያጋጠማት አጋጣሚ በቴክኖሎጂ ስነ-ምግባር ላይ እንድታተኩር አድርጓታል። አንዲት ጥቁር ሴት ጓደኛዋ በቡና ቤት ውስጥ ጥቃት ተፈጽሞባት፣ ገብሩ ለፖሊስ ደውላ ሪፖርት አደረገች። ነገር ግን ፖሊስ የጥቃቱን ዘገባ ከመመዝገብ ይልቅ ጓደኛዋን ይዞ ማሰሩን ትናገራለች። ገብሩ ይህንን አጋጣሚ የስርዓት ዘረኝነት ግልፅ [[ምሳሌ]] ብላዋለች። በ2001 ገብሩ በስታንፎርድ ዩኒቨርሲቲ የሳይንስ የመጀመሪያ ዲግሪዋን (B.S.) እና የሳይንስ ማስተር ዲግሪዋን (M.S.) በኤሌክትሪካል ምህንድስና አግኝታለች፤ በ2017 ደግሞ የዶክትሬት (Ph.D.) ዲግሪዋን ተቀብላለች። ገብሩ የዶክትሬት ዲግሪ ምርምሯን በ2017 የ "LDV Capital Vision Summit" ውድድር ላይ ያቀረበች ሲሆን፣ ውድድሩንም በአሸናፊነት አጠናቃለች። በ2016 በፒኤችዲ ፕሮግራሟ ወቅት እና በ2018 ገብሩ በጀላኒ ኔልሰን በሚመራው የ "AddisCoder" የፕሮግራም ዘመቻ ማዕቀፍ ውስጥ ለማስተማር ወደ ኢትዮጵያ ተመልሳ ነበር። == ሙያ እና ምርምር == === Apple (2004-2013) === ገብሩ አፕልን (Apple) የተቀላቀለችው በ2004 በሃርድዌር ዲቪዚዮን ለድምጽ ክፍሎች ሰርክሪት በመስራት ሲሆን፣ በሚቀጥለው አመት የሙሉ ጊዜ የስራ እድል ተሰጣት። እዚያም ኦዲዮ መሐንዲስ ሆና ሰርታለች። ገብሩ በአፕል ውስጥ በነበረችበት ጊዜ የሰውን ምስል መለየት የሚችል ሶፍትዌር (Computer Vision) የመገንባት ፍላጎት አሳየች። ለመጀመሪያው አይፓድ (iPad) የምልክት ማቀናበሪያ ስልተ ቀመሮችን (signal processing algorithms) አዘጋጅታለች። === 2013-2017 === እ.ኤ.አ. በ2013 ገብሩ በስታንፎርድ የሚገኘውን የፌይ-ፌይ ሊ (Fei-Fei Li) የምርምር ላቦራቶሪን ተቀላቀለች። እዚያም ጥልቅ ትምህርትን (Deep Learning) ከጎግል ጎዳና እይታ (Google Street View) ምስሎች ጋር በማጣመር የዩናይትድ ስቴትስ ሰፈሮችን ስነ-ሕዝብ እና ማህበራዊ ኢኮኖሚያዊ ባህሪያት (እንደ የድምጽ አሰጣጥ ዘይቤ፣ ገቢ፣ ዘር እና ትምህርት) ለመገመት የሚያስችል ጥናት ሰርታለች። ይህ ስራዋ በቢቢሲ ኒውስ፣ ኒውስዊክ፣ ዘ ኢኮኖሚስት እና ዘ ኒው ዮርክ ታይምስ ላይ በሰፊው ተዘግቧል። እ.ኤ.አ. በ2015 እና 2016 በኤአይ ዘርፍ ትልቁ ኮንፈረንስ በሆነው "NIPS" ላይ ስትካፈል፣ በሺዎች ከሚቆጠሩ ተሳታፊዎች መካከል ጥቁር ተመራማሪዎች እጅግ በጣም አናሳ መሆናቸውን ታዘበች። ይህንን የብዝሃነት እጦት ለመቅረፍ ከባልደረባዋ ከዶክተር ረዲኤት አበበ ጋር በመሆን "Black in AI" የተሰኘውን ማህበረሰብ መሰረተች። እ.ኤ.አ. በ2017 ክረምት ላይ ገብሩ ማይክሮሶፍትን (Microsoft) በፍትሃዊነት፣ ተጠያቂነት፣ ግልፅነት እና ስነምግባር (FATE) ቤተ ሙከራ የድህረ ዶክትሬት ተመራማሪ በመሆን ተቀላቀለች። በማይክሮሶፍት በነበረችበት ጊዜ "Gender Shades" የተሰኘ ጥናታዊ ጽሁፍ ከዶ/ር ጆይ ቡኦላምዊኒ ጋር በጋራ አዘጋጅታለች። ይህ ጥናት የፊት ለይቶ ማወቂያ ሶፍትዌሮች ጥቁር ሴቶችን በመለየት ረገድ ከነጭ ወንዶች አንጻር የ35% ስህተት እንደሚያሳዩ አጋልጧል። === Google (2018-2020) === ገብሩ ጎግልን የተቀላቀለችው እ.ኤ.አ. በ2018 ሲሆን፣ እዚያም ከማርጋሬት ሚቸል ጋር በመሆን የስነምግባር አርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ቡድንን በጋራ መርታለች። እ.ኤ.አ. በ2019 አማዞን (Amazon) የፊት መለያ ቴክኖሎጅን ለህግ አስከባሪ ኤጀንሲዎች መሸጥ እንዲያቆም የሚጠይቅ የጋራ ደብዳቤ ተፈራርማለች፤ ምክንያቱም ቴክኖሎጂው በሴቶችና በጥቁር ህዝቦች ላይ አድልዎ ስለሚያሳይ ነው። == ሽልማቶች እና እውቅና == ገብሩ፣ ቡኦላምዊኒ እና ኢኒዮሉዋ ዲቦራ ራጂ የፊት ለይቶ ማወቂያ ላይ ያለውን የአልጎሪዝም አድልዎ ችግር በማጉላታቸው በ "AI for Good" ምድብ የ VentureBeat 2019 AI ፈጠራዎች ሽልማት አሸንፈዋል። እ.ኤ.አ. በ2021 በፎርቹን ከአለም 50 ታላላቅ መሪዎች መካከል የተካተተች ሲሆን፣ በታይም (Time) መጽሔትም ከአለም 100 ተፅዕኖ ፈጣሪ ሰዎች አንዷ በመሆን ተመርጣለች። == የውጭ መያያዣዎች == * [https://ai.stanford.edu/~tgebru/ ፕሮፋይል] በስታንፎርድ ዩኒቨርሲቲ * [https://www.washingtonpost.com/technology/2021/12/02/timnit-gebru-dair/ የዋሽንግተን ፖስት ዘገባ ስለ DAIR] 2eo2mb84eohj6gbcaw0a6f89lleln8v 0 55698 392269 2026-06-04T18:53:22Z Eyu07 37572 new page 392269 wikitext text/x-wiki የሆለታ ወልመራ ወረዳ ፍርድ ቤት ጥቃት በግንቦት 27 ቀን 2018 ዓ.ም በኦሮሚያ ክልል፣ ሆለታ ወልመራ ወረዳ የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት ውስጥ የተፈጸመ ድርብ የግድያ ወንጀል ነው። ይህ ክስተት አንድ ተከሳሽ የፍርድ ቤት ችሎት በመካሄድ ላይ እያለ በዳኛዋ እና በከሳሽ (ባለቤቱ) ላይ በፈጸመው የተኩስ ጥቃት የሁለቱንም ሕይወት የቀጠፈበት አጋጣሚ ነው። == ዝርዝር መረጃ == ቀን ግንቦት 27 ቀን 2018 ዓ.ም ቦታ ሆለታ ወልመራ ወረዳ የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት የሟቾች ብዛት 2 (ዳኛ ወርቄ ፈካንሳ እና የጉዳዩ ከሳሽ) የጥቃቱ ዓይነት የተኩስ እሩምታ (በሽጉጥ የተፈጸመ ግድያ) የጉዳዩ ዓይነት የቤተሰብ ክርክር == የክስተቱ ዳራ እና አፈጻጸም == በዕለቱ በፍርድ ቤቱ አዳራሽ ውስጥ የቤተሰብ ክርክርን የሚመለከት የህግ ጉዳይ በችሎት እየታየ ነበር። የችሎቱ ሰብሳቢ የነበሩት ዳኛ ወርቄ ፈካንሳ የክርክሩን ሂደት መርምረው በማጠናቀቅ የፍርድ ውሳኔ በማንበብ ላይ ነበሩ። የጥፋተኝነትና የቅጣት ውሳኔው በሰላማዊ መንገድ እየተነበበ ባለበት ወሳኝ ወቅት፣ ተከሳሹ በድብቅ ይዞት ወደ ችሎት አዳራሽ በገባው ሽጉጥ በመጠቀም ድንገተኛ ተኩስ ከፍቷል። የጥቃቱ ቅደም ተከተል፡ በዳኛዋ ላይ የተሰነዘረ ጥቃት፡ ተከሳሹ በመጀመሪያ ውሳኔ እያነበቡ በነበሩት ዳኛ ወርቄ ፈካንሳ ላይ ተኩሶ በመምታት ሕይወታቸው ወዲያውኑ እንዲያልፍ አድርጓል። በከሳሽ ላይ የተሰነዘረ ጥቃት፡ ተከሳሹ ዳኛዋን ከገደለ በኋላ በሰከንዶች ልዩነት ውስጥ ፊቱን በማዞር በችሎቱ ላይ ከሳሽ ሆና ፍትህ ስትጠባበቅ የነበረችውን ባለቤቱንም በጥይት መትቶ ገድሏል። በጥቂት ሰከንዶች ውስጥ የችሎቱ ሰላማዊ ድባብ ወደ ሁከት፣ ድንጋጤ እና ደም መፋሰስ ተቀይሯል። == የደህንነት ክፍተቶች እና ትንታኔ == ይህ ክስተት በፍርድ ቤቶች አካባቢ ያለውን የጥበቃ እና የፍተሻ ስርዓት ደካማነት በጉልህ ያሳየ አጋጣሚ ሆኖ ተመዝግቧል። የፍተሻ ጉድለት፡ አንድ ተከሳሽ ገዳይ የጦር መሣሪያ (ሽጉጥ) ይዞ ጥብቅ ፍተሻ ሊደረግበት ወደሚገባው የችሎት አዳራሽ መግባት መቻሉ የደህንነት መዋቅሩ ምን ያህል እንደላላ አመላካች ሆኗል። በፍትህ ስርዓቱ ላይ ያለው ተጽዕኖ፡ ዜጎች ፍትህ ፍለጋ በሚሄዱበት እና የመጨረሻው የሰላም መጠለያ ተደርጎ በሚወሰደው የፍርድ ቤት አዳራሽ ውስጥ ይህ መፈጸሙ፣ በፍትሕ አካላት ላይ ሊኖር የሚገባውን ከበሬታና የዜጎችን ደኅንነት ጥያቄ ውስጥ የሚጥል ነው። የህግ የበላይነት ስጋት፡ ክስተቱ ህግን በራስ እጅ ለመተርጎም መሞከር እና በፍትህ ውሳኔ ላይ በሃይል የማመፅ አደገኛ ዝንባሌ ማሳያ ተደርጎ ይወሰዳል። == ማጠቃለያ == ይህ ድርጊት የሰዎችን ሕይወት ከመቅጠፉ ባለፈ፣ በሕግ የበላይነት፣ በፍትሕ ሥርዓቱ እና በማኅበረሰቡ ደኅንነት ላይ የተሰነዘረ እጅግ አስደንጋጭ ጥቃት ነው። ክስተቱ የፍርድ ቤቶችን የደህንነት ጥበቃ ስርዓት ዳግም መገምገም እና ማጠናከር እንደሚያስፈልግ ትልቅ ማሳሰቢያ የሰጠ ታሪካዊ ኩነት ሆኖ አልፏል። rsqydf82khmz4f6dl3zuj3poitvb3dz 392270 392269 2026-06-04T18:57:05Z Eyu07 37572 392270 wikitext text/x-wiki [[ስዕል:Worke fekansa.jpg|right|304x304px]] የሆለታ ወልመራ ወረዳ ፍርድ ቤት ጥቃት በግንቦት 27 ቀን 2018 ዓ.ም በኦሮሚያ ክልል፣ ሆለታ ወልመራ ወረዳ የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት ውስጥ የተፈጸመ ድርብ የግድያ ወንጀል ነው። ይህ ክስተት አንድ ተከሳሽ የፍርድ ቤት ችሎት በመካሄድ ላይ እያለ በዳኛዋ እና በከሳሽ (ባለቤቱ) ላይ በፈጸመው የተኩስ ጥቃት የሁለቱንም ሕይወት የቀጠፈበት አጋጣሚ ነው። == ዝርዝር መረጃ == ቀን ግንቦት 27 ቀን 2018 ዓ.ም ቦታ ሆለታ ወልመራ ወረዳ የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት የሟቾች ብዛት 2 (ዳኛ ወርቄ ፈካንሳ እና የጉዳዩ ከሳሽ) የጥቃቱ ዓይነት የተኩስ እሩምታ (በሽጉጥ የተፈጸመ ግድያ) የጉዳዩ ዓይነት የቤተሰብ ክርክር == የክስተቱ ዳራ እና አፈጻጸም == በዕለቱ በፍርድ ቤቱ አዳራሽ ውስጥ የቤተሰብ ክርክርን የሚመለከት የህግ ጉዳይ በችሎት እየታየ ነበር። የችሎቱ ሰብሳቢ የነበሩት ዳኛ ወርቄ ፈካንሳ የክርክሩን ሂደት መርምረው በማጠናቀቅ የፍርድ ውሳኔ በማንበብ ላይ ነበሩ። የጥፋተኝነትና የቅጣት ውሳኔው በሰላማዊ መንገድ እየተነበበ ባለበት ወሳኝ ወቅት፣ ተከሳሹ በድብቅ ይዞት ወደ ችሎት አዳራሽ በገባው ሽጉጥ በመጠቀም ድንገተኛ ተኩስ ከፍቷል። የጥቃቱ ቅደም ተከተል፡ በዳኛዋ ላይ የተሰነዘረ ጥቃት፡ ተከሳሹ በመጀመሪያ ውሳኔ እያነበቡ በነበሩት ዳኛ ወርቄ ፈካንሳ ላይ ተኩሶ በመምታት ሕይወታቸው ወዲያውኑ እንዲያልፍ አድርጓል። በከሳሽ ላይ የተሰነዘረ ጥቃት፡ ተከሳሹ ዳኛዋን ከገደለ በኋላ በሰከንዶች ልዩነት ውስጥ ፊቱን በማዞር በችሎቱ ላይ ከሳሽ ሆና ፍትህ ስትጠባበቅ የነበረችውን ባለቤቱንም በጥይት መትቶ ገድሏል። በጥቂት ሰከንዶች ውስጥ የችሎቱ ሰላማዊ ድባብ ወደ ሁከት፣ ድንጋጤ እና ደም መፋሰስ ተቀይሯል። == የደህንነት ክፍተቶች እና ትንታኔ == ይህ ክስተት በፍርድ ቤቶች አካባቢ ያለውን የጥበቃ እና የፍተሻ ስርዓት ደካማነት በጉልህ ያሳየ አጋጣሚ ሆኖ ተመዝግቧል። የፍተሻ ጉድለት፡ አንድ ተከሳሽ ገዳይ የጦር መሣሪያ (ሽጉጥ) ይዞ ጥብቅ ፍተሻ ሊደረግበት ወደሚገባው የችሎት አዳራሽ መግባት መቻሉ የደህንነት መዋቅሩ ምን ያህል እንደላላ አመላካች ሆኗል። በፍትህ ስርዓቱ ላይ ያለው ተጽዕኖ፡ ዜጎች ፍትህ ፍለጋ በሚሄዱበት እና የመጨረሻው የሰላም መጠለያ ተደርጎ በሚወሰደው የፍርድ ቤት አዳራሽ ውስጥ ይህ መፈጸሙ፣ በፍትሕ አካላት ላይ ሊኖር የሚገባውን ከበሬታና የዜጎችን ደኅንነት ጥያቄ ውስጥ የሚጥል ነው። የህግ የበላይነት ስጋት፡ ክስተቱ ህግን በራስ እጅ ለመተርጎም መሞከር እና በፍትህ ውሳኔ ላይ በሃይል የማመፅ አደገኛ ዝንባሌ ማሳያ ተደርጎ ይወሰዳል። == ማጠቃለያ == ይህ ድርጊት የሰዎችን ሕይወት ከመቅጠፉ ባለፈ፣ በሕግ የበላይነት፣ በፍትሕ ሥርዓቱ እና በማኅበረሰቡ ደኅንነት ላይ የተሰነዘረ እጅግ አስደንጋጭ ጥቃት ነው። ክስተቱ የፍርድ ቤቶችን የደህንነት ጥበቃ ስርዓት ዳግም መገምገም እና ማጠናከር እንደሚያስፈልግ ትልቅ ማሳሰቢያ የሰጠ ታሪካዊ ኩነት ሆኖ አልፏል። m0bgkwovshdw6ok5uxzntlv1e3t4vzq 392271 392270 2026-06-04T18:58:22Z Eyu07 37572 392271 wikitext text/x-wiki [[ስዕል:Worke fekansa.jpg|right|304x304px]] የሆለታ ወልመራ ወረዳ ፍርድ ቤት ጥቃት በግንቦት 27 ቀን 2018 ዓ.ም በኦሮሚያ ክልል፣ ሆለታ ወልመራ ወረዳ የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት ውስጥ የተፈጸመ ድርብ የግድያ ወንጀል ነው። ይህ ክስተት አንድ ተከሳሽ የፍርድ ቤት ችሎት በመካሄድ ላይ እያለ በዳኛዋ እና በከሳሽ (ባለቤቱ) ላይ በፈጸመው የተኩስ ጥቃት የሁለቱንም ሕይወት የቀጠፈበት አጋጣሚ ነው። == ዝርዝር መረጃ == ቀን ግንቦት 27 ቀን 2018 ዓ.ም ቦታ ሆለታ ወልመራ ወረዳ የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት የሟቾች ብዛት 2 (ዳኛ ወርቄ ፈካንሳ እና የጉዳዩ ከሳሽ) የጥቃቱ ዓይነት የተኩስ እሩምታ (በሽጉጥ የተፈጸመ ግድያ) የጉዳዩ ዓይነት የቤተሰብ ክርክር == የክስተቱ ዳራ እና አፈጻጸም == በዕለቱ በፍርድ ቤቱ አዳራሽ ውስጥ የቤተሰብ ክርክርን የሚመለከት የህግ ጉዳይ በችሎት እየታየ ነበር። የችሎቱ ሰብሳቢ የነበሩት ዳኛ ወርቄ ፈካንሳ የክርክሩን ሂደት መርምረው በማጠናቀቅ የፍርድ ውሳኔ በማንበብ ላይ ነበሩ። የጥፋተኝነትና የቅጣት ውሳኔው በሰላማዊ መንገድ እየተነበበ ባለበት ወሳኝ ወቅት፣ ተከሳሹ በድብቅ ይዞት ወደ ችሎት አዳራሽ በገባው ሽጉጥ በመጠቀም ድንገተኛ ተኩስ ከፍቷል። የጥቃቱ ቅደም ተከተል፡ በዳኛዋ ላይ የተሰነዘረ ጥቃት፡ ተከሳሹ በመጀመሪያ ውሳኔ እያነበቡ በነበሩት ዳኛ ወርቄ ፈካንሳ ላይ ተኩሶ በመምታት ሕይወታቸው ወዲያውኑ እንዲያልፍ አድርጓል። በከሳሽ ላይ የተሰነዘረ ጥቃት፡ ተከሳሹ ዳኛዋን ከገደለ በኋላ በሰከንዶች ልዩነት ውስጥ ፊቱን በማዞር በችሎቱ ላይ ከሳሽ ሆና ፍትህ ስትጠባበቅ የነበረችውን ባለቤቱን ወ/ሮ አልማዝ መኮንን በጥይት መትቶ ገድሏል። በጥቂት ሰከንዶች ውስጥ የችሎቱ ሰላማዊ ድባብ ወደ ሁከት፣ ድንጋጤ እና ደም መፋሰስ ተቀይሯል። == የደህንነት ክፍተቶች እና ትንታኔ == ይህ ክስተት በፍርድ ቤቶች አካባቢ ያለውን የጥበቃ እና የፍተሻ ስርዓት ደካማነት በጉልህ ያሳየ አጋጣሚ ሆኖ ተመዝግቧል። የፍተሻ ጉድለት፡ አንድ ተከሳሽ ገዳይ የጦር መሣሪያ (ሽጉጥ) ይዞ ጥብቅ ፍተሻ ሊደረግበት ወደሚገባው የችሎት አዳራሽ መግባት መቻሉ የደህንነት መዋቅሩ ምን ያህል እንደላላ አመላካች ሆኗል። በፍትህ ስርዓቱ ላይ ያለው ተጽዕኖ፡ ዜጎች ፍትህ ፍለጋ በሚሄዱበት እና የመጨረሻው የሰላም መጠለያ ተደርጎ በሚወሰደው የፍርድ ቤት አዳራሽ ውስጥ ይህ መፈጸሙ፣ በፍትሕ አካላት ላይ ሊኖር የሚገባውን ከበሬታና የዜጎችን ደኅንነት ጥያቄ ውስጥ የሚጥል ነው። የህግ የበላይነት ስጋት፡ ክስተቱ ህግን በራስ እጅ ለመተርጎም መሞከር እና በፍትህ ውሳኔ ላይ በሃይል የማመፅ አደገኛ ዝንባሌ ማሳያ ተደርጎ ይወሰዳል። == ማጠቃለያ == ይህ ድርጊት የሰዎችን ሕይወት ከመቅጠፉ ባለፈ፣ በሕግ የበላይነት፣ በፍትሕ ሥርዓቱ እና በማኅበረሰቡ ደኅንነት ላይ የተሰነዘረ እጅግ አስደንጋጭ ጥቃት ነው። ክስተቱ የፍርድ ቤቶችን የደህንነት ጥበቃ ስርዓት ዳግም መገምገም እና ማጠናከር እንደሚያስፈልግ ትልቅ ማሳሰቢያ የሰጠ ታሪካዊ ኩነት ሆኖ አልፏል። 2dqxk968oinb3fuahqduucro9ka75p9 10 55699 392272 2026-06-04T21:52:13Z Eyu07 37572 አዲስ ገጽ ፈጠረ፦ «{{userbox | id = [[File:Flag of Ethiopia.svg|x45px]] | id-c = #777777 | info = ይህ ተጠቃሚ የ<br>'''[[ውክፔዲያ:ዊኪፕሮጀክት ኢትዮጵያ|<span style="color:green;">ዊኪ</span><span style="color:blue;">ፕሮጀክት</span> <span style="color:red;">ኢትዮጵያ</span>]]''' አባል ነው። | info-a = center | info-c = white }}<includeonly>ምድብ:የኢትዮጵያ ዊኪፕሮጀክት አባላት|...» 392272 wikitext text/x-wiki {{userbox | id = [[File:Flag of Ethiopia.svg|x45px]] | id-c = #777777 | info = ይህ ተጠቃሚ የ<br>'''[[ውክፔዲያ:ዊኪፕሮጀክት ኢትዮጵያ|<span style="color:green;">ዊኪ</span><span style="color:blue;">ፕሮጀክት</span> <span style="color:red;">ኢትዮጵያ</span>]]''' አባል ነው። | info-a = center | info-c = white }}<includeonly>[[ምድብ:የኢትዮጵያ ዊኪፕሮጀክት አባላት|{{PAGENAME}}]]</includeonly><noinclude> [[ምድብ:የኢትዮጵያ ተጠቃሚ መለጠፊያዎች]] [[ምድብ:የክልላዊ ዊኪፕሮጀክት ተጠቃሚ መለጠፊያዎች|ኢትዮጵያ]] [[ምድብ:የኢትዮጵያ ዊኪፕሮጀክት መለጠፊያዎች]] {{-}} == አጠቃቀም (Use) == ይህንን ዊኪፕሮጀክት ለመቀላቀል፣ ስምዎን በሚከተለው ገጽ ላይ ያክሉ፦ *[[ውክፔዲያ:ዊኪፕሮጀክት ኢትዮጵያ#አባላት_(Members)]] ይህን ኮድ <b><code><nowiki>{{ተጠቃሚ_ዊኪፕሮጀክት_ኢትዮጵያ}}</nowiki></code></b> በተጠቃሚ ገጽዎ ላይ ካስቀመጡት፣ ከላይ የሚታየውን ሳጥን ያሳያል እንዲሁም ተጠቃሚ ገጽዎን ወደሚከተሉት ምድቦች ይጨምራል፦ *[[:ምድብ:የኢትዮጵያ ዊኪፕሮጀክት አባላት]] *[[:ምድብ:በኢትዮጵያ ላይ ፍላጎት ያላቸው ውክፔዲያኖች]] ለሌሎች የኢትዮጵያ ተጠቃሚ መለጠፊያዎች፣ እባክዎ ይህንን ይመልከቱ፦ *[[:ምድብ:የኢትዮጵያ ተጠቃሚ መለጠፊያዎች]] </noinclude> jhyfb32i8tnzpbgtyswm9087zw3keui 392273 392272 2026-06-04T21:55:06Z Eyu07 37572 392273 wikitext text/x-wiki {{userbox | id = [[File:Flag of Ethiopia.svg|x45px]] | id-c = #777777 | info = ይህ ተጠቃሚ የ<br>'''[[ውክፔዲያ:ዊኪፕሮጀክት ኢትዮጵያ|<span style="color:green;">ዊኪ</span><span style="color:blue;">ፕሮጀክት</span> <span style="color:red;">ኢትዮጵያ</span>]]''' አባል ነው። | info-a = center | info-c = white }}<includeonly>[[ምድብ:የኢትዮጵያ ዊኪፕሮጀክት አባላት|{{PAGENAME}}]]</includeonly><noinclude> [[ምድብ:የኢትዮጵያ ተጠቃሚ መለጠፊያዎች]] [[ምድብ:የክልላዊ ዊኪፕሮጀክት ተጠቃሚ መለጠፊያዎች|ኢትዮጵያ]] [[ምድብ:የኢትዮጵያ ዊኪፕሮጀክት መለጠፊያዎች]] {{-}} == አጠቃቀም (Use) == ይህንን ዊኪፕሮጀክት ለመቀላቀል፣ ስምዎን በሚከተለው ገጽ ላይ ያክሉ፦ *[[ውክፔዲያ:ዊኪፕሮጀክት ኢትዮጵያ#አባላት_(Members)]] ይህን ኮድ <b><code><nowiki>{{ተጠቃሚ ዊኪፕሮጀክት ኢትዮጵያ}}</nowiki></code></b> በተጠቃሚ ገጽዎ ላይ ካስቀመጡት፣ ከላይ የሚታየውን ሳጥን ያሳያል እንዲሁም ተጠቃሚ ገጽዎን ወደሚከተሉት ምድቦች ይጨምራል፦ *[[:ምድብ:የኢትዮጵያ ዊኪፕሮጀክት አባላት]] *[[:ምድብ:በኢትዮጵያ ላይ ፍላጎት ያላቸው ውክፔዲያኖች]] ለሌሎች የኢትዮጵያ ተጠቃሚ መለጠፊያዎች፣ እባክዎ ይህንን ይመልከቱ፦ *[[:ምድብ:የኢትዮጵያ ተጠቃሚ መለጠፊያዎች]] </noinclude> 4swr0cpwd9vjt36l6qq958j7k2mocmh 392276 392273 2026-06-04T22:19:22Z Eyu07 37572 Eyu07 moved page [[መለጠፊያ፡ተጠቃሚ ዊኪፕሮጀክት ኢትዮጵያ]] to [[መለጠፊያ:ተጠቃሚ ዊኪፕሮጀክት ኢትዮጵያ]]: Misspelled title 392273 wikitext text/x-wiki {{userbox | id = [[File:Flag of Ethiopia.svg|x45px]] | id-c = #777777 | info = ይህ ተጠቃሚ የ<br>'''[[ውክፔዲያ:ዊኪፕሮጀክት ኢትዮጵያ|<span style="color:green;">ዊኪ</span><span style="color:blue;">ፕሮጀክት</span> <span style="color:red;">ኢትዮጵያ</span>]]''' አባል ነው። | info-a = center | info-c = white }}<includeonly>[[ምድብ:የኢትዮጵያ ዊኪፕሮጀክት አባላት|{{PAGENAME}}]]</includeonly><noinclude> [[ምድብ:የኢትዮጵያ ተጠቃሚ መለጠፊያዎች]] [[ምድብ:የክልላዊ ዊኪፕሮጀክት ተጠቃሚ መለጠፊያዎች|ኢትዮጵያ]] [[ምድብ:የኢትዮጵያ ዊኪፕሮጀክት መለጠፊያዎች]] {{-}} == አጠቃቀም (Use) == ይህንን ዊኪፕሮጀክት ለመቀላቀል፣ ስምዎን በሚከተለው ገጽ ላይ ያክሉ፦ *[[ውክፔዲያ:ዊኪፕሮጀክት ኢትዮጵያ#አባላት_(Members)]] ይህን ኮድ <b><code><nowiki>{{ተጠቃሚ ዊኪፕሮጀክት ኢትዮጵያ}}</nowiki></code></b> በተጠቃሚ ገጽዎ ላይ ካስቀመጡት፣ ከላይ የሚታየውን ሳጥን ያሳያል እንዲሁም ተጠቃሚ ገጽዎን ወደሚከተሉት ምድቦች ይጨምራል፦ *[[:ምድብ:የኢትዮጵያ ዊኪፕሮጀክት አባላት]] *[[:ምድብ:በኢትዮጵያ ላይ ፍላጎት ያላቸው ውክፔዲያኖች]] ለሌሎች የኢትዮጵያ ተጠቃሚ መለጠፊያዎች፣ እባክዎ ይህንን ይመልከቱ፦ *[[:ምድብ:የኢትዮጵያ ተጠቃሚ መለጠፊያዎች]] </noinclude> 4swr0cpwd9vjt36l6qq958j7k2mocmh 392278 392276 2026-06-04T22:30:19Z Eyu07 37572 392278 wikitext text/x-wiki {{userbox | id = [[File:Flag of Ethiopia.svg|x45px]] | id-c = #777777 | info = ይህ ተጠቃሚ <br>የ'''[[ውክፔዲያ:ዊኪፕሮጀክት ኢትዮጵያ|<span style="color:green;">ዊኪ</span><span style="color:blue;">ፕሮጀክት</span> <span style="color:red;">ኢትዮጵያ</span>]]''' አባል ነው። | info-a = center | info-c = white }}<includeonly>[[መደብ:የኢትዮጵያ ዊኪፕሮጀክት አባላት|{{PAGENAME}}]]</includeonly><noinclude> [[Category:የኢትዮጵያ ተጠቃሚ መለጠፊያዎች]] [[Category:የክልላዊ ዊኪፕሮጀክት ተጠቃሚ መለጠፊያዎች|ኢትዮጵያ]] [[Category:የኢትዮጵያ ዊኪፕሮጀክት መለጠፊያዎች]] {{-}} == አጠቃቀም== ይህንን ዊኪፕሮጀክት ለመቀላቀል፣ ስምዎን በሚከተለው ገጽ ላይ ያክሉ፦ *[[ውክፔዲያ:ዊኪፕሮጀክት ኢትዮጵያ#አባላት]] ይህን ኮድ <b><code><nowiki>{{ተጠቃሚ ዊኪፕሮጀክት ኢትዮጵያ}}</nowiki></code></b> በተጠቃሚ ገጽዎ ላይ ካስቀመጡት፣ ከላይ የሚታየውን ሳጥን ያሳያል እንዲሁም ተጠቃሚ ገጽዎን ወደሚከተሉት ምድቦች ይጨምራል፦ *[[:መደብ:የኢትዮጵያ ዊኪፕሮጀክት አባላት]] *[[:መደብ:በኢትዮጵያ ላይ ፍላጎት ያላቸው ውክፔዲያኖች]] ለሌሎች የኢትዮጵያ ተጠቃሚ መለጠፊያዎች፣ እባክዎ ይህንን ይመልከቱ፦ *[[:መደብ:የኢትዮጵያ ተጠቃሚ መለጠፊያዎች]] </noinclude> t9wz7chahn9p6itns5lde43hr6gtadb 4 55700 392274 2026-06-04T21:58:28Z Eyu07 37572 አዲስ ገጽ ፈጠረ፦ «[[File:Flag_of_Ethiopia.svg|200px|thumb|left]] እንኳን ወደ '''ኢትዮጵያ ዊኪፕሮጀክት''' በደህና መጡ። እኛ ከ[[ኢትዮጵያ]] ጋር የተያያዙ ጽሑፎችን በውክፔዲያ ላይ ለማሻሻል የተሰማራን [[ውክፔዲያ:ዊኪፕሮጀክት|ቡድን]] ነን። የዚህ ዊኪፕሮጀክት ዋና ዓላማ ስለ አገሪቱ ሰዎች፣ ቦታዎች፣ ታሪክ እና ሌሎች ተያያ...» 392274 wikitext text/x-wiki [[File:Flag_of_Ethiopia.svg|200px|thumb|left]] እንኳን ወደ '''ኢትዮጵያ ዊኪፕሮጀክት''' በደህና መጡ። እኛ ከ[[ኢትዮጵያ]] ጋር የተያያዙ ጽሑፎችን በውክፔዲያ ላይ ለማሻሻል የተሰማራን [[ውክፔዲያ:ዊኪፕሮጀክት|ቡድን]] ነን። የዚህ ዊኪፕሮጀክት ዋና ዓላማ ስለ አገሪቱ ሰዎች፣ ቦታዎች፣ ታሪክ እና ሌሎች ተያያዥ ጉዳዮችን በማስፋፋት ስለ ኢትዮጵያ የተሟላ መረጃ ማቅረብ ነው። ይህ ፕሮጀክት የሌሎች [[ውክፔዲያ:ውክፔዲያኖች|ውክፔዲያኖችን]] ጥረት የሚያግዙ እና አቅጣጫ የሚያሳዩ ሃሳቦችን ይዟል። እርስዎም ማገዝ ከፈለጉ፣ እባክዎ አባል ይሁኑ። በመቀጠልም ከታች ከተዘረዘሩት ተግባራት ውስጥ በመምረጥ መሳተፍ ይችላሉ። <br style="clear:both;"> == ዓላማዎች == * ስለ ኢትዮጵያ ታሪክ፣ ፖለቲካ፣ ባህል እና ጂኦግራፊ ጥራት ያላቸው ጽሑፎችን ማዘጋጀት። * መሠረታዊ የሆኑ አጫጭር ጽሑፎችን (Stubs) ማስፋፋት እና አስተማማኝ ምንጮችን ማከል:: * ከእንግሊዝኛ እና ከሌሎች ቋንቋዎች ጠቃሚ ጽሑፎችን ወደ አማርኛ መተርጎም። * ስለ ኢትዮጵያ የሚጻፉ ጽሑፎችን አንድ ወጥ የሆነ ቅርጽ እንዲኖራቸው ማድረግ። == ተግባራት == በአሁኑ ጊዜ ትኩረት የሚሹ ጉዳዮች፦ * '''አዳዲስ ጽሑፎች (To Create):''' [እዚህ ላይ ሊፈጠሩ የሚገባቸውን የጽሑፍ ርዕሶች ይጻፉ] * '''ለማስፋፋት (To Expand):''' [እዚህ ላይ አጫጭር ጽሑፎችን ይዘርዝሩ] * '''ለማስተካከል (To Cleanup):''' [እዚህ ላይ ማስተካከያ የሚፈልጉ ጽሑፎችን ይዘርዝሩ] == አባላት (Members) == === ንቁ አባላት (Active members) === የኢትዮጵያ ዊኪፕሮጀክትን ለመቀላቀል፣ ይህንን ክፍል በማስተካከል ከታች ባለው ዝርዝር መጨረሻ ላይ ፊርማዎን (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) በማስገባት ይፈርሙ። የፍላጎትዎን መስክ (ለምሳሌ፡ ታሪክ፣ ጂኦግራፊ፣ ቋንቋ) አብረው መጻፍ ይችላሉ። #[[User:Llywrch|Llywrch]] 05:34, 4 June 2006 (UTC) #[[User:Gidonb|Gidonb]] 11:57, 4 June 2006 (UTC) #[[User:Gyrofrog|Gyrofrog]] 17:26, 28 December 2012 (UTC) #[[User:Divex|Divex]] 09:05, 12 May 2016‎ (UTC) #[[User:Varavour|Varavour]] 15:58, 18 November 2016 (UTC) #[[User:Turtlewong|Turtlewong]] 02:41, 20 February 2017 (UTC) #[[User:Ferenjamin|Ferenjamin]] 03:02:07, 6 June 2018 (UTC) #[[User:BrantleyIzMe|BrantleyIzMe]] 05:34, 5 July 2018 (UTC) (Editor renamed to [[User:Chouette254|Chouette254]]) #[[User:Jon698|Jon698]] 04:01, 12 April 2020 (UTC) #[[User:Yitbe|'''<span style="color:#ffb400;">Yit</span><span style="color:#536980;">be</span>''']] (^{[[User talk:Yitbe|<i style="color:skyblue">A-21</i>]]} · [[Special:Contributions/Yitbe|contribs]]) 16:49, 14 November 2020 #[[User:Princesss73|Princesss73]] 13:20:33, 18 January 2021 (UTC) #[[User:Minenhle32|Minenhle32]] 14:06:51, 18 January 2021 (UTC) #[[User:Yorubaja|Yorubaja]] 14:17:23, 18 January 2021 (UTC) #<span style="color:green;">[[User:BushelCandle/About Me|Bushel]]</span><span style="color:lime;">[[Special:Contributions/BushelCandle|'''C''']]</span><span style="color:lime;">[[User talk:BushelCandle|''andle'']]</span> · [[Special:Contributions/BushelCandle|contribs]] 01:02:01, 5 April 2021 (UTC). I can copy-edit [ but I only understand English (and some French, German and Spanish) ]. #[[User:Dabaqabad|Dabaqabad]] 20:05:42, 15 June 2021 (UTC) (Editor renamed to [[User:Gebagebo|Gebagebo]]) #[[User:QuietLiving|QuietLiving]] 07:23, 11 July 2021 (UTC) #[[User:Thiqq|Thiqq]] 15:48:13, 24 August 2021 (UTC) #[[User:Hamzamj1|Hamzamj1]] 17:16:39, 1 October 2021 (UTC) #[[User:Ue3lman|Ue3lman]] 21:21:08, 24 January 2022 (UTC) #[[User:XTheBedrockX|XTheBedrockX]] 15:52:22, 26 October 2022 (UTC) #[[User:THEREALhistoryandgames|THEREALhistoryandgames]] #[[User:Kehaa|'''<span style="color:#ffb400;">Ke</span><span style="color:#536980;">haa</span>''']] (^{[[User talk:Kehaa|<i style="color:skyblue">1998</i>]]} · [[Special:Contributions/Kehaa|contribs]]) 16:31, 22 January 2020 (UTC) #[[User:Whoopsawa|Whoopsawa]] #[[User:Khajitdadddy|Khajitdadddy]] #[[User:Ghebreigzabhier|Ghebreigzabhier]] 05:35, 8 March 2025 (UTC) #[[User:AsteriodX|AsteriodX]] 20:22:56, 16 January 2026 (UTC) #[[User:EasternShah|EasternShah]] 03:25:08, 1 February 2026 (UTC) - Culture and history #[[User:dagio lol|dagio lol]] 09:05:00, 17 February 2026 (UTC) - languages and history | ''only'' fluent in English, can read ge'ez abugida #[[User:Yubudirsi|Yubudirsi]] 16:54:12, 21 April 2026 (UTC) #[[User:Habeshakira|Habeshakira]] 04:24, 14 May 2026 (UTC) #[[User:Eyu07|Eyu07]] 01:08, 4 June 2026 (UTC) <!-- አዲስ አባላት ከዚህ በታች ስማቸውን ይጨምሩ (ADD YOURSELF JUST ABOVE THIS LINE) --> === የቀድሞ አባላት (Former members) === ላደረጉት አስተዋጽኦ እናመሰግናለን! እንደገና መሳተፍ ሲችሉ፣ እባክዎ ስምዎን ወደ ንቁ አባላት ዝርዝር ይመልሱ። #[[User:Yom|<span style="color: green;">ዮም</span>]] [[Special:Emailuser/Yom|<span style="color: green;">(Yom)</span>]] | <small>[[Special:Contributions/Yom|<span style="color: gold;">contribs</span>]]</small> • <small>[[User talk:Yom|<span style="color: red;">Talk</span>]]</small> 04:05, 30 May 2006 (UTC) #[[User:Codex Sinaiticus|ፈቃደ]] ([[User talk:Codex Sinaiticus|ውይይት]]) 00:13, 3 June 2006 (UTC) #[[User:Jidan|Jidan]] 04:31, 4 June 2006 (UTC) #[[User:Badagnani|Badagnani]] 09:26, 4 June 2006 (UTC) #[[User:MikeGasser|MikeG]] 19:23, 4 June 2006 (UTC) #[[User:Yhever|Yhever]] #[[User:George the Hippy|George the Hippy]] #''[[User:FayssalF|Szvest]] 10:51, 19 June 2006 (UTC)'' <small>[[User talk:FayssalF|<span style="background: orange">^{''Wiki me up™''}</span>]]</small> #[[User:Golbez|Golbez]] #[[User:Ldingley|Ldingley]] #[[User:Cluckbang|Cluckbang]] #[[User:Tiqur Anbessa|Tiqur Anbessa]] 14:17, 16 September 2006 (UTC) #[[User:buddhagazelle|buddhagazelle]] 25 Sept, 2006 #[[User:Ebelular|Ebelular]] #[[User:Halaqah|<span style="color: blue;">ሀላካሕ</span>]] [[Special:Contributions/Halaqah|<span style="color: gold;">contribs</span>]] • <small>[[User talk:Halaqah|<span style="color: gold;">Talk</span>]]</small> 04:05, 12 December 2006 (UTC) #[[User:Landroving Linguist|Landroving Linguist]] 22:21, 18 January 2007 (UTC) #[[User:KevinMConnor|KevinMConnor]] 14:46, 11 May 2007 (UTC)KevinMConnor #[[User:Sahmeditor|<span style="color:#00CCCC;">Æe</span>]][[User:Sahmeditor/Signatures|<span style="color:#96DED1;">tlr</span>]] [[User talk:Sahmeditor|<span style="color:#B0E0E6;">Cre</span>]][[Special:Contributions/Sahmeditor|<span style="color:#00A693;">ejl</span>]] #[[User:Tibeb|Tibeb]] #[[User:Asiaticus|Asiaticus]] #[[User:Blofeld of SPECTRE| <span style="border:1px solid blue;padding:1px;"> <span style="color:#fef;background:black;">'''''♦Blofeld of SPECTRE♦'''''</span></span>]] ^{[[User talk:Blofeld of SPECTRE| <span style="font-size:x-small; color:Black;">'''$1,000,000?'''</span> ]]} 19:50, 15 June 2008 (UTC) #[[User:Bltrgs|<span style="color: #da0000; font-family: Edwardian Script; font-size: medium;">Bltrgs</span>]] [[User talk:Bltrgs|^{<span style="color: #da0000; font-family: Edwardian Script; font-size: small;">Talk</span>}]] 22:21, 15 June 2008 (UTC) #[[User:mkpumphrey|mkpumphrey]] #[[User:Sundostund|Sundostund]] #[[User:Amantana|Amantana]] #[[User:Ian198700|Ian198700]] #[[User:Ahmed SHareef2nd|Ahmed SHareef2nd]] 01:23, 6 November 2012 (UTC) (Last edit January 2014 ) #[[User:Janweh64|Janweh64]] 19:06, 18 December 2012 (UTC) (Last edit July 2020) #[[User:Elfalem|Elfalem]] 17:03, 25 December 2012 (UTC) (last edit October 2018) #[[User:Aleka birhanu|Aleka birhanu]] 03:19, 29 December 2012 (UTC) (last edit October 2017) #[[User:HOA Monitor|HOA Monitor]] 13:02, 22 December 2013 (UTC) (Last edit April 2016) #[[User:A326|A326]] 14:55, 15 August 2015 (UTC) (Last edit August 2015) #[[User:Kidus|Kidus]] 05:41:34, 28 March 2020 (UTC) (Last edit June 2020) #[[User:Daddywa|Daddywa]] 14:08:41, 18 January 2021 (UTC) (last edit: 14:08, 18 January 2021) === የአባልነት መታወቂያ (Member identification) === የፕሮጀክቱ አባላት አባልነታቸውን ለማሳየት የሚከተለውን ኮድ ገልብጠው በተጠቃሚ ገጻቸው (User page) ላይ ማስቀመጥ ይችላሉ፡ <code><nowiki>{{ተጠቃሚ ዊኪፕሮጀክት ኢትዮጵያ}}</nowiki></code> ይህ ኮድ በተጠቃሚ ገጽዎ ላይ ሲቀመጥ የሚከተለውን ሳጥን ያሳያል እንዲሁም ወደ ፕሮጀክቱ አባላት ምድብ ይጨምርዎታል፦ {{ተጠቃሚ ዊኪፕሮጀክት ኢትዮጵያ}} <br style="clear:both;"> === ግብዣዎች (Invitations) === ሌላ ተጠቃሚን ወደ ፕሮጀክቱ ለመጋበዝ ከፈለጉ፣ የሚከተለውን መልእክት ገልብጠው በተጠቃሚው የውይይት ገጽ (User talk page) ላይ ይለጥፉ፡ <code><nowiki>== የኢትዮጵያ ዊኪፕሮጀክትን ይቀላቀሉ! ==</nowiki></code><br> <code><nowiki>ሰላም! በአማርኛ ውክፔዲያ ላይ ስለ ኢትዮጵያ የሚጻፉ ጽሑፎችን ለማሻሻል የተቋቋመውን '''[[ውክፔዲያ:ዊኪፕሮጀክት ኢትዮጵያ|የኢትዮጵያ ዊኪፕሮጀክትን]]''' እንዲቀላቀሉ ተጋብዘዋል። ፍላጎት ካሎት፣ እባክዎ በፕሮጀክቱ ገጽ ላይ ስምዎን በመመዝገብ አስተዋጽኦ ያድርጉ። መልካም ምኞት ጋር፣ ~~~~</nowiki></code> == መለጠፊያዎች == ''ማስታወሻ፡ እነዚህ መለጠፊያዎች ወደፊት የሚፈጠሩ ናቸው።'' * '''የተጠቃሚ ሳጥን (Userbox):''' * '''የውይይት ገጽ መለጠፊያ (Talk page banner):''' [[ምድብ:ዊኪፕሮጀክቶች]] [[ምድብ:ኢትዮጵያ]] cjm2al79bhiq6uqs7zhr90cyn572pnq 392275 392274 2026-06-04T22:13:40Z Eyu07 37572 392275 wikitext text/x-wiki <!-- አሰሳ --> <div style="text-align:center; margin-bottom:15px; padding:10px; background:#f0f8ff; border:1px solid #a2a9b1; border-radius:5px; font-size:110%;"> '''[[ውክፔዲያ:ዊኪፕሮጀክት ኢትዮጵያ|ዋና ገጽ]]''' ❖ '''[[ውክፔዲያ:ዊኪፕሮጀክት ኢትዮጵያ/አባላት|አባላት]]''' ❖ '''[[ውክፔዲያ:ዊኪፕሮጀክት ኢትዮጵያ/ግምገማ|ግምገማ]]''' ❖ '''[[ውክፔዲያ:ዊኪፕሮጀክት ኢትዮጵያ/ተግባራት|ተግባራት]]''' </div> <!-- የመረጃ ሳጥን --> {| class="infobox" style="width:24em; float:right; margin-left:1em; margin-bottom:1em; font-size:90%; border:1px solid #a2a9b1; background-color:#f8f9fa; color:black;" |- ! colspan="2" style="background-color:#002366; color:white; text-align:center; font-size:120%; padding:0.4em;" | ዊኪፕሮጀክት ኢትዮጵያ |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:1em;" | [[File:Flag_of_Ethiopia.svg|180px|የኢትዮጵያ ሰንደቅ ዓላማ]] |- | colspan="2" style="text-align:center; font-size:85%; padding-bottom:1em;" | ይህ ፕሮጀክት ስለ [[ኢትዮጵያ]] ነው። |- ! style="padding:0.4em;" | ስፋት | ኢትዮጵያ |- ! style="padding:0.4em;" | አቋራጭ | [[ውክፔዲያ:ETH]]<br>[[ውክፔዲያ:ኢትዮ]] |- ! style="padding:0.4em;" | ምድብ | [[:ምድብ:ኢትዮጵያ]] |- ! style="padding:0.4em;" | ዋና ፕሮጀክት | ዊኪፕሮጀክት አፍሪካ |- ! style="padding:0.4em;" | የተጠቃሚ ሳጥን | {{ተጠቃሚ ዊኪፕሮጀክት ኢትዮጵያ}} |} እንኳን ወደ '''ኢትዮጵያ ዊኪፕሮጀክት''' በደህና መጡ። እኛ ከ[[ኢትዮጵያ]] ጋር የተያያዙ ጽሑፎችን በውክፔዲያ ላይ ለማሻሻል የተሰማራን [[ውክፔዲያ:ዊኪፕሮጀክት|ቡድን]] ነን። የዚህ ዊኪፕሮጀክት ዋና ዓላማ ስለ አገሪቱ ሰዎች፣ ቦታዎች፣ ታሪክ እና ሌሎች ተያያዥ ጉዳዮችን በማስፋፋት ስለ ኢትዮጵያ የተሟላ መረጃ ማቅረብ ነው። ይህ ፕሮጀክት የሌሎች [[ውክፔዲያ:ውክፔዲያኖች|ውክፔዲያኖችን]] ጥረት የሚያግዙ እና አቅጣጫ የሚያሳዩ ሃሳቦችን ይዟል። እርስዎም ማገዝ ከፈለጉ፣ እባክዎ አባል ይሁኑ። በመቀጠልም ከታች ከተዘረዘሩት ተግባራት ውስጥ በመምረጥ መሳተፍ ይችላሉ። <br style="clear:both;"> == ምድቦች == በአሁኑ ጊዜ ትኩረት የሚሹ ዋና ዋና ምድቦች ከዚህ በታች ተዘርዝረዋል። በእነዚህ ምድቦች ውስጥ ያሉ ጽሑፎችን በማስፋፋት ወይም አዳዲስ ጽሑፎችን በመፍጠር እንተጋገዝ፦ * [[:ምድብ:ኢትዮጵያ]] * [[:ምድብ:የኢትዮጵያ ታሪክ]] * [[:ምድብ:የኢትዮጵያ ጂኦግራፊ]] * [[:ምድብ:የኢትዮጵያ ፖለቲካ]] * [[:ምድብ:የኢትዮጵያ ቋንቋዎች]] * [[:ምድብ:የኢትዮጵያ ሰዎች]] == ተግባራት == * '''አዳዲስ ጽሑፎች፦''' * '''ለማስፋፋት፦''' * '''ለማስተካከል፦''' * '''ሌላ ካለ''' == አባላት == === ንቁ አባላት === የኢትዮጵያ ዊኪፕሮጀክትን ለመቀላቀል፣ ይህንን ክፍል በማስተካከል ከታች ባለው ዝርዝር መጨረሻ ላይ ፊርማዎን (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) በማስገባት ይፈርሙ። #[[User:Llywrch|Llywrch]] 05:34, 4 June 2006 #[[User:Gidonb|Gidonb]] 11:57, 4 June 2006 #[[User:Gyrofrog|Gyrofrog]] 17:26, 28 December 2012 #[[User:Divex|Divex]] 09:05, 12 May 2016‎ #[[User:Varavour|Varavour]] 15:58, 18 November 2016 #[[User:Turtlewong|Turtlewong]] 02:41, 20 February 2017 #[[User:Ferenjamin|Ferenjamin]] 03:02:07, 6 June 2018 #[[User:BrantleyIzMe|BrantleyIzMe]] 05:34, 5 July 2018 #[[User:Jon698|Jon698]] 04:01, 12 April 2020 #[[User:Yitbe|'''<span style="color:#ffb400;">Yit</span><span style="color:#536980;">be</span>''']] (^{[[User talk:Yitbe|<i style="color:skyblue">A-21</i>]]} · [[Special:Contributions/Yitbe|contribs]]) 16:49, 14 November 2020 #[[User:Princesss73|Princesss73]] 13:20:33, 18 January 2021 #[[User:Minenhle32|Minenhle32]] 14:06:51, 18 January 2021 #[[User:Yorubaja|Yorubaja]] 14:17:23, 18 January 2021 #<span style="color:green;">[[User:BushelCandle/About Me|Bushel]]</span><span style="color:lime;">[[Special:Contributions/BushelCandle|'''C''']]</span><span style="color:lime;">[[User talk:BushelCandle|''andle'']]</span> · [[Special:Contributions/BushelCandle|contribs]] 01:02:01, 5 April 2021. I can copy-edit [ but I only understand English ]. #[[User:Dabaqabad|Dabaqabad]] 20:05:42, 15 June 2021 #[[User:QuietLiving|QuietLiving]] 07:23, 11 July 2021 #[[User:Thiqq|Thiqq]] 15:48:13, 24 August 2021 #[[User:Hamzamj1|Hamzamj1]] 17:16:39, 1 October 2021 #[[User:Ue3lman|Ue3lman]] 21:21:08, 24 January 2022 #[[User:XTheBedrockX|XTheBedrockX]] 15:52:22, 26 October 2022 #[[User:THEREALhistoryandgames|THEREALhistoryandgames]] #[[User:Kehaa|'''<span style="color:#ffb400;">Ke</span><span style="color:#536980;">haa</span>''']] (^{[[User talk:Kehaa|<i style="color:skyblue">1998</i>]]} · [[Special:Contributions/Kehaa|contribs]]) 16:31, 22 January 2020 #[[User:Whoopsawa|Whoopsawa]] #[[User:Khajitdadddy|Khajitdadddy]] #[[User:Ghebreigzabhier|Ghebreigzabhier]] 05:35, 8 March 2025 #[[User:AsteriodX|AsteriodX]] 20:22:56, 16 January 2026 #[[User:EasternShah|EasternShah]] 03:25:08, 1 February 2026 - Culture and history #[[User:dagio lol|dagio lol]] 09:05:00, 17 February 2026 - languages and history | ''only'' fluent in English, can read ge'ez abugida #[[User:Yubudirsi|Yubudirsi]] 16:54:12, 21 April 2026 #[[User:Habeshakira|Habeshakira]] 04:24, 14 May 2026 #[[User:Eyu07|Eyu07]] 01:08, 4 June 2026 <!-- አዲስ አባላት ከዚህ በታች ስማቸውን ይጨምሩ --> === የቀድሞ አባላት === ላደረጉት አስተዋጽኦ እናመሰግናለን! እንደገና መሳተፍ ሲችሉ፣ እባክዎ ስምዎን ወደ ንቁ አባላት ዝርዝር ይመልሱ። #[[User:Yom|<span style="color: green;">ዮም</span>]] [[Special:Emailuser/Yom|<span style="color: green;">Yom</span>]] | <small>[[Special:Contributions/Yom|<span style="color: gold;">contribs</span>]]</small> • <small>[[User talk:Yom|<span style="color: red;">Talk</span>]]</small> 04:05, 30 May 2006 #[[User:Codex Sinaiticus|ፈቃደ]] ([[User talk:Codex Sinaiticus|ውይይት]]) 00:13, 3 June 2006 #[[User:Jidan|Jidan]] 04:31, 4 June 2006 #[[User:Badagnani|Badagnani]] 09:26, 4 June 2006 #[[User:MikeGasser|MikeG]] 19:23, 4 June 2006 #[[User:Yhever|Yhever]] #[[User:George the Hippy|George the Hippy]] #''[[User:FayssalF|Szvest]] 10:51, 19 June 2006'' <small>[[User talk:FayssalF|<span style="background: orange">^{''Wiki me up™''}</span>]]</small> #[[User:Golbez|Golbez]] #[[User:Ldingley|Ldingley]] #[[User:Cluckbang|Cluckbang]] #[[User:Tiqur Anbessa|Tiqur Anbessa]] 14:17, 16 September 2006 #[[User:buddhagazelle|buddhagazelle]] 25 Sept, 2006 #[[User:Ebelular|Ebelular]] #[[User:Halaqah|<span style="color: blue;">ሀላካሕ</span>]] [[Special:Contributions/Halaqah|<span style="color: gold;">contribs</span>]] • <small>[[User talk:Halaqah|<span style="color: gold;">Talk</span>]]</small> 04:05, 12 December 2006 #[[User:Landroving Linguist|Landroving Linguist]] 22:21, 18 January 2007 #[[User:KevinMConnor|KevinMConnor]] 14:46, 11 May 2007 KevinMConnor #[[User:Sahmeditor|<span style="color:#00CCCC;">Æe</span>]][[User:Sahmeditor/Signatures|<span style="color:#96DED1;">tlr</span>]] [[User talk:Sahmeditor|<span style="color:#B0E0E6;">Cre</span>]][[Special:Contributions/Sahmeditor|<span style="color:#00A693;">ejl</span>]] #[[User:Tibeb|Tibeb]] #[[User:Asiaticus|Asiaticus]] #[[User:Blofeld of SPECTRE| <span style="border:1px solid blue;padding:1px;"> <span style="color:#fef;background:black;">'''''♦Blofeld of SPECTRE♦'''''</span></span>]] ^{[[User talk:Blofeld of SPECTRE| <span style="font-size:x-small; color:Black;">'''$1,000,000?'''</span> ]]} 19:50, 15 June 2008 #[[User:Bltrgs|<span style="color: #da0000; font-family: Edwardian Script; font-size: medium;">Bltrgs</span>]] [[User talk:Bltrgs|^{<span style="color: #da0000; font-family: Edwardian Script; font-size: small;">Talk</span>}]] 22:21, 15 June 2008 #[[User:mkpumphrey|mkpumphrey]] #[[User:Sundostund|Sundostund]] #[[User:Amantana|Amantana]] #[[User:Ian198700|Ian198700]] #[[User:Ahmed SHareef2nd|Ahmed SHareef2nd]] 01:23, 6 November 2012 #[[User:Janweh64|Janweh64]] 19:06, 18 December 2012 #[[User:Elfalem|Elfalem]] 17:03, 25 December 2012 #[[User:Aleka birhanu|Aleka birhanu]] 03:19, 29 December 2012 #[[User:HOA Monitor|HOA Monitor]] 13:02, 22 December 2013 #[[User:A326|A326]] 14:55, 15 August 2015 #[[User:Kidus|Kidus]] 05:41:34, 28 March 2020 #[[User:Daddywa|Daddywa]] 14:08:41, 18 January 2021 === የአባልነት መታወቂያ === የፕሮጀክቱ አባላት አባልነታቸውን ለማሳየት የሚከተለውን ኮድ ገልብጠው በተጠቃሚ ገጻቸው ላይ ማስቀመጥ ይችላሉ፡ <code><nowiki>{{ተጠቃሚ ዊኪፕሮጀክት ኢትዮጵያ}}</nowiki></code> ይህ ኮድ በተጠቃሚ ገጽዎ ላይ ሲቀመጥ የሚከተለውን ሳጥን ያሳያል እንዲሁም ወደ ፕሮጀክቱ አባላት ምድብ ይጨምርዎታል፦ {{ተጠቃሚ ዊኪፕሮጀክት ኢትዮጵያ}} <br style="clear:both;"> === ግብዣዎች === ሌላ ተጠቃሚን ወደ ፕሮጀክቱ ለመጋበዝ ከፈለጉ፣ የሚከተለውን መልእክት ገልብጠው በተጠቃሚው የውይይት ገጽ ላይ ይለጥፉ፡ <code><nowiki>== የኢትዮጵያ ዊኪፕሮጀክትን ይቀላቀሉ! ==</nowiki></code><br> <code><nowiki>ሰላም! በአማርኛ ውክፔዲያ ላይ ስለ ኢትዮጵያ የሚጻፉ ጽሑፎችን ለማሻሻል የተቋቋመውን '''[[ውክፔዲያ:ዊኪፕሮጀክት ኢትዮጵያ|የኢትዮጵያ ዊኪፕሮጀክትን]]''' እንዲቀላቀሉ ተጋብዘዋል። ፍላጎት ካሎት፣ እባክዎ በፕሮጀክቱ ገጽ ላይ ስምዎን በመመዝገብ አስተዋጽኦ ያድርጉ። መልካም ምኞት ጋር፣ ~~~~</nowiki></code> [[ምድብ:ዊኪፕሮጀክቶች]] [[ምድብ:ኢትዮጵያ]] goow5emdvrqmr0qfujezxumk3f6kvcu 392279 392275 2026-06-04T22:31:00Z Eyu07 37572 392279 wikitext text/x-wiki <!-- አሰሳ --> <div style="text-align:center; margin-bottom:20px; padding:10px; background:#f0f8ff; border:1px solid #a2a9b1; border-radius:8px; font-size:110%;"> '''[[ውክፔዲያ:ዊኪፕሮጀክት ኢትዮጵያ|ዋና ገጽ]]''' ❖ '''[[ውክፔዲያ:ዊኪፕሮጀክት ኢትዮጵያ/አባላት|አባላት]]''' ❖ '''[[ውክፔዲያ:ዊኪፕሮጀክት ኢትዮጵያ/ግምገማ|ግምገማ]]''' ❖ '''[[ውክፔዲያ:ዊኪፕሮጀክት ኢትዮጵያ/ተግባራት|ተግባራት]]''' </div> <!-- የመረጃ ሳጥን --> {| class="infobox" style="width:24em; float:right; margin-left:1em; margin-bottom:1em; font-size:90%; border:1px solid #a2a9b1; background-color:#f8f9fa; color:black;" |- ! colspan="2" style="background-color:#002366; color:white; text-align:center; font-size:120%; padding:0.4em;" | ዊኪፕሮጀክት ኢትዮጵያ |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:1em;" | [[File:Flag_of_Ethiopia.svg|180px|የኢትዮጵያ ሰንደቅ ዓላማ]] |- | colspan="2" style="text-align:center; font-size:85%; padding-bottom:1em;" | ይህ ፕሮጀክት ስለ [[ኢትዮጵያ]] ነው። |- ! style="padding:0.4em;" | ስፋት | ኢትዮጵያ |- ! style="padding:0.4em;" | አቋራጭ | [[ውክፔዲያ:ETH]]<br>[[ውክፔዲያ:ኢትዮ]] |- ! style="padding:0.4em;" | ምድብ | [[:ምድብ:ኢትዮጵያ]] |- ! style="padding:0.4em;" | ዋና ፕሮጀክት | ዊኪፕሮጀክት አፍሪካ |- ! style="padding:0.4em;" | የተጠቃሚ ሳጥን | {{ተጠቃሚ ዊኪፕሮጀክት ኢትዮጵያ}} |} እንኳን ወደ '''ኢትዮጵያ ዊኪፕሮጀክት''' በደህና መጡ። እኛ ከ[[ኢትዮጵያ]] ጋር የተያያዙ ጽሑፎችን በውክፔዲያ ላይ ለማሻሻል የተሰማራን [[ውክፔዲያ:ዊኪፕሮጀክት|ቡድን]] ነን። የዚህ ዊኪፕሮጀክት ዋና ዓላማ ስለ አገሪቱ ሰዎች፣ ቦታዎች፣ ታሪክ እና ሌሎች ተያያዥ ጉዳዮችን በማስፋፋት ስለ ኢትዮጵያ የተሟላ መረጃ ማቅረብ ነው። ይህ ፕሮጀክት የሌሎች [[ውክፔዲያ:ውክፔዲያኖች|ውክፔዲያኖችን]] ጥረት የሚያግዙ እና አቅጣጫ የሚያሳዩ ሃሳቦችን ይዟል። እርስዎም ማገዝ ከፈለጉ፣ እባክዎ አባል ይሁኑ። በመቀጠልም ከታች ከተዘረዘሩት ተግባራት ውስጥ በመምረጥ መሳተፍ ይችላሉ። <br style="clear:both;"> == ምድቦች == በአሁኑ ጊዜ ትኩረት የሚሹ ዋና ዋና ምድቦች ከዚህ በታች ተዘርዝረዋል። በእነዚህ ምድቦች ውስጥ ያሉ ጽሑፎችን በማስፋፋት ወይም አዳዲስ ጽሑፎችን በመፍጠር እንተጋገዝ፦ * [[:ምድብ:ኢትዮጵያ]] * [[:ምድብ:የኢትዮጵያ ታሪክ]] * [[:ምድብ:የኢትዮጵያ ጂኦግራፊ]] * [[:ምድብ:የኢትዮጵያ ፖለቲካ]] * [[:ምድብ:የኢትዮጵያ ቋንቋዎች]] * [[:ምድብ:የኢትዮጵያ ሰዎች]] == ተግባራት == * '''አዳዲስ ጽሑፎች፦''' * '''ለማስፋፋት፦''' * '''ለማስተካከል፦''' * '''ሌላ ካለ''' == አባላት == === ንቁ አባላት === የኢትዮጵያ ዊኪፕሮጀክትን ለመቀላቀል፣ ይህንን ክፍል በማስተካከል ከታች ባለው ዝርዝር መጨረሻ ላይ ፊርማዎን (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) በማስገባት ይፈርሙ። #[[User:Llywrch|Llywrch]] 05:34, 4 June 2006 #[[User:Gidonb|Gidonb]] 11:57, 4 June 2006 #[[User:Gyrofrog|Gyrofrog]] 17:26, 28 December 2012 #[[User:Divex|Divex]] 09:05, 12 May 2016‎ #[[User:Varavour|Varavour]] 15:58, 18 November 2016 #[[User:Turtlewong|Turtlewong]] 02:41, 20 February 2017 #[[User:Ferenjamin|Ferenjamin]] 03:02:07, 6 June 2018 #[[User:BrantleyIzMe|BrantleyIzMe]] 05:34, 5 July 2018 #[[User:Jon698|Jon698]] 04:01, 12 April 2020 #[[User:Yitbe|'''<span style="color:#ffb400;">Yit</span><span style="color:#536980;">be</span>''']] (^{[[User talk:Yitbe|<i style="color:skyblue">A-21</i>]]} · [[Special:Contributions/Yitbe|contribs]]) 16:49, 14 November 2020 #[[User:Princesss73|Princesss73]] 13:20:33, 18 January 2021 #[[User:Minenhle32|Minenhle32]] 14:06:51, 18 January 2021 #[[User:Yorubaja|Yorubaja]] 14:17:23, 18 January 2021 #<span style="color:green;">[[User:BushelCandle/About Me|Bushel]]</span><span style="color:lime;">[[Special:Contributions/BushelCandle|'''C''']]</span><span style="color:lime;">[[User talk:BushelCandle|''andle'']]</span> · [[Special:Contributions/BushelCandle|contribs]] 01:02:01, 5 April 2021. I can copy-edit [ but I only understand English ]. #[[User:Dabaqabad|Dabaqabad]] 20:05:42, 15 June 2021 #[[User:QuietLiving|QuietLiving]] 07:23, 11 July 2021 #[[User:Thiqq|Thiqq]] 15:48:13, 24 August 2021 #[[User:Hamzamj1|Hamzamj1]] 17:16:39, 1 October 2021 #[[User:Ue3lman|Ue3lman]] 21:21:08, 24 January 2022 #[[User:XTheBedrockX|XTheBedrockX]] 15:52:22, 26 October 2022 #[[User:THEREALhistoryandgames|THEREALhistoryandgames]] #[[User:Kehaa|'''<span style="color:#ffb400;">Ke</span><span style="color:#536980;">haa</span>''']] (^{[[User talk:Kehaa|<i style="color:skyblue">1998</i>]]} · [[Special:Contributions/Kehaa|contribs]]) 16:31, 22 January 2020 #[[User:Whoopsawa|Whoopsawa]] #[[User:Khajitdadddy|Khajitdadddy]] #[[User:Ghebreigzabhier|Ghebreigzabhier]] 05:35, 8 March 2025 #[[User:AsteriodX|AsteriodX]] 20:22:56, 16 January 2026 #[[User:EasternShah|EasternShah]] 03:25:08, 1 February 2026 - Culture and history #[[User:dagio lol|dagio lol]] 09:05:00, 17 February 2026 - languages and history | ''only'' fluent in English, can read ge'ez abugida #[[User:Yubudirsi|Yubudirsi]] 16:54:12, 21 April 2026 #[[User:Habeshakira|Habeshakira]] 04:24, 14 May 2026 #[[User:Eyu07|Eyu07]] 01:08, 4 June 2026 <!-- አዲስ አባላት ከዚህ ስማቸውን ይጨምሩ --> === የቀድሞ አባላት === ላደረጉት አስተዋጽኦ እናመሰግናለን! እንደገና መሳተፍ ሲችሉ፣ እባክዎ ስምዎን ወደ ንቁ አባላት ዝርዝር ይመልሱ። #[[User:Yom|<span style="color: green;">ዮም</span>]] [[Special:Emailuser/Yom|<span style="color: green;">Yom</span>]] | <small>[[Special:Contributions/Yom|<span style="color: gold;">contribs</span>]]</small> • <small>[[User talk:Yom|<span style="color: red;">Talk</span>]]</small> 04:05, 30 May 2006 #[[User:Codex Sinaiticus|ፈቃደ]] ([[User talk:Codex Sinaiticus|ውይይት]]) 00:13, 3 June 2006 #[[User:Jidan|Jidan]] 04:31, 4 June 2006 #[[User:Badagnani|Badagnani]] 09:26, 4 June 2006 #[[User:MikeGasser|MikeG]] 19:23, 4 June 2006 #[[User:Yhever|Yhever]] #[[User:George the Hippy|George the Hippy]] #''[[User:FayssalF|Szvest]] 10:51, 19 June 2006'' <small>[[User talk:FayssalF|<span style="background: orange">^{''Wiki me up™''}</span>]]</small> #[[User:Golbez|Golbez]] #[[User:Ldingley|Ldingley]] #[[User:Cluckbang|Cluckbang]] #[[User:Tiqur Anbessa|Tiqur Anbessa]] 14:17, 16 September 2006 #[[User:buddhagazelle|buddhagazelle]] 25 Sept, 2006 #[[User:Ebelular|Ebelular]] #[[User:Halaqah|<span style="color: blue;">ሀላካሕ</span>]] [[Special:Contributions/Halaqah|<span style="color: gold;">contribs</span>]] • <small>[[User talk:Halaqah|<span style="color: gold;">Talk</span>]]</small> 04:05, 12 December 2006 #[[User:Landroving Linguist|Landroving Linguist]] 22:21, 18 January 2007 #[[User:KevinMConnor|KevinMConnor]] 14:46, 11 May 2007 KevinMConnor #[[User:Sahmeditor|<span style="color:#00CCCC;">Æe</span>]][[User:Sahmeditor/Signatures|<span style="color:#96DED1;">tlr</span>]] [[User talk:Sahmeditor|<span style="color:#B0E0E6;">Cre</span>]][[Special:Contributions/Sahmeditor|<span style="color:#00A693;">ejl</span>]] #[[User:Tibeb|Tibeb]] #[[User:Asiaticus|Asiaticus]] #[[User:Blofeld of SPECTRE| <span style="border:1px solid blue;padding:1px;"> <span style="color:#fef;background:black;">'''''♦Blofeld of SPECTRE♦'''''</span></span>]] ^{[[User talk:Blofeld of SPECTRE| <span style="font-size:x-small; color:Black;">'''$1,000,000?'''</span> ]]} 19:50, 15 June 2008 #[[User:Bltrgs|<span style="color: #da0000; font-family: Edwardian Script; font-size: medium;">Bltrgs</span>]] [[User talk:Bltrgs|^{<span style="color: #da0000; font-family: Edwardian Script; font-size: small;">Talk</span>}]] 22:21, 15 June 2008 #[[User:mkpumphrey|mkpumphrey]] #[[User:Sundostund|Sundostund]] #[[User:Amantana|Amantana]] #[[User:Ian198700|Ian198700]] #[[User:Ahmed SHareef2nd|Ahmed SHareef2nd]] 01:23, 6 November 2012 #[[User:Janweh64|Janweh64]] 19:06, 18 December 2012 #[[User:Elfalem|Elfalem]] 17:03, 25 December 2012 #[[User:Aleka birhanu|Aleka birhanu]] 03:19, 29 December 2012 #[[User:HOA Monitor|HOA Monitor]] 13:02, 22 December 2013 #[[User:A326|A326]] 14:55, 15 August 2015 #[[User:Kidus|Kidus]] 05:41:34, 28 March 2020 #[[User:Daddywa|Daddywa]] 14:08:41, 18 January 2021 === የአባልነት መታወቂያ === የፕሮጀክቱ አባላት አባልነታቸውን ለማሳየት የሚከተለውን ኮድ ገልብጠው በተጠቃሚ ገጻቸው ላይ ማስቀመጥ ይችላሉ፡ <code><nowiki>{{ተጠቃሚ ዊኪፕሮጀክት ኢትዮጵያ}}</nowiki></code> ይህ ኮድ በተጠቃሚ ገጽዎ ላይ ሲቀመጥ የሚከተለውን ሳጥን ያሳያል እንዲሁም ወደ ፕሮጀክቱ አባላት ምድብ ይጨምርዎታል፦ {{ተጠቃሚ ዊኪፕሮጀክት ኢትዮጵያ}} <br style="clear:both;"> === ግብዣዎች === ሌላ ተጠቃሚን ወደ ፕሮጀክቱ ለመጋበዝ ከፈለጉ፣ የሚከተለውን መልእክት ገልብጠው በተጠቃሚው የውይይት ገጽ ላይ ይለጥፉ፡ <code><nowiki>== የኢትዮጵያ ዊኪፕሮጀክትን ይቀላቀሉ! ==</nowiki></code><br> <code><nowiki>ሰላም! በአማርኛ ውክፔዲያ ላይ ስለ ኢትዮጵያ የሚጻፉ ጽሑፎችን ለማሻሻል የተቋቋመውን '''[[ውክፔዲያ:ዊኪፕሮጀክት ኢትዮጵያ|የኢትዮጵያ ዊኪፕሮጀክትን]]''' እንዲቀላቀሉ ተጋብዘዋል። ፍላጎት ካሎት፣ እባክዎ በፕሮጀክቱ ገጽ ላይ ስምዎን በመመዝገብ አስተዋጽኦ ያድርጉ። መልካም ምኞት ጋር፣ ~~~~</nowiki></code> [[ምድብ:ዊኪፕሮጀክቶች]] [[ምድብ:ኢትዮጵያ]] 7dcgswncsqg4eta8m4zva5wrzlcb2jb 0 55701 392277 2026-06-04T22:19:22Z Eyu07 37572 Eyu07 moved page [[መለጠፊያ፡ተጠቃሚ ዊኪፕሮጀክት ኢትዮጵያ]] to [[መለጠፊያ:ተጠቃሚ ዊኪፕሮጀክት ኢትዮጵያ]]: Misspelled title 392277 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[መለጠፊያ:ተጠቃሚ ዊኪፕሮጀክት ኢትዮጵያ]] pczefezl5a2zxloveqllvzuansce6qf 0 55702 392280 2026-06-05T02:14:28Z ትንሳኤትግርእ 58986 አዲስ ገጽ ፈጠረ፦ «{{Databox}} '''የምያንማር የእርስ በርስ ጦርነት''' የተጀመረው የካቲት 1 ቀን 2021 ከወታደራዊ መፈንቅለ መንግስት በኋላ ነው። [[ምየንማ|በምያንማ]] ነው። የስልጣን መውረዱ ታትማዳው (የሚያንማር ጦር ኃይሎች) የጅምላ ተቃውሞ ሰልፎችን እና ኃይለኛ ተቃውሞን አስነስቷል፣ ይህም የአገሪቱን የረጅም...» 392280 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''የምያንማር የእርስ በርስ ጦርነት''' የተጀመረው የካቲት 1 ቀን 2021 ከወታደራዊ መፈንቅለ መንግስት በኋላ ነው። [[ምየንማ|በምያንማ]] ነው። የስልጣን መውረዱ ታትማዳው (የሚያንማር ጦር ኃይሎች) የጅምላ ተቃውሞ ሰልፎችን እና ኃይለኛ ተቃውሞን አስነስቷል፣ ይህም የአገሪቱን የረጅም ጊዜ ህዝባዊ አመጾች በእጅጉ አባብሶታል። እስከ መጋቢት 2023 ድረስ የተባበሩት መንግስታት ድርጅት እንዳስታወቀው፣ ከመፈንቅለ መንግሥቱ ወዲህ 17.6 ሚሊዮን ሰዎች በምያንማር የሰብአዊ እርዳታ ያስፈልጋቸዋል፣ 1.6 ሚሊዮን የሚሆኑት ደግሞ በውስጥ ተፈናቅለዋል፣ እና ከ55,000 በላይ የሲቪል ሕንፃዎች ወድመዋል። የተባበሩት መንግስታት የሰብአዊ ጉዳዮች ማስተባበሪያ ቢሮ (UNOCHA) ከ40,000 በላይ ሰዎች እንደ ባንግላዲሽ፣ ህንድ እና ታይላንድ ወዳሉት ጎረቤት ሀገራት መሰደዳቸውን ዘግቧል። == ማጣቀሻዎች == {{Reflist}} [[መደብ:ማይንማ]] [[መደብ:የማያንማር የእርስ በርስ]] pprh450u38cy7azobgo46tvutq8hh1r 392281 392280 2026-06-05T02:15:25Z ትንሳኤትግርእ 58986 392281 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''የምያንማር የእርስ በርስ ጦርነት''' የተጀመረው የካቲት 1 ቀን 2021 ከወታደራዊ መፈንቅለ መንግስት በኋላ ነው። [[ምየንማ|በምያንማ]] ነው። የስልጣን መውረዱ ታትማዳው (የሚያንማር ጦር ኃይሎች) የጅምላ ተቃውሞ ሰልፎችን እና ኃይለኛ ተቃውሞን አስነስቷል፣ ይህም የአገሪቱን የረጅም ጊዜ ህዝባዊ አመጾች በእጅጉ አባብሶታል።<ref>{{cite news |title=Myanmar Violence Escalates With Rise of 'Self-defense' Groups, Report Says |url=https://www.voanews.com/a/east-asia-pacific_myanmar-violence-escalates-rise-self-defense-groups-report-says/6207546.html |agency=Agence France-Presse |publisher=Voice of America |date=27 June 2021 |access-date=12 February 2022 |archive-date=8 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220108225946/https://www.voanews.com/a/east-asia-pacific_myanmar-violence-escalates-rise-self-defense-groups-report-says/6207546.html |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar anti-coup insurgents destroy police post, kill security forces -media |url=https://www.euronews.com/2021/05/23/us-myanmar-politics |agency=Reuters |publisher=[[Euronews]] |date=23 May 2021 |access-date=12 February 2022 |archive-date=5 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220105220135/https://www.euronews.com/2021/05/23/us-myanmar-politics |url-status=live}}</ref> እስከ መጋቢት 2023 ድረስ የተባበሩት መንግስታት ድርጅት እንዳስታወቀው፣ ከመፈንቅለ መንግሥቱ ወዲህ 17.6 ሚሊዮን ሰዎች በምያንማር የሰብአዊ እርዳታ ያስፈልጋቸዋል፣ 1.6 ሚሊዮን የሚሆኑት ደግሞ በውስጥ ተፈናቅለዋል፣ እና ከ55,000 በላይ የሲቪል ሕንፃዎች ወድመዋል።<ref name=NN>{{Cite web |date=2023-03-16 |title=More than two years on, impact of Myanmar military coup 'devastating' {{!}} UN News |url=https://news.un.org/en/story/2023/03/1134682 |access-date=2024-02-14 |website=news.un.org |language=en |archive-date=21 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230321020930/https://news.un.org/en/story/2023/03/1134682 |url-status=live}}</ref> የተባበሩት መንግስታት የሰብአዊ ጉዳዮች ማስተባበሪያ ቢሮ (UNOCHA) ከ40,000 በላይ ሰዎች እንደ ባንግላዲሽ፣ ህንድ እና ታይላንድ ወዳሉት ጎረቤት ሀገራት መሰደዳቸውን ዘግቧል።<ref name="Mike">{{cite web |last=Mike |date=15 September 2022 |title=Mass Exodus: Successive Military Regimes in Myanmar Drive Out Millions of People |url=https://www.irrawaddy.com/opinion/editorial/mass-exodus-successive-military-regimes-in-myanmar-drive-out-millions-of-people.html |access-date=22 September 2022 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archive-date=26 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221026014123/https://www.irrawaddy.com/opinion/editorial/mass-exodus-successive-military-regimes-in-myanmar-drive-out-millions-of-people.html |url-status=live}}</ref> == ማጣቀሻዎች == {{Reflist}} [[መደብ:ማይንማ]] [[መደብ:የማያንማር የእርስ በርስ]] ffnbfz5r911tifhq3sihi3vtpdv9miv 392282 392281 2026-06-05T02:16:05Z ትንሳኤትግርእ 58986 392282 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''የምያንማር የእርስ በርስ ጦርነት''' የተጀመረው የካቲት 1 ቀን 2021 ከወታደራዊ መፈንቅለ መንግስት በኋላ ነው። [[ምየንማ|በምያንማ]] ነው። የስልጣን መውረዱ ታትማዳው (የሚያንማር ጦር ኃይሎች) የጅምላ ተቃውሞ ሰልፎችን እና ኃይለኛ ተቃውሞን አስነስቷል፣ ይህም የአገሪቱን የረጅም ጊዜ ህዝባዊ አመጾች በእጅጉ አባብሶታል።<ref>{{cite news |title=Myanmar Violence Escalates With Rise of 'Self-defense' Groups, Report Says |url=https://www.voanews.com/a/east-asia-pacific_myanmar-violence-escalates-rise-self-defense-groups-report-says/6207546.html |agency=Agence France-Presse |publisher=Voice of America |date=27 June 2021 |access-date=12 February 2022 |archive-date=8 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220108225946/https://www.voanews.com/a/east-asia-pacific_myanmar-violence-escalates-rise-self-defense-groups-report-says/6207546.html |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar anti-coup insurgents destroy police post, kill security forces -media |url=https://www.euronews.com/2021/05/23/us-myanmar-politics |agency=Reuters |publisher=[[Euronews]] |date=23 May 2021 |access-date=12 February 2022 |archive-date=5 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220105220135/https://www.euronews.com/2021/05/23/us-myanmar-politics |url-status=live}}</ref> እስከ መጋቢት 2023 ድረስ የተባበሩት መንግስታት ድርጅት እንዳስታወቀው፣ ከመፈንቅለ መንግሥቱ ወዲህ 17.6 ሚሊዮን ሰዎች በምያንማር የሰብአዊ እርዳታ ያስፈልጋቸዋል፣ 1.6 ሚሊዮን የሚሆኑት ደግሞ በውስጥ ተፈናቅለዋል፣ እና ከ55,000 በላይ የሲቪል ሕንፃዎች ወድመዋል።<ref name=NN>{{Cite web |date=2023-03-16 |title=More than two years on, impact of Myanmar military coup 'devastating' {{!}} UN News |url=https://news.un.org/en/story/2023/03/1134682 |access-date=2024-02-14 |website=news.un.org |language=en |archive-date=21 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230321020930/https://news.un.org/en/story/2023/03/1134682 |url-status=live}}</ref> የተባበሩት መንግስታት የሰብአዊ ጉዳዮች ማስተባበሪያ ቢሮ (UNOCHA) ከ40,000 በላይ ሰዎች እንደ ባንግላዲሽ፣ ህንድ እና ታይላንድ ወዳሉት ጎረቤት ሀገራት መሰደዳቸውን ዘግቧል።<ref name="Mike">{{cite web |last=Mike |date=15 September 2022 |title=Mass Exodus: Successive Military Regimes in Myanmar Drive Out Millions of People |url=https://www.irrawaddy.com/opinion/editorial/mass-exodus-successive-military-regimes-in-myanmar-drive-out-millions-of-people.html |access-date=22 September 2022 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archive-date=26 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221026014123/https://www.irrawaddy.com/opinion/editorial/mass-exodus-successive-military-regimes-in-myanmar-drive-out-millions-of-people.html |url-status=live}}</ref> == ማጣቀሻዎች == {{Reflist}} [[መደብ:ማይንማ]] [[መደብ:የማያንማር የእርስ በርስ ጦርነት]] ml8ilk560qxlvu773wseqn0txfeih6s 392283 392282 2026-06-05T02:21:00Z ትንሳኤትግርእ 58986 392283 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''የምያንማር የእርስ በርስ ጦርነት''' የተጀመረው የካቲት 1 ቀን 2021 ከወታደራዊ መፈንቅለ መንግስት በኋላ ነው። [[ምየንማ|በምያንማ]] ነው። የስልጣን መውረዱ ታትማዳው (የሚያንማር ጦር ኃይሎች) የጅምላ ተቃውሞ ሰልፎችን እና ኃይለኛ ተቃውሞን አስነስቷል፣ ይህም የአገሪቱን የረጅም ጊዜ ህዝባዊ አመጾች በእጅጉ አባብሶታል።<ref>{{cite news |title=Myanmar Violence Escalates With Rise of 'Self-defense' Groups, Report Says |url=https://www.voanews.com/a/east-asia-pacific_myanmar-violence-escalates-rise-self-defense-groups-report-says/6207546.html |agency=Agence France-Presse |publisher=Voice of America |date=27 June 2021 |access-date=12 February 2022 |archive-date=8 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220108225946/https://www.voanews.com/a/east-asia-pacific_myanmar-violence-escalates-rise-self-defense-groups-report-says/6207546.html |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar anti-coup insurgents destroy police post, kill security forces -media |url=https://www.euronews.com/2021/05/23/us-myanmar-politics |agency=Reuters |publisher=[[Euronews]] |date=23 May 2021 |access-date=12 February 2022 |archive-date=5 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220105220135/https://www.euronews.com/2021/05/23/us-myanmar-politics |url-status=live}}</ref> እስከ መጋቢት 2023 ድረስ የተባበሩት መንግስታት ድርጅት እንዳስታወቀው፣ ከመፈንቅለ መንግሥቱ ወዲህ 17.6 ሚሊዮን ሰዎች በምያንማር የሰብአዊ እርዳታ ያስፈልጋቸዋል፣ 1.6 ሚሊዮን የሚሆኑት ደግሞ በውስጥ ተፈናቅለዋል፣ እና ከ55,000 በላይ የሲቪል ሕንፃዎች ወድመዋል።<ref name=NN>{{Cite web |date=2023-03-16 |title=More than two years on, impact of Myanmar military coup 'devastating' {{!}} UN News |url=https://news.un.org/en/story/2023/03/1134682 |access-date=2024-02-14 |website=news.un.org |language=en |archive-date=21 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230321020930/https://news.un.org/en/story/2023/03/1134682 |url-status=live}}</ref> የተባበሩት መንግስታት የሰብአዊ ጉዳዮች ማስተባበሪያ ቢሮ (UNOCHA) ከ40,000 በላይ ሰዎች እንደ ባንግላዲሽ፣ ህንድ እና ታይላንድ ወዳሉት ጎረቤት ሀገራት መሰደዳቸውን ዘግቧል።<ref name="Mike">{{cite web |last=Mike |date=15 September 2022 |title=Mass Exodus: Successive Military Regimes in Myanmar Drive Out Millions of People |url=https://www.irrawaddy.com/opinion/editorial/mass-exodus-successive-military-regimes-in-myanmar-drive-out-millions-of-people.html |access-date=22 September 2022 |website=The Irrawaddy |language=en-US |archive-date=26 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221026014123/https://www.irrawaddy.com/opinion/editorial/mass-exodus-successive-military-regimes-in-myanmar-drive-out-millions-of-people.html |url-status=live}}</ref> == ማጣቀሻዎች == {{Reflist}} [[መደብ:ምየንማ]] [[መደብ:የማያንማር የእርስ በርስ ጦርነት]] t5yts7nxcw59t44l531q0cmyisr486l 0 55703 392284 2026-06-05T02:21:47Z ትንሳኤትግርእ 58986 አዲስ ገጽ ፈጠረ፦ «{{Databox}} [[ምየንማ]] በወቅቱ በርማ በመባል የምትታወቀው አገር ከዩናይትድ ኪንግደም ነፃነቷን ካገኘችበት ከ[[1948 እ.ኤ.አ.]] ጀምሮ በትጥቅ ትግል ውስጥ ትገኛለች።<ref>{{cite web |last1=Head |first1=Jonathan |title=Myanmar: Air strikes have become a deadly new tactic in the civil war |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-64397397 |publisher=BBC News |access-date=18...» 392284 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[ምየንማ]] በወቅቱ በርማ በመባል የምትታወቀው አገር ከዩናይትድ ኪንግደም ነፃነቷን ካገኘችበት ከ[[1948 እ.ኤ.አ.]] ጀምሮ በትጥቅ ትግል ውስጥ ትገኛለች።<ref>{{cite web |last1=Head |first1=Jonathan |title=Myanmar: Air strikes have become a deadly new tactic in the civil war |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-64397397 |publisher=BBC News |access-date=18 September 2023 |date=31 January 2023 |archive-date=10 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231010150542/https://www.bbc.com/news/world-asia-64397397 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |access-date=18 September 2023 |publisher=Al-Jazzera |date=8 November 2013 |last1=Malerba |first1=Andre |last2=DeCicca |first2=Lauren |title=In pictures: A ceasefire in Myanmar? |url=https://www.aljazeera.com/gallery/2013/11/8/in-pictures-a-ceasefire-in-myanmar |archive-date=3 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231003201757/https://www.aljazeera.com/gallery/2013/11/8/in-pictures-a-ceasefire-in-myanmar |url-status=live }}</ref> ግጭቱ በአብዛኛው በጎሳ ላይ የተመሰረተ ሲሆን፣ የጎሳ ታጣቂ ድርጅቶች የራስን ዕድል በራስ ለመወሰን ሲሉ የምያንማርን የጦር ኃይሎች ታትማዳውን እየተዋጉ ነው። በርካታ የተኩስ አቁም ጦርነቶች እና በ2008 ራሳቸውን በራሳቸው የሚያስተዳድሩ ዞኖች ቢፈጠሩም፣ የታጠቁ ቡድኖች ነፃነት፣ የራስን ነፃነት መጨመር ወይም የምያንማርን ፌዴራሊዝም ማሰማራታቸውን ቀጥለዋል። ይህ በዓለም ላይ ረጅሙ የእርስ በርስ ጦርነት ሲሆን ወደ ስምንት አስርት ዓመታት ያህል የዘለቀ ነው።<ref>{{cite news |last1=Miliband |first1=David |title=How to Bring Peace to the World's Longest Civil War |url=https://time.com/4597920/myanmar-peace/ |access-date=11 March 2019 |magazine=Time |date=12 December 2016 |language=en |archive-date=13 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200513231847/https://time.com/4597920/myanmar-peace/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last1=Slow |first1=Oliver |title=Fighting in Kachin Highlights Myanmar Civil War Worries |url=https://www.voanews.com/a/kachin-fighting-myanmar-civil-war/4365603.html |access-date=11 March 2019 |work=VOA |date=26 April 2018 |language=en |archive-date=24 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180724063056/https://www.voanews.com/a/kachin-fighting-myanmar-civil-war/4365603.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last1=Kaicome |first1=Jittrapon |title=Marking 70 Years of War in Myanmar |url=https://thediplomat.com/2019/02/marking-70-years-of-war-in-myanmar/ |access-date=11 March 2019 |work=The Diplomat |date=8 February 2019 |archive-date=30 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191230010445/https://thediplomat.com/2019/02/marking-70-years-of-war-in-myanmar/ |url-status=live }}</ref> == ማጣቀሻዎች == <references /> [[መደብ:የማያንማር የእርስ በርስ ጦርነት]] [[መደብ:ምየንማ]] dyoskiq2qfggxowxsupvhryq983ehig 392285 392284 2026-06-05T02:22:26Z ትንሳኤትግርእ 58986 392285 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[ምየንማ]] በወቅቱ በርማ በመባል የምትታወቀው አገር ከዩናይትድ ኪንግደም ነፃነቷን ካገኘችበት ከ[[1948 እ.ኤ.አ.]] ጀምሮ በትጥቅ ትግል ውስጥ ትገኛለች።<ref>{{cite web |last1=Head |first1=Jonathan |title=Myanmar: Air strikes have become a deadly new tactic in the civil war |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-64397397 |publisher=BBC News |access-date=18 September 2023 |date=31 January 2023 |archive-date=10 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231010150542/https://www.bbc.com/news/world-asia-64397397 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |access-date=18 September 2023 |publisher=Al-Jazzera |date=8 November 2013 |last1=Malerba |first1=Andre |last2=DeCicca |first2=Lauren |title=In pictures: A ceasefire in Myanmar? |url=https://www.aljazeera.com/gallery/2013/11/8/in-pictures-a-ceasefire-in-myanmar |archive-date=3 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231003201757/https://www.aljazeera.com/gallery/2013/11/8/in-pictures-a-ceasefire-in-myanmar |url-status=live }}</ref> ግጭቱ በአብዛኛው በጎሳ ላይ የተመሰረተ ሲሆን፣ የጎሳ ታጣቂ ድርጅቶች የራስን ዕድል በራስ ለመወሰን ሲሉ የምያንማርን የጦር ኃይሎች ታትማዳውን እየተዋጉ ነው። በርካታ የተኩስ አቁም ጦርነቶች እና በ2008 ራሳቸውን በራሳቸው የሚያስተዳድሩ ዞኖች ቢፈጠሩም፣ የታጠቁ ቡድኖች ነፃነት፣ የራስን ነፃነት መጨመር ወይም የምያንማርን ፌዴራሊዝም ማሰማራታቸውን ቀጥለዋል። ይህ በዓለም ላይ ረጅሙ የእርስ በርስ ጦርነት ሲሆን ወደ ስምንት አስርት ዓመታት ያህል የዘለቀ ነው።<ref>{{cite news |last1=Miliband |first1=David |title=How to Bring Peace to the World's Longest Civil War |url=https://time.com/4597920/myanmar-peace/ |access-date=11 March 2019 |magazine=Time |date=12 December 2016 |language=en |archive-date=13 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200513231847/https://time.com/4597920/myanmar-peace/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last1=Slow |first1=Oliver |title=Fighting in Kachin Highlights Myanmar Civil War Worries |url=https://www.voanews.com/a/kachin-fighting-myanmar-civil-war/4365603.html |access-date=11 March 2019 |work=VOA |date=26 April 2018 |language=en |archive-date=24 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180724063056/https://www.voanews.com/a/kachin-fighting-myanmar-civil-war/4365603.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last1=Kaicome |first1=Jittrapon |title=Marking 70 Years of War in Myanmar |url=https://thediplomat.com/2019/02/marking-70-years-of-war-in-myanmar/ |access-date=11 March 2019 |work=The Diplomat |date=8 February 2019 |archive-date=30 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191230010445/https://thediplomat.com/2019/02/marking-70-years-of-war-in-myanmar/ |url-status=live }}</ref> == እንዲሁም ይመልከቱ == * [[የማያንማር የእርስ በርስ ጦርነት]] == ማጣቀሻዎች == <references /> [[መደብ:የማያንማር የእርስ በርስ ጦርነት]] [[መደብ:ምየንማ]] jd9dwxvtcxz7bjnout5av63ga55b4ng 0 55704 392286 2026-06-05T02:28:20Z ትንሳኤትግርእ 58986 አዲስ ገጽ ፈጠረ፦ «[[File:Kerguelen_GolfeMorbihan.PNG|right|300px]] '''ጎልፍ ዱ ሞርቢሃን''' በግራንዴ ቴሬ ምስራቃዊ የባህር ዳርቻ ላይ የሚገኝ የባህር ወሽመጥ ሲሆን ከ[[የከርጉለን ደሴቶች]] ትልቁ ነው። በደሴቲቱ ማዕከላዊ ክፍል ውስጥ ጥልቅ እና ሰፊ የሆነ ቀዳዳ ይፈጥራል። [[Category:የከርጉለን ደሴቶች]] መደብ:የከርጉለን ደሴ...» 392286 wikitext text/x-wiki [[File:Kerguelen_GolfeMorbihan.PNG|right|300px]] '''ጎልፍ ዱ ሞርቢሃን''' በግራንዴ ቴሬ ምስራቃዊ የባህር ዳርቻ ላይ የሚገኝ የባህር ወሽመጥ ሲሆን ከ[[የከርጉለን ደሴቶች]] ትልቁ ነው። በደሴቲቱ ማዕከላዊ ክፍል ውስጥ ጥልቅ እና ሰፊ የሆነ ቀዳዳ ይፈጥራል። [[Category:የከርጉለን ደሴቶች]] [[መደብ:የከርጉለን ደሴቶች ጂኦግራፊ]] lq3bbedngepop5l23vxxh719jh4p7y9 0 55705 392287 2026-06-05T02:33:01Z ትንሳኤትግርእ 58986 አዲስ ገጽ ፈጠረ፦ «{{Databox}} '''ፖርት-ኦህ-ፍሮንሴይ''' በደቡብ ህንድ ውቅያኖስ ውስጥ የሚገኘው [[የከርጉለን ደሴቶች]] ዋና ሰፈር ነው። ሰፈሩ በ[[ጎልፍ ዱ ሞርቢሃን]] ዳርቻ ላይ ይገኛል። 45 የሚያህሉ ነዋሪዎች ክረምቱን እዚያ ያሳልፋሉ፣ ምንም እንኳን ቡድኑ በበጋ ወቅት ከ120 በላይ ሰዎችን ማስተናገድ ይችላል። ቦ...» 392287 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''ፖርት-ኦህ-ፍሮንሴይ''' በደቡብ ህንድ ውቅያኖስ ውስጥ የሚገኘው [[የከርጉለን ደሴቶች]] ዋና ሰፈር ነው። ሰፈሩ በ[[ጎልፍ ዱ ሞርቢሃን]] ዳርቻ ላይ ይገኛል። 45 የሚያህሉ ነዋሪዎች ክረምቱን እዚያ ያሳልፋሉ፣ ምንም እንኳን ቡድኑ በበጋ ወቅት ከ120 በላይ ሰዎችን ማስተናገድ ይችላል። ቦታው በ1949 ፒየር ሲካውድ የአየር ማረፊያ ግንባታን ለማከናወን ተስማሚ የሆነ መጠለያ ቦታ አድርጎ መርጧል፣ ምንም እንኳን ይህ ቦታ ፈጽሞ አልተገነባም። [[Category:የከርጉለን ደሴቶች]] [[መደብ:የከርጉለን ደሴቶች ጂኦግራፊ]] 7t4fdst3eq0mc0ndmxu2cb7m7ix8ujf 392288 392287 2026-06-05T02:33:45Z ትንሳኤትግርእ 58986 392288 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''ፖርት-ኦህ-ፍሮንሴይ''' (''Port-aux-Français'') በደቡብ ህንድ ውቅያኖስ ውስጥ የሚገኘው [[የከርጉለን ደሴቶች]] ዋና ሰፈር ነው። ሰፈሩ በ[[ጎልፍ ዱ ሞርቢሃን]] ዳርቻ ላይ ይገኛል። 45 የሚያህሉ ነዋሪዎች ክረምቱን እዚያ ያሳልፋሉ፣ ምንም እንኳን ቡድኑ በበጋ ወቅት ከ120 በላይ ሰዎችን ማስተናገድ ይችላል። ቦታው በ1949 ፒየር ሲካውድ የአየር ማረፊያ ግንባታን ለማከናወን ተስማሚ የሆነ መጠለያ ቦታ አድርጎ መርጧል፣ ምንም እንኳን ይህ ቦታ ፈጽሞ አልተገነባም። [[Category:የከርጉለን ደሴቶች]] [[መደብ:የከርጉለን ደሴቶች ጂኦግራፊ]] px4nhekgd9otweu9b6u7t0ke6uo3ash 0 55706 392289 2026-06-05T02:38:22Z ትንሳኤትግርእ 58986 አዲስ ገጽ ፈጠረ፦ «{{Databox}} '''ፖርት ዣን ዲአርክ''' [[ፈረንሣይ|በፈረንሣይ]]፣ ደቡባዊ የህንድ ውቅያኖስ፣ በ[[የከርጉለን ደሴቶች]] የሚገኝ የቀድሞ የዓሣ ነባሪ ጣቢያ ነው።<ref>Google Earth</ref> ሰፈሩ የሚገኘው በኢሌ ሎንጌ ፊት ለፊት በሚገኘው የዣን ዲአርክ ባሕረ ገብ መሬት ሰሜናዊ ዳርቻ እና ከግራንዴ ቴሬ ጋር ከሚ...» 392289 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''ፖርት ዣን ዲአርክ''' [[ፈረንሣይ|በፈረንሣይ]]፣ ደቡባዊ የህንድ ውቅያኖስ፣ በ[[የከርጉለን ደሴቶች]] የሚገኝ የቀድሞ የዓሣ ነባሪ ጣቢያ ነው።<ref>Google Earth</ref> ሰፈሩ የሚገኘው በኢሌ ሎንጌ ፊት ለፊት በሚገኘው የዣን ዲአርክ ባሕረ ገብ መሬት ሰሜናዊ ዳርቻ እና ከግራንዴ ቴሬ ጋር ከሚያገናኘው ወሽመጥ ትንሽ በስተምስራቅ በኩል ነበር። የጣቢያው የተተዉ ሕንፃዎች እንዲሁም የመቃብር ቦታ እና የባቡር ሐዲድ ጨምሮ ሌሎች መገልገያዎች አሉ።<ref>http://transpolair.free.fr/sciences/patrimoine_taaf/avenir.htm</ref> በአሁኑ ጊዜ ሕንፃዎቹን በታሪካዊ ጠቀሜታቸው ምክንያት ለማደስ ፕሮጀክት እየተሰራ ነው።<ref>https://www.caboose.org.uk/journeys/KERpjda.html</ref> ==ማጣቀሻዎች== [[Category:የከርጉለን ደሴቶች]] [[መደብ:የከርጉለን ደሴቶች ጂኦግራፊ]] pt3t78fiaoe3rwou1jporuased5t4tm 0 55707 392290 2026-06-05T02:43:17Z ትንሳኤትግርእ 58986 አዲስ ገጽ ፈጠረ፦ «{{Databox}} '''ፖርት ኩቭሮ''' [[ፈረንሣይ|በፈረንሣይ]]፣ ደቡባዊ የህንድ ውቅያኖስ፣ በ[[የከርጉለን ደሴቶች]] የሚገኝ የቀድሞ የዓሣ ነባሪ ጣቢያ ነው።<ref>Google Earth</ref> መንደሩ የሚገኘው በሂልስቦሮ ቤይ ራስጌ ላይ ሲሆን በ[[ጎልፍ ዱ ባሊኒየርስ]] ውስጠኛ ክፍል ውስጥ ነው። እስካሁን ድረስ ከወደቁት...» 392290 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''ፖርት ኩቭሮ''' [[ፈረንሣይ|በፈረንሣይ]]፣ ደቡባዊ የህንድ ውቅያኖስ፣ በ[[የከርጉለን ደሴቶች]] የሚገኝ የቀድሞ የዓሣ ነባሪ ጣቢያ ነው።<ref>Google Earth</ref> መንደሩ የሚገኘው በሂልስቦሮ ቤይ ራስጌ ላይ ሲሆን በ[[ጎልፍ ዱ ባሊኒየርስ]] ውስጠኛ ክፍል ውስጥ ነው። እስካሁን ድረስ ከወደቁት ፕሮጀክቶች ውስጥ የተተዉ አንዳንድ ሕንፃዎች ቅሪቶች አሉ፤ ከእነዚህም ውስጥ ትንሽ የመቃብር ቦታ አለ።<ref>https://alexauxkerguelen.blogspot.com/2010/11/port-couvreux-poc.html</ref> ==ማጣቀሻዎች== [[Category:የከርጉለን ደሴቶች]] [[መደብ:የከርጉለን ደሴቶች ጂኦግራፊ]] 9mk97rkdn7b8iqsmyrk8s3nds9oct9e 392291 392290 2026-06-05T02:48:01Z ትንሳኤትግርእ 58986 392291 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''ፖርት ኩቭሮ''' [[ፈረንሣይ|በፈረንሣይ]]፣ ደቡባዊ የህንድ ውቅያኖስ፣ በ[[የከርጉለን ደሴቶች]] የሚገኝ የቀድሞ የዓሣ ነባሪ ጣቢያ ነው።<ref>Google Earth</ref> መንደሩ የሚገኘው በሂልስቦሮ ቤይ ራስጌ ላይ ሲሆን በ[[ጎልፍ ዱ ባሊኒየርስ|ጎልፍ ደ ባሊኒየርስ]] ውስጠኛ ክፍል ውስጥ ነው። እስካሁን ድረስ ከወደቁት ፕሮጀክቶች ውስጥ የተተዉ አንዳንድ ሕንፃዎች ቅሪቶች አሉ፤ ከእነዚህም ውስጥ ትንሽ የመቃብር ቦታ አለ።<ref>https://alexauxkerguelen.blogspot.com/2010/11/port-couvreux-poc.html</ref> ==ማጣቀሻዎች== [[Category:የከርጉለን ደሴቶች]] [[መደብ:የከርጉለን ደሴቶች ጂኦግራፊ]] f0nsplhz8m8x0fe73vo9iclleueq3pu 392296 392291 2026-06-05T03:03:31Z ትንሳኤትግርእ 58986 392296 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''ፖርት ኩቭሮ''' [[ፈረንሣይ|በፈረንሣይ]]፣ ደቡባዊ የህንድ ውቅያኖስ፣ በ[[የከርጉለን ደሴቶች]] የሚገኝ የቀድሞ የዓሣ ነባሪ ጣቢያ ነው።<ref>Google Earth</ref> መንደሩ የሚገኘው በሂልስቦሮ ቤይ ራስጌ ላይ ሲሆን በ[[ጎልፍ ደ ባሊኒየርስ]] ውስጠኛ ክፍል ውስጥ ነው። እስካሁን ድረስ ከወደቁት ፕሮጀክቶች ውስጥ የተተዉ አንዳንድ ሕንፃዎች ቅሪቶች አሉ፤ ከእነዚህም ውስጥ ትንሽ የመቃብር ቦታ አለ።<ref>https://alexauxkerguelen.blogspot.com/2010/11/port-couvreux-poc.html</ref> ==ማጣቀሻዎች== [[Category:የከርጉለን ደሴቶች]] [[መደብ:የከርጉለን ደሴቶች ጂኦግራፊ]] irwvdhgqe1sfi2t91sbqgc16gkulvz3 0 55708 392292 2026-06-05T02:53:24Z ትንሳኤትግርእ 58986 አዲስ ገጽ ፈጠረ፦ «[[File:Kerguelen_GolfeBaleiniers.PNG|right|300px]] '''ጎልፍ ደ ባሊኒየርስ''' [[ፈረንሣይ|በፈረንሣይ]]፣ [[የከርጉለን ደሴቶች]]፣ በግራንዴ ቴሬ፣ ሰሜናዊ ምስራቅ ዳርቻ የሚገኝ ባሕረ ሰላጤ ወይም ትልቅ የባህር ወሽመጥ ነው። 340 ሜትር ከፍታ ያለው የ[[ኢሌ ዱ ፖርት]] በባህረ ሰላጤው ውስጠኛ ክፍል ውስጥ ይገኛል። [...» 392292 wikitext text/x-wiki [[File:Kerguelen_GolfeBaleiniers.PNG|right|300px]] '''ጎልፍ ደ ባሊኒየርስ''' [[ፈረንሣይ|በፈረንሣይ]]፣ [[የከርጉለን ደሴቶች]]፣ በግራንዴ ቴሬ፣ ሰሜናዊ ምስራቅ ዳርቻ የሚገኝ ባሕረ ሰላጤ ወይም ትልቅ የባህር ወሽመጥ ነው። 340 ሜትር ከፍታ ያለው የ[[ኢሌ ዱ ፖርት]] በባህረ ሰላጤው ውስጠኛ ክፍል ውስጥ ይገኛል። [[Category:የከርጉለን ደሴቶች]] [[መደብ:የከርጉለን ደሴቶች ጂኦግራፊ]] 5p8w83was7syhnyxsuwe8d4rdy7pixo 392293 392292 2026-06-05T02:54:19Z ትንሳኤትግርእ 58986 392293 wikitext text/x-wiki [[File:Kerguelen_GolfeBaleiniers.PNG|right|300px]] '''ጎልፍ ደ ባሊኒየርስ''' (''Golfe des Baleiniers'') [[ፈረንሣይ|በፈረንሣይ]]፣ [[የከርጉለን ደሴቶች]]፣ በግራንዴ ቴሬ፣ ሰሜናዊ ምስራቅ ዳርቻ የሚገኝ ባሕረ ሰላጤ ወይም ትልቅ የባህር ወሽመጥ ነው። 340 ሜትር ከፍታ ያለው የ[[ኢሌ ዱ ፖርት]] በባህረ ሰላጤው ውስጠኛ ክፍል ውስጥ ይገኛል። [[Category:የከርጉለን ደሴቶች]] [[መደብ:የከርጉለን ደሴቶች ጂኦግራፊ]] 8ophpf7xu7b4ugwhegeqvl8947ksr2n 0 55709 392294 2026-06-05T03:01:32Z ትንሳኤትግርእ 58986 አዲስ ገጽ ፈጠረ፦ «[[File:Flag_of_the_French_Southern_and_Antarctic_Lands.svg|right|200px]] {{Databox}} '''የከርጉለን ደሴቶች''' (''Îles Kerguelen'') በ[[አንታርክቲካ|አንታርክቲክ]] ክልል ውስጥ የሚገኙ የ[[ፈረንሣይ]] አካል የሆኑ የደሴቶች ቡድን ናቸው። እነዚህ ደሴቶች በምድር ላይ ካሉት በጣም የተገለሉ ቦታዎች መካከል ናቸው፣ በጣም ቅርብ የሆነ...» 392294 wikitext text/x-wiki [[File:Flag_of_the_French_Southern_and_Antarctic_Lands.svg|right|200px]] {{Databox}} '''የከርጉለን ደሴቶች''' (''Îles Kerguelen'') በ[[አንታርክቲካ|አንታርክቲክ]] ክልል ውስጥ የሚገኙ የ[[ፈረንሣይ]] አካል የሆኑ የደሴቶች ቡድን ናቸው። እነዚህ ደሴቶች በምድር ላይ ካሉት በጣም የተገለሉ ቦታዎች መካከል ናቸው፣ በጣም ቅርብ የሆነው ክልል የአውስትራሊያ የሄርድ ደሴት እና የማክዶናልድ ደሴቶች ግዛት ሲሆን ከደቡብ ምስራቅ 450 ኪ.ሜ ያህል ርቀት ላይ የሚገኝ ሲሆን፣ በጣም ቅርብ የሆነው ቋሚ መኖሪያ ያለው ክልል ደግሞ ከ3,300 ኪ.ሜ በላይ ርቀት ላይ የምትገኘው ማዳጋስካር ናት።<ref>https://www.britannica.com/place/Kerguelen-Islands</ref> ደሴቶቹ ከአዴሊ ላንድ፣ ከክሮዜት ደሴቶች፣ ከአምስተርዳም እና ከሴንት ፖል ደሴቶች እና በህንድ ውቅያኖስ ውስጥ የሚገኙት የፈረንሳይ የተበተኑ ደሴቶች ጋር የፈረንሳይ ደቡባዊ እና አንታርክቲክ መሬቶች አካል ሲሆኑ እንደ የተለየ ወረዳ ይተዳደራሉ። ==ማጣቀሻዎች== [[Category:የከርጉለን ደሴቶች| ]] [[Category:ፈረንሣይ]] h3xndt9kun25fqcz9mvhup4rr1xkdrl 392295 392294 2026-06-05T03:02:23Z ትንሳኤትግርእ 58986 392295 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Flag_of_the_French_Southern_and_Antarctic_Lands.svg|right|200px]] '''የከርጉለን ደሴቶች''' (''Îles Kerguelen'') በ[[አንታርክቲካ|አንታርክቲክ]] ክልል ውስጥ የሚገኙ የ[[ፈረንሣይ]] አካል የሆኑ የደሴቶች ቡድን ናቸው። እነዚህ ደሴቶች በምድር ላይ ካሉት በጣም የተገለሉ ቦታዎች መካከል ናቸው፣ በጣም ቅርብ የሆነው ክልል የአውስትራሊያ የሄርድ ደሴት እና የማክዶናልድ ደሴቶች ግዛት ሲሆን ከደቡብ ምስራቅ 450 ኪ.ሜ ያህል ርቀት ላይ የሚገኝ ሲሆን፣ በጣም ቅርብ የሆነው ቋሚ መኖሪያ ያለው ክልል ደግሞ ከ3,300 ኪ.ሜ በላይ ርቀት ላይ የምትገኘው ማዳጋስካር ናት።<ref>https://www.britannica.com/place/Kerguelen-Islands</ref> ደሴቶቹ ከአዴሊ ላንድ፣ ከክሮዜት ደሴቶች፣ ከአምስተርዳም እና ከሴንት ፖል ደሴቶች እና በህንድ ውቅያኖስ ውስጥ የሚገኙት የፈረንሳይ የተበተኑ ደሴቶች ጋር የፈረንሳይ ደቡባዊ እና አንታርክቲክ መሬቶች አካል ሲሆኑ እንደ የተለየ ወረዳ ይተዳደራሉ። ==ማጣቀሻዎች== [[Category:የከርጉለን ደሴቶች| ]] [[Category:ፈረንሣይ]] bp2m08tfffikrn2252imoxbnrmdjcpr 10 55710 392298 2026-06-05T09:56:36Z Nama21yo 57094 አዲስ ገጽ ፈጠረ፦ «<noinclude> ይህ መለጠፊያ የሳይንቲስቶችን መረጃ ለማቅረብ ይጠቅማል። == መግለጫ == መለጠፊያው የሳይንቲስቶችን መረጃ በመዋቅር መግለጫ ለመያዝ ይረዳል። == ምሳሌ == <pre> {{የሳይንቲስት መረጃ | ስም = ትምነት ገብሩ | ምስል = Timnit_Gebru.jpg | የትውልድ_ቦታ = አዲስ አበባ | የትምህርት_ደረጃ = ስታ...» 392298 wikitext text/x-wiki <noinclude> ይህ መለጠፊያ የሳይንቲስቶችን መረጃ ለማቅረብ ይጠቅማል። == መግለጫ == መለጠፊያው የሳይንቲስቶችን መረጃ በመዋቅር መግለጫ ለመያዝ ይረዳል። == ምሳሌ == <pre> {{የሳይንቲስት መረጃ | ስም = ትምነት ገብሩ | ምስል = Timnit_Gebru.jpg | የትውልድ_ቦታ = አዲስ አበባ | የትምህርት_ደረጃ = ስታንፎርድ ዩኒቨርሲቲ | የሙያ_ዘርፍ = አርቴፊሻል ኢንተለጀንስ | የሚታወቁበት_ስራ = ብላክ ኢን ኤ.አይ (Black in AI) | ተቋም = ዳይር (DAIR) }} </pre> == የሚቀበለው የመረጃ ዓይነቶች == * ስም * ምስል * የትውልድ_ቦታ * የትምህርት_ደረጃ * የሙያ_ዘርፍ * የሚታወቁበት_ስራ * ተቋም </noinclude> {| class="wikitable" style="float:right; width: 40%; font-size: 90%; margin-left: 1em;" |+ style="background:#d9edf7; font-weight:bold; text-align:center;" | የሳይንቲስት መረጃ |- ! ስም | {{{ስም|}}} |- ! ምስል | {{{ምስል|}}} |- ! የትውልድ ቦታ | {{{የትውልድ_ቦታ|}}} |- ! የትምህርት ደረጃ | {{{የትምህርት_ደረጃ|}}} |- ! የሙያ ዘርፍ | {{{የሙያ_ዘርፍ|}}} |- ! የሚታወቁበት ስራ | {{{የሚታወቁበት_ስራ|}}} |- ! ተቋም | {{{ተቋም|}}} |} ldrx02r6feva19k0islasydhucw2fg3 392300 392298 2026-06-05T10:10:01Z Nama21yo 57094 392300 wikitext text/x-wiki <noinclude> ይህ መለጠፊያ የሳይንቲስቶችን መረጃ ለማቅረብ ይጠቅማል። == መግለጫ == መለጠፊያው የሳይንቲስቶችን መረጃ በመዋቅር መግለጫ ለመያዝ ይረዳል። ይህ መረጃ ለ DBpedia ማውጫም (Extraction) ምቹ ነው። == ምሳሌ == <pre> {{የሳይንቲስት መረጃ | ስም = ትምኒት ገብሩ | ምስል = Timnit_Gebru_crop.jpg | የትውልድ_ቦታ = አዲስ አበባ | የትምህርት_ደረጃ = ስታንፎርድ ዩኒቨርሲቲ | የሙያ_ዘርፍ = አርቴፊሻል ኢንተለጀንስ | የሚታወቁበት_ስራ = ብላክ ኢን ኤ.አይ (Black in AI) | ተቋም = ዳይር (DAIR) }} </pre> == የሚቀበለው የመረጃ ዓይነቶች == * ስም * ምስል * የትውልድ_ቦታ * የትምህርት_ደረጃ * የሙያ_ዘርፍ * የሚታወቁበት_ስራ * ተቋም </noinclude> {| class="wikitable" style="float:right; width: 22em; font-size: 90%; margin: 0 0 1em 1em;" |+ style="background:#d9edf7; font-weight:bold; text-align:center; font-size:1.2em;" | {{{ስም|}}} |- | colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.5em;" | [[ስዕል:{{{ምስል|Example.jpg}}}|250px]] |- ! style="background:#efefef; width:40%; text-align:left;" | የትውልድ ቦታ | {{{የትውልድ_ቦታ|}}} |- ! style="background:#efefef; text-align:left;" | የትምህርት ደረጃ | {{{የትምህርት_ደረጃ|}}} |- ! style="background:#efefef; text-align:left;" | የሙያ ዘርፍ | {{{የሙያ_ዘርፍ|}}} |- ! style="background:#efefef; text-align:left;" | የሚታወቁበት ስራ | {{{የሚታወቁበት_ስራ|}}} |- ! style="background:#efefef; text-align:left;" | ተቋም | {{{ተቋም|}}} |} 7xjureh78lyux0pm44wvwoz5me9x7q8 10 55711 392302 2026-06-05T10:23:18Z Nama21yo 57094 አዲስ ገጽ ፈጠረ፦ «<noinclude> ይህ መለጠፊያ የአትሌቶችን እና ስፖርተኞችን መረጃ ለማቅረብ ይጠቅማል። == መግለጫ == መለጠፊያው የአትሌቶችን መረጃ በመዋቅር መግለጫ ለመያዝ ይረዳል። ይህ መረጃ ለ DBpedia ማውጫም (Extraction) ምቹ ነው። == ምሳሌ == <pre> {{የአትሌት መረጃ | ስም = አበበ ቢቂላ | ምስል = Abebe_Bikila_1960.jpg | የ...» 392302 wikitext text/x-wiki <noinclude> ይህ መለጠፊያ የአትሌቶችን እና ስፖርተኞችን መረጃ ለማቅረብ ይጠቅማል። == መግለጫ == መለጠፊያው የአትሌቶችን መረጃ በመዋቅር መግለጫ ለመያዝ ይረዳል። ይህ መረጃ ለ DBpedia ማውጫም (Extraction) ምቹ ነው። == ምሳሌ == <pre> {{የአትሌት መረጃ | ስም = አበበ ቢቂላ | ምስል = Abebe_Bikila_1960.jpg | የትውልድ_ዘመን = 1924 ዓ.ም. | የትውልድ_ቦታ = ጃቶ፣ ሸዋ፣ ኢትዮጵያ | የስፖርት_ዓይነት = ማራቶን ሩጫ | ክለብ = ክብር ዘበኛ | ዋና_ድሎች = የሮም ኦሎምፒክ (1960)፣ የቶኪዮ ኦሎምፒክ (1964) }} </pre> == የሚቀበለው የመረጃ ዓይነቶች == * ስም * ምስል * የትውልድ_ዘመን * የትውልድ_ቦታ * የስፖርት_ዓይነት * ክለብ * ዋና_ድሎች </noinclude> {| class="wikitable" style="float:right; width: 22em; font-size: 90%; margin: 0 0 1em 1em;" |+ style="background:#d9edf7; font-weight:bold; text-align:center; font-size:1.2em;" | {{{ስም|}}} |- | colspan="2" style="text-align:center; padding: 0.5em;" | [[ስዕል:{{{ምስል|Example.jpg}}}|250px]] |- ! style="background:#efefef; width:40%; text-align:left;" | የትውልድ ዘመን | {{{የትውልድ_ዘመን|}}} |- ! style="background:#efefef; text-align:left;" | የትውልድ ቦታ | {{{የትውልድ_ቦታ|}}} |- ! style="background:#efefef; text-align:left;" | የስፖርት ዓይነት | {{{የስፖርት_ዓይነት|}}} |- ! style="background:#efefef; text-align:left;" | ክለብ | {{{ክለብ|}}} |- ! style="background:#efefef; text-align:left;" | ዋና ድሎች | {{{ዋና_ድሎች|}}} |} a8lwpn0fp2u7zlkauidgfhisqzbheck 392303 392302 2026-06-05T10:31:04Z Nama21yo 57094 392303 wikitext text/x-wiki <noinclude> ይህ መለጠፊያ የስፖርተኞችን እና አትሌቶችን መረጃ በምሉዕነት ለማቅረብ ይጠቅማል። ይህ መረጃ ለ DBpedia ማውጫም (Extraction) ምቹ ነው። == ምሳሌ == <pre> {{የአትሌት መረጃ | ስም = አበበ ቢቂላ | ምስል = Abebe_Bikila_1960.jpg | ሙሉ_ስም = አበበ ቢቂላ | ዜግነት = ኢትዮጵያዊ | የትውልድ_ቀን = ፲፱፻፳፬ ዓ.ም. | የትውልድ_ቦታ = ጃቶ፣ ሸዋ፣ ኢትዮጵያ | የሞተበት_ቀን = ፲፱፻፷፮ ዓ.ም. | የሞተበት_ቦታ = አዲስ አበባ፣ ኢትዮጵያ | ቁመት = 177 ሴ.ሜ | ክብደት = 61 ኪ.ግ | የስፖርት_ዓይነት = ማራቶን ሩጫ | ክለብ = ክብር ዘበኛ | ፕሮ_የሆነበት_ዓመት = 1956 | ኦሎምፒክ = የሮም ኦሎምፒክ (1960) — ወርቅ | የቅርብ_ጊዜ_ማሻሻያ = 2026-06-05 }} </pre> </noinclude> {| class="infobox vcard" style="width: 24em; font-size: 88%; line-height: 1.5em; background: #f8f9fa; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 0.2em; float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em;" |- ! colspan="2" class="fn" style="text-align: center; font-size: 125%; font-weight: bold; background-color: #b0e0e6; padding: 0.4em;" | {{{ስም|{{PAGENAME}}}}} |- | colspan="2" style="text-align: center; padding: 0.5em;" | [[ስዕል:{{{ምስል|Example.jpg}}}|250px]] |- ! colspan="2" style="background-color: #d3d3d3; text-align: center; font-weight: bold; padding: 0.2em;" | የግል መረጃ (Personal info) |- ! style="text-align: left; padding-left: 0.5em; width: 35%;" | ሙሉ ስም | {{{ሙሉ_ስም|}}} |- ! style="text-align: left; padding-left: 0.5em;" | ዜግነት | {{{ዜግነት|}}} |- ! style="text-align: left; padding-left: 0.5em;" | የትውልድ ቀን | {{{የትውልድ_ቀን|}}} |- ! style="text-align: left; padding-left: 0.5em;" | የትውልድ ቦታ | {{{የትውልድ_ቦታ|}}} |- ! style="text-align: left; padding-left: 0.5em;" | የሞተበት ቀን | {{{የሞተበት_ቀን|}}} |- ! style="text-align: left; padding-left: 0.5em;" | የሞተበት ቦታ | {{{የሞተበት_ቦታ|}}} |- ! style="text-align: left; padding-left: 0.5em;" | ቁመት | {{{ቁመት|}}} |- ! style="text-align: left; padding-left: 0.5em;" | ክብደት | {{{ክብደት|}}} |- ! colspan="2" style="background-color: #d3d3d3; text-align: center; font-weight: bold; padding: 0.2em;" | የስፖርት መረጃ (Sport details) |- ! style="text-align: left; padding-left: 0.5em;" | የስፖርት ዓይነት | {{{የስፖርት_ዓይነት|}}} |- ! style="text-align: left; padding-left: 0.5em;" | ክለብ / ቡድን | {{{ክለብ|}}} |- ! style="text-align: left; padding-left: 0.5em;" | ፕሮ የሆነበት ዓመት | {{{ፕሮ_የሆነበት_ዓመት|}}} |- ! colspan="2" style="background-color: #d3d3d3; text-align: center; font-weight: bold; padding: 0.2em;" | ድሎችና ስኬቶች (Achievements) |- ! style="text-align: left; padding-left: 0.5em;" | ኦሎምፒክ | {{{ኦሎምፒክ|}}} |- | colspan="2" style="font-size: 80%; text-align: right; color: #555; padding-right: 0.5em;" | ማሻሻያ፡ {{{የቅርብ_ጊዜ_ማሻሻያ|}}} |} sfdn2kwsle3vzy5yxid4fhrhsca07hs 392304 392303 2026-06-05T10:34:32Z Nama21yo 57094 392304 wikitext text/x-wiki <noinclude> ይህ መለጠፊያ የስፖርተኞችን እና አትሌቶችን መረጃ በምሉዕነት ለማቅረብ ይጠቅማል። ይህ መረጃ ለ DBpedia ማውጫም (Extraction) ምቹ ነው። == ምሳሌ == <pre> {{የአትሌት መረጃ | ስም = አበበ ቢቂላ | ምስል = Abebe_Bikila_1960.jpg | ሙሉ_ስም = አበበ ቢቂላ | ዜግነት = ኢትዮጵያዊ | የትውልድ_ቀን = ፲፱፻፳፬ ዓ.ም. | የትውልድ_ቦታ = ጃቶ፣ ሸዋ፣ ኢትዮጵያ | የሞተበት_ቀን = ፲፱፻፷፮ ዓ.ም. | የሞተበት_ቦታ = አዲስ አበባ፣ ኢትዮጵያ | ቁመት = 177 ሴ.ሜ | ክብደት = 61 ኪ.ግ | የስፖርት_ዓይነት = ማራቶን ሩጫ | ክለብ = ክብር ዘበኛ | ሙያዊ_ውድድር_የጀመረበት = 1956 | ኦሎምፒክ = የሮም ኦሎምፒክ (1960) — ወርቅ | የቅርብ_ጊዜ_ማሻሻያ = 2026-06-05 }} </pre> </noinclude> {| class="infobox vcard" style="width: 24em; font-size: 88%; line-height: 1.5em; background: #f8f9fa; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 0.2em; float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em;" |- ! colspan="2" class="fn" style="text-align: center; font-size: 125%; font-weight: bold; background-color: #b0e0e6; padding: 0.4em;" | {{{ስም|{{PAGENAME}}}}} |- | colspan="2" style="text-align: center; padding: 0.5em;" | [[ስዕል:{{{ምስል|Example.jpg}}}|250px]] |- ! colspan="2" style="background-color: #d3d3d3; text-align: center; font-weight: bold; padding: 0.2em;" | የግል መረጃ (Personal info) |- ! style="text-align: left; padding-left: 0.5em; width: 35%;" | ሙሉ ስም | {{{ሙሉ_ስም|}}} |- ! style="text-align: left; padding-left: 0.5em;" | ዜግነት | {{{ዜግነት|}}} |- ! style="text-align: left; padding-left: 0.5em;" | የትውልድ ቀን | {{{የትውልድ_ቀን|}}} |- ! style="text-align: left; padding-left: 0.5em;" | የትውልድ ቦታ | {{{የትውልድ_ቦታ|}}} |- ! style="text-align: left; padding-left: 0.5em;" | የሞተበት ቀን | {{{የሞተበት_ቀን|}}} |- ! style="text-align: left; padding-left: 0.5em;" | የሞተበት ቦታ | {{{የሞተበት_ቦታ|}}} |- ! style="text-align: left; padding-left: 0.5em;" | ቁመት | {{{ቁመት|}}} |- ! style="text-align: left; padding-left: 0.5em;" | ክብደት | {{{ክብደት|}}} |- ! colspan="2" style="background-color: #d3d3d3; text-align: center; font-weight: bold; padding: 0.2em;" | የስፖርት መረጃ (Sport details) |- ! style="text-align: left; padding-left: 0.5em;" | የስፖርት ዓይነት | {{{የስፖርት_ዓይነት|}}} |- ! style="text-align: left; padding-left: 0.5em;" | ክለብ / ቡድን | {{{ክለብ|}}} |- ! style="text-align: left; padding-left: 0.5em;" | ሙያዊ ውድድር የጀመረበት | {{{ሙያዊ_ውድድር_የጀመረበት|}}} |- ! colspan="2" style="background-color: #d3d3d3; text-align: center; font-weight: bold; padding: 0.2em;" | ድሎችና ስኬቶች (Achievements) |- ! style="text-align: left; padding-left: 0.5em;" | ኦሎምፒክ | {{{ኦሎምፒክ|}}} |- | colspan="2" style="font-size: 80%; text-align: right; color: #555; padding-right: 0.5em;" | ማሻሻያ፡ {{{የቅርብ_ጊዜ_ማሻሻያ|}}} |} e0ym0gam13p4k8ecrlandw7jfh6wo1u 10 55712 392306 2026-06-05T10:55:14Z Nama21yo 57094 አዲስ ገጽ ፈጠረ፦ «<noinclude> ይህ መለጠፊያ የደራሲያንን እና ጸሐፊያንን መረጃ በምሉዕነት ለማቅረብ ይጠቅማል። == ምሳሌ == <pre> {{የደራሲ መረጃ | ስም = በዓሉ ግርማ | ምስል = Baalu_Girma.jpg | ሙሉ_ስም = በዓሉ ግርማ | የትውልድ_ቀን = መስከረም ፲፪ ቀን ፲፱፻፴፪ ዓ.ም. | የትውልድ_ቦታ = ሱፒ፣ ኢሉባቦር፣ ኢትዮጵያ | የ...» 392306 wikitext text/x-wiki <noinclude> ይህ መለጠፊያ የደራሲያንን እና ጸሐፊያንን መረጃ በምሉዕነት ለማቅረብ ይጠቅማል። == ምሳሌ == <pre> {{የደራሲ መረጃ | ስም = በዓሉ ግርማ | ምስል = Baalu_Girma.jpg | ሙሉ_ስም = በዓሉ ግርማ | የትውልድ_ቀን = መስከረም ፲፪ ቀን ፲፱፻፴፪ ዓ.ም. | የትውልድ_ቦታ = ሱፒ፣ ኢሉባቦር፣ ኢትዮጵያ | የሞተበት_ቀን = ፲፱፻፸፮ ዓ.ም. | የሞተበት_ቦታ = አዲስ አበባ፣ ኢትዮጵያ | ዜግነት = ኢትዮጵያዊ | የስራ_ዘርፍ = ደራሲ፣ ጋዜጠኛ | ቋንቋ = አማርኛ | ዘውግ = ልብወለድ ታሪክ (Fiction) | የተማሩበት_ተቋም = አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ፣ ሚቺጋን ስቴት ዩኒቨርሲቲ | የታወቁበት_ስራ = ኦሮማይ (Oromay)፣ ከዓድማስ ባሻገር }} </pre> </noinclude> {| class="infobox vcard" style="width: 24em; font-size: 88%; line-height: 1.5em; background: #f8f9fa; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 0.2em; float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em;" |- ! colspan="2" class="fn" style="text-align: center; font-size: 125%; font-weight: bold; background-color: #dda0dd; color: black; padding: 0.4em;" | {{{ስም|{{PAGENAME}}}}} |- | colspan="2" style="text-align: center; padding: 0.5em;" | [[ስዕል:{{{ምስል|Example.jpg}}}|250px]] |- ! colspan="2" style="background-color: #e9e9e9; text-align: center; font-weight: bold; padding: 0.2em;" | የግል መረጃ (Personal info) |- ! style="text-align: left; padding-left: 0.5em; width: 35%;" | ሙሉ ስም | {{{ሙሉ_ስም|}}} |- ! style="text-align: left; padding-left: 0.5em;" | የትውልድ ቀን | {{{የትውልድ_ቀን|}}} |- ! style="text-align: left; padding-left: 0.5em;" | የትውልድ ቦታ | {{{የትውልድ_ቦታ|}}} |- ! style="text-align: left; padding-left: 0.5em;" | የሞተበት ቀን | {{{የሞተበት_ቀን|}}} |- ! style="text-align: left; padding-left: 0.5em;" | የሞተበት ቦታ | {{{የሞተበት_ቦታ|}}} |- ! style="text-align: left; padding-left: 0.5em;" | ዜግነት | {{{ዜግነት|}}} |- ! colspan="2" style="background-color: #e9e9e9; text-align: center; font-weight: bold; padding: 0.2em;" | የሙያ መረጃ (Professional info) |- ! style="text-align: left; padding-left: 0.5em;" | የስራ ዘርፍ | {{{የስራ_ዘርፍ|}}} |- ! style="text-align: left; padding-left: 0.5em;" | ቋንቋ | {{{ቋንቋ|}}} |- ! style="text-align: left; padding-left: 0.5em;" | ዘውግ | {{{ዘውግ|}}} |- ! style="text-align: left; padding-left: 0.5em;" | የተማሩበት ተቋም | {{{የተማሩበት_ተቋም|}}} |- ! style="text-align: left; padding-left: 0.5em;" | የታወቁበት ስራ | {{{የታወቁበት_ስራ|}}} |} 9ndx1gl7sbpbc9ns3wywumw5ctmki9p